İnsan ve Davranış - Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji alanındaki araştırmacıların insan davranışını niteliği bağlamında ele aldığı boyutlardan birisi değildir?

Fizyolojik

Psiko-motor

Bilişsel

Duyuşsal

Gelişimsel

Açıklama:

Psikoloji alanındaki araştırmacılar insan davranışını niteliği bağlamında dört grupta ele almaktadırlar. Davranışın fizyolojik, psiko-motor (devinimsel), bilişsel ve duygusal (duyuşsal) boyutları vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

'Psikoloji bilimi bir olgunun ne olduğunu olabildiğince net, nesnel bir biçimde açıklamaya çalışmakla kalmaz, elde ettiği sonuçlardan, bulgulardan hareketle ne olacağı konusuna da açıklık getirmeye çalışır' bilgisi psikolojinin insan doğasını açıklamadaki hangi hedefine yöneliktir?

Tanımlama

Açıklama

Tahmin etme

Kontrol etme

Denetim altına alma

Açıklama:

Psikoloji bilimi insan davranışını ve zihinsel süreçleri sistemli bir biçimde inceleyen disiplindir. Bu temel amaç çerçevesinde psikoloji insana dair olguları tanımlama, açıklama, tahmin etme ve kontrol etme gibi hedeflere sahiptir. Psikoloji bilimi bir olgunun ne olduğunu olabildiğince net, nesnel bir biçimde açıklamaya çalışmakla kalmaz, elde ettiği sonuçlardan, bulgulardan hareketle ne olacağı konusuna da açıklık getirmeye çalışır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Bir davranışın veya düşüncenin normal veya normal dışı olduğunu belirlemede kullanılan temel ölçütler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Zorlanma-engellilik durumu

Engellilik durumu-Süre

Süre-Sıklık

Engelin düzeyi-Uyum bozuculuk

Yaş aralığı-Uyum bozuculuk

Açıklama:

Bir davranışın veya düşüncenin normal veya normal dışı olduğunu belirlemek, söylemek gerçekten zordur. Bu kararı vermede kullanılan ölçütlerden birisi yaşanılan zorlanma veya engelin düzeyidir. İkincisi ise davranışın kişi ya da toplum için ne kadar uyum bozucu, yıkıcı veya zararlı olduğudur.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Bir kişinin hormonların yetersiz salgılanmasından dolayı depresif belirtiler geliştirmesi veya depresif duygu durumuna girdiğinde hormonlarının bu durumdan olumsuz etkileniyor olması psikoloji ile hangi bilim dalının bir ilişki içerisinde olduğunu göstermektedir?

Doğa bilimleri

Tıp bilimleri

Fen bilimleri

Sosyal bilimler

Beşeri bilimler

Açıklama:

İnsan bedeni ve ruhsal yapısı karşılıklı bir etkileşim içerisindedir; biyolojimiz psikolojimizi, psikolojimiz de biyolojimizi etkiler. Örneğin, kişlinin iç salgı bezleri veya hormonları yetersiz salgılanmasından dolayı kişi depresif belirtiler geliştirebilir. Aksi de olabilir; kişi depresif duygu durumuna girdiğinde hormonları bu durumdan olumsuz etkilenebilir. Bu anlamda psikoloji tıp bilimlerinin çeşitli dallarıyla yakın bir ilişki içindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Descartes'in ölümünden sonra Avrupa’da felsefi düşünce üzerinde etkili olan görüşlerden özellikle hangisi psikolojinin modern bir bilim olarak ortaya çıkmasında etkili olmuştur?

Deneyimcilik

Davranışçılık

Yapısalcılık

İşlevselcilik

Nedenselcilik

Açıklama:

Descartes’in ölümünden sonra Avrupa’da felsefi düşünce üzerinde olguculuk (pozitivizm), maddecilik (materyalizm) ve deneyimcilik (emprisizm) görüşleri etkili olmuştur. Özellikle deneyimcilik öğretisi psikolojinin modern bir bilim olarak ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Deneyimcilik zihin gelişimiyle ve zihnin bilgiyi nasıl edindiğiyle ilgilenmiştir. Örneğin, J. Locke'un, psikoloji açısından en önemli eseri olan “İnsan Anlaması Üzerine Bir Deneme” isimli çalışması 20 yıllık çalışma ve düşüncelerinin birikimini içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Modern psikolojinin kurucusu olarak kabul edilen bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

S.Freud

W.Wundt

F.Dewey

J.Locke

I.Pavlov

Açıklama:

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı Wilhelm Wundt’un 1879 yılında Leipzig’de ilk deney laboratuvarını kurması ve burada yaptığı çalışmalarla başladığı kabul edilmektedir. Bir fizyolog olan Wundt, kurmuş olduğu laboratuvarda fizyolojide kullanılan yöntemleri zihnin öğelerini ve işleyişini anlamada kullanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Bireylerin mesleki, eğitsel, kişilerarası, ailevi, evlilik veya klinik olmayan düzeyde yaşadıkları psikolojik güçlüklerin üstesinden gelmelerine, karar vermelerine yardımcı olmayı amaçlayan psikolojin alt uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel Psikoloji

Klinik Psikoloji

Fizyolojik Psikoloji

Danışmanlık Psikolojisi

Okul Psikolojisi

Açıklama:

Danışmanlık psikolojisi alanı bireylerin mesleki, eğitsel, kişilerarası, ailevi, evlilik veya klinik olmayan düzeyde yaşadıkları psikolojik güçlüklerin üstesinden gelmelerine, karar vermelerine yardımcı olmayı amaçlar. Danışman psikologlar ayrıca gelişimsel sorunlara da yardımcı olmaya çalışırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Danışman psikologlar ile klinik psikologları birbirinden ayıran farklara ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Klinik psikologlar ve danışman psikologların lisans ve lisansüstü eğitimleri farklı alanlardadır

Danışma psikologlar daha çok mesleki, kişisel, ailevi, evlilik, eğitim, sağlıkla ilgili ve diğer karar verme ile ilgili konularla çalışırlar

Danışman psikologlar ruh sağlığı alanında çalışmamaktadırlar

Klinik psikologlar daha çok klinik düzeydeki sorunlar ile ilgili çalışmaktadırlar

Ülkemizde klinik psikolojisi eğitimi bulunurken danışma psikolojisi eğitimi bulunmamaktadır, bunun yerine psikolojik danışma alanında eğitim verilmektedir

Açıklama:

Danışman psikologlar mesleki, kişisel, ailevi, evlilik, eğitim, sağlıkla ilgili ve diğer karar verme ile ilgili konularda yardımcı olan uzmanlardır. Klinik psikologlardan farkları klinik sorunlarla (depresyon, kaygı gibi) ilgilenmemeleridir. Danışman psikolog olabilmek için Amerika’da lisan eğitimi üstüne yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlamak gerekiyor. Ülkemizde danışma psikolojisi eğitimi bulunmamaktadır, ancak psikolojik danışma alanında eğitim verilmektedir ve özü itibariyle danışman psikologlar gibi klinik düzeyde olmayan kişisel, ailevi, ilişkisel, mesleki veya eğitsel konularda sorun yaşayan bireylere psikolojik destek ve yardım sunarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi psikolojide iyi bir araştırmada olması gereken niteliklerden birisi değildir?

Deneysel bir çalışmaya dayanması

Kuramsal bir çerçeve

Standart bir işlem

Genellenebilirlik

Nesnel Ölçüm

Açıklama:

Psikolojide iyi bir araştırmada olması gereken özellikler şunlardır; gözlemlerin sistematik olarak düzenlenmesi ve açıklanması, kuramdan veya önemli bir sorudan çıkarak hipotez (kuramsal bir çerçeve), bir hipotezi sınamak amacıyla değişimin sunulduğu durum dışında tüm katılımcılar için aynı olan işlem (standart bir işlem), evreni temsil edebilen bir örneklem, laboratuvar dışındaki durumlara duyarlı ve anlamlı bir işlem (genellenebilirlik) ve tutarlı sonuçlar üreten güvenilir ölçümler, ölçmeye niyet ettiği boyutları ölçen geçerli ölçümler (nesnel ölçüm).

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bir araştırmada, araştırma sonuçlarının geçerliliğini ve genellenebilirliğini artırmak amacıyla büyük grup olan evreni yansıtacak yeterliğe sahip katılımcı grubu ............. ile ifade edilirken; araştırmaya konu olan örneklemin içinden çekildiği insan ya da hayvan grubu ise ............. olarak ifade edilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Evren-Örneklem

Çalışma grubu-Evren

Katılımcılar-Çalışma evreni

Özel grup-Genel grup

Örneklem-Evren

Açıklama:

Bir araştırmada araştırma sonuçlarının geçerliliğini ve genellenebilirliğini artırmak amacıyla büyük grup olan evreni yansıtacak yeterliğe sahip katılımcı grubu örneklemi ifade ederken, araştırmaya konu olan örneklemin içinden çekildiği insan ya da hayvan grubu ise evreni ifade etmektedir. Örneğin, bir araştırmada down sendromlu çocuğu olan ülkedeki tüm anneler evreni temsil eder. Örneklem ise sadece Eskişehir’de yaşayan anneler olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin tanımını oluşturan ögelerden biri değildir?

Sistematiktir.

Bilimsel yöntemleri kullanır.

Zihinsel süreçleri ele alır.

Davranışları inceler.

Öznel araçları kullanır.

Açıklama:

Psikoloji, davranış ve zihinsel süreçleri bilimsel yöntemle sistematik olarak inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Tanımında görüleceği üzere öznel araçları kullanır ifadesi haricinde yer alan tüm ifadeleri tanımında barındırmaktadır. Bunun yanı sıra, psikolojinin bilimsel yöntemleri kullanıyor olması onun öznel araçlar yerine nesnel araçları kullandığının da bir göstergesidir. Bu nedenlerle "Öznel araçları kullanır." seçeneği doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

I. İnsanı ve davranışlarını açıklamaya çalışmak,
II. İnsan davranışı kontrol altına almaya çalışmak,
III. Hayvanların davranışlarının arkasında yatan nedenleri anlamak,
IV. Yaşamdaki tüm olayları ve olguları açıklamaya çalışmak,
Yukarıda sıralanan ifadelerden hangileri psikoloji biliminin amaçları arasındadır?

I-II-III

I-IV

II-III-IV

I ve III

I- II- IV

Açıklama:

Sayfa 9 da da sıralanan amaçlardan biri yer almaktadır.
"İnsanı ve davranışlarını açıklamaya çalışmak" ve "İnsan davranışı kontrol altına almaya çalışmak" psikolojinin amaçları "Yaşamdaki tüm olayları ve olguları açıklamaya çalışmak" bilimin amaçları olarak sıralanmaktadır. Bunun yanı sıra, hayvan davranışlarından yola çıkarak insan davranışlarını tahminde bulunmaya çalışmak psikolojinin çalışma alanları başlığında anlatılmaktadır. Bu nedenle seçeneklerden sadece A seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi davranışın kaynağı bağlamında ele alınan davranış türlerinden biridir?

Bilişsel davranışlar

Fizyolojik davranışlar

Devinimsel davranışlar

Geçici davranışlar

Duygusal davranışlar

Açıklama:

Davranış türleri davranışın kaynağı bağlamında doğuştan getirilen, geçici ve öğrenilmiş davranışlar olmak üzere 3 grupta sınıflandırılır. Diğer seçeneklerde yer alan davranış sınıflamaları davranışın niteliği bağlamında ele alınan sınıflamaları ifade eden seçeneklerdir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinin psikolojinin diğer bilim dallarıyla olan ilişkisi sonucunda doğduğu söylenemez?

Fizyolojik Psikoloji

Eğitim Psikolojisi

Sosyal Psikoloji

Anatomik Psikoloji

Psikiyatri

Açıklama:

D seçeneği kafadan atılmış bir kavramdır. Daha uygun bir kavram ile de değiştirilebilir.
Anatomik psikoloji haricindeki geri kalan tüm seçeneklerin sırasıyla, doğa bilimleri, eğitim, sosyoloji ve tıp bilimlerinin psikoloji ile olan ilişkisi sonucunda doğduğu söylenebilir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

I- Olguculuk,II- Yapısalcılık,III- Deneyimcilik,IV- Maddecilik,V- İradecilik,A- Gerçeğe yalnızca olgulara, gözlem ve deneye dayanılarak pozitif bilimlerin yardımıyla ulaşılabileceğini öne süren felsefi öğretidir.B- Varlığın (beden) insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu maddi varlık dışında bir varlığın bulunmadığını savunan felsefi öğretidir. C- Bilgilerimizin kaynağının yalnızca deney olduğunu savunan felsefi akımdır.Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen tanımlamalar ve kavramlar doğru olarak eşleştirilmiştir?

I-A, II-B, III-C

I-C, II-B, III-A

I-A, IV-B, III-C

I-A, II-B, V-C

I-C, II-A, V-B

Açıklama:

Soruda verilen tanımlar sırasıyla olguculuk, maddecilik ve deneyimcilik kavramlarına aittir. Bu nedenle doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I- İradecilik- Wilhelm WundtII- Yapısalcılık- Edward B. TitchenerIII- İşlevselcilik- William KamesIV- Psikanaliz- Sigmund FreudV- Davranışçı Yaklaşım- John WatsonVI- Bilişsel Yaklaşım- Jean Piaget. Yukarıda sıralanan eşleşmelerde psikoloji bilimine geçmişten günümüze katkı sağlayan bilim insanları ile temsil ettikleri görüşler ve kuramları yer almaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sadece modern yaklaşımları ve öncülerini içermektedir?

II-IV-VI

I-III-IV

I-II-III

IV- V- VI

I-V-VI

Açıklama:

Soruda yer alan seçenekler arasında modern yaklaşımlar ve öncüleri IV.-V. ve VI.'dır. Bu nedenle doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

I- Deneysel Psikoloji
II- Gelişim Psikolojisi
III- Spor Psikolojisi
IV- Eğitim Psikolojisi
V- Okul Psikolojisi
A. Belirli bir davranışı etkileyen çevresel etmenleri ve uyarıcıları ayrıntılı bir biçimde tanımlayıp ölçen, uyarıcının hangi davranışı, nasıl ve ne derece etkilediğini bulmaya çalışan psikoloji alt dalıdır.
B- İnsanda yaşam boyu meydana gelen çeşitli alanlardaki (bedensel, bilişsel,dil, psiko-sosyal) değişimleri inceleyen psikoloji alt dalıdır.
C- İnsan davranışın üzerindeki sosyal güçleri belirlemeyi amaçlayan psikoloji alt dalıdır.
D- İnsanın bilgiyi nasıl aldığı, işlediği, uzun süreli bellekte sakladığı ve geri çağırdığını ve bilişsel süreçlerin davranışı nasıl etkilediğini araştıran psikoloji alt dalıdır.
Yukarıda psikolojinin bazı alt dalları ve alt dallara dair bazı tanımlar verilmiştir. Verilen tanımlamalar ve kavramlar eşleştirildiğinde aşağıdaki seçeneklerden hangisi dışarıda kalan alt dalların yer aldığı seçenektir?

III-IV-V

I-II

I-II-III

III-IV

IV-V

Açıklama:

Verilen tanımlamalar deneysel psikoloji, gelişim psikolojisi, sosyal psikoloji ve bilişsel psikoloji alt dallarına aittir. Spor, eğitim ve okul psikolojisi için bir tanımlama yer almamaktadır. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Doğal gözlem yöntemi ve vaka çalışması yöntemlerinin ortak sınırlılıkları bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu ortak sınırlılıklar arasında yer almayan bir sınırlılık olup sadece doğal gözlem yöntemine aittir?

Genelleme sınırlılığı

Yinelenme sınırlılığı

Neden-sonuç ilişkisi sunmama sınırlılığı

Araştırmacı yanlılığı sınırlılığı

Gözlemcinin fark edilmesi sınırlılığı

Açıklama:

Gözlemcinin fark edilmesi sınırlılığı sadece doğal gözlem yöntemine aittir. Gözlenen kişinin davranışında değişime neden olabilen bir durum olacağı için gerçekleşmemesi araştırmanın doğru sonuçlar içermesi için önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi korelasyon (ilişki) araştırmasını doğru anlatan bir ifadedir?

0-1.00 arasında değerler alır.

-1.00 ile +1.00 arasında değerler alır.

Neden-sonuç ilişkisi verir.

Eksi (negatif) değerler anlamsız ilişki anlamına gelir.

Bir değer artıkça diğeri de her zaman artar.

Açıklama:

İki değişken arasındaki ilişkinin düzeyini belirlemede kullanılan korelasyon katsayısı -1.00 ile +1.00 arasında değerler alır. Bu nedenle doğru seçenek B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki ifadelerden hangisi deneysel araştırma için doğru bir ifadedir?

Deneysel araştırmalarda tüm değişkenler bağımsız değişkenlerdir.

Deneysel araştırmalar neden-sonuç ilişkisinin ortaya konduğu araştırmalardır.

Deneysel araştırmalarda bağımsız değişken değişmesi beklenen değişkendir.

Plasebo etkisi ilaç araştırmalarında kullanılmaz.

Deneysel araştırmalar rahatlıkla gerçek yaşam durumlarında test edilebilir.

Açıklama:

Deneysel yöntemler, incelenen değişkenler arasında bir değişken üzerinde yapılan müdahalenin, kontrolün diğer bir değişken üzerinde değişime neden olduğunu doğrudan onaylama yoluyla neden sonuç ilişkisi ortaya koyabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi insanda yaşam boyu meydana gelen çeşitli alanlardaki (bedensel, bilişsel, dil, psiko-sosyal) değişimleri inceleyen psikolojinin alt disiplinidir?

Fizyolojik/biyolojik psikoloji

Sosyal psikoloji

Gelişim psikolojisi

Klinik psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Gelişim psikolojisi insanda yaşam boyu meydana gelen çeşitli alanlardaki (bedensel, bilişsel, dil, psiko-sosyal) değişimleri inceleyen psikolojinin alt disiplinidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Duyumlar, duygular, zihinsel işlemler ve deneyimlerin hepsinin bedenimizin farklı organlarını, sinir sistemini de barındıran karmaşık yapılar arasındaki etkileşimler ile gerçekleşmesi psikolojinin hangi bilim alanıyla ilişkisine sebep olmuştur?

Doğa/fen bilimleri ve psikoloji

Sosyal bilimler ve psikoloji

Tıp bilimleri ve psikoloji

Sanat bilimleri ve psikoloji

Siyasal bilimler ve psikoloji

Açıklama:

Psikoloji biyolojik bir varlık olarak insanı, davranışını ve zihnini anlamada kimya, biyoloji ve fizik bilimlerinden yararlanır. İnsanı anlamak adına hayvanlar incelenmiş, gözlemlenmiş ve üzerlerinde deneyler yapılmıştır ve halen de bu çalışmalar devam etmektedir. Diğer taraftan insan denen canlının davranışını, bilişsel süreçlerini anlamak moleküler biyoloji, fizyoloji, biyokimya gibi bilim dallarının bulgularını, yöntemlerini kullanmayı gerektirmiştir. Duyumlar, duygular, zihinsel işlemler ve deneyimlerin hepsi bedenimizin farklı organlarını, sinir sistemini de barındıran karmaşık yapılar arasındaki etkileşimler ile gerçekleşmektedir. Özellikle gen çalışmaları gelişim psikolojisi, normal dışı davranışlar, gelişimsel sorunlar gibi alanlarda psikoloji alanına çok önemli bilgiler sunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin asıl işinin basit bilinçli deneyimlerin doğasını keşfetmek, yani bilinci oluşturan öğeleri ayrı parçalar şeklinde analiz etmek yoluyla bilincin yapısını keşfetmek olması gerektiğini öne süren yaklaşımdır?

İşlevselcilik

Yapısalcılık

Psikanaliz yaklaşımı

Davranışçı yaklaşım

Bilişsel yaklaşım

Açıklama:

Edward B. Titchener bilincin yapısını biçimlendiren elemanlar üzerine odaklanmıştır. Titcthener’e göre, psikolojinin asıl işi basit bilinçli deneyimlerin doğasını keşfetmek, yani bilinci oluşturan öğeleri ayrı parçalar şeklinde analiz etmek yoluyla bilincin yapısını keşfetmek olmalıdır. Bu yaklaşım yapısalcı yaklaşıma girer.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Psikolojinin çeşitli alanlarında teşhis ve tanılama amacıyla kullanılmak üzere test, envanter, ölçek gibi ölçme araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen alan psikoloji biliminin hangi alt uzmanlık alanıdır?

Adli (forensic) psikoloji

Sosyokültürel psikoloji

Endüstri/örgüt psikolojisi

Blişsel psikoloji

Psikometri

Açıklama:

Psikometri psikolojinin çeşitli alanlarında (bilişsel, duygusal, gelişimsel, kişilik, normal dışı davranışlar gibi) teşhis ve tanılama amacıyla kullanılmak üzere test, envanter, ölçek gibi ölçme araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen alandır. Ağırlıklı olarak istatiksel yöntemleri kullanır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İnternet kullanma sıklığı ile hissedilen yalnızlık düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek isteyen bir araştırmacı hangi araştırma yöntemini kullanır?

Tarama araştırması

Korelasyon araştırması

Deneysel araştırma

Doğal gözlem

Vaka çalışması yöntemi

Açıklama:

İki ya da daha fazla değişkenin ne düzeyde birbiriyle ilişkili olduğunu ortaya koymayı amaçlayan araştırma türüne korelasyon ya da diğer adıyla ilişki araştırması adı verilir. Korelasyon analizi her ne kadar herhangi bir çalışmadan elde edilen verilere uygulanabilir olsa da, korelasyonel desenler çoğu zaman öz bildirim ölçekleri gibi survey tipi veri üzerine temellenir. Örneğin, internet kullanma sıklığı ile hissedilen yalnızlık düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek isteyen bir araştırmacı korelasyonel araştırma yöntemini kullanabilir. Bu iki değişken arasındaki ilişkiyi istatistiksel olarak belirlemede korelasyon katsayısı kullanılır. İki değişken arasındaki ilişki pozitif (olumlu) ya da negatif (olumsuz) olabilir. Korelasyon araştırması doğası gereği çok farklı nitelikte olan ve deney ortamında oluşturulamayan değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemeye yardımcı olur, ancak sadece ilişki hakkında bilgi verir, neden-sonuç ilişkisi kurmaya izin vermez.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi insanların bilgiyi algılama, elde etme ve işleme yollarını açıklamaya odaklanan yaklaşımın temsilcisidir?

Jean Piaget

Carl Rogers

Frederick Skinner

John Watson

Sigmund Freud

Açıklama:

Carl Rogers insancıl yaklaşımın öncülerindendir. Frederick Skinner davranışçı yaklaşımın temsilcilerindendir. John Watson davranışçı yaklaşımın öncüsüdür. Sigmund Freud psikanaliz yaklaşımın öncüsüdür. Jean Piaget bilişsel yaklaşımın öncülerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Tanımlamak
II. Tahmin etmek
III. Tekrarlamak
IV. Açıklamak
V. Son vermek
Yukarıdakilerden hangileri insan davranışı ve zihinsel süreçlerle ilgili öğeler, olgulara yönelik olarak psikolojinin amaçları arasında yer alır?

I ve II

I, II ve III

I, II, II, IV

I, II, IV

I, II, V

Açıklama:

Tüm bilim dalları gibi psikoloji biliminin de ana amacı insan davranışı ve zihinsel süreçlerle ilgili öğeleri, olguları tanımlamaya çalışmaktır. Psikoloji bilimi sadece olay ve olguları tanımlamakla kalmaz, bunun ötesine geçip davranışı etkileyen etmenleri, davranış ile zihinsel süreçler arasındaki ilişkiler gibi bir dizi olay ve ilişkiyi açıklamaya çalışır. Psikoloji bilimi bir olgunun ne olduğunu olabildiğince net, nesnel bir biçimde açıklamaya çalışmakla kalmaz, elde ettiği sonuçlardan, bulgulardan hareketle ne olacağı konusuna da açıklık getirmeye çalışır. Psikoloji biliminin belki de en önemli amacı davranışı denetim altına almaktır. Denetim altına almak demek bir davranışın ortaya çıkması nı sağlamak, şiddetini ve hızını arttırmak veya azaltmak, görülme sıklığını arttırmak veya azaltmak ya da davranışı tamamen engellemeye yönelik stratejiler geliştirmek demektir. Bu durumda tanımlamak, tahmin etmek, denetim altına almak ve açıklamak psikolojinin amaçlarındandır, karşılaştırmak ise psikolojinin amaçlarına girmez.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Çalışma konuları arasında kişilerarası çekicilik, uyma/itaat davranışı, ikna, tutumlar, önyargılar ve şiddet gibi başlıklar bulunan alan psikolojinin hangi alt uzmanlık alanıdır?

Fizyolojik/biyolojik psikoloji

Klinik psikolojisi

Eğitim psikolojisi

Sosyal psikoloji

Sosyokültürel psikoloji

Açıklama:

Sosyal psikoloji insan davranışı üzerindeki sosyal güçleri belirlemeyi amaçlayan bir alt disiplindir. Sosyal psikologlar insan davranışını etkileyen kişilerarası ve grup değişkenlerini belirlemeye çalışırlar. Sosyal psikoloji alanının çalışma konuları arasında kişilerarası çekicilik, uyma/itaat davranışı, ikna, tutumlar, önyargılar ve şiddet gibi başlıklar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Otistik çocukların akranlarıyla sosyal ilişkiler kurma davranışı hakkında bilgi almak isteyen bir araştırmacı hangi psikolojik araştırma yöntemini kullanır?

Betimsel araştırma

Vaka çalışması yöntemi

Doğal gözlem

Deneysel araştırma

Korelasyon araştırması

Açıklama:

İnsan ve hayvan davranışlarının anlaşılmasında kullanılan yaygın araştırma yöntemlerinden birisi doğal gözlemdir. Doğal gözlemde incelenen kişi ya da hayvan kendi doğal ortamında derinlemesine, belirli bir süreyle, kişiye, ortama müdahale etmeden gözlemlenir. Örneğin otistik çocukların akranlarıyla sosyal ilişkiler kurma davranışı hakkında bilgi almak isteyen bir araştırmacı, bir otistik çocuğu kendi doğal ortamında belirli bir süreyle ve önceden belirlenmiş zamanlarda gözlemler ve gözlem verilerini kaydeder.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yaşam dizinlerini, değerlerini ve hedeflerini insan deneyimi ve potansiyeli inceleme odağında araştıran yaklaşımdır?

İnsancıl yaklaşım

Evrimci yaklaşım

Sosyokültürel yaklaşım

Davranışçı yaklaşım

Bilişsel yaklaşım

Açıklama:

Hümanist ya da diğer adıyla insancıl yaklaşım psikolojide 1950’li yıllarda psikanaliz ve davranışçı yaklaşıma karşıt bir görüş olarak ortaya çıkmıştır. Bu görüş her iki yaklaşımın da insanı edilgenleştiren bakış açısına karşı çıkarlar. Bu yaklaşımın savunucularına göre insan davranışını ne doğuştan getirilen bireyin kontrolünde olmayan içgüdüler ne de çevredeki uyarıcılar belirler. Hümanist psikologlar insan davranışının kendi özgür iradesi, seçimleri ile belirlendiğini ileri sürerler. İnsanı parça parça öğeler yerine, bütün olarak incelemenin gerekliliğine inanırlar.İnsancıl yaklaşımın temcilcileri bireyi bir bütün olarak ele alır ve onu kendi içsel algılarına, anlamlarına göre değerlendirir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi psikolojide davranışçı yaklaşımın ana araştırma konularıdır?

Davranış, davranışın etkin olmasının nedeni ve sonuçları

Davranışın bilinçdışı isteklerin açık ifade edilmesi

Yaşam dizinleri, değerler, hedefler

İnsan deneyiminin evrensel ve kültürel yönleri

Davranış ve zihinsel süreçlerin biyokimyasal temeli

Açıklama:

Psikolojideki farklı yaklaşımların karşılaştırıldığı sayfa 22'deki tablo 1.1 da ayrıntıları verilen yaklaşımların ana araştırma konularına göre davranışçı yaklaşımın konuları davranış, davranışın etkin olmasının nedeni ve sonuçlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Psikoloji biliminin çalışma alanlarından birisi değildir?

İnsan davranışının kalıtsal mı yoksa çevresel etki sonucu mu ortaya çıktığı

İnsan davranışının bilinçli ya da bilinç dışı güdüler etkisiyle mi oluştuğu

İnsan davranışının normal ya da normal dışı olup olmaması

Yaşlılık sebebi ile insan davranışlarda meydana gelen değişiklikler

İnsan ruhunun gerçekte var olup olmaması

Açıklama:

Psikolojinin yanıt bulmaya çalıştığı önemli sorulardan birisi davranışların kalıtsal özelliklerinbir sonucu olarak mı yoksa çevresel güçlerin bir sonucu olarak mı ortaya çıktığıdır. Bununla birlikte psikoloji bilinçli bir şekilde ortaya çıkan davranışlar gibi bilinç dışı oluşan davranışlarla da ilgilenmiştir. Psikoloji biliminde aynı zamanda hem normal hem de normal dışı davranış çalışılmıştır. Bununla birlikte Psikoloji bilimi insan davranışını yaşam boyu gelişim süreci içinde ele alır. Aslında, davranışın öğrenme kadar kalıtsal özelliklere de bağlı olarak ortaya çıkmasından dolayı psikologlar bireyi doğumdan ölüme kadar incelerler. İnsan ruhunun gerçekte var olup olmaması psikoloji biliminin çalışma alanlarından birisi içerisinde yer almaz. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi hemostatik davranış türüne örnektir?

Yüzmek

Besin arama

Terlemek

Korku tepkisi

Öksürmek

Açıklama:

Hemostatik davranış organizmanın, bireyin denetiminde olmadan gösterdiği içsel tepkilerden birisidir. İnsan bedeninin (hayvanlarda da olan) kendi kendisini ayarlayan ve bazı hallerde de onarımı gücü olan mekanizması ve yeteneği olarak tanımlanan dengeye (homeostasis) sahiptir Biyolojik denge içsel veya dışssal bir nedenden dolayı bozulduğunda, denge mekanizması ya da becerisi hemen devreye girer ve bedenin tekrar denge (homeostasis) durumuna ulaşmasını otomatik olarak sağlamaya çalışır. Örneğin, vücut ısısı 37 °C’yi geçtiğinde, vücut ısısını düzenlemek için terleme mekanizmasının devreye girmesi böylesi bir davranıştır. Yüzmek öğrenilen ve doğuştan gelmeyen bir davranış türüdür ve homostatik davranış olarak değerlendirilemez. Öksürme, korku tepkisi gibi davranışlarımız ise istemsiz, otomatik bir şekilde ortaya çıkar ve aslında hayatta kalma, organizmayı bazı olası tehditlere, tehlikelere karşı koruma işlevlerine sahip reflekslerdir. Besin arama davranışı ise daha çok hayatta kalmayı sağlayan birincil güdü olan açlık sonucu oluşan dürtüsel bir davranıştır. Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Ruh (akıl) ve bedenin farklı yapılar olduğunu ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Olguculuk

Maddecilik

Akılcılık

İkicilik

Deneyimcilik

Açıklama:

Descartes’in psikolojinin gelişimi açısından en önemli çalışması, yüzyıllardır süren ve tartışmalı bir konu olan ruh-beden problemine yanıt aradığı çalışmalardır.Platon’dan bugüne bilim adamlarının çoğu bu problem konusunda ikicilik (düalizm) görüşü sergilemişlerdir. Bu ikicilik görüşü dinsel anlamdaki dünya-ahiret, iyi-kötü ikiciliğinden etkilenmiştir. İkicilik ruh (akıl) ve bedenin farklı yapılar olduğunu ileri süren görüştür. Descartes’e kadar ruh ve beden arasında aslında tek yönlü bir etkileşim olduğu kabul ediliyordu; ruh bedene fazlasıyla etki ederken, bedenin ruh üzerinde ancak çok küçük bir etkiye sahip olduğuna inanılıyordu. İkicilik görüşünü kabul eden Descartes, ruh ve beden arasındaki ilişkinin karşılıklı olduğunu ileri sürmüştür. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Narkoz etkisi altında olan bir bireyin kontrolü dışında konuşup tepkide bulunması aşağıda verilen davranış türlerinin hangisi içerisinde değerlendirilir?

Öğrenilmiş Davranış

Doğal Davranış

İçgüdüsel Davranış

Sürekli Davranış

Geçici Davranış

Açıklama:

Geçici davranışlar kişinin belli bir uyarıcının, durumun etkisi altında olmasından kaynaklı, yine kontrolün en alt düzeyde olduğu, geçici süreyle ve çoğu zaman farkında olunmadan sergilenen davranış türüdür. Narkoz etkisi altında olan kişiler kontrolleri dışında konuşmaları, tepkide bulunmaları sebebi ile geçici davranış türü içerisinde değerlendirilen bir davranıştır. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Varlığın (beden) insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu, maddi varlık dışında bir varlığın bulunmadığını savunan felsefi öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Akılcılık

Düalizm

Maddecilik

Deneyimcilik

Olguculuk

Açıklama:

Maddecilik, varlığın (beden) insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu, maddi varlık dışında bir varlığın bulunmadığını savunan felsefi öğretidir. Bu görüşe göre varlık olmadan zihin olamaz, ama zihin olmadan varlık zaten vardır. Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Sigmund Freud tarafından ortaya atılan psikanaliz kuramına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan davranışları büyük oranda içgüdüseldir.

Bireyin kişilik gelişimi biyolojik temellidir.

Kişi kabul edilmesi güç duyguları, istekleri bastırma yoluyla bilinçdışına iter.

İnsan davranışlarının büyük çoğunluğu bilinç düzeyinde gerçekleşir.

Bireyin kişilik büyük oranda yaşamın ilk 5-6 yılında tamamlanır

Açıklama:

Freud görüşlerini üç kabul üzerine temellendirmiştir: (1) İnsanların davranışları duygularının, düşüncelerinin ve isteklerinin zihinlerinde nasıl birleştiğine göre belirlenir. (2) Bu zihinsel işlemlerin birçoğu bireyin bilinçdışında gerçekleşir. (3) Bu zihinsel süreçler arasında çatışmalar olabilir ve bu durum çatışmayı sona erdirmek için birbiriyle yarışan güdülerden ödün vermeyle sonuçlanır. Freud’a göre davranış büyük oranda içgüdüseldir ve bilinçdışı düzeyde gerçekleşir. İki temel içgüdüden söz etmiştir: Yaşam ve ölüm içgüdüsü. Freud bilinci bilinç, bilinç öncesi ve bilinçdışı olmak üzere üç düzeye ayırmıştır. Bilinç belli bir anda duyumsadığımız, farkında olduğumuz her şeyi kapsar ve oldukça geçicidir. Freud insan davranışının çok az bir kısmının bilinç düzeyinde gerçekleştiğini öne sürmüştür. Bilinç öncesi düzey kişinin bilinç dışına atmada yeterince başarılı olamadığı ya da bazı çağrışımlar sonucu bilince doğru yaklaşan anılar, duygular, isteklerle ilgilidir. Freud’a göre aynı zamanda kişilik beş evreden oluşan bir gelişimsel süreçte biçimlenir, ancak büyük oranda yaşamın ilk 5-6 yılında tamamlanır. Freud’un gelişim kuramı biyolojik temellidir ve kültürü dikkate almaksızın tüm insanlara genellemiştir. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Akıl yürütme yanında öncelikli olarak hafıza ve karar verme süreçleri üzerine çalışarak insanların bilgi algılama, elde etme ve işleme yollarını açıklamaya odaklanan modern psikolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanaliz Yaklaşımı

Bilişsel Yaklaşım

Hümanist (İnsancıl) Yaklaşım

Nörobiyolojik Yaklaşım

Evrimci Yaklaşım

Açıklama:

Psikologlar arasında 1950’li ve 1960’lı yıllarda davranışçı kuram bilişi, düşünceyi göz ardı ettiğine dair eleştiriler yükselmeye başlamıştır. Bu eleştirilerin en ciddilerini bilişselciler yapmışlardır. Bilişselciler davranışı etkileyen şeyin bilişlerimiz olduğunu ileri sürerler. Bu yaklaşımın takipçileri yalnızca ceza ve pekiştirmeye dayalı bir psikolojinin asla yeterli olmayacağını, çünkü ceza ve pekiştirece dair yorumumuzun davranışı belirlediğini savunmuşlardır. Bilişselci görüş, insanların bilgi algılama, elde etme ve işleme yollarını açıklamaya odaklanır.Bilişsel psikologlar akıl yürütme yanında öncelikli olarak hafıza ve karar verme süreçleri üzerine çalışmaktadırlar. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Freud’a göre kişiliğin yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?

İd

Ego

Süperego

Bilinç

Bilinçöncesi

Açıklama:

Freud kişiliği tanımlarken üç temel yapı taşından bahseder. Bunlar id, ego ve süperegodur. Ego kişiliğin yürütme organıdır ve ego bu görevi yürütmekte zorlandığında, bir kaygı durumuyla başa çıkamadığında, egoyu geçici olarak korumak adına ego savunma düzenekleri devreye girer. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Kişilik bozuklukları gibi ruhsal hastalıkların tanılanması ve tedavisi ile ilgilenen ve hastaların sorunlarına çözüm bulmak amacıyla çeşitli psikoterapi kuramlarının kullandıkları yöntem ve teknikleri işe koşan psikoloji alt uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel Psikoloji

Gelişim Psikolojisi

Biyolojik Psikoloji

Sosyal Psikoloji

Klinik Psikolojisi

Açıklama:

Klinik psikoloji alanı psikolojinin alt dalları arasında en çok ilgi gören uzmanlık alanıdır. Klinik psikologlar ruhsal hastalıkların tanılanması (kişilik bozuklukları, gibi) ve tedavisi ilgilenirler ve hastaların sorunlarına çözüm bulmak amacıyla çeşitli psikoterapi kuramlarının kullandıkları yöntem ve teknikleri işe koşarlar. Klinik psikologlar ağırlıklı olarak hastanelerde psikiyatri kliniklerinde, özel terapi/psikiyatri merkezlerinde görev yaparlar. Daha çok uygulamaya dayalı bir alandır. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Gözlemcinin kimliğini saklama konusunda son derece özenli olmalıdır

Kişi ya da hayvan laboratuvar ortamında derinlemesine gözlenir

Hayvan davranışlarını anlamak amacıyla sıklıkla kullanılan bir yöntemdir

Araştırmacının ortama müdahale etmeden gözlem yapması önemlidir

Psikoloji alanında yaygınca kullanılan araştırma türlerinden olan doğal gözlem yöntemi ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

İnsan ve hayvan davranışlarının anlaşılmasında kullanılan yaygın araştırma yöntemlerinden birisi doğal gözlemdir. Doğal gözlemde incelenen kişi ya da hayvan laboratuvar ortamında değil kendi doğal ortamında derinlemesine, belirli bir süreyle, kişiye, ortama müdahale etmeden gözlemlenir. Hayvan davranışlarını anlamak amacıyla da doğal gözlem sık başvurulan bir yöntemdir. Doğal gözlem sırasında gözlenen kişi ya da hayvan gözlendiğini fark ettiğinde davranışı değişebilir. Dolayısıyla gözlemcinin kimliğini saklama konusunda son derece özenli olması önemlidir. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Vücut ısısı 37 dereceyi geçtiğinde vücut ısısını düzenlemek amacıyla terleme mekanizmasının devreye girmesi aşağıdaki davranış türlerinden hangisine örnektir?

Hemostatik davranış

Dürtüsel davranış

İçgüdüsel davranış

Geçici davranış

Refleks türü davranış

Açıklama:

Hemostatik davranış organizmanın bireyin denetiminde olmadan gösterilen içsel tepkilere verilen isimdir. Terleme mekanizmasının belli bir sıcaklıktan sonra devreye girmesi bu tür bir davranıştır. Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Bireyin yaşadığı sosyal kaygıya kaynaklık eden bireysel, ailevi, çevresel etmenler ve bunlar arası ilişkilerin belirlenmeye çalışılması psikolojinin hangi amacına hizmet eder?

Tanımlamak

Açıklamak

Tahmin etmek

Kontrol etmek

Sonuca odaklanmak

Açıklama:

Bireyin yaşadığı duygusal, ruhsal sorunlara kaynaklık eden bireysel, ailevi, çevresel etmenler ve bunlar arası ilişkilerin belirlenmeye çalışılması psikolojinin açıklamak amacına hizmet eder. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Kişinin iç salgı bezlerinin yetersiz salgılanmasından dolayı depresif belirtiler sergilemesi psikoloji biliminin aşağıdaki hangi bilim dalı ile ilişkisini gösterir?

Fen bilimleri

Gen bilimi

Tıp bilimleri

Moleküler biyoloji

Farmokoloji

Açıklama:

Biyolojimiz psikolojimizi, psikolojimiz de biyolojimizi etkiler. Örneğin, iç salgı bezlerinin yetersiz salgılanmasından dolayı bir kişi depresif belirtiler sergileyebilir. Psikoloji günümüz tıp bilimleri ile yakın ilişki içindedir. Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı ................................... 1879 yılında Leipzig'de ilk deney laboratuvarını kurmasıyla başladığı kabul edilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

William James'in

J. Locke'nin

Edward Titchener'in

Wilhelm Wund'un

John Stuart'ın

Açıklama:

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı Wilhelm Wund'un 1879 yılında Leipzig'de ilk deney laboratuvarını kurmasıyla başladığı kabul edilmektedir. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Davranışın amaçlarına, farkındalığına odaklanan, zihinle ilgili "nasıl, niçin" sorularına yanıt arayan psikoloji yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanaliz

Davranışçı yaklaşım

Geştalt yaklaşımı

Yapısalcılık

İşlevselcilik

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, davranışın amaçlarına, farkındalığına odaklanan, zihinle ilgili "nasıl, niçin" sorularına yanıt arayan bir psikoloji yaklaşımıdır. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

İnceleme odağı bilinçdışı etmenler ve çatışmalar olan psikoloji yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanaliz

Bilişsel yaklaşım

Nörobiyolojik yaklaşım

Evrimci yaklaşım

Davranışçı yaklaşım

Açıklama:

Psikanalizin odağında bilinçdışı etmenler, içgüdüler ve çatışmalar vardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Kişilerarası çekicilik, uyma/itaat davranışı, ikna, tutumlar, önyargılar ve şiddet psikolojinin hangi alt uzmanlık alanının çalışma konuları arasındadır?

Bilişsel psikoloji

Sosyal psikoloji

Klinik psikoloji

Adli psikoloji

Gelişim psikolojisi

Açıklama:

Sosyal psikoloji insan davranışı üzerindeki sosyal güçleri belirlemeyi amaçlar bir alt disiplindir. Sosyal psikologlar insan davranışını etkileyen kişilerarası ve grup değişkenlerini belirlemeye çalışırlar. Sosyal psikoloji alanının çalışma konuları arasında kişilerarası çekicilik, uyma/itaat davranışı, ikna, tutumlar, önyargılar ve şiddet gibi başlıklar bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Öğrencilerinin etkili çalışma ve başarılı olma konularında beceriler kazanmalarına yardımcı olan bir psikolog, psikolojinin hangi alt dalı ile ilgilenmektedir?

Klinik Psikoloji

Deneysel Psikoloji

Eğitim Psikolojisi

Gelişim Psikolojisi

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Eğitim psikolojisi alt uzmanlık dalı okul başarısı ve güdülenme arasındaki ilişki gibi öğrenme ve öğretme süreçleri ile ilgilenen daldır. Eğitim psikologları ağırlıklı öğrenme davranışını ve onu etkileyen psikolojik değişkenleri araştırırlar. Eğitim psikologları ayrıca öğrencilerin nasıl daha etkili çalışabilecekleri ve başarılı olabilecekleri konularında beceriler kazanmalarına yardımcı olurlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Bir araştırmacı toplumda engelli bireylere yönelik tutumları belirlemek amacıyla tabakalı seçkisiz yöntemi kullanmayı planlamaktadır. Ancak katılımcıların doğru, içten yanıtlar vermeyecekleri olasılığını düşünmektedir. Bu araştırmacının kullandığı araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel araştırma

Kamuoyu araştırma

Korelasyon araştırması

Tarama (survey) araştırması

Vak'a çalışması yöntemi

Açıklama:

Tarama türü araştırma yönte
Betimsel bir araştırma yöntemi olan tarama araştırmasında, çok fazla kişiye belirli tutum ve davranışlara dair aynı soruların sorulduğu yöntemdir. Bu yöntemin en önemli sorunu, katılımcıların yanıltıcı yanıtlar verme olasılığıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

I. Tarama (survey) araştırması
II. Deneysel araştırma
III. Vak'a çalışması yöntemi
IV. Korelasyon araştırması
Yukarıda verilen psikolojide kullanılan araştırma yöntemlerinden hangisi ya da hangilerinde genelleme sınırlılığı vardır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve IV

II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Deneysel araştırmalarda ve Vak'a çalışmalarında elde edilen sonuçların büyük gruplara genellenmesi sorunu vardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin tanımı olarak ifade edilebilir?

Çevre koşullarını ve insan içgüdüsünü inceleyen bilim dalıdır.

İnsan zihnini ve davranışını sistematik bir biçimde inceleyen bilim dalıdır.

İnsanın sağduyulu davranışlarını inceleyen bilim dalıdır.

Beynin yapısını ve işlevlerini inceleyen bilim dalıdır.

İnsan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.

Açıklama:

Psikoloji, insan zihnini ve davranışını sistematik bir biçimde inceleyen bilim dalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Bireyin, organizmanın içsel veya dışsal uyarıcılara göstermiş olduğu fiziksel, bilişsel ve duygusal tepkilerin tümüne ne ad verilir?

Davranış

İçgüdü

Sağduyu

Kalıtım

Bilinç

Açıklama:

Davranış, bireyin, organizmanın içsel veya dışsal uyarıcılara göstermiş olduğu
fiziksel, bilişsel ve duygusal tepkilerin tümü şeklinde tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I. Doğuştan getirilen davranışlar
II. Geçici davranışlar
III. Öğrenilmiş davranışlar
Davranışlar, davranışın kaynağı bağlamında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ile sınıflanır?

I ve II

II ve III

III

I, II ve III

Açıklama:

Davranışlar, davranışın kaynağı bağlamında doğuştan getirilen davranışlar, geçici davranışlar ve öğrenilmiş davranışlar şeklinde üç gruba ayrılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi organizmanın olgunlaşması ve çevre ile etkileşime girmesi, deneyimleri sonucunda edindiği, kontrolünün daha fazla olduğu edinilmiş, bilinçli eylemleri tanımlar?

Doğuştan getirilen davranışlar

Geçici davranışlar

Öğrenilmiş davranışlar

Refleks niteliğinde davranışlar

Duygusal davranışlar

Açıklama:

Öğrenilmiş davranışlar, organizmanın olgunlaşması ve çevre ile etkileşime girmesi, deneyimleri sonucunda edindiği, kontrolünün daha fazla olduğu edinilmiş, bilinçli eylemlerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Davranışın iki temel belirleyicisi nedir?

Kültür ve geçmiş deneyimler

Eğitim durumu ve çevre

Zihinsel ve duygusal durum

Biyoloji (fizyoloji) ve çevre

Aile ve çevre

Açıklama:

Davranışın iki temel belirleyicisinin biyoloji (fizyoloji) ve çevre olduğu kabul
edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

İnsan zihnini doğuşta üzerine hiçbir şey yazılmamış beyaz bir kağıda benzeten filozof kimdir?

Aristo

Plato

John Locke

Sigmund Freud

John Watson

Açıklama:

İngiliz filozof John Locke insan zihnini doğuşta üzerine hiçbir şey yazılmamış beyaz bir kağıda benzetmiştir. Ondan sonra gelenler insan zihnini “tabula rasa” (boş levha) şeklinde tanımlamışlardır. Locke ve takipçileri dünyaya genetik eğilimlerle veya peşin hükümlerle gelmediğimizi, çevremiz tarafından özel bir şekilde biçimlendirildiğimizi savunurlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

I. İnsanlar ve hayvanlar
II. Kalıtım ve çevre
III. Normallik ve normal dışılık
IV. Kuram veya uygulama
Yukarıda verilenlerden hangileri psikolojinin çalışma alanına girer?

I ve II

I, II ve III

III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Verilenlerin tümü (insanlar ve hayvanlar, kalıtım ve çevre, normallik ve normal dışılık, kuram veya uygulama) psikolojinin çalışma alanına girer. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

İkicilik görüşü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu görüş, dinsel anlamdaki dünya-ahiret, iyi-kötü ikiciliğinden etkilenmiştir.

Ruh ve beden arasındaki ilişki karşılıklıdır.

Descartes, savunucularından biridir.

Platon'dan bugüne bilim insanlarının çoğu ruh-beden problemi konusundan bu görüşü sergilemiştir.

Diğer adı deneyimciliktir.

Açıklama:

Descartes’in psikolojinin gelişimi açısından en önemli çalışması, yüzyıllardır süren ve tartışmalı bir konu olan ruh-beden problemine yanıt aradığı çalışmalardır.Platon’dan bugüne bilim insanlarının çoğu bu problem konusunda ikicilik (düalizm) görüşü sergilemişlerdir. Bu ikicilik görüşü dinsel anlamdaki dünya-ahiret, iyi-kötü ikiciliğinden etkilenmiştir. İkicilik ruh (akıl) ve bedenin farklı yapılar olduğunu ileri süren görüştür. Descartes’e kadar ruh ve beden arasında aslında tek yönlü bir etkileşim olduğu kabul ediliyordu; ruh bedene fazlasıyla etki ederken, bedenin ruh üzerinde ancak çok küçük bir etkiye sahip olduğuna inanılıyordu. İkicilik görüşünü kabul eden Descartes, ruh ve beden arasındaki ilişkinin karşılıklı olduğunu ileri sürmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Modern psikoloji bir bilim disiplini olarak formal bağlamda kimin çalışmaları ile başlamıştır?

W. Wund

E. Titchener

G. Berkeley

D. Hume

D. Hartley

Açıklama:

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı Wilhelm
Wundt’un 1879 yılında Leipzig’de ilk deney laboratuvarını kurması ve burada yaptığı
çalışmalarla başladığı kabul edilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Edward Bradford Titchener için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tam algı kavramına önem vermiştir.

Bilincin yapısını biçimlendiren elemanlar üzerine odaklanmıştır.

Zihne ve işleyişine bütüncül bakış açısıyla bakmıştır.

Wundt’un çalışmalarını aynı doğrultuda devam ettirmiştir.

Bilinçli deneyimleri belirlemek üzere araç-gereçler kullanmıştır.

Açıklama:

Bilincin yapısını biçimlendiren elemanlar üzerine odaklanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Freud'un geliştirdiği kişilik kuramları açısından düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan davranışının büyük çoğunluğu bilinç düzeyinde gerçekleşir.

Kişilik gelişimi yaşamın ilk iki yılında tamamlanır.

Birey, bilinç öncesi düzeydeki bilgilere çabalasa bile ulaşamaz.

Davranış, büyük oranda içgüdüseldir ve bilinçdışı düzeyde gerçekleşir.

Kişilik gelişiminde kültürün önemli bir etkisi bulunmaktadır.

Açıklama:

Davranış, büyük oranda içgüdüseldir ve bilinçdışı düzeyde gerçekleşir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Rus fizyolog Ivan Pavlov’un köpeklerin sindirim sistemlerini incelemek üzere yaptığı araştırmalara dayanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanaliz Yaklaşımı

Davranışçı Yaklaşım

İşlevselcilik Yaklaşımı

Yapısalcılık Yaklaşımı

Bilişsel Yaklaşım

Açıklama:

Rus fizyolog Ivan Pavlov’un köpeklerin sindirim sistemlerini incelemek üzere yaptığı araştırmalarda keşfettiği öğrenme ilkelerini öğrenmek üzerine yaptığı araştırmalara dayanan yaklaşım Davranışçı yaklaşımdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Davranışçı yaklaşımın babası olarak sayılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sigmund Freud

William James

Edward Bradford Titchener

Wilhelm Wundt

John Watson

Açıklama:

Davranışçı kuramın babası sayılan kişi John Watson'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Davranışçı yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çalışılabilecek somut tek şey gözlenebilir insan davranışıdır.

İnsan zihni doğumda boş bir levha değildir.

Refleksler doğuştan getirdiğimiz tek şey değildir.

Duygu ve düşünce üzerinde çalışmaya ağırlık verilmelidir.

Çevredeki uyarıcılar davranışı çok az etkiler.

Açıklama:

Çalışılabilecek somut tek şey gözlenebilir insan davranışıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Bilişsel yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Davranış, ceza ve pekiştirmeye dayalı bir psikolojidir.

Ceza ve pekiştirece dair yorumumuz davranışı belirler.

Organizma çevreden gelen veriye tahmin edilebilir tepkiler vermez.

Karar verme sürecinde birey bir makine gibidir.

Çocuk gelişimi alanında etkili olmamıştır.

Açıklama:

Ceza ve pekiştirece dair yorumumuz davranışı belirler.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel Yaklaşımın öncülerindendir?

J. Locke

C. Rogers

J. Piaget

W. Wundt

S. Freud

Açıklama:

J. Piaget

Doğru Cevap: C

Soru 68

İnsanı edilgenleştiren bakış açısına karşı çıkan, insan davranışının kendi özgür iradesi ve seçimleri ile belirlendiğini ileri süren görüş hangisidir?

Bilişsel yaklaşım

Psikanaliz yaklaşımı

Hümanist (İnsancıl) yaklaşım

Davranışçı yaklaşım

Nörobiyolojik yaklaşım

Açıklama:

Hümanist (İnsancıl) yaklaşım

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Evrimci Yaklaşımın inceleme odağıdır?

Bilinç dışı etmenler, çatışmalar

İnsan deneyimi ve potansiyeli

Kültürlerarsı tutum ve davranış biçimleri

Beyin ve sinir sistemi işleyişleri

Gelişmiş psikolojik uyumlar

Açıklama:

Gelişmiş psikolojik uyumlar

Doğru Cevap: E

Soru 70

Belirli bir davranışı etkileyen çevresel etmenleri ve uyarıcıları ayrıntılı bir biçimde tanımlayıp ölçen, uyarıcının hangi davranışı, nasıl ve ne derece etkilediğini bulmaya çalışan psikolojinin alt dalı aşağıdakiğlerden hangisidir?

Gelişim psikolojisi

Biyolojik psikoloji

Deneysel psikoloji

Sosyal psikoloji

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Deneysel psikoloji

Doğru Cevap: C

Soru 71

İki ya da daha fazla değişkenin ne düzeyde birbiriyle ilişkili olduğunu ortaya koymayı amaçlayan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel Araştırma

Korelasyon Araştırması

Tarama Araştırması

Betimsel Araştırma

Doğal Gözlem

Açıklama:

Korelasyon (ilişki) Araştırması

Doğru Cevap: B

Soru 72

Psikanaliz yaklaşımının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Sigmund Freud

James Watson

Willian James

Edward Titchener

Wilhelm Wundt

Açıklama:

Psikanalizin kurucusu Viyanalı bir hekim olan Sigmund Freud'dur. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin çalışma alanları arasında yer almaz?

İnsanlar ve hayvanlar

insan ve toplum ilişkisi

Bilinç ve bilinçdışı

Kalıtım ve çevre

Yaş aralığı

Açıklama:

Psikolojinin çalışma alanları, insanlar ve hayvanlar, kalıtım ve çevre, bilinç ve bilinçdışı, normallik ve normal dışılık, yaş aralığı, kuram veya uygulamadır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Gerçeğe yalnızca olgulara, gözlem ve deneye dayanılarak, pozitif bilimlerin yardımıyla ulaşılabileceğini öne süren felsefi öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Maddecilik

Determinizm

Olguculuk

Davranışçılık

Analitiklik

Açıklama:

Olguculuk, gerçeğe yalnızca olgulara, gözlem ve deneye dayanılarak, pozitif bilimlerin yardımıyla ulaşılabileceğini öne süren felsefi öğretidir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"Tabula rasa" hangi felsefi akımda kullanılan temel kavramlar arasında yer almaktadır?

Olguculuk

Doğalcılık

Maddecilik

Deneyimcilik

Teknolojiklik

Açıklama:

Deneyimcilik, bilgilerimizin kaynağının yalnızca deney olduğunu savunan felsefi akımdır. Bu öğretiye göre, insan zihni doğuştan boş bir levha (tabula rasa) gibidir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

"Bir çocuk şekerci dükkanına her girdiğinde, parasını ödediği kadar şekeri de çalmaktadır. Yakalanmadığı için bir sonraki alış verişte tekrardan hırsızlık yapma olasılığı da artmaktadır. Ancak yakalanırsa bir sonraki alış verişte tekrardan hırsızlık yapma olasılığı da azalmakta ya d a ortadan kalkmaktadır."
Yukarıda açıklanan durum davranışçı yaklaşımın hangi kavramlarıyla açıklanabilir?

Bilinç ve bilinçdışılık

Yargı ve önyargı

Pekiştirme tarifesi

Uyaran-ipucu

Ödül-ceza

Açıklama:

Bir çocuk şekerci dükkanına her girdiğinde, parasını ödediği kadar şekeri de çalmaktadır. Yakalanmadığı için bir sonraki alış verişte tekrardan hırsızlık yapma olasılığı da artmaktadır(ÖDÜL). Ancak yakalanırsa bir sonraki alış verişte tekrardan hırsızlık yapma olasılığı da azalmakta ya da ortadan kalkmaktadır(CEZA). Doğru yanıt "E" sreçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıda verilen ikilemelerden hangisi doğrudur?

Davranışçı yaklaşım-belirli, açık tepkiler

Psikanaliz-insan deneyimi

Bilişsel yaklaşım - belirli, açık tepkiler

Evrimci yaklaşım-beyin ve sinir sistemi

Nörobiyolojik yaklaşım- gelişmiş psikolojik durumlar

Açıklama:

Davranışçı yaklaşım, insan ve hayvan davranışlarının belirli, açık tepkilerden oluşan bölümü ile ilgilenmektedir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Belirli bir davranışı etkileyen çevresel etmenleri ve uyarıcıları ayrıntılı bir biçimde tanımlayıp ölçen, uyarıcının hangi davranışı, nasıl ve ne derece etkilediğini bulmaya çalışılan psikolojinin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal psikoloji

Deneysel psikoloji

Bilişsel psikoloji

Gelişim psikoloji

Biyolojik psikoloji

Açıklama:

Deneysel psikoloji, belirli bir davranışı etkileyen çevresel etmenleri ve uyarıcıları ayrıntılı bir biçimde tanımlayıp ölçen, uyarıcının hangi davranışı, nasıl ve ne derece etkilediğini bulmaya çalışılan psikolojinin alt dalıdır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Bir bağımlı değişken ve bir bağımsız değişken arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirlemek isteyen bir araştırmacı aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanmalıdır?

Doğal gözlem

Vaka çalışması

Deneysel yöntem

İlişkisel yöntem

Betimsel yöntem

Açıklama:

Bir bağımlı değişken ve bir bağımsız değişken arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirlemek istenirse, deneysel araştırmalar kullanılmalıdır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Bireysel incelemelerde psikolojik süreçleri betimlemede avantajlı kabul edilen araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Anket araştırmaları

Gözlem araştırmaları

Deneysel araştırmalar

Vaka çalışması

Söylem analizleri

Açıklama:

Vaka çalışmaları, bireysel vakalarda psikolojik süreçleri betimleme, karmaşık olgunun deneysel olarak kolayca yeniden çalışılabilmesine olanak sağlama ve hipotezleri yapılandırmada faydalı bilgiler sağlayabilir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi korelasyon araştırmalarını deneysel araştırmalardan farklı kılan en belirgin özelliktir?

Genelleme sınırlıdır

Araştırmacı yanlı davranabilir

Yineleme sınırlıdır

Laboratuvar dışına genellemek zordur

Neden sonuç ilişkisi sunulmaz

Açıklama:

Korelasyon araştırmalarında değişkenlerin arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenebilir. ancak bu iki değişken arasında neden-sonuç ilişkisi olduğunu ortaya koymaz. gerçek neden-sonuç ilişkisi yalnızca deneysel araştırmalarla ortaya konulabilir.Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

“Kelimesinin kökeni, Yunanca anlamı “ruh” ya da “zihin” olan “psyche” ve anlamı “kelime” olan “logos” kelimelerinden gelmektedir. Tam olarak zihnin ya da ruhun incelendiği bilim alanıdır. “ Yukarıda verilen açıklamada aşağıdaki hangi kelimeden bahsetmektedir?

Psikoloji

Sosyoloji

Biyoloji

Jeoloji

Ekoloji

Açıklama:

Psikoloji kelimesinin kökeni, Yunanca anlamı “ruh” ya da “zihin” olan “psyche” ve anlamı “kelime” olan “logos” kelimelerinden gelmektedir. Psikoloji tam olarak zihnin ya da ruhun incelendiği bilim alanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

“Vücut ısısı 37 °C’yi geçtiğinde, vücut ısısını düzenlemek için terleme mekanizmasının devreye girmesi böylesi bir davranıştır.” Yukarıda verilen örnekte aşağıdaki hangi davranıştan söz edilmektedir?

Geçici davranış

Öğrenilmiş davranış

Hemostatik davranış

Doğuştan gelen davranış

Otomatik davranış

Açıklama:

Biyolojik denge içsel veya dışsal bir nedenden dolayı bozulduğunda, denge mekanizması ya da becerisi hemen devreye girer ve bedenin tekrar denge (homeostasis) durumuna ulaşmasını otomatik olarak sağlamaya çalışır. Örneğin, vücut ısısı 37 °C’yi geçtiğinde, vücut ısısını düzenlemek için terleme mekanizmasının devreye girmesi böylesi bir davranıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

“…… ……….. ise kişinin belli bir uyarıcının, durumun etkisi altında olmasından kaynaklı, yine kontrolün en alt düzeyde olduğu, geçici süreyle ve çoğu zaman farkında olunmadan sergilenen davranış türüdür.” Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Öğrenilmiş davranış

Hemostatik davranış

Doğuştan gelen davranış

Geçici davranış

Planlı davranış

Açıklama:

Geçici davranışlar ise kişinin belli bir uyarıcının, durumun etkisi altında olmasından kaynaklı, yine kontrolün en alt düzeyde olduğu, geçici süreyle ve çoğu zaman farkında olunmadan sergilenen davranış türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kasıtlı davranışın özelliği değildir?

Tipik örneği eğitimdir

İçsel tepkilerden birisidir

Davranış kazanımı sürece bağlıdır

Kalıcı olma eğilimindedir

Farkındalık düzeyinde gerçekleşir

Açıklama:

Kasıtlı, planlı öğrenmenin en tipik örneği eğitimdir. Eğitim kurumları aracılığıyla insanlar kasıtlı, planlı ve sistematik davranış kazanımı ve değişimi sürecine dahil olurlar. Öğrenme ürünü olan davranışlar nispeten daha kalıcı olma eğilimindedir, bireyin kontrolü vardır ve bireyin farkındalık düzeyinde gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

“Aristo ve Plato’dan bugüne insanlığın temel çabalarından birisi insan denen varlığı tanımak, anlamak olmuştur. Psikoloji bilimi insan davranışını ve zihinsel süreçleri sistemli bir biçimde inceleyen disiplindir. Bu temel amaç çerçevesinde psikoloji insana dair olguları tanımlama, açıklama, hissetme, tahmin etme ve kontrol etme gibi hedeflere sahiptir. “ Yukarıda verilen temel amaçlar çevresinde verilen hedeflerden hangisi yanlıştır?

Tanımlama

Açıklama

Hissetme

Tahmin etme

Kontrol etme

Açıklama:

Aristo ve Plato’dan bugüne insanlığın temel çabalarından birisi insan denen varlığı tanımak, anlamak olmuştur. Psikoloji bilimi insan davranışını ve zihinsel süreçleri sistemli bir biçimde inceleyen disiplindir. Bu temel amaç çerçevesinde psikoloji insana dair olguları tanımlama, açıklama, tahmin etme ve kontrol etme gibi hedeflere sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

“Amerika’da psikolojinin kurucu olarak kabul edilen bir seferinde psikolojiyi bir “küçük nahoş konu” olarak tanımlamıştır. Psikolojinin çalışılması zor bir alan olduğu ve basit açıklamaların çok az ve nadir olduğunu ileri sürmüştür.” Yukarıda verilen paragrafta kimden bahsedilmektedir?

William James

Wilhelm Wundt

Sigmund Freud

G. Stanley Hall

Edward Bradford Titchener

Açıklama:

Amerika’da psikolojinin kurucu olarak kabul edilen William James bir seferinde psikolojiyi bir “küçük nahoş konu” olarak tanımlamıştır. W. James psikolojinin çalışılması zor bir alan olduğu ve basit açıklamaların çok az ve nadir olduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi denetim altına almak hakkında verilen bilgi yanlıştır?

Psikoloji biliminin belki de en önemli amacı davranışı denetim altına almaktır.

Denetim altına almak demek bir davranışın ortaya çıkmasını sağlamaktır.

Davranışın şiddetini ve hızını arttırmak veya azaltmak, görülme sıklığını arttırmak veya azaltmak ya da davranışı tamamen engellemeye yönelik stratejiler geliştirmek demektir.

Birey için olumsuz davranışlar azaltılmaya çalışılırken, onun yararına, geliştirici olan davranışları da kazanması ve daha yetkin biçimde sergilemesine yönelik stratejiler kişiye sunulur

Denetim altına almak için bilgi toplamak yetmez, ileri düzey analizlere, yorumlara ihtiyaç duyulur.

Açıklama:

Denetim Altına Almak: Psikoloji biliminin belki de en önemli amacı davranışı denetim altına almaktır. Denetim altına almak demek bir davranışın ortaya çık¬masını sağlamak, şiddetini ve hızını arttırmak veya azaltmak, görülme sıklığını arttırmak veya azaltmak ya da davranışı tamamen engellemeye yönelik strateji¬ler geliştirmek demektir. Birey için olumsuz davranışlar azaltılmaya çalışılırken, onun yararına, geliştirici olan davranışları da kazanması ve daha yetkin biçimde sergilemesine yönelik stratejiler kişiye sunulur.

Doğru Cevap: E

Soru 89

“Psikoloji açısından en önemli eseri olan “İnsan Anlaması Üzerine Bir Deneme” isimli çalışması 20 yıllık çalışma ve düşüncelerinin birikimini içermektedir.”
Psikoloji tarihini etkileyen filozoflar arasında yukarıda sözü edilen aşağıdakilerden hangisidir?

David Hume

Thomas Hobbes

George Berkeley

John Locke

René Descartes

Açıklama:

J.Locke (1632-1704), Yunanca, retorik ve felsefe dersleri vermiş ve sonradan tıp eğitimi almıştır. Psikoloji açısından en önemli eseri olan “İnsan Anlaması Üzerine Bir Deneme” isimli çalışması 20 yıllık çalışma ve düşüncelerinin birikimini içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı kimin tarafından hangi tarihte başlamıştır?

William James’un 1867 yılında

Wilhelm Wundt’un 1879 yılında

Sigmund Freud’un 1889 yılında

G. Stanley Hall’ın 1879 yılında

Edward Bradford Titchener’ın 1879 yılında

Açıklama:

Modern psikolojinin bir bilim disiplini olarak formal bağlamda başlangıcı Wilhelm Wundt’un 1879 yılında Leipzig’de ilk deney laboratuvarını kurması ve burada yaptığı çalışmalarla başladığı kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İngiltere’den Amerika’ya göç eden ve Wundt’un öğrencisi ve en sadık takipçisi olan Edward Bradford Titchener (1867-1927), Wundt’un çalışmalarını ileriyle taşımak amacıyla yola çıkmış, ancak onun sistemini kökten değiştiren yapısalcılık kuramını geliştirmiştir.

Amerika’da psikoloji biliminin kurucusu olarak kabul edilen G. Stanley Hall (1842-1910) gösterilmektedir.

W. James 1890’da yayınladığı “Psikolojinin İlkeleri” isimli kitabında, bugün için birçok psikoloji ders kitabının konusu olan öğrenme, duyular, hafıza, dikkat, duygular ve akıl yürütme gibi birçok konuya yer vermiştir.

Viyanalı bir hekim olan Sigmund Freud (1856- 1939), tıp eğitimi sonrası nöroloji alanına yönelmiş ve 19. yy’ın sonlarına doğru insanın ruhsal yaşamı ve davranışı üzerine bir kuram ve ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere bir yaklaşım geliştirmiştir.

Açıklama:

Wilhelm Wundt (1832-1920) Leipzig’de kurduğu laboratuvarda zihin üzerine yapmış olduğu çalışmalarla psikolojinin felsefeden ayrılmasını sağlayan bilim insanı olarak modern psikolojinin babası olarak kabul edilmektedir.
İngiltere’den Amerika’ya göç eden ve Wundt’un öğrencisi ve en sadık takipçisi olan Edward Bradford Titchener (1867-1927), Wundt’un çalışmalarını ileriyle taşımak amacıyla yola çıkmış, ancak onun sistemini kökten değiştiren yapısalcılık kuramını geliştirmiştir.
En önemli temsilcisi olarak Amerika’da psikoloji biliminin kurucusu olarak kabul edilen William James (1842-1910) gösterilmektedir.
W. James 1890’da yayınladığı “Psikolojinin İlkeleri” isimli kitabında, bugün için birçok psikoloji ders kitabının konusu olan öğrenme, duyular, hafıza, dikkat, duygular ve akıl yürütme gibi birçok konuya yer vermiştir.
Viyanalı bir hekim olan Sigmund Freud (1856- 1939), tıp eğitimi sonrası nöroloji alanına yönelmiş ve 19. yy’ın sonlarına doğru insanın ruhsal yaşamı ve davranışı üzerine bir kuram ve ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere bir yaklaşım geliştirmiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Güdü kavramıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen uyarıcıdır

Başarma, toplumsal onay, statüye ilişkin duyulan istek gibi davranışı yüksek seviyede yönlendiren dürtüler olarak adlandırılır

Organizmanın açlık, susuzluk ve cinsellik gibi sadece fizyolojik ihtiyaçlarını içermektedir

Organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır

Vücut süreçlerini denge durumuna getirmek için çeşitli kaynakların kullanıldığı organizmanın fizyolojik ihtiyaçları ya da davranışı yüksek seviyede yönlendiren başarma, toplumsal onay, statüye ilişkin duyulan isteklerdir

Açıklama:

Güdü, organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır. Açlık, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik kökenli güdülere ise dürtü adı verilmektedir. Vücut süreçlerini denge durumuna getirmek için çeşitli kaynakların kullanıldığı organizmanın fizyolojik ihtiyaçları gereksinim (ihtiyaç) olarak tanımlanabilmektedir. Bunun yanında başarma, toplumsal onay, statüye ilişkin duyulan istek gibi davranışı yüksek seviyede yönlendiren dürtüler de gereksinim olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Organizmanın yaşamış olduğu bir gerginliği azaltmak için harekete geçmesi hangi güdülenme kuramıyla açıklanabilir?

Dürtü Kuramı

İçgüdü Kuramı

Biyolojik Denge Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

Optimal Düzeyde Uyarılma Kuramı

Açıklama:

Dürtü kuramına göre, insanların hayatta kalmalarını sağlayacak temel gereksinimlerinden mahrum kalması organizmada gerilim halinin oluşmasına sebep olacaktır. Gereksinim halinde organizma gergin bir durumda harekete hazır bir şekildedir. Organizma bu gerginliği azaltmak için harekete geçer. Organizma gereksinmeyi gerçekleştirdikten sonra gerginlik durumu azalarak eski haline döner. Sonuç olarak organizmanın dürtü hali sonlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

İnsanların ortak davranışlarının kendilerine özgü davranışlara göre çok az gözlemlenmesi ve insan davranışlarının sadece doğuştan olmayıp sonradan kazanılanları da içermesi, aşağıdaki kavramlardan hangisinin insan davranışları üzerindeki etkisini azaltmaktadır?

Dürtü

İçgüdü

Bilinçdışı

Biyolojik Denge

Özendirici Uyarıcı

Açıklama:

İnsan davranışlarının sadece doğuştan olmayıp sonradan kazanılanları da içermesi ve insanların ortak davranışlarının kendilerine özgü davranışlara göre çok az gözlemlenmesi içgüdü ve insan arasındaki ilişkinin gücünü zayıflatmaktadır. Bir şekilde insanlar birçok davranışı doğuştan değil sonradan öğrenerek şekillendirmekte ve insan ırkına özgü değil daha çok kendilerine özgü davranışlar sergilemektedirler. Bu durum da insan davranışının temelini içgüdü kavramı ile açıklamanın ne kazar zor olduğunu ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Yeni bir cep telefonunuz olsa dahi yeni çıkan, tanıtım ve sunuş itibariyle size cazip gelen bir telefonu alma eğiliminde olmanız hangi güdülenme kuramıyla açıklanabilir?

Dürtü Kuramı

İçgüdü Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

Biyolojik Denge Kuramı

Optimal Düzeyde Uyarılma Kuramı

Açıklama:

Bazı davranışların oluşmasında biyolojik bir unsur bulunmasına gerek yoktur. Çevredeki herhangi bir durum davranışın oluşması için uyarıcı olabilmektedir. Yeni ve çok işlevli bir cep telefonunuz olsa dahi yeni çıkan, tanıtım ve sunuş itibariyle size cazip gelen bir telefonu alma eğiliminde olabilirsiniz. Bu anlamda biyolojik olmayan, bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlar özendirici uyarıcı olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağı aşağıdaki kavramların hangisiyle açıklanabilir?

Güdü

Dürtü

İstek

İhtiyaç

Homeostasis

Açıklama:

Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağına ilişkin sabit içsel durumu işaret eden biyolojik denge durumu homeostasis kavramıyla açıklanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki gereksinimlerden hangisi sosyal güdülerden birisi değildir?

Başarı

Güç

Bağlanma

Cinsellik

Bir arada bulunma

Açıklama:

Açlık susuzluk, cinsellik gibi bütün biyolojik gereksinimler birincil dürtüler arasında yer almaktadır. Açlık, susuzluk ve cinsellik gibi doğuştan sahip olunan güdülerin dışında bireyler öğrenme yoluyla yeni güdüler kazanırlar. Bireylerarası ilişkileri kapsayan bir arada bulunma, güç ve başarı gereksinimlerini gibi sosyal güdüler de insanların davranışları üzerinde öğrenilmemiş güdüler kadar etkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir bireyin bir sosyal topluluğa üye olması veya herhangi bir dernek faaliyetlerine katılması, insanların hangi gereksinimi ile ilgilidir?

Bağlanma

İlişki kurma

Güç

Başarı

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Toplumdaki diğer insanlarla ilişki kurma onlarla yakın olma gereksinimi yine insan davranışlarını şekillendiren önemli gereksinimler içerisinde yer almaktadır. Birey toplum içersinde diğerleri ile birlikte olma, onların onayını alma, topluma uyma gereksinimi gösterir. Örneğin bir sosyal topluluğa üye olma, dernek faaliyetlerine katılma ya da en basitinden bilet kuyruğunda ya da otobüste yolculuk yaparken yanınızda oturan daha önceden tanımadığımız bir insanla bir sohbeti başlatma gereksinimi ilişki kurma gereksinimi ile ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Birincil güdüler ve sosyal güdüler ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş, belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkıp davranışı yönlendiren güdüler birincil dürtüler olarak adlandırılmaktadır

Bireylerarası ilişkileri kapsayan sosyal güdüler insanların davranışları üzerinde öğrenilmemiş güdüler kadar etkilidir

Hem birincil güdüler hem de sosyal güdüler toplumdan topluma değişmemektedir

Öğrenilmiş güdüler olan sosyal güdüler biyolojik gereksinmelerden etkilenmelerine rağmen toplum değerleri, yaşantısının etkisiyle şekillenmiş güdülerdir

Öğrenilmiş güdülerin giderilmemesi biyolojik sorunlara değil de daha çok bireyde sıkıntı yaratarak psikolojik sorunların yaşanmasına neden olabilmektedir

Açıklama:

Birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş, belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkıp davranışı yönlendiren güdüler birincil dürtüler olarak adlandırılmaktadır. Bireylerarası ilişkileri kapsayan güç ve başarı, ilişki kurma ve bağlanma, kontrol altında tutma gereksinimleri gibi sosyal güdüler insanların davranışları üzerinde öğrenilmemiş güdüler kadar etkilidir. Açlık, susuzluk ve cinsellik gibi güdüler tüm canlı türlerinde ortak güdülerken, öğrenilmiş güdüler olan sosyal güdüler biyolojik gereksinmelerden etkilenmelerine rağmen toplum değerleri, yaşantısının etkisiyle şekillenmiş güdülerdir. Açlık susuzluk güdülerinin giderilmemesi bireyde biyolojik sorunlar yaratabilirken, öğrenilmiş bu tarz güdülerin giderilmemesi biyolojik sorunlara değil de daha çok bireyde sıkıntı yaratarak psikolojik sorunların yaşanmasına neden olabilmektedir. Bu tarz gereksinimler kültürden kültüre değişebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İnsan davranışlarını şekillendiren gereksinimleri en temel gereksinimlerden başlayarak en karmaşık olanına uzanan bir piramit şeklinde sınıflandıran kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

A.Maslow

C.Rogers

S.Freud

J.Dewey

J.Piaget

Açıklama:

İnsanlarda güdüler en temelde öğrenilmemiş daha ilkel güdülerden, daha karmaşık güdülere uzanan bir yol izlemektedirler. İnsancıl psikolojinin savunucularından Abraham Maslow insan davranışlarını şekillendiren gereksinimleri bir piramit şeklinde en temel gereksinimlerden yukarı doğru en karmaşık olanına uzanan bir şekilde sınıflandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İhtiyaçlar hiyerarşisi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Piramidin en alt basamağında açlık, susuzluk, nefes alma, cinsellik gibi temel fizyolojik gereksinimler yer almaktadır

Değer, başarı, saygının takdir edilmesi gereksinimi, ait olma ve sevgiye ilişkin gereksinimlerden daha üst düzeyde yer almaktadır

Piramidin en üst noktasında insanların tümüyle potansiyellerini ortaya koymaya dönük kendini gerçekleştirme gereksinimini yer almaktadır

Piramidin alt tarafındaki gereksinimleri gidermeden üst taraftaki gereksinimleri gidermek mümkün olmamaktadır

Piramidin en üst noktasındaki kendini gerçekleştirme aşamasına birçok insan ulaşabilmektedir

Açıklama:

İhtiyaçlar hiyararşisinin en alt basamağında açlık, susuzluk gibi temel fizyolojik gereksinimler yer alırken, Maslow piramidin en üst noktasına insanların tümüyle potansiyellerini ortaya koymaya dönük kendini gerçekleştirme gereksinimini koymuştur. Sırasıyla en alt basamaktan yukarıya doğru gereksinimler hiyerarşik olarak;
•açlık susuzluk,nefes alma, cinsellik, uyku gibi temel fizyolojik gereksinimler,
•ailenin, işin, sahip olunan kaynakların güvenliğinin gereksinimi
• aile, sosyal grup, yakın arkadaşlık gibi ait olma ve sevgiye ilişkin sosyal gereksinimler
• değer, başarı, saygının takdir edilmesi gereksinimi
• ahlakın üstünlüğü, yaratıcılık,problem çözme gibi unsurları kapsayan kendini gerçekleştirme gereksinimi şeklinde sıralanmaktadır.
Maslow’a göre piramidin alt tarafındaki gereksinimleri gidermeden üst taraftaki gereksinimleri gidermek mümkün olmamaktadır. Piramidin en üst noktasındaki kendini gerçekleştirme aşamasına pek az sayıda kişi ulaşabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkan, birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş ve davranışı yönlendiren güdüler aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil dürtüler

Uyarıcı kaynaklı dürtüler

Sosyal dürtüler

İkincil dürtüler

Ödülün kaynağına göre dürtüler

Açıklama:

Birincil Dürtüler: Belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkan, birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş ve davranışı
yönlendiren güdülerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Güdü

Altıncı his

Bilinç

Empati

Performans

Açıklama:

Güdü, organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Açlık, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik kökenli güdülere ne ad verilir?

Arzu

Dürtü

Hissiyat

Travma

İçgüdü

Açıklama:

Açlık, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik kökenli güdülere dürtü adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Vücut süreçlerini denge durumuna getirmek için çeşitli kaynakların kullanıldığı, organizmanın fizyolojik ihtiyaçları ya da davranışı yüksek seviyede yönlendiren başarma, toplumsal onay, statüye ilişkin duyulan istek gibi dürtülere ne denir?

Güdü

Talep

Gereksinim

Duyarlılık

Altıncı his

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

Biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tetikleyici uyarıcı

Fizyolojik uyarıcı

Biyolojik uyarıcı

Özendirici uyarıcı

Güdüleyici uyarıcı

Açıklama:

Biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlar özendirici uyarıcıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Leyleklerin mevsime göre göç etmesi ve örümceklerin ağ örmesi gibi türe özgü davranış yapılarını konu edinen güdülenme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

En Uygun Düzeyde Uyarılma Kuramı

Biyolojik Denge Kuramı

İçgüdü Kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi birincil güdülerdendir?

Açlık

Araştırma

Kontrol altında tutma

Kurcalama

Başarı

Açıklama:

Öğrenilmemiş, belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkıp davranışı yönlendiren güdüler birincil dürtüler olarak adlandırılmaktadır. Açlık susuzluk, cinsellik gibi dürtüler bütün biyolojik gereksinimler birincil dürtüler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Maslow'un gereksinimler hiyerarşisine göre en üst basamakta bulunan ihtiyaç aşağıdakilerden hangisidir?

Temel ve fizyolojik gereksinimler

Güvenlik

Ait olma

Kendini gerçekleştirme

Başarı

Açıklama:

Maslow’a göre gereksinimler hiyerarşisinin en üst noktası kendini gerçekleştirme basamağıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Yapılan işin doğası gereği, işin kendisinin ve içeriğin ödül niteliğini taşıması birey için bir zevk ve tatmin sağlıyorsa bu tür ödüllere ne ad verilir?

Dışsal kaynaklı ödül

içsel kaynaklı ödül

kişisel odaklı ödül

fiziksel ödül

manevi ödül

Açıklama:

Yapılan işin doğası gereği, işin kendisinin ve içeriğin ödül niteliğini taşıması birey için bir zevk ve tatmin sağlıyorsa bu tarz ödüleri içsel kaynaklı ödül olarak tanımlamak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Bireylerin yüksek sesli müzik çalan bir eğlence mekanına gitme ihtiyacını en iyi açıklayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Özendirici uyandırıcı kuramı

İçgüdü kuramı

Optimal düzeyde uyarılma kuramı

Biyolojik denge kuramı

Dürtü kuramı

Açıklama:

Bireylerin neden yüksek sesli müzik çalınan disko gibi yerlere gitme gereksinimleri ya da yüksek bir yerden yamaç paraşütü ile atlama gereksinimleri olduğu optimal düzeyde uyarılma kuramı ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağına ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağına ilişkin sabit içsel durumu işaret eden biyolojik denge durumuna ne ad verilmektedir?

Limbik sistem

Hipotalamus

Optimal uyarılma

Talamus

Homeostasis

Açıklama:

Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacak ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağına ilişkin sabit içsel durumu işaret eden biyolojik denge durumuna homeostasis denir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel kavrama ne ad verilir?

Dürtü

Güdü

Gerksinim

Cinsellik

İhtiyaç

Açıklama:

Güdü: Organizmay etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar hangi kuramla açıklanabilir?

En Uygun (Optimal) Düzeyde Uyarılma Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

İçgüdü Kuramı

Dürtü Kuramı

Biyolojik Denge (Homeostasis) Kuramı

Açıklama:

İçgüdü Kuramı: Belirli bir türün tümünü yansıtan karakteristik davranış yapıları içgüdü olarak tanımlanmaktadır. Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar belli bir türe özgü davranış yapılarını ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Homeostasis

Birincil güdü

Birincil dürtü

Hipotalamus

Testosteron

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 25

Belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkan, birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş ve davranışı yönlendiren güdülere ne ad verilir?

Özendirici uyarıcı

İçgüdü

Birincil dürtüler

Bilinçdışı güdü

İkincil dürtüler

Açıklama:

Birincil Dürtüler: Belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkan, birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş ve davranışı yönlendiren güdülerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bazı araştırmalar, hayvanlar gibi insanların da cinsel davranışlar ortaya koymadan önce hazırlık döneminde ........... adı verilen maddeler gibi koltuk altı ve cinsel organların bulunduğu bölgede benzer kimyasallar salgıladıklarını ortaya koymaktadırlar.
Yukarıda boş bırakılan yere gelecek olan kelime aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Limbik

Testosteron

Homeostasis

Feromon

Hipotalamus

Açıklama:

Bazı araştırmalar, insanların da birçok hayvanın cinsel davranışlar ortaya koymadan önce hazırlık döneminde feromon adı verilen maddeler gibi koltuk altı ve cinsel organların bulunduğu bölgede benzer kimyasallar salgıladıklarını ortaya koymaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi uyarıcı kaynaklı güdülerden biri değildir?

Araştırma

Merak

Kurcalama

Dokunma

Başarı gereksinimi

Açıklama:

Başarı gereksinimi sosyal güdülerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Maslow piramidine göre en üst noktada ne yer almaktadır?

Kendini gerçekleştirme

Açlık

Susuzluk

Başarı

Sevgi

Açıklama:

Maslow piramidin en üst noktasına insanların tümüyle potansiyellerini ortaya koymaya dönük kendini gerçekleştirme gereksinimini koymuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Maslow'un piramidine göre sevgi açısından karşılık bulamayan bir bireyde nasıl bir davranış görülebilir?

Kendini gerçekleştirmeye daha yatkındır

Kendini aşırı yemek yemeye verebilir

Başarı duygusunda artış olur

Değer görür

Yaratıcılığı artar

Açıklama:

Piramitte bir üst basamaktaki gereksinimin giderilmesinde soru yaşandığında birey bir önceki basamağa döner ve bu dönüşler bazen birey için sıkıntılar yaratır. Örneğin, sevgilisinden ayrılan bir kadın, sevgi ve ait olma ihtiyacı tam doyurulamadığı için kendisini aşırı şekilde yemek yemeye verebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sosyal güdülerden biri değildir?

Başarı gereksinimi

İlişki kurma gereksinimi

Bağlanma gereksinimi

Kontrol Altında Tutma Gereksinimi

Kurcalama gereksinimi

Açıklama:

Kurcalama, uyarıcı kaynaklı güdülerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dışsal kaynaklı ödüle bir örnektir?

Araba kullanmak

Bulmaca çözmek

Prim için mesai yapmak

Yüksek yerden suya atlamak

Gelişme arzusu

Açıklama:

Bir iş yerinde fazla mesaiye sadece prim ve yan ödemeler olduğu için kalan bir çalışan dışsal kaynaklı ödülle güdülenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

İstekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel kavrama ne ad verilir?

Güdü

Tutku

Gereksinim

Alışkanlık

Takıntı

Açıklama:

Güdü, davranışla enerji ve yön veren güçtür; bu güç organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eder. Bu nedenle, istekleri, arzuları, ihtiyaçlar, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Fizyolojik kökenli açlık, susuzluk cinsellik gibi güdülere ne ad verilir?

Gereksinim

Dürtü

İçsel motivasyon

Saplantı

Tutku

Açıklama:

Fizyolojik kökenli açlık, susuzluk cinsellik gibi güdülere dürtü adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlara ne ad verilir?

Özendirici

Cezbedici

Güdüleyici

Harekete geçiren

Tetikleyici

Açıklama:

Biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlara özendirici unsur adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Kişilerin yüksek bir yerden paraşütle atlama ya da yüksek sesli müzik çalınan yerlere gitme isteği duyması hangi kuram ile açıklanmaktadır?

İçgüdü

Biyolojik denge

Optimal düzeyde uyarılma

Özendirici uyarıcı

Dürtü

Açıklama:

Organizma en uygun uyarılma düzeyinin üstünde bir uyarılma halindeyse,
daha sakin bir çevre arayarak belirli bir uyarılma düzeyini sürdürmeye çalışılır. Örneğin bireylerin neden yüksek sesli müzik çalınan disko gibi yerlere gitme gereksinimleri ya da yüksek bir yerden yamaç paraşütü ile atlama gereksinimleri olduğu bu kuramla açıklanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

İnsanların merak etme, nefret duyma, aşık olma gibi davranışlar göstermesi hangi kuram ile açıklanmaktadır?

Bilinçli güdüler

Biyolojik denge

İçgüdü

Optimal düzeyde uyarılma

Özendirici uyarıcı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 37

Susuzluk çekildiğinde, su bulmak için bireyin harekete geçmesi hangi kuramla açıklanmaktadır?

İçgüdü

Biyolojik denge

Optimal düzeyde uyarılma

Özendirici uyarıcı

Dürtü

Açıklama:

Susuzluk çekildiğinde organizmada gerilimi azaltmak ve biyolojik dengeyi sağlamak için organizma su bulmak için harekete geçmesi biyolojik denge kuramı ile açıklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi birincil güdüler arasındadır?

Bağlanma

Başarı

Araştırma

Cinsellik

Merak

Açıklama:

Üreme davranışı ile ilgili birincil dürtü olan cinsellik, biyolojik ve çevresel unsurlar tarafından uyarılarak ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi uyarıcı kaynaklı güdüler arasındadır?

Susuzluk

Cinsellik

Başarı

Bağlanma

Kurcalama

Açıklama:

Öğrenilmemiş güdüler arasında yer alan uyarıcı kaynaklı güdüler, dış uyarıcılara
daha fazla bağlı olup, çevreden bilgi edinmeye yöneliktirler. Merak etme, kurcalama gibi güdüler uyarıcı kaynaklı güdüler arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Maslov'un ihtiyaçlar piramidinin en üst basamağında hangi gereksinimler yer alır?

Temel fizyolojik gereksinimler

Güvenlik

Takdir edilme

Ait olma

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Bu piramidin en üst basamağında ahlakın üstünlüğü, yaratıcılık,problem çözme gibi unsurları kapsayan kendini gerçekleştirme gereksinimi yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurcamala, uyarıcı kaynaklı güdülerdendir.

Başarı, sosyal kaynaklı güdülerdendir.

Kontrol altında tutuma, sosyal güdülerdendir.

Cinsellik, uyarıcı kaynaklı güdülerdendir.

Açlık, birincil güdülerdendir.

Açıklama:

Üreme davranışı ile ilgili birincil dürtü olan cinsellik, biyolojik ve çevresel unsurlar tarafından uyarılarak ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Güdü

Mod

İkilem

Gereksinim

Uyaran

Açıklama:

Güdü, organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eden, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan kavram olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

"Bazı zamanlar karnınız tok olsa bile, restoranların önünden geçerken canınız yemek yemek isteyebilir."
Yukarıdaki durumu tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sistematik duyarsızlaşma

Özendirici uyarıcı

Optimal uyarılma

İçgüdü

Dürtü

Açıklama:

Özendirici Uyarıcı, biyolojik olmayan, birey gereksinim duymasa da bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlar özendirici uyarıcıdır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağına ilişkin sabit içsel durumu işaret eden biyolojik denge durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Optimal uyarılma

Dürtü

Homeostasis

Bilinç dışı güdüler

İçgüdü

Açıklama:

Homeostasis, organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağına ilişkin sabit içsel durumu işaret eden biyolojik denge durumudur. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi birincil dürtülere örnek olabilir?

Kurcalama

Bağlanma

Kariyer isteği

Açlık ve susuzluk

Merak

Açıklama:

Birincil dürtüler organizmada ortak, öğrenilmemeiş, belli bir biyolojik gereksinme ile ortaya çıkıp davranışı yönlendiren güdülerdir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sosyal güdülere örnek olarak gösterilebilir?

Kurcalama

Dış kaynaklı ödül

Açlık

Araştırma ve merak

Güç ve başarı

Açıklama:

Bireylerarası ilişkileri kapsayan bir arada bulunma, güç ve başarı gereksinimleri gibi sosyal güdülerde insanların davranışları üzerinde öğrenilmemiş güdüler kadar etkilidir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Maslow'un gereksinimler hiyerarşisine göre ilk basamak nedir?

Temel fizyolojik gereksinimler

Değer, başarı, saygı

Ait olma ve sevgi

Kendini gerçekleştirme

Güvenlik

Açıklama:

Maslow'un gereksinimler hiyerarşisin basamaklar aşağıdan yukarıya doğru olarak;

Temel fizyolojik gereksinimler

Güvenlik

Ait olma ve sevgi

Değer, başarı, saygı

Kendini gerçekleştirme

olarak sıralanabilir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Maslow'a göre kişisel güvenlik gereksinimlerine örnek olarak gösterilebilir?

Kamu güvenliği

Aile güvenliği

İş saygınlığı

Takdir görme

Sosyal grup sahibi olma

Açıklama:

Maslow'un gereksinimler hiyerarşisine göre güvenlik gereksinimi, ailenin, işin ve sahip olunan kaynakların güvenliğinin gereksinimi kapsamaktadır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

"Sınıfınızda ya da grubunuzdaki bir arkadaşınızın sürekli olarak derste kalem çevirmekte olduğunu fark ettiniz."
Arkadaşınızın yaptığı bu hareketin kaynağı hangi psikolojik kavramla açıklanabilir?

Birincil güdüler

Birincil dürtüler

Kurcalama

Merak

Cinsellik

Açıklama:

Bireylerde var olan dokunma ve anlama isteğinin dayanılmazlığından yola çıkarak psikologlar, bireylerin bazı şeyleri dokunarak anlama gereksinimleri olduğunu ya da bazı şeylerin dokunarak sakinleşmenin yolu olduğunu vurgularlar. Bu durum Kurcalama kavramı ile açıklanabilir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Güdü

İçgüdü

Dürtü

Gereksinim

Doyum

Açıklama:

Gereksinim, vücut süreçlerini denge durumuna getirmek için çeşitli kaynakların kullanıldığı organizmanın fizyolojik ihtiyaçları ya da davranışı yüksek seviyede yönlendiren başarma, toplumsal onay, statüye ilişkin duyulan istek gibi dürtülerdir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdaki ikilemelerden hangisi yanlıştır?

Homeostasis-Beyin ısısının ani düşmesi

Optimal düzeyde uyarılma-Paraşütle atlama

Özendirici uyarıcı-pasta

Gereksinim-Araba

Dürtü-Merak

Açıklama:

Dürtü açlık, susuzluk ve cinsellik gibi güdülerdir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

I. Davranışlarımız kendiliğinden oluşur.
II. Davranışlarımız her zaman güdülerle oluşur.
III. Güdüler davranışlarımızı şekillendirir.
IV. Güdü davranışın yönünü belirlemez.
Güdü kavramıyla ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve III

II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Organizmayı davranışa sevk eden sebepler vardır. Hiçbir davranışın kendiliğinden, gelişigüzel olduğu söylenemez. Davranışlar her zaman güdülerle oluşur ve şekillenir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Çalıştığı firmanın bölge sorumluluğuna getirilen Sinan bey böylece çalıştığı şirkette daha çok tanınmış ve statü kazanmıştır. Sinan beyin bu yolla tanınma, ve statü kazanma ihtiyacını gidermesi, aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek olabilir?

Gereksinim

Dürtü

İçgüdü

Saygı

İstek

Açıklama:

Örnekte olduğu üzere, başarma, toplumsal onay gibi davranışı yüksek düzeyde yönlendiren dürtüler de gereksinim olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Yüksel hanım yeni ve çok işlevli bir cep telefonuna sahiptir. Ancak gittiği teknoloji marketlerinin birinde yeni versiyon bir telefonun tanıtımının yapıldığını görmüştür. Tanıtımı yapılan yeni telefon Yüksel hanıma cazip gelmiş ve alma eğilimine girmiştir. Yüksek hanımının bu eğilimi aşağıdaki güdülenme kuramlarından hangisi ile açıklanabilir?

Dürtü kuramı

Özendirici uyarıcı kuramı

İçgüdü kuramı

En uygun düzeyde uyarılma kuramı

Biliçdışı güdüler

Açıklama:

Bazı davranışların oluşmasında biyolojik bir unsurun bulunmasına gerek yoktur. Çevredeki herhangi bir durum davranışın oluşması için uyarıcı olabilmektedir. Yeni ve çok işlevli bir cep telefonunuz olsa dahi, yeni çıkan, tanıtım ve sunuluşu itibariyle size cazip gelen bir telefonu alma eğilimine girebilirsiniz. Bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlar özendirici uyarıcı olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

I. Leyleklerin mevsimsel göç etmesi
II. Yüksek sesle müzik yapılan yerlere gitme isteği
III. Su kaybı durumunda sıvı tüketilmesi
IV. Yamaç paraşütü ile atlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri en uygun düzeyde uyarılma kuramı ile açıklanır?

Yalnız I

Yalnız III

II ve IV

I ve III

II ve V

Açıklama:

Hayatın sıkıcı olduğunu ve yeterince uyarılma olmadığını düşünen birey bu tarz etkinlikler ile uyarılma düzeyini daha yüksek düzeye çekmeye yönelik davranışları en uygun düzeyde uyarılma kuramıyla açıklanır. Bu nedenle kişi yüksek sesle müzik yapılan yerlere gitme, paraşütle atlama gibi eylemlere yönelebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Belirli bir türün tümünde gözlenen o türe özgü karakteristik davranış yapıları .................. olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Bilinçdışı güdüler

Dürtü

Refleks

İçgüdü

Optimal düzeyde uyarılma

Açıklama:

Belirli bir türün tümünde gözlenen o türe özgü karakteristik davranış yapıları içgüdü olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi birincil güdülerden olan açlık ve susuzlukla ilgili doğru bir bilgidir?

Açlık ve tokluk merkezindeki sinir hücreleri kandaki glikoz düzeyine bağlı olarak çalışır.

Mideleri alınmış kişilerin açlık duyma hissi kaybolur.

Organizmada açlık ile ilgili tepkileri yönlendiren merkez beyinciktir.

Tok bir kişi için güzel kokan bir simit ani bir açlık dürtüsü oluşturmaz.

Farklı kültürlerde yaşayan bireylerin damak tadı benzer biçimde gelişir.

Açıklama:

Açlık ve tokluk merkezindeki sinir hücreleri kandaki glikoz düzeyine bağlı olarak çalışır. Kana doğrudan verilen insülin kandaki şeker miktarını düşürerek açlık hissine yol açmaktadır. Kana verilen glikoz da açlık hissini ortadan kaldırır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi cinsel davranışın ortaya çıkmasında etkili olan hormondur?

İnsülün hormonu

Testosteron hormonu

Oksitosin hormonu

Kortizol

Tiroid hormonu

Açıklama:

Cinsel davranışın ortaya çıkmasında etkili olan hormon testosteron hormonudur.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi dışsal kaynaklı ödüllerdendir?

Hızlı motorsiklet kullanmak

Sudoku çözmek

Bir çalışanın prim almak için mesaiye kalması

Yamaç paraşütüyle atlamak

Bir oyuncunun üçlük top atıp sayı yapması

Açıklama:

Davranışın ortaya çıkmasında bireye dışarıdan sunulan ödüllendirici bir uyarıcı söz konusu ise bu durumda güdüleyicinin kaynağı dışarıda olduğundan dolayı dışsal güdülenme gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Tekstil firmasında çalışmaya başlayan bir kişi sosyal güvenlik, özlük hakları gibi haklara da kavuşmuştur. Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre bu kişinin doyurması beklenilen bir üst ihtiyaç aşağıdakilerden hangisidir?

Güvenlik

Saygınlık

Başarı

Ait olma ve sevgi

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Örnekte verilen kişi işe girme yoluyla sosyal güvenceye kavuşmuştur ve böylece güvenlik ihtiyacını yeter düzeyde doyuracak duruma gelmiştir. Güvenlik ihtiyacının bir üstünde ait olma ve sevgi ihtiyacı gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Son derece talepkar, mükemmeliyetçi bir anne-babaya sahip olan Ata, anne-babasından kabul, değer görmek için akademik başarısını yükseltmeye çalışmakta ve her fırsatta onları memnun edici davranmaya çalışmaktadır.
Ata'nın bu davranışı Maslow'un tanımladığı ihtiyaçlardan hangisini karşılamaya yöneliktir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Güvenlik ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Açıklama:

Ata, anne-babasından yeterince kabul, değer görmediğinden, başarı elde etme, onları memnun etme yoluyla saygınlık ihtiyacını gidermeye çalışmaktadır. Saygınlık ihtiyaçları bireyin statü, başarı ve kabul görmesi yoluyla kendisinin saygıya, değere layık birisi olduğunu hissetmesiyle ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

“Davranışa enerji ve yön veren güçtür; bu güç organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eder. İstekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır.”
Yukarıda bahsedilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İstek

Dürtü

Güdü

His

İçgüdü

Açıklama:

Güdü, davranışa enerji ve yön veren güçtür; bu güç organizmayı etkileyerek bir amaç için harekete geçmeye sevk eder. Güdü, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Fizyolojik kökenli açlık, susuzluk cinsellik gibi güdülere ne ad verilmektedir?

İstek

Dürtü

Güdü

His

İçgüdü

Açıklama:

Fizyolojik kökenli açlık, susuzluk cinsellik gibi güdülere ise dürtü adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Davranışı biyolojik olmayan, bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlarla açıklayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü Kuramı

İçgüdü Kuramı

Bilinçdışı Güdülenme

Biyolojik Denge Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

Açıklama:

Biyolojik olmayan, bireye cazip gelen ve onu davranışa iten unsurlar özendirici uyarıcı olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Bireylerin yüksek sesli müzik çalınan disko gibi yerlere gitme gereksinimleri ya da yüksek bir yerden yamaç paraşütü ile atlama gereksinimleri olması aşağıdaki hangi kuramla açıklanabilir?

Dürtü Kuramı

İçgüdü Kuramı

Biyolojik Denge Kuramı

Optimal Düzeyde Uyarılma Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

Açıklama:

En Uygun (Optimal) Düzeyde Uyarılma Kuramı : Bireylerin neden yüksek sesli müzik çalınan disko gibi yerlere gitme gereksinimleri ya da yüksek bir yerden yamaç paraşütü ile atlama gereksinimleri olduğu bu kuramla açıklanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

İçgüdü kavramı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Belirli bir türün tümünü yansıtan karakteristik davranış yapıları içgüdü olarak tanımlanmaktadır.

Bireylerin yüksek sesli müzik çalınan disko gibi yerlere gitme ya da yüksek bir yerden yamaç paraşütü ile atlama gereksinimleri içgüdüyle açıklanabilir.

Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar belli bir türe özgü davranış yapılarını ortaya koymaktadır.

Bazı psikologlar insanlarda da içgüdüsel unsurlar olabileceğini ileri sürerek merak, aşk, nefret gibi içgüdülerinin varlığından söz etmişlerdir.

Açıklama:

Belirli bir türün tümünü yansıtan karakteristik davranış yapıları içgüdü olarak tanımlanmaktadır. Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar belli bir türe özgü davranış yapılarını ortaya koymaktadır. Bazı psikologlar buradan esinlenerek insanlarda da içgüdüsel unsurlar olabileceğini ileri sürerek merak, aşk, nefret gibi içgüdülerinin varlığından söz etmişlerdir. İnsan davranışlarının sadece doğuştan olmayıp sonradan kazanılanları da içermesi ve insanların ortak davranışlarının kendilerine özgü davranışlara göre çok az gözlemlenmesi içgüdü ve insan arasındaki ilişkinin gücünü zayıflatmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıda kuramlarla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bilinçdışı Güdüler: Organizmanın yaşamını sağlıklı şekilde sürdürebilmesi, su, hava, temel besin maddeleri temel bazı ihtiyaç unsurlarının düzenli olarak alınmasına bağlıdır.

Dürtü Kuramı: Açlık, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik konularda en belirgin içsel güdüleyiciler olan dürtüler ile başarı, sevgi, statü sosyal kabullenme gibi daha karmaşık güdüler için kullanılan gereksinim kavramı bizi amaca yönelik davranışlarda bulunmaya zorlar.

Özendirici Uyarıcı Kuramı: Tok olsanız dahi güzel görünen bir pastayı yeme ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Optimal Düzeyde Uyarılma Kuramı: Belirli bir uyarılma düzeyinin altına düşüldüğünde bireyler paraşütle atlamak gibi aktiviteler ile uyarılma düzeyini daha yüksek seviyeye çekebilmektedirler.

İçgüdü Kuramı: Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar belli bir türe özgü davranış yapılarını ortaya koymaktadır.

Açıklama:

Dürtü kuramı: Açlık, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik konularda en belirgin içsel güdüleyiciler olan dürtüler ile başarı, sevgi, statü sosyal kabullenme gibi daha karmaşık güdüler için kullanılan gereksinim kavramı bizi amaca yönelik davranışlarda bulunmaya zorlar.
Özendirici uyarıcı kuramı: Tok olsanız dahi güzel görünen bir pastayı yeme ihtiyacı hissedebilirsiniz.
Optimal Düzeyde Uyarılma Kuramı: Belirli bir uyarılma düzeyinin altına düşüldüğünde bireyler paraşütle atlamak gibi aktiviteler ile uyarılma düzeyini daha yüksek seviyeye çekebilmektedirler.
İçgüdü kuramı: Leyleklerin mevsime göre göç etmesi, örümceklerin ağ örmeleri gibi davranışlar belli bir türe özgü davranış yapılarını ortaya koymaktadır.
Biyolojik denge kuramı: Organizmanın yaşamını sağlıklı şekilde sürdürebilmesi, su, hava, temel besin maddeleri temel bazı ihtiyaç unsurlarının düzenli olarak alınmasına bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

“Eğer beyin ısısı ani şekilde düşerse bilincinizi kaybedebilirsiniz. Yine aynı şekilde vücut ağırlığının belli oranında su kaybı vücut işlevlerinin bozulmasına yol açabilir ve hatta ölüm riski bile oluşturabilmektedir. Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağı ………… kavramıyla açıklanabilir.“
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Optimal

İç güdü

Homeostasis

Bilinç dışı

Özendirici

Açıklama:

Eğer beyin ısısı ani şekilde düşerse bilincinizi kaybedebilirsiniz. Yine aynı şekilde vücut ağırlığının belli oranında su kaybı vücut işlevlerinin bozulmasına yol açabilir ve hatta ölüm riski bile oluşturabilmektedir. Organizmanın bünyesine katılan maddelerin hangi yoğunluk ve ne şekilde alınacağı ve alınan bu maddelerin arasında nasıl bir denge kurulacağı homeostasis kavramıyla açıklanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi açlık susuzluk, cinsellik gibi birçok organizmada ortak, öğrenilmemiş, belli bir biyolojik gereksinme durumu ile ortaya çıkıp davranışı yönlendirme eğilimini tanımlar?

Birincil Dürtüler

Sosyal Dürtüler

Güvenlik ihtiyaçları

Bilinçdışı güdüler

Özendirici Uyarıcılar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

“Çoğu zaman insan davranışlarının sebeplerinin bilinmediği ve anlaşılamadığı durumlar söz konusudur. Böyle durumlarda insan bazı davranışları ne için yaptığının tam olarak farkında değildir. Freud’a göre bireylerin çoğu davranışını farkında olmadıkları güdüleri yönlendirmektedir.”
Yukarıda verilen paragrafta hangi kuramdan bahsedilmektedir?

Dürtü Kuramı

Bilinçdışı Güdülenme

İçgüdü Kuramı

Biyolojik Denge Kuramı

Özendirici Uyarıcı Kuramı

Açıklama:

Bilinçdışı Güdüler: Çoğu zaman insan davranışlarının sebeplerinin bilinmediği ve anlaşılamadığı durumlar söz konusudur. Böyle durumlarda insan bazı davranışları ne için yaptığının tam olarak farkında değildir. Freud’a göre bireylerin çoğu davranışını farkında olmadıkları güdüleri yönlendirmektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Korku ya da öfke gibi duygu durumlarında sempatik bölümle ilişkili olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Kalp atışı ve solunum artar.

Göz bebekleri büyür.

Salya salgılanması ketlenir.

Kan şekeri kanda daha yoğun hale gelir.

Kanın pıhtılaşma hızı azalır.

Açıklama:

Korku ya da öfke anında kanın pıhtılaşma hızı azalmaz, aksine artar.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Robert Plutchik tarafından ortaya konulan, çevreye uyumu sağlayan duygular arasında yer almamaktadır?

Sevinç/Neşe

Öfke/Kızgınlık

Üzüntü/Hüzün

Umut/Beklenti

Hatırlama/Unutma

Açıklama:

Hatırlama/Unutma

Doğru Cevap: E

Soru 3

Fizyolojik değişimlerin aslında duygu durumlarını başlattığını ileri süren duygu kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Uyaran-Algı/yorum-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma- Duruma özel duygunun hissedilmesi

Uyaran-Duruma özel duygunun hissedilmesi-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma-Algı/yorum

Uyaran-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma-Algı/yorum-Duruma özel duygunun hissedilmesi

Algı/yorum-Duruma özel duygunun hissedilmesi-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma-Uyaran

Uyaran-Algı/yorum-Duruma özel duygunun hissedilmesi-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma

Açıklama:

Uyaran-Algı/yorum-Fizyolojik değişim/Otonom uyarılma Duruma özel duygunun hissedilmesi

Doğru Cevap: A

Soru 4

Duygular ve bedensel davranışların aynı anda ortaya çıktığını savunan duygu kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange Kuramı

Cannon Bard Kuramı

Bilişsel Kuram

Algısal Kuram

Sosyobiyolojik Kuram

Açıklama:

Duygular ve bedensel davranışların aynı anda ortaya çıktığını iddia eden kuram Cannon Bard Kuramı'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Bedendeki fizyolojik değişikliklerin şekillenmesinde algı, anlayış, edinilen bilgi ve tecrübelerin kodlanma ve geri çağrılma şekilleri, düşünme şekilleri gibi zihinsel süreçlerin etkili olduğunu iddia eden duygu kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

James-Lange Kuramı

Cannon Bard Kuramı

Bilişsel Kuram

Sosyobiyolojik Kuram

Fizyolojik Kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin gerçek bir tedavi olmaksızın, sadece tedavi gördükleri inancıyla iyileşme göstermelerini ifade eden kavramdır?

Dürtüsel etki

Plasebo etkisi

Otonom uyarılma

Fizyolojik değişim

Geri bildirim

Açıklama:

Kişilerin gerçek bir tedavi olmaksızın, aslında hiçbir fizyolojik etkisi olmayan ve ilaç sanılarak içilen haplar yoluyla tedavi gördükleri inancıyla iyileşme göstermelerini anlatan kavram Plasebo etkisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Duyguların gerçekleşme süreci, Schachter ve Singer Kuramında aşağıdakilerden hangisi ile başlar?

Uyaran

Algı/yorum

Bağlam

Geribildirim

Otonom uyarılma

Açıklama:

Uyaran

Doğru Cevap: A

Soru 8

Cannon-Bard kuramına göre, bir yabancının sizi izlemesi durumunda olay veya durumdan kaynaklanan duygunun algılanması ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Vücut için değişikliklerin harekete geçmesi

Talamusun harekete geçmesi

Genel fizyolojik uyarılmanın harekete geçmesi

Çevresel ipuçlarının gözlenmesi

Duruma özel duygunun hissedilmesi

Açıklama:

Talamusun harekete geçmesi

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdaki jest ve mimiklerden hangisi bedenin gereksinimleri ile ilgili olarak, toplumsal nitelikli olmayan esneme, hapşırma, öksürme gibi bedensel hareketleri içerir?

Ayırt edici jest ve mimikler

Anlatım jest ve mimikleri

Toplumsal jest ve mimikler

Şematik jest ve mimikler

İkincil jest ve mimikler

Açıklama:

Bedenin gereksinimleri ile ilgili olarak toplumsal nitelikli olmayan esneme hapşırma öksürme gibi bedensel hareketleri içeren jest ve mimikler İkincil jest ve mimiklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Cannon-Bard Kuramına göre duygusal yaşantının gerçekleşme sürecinde yer almamaktadır?

Başlatan olay

Beyinde talamusun harekete geçmesi

Otonom sistemin uyarılması

Bilinçli duygu

Olayın algılanması

Açıklama:

Bu kuramda duygular ve bedensel davranışlar aynı anda ortaya çıkmaktadır. Çevrede birey için herhangi bir uyarıcı durum olduğunda talamus devreye girer. Fzyolojik değişimleri yapmak için sinir sistemini uyarılırken beyin kabuğuna da sinyal yollanarak duygu ile ilgili yaşantının farkına varılması ile ilgili süreç gerçekleştirir. Olayın algılanması bu kuramda değil Bilişsel Kuramda vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aynı aileden üyelerin bir arada bulunduğu bir ortamda çok sevilen bir dizi film izlenirken elektriklerin gitmesi ailedeki çocuğun olayı algılayış biçimi ve duygusu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

en sevdiği diziyi kaçırdığı için öfkeye kapılabilir

elektriklerin bu kadar çok gitmesine sinirlenebilir

anne ve babası kendisine daha çok vakit ayıracağı için elektriklerin gitmesine sevinip mutlu olabilir

anne ve babasının tartışabileceklerinden endişe duyabilir

saldırganca davranış sergileyebilir

Açıklama:

aynı aileden üyelerin bir arada bulunduğu bir ortamda çok sevilen bir dizi film izlenirken elektriklerin gitmesi ailedeki üyelerin her biri tarafından farklı olarak algılanıp farklı duyguları açığa çıkarabilir. Anne en sevdiği diziyi kaçırdığı için öfkeye kapılabilir. Baba ise elektriklerin bu kadar çok gitmesine sinirlenebilir. Çocuk ise, anne ve babası kendisine daha çok vakit ayıracağı için elektriklerin gitmesine sevinip mutlu olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Dilimizde bir anda oluşan, kısa süreli ve daha yoğun bir şekilde hissedilen, içersinde fizyolojik unsurları etkin bir biçimde barındıran durum kavramı neyi tanımlar?

Heyecan

Öfke

Saldırganlık

korku

sevgi

Açıklama:

Heyecan kavramı dilimizde bir anda oluşan, kısa süreli ve daha yoğun bir şekilde hissedilen, içersinde fizyolojik unsurları et- kin bir biçimde barındıran durumlar için kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi tüm duygu yaşantılarında tecrübe edilen üç düzeyden biridir?

Bilinçaltı düzey

Kültürel faktörler

Karmaşa unsuru

Çevresel faktörler

Fizyolojik olaylar

Açıklama:

Duygu yaşantısında tecrübe edilen üç düzey şöyledir: öznel yaşantı deneyimi, duygusal davranış düzeyi ve ve sorunun da cevabı olan fizyolojik olaylar.

Doğru Cevap: E

Soru 14

I. Kalp atışı ve solunum artar II. Göz bebekleri büyür. III. Deriden kanın çekilmesiyle tüyler ürperme neticesinde dikleşir. IV. Kanın pıhtılaşma hızı artar.V. Sinirden yerinde duramaz Yukardakilerden hangisi Davranışın Fizyolojisinde korku ya da öfke gibi duygu durumlarında sempatik duygulardan biri değildir?

III

Açıklama:

Davranışın Fizyolojisi üni- tesinden hatırlanacağı üzere korku ya da öfke gibi duygu durumlarında sempatik bölümle ilişkili olarak
• Kalp atışı ve solunum artar.
• Göz bebekleri büyür.
• Salya salgılanması ketlenir.
• Kan acil durum sebebiyle kullanılmak üzere mide barsaklar yerine karar vermede kullanılmak üzere beyne harekete geçmede kullanılmak üzere iskelet kaslarına yönelir.
• Kan şekeri enerji sağlama adına kanda daha yoğun hale gelir.
• Kanın pıhtılaşma hızı artar.
• Deriden kanın çekilmesiyle tüyler ürperme neticesinde dikleşir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Herhangi bir işten önce kişideki kaygı düzeyinin çok yüksek olması bireyin aslında rahatlıkla gerçekleştirebileceği bir işi yaparken sıkıntı yaşamasına neden olabilen duruma ne denir?

William James yasası

Yerkes- Dodson Yasası

Robert Plutchik yasası

Cannon Bard yasası

James-Lange yasası

Açıklama:

Öte yandan bireyin duyguları bireyi harekete geçirdiği gibi belli bir işi gerçek- leştirme aşamasında bireyin performansını da etkilemektedir. Belli bir işte başarı sağlama adına duygu yoğunluğunun en uygun seviyede olması gerekir. Yerkes- Dodson Yasası olarak bilinen yasaya göre herhangi bir işten önce kişideki kaygı düzeyinin çok yüksek olması bireyin aslında rahatlıkla gerçekleştirebileceği bir işi yaparken sıkıntı yaşamasına neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

• korku
• sevinç/neşe
• öfke/ kızgınlık
• üzüntü/hüzün
• tiksinti/iğrenme
• umut/beklenti
• kabul etme/edilme
• hayret/şaşkınlık/sürprizdir, gibi duygular kişide neyi sağlar?

Çevreye uyumu

Aileye uyumu

Arkadaşlara uyumu

Okula uyumu

İş hayatına uyumu

Açıklama:

Plutchik (1980) bireylerin uyum sağlayıcı davranışlarını güdüle- yen duyguları sekiz temel kategoriye ayırmıştır. Çevreye uyumu sağlayan bu duygular:
• korku
• sevinç/neşe
• öfke/ kızgınlık
• üzüntü/hüzün
• tiksinti/iğrenme
• umut/beklenti
• kabul etme/edilme
• hayret/şaşkınlık/sürprizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Davranışların oluşmasında duyguları sınıflama konusunda araştırmacıların üzerin de uzlaştığı ortak temel bir nokta bulunmamaktadır. Bazı araştırmacılar duyguları olumlu ve olumsuz duygular şeklinde sınıflarken bazı araştırmacılar da duyguların hoşa giden ve hoşa gitmeyen duygular olarak ikiye ayrıldıklarını ifade etmektedirler."
Duyguları sınıflandırmayla ilgili önemli çabalardan birini aşağıdaki bilim insanlardan hangisi ortaya koymuştur?

Robert Plutchik

William James

Walter Cannon

Carl Lange

Philip Bard

Açıklama:

Davranışların oluşmasında duyguları sınıflama konusunda araştırmacıların üzerin- de uzlaştığı ortak temel bir nokta bulunmamaktadır. Bazı araştırmacılar duyguları olumlu ve olumsuz duygular şeklinde sınıflarken bazı araştırmacılar da duyguların hoşa giden ve hoşa gitmeyen duygular olarak ikiye ayrıldıklarını ifade etmektedirler. Duyguları sınıflandırmayla ilgili önemli çabalardan birini Robert Plutchik tarafından ortaya konulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

"Vücuttaki fizyolojik değişimleri duyguların oluşturduğu savından farklı olarak, duygular vücut tepkileri ile aynı zamanda onlara eşlik eder" kuramı kime aittir?

William James

Jerome E. Singer

Stanley Schachter ve Jerome E. Singer

Walter Cannon ve Philip Bard

William James ve Carl Lange

Açıklama:

Bu kuramı ortaya atan Walter Cannon ve Philip Bard’a göre herhangi bir olay sonucunda eyleme geçmeden önce uyarı durumuna ilişkin uyanık olma durumu gibi vücutsal tepkileri ortaya konulurken öte yandan aynı anda duygu ile ilgili tectübe durumu oluşturulur. Durumu başlatacak bir olay algılandığında ve bir şekilde beyin tarafından süreç başlatıldığında, beyin otonom sistemi ile kasları ve duygu ile ilgili geçmiş deneyimleri barındıran bilişsel aktiviteyi harekete geçirir. Böylece Cannon-Bard kuramında James-Lange kuramındaki vücuttaki fizyolojik değişimleri duyguların oluşturduğu savından farklı olarak, duygular vücut tepki- leri ile aynı zamanda onlara eşlik ederler.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Yüz ifadelerinde ortaya çıkan biyopsikolojik kökenli temel duyguları dile getiren hareketlere ne denir?

Esas jest ve mimikler

İkincil jest ve mimikler

Anlatım jest ve mimikleri

Toplumsal jest ve mimikler

Şematik jest ve mimikler

Açıklama:

Anlatım jest ve mimikleri: Yüz ifadelerinde ortaya çıkan biyopsikolojik kökenli temel duyguları dile getiren hareketler olarak tanımlanabilir. Mutluluk, öfke, şaşkınlık, üzüntü tiksinti, gibi bu duygular evrensel olarak tüm insanlarda ortak olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Tiyatro oyuncularının, pandomim sanatçılarının yaptıkları taklit hareketleri hangi duyguların ifade şeklidir?

Toplumsal jest ve mimikler

Şematik jest ve mimikler

Esas jest ve mimikler

İkincil jest ve mimikler

Anlatım jest ve mimikleri

Açıklama:

Şematik jest ve mimikler: Tiyatro oyuncularının, pandomim sanatçılarının yaptıkları taklit hareketleri bu grupta açıklanabilir. İşle ilgili belli bir mesleği yürütenlerin örneğin, borsada çalışanların sergilemek zorunda oldukları hareketler de bu grupta ele alınmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 21

Duygularla ilgilli aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I) Duygular karmaşıktır.
II) Duygular şekillenmiş tepkilerdir.
III) Duygular organizmadan bağımsızdır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Duygular, kendimizle ilgili istekleri sürdürmek için ortaya koyduğumuz; karmaşık, şekillenmiş, organizmaya özgü tepkilerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İki kardeş olan Ahmet ve Zeynep'e anneleri evde belirlenen kurallara uymadıklarından dolayı aynı cezayı vermiştir. Zeynep bu cezayı oldukça sakin karşılarken Ahmet aşırı tepki vermiş ve cezaya itiraz etmiştir. Ahmet'in bu tepkisi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Öznel yaşantı deneyimi

Duygusal davranış düzeyi

Vücutta gerçekleşen fizyolojik olaylar

Eşitlik ilkesi

Kıskançlık

Açıklama:

Burada söz konusu olan Ahmet'in öznel duygu yaşantısıdır. Tüm bireyler duyguları kendi edindikleri algılayış çerçevesi dahilinde yaşarlar. Bireyin olaylara bakışı, algılayışı o duyguyu ne ölçüde ve nasıl yaşayacağını şekillendirir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Duygu ve davranış ilişkisi ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I) Duygular davranışı güdüler
II)Duygunun güdüleyeceği davranış belirlenebilir
III)Aşırı duygu yoğunluğu başarıyı belirler

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Duygular bir davranışı başlatan, sürdüren ve yönlendiren süreçlerdir. Bununla birlikte aynı duyguyu yaşayan iki birey bunu davranışlarına farklı biçimde yansıtabilirler. Dolayısıyla duyguların güdülediği davranışı belirlemek zordur. Bir işte başarılı olmak için ise ne aşırı duygu yoğunluğu ne de duygu eksikliği olumlu sonuç doğurur. Uygun duygu seviyesi önemlidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Selim, doğum günü için arkadaşlarının ona bir sürpriz yapacaklarını düşünmektedir, fakat beklediği sürpriz gerçekleşmediği için üzüntü yaşamaktadır. Plutchik’in Duygu Çemberindeki duygu sınıflamasına ve duyguların etkileşimine göre, Selim için yaşadığı beklenti ve üzüntü hangi duygunun güdüleyicisi olmuştur?

Pişmanlık

Hayal kırıklığı

Hor görme

Hırçınlık

Dehşet

Açıklama:

Plutchik’in Duygu Çemberindeki duygu sınıflamasına ve duyguların etkileşimine göre güzel bir sürpriz beklentisinin yüksek oluşunun üzüntü ile sonuçlandığı ve bunun da hayal kırıklığını tetiklediği söylenebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi James-Lange kuramına getirilen eleştirilerin başında gelmektedir?

Organizmada oluşturulan yapay fizyolojik değişimler beklenen duygu değişimini sağlamaz

Neden insanlar aynı duygu durumu için farklı tepki verir?

Her duygu niçin farklı bir fizyolojik tepki beklenemez

Organizmadaki değişiklikler duyguları hemen başlatacak kadar hızlı değillerdir

Duygu duruma özel değildir

Açıklama:

Yapılan araştırmalar, organizmanın tepkilerinin farklı duyguları tetikleyecek kadar hızlı olmadığını, ayrıca organizma tepkileri oldukça yavaş olan bazı engelli veya hasta bireylerde yoğun duygulara rastlandığını ortaya koymuştur. Bu nedenle organizmanın duyuşsal tepkileri başlatacak güçte olmaması James-Lange kuramına karşı getirilen eleştirilen en önemlisi olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Cannon-Bard kuramının en önemli iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Tepkilerin duygulardan önce gerçekleştiği

Duyguların tepkilerden önce gerçekleştiği

Duyguların tepkilerden bağımsız gerçekleştiği

Tepkilerin duygulardan bağımsız gerçekleştiği

Duyguların ve tepkilerin eş zamanlı gerçekleştiği

Açıklama:

James-Lange kuramının eksiklerini gidermeyi amaçlayan bu kuramda duygular ve bedensel davranışlar aynı anda ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Duruma özel hissedilen duygunun daha önceki algı ve yaşantılarla eşleştirilmesine Bilişsel kuramlarda ne ad verilmektedir?

Uyum

Davranış

Tepki

Fizyolojik değişim

Geri bildirim

Açıklama:

Bilişsel kuramlara göre duygusal bir durum ya da uyarım duyu organları tarafından hissedilir. Bu algılamayı otonom sistemdeki uyarılma durumu takip eder. Bu sempatik uyarılma durumuna belirgin bir bilişsel etiketleme durumu eşlik eder. Bu etiketleme durumu kişinin içinde bulunduğu ortam, bağlam, geçmiş deneyimleri ve beklentileri tarafından şekillenir. Bu durum geri bildirim mekanizması olarak adlandırılır. Geribildirim ile birey, karşılaştığı durumları geçmiş deneyimleri doğrultusunda değerlendirmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Sosyobiyolojik kuramın temel sınırlılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Geri bildirimi ele almaması

Duyguların fizyolojik temellerine açıklayamaması

Davranış ve duygu arasında ilişki kurmaması

Geri bildirime yer vermemesi

Bilişsel etmenleri yok sayması

Açıklama:

Duyguları toplumsal davranışlar çerçevesinde inceleyen bu kuram, duyguların fizyolojik temellerini açıklama konusunda sınırlılıklar içermektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Bir öğretmenin, öğrencisinin bir sorusu karşısında mutluluğunu belli bir yüz ifadesi ve baş hareketi ile ifade etmesi duyguların ifadeleri bağlamında hangi sınıfa girer?

Anlatım jest ve mimikleri

Toplumsal jest ve mimikler

Şematik jest ve mimikler

İkincil jest ve mimikler

İletişimsel jest ve mimikler

Açıklama:

Anlatım jest ve mimikleri; yüz ifadelerinde ortaya çıkan biyopsikolojik kökenli temel duyguları dile getiren hareketler olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bir öğretmenin, dersini anlatırken öğrencileri ile göz teması kurması duyguların ifadesi bağlamında hangi kategoriye girer?

Anlatım jest ve mimikleri

Toplumsal jest ve mimikler

Şematik jest ve mimikler

İkincil jest ve mimikler

İletişimsel jest ve mimikler

Açıklama:

Öğretmenin dersini anlatırken öğrencilerle göz teması kurması, öğrencilerin anlatılan konuyu takip edip edemediklerini, anlayıp anlamadıklarını takip edebilmek açısından önemlidir. Bu bağlamda öğretmenin göz teması kurması iletişimsel bir jest ve mimik olarak adlandırılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Davranışların ortayla çıkmasında etkili karmaşık süreçlere ne ad verilir?

Algı

Duygu

Rüya

Tepki

Uyaran

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için duyu-Heyecan Kavramı bölümünü inceleyiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi duyu sınıflandırmasıyla ilgili temel kategorilerden biri değildir?

Korku

Öfke

Üzüntü

Umut

Hayal

Açıklama:

Duyguların Sınaıflandırılması bölümünü inceleyiniz.
Plutchik (1980) bireylerin uyum sağlayıcı davranışlarını güdüleyen duyguları sekiz temel kategoriye ayırmıştır. Çevreye uyumu sağlayan bu duygular:
• korku
• sevinç/neşe
• öfke/ kızgınlık
• üzüntü/hüzün
• tiksinti/iğrenme
• umut/beklenti
• kabul etme/edilme
• hayret/şaşkınlık/sürprizdir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Plutchik'in duygu çemberi içinde yer almaz?

İyimserlik

Hırçınlık

Rüya

Hor görme

Aşk

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duyguların Sınıflandırılması bölümü içinde yer alan Şekil 3.1'i inceleyiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Beden çevrede gerçekleşen belirli özelliklere göre tepkide bulunur ve bu tepkinin farkına varıldığında fizyolojik değişmelerle birlikte duygu durumu meydana gelir.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangi söylenemez?

Gözlerin büyümesi

Tüylerin diken diken olması

Vücutda fizyolojik değişiklikler olması

Yüksek atlama hissi

Korkuya yol açması

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duygu Kuramı bölümünü inceleyiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Cannon-Bard kuramına göre duygusal yaşantının gerçekleşmesi süreci öğelerinden biri değildir?

Başlatan olay

Otonom sistemin uyarılması

Beynin talamusun hareket geçmesi

Bilinçli duygu (korku)

Hareketsiz kalma

Açıklama:

Cannon- Bard Kuramı Cannon- Bard Kuramı bölümünü inceleyiniz.
Sorunun doğru yanıtı için Cannon- Bard Kuramı Cannon- Bard Kuramı bölümünü inceleyiniz

Doğru Cevap: E

Soru 36

Kişilerin gerçek bir tedavi olmaksızın, aslında hiçbir fizyolojik etkisi olmayan ve ilaç sanılarak içilen haplar yoluyla tedavi gördükleri inancıyla iyileşme göstermelerini anlatan kavrama ne ad verilir?

İlaç etkisi

Plasma etkisi

Plasebo etkisi

Psikolojik etki

Yan etki

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Bilişsel Kuram bölümünü inceleyiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Duygu ve düşünceleri destekleyerek gözle görülür somut hale gelmelerine katkıda bulunan hareketlere ne ad verilir?

Jest ve mimikler

Algı

Uyaran

Tepki

Koşullanma

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duyguların İfade Edilmesi bölümünü inceleyiniz?

Doğru Cevap: A

Soru 38

Yüz ifadelerinde ortaya çıkan biyopsikolojik kökenli temel duyguları dile getiren hareketler olarak tanımlanan; mutluluk, öfke, şaşkınlık, üzüntü tiksinti, gibi duygularda evrensel olarak tüm insanlarda ortak olarak görülen ifadelere ne ad verilir?

Anlatım jest ve mimikleri

Toplumsal jest ve mimikleri

Şematik jest ve mimikleri

Kişisel jest ve mimikler

Kültürel jest ve mimikler

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duyguların İfade Edilmesi bölümünü inceleyiniz?

Doğru Cevap: A

Soru 39

İnsanların ağlamak, kaş çatmak, gülmek, dudaklarını bükmek gibi yüz ifadelerinden yola çıkarak, aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

İnsanların iletişimi yönlendirilebilir.

İnsanların o an için yaşadıkları duygu durumlarına ilişkin bilgi edinebiliriz.

İnsan ilişkileri yönlendirilir.

Sözsüz iletişim için belirleyicidir.

İletişimin temel öğesidir.

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duyguların İfade Edilmesi bölümünü inceleyiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki ifadelerden hangisi iletişim sırasında kurulan göz temasıyla ilgili olarak söylenebilir?

Bir tür korku ifadesidir.

Algılama ifadesidir.

Yönelme alanını belirtir.

Duyguların bir ifadesi olarak görülebilir.

İletişim ile ilgili değildir.

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için Duyguların İfade Edilmesi bölümünü inceleyiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi korku ya da öfke karşısında vücudun verdiği tepkilerden biri değildir?

Kan şekeri düşer

Kalp atışı ve solunum artar

Kan pıhtılaşma hızı artar

Deriden kan çekilir

Salya salgısı ketlenir

Açıklama:

Kan şekeri enerji sağlamak için yoğunlaşır/yükselir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

“Herhangi bir işten önce kişideki kaygı düzeyinin çok yüksek olması bireyin aslında rahatlıkla gerçekleştirebileceği bir işi yaparken sıkıntı yaşamasına neden olabilir” önermesi aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine ilişkindir?

Yerkes-Dodson Yasası

James-Lange Kuramı

Cannon-Bard Kuramı

Bilişsel Kuram

Sosyobiloyojik Kuram

Açıklama:

Yerkes-Dodson Yasasına göre herhangi bir işten önce kişideki kaygı düzeyinin çok yüksek olması bireyin aslında rahatlıkla gerçekleştirebileceği bir işi yaparken sıkıntı yaşamasına neden olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Plutchik’in Duygu Çemberine göre Saldırganlık/Hırçınlık duygusunun bileşeni olan duygular hangileridir?

Beklenti-Öfke

Beklenti-Neşe

Öfke-İğrenme

İğrenme-Üzüntü

Korku-Kabullenme

Açıklama:

Bkz. Şekil 3.1 Plutchik'in Duygu Çemberi Şeması

Doğru Cevap: A

Soru 44

Plutchik’in Duygu Çemberine göre Aşk duygusu hangi duyguların birleşmesinden ortaya çıkar?

Neşe-Kabullenme

Neşe-Beklenti

Kabullenme-Korku

Sürpriz-Üzüntü

Üzüntü-İğrenme

Açıklama:

Bkz. Şekil 3.1 Plutchik’in Duygu Çemberi

Doğru Cevap: A

Soru 45

James-Lange Kuramına göre Fizyolojik değişimler hangi iki süreç arasında gerçekleşir?

Algı/Yorum-Duruma özel duygunun hissedilmesi

Uyaran-Duruma özel duygunun hissedilmesi

Uyaran-Algı/Yorum

Uyaran-Otonom uyarılma

Algı/Yorum-Otonom uyarılma

Açıklama:

James-Lange kuramına göre sıralama uyaran-algı/yorum-fizyolojik değişimler-duruma özel duygunun hissedilmesi biçiminde gerçekleşir. Bkz. Şekil 3.2

Doğru Cevap: A

Soru 46

I.Başlangıç Olay
II.Beyinde talamusun harekete geçmesi
III.Otonom sistemin uyarılması
IV.Bilinçli duygu
Cannon-Bard Kuramına göre duygusal yaşantının gerçekleşme sürecinin yukarıda verilen aşamalarının doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

I, II, III ve IV (aynı anda)

I, II, III, IV

I, II, IV, III

I, III, IV, II

I, III, II ve IV (aynı anda)

Açıklama:

Cannon-Bard kuramına göre sıralama I.Başlangıç Olay, II.Beyinde talamusun harekete geçmesi, aynı anda III.Otonom sistemin uyarılması ve IV.Bilinçli duygu gerçekleşir. Bkz. Şekil 3.3

Doğru Cevap: A

Soru 47

Duyguların oluşumunda Geri Bildirim mekanizması hangi kuramda bulunmaktadır?

Bilişsel Kuram

Sosyobiyolojik kuram

Cannon-Bard Kuramı

James-Lange Kuramı

Plutchik’in Kuramı

Açıklama:

Bilişsel kuramın diğerlerinden farkı duyguların oluşumunda geri bildirim mekanizmasının varlığını vurgulamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Schachter ve Singer’in kuramına göre duyguların gerçekleşme sürecinde geri bildirim aşağıda verilen aşamalardan hangisinden sonra gerçekleşir?

Duruma özel duygunun hissedilmesi

Uyaran

Bağlam

Fizyolojik değişim

Algı

Açıklama:

Bu kurama göre duruma özel duygunun hissedilmesinden sonra geri bildirim mekanizması devreye girer. Bir sonraki aşama geri bildirimin algı/yorum aşamasına geri dönmesidir. Bkz. Şekil 3.4

Doğru Cevap: A

Soru 49

Tiyatro oyuncularının ve pandomim sanatçılarının yaptıkları taklit hareketler aşağıdakilerden hangisidir?

Şematik jest ve mimikler

Toplumsal jest ve mimikler

Anlatım jest ve mimikleri

İkincil jest ve mimikler

Öznel jest ve mimikler

Açıklama:

Tiyatro sanatçılarının ve pandomimcilerin taklit ettikleri jest ve mimikler şematik jest ve mimikler olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ikincil jest ve mimiklerden biridir?

Esneme

Mutluluk

Öfke

Üzüntü

Şaşkınlık

Açıklama:

İkincil jest ve mimikler bedensel tepkilerdir. Örneğin, esnemek, hapşırma, öksürme.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi hareket algısıyla ilgili bir kavramdır?

Fi Fenomeni

Örtüşme

Yakınlık İlkesi

Göreli Büyüklük

Benzerlik İlkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Gestalt psikologlarına göre algılayıcının nesneleri algılarken kullandığı ilkelerden biri değildir?

Benzerlik

Örtüşme

Ortak kader

Yakınlık

Tamamlama

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader. Örtüşme bunlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

“İnsanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler” şeklinde tanımlanan gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Yakınlık

Ortak Kader

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre, insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimindedirler.
İnsanların nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek bir birim olarak algılama eğilimine Süreklilik İlkesi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılan hareket türü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrusal Perspektif

Otokinetik Etki

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Gerçek Hareket

Açıklama:

Stroboskopik hareket, resimleri hareketlendirmeyi mümkün hâle getirir. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılır. Sinemanın temeli olan bu hareket, gerçekte, izleyiciye saniyede 16 ile 22 resmin ya da çerçevenin gösterilmesidir. Her resim ya da çerçeve bir öncekinden biraz farklıdır (bkz. Şekil: 2.9). Saniyede en az 16 resmin gösterilmesi, filmin pürüzsüz ve doğal görünmesini sağlar.
Sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılan harekete Stroboskopik Hareket denir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesi şeklinde açıklanan, derinlik ve uzaklığı algılamada kullanılan tek göze bağlı ipucu aşağıdakilerden hangisidir?

Dokum Gradyanı ve Netlik

Örtüşme

Görsel Alanda Yükseklik

Göreli Büyüklük

Doğrusal Perspektif

Açıklama:

Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmesidir.
Doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış
gibi görünmesine Doğrusal Perspektif denir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihninin onu hep aynı nesne olarak görmeye devam etmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Şekil Değişmezliği

Göreli Büyüklük

Kavuşma Derecesi

Retinal Ayrıklık

Doğrusal Perspektif

Açıklama:

Şekil Değişmezliği
Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır.
Tanıdık olan bir nesneye bakıldığında, hangi açıdan bakılırsa bakılsın, insan zihni onu hep aynı nesne olarak görmeye devam edecektir. Gerçekte aynı nesnenin farklı açılardan görülmesi, retinaya farklı şekillerdeki imgelerin düşmesine yol açar. Ancak buna rağmen nesneye aşinalık yüzünden algısal sistem onu aynı nesne olarak algılayacaktır. Bunu sağlayan Şekil Değişmezliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdaki hangisi, algısal yeteneklerin doğuştan var olduğunu iddia eden filozoflardan biridir?

Pavlov

Kant

Freud

Berkeley

Locke

Açıklama:

Descartes ve Kant gibi filozoflar, algısal yeteneklerin doğuştan var olduğunu iddia ederken, Berkeley ve Locke gibi filozoflar, algısal yeteneğin deneyimler yoluyla öğrenildiğini iddia etmişlerdir. Doğru cevap Kant'tır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

İnsanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan süreç aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Algı

Güdü

Dikkat

Duyum

Bağlam

Açıklama:

Güdülerle birlikte beklenti, değer ve ilgiler gibi diğer kişisel özellikler, kişinin algısını seçici bir biçimde düzenler. Dikkat adı da verilen seçici algı, kısmen psikososyal faktörlerin etkisi altında iş görür.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Afrika’nın ve Filipinlerin kırsal kesimlerinde yaşayan insanların Müller-Lyer yanılsamasından etkilenmemeleri aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Algıda Bağlamın Etkisi

Algıda Kişisel Özelliklerin Etkisi

Algıda Dikkatin Etkisi

Algıda Kültürün Etkisi

Algıda Genetiğin Etkisi

Açıklama:

Güneydoğu Afrika’da yaşayan Zuluların evleri ve kapıları yuvarlaktır. Bu insanlar tarlalarını bile eğimli çizgiler hâlinde sürerler. Batı dünyasındaki düz çizgi ve keskin köşeleri kendi çevrelerinde görmeye alışkın olmadıkları için Müller-Lyer yanılsaması yaşamadıkları bildirilmektedir. Sadece Zulular değil, Afrika’nın diğer kırsal kesimlerinde ve Filipinlerin kırsal kesimlerinde yaşayanların da bu yanılsamadan etkilenmedikleri gösterilmiştir.
Afrika’nın diğer kırsal kesimlerinde ve Filipinlerin kırsal kesimlerinde yaşayanların Müller-Lyer yanılsamasından etkilenmemeleri algıda kültürün etkili olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Algısal değişmezlik olgusuna sahip olmamak, aşağıdakilerden hangisine benzetilebilir?

Duygusuz olmaya

Dikkatsiz olmaya

Bağlam kuramamaya

Duyumsama güçsüzlüğüne

Hafızanın olmamasına

Açıklama:

Algısal değişmezlik olgusuna sahip olmamak, hafızamızın olmamasına benzetilebilir.
Hafızanın olmamasına

Doğru Cevap: E

Soru 11

Günümüz psikolojisinde duyum ve algı arasında kesin bir sınır çizilmektedir.

Algının ham maddesi duyumlardır.

Algı çok hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir.

Algı doğuştan getirilen fizyolojik mekanizmalara bağlıdır.

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri algı kavramının özellikleri arasında yer alır?

Yalnız II

Yalnız IV

II ve III

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Günümüzde psikoloji alanında duyumsal ve algısal deneyimler birbirinden ayrı tutulmaz. Nitekim algının ham maddesi duyumlardır. Duyumlar ile gerçekleşen algılama sürecinde bilgi çok hızlı bir biçimde bilişsel bir süreç yardımıyla işlenir. Duyumlar doğal olarak gerçekleşir, ancak algı öğrenme ürünleri üzerine temellenir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Şekil-zemin ilişkisi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Bir nesnenin şekil olma hali onun sabit bir özelliğidir.

Birisi için zemin olan bir nesne, durum, diğeri için şekil olabilir.

Şekil, önünde gördüğümüz zeminin yerini belirlememize yardım eder.

Aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirmez.

Şekil-zemin ilişkisi en çok işitsel algıda belirgindir.

Açıklama:

Algılama sürecinde önemli bir öğe olan şekil-zemin ilişkisi dinamik bir yapıya sahiptir. Birisi için zemin olan bir nesne, durum, diğeri için şekil olabilir. Hatta aynı kişi için zaman içinde şekil olan bir şey, sonrasında zemine düşebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıda verilen şekilde hangi Geştalt örgütlenme ilkesi kullanılmıştır?
Gestalt Psikolojisinin içerik stratejisindeki yansımaları - Contentus

Gestalt Psikolojisinin içerik stratejisindeki yansımaları - Contentus

Süreklilik

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Ortak kader ilkesi

Tamamlama ilkesi

Açıklama:

Süreklilik ilkesine göre insanlar nesneleri düz bir çizgi ya da düzenli bir eğri üzerinde yerleştirerek sürekliliği olan bir birim olarak algılarlar. Sorudaki şekilde noktalar düzgün bir eğri oluşturacak biçimde örgütlenerek algılanır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Tamamıyla karanlık olan bir odada hareket etmeden oturup karşı duvardaki sabit bir ışık kaynağına sürekli bakıldığında bir süre sonra ışığın hareket ediyor gibi algılanması ........... olarak adlandırılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Gerçek hareket

Stroboskopik hareket

Fi fenomeni

Otokinetik etki

Göreli hareket

Açıklama:

Tamamıyla karanlık olan bir odada hareket etmeden oturup karşı duvardaki sabit bir ışık kaynağına sürekli bakıldığında bir süre sonra ışığın hareket ediyor gibi algılanması otokinetik etki olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki şekil hangi derinlik ve uzaklık ipucunu göstermektedir?
Perspektif Nedir, Nerelerde Kullanılır? Perspektif Çizim Ne Anlama Gelir? - Güncel Haberler Milliyet

Perspektif Nedir, Nerelerde Kullanılır? Perspektif Çizim Ne Anlama Gelir? - Güncel Haberler Milliyet

Göreli büyüklük

Örtüşme

Dokum gradyanı ve netlik

Retinal ayrıklık

Doğrusal perspektif

Açıklama:

Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış gibi görünmektedir. Şekildeki koridor görsel olarak gitgide daralır ve bu çizgiler ne kadar yakınlaşırsa, mesafe o kadar uzak algılanır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Algı kültürden, deneyimlerden, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreçtir. Bu ifadeden aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?

İnsanlar aynı uyarıcıyı farklı şekilde algılayabilirler.

İnsanların uyarıcıyı farklı şekillerde algılaması söz konusu değildir.

Kültür, bir toplumun yaşam biçimini yansıtır ve toplumdan topluma değişir.

İnsan deneyiminin temel bileşenlerinden birisi duyumdur.

Duyum olmadan algı gerçekleşmez, dolayısıyla algının ham maddesi duyumdur.

Açıklama:

Algı, duyusal girdilerin süreci olduğundan her zaman bağlamsal faktörlerden etkilenir. Bu da algının öznel doğasına işaret etmektedir. Yani algı; kültürden, deneyimlerde, beklenti ve güdülerden etkilenen bir süreç olduğuna göre insanlar aynı uyarıcıyı farklı şekillerde algılayabilirler. Burada doğru cevap olarak a) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I- Birbirinden farklı kavramlardır.
II- Duyum olmadan algı olmaz.
III- Anlık duygusal patlamalardır.
IV- Duyum genel, algı bireye özgüdür.
Algı ve duyum için, yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I/II/III/IV

II/III/IV

I/II/IV

I/II/III

I/III

Açıklama:

Algı ve duyum; I- Birbirinden farklı kavramlardır, II- Duyum olmadan algı olmaz ve IV- Duyum genel, algı bireye özgüdür. Anlık duygusal patlamalar duygu kavramıyla ilgilidir. Burada doğru cevap olarak C) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Esra bir resme bakmaktadır. Esra resme ilk baktığında beyaz zemin üzerinde iki yüzün birbirine baktığını görür. Dikkatini beyaz zemine verdiğinde ise zeminin şekil aldığını ve bir vazoya dönüştüğünü görür. Bu sefer siyah renkte olan yüzler zemine dönüşür ve yüzler artık algı alanına girmemektedir."
Esra'nın bu davranışı algısal örgütlenmenin aşağıdaki yasalarından hangisi ile ilişkilidir?

Algısal Değişmezlik

Psikososyal Faktörler

Dikkat

Tek göze bağlı ipuçları

Şekil-Zemin İlişkisi

Açıklama:

Bir nesnenin şekil ya da zemin olma durumu nesnenin sabit bir özelliği değildir. Burada algılayıcının uyarıcıya verdiği tepki söz konusudur. Dolayısıyla birisi için zemin olan, diğer bir kişi için şekil olabilir. Ya da aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir. Algılayıcı, şekil-zemin ayrımı yaptığında şeklin önemli olduğuna, zeminin görece önemsiz olduğuna karar vermiş olur. Burada doğru cevap Şekil- Zemin İlişkisidir. E) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, ___________, süreklilik ve ortak kader.
Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

tamamlama

iç güdü

duygu

duyum

ses

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, ___________, süreklilik ve ortak kader. cümlesinde eksik kalan "tamamlama"dır. Burada doğru cevap olarak a) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

"____________, çevrede hareket eden uyarıcının varlığında gerçek hareket olarak deneyimlenir." Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Derinlik algısı

Hareket algısı

Biçim algısı

Algısal değişmezlik

Duyum

Açıklama:

Hareket algısı doğru cevaptır. B) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulması ile resimlerin hareketlendirilmesi olayına "Görünürde Hareket"in aşağıdaki türlerinden hangisinde rastlanır?

Otokinetik Etki

Süreklilik İlkesi

Gerçek Hareket

Stroboskobik Hareket

Biçim Algısı

Açıklama:

Stroboskobik Hareket, resimleri hareketlendirmeye yarar. Hareket, sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla yaratılır. Burada doğru cevap D) şıkkı olarak işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Ezgi yemeğini yerken kaşığını her defasında hiç düşünmeden ve yemeğini dökmeden tam bir isabetle ağzına götürebilmektedir. Ezgi bu davranışını hangi algısal beceri sayesinde gerçekleştirebilmektedir?

Tek göze bağlı ipuçları

Derinlik ve uzaklık

Fi fenomeni

Otokinetik etki

Gerçek hareket

Açıklama:

En önemli algısal olgulardan biri derinlik ve uzaklık algısıdır. Bu algısal beceri olmaksızın, günlük hayatta, görünüşte çok basit davranışlara kaynaklık eden algısal yargılara ulaşmak mümkün olamazdı.Bu soruda verilen örnekte olduğu gibi yemek yerken veya bir şey içerken derinlik ve uzaklık algısından yararlanırız. Burada doğru cevap B) şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki verilenlerden hangisi uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları arasında yer almaz?

Göreli büyüklük

Doğrusal perspektif

Örtüşme

Otokinetik etki

Görsel alanda yükseklik

Açıklama:

Uzaklık algısına kaynaklık eden tek göze bağlı ipuçları şunlardır: Göreli büyüklük, doğrusal perspektif, görsel alanda yükseklik, örtüşme ve görsel alanın dokum gradyanı ve netliği. Otokinetik etki yer almaz. Burada doğru cevap D) şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

"Algısal değişmezlik olgusu şekil, büyüklük ve ____________ değişmezliğini kapsar."
Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

renk

kavuşma

çift göz

örtüşme

otokinetik etki

Açıklama:

Algısal sistem, tanıdık nesnelerin ne kadar farklı koşullar altında olursa olsun aynı
nesne olarak algılamaya devam eder. Algısal değişmezlik olgusu şekil değişmezliği, büyüklük değişmezliği ve renk değişmezliğini kapsar. Burada doğru cevap A) şıkkı olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

İnsanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan seçici algıya ne ad verilir?

Dikkat

Tutum

Etki

Bağlam

Değişmezlik

Açıklama:

Dikkat adı da verilen seçici algı, kısmen psikososyal faktörlerin etkisi altında iş görür. Son derece karmaşık bir dünyada uyarıcı bombardımanına tutulmuş gibi görünen algılayıcı, gerçekte bir karışıklık
yaşamadan çoğu kez bu psikososyal faktörlerin rehberliğinde hangi uyarıcıları algısal sisteme dahil edeceğine, hangilerini göz ardı edeceğine veya bir uyarıcıya ne kadar vakit ayıracağına kolayca karar verebilir. Dikkat, insanın dünyanın karmaşıklığıyla başa çıkmasını sağlayan bir süreç olduğundan bu soruda doğru cevap olarak A) şıkkı işaretlenmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Algının ve duyumun yapısı ve doğası ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

İnsan deneyiminin temel bileşenlerinden biri algı, diğeri de duyumdur.

Algı ve duyum, birbirinin yerine geçebilen oldukça benzer kavramlardır.

Günümüzde duyumsal ve algısal deneyimleri birbirinden ayırmak üzerinde odaklanılmaktadır.

Duyumsal deneyimler algıya göre daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir.

Duyumların ham maddesi algılardır, algı olmadan duyum gerçekleşemez.

Açıklama:

İnsan deneyiminin temel bileşenlerinden biri algı, diğeri de duyumdur. Duyum ve algı arasındaki ayrımın eskiden psikolojide önemli bir kuramsal yeri vardı. Ancak günümüzde duyumsal ve algısal deneyimleri birbirinden ayırmak yerine bu deneyimleri bir süreklilik içinde görmenin daha anlamlı olduğu düşünülmektedir. Algı, duyumsal deneyimlerin aksine daha yüksek zihinsel süreçlere bağlı görünmektedir. Algılayıcının ne algıladığı sadece duyumladığı uyarıcılara değil, bu uyarıcılara ait yorumlarına da bağlıdır. Algının ham maddesi duyumlardır. Duyum olmadan algının gerçekleşmesi mümkün değildir. Ama diğer yandan algı, duyumsal süreçlere indirgenemez. 79

Doğru Cevap: A

Soru 27

Algının tanımı ve doğası ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Algı, çok hızlı işleyen karmaşık bir bilişsel süreçtir.

Algılayıcı, gördüğü bir şeyin anlamını bulmak için durup düşünür.

Algı otomatik olarak uyarıcının yorumladığı bir süreçtir.

Algı, algılayıcının pasif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir.

Algı, algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir.

Açıklama:

Algı, çok hızlı işleyen bilişsel bir süreçtir. Bu süreçte algılayıcı, gördüğü (duyduğu, dokunduğu vb.) şeyin anlamını bulmak için durup düşünmez. Ancak bu, algının otomatik olarak uyarıcıyı yorumladığı bir süreç olduğu anlamına gelmemelidir. Algı, algılayıcının aktif olarak uyarıcıyı inşa ettiği bir süreçtir. Diğer bir deyişle uyarıcıyla karşılaştığında, algılayıcı o uyarıcıdan aldığı duyumsal mesajları en mantıklı biçimde nasıl yorumlanacağına karar vermek zorundadır. Bilişsel psikologlar, analiz-sentez kuramı çerçevesinde bu süreci hipotez test etme olarak adlandırırlar. Bu kuram, uyarıcıyla karşılaşan algılayıcının bağlamsal faktörler ışığında uyarıcıya dair bir hipotez geliştirdiğini ve daha sonra bu hipotezi belleğinde sakladığı şemalarla karşılaştırdığını ileri sürer. Kurama göre, hipotez ile şema örtüştüğünde algısal süreç başarıyla tamamlanmış demektir. Özetle algısal süreç, gerçekliğe ait olabilecek en iyi tahminin oluşturulması ve bunun test edilmesini içerir.
Algı, çok hızlı işleyen karmaşık bir bilişsel süreçtir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Görsel alanda tüm ayrıntılarının görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken, ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin uzak olarak algılanma eğilimine ne ad verilir?

Dokum gradyanı

Retinal ayrıklık

Kavuşma derecesi

Algısal değişmezlik

Stereoskopik görme

Açıklama:

Görsel alandaki nesnelerin dokum gradyanı (sıklığı) ya da netliği de uzaklık algısını yaratan ipuçlarından biridir. Görsel alanda tüm ayrıntılarının görülebildiği nesneler daha yakında algılanırken, ayrıntıları kaybolan, sıklaşan ve silikleşen nesnelerin uzak olarak algılanma eğilimi vardır. Şekil 4.14’te de nilüfer yapraklarının çok net seçilebildiği alan yakın, nilüfer yapraklarının sıklaştığı, birbirinden ayırt edilemez hâlde olduğu alanlar uzak olarak algılanır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Şekil-zemin ilişkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Algılamada şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir.

Görülen nesnelerin sınırlı bir kısmı şekil ya da zemin olarak sınıflandırılabilir.

Algılamada zemin, belirli bir biçime sahip olan nesneler bütünüdür.

Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliğidir.

Algılama sürecinde birisi için zemin olan, diğer bir kişi için de zemindir.

Açıklama:

Gördüğümüz nesnelerin çoğu şekil ya da zemin olarak sınıflandırılabilir. Şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir. Zemin, herhangi bir biçime sahip değildir. Zemin, önünde gördüğümüz şeklin yerini belirlememize yardım eder. Bir nesnenin şekil ya da zemin olma hâli nesnenin sabit bir özelliği değildir, algılayıcının uyarıcıya verdiği bir tepkidir. Dolayısıyla birisi için zemin olan, diğer bir kişi için şekil olabilir. Ya da aynı kişi için şekil ve zemin zaman içinde yer değiştirebilir. Algılayıcı, şekil-zemin ayrımı yaptığında şeklin önemli olduğuna, zeminin görece önemsiz olduğuna karar vermiş olur. Örneğin siyah zemin üzerinde beyaz bir vazo ya da beyaz zemin üzerinde profilden siyah iki yüz algılanır. Sadece beyaz şekillere odaklanılırsa, siyah zemin üzerinde insan, gitar ve çeşitli hayvanlar algılanır. Tersine, siyah şekillere odaklanıldığında, beyaz zemin üzerinde insan ve çeşitli hayvanlar algılanır.
Algılamada şekil, belirli biçimi olan ve uzayda yer kaplayan bir nesnedir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Gestalt psikologlarına göre aşağıdaki kavramlardan hangisi gruplama ilkelerinden biri değildir?

Dikkat

Yakınlık

Benzerlik

Tamamlama

Süreklilik

Açıklama:

Gestalt psikologlarına göre algılayıcı, nesneleri şu ilkeler doğrultusunda gruplandırarak algılar: Yakınlık, benzerlik, tamamlama, süreklilik ve ortak kader. 81
Dikkat

Doğru Cevap: A

Soru 31

Gestalt psikologlarına göre uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi aşağıdaki ilkelerden hangisi ile açıklanmaktadır?

Yakınlık ilkesi

Benzerlik ilkesi

Tamamlama ilkesi

Süreklilik ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder. Örneğin bir görselde noktalar eşit uzaklıkta yerleştirilmiş olduklarında bütün bir blok olarak algılanırlar. Alt ortadaki noktalar ise bir blok ya da üç sütun hâlinde değil, üç satır olarak algılanma eğilimindedir. Son olarak, sağ üst köşedeki noktalar da bir bütün blok olarak değil, ikili sütunlar hâlinde algılanır.
Yakınlık ilkesi, uzayda birbirlerine yakın olan nesneleri bir grup olarak algılama eğilimini ifade eder. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Beş yaşındaki Eda’ya iki renk bilye bulunan bir masada “Burada kaç bilye var?” diye sorulduğunda onun renklere göre ayrı ayrı saymasını sağlayan gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Tamamlama ilkesi

Süreklilik ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Nesneler şekilleri, büyüklükleri ya da renkleri açısından benzer algılanabilir. Şekil 4.4, renk ve şekle dayalı olan benzerlik ilkesini göstermektedir. Üstteki noktalar bir bütün olarak değil, renklerine göre ayırarak, yani bir satır koyu renk, bir satır açık renk ve yine bir satır koyu renk olarak gruplandırılarak algılanır. 81
Benzerlik ilkesine göre, insanların, çeşitli açılardan birbirine benzer nesneleri bir grup olarak algılama eğilimi vardır. Nesneler şekilleri, büyüklükleri ya da renkleri açısından
benzer algılanabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Öğretmen tahtaya I harfini, onun biraz sağına da aynı boyutlarda 3 sayısını çizer ve öğrencilerine ne gördüklerini sorar, sınıfın büyük bir kısmı B harfi gördüklerini belirtir. Gestalt psikologlarına göre bu algıya yol açan gruplama ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Tamamlama ilkesi

Benzerlik ilkesi

Yakınlık ilkesi

Süreklilik ilkesi

Ortak kader ilkesi

Açıklama:

Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Örneğin eğri bir çizgi değil, bir daire algılanır. Aradaki boşluk algısal sistem tarafından tamamlanır. Tam Bir başka örnekte tamamlama ilkesi gereğince üç daireyi kesen beyaz bir üçgen algılanır. Oysa şekilde tam daireler değil, birer parçaları alınmış daireler vardır. Ve bu dairelerin belirli bir biçimde biraraya getirilmesi nedeniyle beyaz bir üçgen algılanır. Daireleri ve üçgenin sınırlarını insanın zihni tamamlar.
Tamamlama ilkesi, duyusal girdilerde boşluk olsa bile şekli bir bütün olarak algılama eğilimini yansıtır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakıldığında, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı algısını oluşturan olguya ne ad verilir?

Otokinetik etki

Stroboskopik hareket

Fi fenomeni

Stereoskopik Görme

Çift Göze Bağlı İpuçları

Açıklama:

Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür. Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Otokinetik etki olarak adlandırılan bu olgu, psikolojinin çeşitli alanlarındaki deneylerde uyarıcı olarak kullanılmıştır.
Eğer tamamıyla karanlık olan bir odada sessizce oturup, karşı duvardaki sabit ışık
kaynağına sürekli bakılırsa, bir süre sonra ışığın hareket etmeye başladığı görülür.
Gerçekte ışık sabit olduğu hâlde, hareket ediyormuş gibi algılanır. Bu olgu otokinetik olarak adlandırılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Stadyumlardaki skor panolarında sunulan bilgiyi algılamamızı sağlayan kavram “görünürde hareket” türlerinden hangisidir?

Fi Fenomeni

Stroboskopik Hareket

Stereoskopik Görme

Tek Göze Bağlı İpuçlar

Çift Göze Bağlı İpuçları

Açıklama:

Fi fenomeni stroboskopik hareketten ayrı bir hareket türü değil, stroboskopik hareketin basit hâlidir. Her ikisi de süreklilik ilkesinden ortaya çıkarlar. Yani, arka arkaya gelen resim ya da ışık noktalarının bir birim olarak algılanması sonucu hareket hissi yaşanır (Rathus, 2008). Fi fenomeni, laboratuvarda şöyle gösterilir: Kapkaranlık bir odada aralarına mesafe konarak yerleştirilmiş iki ışık kaynağı ya da Şekil 4.10’daki gibi yerleştirilen ışık kaynakları olduğunu düşünün. Bu ışık kaynaklarından biri yakılır, sonra o söndürülür söndürülmez diğeri yakılır ve bu böyle sürekli devam eder. Bir süre sonra siz artık tek tek yanıp sönen ışık kaynakları değil, hareket eden bir ışık çizgisi ya da dönen bir ışık çemberi algılamaya başlarsınız (Bunu görebilmek için şeklin verildiği internet sitesini ziyaret ediniz.). Burada hareket algısını yaratan, ışık kaynaklarının art arda yakılıp söndürülme hızıdır. Reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda fi fenomenini gösteren
Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları günlük yaşamda fi
fenomenini gösteren örneklerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Retinal ayrıklık

Doğrusal perspektif

Görsel alanın dokum gradyanı ve netliği

Kavuşma derecesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri derinlik ve mesafeyi algılamada çift göze bağlı ipuçlarıdır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Derinlik ve mesafeyi anlamak için çift göze bağlı iki ipucu kullanılmaktadır. Bunlar retinal ayrıklık ve kavuşma derecesidir. Diğer seçenekler tek göze bağlı ipuçlarıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Ayın belli zamanlarda hilal şeklinde görünmesi halinde her ne kadar hilal görüntüsü görsek de, aslında ayın yuvarlak olduğunu biliriz. Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Algısal değişmezlik

Süreklilik ilkesi

Şekil-zemin ilişkisi

Ortak kader ilkesi

Tamamlama ilkesi

Açıklama:

Algısal değişmezlik, aynı nesneye dair duyusal sistemimize giren girdilerin farklılığına rağmen, nesneyi göreli olarak aynı algılamaya devam etmektir. Dolayısıyla, her ne kadar ayın güneşe olan pozisyonuna bağlı olarak ay hilal şeklinde görünse de onun yuvarlak olduğunu bilinir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıda verilen görsel hangisinin bir örneğidir?

Renk değişmezliği

Büyüklük değişmezliği

Algıda kültürün etkisi

Şekil değişmezliği

Doğrusal perspektif

Açıklama:

Bir nesneye farklı mesafelerden bakıldığında nesnenin retinal imgesi de farklı büyüklüklerde olur. Duyusal girdide mesafeye bağlı bu değişime rağmen zihin nesneyi aynı büyüklükte algılamaya devam eder. Şekilde büyüklük değişmezliğine bağlı olarak kişi yakında ya da uzakta duran kişinin büyüklüğünü yakındaki kişinin boyutlarında algılar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıda verilen şekillerdeki dikey çizgiler gerçekte birbirlerine eşit oldukları halde endüstrileşmiş toplumlarda yaşayan insanlar en sağda yer alan şekildeki dikey çizgiyi diğerlerinden daha uzun olarak algılarlar. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Müller Lyer Optik Yanılsama Etkisinin Elbisede Kup Açısından İncelenmesi

Müller Lyer Optik Yanılsama Etkisinin Elbisede Kup Açısından İncelenmesi

Algıda bağlamın etkisi

Retinal ayrıklık

Algıda kişisel özelliklerin etkisi

Doğrusal perspektif

Müller-Lyer yanılsaması

Açıklama:

Soruda, modern dünyada yaşanılan ancak ilkel toplumlarda yaşanmadığını gösteren Müller-Lyer yanılsamasına örnek verilmiştir (Bknz. s. 90, Şekil 4.17 ve Şekil 4.18).

Doğru Cevap: E

Soru 40

Algılayıcının ihtiyaçlarını doyuracak şeyleri algılama olasılığı daha yüksektir.

Uyarıcının aktif biçimde yapılandırılması rastgele gerçekleşen bir süreçtir.

Güdüler, beklentiler, değerler ve ilgiler kişinin algısını seçici bir biçimde düzenler.

Algı, gözlerin ve kulakların beyne çevre hakkında bir şeyler söylemesidir.

Yukarıda verilenlerin hangisi ya da hangileri algıda kişisel özelliklerin etkisi düşünüldüğünde doğrudur?

Yalnız II

Yalnız IV

II ve IV

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Algıyı etkileyen kişisel özellikler algılayıcının bireysel ihtiyaçlarıdır. Algılayıcı ihtiyaçlarını doyuracak şeyleri algılama olasılığı yüksektir. Güdülerle birlikte beklenti, değer ve ilgiler gibi kişisel özellikler de kişinin algısını seçici bir biçimde düzenler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Necker kübü algısal sürece ilişkin aşağıdakilerin hangisinin bir göstergesidir?

Algının aktif doğası

Algıda bağlamın etkisi

Algıda şekil değişmezliği

Algıda kültürün etkisi

Algının bir gestalt olduğu

Açıklama:

Necker kübü algının aktif doğasının bir göstergesidir.
Gerçekten bir algıdan diğerine geçmek oldukça zorlayıcıdır. Necker kübü egzersizi bize algının aktif doğasını gösterir. Algılanan nesne, hiçbir zaman algılayıcının hazırda bulduğu bir algısal ürün değildir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bulutlu bir gecede gökyüzünde bulutlar hareket ettiği halde ayın bulutlar arasında hareket ediyormuş gibi görünmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hareket eden ve etmeyen nesnelerin retinada hareket imgesi yaratması

Görsel alanda istikrarlı bir referans çerçevesi oluşturulması

Birbiriyle ilişkili iki nesneden küçük olanın hareket ediyor olarak algılanması

Sabit nesne imgelerinin hızlı bir biçimde arka arkaya sunulmasıyla hareketin oluşması

Hareketin göreli olup, bir nesnenin hareketinin diğeriyle ilişki içinde algılanması

Açıklama:

Kural olarak iki farklı büyüklükteki nesne birbiriyle ilişkili bir biçimde hareket ediyorsa, küçük olanın hareket ettiği algılanır.
Genel bir kural olarak, eğer iki farklı büyüklükteki nesne birbiriyle ilişkili biçimde hareket ediyorsa, büyük olanının sabit kaldığı, küçük olanın hareket ettiği algılanır. Örneğin, ayın ve bulutların olduğu bir gecede gökyüzüne bakıldığında, gerçekte ayın değil, bulutların hareket ettiği bilinse de ayın bulutların arasında hareket ettiğine dair bir algısal deneyim yaşanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Bir resimde uzayıp giden yolun, ufuk çizgisinde birleşiyormuş gibi görünmesi olgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Retinal ayrıklık

Doğrusal perspektif

Dokum gradyanı ve netlik

Göreli büyüklük

Büyüklük değişmezliği algısı

Açıklama:

Sorudaki olgu bir derinlik algısı örneğidir. tek göze bağlı ipuçlarıyla gerçekleşen doğrusal perspektif adı verilen olgudur.
Doğrusal perspektif, doğrusal çizgilerin uzaklaştıkça birbirlerine kavuşacakmış
gibi görünmesidir. Yol gitgide daralır ve ufuk çizgisinde yolun konturları (kenarları) birleşir. Yolu oluşturan iki çizgi ne kadar birbirine yakınlaşırsa, mesafeyi o kadar uzak algılarız. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisine sahip olmamak, hafızanın olmamasına benzetilebilir?

Hareket algısı

Algıda kültürün etkisi

Derinlik ve uzaklık algısı

Algısal değişmezlik

Biçim algısı

Açıklama:

Algısal değişmezlik belleğin mümkün kıldığı bir algısal olgudur.
Algısal değişmezlik olgusuna sahip olmamak, hafızanın olmamasına benzetilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Bazı toplumların Müller-Lyer yanılsamasını yaşaması ve bazı toplumlarda bu yanılsamanın yaşanmaması algıya ilişkin aşağıdakilerin hanginin bir göstergesidir?

Algının yoruma dayalı bir süreç olduğunun

Algıda bağlamın etkisinin

Algının çevreyi aktif bir şekilde inşa etmesinin

Algıda kültürün öneminin

Algıda insan ihtiyaçlarının öneminin

Açıklama:

Zulular gibi bazı toplumlar kültürel olarak dik açılı figürlere aşina değillerdir. Dolayısyla Müller-Lyer yanılsaması yaşamazlar.
Kültürel açıdan farklı olan grupların deneyimleri de farklılık gösterir. Bu yüzden de algıda deneyimin rolü, bu farklılıkların algıyı nasıl etkilediğine bakılarak anlaşılabilir. Çeşitli algısal olgular açısından yapılan kültürler arası karşılaştırmalar, algıyı biçimlendirmede, içinde yaşanılan çevre ve kültürün önemini gösterir.Güneydoğu Afrika’da yaşayan Zuluların evleri ve kapıları yuvarlaktır. Bu insanlar tarlalarını bile eğimli çizgiler hâlinde sürerler. Batı dünyasındaki düz çizgi ve keskin köşeleri kendi çevrelerinde görmeye alışkın olmadıkları için Müller-Lyer yanılsaması yaşamadıkları bildirilmektedir. Sadece Zulular değil, Afrika’nın diğer kırsal kesimlerinde ve Filipinlerin kırsal kesimlerinde yaşayanların da bu yanılsamadan etkilenmedikleri gösterilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

I. Duyum olmadan algı olmaz.
II. Duyum algının hammaddesidir.
III. Duyum ve algı arasında kesin bir sınır vardır.
IV. Algı duyuma eşittir.
Algı ve duyum ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

I ve II

II ve III

I ve IV

III ve IV

I ve III

Açıklama:

Algı ile duyum arasında kesin bir sınır yoktur. Algı duyuma eşitlenemez. Algı duyum ve duyumun yorumudur.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

I. Şekil-zemin ilişkisi görsel algıya özgüdür.
II. Kişi için şekil ve zemin sabittir.
III. Şekil ve zemin kişiden kişiye değişir.
IV. Şekil ve zemin neyin önemli neyin önemsiz olduğunu gösterir.
Şekil ve zemin ilişkisiyle ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

I ve II

II ve III

II ve IV

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Şekil ve zemin işitsel algıda da vardır. Neyin şekil neyin zemin olduğu kişiden kişiye değişirken kişi için de zamandan zamana değişebilir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Binalardaki reklam panoları ya da stadyumlardaki skor panoları hangi algısal olguya dayanılarak hazırlanmıştır?

Şekil değişmezliği

Algıda gruplama eğilimi

Fi fenomeni

Otokinetik etki

Uzaklık algısı

Açıklama:

Soruda geçen panolar fi fenomeni ilkesiyle çalışmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

I. Stereoskobik görme hem avcı hayvanlarda (aslan, kaplan) hem de avcı olmayan hayvanlarda (at, geyik) gerçekleşir.
II. Stereoskobik görmeyi insanlarda mümkün kılan 6 cm.lik retinal ayrıklıktır.
III. Tek gözü kör insanlar streoskopik görme yapamazlar.
IV. Tek gözü kör insanlar derinliği algılayamazlar.
Stereoskopik görme ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

II ve IV

I ve III

Açıklama:

Sadece avcı hayvanlar streoskopik görme yapabilirler. Avcı olmayanlarda gözler başın iki yanında olduğu için bu mümkün değildir. Tek gözü kör insanlar streoskopik görme yapamasalar da derinlik algılarlar.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki örneklerden hangisinde dikkat kişinin değil de uyarıcının özellikleriyle belirlenmiştir?

Ne kadar kalabalık olursa olsun adımız seslenildiğinde dönüp bakmamız

Bir annenin pek çok sesin arasından çocuğunun sesini ayırt etmesi

Erkeklerle dolu bir toplantıya bir kadının katılması

Bir kadın aktivistin kadınlarla ilgili haberlere ilgi göstermesi

Aç olan bir insanın gördüğü şekilleri yiyeceğe benzetmesi

Açıklama:

Erkeklerle dolu bir toplantıya bir kadının katılması örneği uyarıcıya dayalıdır (Kontrast etkisi). Oysa diğer tüm örnekler algılayıcının kendisi ile ilgilidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aslan kaplan gibi bazı yırtıcı hayvanlar bir nesneye baktığında, her iki gözleri nesneye ait birbirinden biraz farklı olan iki imge görür. Sağ göz, nesnenin sağ yanı, sol göz de nesnenin sol yanı hakkında daha fazla bilgi alır. Birbirinden biraz farklı olan bu iki imge beyinde örtüştürülür ve nesnenin üç boyutlu algılaması gerçekleşir. Açıklaması verilen bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Stereoskopik görme

Fi fenomeni

Otokinetik etki

Stroboskopik hareket

Şekil-zemin ilişkisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi kavram oluşturma modellerindendir?

Yalın model

Karmaşık model

Özellikler modeli

Hint - Avrupa modeli

Geri bildirim modeli

Açıklama:

Kavram oluşturma modelleri : özellikler modeli, prototip modeli, iyi örnek modeli.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi problem çözme sürecindeki aşamalardan değildir?

Çözüm stratejileri seçmek

Problemi hızlıca yorumlamak

Amacı alt amaçlara bölmek

Amaç belirlemek

Problemin anlaşılması

Açıklama:

Problem çözüm süreci belli aşamaları içerir. İlk aşama problemin zihinsel olarak temsil edilmesi, yani anlaşılmasıdır. İkinci aşama, amacı belirlemek; üçüncü aşama ise amacı alt amaçlara bölmektir. Son aşama alt amaçlara ulaşmaya dönük problem çözme stratejilerini seçmek ve uygulamaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yoludur?

Kanal

Algoritma

Logaritma

Analiz

Sentez

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Çözüme çok hızlı bir şekilde götürebilen ama çözüm garantisi vermeyen problem çözme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Sentez

Analiz

Hipotez

Kestirme

Anagram

Açıklama:

Kestirmeler (heuristics), problemin çözüleceği garantisini vermezler. Ama işe yaradıkları durumda, insanları çok hızlı bir şekilde sonuca götürürler. Kısacası kestirmeler, problemi en etkili çözme stratejileri değildir. Ama işe yaradıklarında diğer stratejilerden daha hızlı çözüm üretilmesini sağlarlar.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi problem çözümünü olumsuz etkileyen faktörlerden biridir?

İşleve takılma

Tahmin

Uzmanlık

Hipotez

Tecrübe

Açıklama:

İşleve takılma, nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimini ifade eder. Bu eğilim, nesneleri değişik şekillerde kullanarak problem çözmeyi engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi problem çözümünü hem olumlu hem olumsuz etkileyebilen faktörlerden biridir?

Analiz

Sentez

Hipotez

Uzmanlık

Zihinsel kurulum

Açıklama:

Zihinsel Kurulum : problem çözerken öğrenme sürecinin bir parçası olarak çözüme dair birtakım stratejiler geliştirilir. Öğrenilen bu stratejiler, daha sonra benzer problemle karşılaşıldığında tekrar devreye girer ve problem çözme sürecini kolaylaştırır. Pek çok kez işi kolaylaştıran zihinsel kurulumlar bazen probleme sadece tek bakış açısıyla bakmaya neden oldukları için, doğru çözüme gidecek başka bakış açılarının geliştirilmesine engel olurlar. Bu durumda, zihinsel kurulumlar problem çözümünü zorlaştıran ya da engelleyen bir faktör hâline gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Louis Leon Thurstone’nun Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği'ne göre zekayı oluşturan faktörlerden biri değildir?

Algısal hız

Kelime bilgisi

Sezgi

Bellek

Uzamsal yetenek

Açıklama:

Louis Leon Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Bu faktörler uzamsal (uzaysal, mekansal) yetenek, algısal hız, sayısal yetenek, sözel yetenek, bellek, kelime bilgisi ve akıl yürütmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Howard Gardner’in çoklu zeka kuramına göre zeka türlerinden biri değildir?

Uzamsal zeka

Kişiler arası zeka

Bedensel zeka

Pratik zeka

Müzik zekası

Açıklama:

Howard Gardner, yedi farklı zekâ ayırt etmiştir: Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksal-matematiksel zekâ, uzamsal (uzaysal, mekansal) zekâ, kişiler arası (sosyal) zekâ, beden-kinestetikle (bedeni kullanma) ilgili (bedensel) zekâ ve içsel (kişisel) zekâ.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Diğerlerine göre daha yavaş öğrenen çocukları ayırt etmek için geliştirilen zeka ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Alfa Zeka Ölçeği

Beta Zeka Ölçeği

Wechsler Zeka Ölçeği

Stanford-Binet Zeka Ölçeği

Binet-Simon Zeka Ölçeği

Açıklama:

Fransız hükûmeti, Alfred Binet’den diğerlerine göre daha yavaş öğrenen çocukları ayırt etmesini isteyince, Binet meslektaşı Theodore Simon ile birlikte 1905’te bir zekâ ölçeği geliştirmiştir. Binet, zekâ ölçeğinin algısal yeterliliklerden ziyade, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içermesi gerektiğini varsaymıştır. Ayrıca bu yeteneklerin yaşla birlikte artması gerektiğini varsaydığı için, yaşa göre zorlaşan ölçek soruları hazırlamıştır. Binet’nin çalışmasında zihinsel yaş kavramı önemli bir yere sahiptir. Zihinsel yaş, çocukların ölçekte verdikleri doğru cevap sayısıyla belirlenmiş ve çocuğun kronolojik yaşı ile karşılaştırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Stanford-Binet Zeka Ölçeğinin son versiyonunun ölçtüğü alanlardan biri değildir?

Bedensel akıl yürütme

Kısa süreli bellek

Sayısal akıl yürütme

Görsel akıl yürütme

Sözel akıl yürütme

Açıklama:

Stanford-Binet Zekâ Ölçeğinin son versiyonunda ölçümü yapılan dört alan vardır: Sözel akıl yürütme, soyut/görsel akıl yürütme, sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellek.

Doğru Cevap: A

Soru 11

".............., tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı verirler."
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Kavramlar

Sınıflar

Bilişler

Sözcükler

Değişkenler

Açıklama:

Bilişsel sistemin önemli yapı taşlarından biri olan kavramlar; tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı verir. Örneğin “kedi” bir kavramdır. Dört ayağı olması, et yemesi, miyavlaması ve kızdığında tırnaklarını çıkarması kedi kavramını oluşturan ögelerdir. Ve bu ögeler tüm kedileri temsil eder. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Mutfak sandalyesi kavramsal hiyerarşinin içine yerleştirildiğinde en genel kavram aşağıdakilerden hangisi olmaktadır?

Koltuk

Mobilya

Çalışma odası sandalyesi

Murfak sandalyesi

Açıklama:

Kavramlar insan zihninin dünyayı yapılandırılmış hiyerarşiler hâlinde temsil etmelerine izin verir. Örneğin “mutfak sandalyesi”ni kavramsal hiyerarşinin içine yerleştirmek gerekirse en genel kavram “mobilya”olacaktır. Mobilya kavramının altında “masa”, “sandalye”, gardırop”, “koltuk” daha az genel olan kavramlar yer alacaktır. Bir sonraki düzeyde genel “sandalye” kavramı kendi içinde çeşitlenecek, “mutfak sandalyesi”, “yemek masası sandalyesi”, “çalışma odası sandalyesi” gibi alt düzey kavramlar ortaya çıkacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi diğerleri arasında en genel kavramdır?

Su bardağı

Tabak

Çatal-kaşık

Bardak

Mutfak eşyası

Açıklama:

“Su bardağı”, daha genel bardak kavramının bir üyesidir. “Bardak”, diğer kavramlarla (tabak, çatal-kaşık gibi) birlikte “mutfak eşyaları” genel kavramının bir üyesidir. Doğru sevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

“Kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerekir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir.
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen kavram oluşturma biçimi aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmektedir?

Prototip modeli

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Olasılık içeren kavram modeli

Kategorileştirme modeli

Açıklama:

Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir. Bazı araştırmacılar, kavramların, bellekte muğlak olmayan bir özellikler dizisi hâlinde saklandığına inanmaktadır. Örneğin “kuş” kavramının birkaç özelliği barındırması gerektiği düşünülebilir: Kanatlarının olması, uçabilmesi gibi. Yani, bir hayvanın “kuş” olarak tanımlanabilmesi için bu özelliklere sahip olması gerekir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

"Bir çocuğa köpeği göstererek, “bu köpek” derseniz, çocuk köpek kavramının olumlu bir örneğini öğrenmiş olacaktır."
Yukarıdaki ifadede bahsedilen kavram oluşturma modeline ne ad verilir?

İyi örnek modeli

Prototip modeli

Problem çözme modeli

Özellikler modeli

Kategorileştirme modeli

Açıklama:

Bazı psikologlar insanların, kavramları prototip gibi soyut yapılarla değil, gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerine inanmaktadır. Buna İyi Örnek Modeli denir. Çocukların meyve, sebze, renk ve pek çok hayvan kavramını bu yolla öğrendiği kolaylıkla gözlenebilir. Örneğin bir çocuğa köpeği göstererek, “bu köpek” derseniz, çocuk köpek kavramının olumlu bir örneğini öğrenmiş olacaktır. Bir dahaki sefere kediyi gösterip “bu köpek” diyen çocuğa, “Hayır, bu köpek değil. Bu bir kedi” cevabı verildiğinde, hem köpek kavramını olumsuzlamış hem de başka bir kavramın olumlu örneği verilmiş olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

"Çocuğunu okula götürmek isteyen bir kadını düşünün. İçinde bulunduğu durumla olmak istediği durumu karşılaştırdığında engel, ev ile okul arasındaki mesafedir. Bu mesafeyi hangi yolla ortadan kaldırması gerekir? Diyelim ki kendi arabasıyla. Ama arabası çalışmıyor. Arabanın çalışması için ne yapmak gerekiyor? Diyelim ki aküsü bitmiş, aküyü doldurması gerekiyor. Bunun için ne yapması gerekiyor? Araba tamircisine gitmesi gerekir."
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen problem çözme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Anagram

Algoritma

Alt amaç analizi

Araçlar ve amaç analizi

Geriye doğru çalışma

Açıklama:

Araçlar ve amaç analizi adı verilen analiz, amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içerir. Amacı engelleyen en önemli faktör ve bu faktörü ortadan kaldırma kararı, içinde bulunan durumla ulaşılmak istenilen durum arasında karşılaştırma yapılarak verilir. Örneğin çocuğunu okula götürmek isteyen bir kadını düşünün. İçinde bulunduğu durumla olmak istediği durumu karşılaştırdığında engel, ev ile okul arasındaki mesafedir. Bu mesafeyi hangi yolla ortadan kaldırması gerekir? Diyelim ki kendi arabasıyla. Ama arabası çalışmıyor. Arabanın çalışması için ne yapmak gerekiyor? Diyelim ki aküsü bitmiş, aküyü doldurması gerekiyor. Bunun için ne yapması gerekiyor? Araba tamircisine gitmesi gerekir. Böylece amaca ulaştıracak araçlar belirlenmiş olur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bir sözcükteki harflerin yerleri karıştırılarak yeni sözcükler elde edilmesine ne ad verilir?

Kestirme

Anagram

Geriye doğru çalışma

Zihinsel kurulum

İşleve takılma

Açıklama:

Anagram, bir sözcükteki harflerin karıştırılmasıdır. Örneğin, “ugdyu”, “duygu” sözcüğünün anagramıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Zekayı dille ilgili zeka, müzik zekası, mantıksal-matematiksel zeka, uzamsal zeka, kişiler arası zeka, beden-kinestetikle ilgili zeka ve içsel zeka şeklinde yedi boyutta değerlendiren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Faktör kuramı

Akıcı zeka kuramı

Analitik zeka kuramı

Üçlü zeka kuramı

Çoklu zeka kuramı

Açıklama:

Modern zekâ kuramlarından biri Gardner tarafından geliştirilen çoklu zekâ kuramıdır. Gardner için zekâ, “bir şey”, kafanın içindeki bir tür eşya değil; insanın çeşitli biçimlerde düşünmesine izin veren bir potansiyeldir. Zekânın pek çok bağımsız yetenekten oluştuğuna inanan Gardner, kaç tane zekâ olduğunu belirlemenin güç olduğunu söylese de yedi farklı zekâ ayırt etmiştir: Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksal-matematiksel zekâ, uzamsal zekâ, kişiler arası zekâ, beden-kinestetikle ilgili zekâ ve içsel zekâ. Gardner’a göre, bir kişinin mesela müzikle ilgili istisnai derecede yüksek zekâsı varken uzamsal zekâsı çok düşük olabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisinde üçlü zeka kuramında yer alan zeka türleri eksiksiz bir şekilde verilmektedir?

Analitik, mantıksal-matematiksel, uzamsal

Pratik, müzik, kişiler arası

Uzamsal, kişiler arası, analitik

Yaratıcı, analitik, içsel

Analitik, yaratıcı, pratik

Açıklama:

Sternberg, üçlü zekâ kuramı adı verilen yaklaşımında analitik, yaratıcı ve pratik olmak üzere üç zekâ türü belirlemiştir

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aynı anda çok sayıda insana bir uzman tarafından uygulanabilen, genellikle kâğıt-kalem ölçekleri olan, zaman ve emek maliyetleri bireysel zekâ ölçeklerine göre çok daha az olan ölçeklere ne ad verilir?

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Wechsler Yetiflkin Zekâ Ölçeği

Grup Zeka Ölçekleri

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği

Açıklama:

Bireysel zekâ ölçeklerinin tersine grup zekâ ölçekleri aynı anda çok sayıda insana bir uzman tarafından uygulanabilir. Bu ölçekler genellikle kâğıt-kalem ölçekleridir. İlk grup zekâ ölçeği 1. Dünya Savaşı sırasında ABD’de geliştirilmiştir. Savaş’da ABD ordusundaki çok sayıda askerin sınıflandırılması ihtiyacı ortaya çıkınca, Robert Yerkes’in başkanlığını yaptığı kırk kişilik bir psikologlar grubu, grup zekâ ölçeği geliştirmek için çalışmalar yapmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Köyde yaşayıp doğan bir çocuğun bir koyunu gördüğünde tanıması ya da bir tavuğu gördüğünde tanıması, koyun ve tavuk kavramlarını oluştururken hangi yolu kullandığını gösterir?

İyi örnek modeliyle

Alt amaç analizi yoluyla

Prototip modeliyle

Özellikler listesi yoluyla

Amaç-araçlar analizi yoluyla

Açıklama:

Bazı psikologlar insanların, kavramları gerçek yaşantıda o kavrama dair pek çok örnek görerek geliştirdiklerini düşünmektedirler. Bunu açıklamak için de çocukların meyve, sebze, renk ve pek çok hayvan kavramını örnek gösterirler. Çocuğa köpeği gösterip "bu köpek" demek, çocuk kedi gördüğünde ve köpek dediğinde "hayır o kedi" diye düzeltmek köpek kavramının öğrenilmesi için hem olumlu hem de olumsuz örnek vermek anlamına gelir. Bu da iyi örnek modeline uygundur.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Kavram oluşturma modellerinden birine göre, çocuklar meyvelere dair örnek vermeleri istendiğinde ilk olarak elma, portakal, armut gibi ağaçta yetişenleri sıralarken, karpuz ya da çilek gibi meyveleri ilk olarak akıllarına getirmezler. İlk akla gelen meyvelerin karpuz ya da çilek olmaması aşağıdaki kavram oluşturma modellerinden hangisi ile açıklanabilir?

Özellikler modeli

Prototip modeli

Amaç-araçlar analizi modeli

Alt amaç analizi modeli

İyi örnek modeli

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir. Prototip kavramı bunun yanı sıra, tanımı gereği o kavramı oluşturan diğer örneklerin prototip kadar özellik göstermeyebileceğini ama, hâlâ onların da aynı kavram içinde düşünülmesi gerektiğini ima eder. Soruda verilen meyve kavramı örneği de prototip modeline uygun bir örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bu alanda çalışan psikologların amacı bilişsel süreçleri keşfetmektir.

Bilişsel süreçleri anlamak gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanmakla mümkündür.

Bilişsel psikolojinin günümüzde en yaygın kullandığı bilimsel yöntem içe bakış yöntemidir.

Bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara odaklanır.

Yukarıda verilen özelliklerde hangileri bilişsel psikoloji için uygun olan ifadelerdir?

I ve II

I, II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bu alanda çalışan psikologların amacı bilişsel süreçleri keşfetmektir. Bilişsel süreçleri anlamak gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanmakla mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 24

".................................. alandaki çalışmalar, zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesi, personel seçimi gibi pratik nedenlerden dolayı bireylerin entelektüel yeteneklerinin olabildiğince kesin bir biçimde betimlemek amacıyla başlamıştır." ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

Sosyal psikoloji

Öğrenme psikolojisi

Örgüt psikolojisi

Zeka çalışmaları

Bilişsel psikoloji

Açıklama:

Zeka çalışmaları alandaki çalışmalar, zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesi, personel seçimi gibi pratik nedenlerden dolayı bireylerin entelektüel yeteneklerinin olabildiğince kesin bir biçimde betimlemek amacıyla başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

On çocuk ve 10 yetişkine bir fili buzdolabının içine nasıl koyarsınız sorusu sorulmuştur. Yetişkinler filin buzdolabına girmeyeceğini söylerlerken, çocuklar buzdolabının kapısını açarak fili buzdolabının içine koyabileceklerini söylemişlerdir. Çocuklar kendilerine sorulan bu problemde çözüme ulaşmak için ortadan kaldırdıkları yetişkinlerin ise ortadan kaldıramadıkları engel aşağıdakilerden hangisidir?

Kestirme

Algoritma

Zihinsel kurulum

Problemi tek bakış açısından görme

İşleve takılma

Açıklama:

İşleve takılma, problem çözümünü olumsuz engelleyen faktörlerden biridir. Elinizde bir kıskaç olduğunu düşünün. Sizce bu kıskaç nesneleri tutmaya yarayan bir alet mi, kâğıtların üstüne konan ağırlık mı, yoksa bir silah mı? Kıskaç bunların hepsi olabilir ama hemen herkes deneyimlerinden ötürü nesneleri tutmaya yarayan alet olduğunu düşünmeye eğilimlidir. İşleve takılma da örnekte görüldüğü gibi nesneleri adları ya da tanıdık işlevleri dışında başka bir bağlamda düşünememe eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Algoritmalar
Kestirmeler
Uzmanlık
Zihinsel Kurulum
İşleve Takılma

Yukarıda verilenlerden hangileri problem çözümünü etkileyen faktörler arasındadır?

III-IV ve V

I-III ve V

II-IV ve V

I-II ve V

I-II ve III

Açıklama:

Problem çözümünü etkileyen faktörler: uzmanlık, zihinsel Kurulum ve işleve takılma olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"Kuşların birbirlerini tehlike yaklaştığında öterek iletişim kurmaları ile ya da köpeklerin bölgelerini diğer köpeklerden korumak için havlayarak iletişim kurmaları insanların kullandığı iletişim aracı olan dilden ................. nedeni ile ayrılmaktadır." ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Sınırsız olması

İçgüdüsel olması

Sembolik olması

Esnek olması

Yaratıcı olması

Açıklama:

Dil, insan iletişiminin temelidir ama dili sadece iletişim aracı olarak görmek, dilin önemini anlatmaya yetmez. Çünkü hayvanlar da birbirleriyle çeşitli biçimlerde iletişim kurarlar. Kuşlar, diğer kuşları tehlike yaklaştığında uyarırlar, köpekler bölgelerine başka köpek girdiğinde havlayarak bölgelerini korurlar. Arılar “dans ederek” diğer arılara yiyeceğin yerini gösterirler. Bunların hepsi etkili iletişim biçimleridir ama hepsi de içgüdüsel iletişim örüntüleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Dilsel görececilik hipotezi dilin düşünceyi etkilediğini öne süren hipotezdir. Modern psikologlar ise, Whorf'un dilsel görececilik hipotezine karşı çıkmaktadır.
Aşağıda verilen örnek durumlardan hangisi modern psikologların bu hipoteze karşı çıkmalarında ileri sürdükleri savlardan biri olarak düşünülemez?

Resimlerinde dünyayı çizen tüm çocukların dünyayı uzaydan olan geoid şeklini çizmeleri

Renkleri iki sözcük ile anlatan kültürlerin renkleri ayırt edip, sorulan rengi söyleyebilmeleri

Kars'ta yaşayan ve daha fazla kar deneyimi olan bireylerin İzmir'de yaşayanlara göre yağan kar için sulusepken, tipi gibi çeşitli isimler kullanmaları

Bebeklerin dili yetişkinler kadar iyi kullanamamalarına rağmen imgeler ile kendilerini ifade edebilmeleri

Resimlerinde apartmanda yaşayan çocukların evlerini çizerken tek katlı bahçeli bir ev çizmeleri

Açıklama:

Kars'ta yaşayan ve daha fazla kar deneyimi olan bireylerin İzmir'de yaşayanlara göre yağan kar için sulu sepken, tipi gibi çeşitli isimler kullanmaları Whorf'un dilsel görececilik hipotezine örnek bir durumu anlatmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Wechsler Zekâ Ölçeği

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Ordu Alfa

Ordu Beta

Yukarıda verilen ölçek türlerinden hangileri bireysel zeka ölçek türlerine örnektir?

I ve III

III ve IV

II ve III

I ve IV

I ve II

Açıklama:

Hem Stanford-Binet Zekâ Ölçeği hem de Wechsler ölçekleri bireysel zekâ ölçekleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Analitik Zeka
Uzamsal Zeka
Yaratıcı Zeka
İçzel Zeka
Pratik Zeka
Kişilerarası Zeka

Yukarıda verilen zeka türlerinden hangileri Gardner'ın çoklu zeka kuramında yer alan türler arasındadır?

I-III ve V

I-II ve III

II-III ve V

III-IV ve V

II-IV ve VI

Açıklama:

Gardner'ın çoklu zeka kuramına göre yedi farklı zekâ sınıflaması mevcuttur. Bunlar:

Dille ilgili zekâ,
Müzik zekâsı
Mantıksal-matematiksel zekâ,
Uzamsal zekâ,
Kişiler arası zekâ
Beden-kinestetikle ilgili zekâ
İçsel zekâ

Doğru Cevap: E

Soru 31

I- Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verdikleri için dünyayı basitleştirir.
II- Kavramlar sayesinde dünya insan tarafından anlaşılabilecek ve başa çıkabilecek hale gelir.
III- Kavramlar bunu çok sayıda bilgiyi başa çıkılabilir birimlere bölerek yaparlar.
Yukarıda kavramlara ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kavramların insan hayatındaki işlevleri çok önemlidir. Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verdikleri için dünyayı basitleştirir.Kavramlar sayesinde dünya insan tarafından anlaşılabilecek ve başa çıkabilecek hale gelir. Kavramlar bunu çok sayıda bilgiyi başa çıkılabilir birimlere bölerek yaparlar. Zira kavramı oluştururken insan zihni, birbiriyle tamamen aynı olmayan ama benzer olan nesneleri bir araya getirir ve onları birbirine denk olarak değerlendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Üyelerinin ortak özelliklerini temsil eden kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik kavramlar

Olasılık içeren kavramlar

Modern kavramlar

Bilişsel kavramlar

Duygusal kavramlar

Açıklama:

Atkinson ve meslektaşları (1995) bu yüzden kavramları klasik kavramlar ve olasılık içeren kavramlar olarak ikiye ayırır. Klasik kavramlar, üyelerinin ortak özelliklerini temsil eden kavramlardır. Olasılık içeren kavramlarsa üyelerinin tüm ortak özelliklerini temsil edemeyebilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerektiğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

Prototip modeli

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Kötü örnek modeli

Problem çözme modeli

Açıklama:

Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

I- Probleme ait zihinsel temsilin parçalarının birbirine anlamlı şekilde bağlı olması
II- Problemin zihinsel temsiline ilişkin ögelerin, dış dünyadaki problemin ögelerine denk düşmesi
III- Probleme uygulanacak ardalan bilgilerinin edinilmiş olması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri problemi anlamak için farklı zihinsel temsilleri geliştirmenin yanı sıra göz önünde bulundurulması gereken faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Problemi anlamak için farklı zihinsel temsiller geliştirmek kadar aşağıdaki üç faktörü de hesaba katmak gereklidir:
I- Probleme ait zihinsel temsilin parçalarının birbirine anlamlı şekilde bağlı olması
II- Problemin zihinsel temsiline ilişkin ögelerin, dış dünyadaki problemin ögelerine denk düşmesi
III- Probleme uygulanacak ardalan bilgilerinin edinilmiş olması. Örneğin kimya problemi çözülecekse kimya bilgisine sahip olunmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içeren kestime yol (Heuristics) aşağıdakilerden hangisidir ?

Alt amaç analizi

Araçlar ve amaç analizi

Geriye doğru çalışma yöntemi

İleri doğru çalışma yöntemi

Algoritmalar

Açıklama:

Araçlar ve amaçlar analizi adı verilen bu analiz amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içerir. Amacı engelleyen en önemli faktör ve bu faktörü ortadan kaldırma kararı, içinde bulunan durumla ulaşmak istenilen durum arasında karşılaştırma yapılarak verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

I- Uzmanlık
II- Zihinsel kurulum
III- İşlevsizlik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri problem çözümünü kolaylaştıran ya da zorlaştıran faktörler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Problem çözümünü kolaylaştıran ya da zorlaştıran faktörler şunlardır: Uzmanlık, zihinsel kurulum ve işleve takılma.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Whorf’un dilin düşünceyi böyle etkilediği fikri aşağıdaki hipotezlerden hangisidir?

Dilsel görecelilik hipotezi

Dilin anlamlılığı hipotezi

Sonsuz yaratıcılık hipotezi

Dilin rastlantısallık hipotezi

Dilin bir araç olduğu gerçeği

Açıklama:

Whorf’un dilin düşünceyi böyle etkilediği fikri dilsel görecelilik hipotezi olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?

Uzamsal yetenek

Algısal hız

Sayısal yetenek

İşleyen bellek

Kelime bilgisi

Açıklama:

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Bu faktörler: uzamsal yetenek, algısal hız, sayısal yetenek, sözel yetenek, bellek, kelime bilgisi ve akıl yürütmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi zeka ölçeklerinden biri değildir?

Binet-Simon Zeka Ölçeği

Stanford-Binet Zeka Ölçeği

Weschler Zeka Ölçeği

Grup Zeka Ölçekleri

Roscha Zeka Ölçeği

Açıklama:

Zeka ölçekleri:
-Binet-Simon Zeka Ölçeği
-Stanford-Binet Zeka Ölçeği
-Weschler Zeka Ölçeği
-Grup Zeka Ölçekleri

Doğru Cevap: E

Soru 40

Bugünkülere benzer ilk zeka ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Binet-Simon Zeka Ölçeği

Stanford-Binet Zeka Ölçeği

Weschler Zeka Ölçekleri

Grup Zeka Ölçekleri

Roscha Testi

Açıklama:

Binet-Simon Zekâ Ölçeği
Bugünkülere benzer ilk zekâ ölçeği Fransız Psikolog Alfred Binet tarafından 19. yüzyılın sonlarında geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bilişsel psikoloji ile ilişkilendirilemez?

Dil

Algı

Davranış

Öğrenme

Bellek

Açıklama:

Zeka, problem çözme, algı, dil, bellek ve öğrenme gibi kavramlar bilişsel psikoloji ile ilişkilidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Araba kavramını öğrenmiş olan bir çocuğun, hem binek hem ticari araçlara veya kamyon, minibüs gibi taşıtların tümüne araba adıyla seslenmesi, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Algı

Biliş

Problem çözme

Kategorileştirme

Bellek

Açıklama:

Kategorileştirme kavramla yakından ilişkilidir. Bir nesne, bir kavram altına yerleştirildiğinde kategorileştirilmiş olur. Bir nesne kategorileştirildiğinde, kavramla ilgili pek çok özelliği temsil ettiği düşünülür. Bu özelliklerin bir kısmı doğrudan gözlenemese de, o nesne hâlâ o kavrama ait olarak düşünülür. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Kitap kavramının ansiklopedi, ders kitabı ya da renkli çocuk kitaplarından daha çok roman türü kitapları daha çok çağrıştırıyor oluşu, aşağıdaki kavram oluşturma süreçlerinden hangisi ile ilişkilidir?

Özellikler modeli

Prototip modeli

İyi örnek modeli

Temsil modeli

Sınırlama modeli

Açıklama:

Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir. Prototip kavramı bunun yanı sıra, tanımı gereği o kavramı oluşturan diğer örneklerin prototip kadar özellik göstermeyebileceğini ama, hâlâ onların da aynı kavram içinde düşünülmesi gerektiğini ima eder. Bu da neden bazı örneklerin diğerlerinden daha fazla kavramı temsil etme gücüne sahip olduğunu açıklar. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi problem çözme stratejilerinden biridir?

İşleve takılma

Uzmanlık

Zihinsel kurulum

Prototip

Algoritma

Açıklama:

En sık kullanılan problem çözme stratejilerinden ikisi algoritmalar ve kestirme yollardır (heuristics). Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Soruların çoğunluğunun olumlu soru cümlesi ile bittiği çoktan seçmeli bir sınavda yer alan, "..... aşağıdakilerden hangisi değildir?" şeklinde bir soruyu pek çok kişinin yanlış cevapladığı gözlemlenmiştir. Bu durum, problem çözme süreci açısından hangi kavramla açıklanabilir?

Uzmanlık

Zihinsel kurulum

İşleve takılma

Algoritma

Kestirme

Açıklama:

Zihinsel kurulumlar bazen probleme sadece tek bakış açısıyla bakmaya neden oldukları için, doğru çözüme gidecek başka bakış açılarının geliştirilmesine engel olurlar. Peş peşe olumlu sorulardan oluşan bir sınavda olumsuz ifade ile biten bir sorunun yanlış anlaşılması da buna bir örnektir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, Thurstone'un tanımladığı zeka faktörlerinden biri değildir?

Uzamsal yetenek

Algısal hız

Sayısal yetenek

Bellek

Farkındalık

Açıklama:

Thurstone, zekâyı yedi faktörün oluşturduğunu ileri sürmüş ve bu yedi faktörü içeren Birincil Zihinsel Yetenekler Ölçeği adını verdiği bir ölçek oluşturmuştur. Bu faktörler uzamsal yetenek, algısal hız, sayısal yetenek, sözel yetenek, bellek, kelime bilgisi ve akıl yürütmedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Bir kültürde tanımlanan duyguların başka kültürlerdeki insanlar tarafından anlaşılamayacağı savını en iyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dilsel görecelilik hipotezi

Bilişsel yeniden yapılandırma

Dilin anlamlılığı hipotezi

Sonsuz yaratıcılık teoremi

Zamansız dil hipotezi

Açıklama:

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri Whorf’tur. 1950’lerde Whorf, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia etmiştir. Diğer bir deyişle, Whorf’a göre, dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir. Eğer böyleyse, her anadilin dünyayı kavramlaştırma biçiminin farklı olmasını beklemek gerekecektir. Whorf’un dilin düşünceyi böyle etkilediği fikri dilsel görececilik hipotezi olarak bilinir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Gardner'in tanımladığı zeka boyutlarından biri değildir?

Dil

Müzik

Resim

Beden

Mantık

Açıklama:

Zekânın pek çok bağımsız yetenekten oluştuğuna inanan Gardner, kaç tane zekâ olduğunu belirlemenin güç olduğunu söylese de yedi farklı zekâ ayırt etmiştir: Dille ilgili zekâ, müzik zekâsı, mantıksal-matematiksel zekâ, uzamsal zekâ, kişiler arası zekâ, beden-kinestetikle ilgili zekâ ve içsel zekâ. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Sözel akıl yürütme, soyut/görsel akıl yürütme, sayısal akıl yürütme ve kısa süreli bellek şeklinde dört alanda ölçüm yapan zeka ölçeğinin adı nedir?

Binet-Simon Zeka Ölçeği

Stanford-Binet Zeka Ölçeği

Wechsler Zeka Ölçeği

Grup Zeka Ölçekleri

Çoklu Zeka Ölçekleri

Açıklama:

İlgili dört alanı ölçen testin adı Stanford-Binet Zekâ Ölçeği'dir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, grup zeka ölçeklerinin avantajlarındandır?
I. Zaman tasarrufu sağlaması
II. Daha az emek gerektirmesi
III. Çok sayıda uzman gerektirmemesi

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bireysel zekâ ölçeklerinin uygulanması zaman ve emek açısından çok maliyetlidir. Oysa bireysel zekâ ölçeklerinin tersine grup zekâ ölçekleri aynı anda çok sayıda insana bir uzman tarafından uygulanabilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bilişsel psikoloji aşağıdakilerden hangisine odaklanır?

Evrensel düzeyde insanın düşünme süreçlerine odaklanır

Bireyler arası zihinsel farklılıklara odaklanır

Zihinsel özelliklerin ölçümüne odaklanır

Bireysel yetenekleri betimlemeye odaklanır

Zihinsel farklılıkların nasıl ortaya çıktığına odaklanır

Açıklama:

Bilişsel psikoloji bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, evrensel düzeyde insanın düşünme süreçlerine odaklanır

Doğru Cevap: A

Soru 52

I. Kavramlar dünyayı daha karmaşık ifade etme yoludur
II. Kavramlar herhangi bir durumda insanın verdiği tepkileri belirlemez
III. Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verir
IV. Kavramlar yeni yaşantıları anlamlandırmayı sağlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kavramların işlevleri ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Kavramlar bir durumda öğrenileni diğer durumlara aktarmaya olanak verir ve yeni yaşantıları anlamlandırmayı sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Rosch, en doğal görünen kavramların bile bellekte bir özellikler listesi halinde saklanmadığını öne sürmüş ve bunun yerine kavramların ............ aracılığıyla oluştuğunu söylemiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Özellikler

Prototipler

İyi örnekler

Kavramlar

Klasik model

Açıklama:

Rosch, en doğal görünen kavramların bile bellekte bir özellikler listesi halinde saklanmadığını öne sürmüş ve bunun yerine kavramların prototipler aracılığıyla oluştuğunu söylemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Çocukların meyve, sebze, renk gibi bir çok kavramı o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerini savunan kavram modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Prototip modeli

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Olasılıklar içeren kavramlar modeli

Klasik model

Açıklama:

İyi örnek modeli, çocukların meyve, sebze, renk gibi bir çok kavramı o kavrama dair pek çok örneği görmekle geliştirdiklerini savun

Doğru Cevap: C

Soru 55

Probleme çözüm bulma olasılığını ve problem çözümünün hızını etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Amaç belirlemek

Problem çözme stratejilerini belirlemek

Hangi bilişsel süreçlerin etkili olduğunu ortaya koymak

Amacı alt amaçlara bölmek

Problemi anlamak

Açıklama:

Probleme çözüm bulma olasılığını ve problem çözümünün hızını etkileyen en önemli faktör problemin anlamaktır. Problemi anlamak büyük ölçüde probleme ilişkin bir bakış açısı geliştirmek anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

"adoluna" anagramından kaç sözcük türetilebilir?"
Yukarıda verilen sorunun çözümünde aşağıdaki problem çözme stratejilerinden hangisi kullanılır?

Algoritmalar

Kestirmeler

Alt amaç analizi

Geriye doğru çalışma yöntemi

Zihinsel kurulum

Açıklama:

Algoritmaların kullanımına bir örnek de anagramlar olabilir. Anagram, bir sözcükteki harflerin karıştırılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I İçgüdüsel olması
II Sonsuz yaratıcılık özelliğinin olması
III Esnek olması
IV Bulunulan yere, coğrafyaya bağlı olarak ortaya çıkması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri dilin özellikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Dilin özellikleri arasında sonsuz yaratıcılık özelliğinin olması ve esnek bir yapıda olmasıdır. Dil gelişimi içinde bulunulan coğrafyadan bağımsız olarak ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığı; düşünceyi, ya da bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en ünlü savunucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Lofthus

D. Whorf

Wortman

Wittengenstein

Weaver

Açıklama:

Dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığı düşünceyi, ya da bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en ünlü savunucularından birisi D. Whorf'tur.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi modern zeka kuramcılarından olan Gardner'ın zeka hakkındaki görüşlerinden biridir?

Zeka mantıksal akıl yürütme kapasitesidir.

Zihinsel kapasitenin altında yatan bir g faktörü vardır.

Akıcı zeka yeni durumlarda kullanılan zeka türüdür.

Çeşitli kombinasyonlarla çalışan çeşitli zekalar vardır.

Zeki insan tüm konularda, alanlarda zekiliğini gösterir.

Açıklama:

H. Gardner'a göre çeşitli kombinasyonlarla çalışan çeşitli zekalar vardır. İnsanların doktor, çiftçi ve dansçı gibi çok farklı roller almasını sağlayan bu çoklu zekalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Wechsler Zeka Ölçeklerinin özellikleri arasındadır?

İlk geliştirilen zeka ölçeği olması

Fransa'da geliştirilmiş olması

Zihinsel yaş kavramına önem vermesi

İlk olarak çocuklar için geliştirilmiş olması

Performans ve sözel beceri içermesi

Açıklama:

Wechsler Zeka Ölçeği biri performans, diğeri de sözel olmak üzere iki alt ölçekten oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Evrensel düzeyde insanın bilişsel süreçlerini ortaya çıkarmak
II. Zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesini sağlamak
III. Çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını açıklamak
IV. Bireylerin zihinsel yetenekleri arasındaki farklılıkları ölçmek
Yukarıda verilenlerden hangileri bilişsel psikolojinin amaçları kapsamında yer alır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Psikolojide biliş olarak adlandırılan çalışma alanı 1960’lardan sonra başlamıştır. Ancak bilişsel yetenek ya da daha bilinen adıyla zekâ çalışmaları 1800’lerin sonuna kadar geriye gider. Belirli tarihsel bağlamlarda ortaya çıkmış bu iki çalışma alanı genelde insan zihnini çalışma konusu yapmış olsalar da birbirlerinden farklıdır. Zekâ çalışmaları, bireysel farklılıklar psikolojisinin bir parçasıdır. Bireylerin zihinsel yetenekleri açısından farklılaştığı düşünüldüğü için, bu farklılıkların ölçümüne ve bu farklılıkların nasıl ortaya çıktığına odaklanılmıştır. Bu alandaki çalışmalar, zihinsel geriliği olan çocukların ayırt edilmesi, personel seçimi gibi pratik nedenlerden dolayı bireylerin entelektüel yeteneklerinin olabildiğince kesin bir biçimde betimlemek amacıyla başlamıştır. Oysa bilişsel psikoloji, bireyler arasındaki zihinsel farklılıklara değil, genel/evrensel düzeyde insanın bilişsel/düşünme süreçlerine odaklanır. Bilişsel psikologlar, çeşitli zihinsel performansların nasıl ortaya çıktığını detaylı bir biçimde açıklamaya çalışırlar. Buna göre I ve III numarlı amaçlar bilişsel psikoloji kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Sandalyenin insan zihninde mobilya kavramının altına yerleştirilmesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Nesneleştirme

Somutlaştırma

Özelleştirme

Kategorileştirme

Kavramsallaştırma

Açıklama:

Bilişsel sistemin önemli yapı taşlarından biri olan kavramlar; tüm nesne, canlı ve olayları gruplandırarak, devasa bir dünyayı zihinde temsil etme olanağı verir. Kategorileştirme kavramla yakından ilişkilidir. Bir nesne, bir kavram altına yerleştirildiğinde kategorileştirilmiş olur. Bir nesne kategorileştirildiğinde, kavramla ilgili pek çok özelliği temsil ettiği düşünülür. Soru kökünde verilen örnekte sandalye, mobilya kavramı altına yerleştirilerek kategorileştirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Kuş kavramı kapsamında yer almasına rağmen deve kuşu gibi uçamayan kuşların olması kuş kavramının aşağıda verilen kavram türlerinden hangisi kapsamında yer aldığını göstermektedir?

Soyut kavramlar

Klasik kavramlar

Olasılık içeren kavramlar

Kapsama dayalı kavramlar

Özel kavramlar

Açıklama:

Bir kavramı bilmek, o kavrama ait olan nesne, canlı ya da olayların ortak özelliklerini bilmek demek olduğundan, bir kavram kullanıldığında bu ortak özelliklerin hepsi birden ifade edilmiş olur. Böylece, kavramlar insanların birbirlerini anlamalarını, dolayısıyla iletişim kurmalarını sağlar. Elbette kavramların temsil ettiği özellikler her zaman bu kadar kesin ve net olmayabilir. Örneğin, kuş kavramına ait olsa da penguen gibi uçamayan kuşlar vardır. Atkinson ve meslektaşları (1995) bu yüzden kavramları klasik kavramlar ve olasılık içeren kavramlar olarak ikiye ayırır. Klasik kavramlar, üyelerinin ortak özelliklerini temsil eden kavramlardır. Olasılık içeren kavramlarsa üyelerinin tüm ortak özelliklerini temsil edemeyebilirler. Bu bilgiye göre kuş kavramı olasılığa dayalı kavramlar kapsamında değerlendirilmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Arkadaşının anneannesi ile tanışan Zeynep, "yaşlı" kavramının içerdiği bilgilerden dolayı hemen onun elini öpmeye yeltenmiştir.
Yukarıda verilen örnek olay kavramların öncelikle hangi işlevine vurgu yapmaktadır?

Dünyayı basitleştirmesi

İletişim sağlaması

Yeni deneyimleri anlamlandırmayı sağlaması

Kişiler arası ortak anlamlar oluşturması

İnsanın davranış seçeneklerini belirlemesi

Açıklama:

Kavramların dünyayı basitleştirme, yeni deneyimleri anlamlandırma, iletişim sağlama gibi çok önemli işlevleri vardır. Bunun yanında kavramların belirli bir durumda insanın davranış seçeneklerini belirleme işlevi de vardır. Örneğin “vahşi hayvan” kavramı bilgilerinden dolayı insanlar, hırlayan bir hayvan karşısında yapılacak en akıllıca hareketin sessizce oradan uzaklaşmak olduğunu düşünebilirler. Soru kökünde verilen örnekte de "yaşlı" kavramının içerdiği bilgiler Zeynep'in davranışını belirlemektedir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Bir kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması süreci kavram oluşturma modellerinden hangisi kapsamında yer alır?

Özellikler modeli

İyi örnek modeli

Prototip modeli

Somutlaştırma modeli

İndirgeme modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Okuldan çıkan Elif bir an önce evine ulaşmak istemektedir. İçinde bulunduğu durumla olmak istediği durumu karşılaştıran Elif, ev ile okul arasındaki yolun amaca ulaşmasının önündeki engel olduğunu görmüştür. Bu engeli aşmak için babasının gelip kendisini almasını beklemektedir. Ancak babasının yolda benzini bitmiş onun da bu engeli aşmak için benzinciye gitmesi gerekmiştir.
Yukarıda verilen örnek olayda aşağıda verilen problem çözme yollarından hangisi kullanılmıştır?

Hiyerarşik ilerleme analizi

Araçlar ve amaçlar analizi

Geriye doğru çalışma yöntemi

Yapı ve sistem analizi

İleri doğru çalışma yöntemi

Açıklama:

Araçlar ve amaç analizi adı verilen analizde, amaca ulaşmayı engelleyen en önemli faktörü saptamayı ve onu ortadan kaldırmak için gerekli araçları bulmayı içerir. Amacı engelleyen en önemli faktör ve bu faktörü ortadan kaldırma kararı, içinde bulunan durumla ulaşılmak istenilen durum arasında karşılaştırma yapılarak verilir. Örneğin çocuğunu okula götürmek isteyen bir kadını düşünün. İçinde bulunduğu durumla olmak istediği durumu karşılaştırdığında engel, ev ile okul arasındaki mesafedir. Bu mesafeyi hangi yolla ortadan kaldırması gerekir? Diyelim ki kendi arabasıyla. Ama arabası çalışmıyor. Arabanın çalışması için ne yapmak gerekiyor? Diyelim ki aküsü bitmiş, aküyü doldurması gerekiyor. Bunun için ne yapması gerekiyor? Araba tamircisine gitmesi gerekir. Soru kökünde benzer bir örnek yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Bir okul kantininde verilen öğle yemeği sonrasında çocuklar zehirlenme tehlikesi geçirmişlerdir. Okulun Resim öğretmeni, İngilizce öğretmeni ve Matematik öğretmeni kendi aralarında bu durumun neden kaynaklanmış olabileceğini tartışırlarken, yanlarına gelen Fen Bilgisi öğretmeni onlara hangi gıdaların hangi koşullarda bozulabileceği ve ne tür etkileri olabileceği konusunda bilgi vermiştir.
Yukarıda verilen örnek olayda Fen Bilgisi öğretmeninin problemi diğerlerinden daha kolay bir şekilde çözmesi aşağıdaki etmenlerden hangisinden kaynaklanmaktadır?

Şema

Zihinsel kurulum

İşleve takılma

Uzmanlık

Gelenek bilgisi

Açıklama:

Problem çözümünü kolaylaştıran ya da zorlaştıran faktörler şunlardır: Uzmanlık, zihinsel kurulum ve işleve takılma. Bir işte ustalaşmış ya da uzmanlaşmış olanlar, problemleri acemilerden daha etkili biçimde çözerler. Zira usta ya da uzmanların hepsinin birbiriyle ilişkili olan pek çok özellikleri vardır: Özel bir alandaki bilgileri iyidir, problemin ögelerini daha iyi bellekte tutarlar, problemin zihinsel temsilini görsel biçimde oluşturabilirler ki bu da problem çözümünü kolaylaştırır. Soru kökünde verilen örnekte de fen Bilgisi öğretmeninin alan bilgisi etkili olmuştur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Dil, bir çocuğun daha önce hiç duymadığı bir cümleyi, bildiği kelimeleri kullanarak ifade etmesine olanak sağlar. Bu durum dilin aşağıda verilen özelliklerinin hangisinden kaynaklanır?

Anlamlılık

Esneklik

Bağlamsallık

Semboliklik

Aktarılabilirlik

Açıklama:

Dilin, onu evrim basamağının daha altında yer alan hayvanların iletişim sistemlerinden ayıran pek çok yanı vardır. Bunlardan biri, dilin sonsuz yaratıcılık özelliğinin olması ya da olağanüstü bir esnekliğe sahip olmasıdır. Sözcükler çok değişik biçimlerde kombine edilebilir. Dille ifade edebileceklerimiz neredeyse sınırsızdır. Soru kökünde verilen durum dilin bu esnekliğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Bireyin, bu konuda herhangi bir özel eğitim almamış olmasına karşın kendisine verilen mantık problemlerini akıl yürütme yoluyla kolayca çözebilmesi Cattell tarafından saptanan zeka türlerinin hangisinden kaynaklanmaktadır?

Akıcı zeka

Kristalleşmiş zeka

Kalıtsal zeka

Uzamsal zeka

Algısal zeka

Açıklama:

Cattell de faktör analizinden elde edilen kanıtları kullanarak iki tür zekâ saptamıştır: Akıcı zekâ ve kristalleşmiş zekâ. Akıcı yetenek ya da akıcı zekâ, yeni durum ya da problemlerle uğraşılırken kullanılan zekâ türüdür. Kabaca sözel olmayan akıl yürütme biçimine (örneğin, görsel-uzamsal yetenek, ezber belleği) karşılık gelir. Bu zekâ türü deneyim ve eğitimden çok az etkilenir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Algısal yeterliliklerden ziyade akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içeren ve soruların yaşla birlikte farklılaşması gerektiği düşüncesi ile yapılandırılan zeka testi aşağıdakilerden hangisidir?

Grup Zekâ Ölçekleri

Stanford-Simon Zekâ Ölçeği

Wechsler Zekâ Ölçekleri

Stanford-Binet Zekâ Ölçeği

Binet-Simon Zekâ Ölçeği

Açıklama:

Binet meslektaşı Simon ile birlikte 1905’te bir zekâ ölçeği geliştirmiştir. Binet-Simon Zekâ Ölçeği 1908 ve 1911’de yeniden gözden geçirilmiştir. Binet, zekâ ölçeğinin algısal yeterliliklerden ziyade, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini içermesi gerektiğini varsaymıştır. Ayrıca bu yeteneklerin yaşla birlikte artması gerektiğini varsaydığı için, yaşa göre zorlaşan ölçek soruları hazırlamıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bilişsel psikoloji kapsamında ele alınabilir?

Ağlama

İrkilme

Piyano çalma

Korkup kaçma

Bağırma

Açıklama:

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar. Bunlar kavramların kullanımı, problem çözme ve dildir. Bu faaliyetlerin hepsi algı, öğrenme ve bellekten elde edilen bilgiye bağlıdır. Bu bağlamda piyano çalma, bu zihinsel süreçleri kapsayan bir etkinliktir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri bilişsel psikoloji ile ilişkilidir?
I. Zeka
II. Bellek
III. Duygu
IV. Öğrenme

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Bilişselci psikologlar, bilişsel süreçleri keşfetmek için gözlenebilir ve ölçülebilir zihinsel faaliyetlere odaklanırlar. Bu ünitede bu tür faaliyetler ele alınmıştır. Bunlar kavramların kullanımı, problem çözme ve dildir. Bu zihinsel faaliyetlerin ayrı ayrı ele alınması, hepsinin aynı bilişsel sistem tarafından gerçekleştirildiği gerçeğini unutturmamalıdır. Bu faaliyetlerin hepsi algı, öğrenme ve bellekten elde edilen bilgiye bağlıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Atık kavramının fabrika atıklarını ya da gazları da içeriyor olmasına rağmen atık denildiğinde zihinde ilk canlanan görüntünün ev çöpleri olması durumunu en iyi açıklayan kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikler modeli

Prototip modeli

İyi örnek modeli

Zihinsel kurulum

Geri getirme

Açıklama:

Prototip modeli, o kategorinin özelliklerini barındıran en iyi örnek yoluyla kavramın oluşturulması sürecine dayanır. Prototip bir tür idealize edilmiş kavram biçimidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

"Araba" kavramının tekerleği, koltuğu, camları olan ve hareket eden bir nesne olarak zihinde canlanması durumunu en iyi açıklayan kavram oluşturma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikler modeli

Prototip modeli

İyi örnek modeli

Algoritma

Zihinsel kurulum

Açıklama:

Özellikler modeline göre bir nesnenin, bir canlının, bir kişinin, bir olayın ya da bir niteliğin kavramın içine girmesi için belirli birtakım özellikleri taşıması gerekir. Araba için de, soruda verilen özelliklere sahip olması durumu söz konusudur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Bozulmuş olan bir arabanın öncelikli olarak hangi parçalarında sorunlar yaşandığını anlamaya çalışan bir tamircinin yaptığı bu iş, problem çözme aşamalarından hangisi ile açıklanabilir?

Problemin zihinsel olarak temsil edilmesi

Amaç belirleme

Amacın alt amaçlara bölünmesi

Problem çözme stratejilerini belirlemek

Problem çözme stratejilerini uygulamak

Açıklama:

Probleme çözüm bulma olasılığını ve problem çözümünün hızını etkileyen en
önemli faktör problemi anlamaktır. Problemi anlamak, büyük ölçüde probleme ilişkin bir bakış açısı geliştirmek anlamına gelir. Bir kez problem belirli bir bakış açısından anlamlandırıldığında (temsil edildiğinde), artık verili bilgi otomatik olarak bu bakış açısına göre yapılandırılır. Burada da tamircinin yaptığı ilk iş problemi anlamak olmuştur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

"Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir" bilgisine sahip bir öğrencinin, üçgende açılarla ilgili tüm soruları çözebilmesi durumunu en iyi açıklayan problem çözme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kestirme

Anagram

Algoritma

Alt amaç analizi

İçgüdü

Açıklama:

Algoritmalar, belirli türde problemleri çözmek için geliştirilmiş özgül problem çözme yollarıdır. Algoritma, eğer doğru kullanılırsa problemin çözümüne ulaşmamak imkânsızdır. Üçgenin iç açıları toplamına dair bilgiye sahip olmak da bir algoritma temsilidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi problem çözümünü etkileyen faktörlerden biridir?

Algoritma

Anagram

Kestirme

İşleve takılma

Amaç analizi

Açıklama:

Problem çözümünü kolaylaştıran ya da zorlaştıran faktörler şunlardır: Uzmanlık, zihinsel kurulum ve işleve takılma. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Dilimizde turunçgiller meyvelerinden olan portakal, mandalina, limon, greyfurt gibi pek çok tür için ayrı ayrı kelimeler kullanılıyor olduğu halde, dünyanın farklı bölgelerinde bu kadar farklı türdeki kavramların bilinemeyebileceğini savunan kuramcı kimdir?

Rathus

Whorf

Wittgenstein

Eysenck

Thurstone

Açıklama:

Dilin düşünceyi ya da aynı anlama gelmek üzere bilişi şekillendirdiği düşüncesinin en önde gelen savunucularından biri Whorf ’tur. 1950’lerde Whorf, dilin dünyanın algılanış biçimini yapılandırdığını iddia etmiştir. Diğer bir deyişle, Whorf ’a göre, dünyayı anlamak için kullandığımız kategori ve ilişkiler dilden türetilmiştir. Dolayısıyla narenciye ile ilgili yaşantısı kısıtlı olan toplumların bu meyveler ile ilgili kelime dağarcığı da sınırlı olacaktır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Zihinsel yaşın kronolojik yaşa oranının 100 ile çarpılması sonucunda elde edilen değer nasıl tanımlanmaktadır?

Biliş

Zeka

Çoklu zeka

Zeka indeksi

Zeka ölçeği

Açıklama:

IQ (Intelligence Quotient) olarak bilinen zekâ indeksi, zihinsel yaşın kronolojik yaşa oranının 100 ile çarpılması sonucunda elde edilir. Eğer zihinsel yaş kronolojik yaşa eşitse IQ 100 olacaktır. Eğer zihinsel yaş kronolojik yaştan aşağıda ise IQ 100’den az olacak, eğer zihinsel yaş kronolojik yaştan yüksekse IQ 100’den yukarıda olacaktır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi zeka kuramlarından olan faktör kuramlarının özelliklerinden biridir?

Zekâyı, entelektüel aktivitilerle uğraştığımızda işbaşında olan zihinsel süreçler olarak görmesi

Bilgi işleme yaklaşımını benimsemesi

Zekânın pek çok bağımsız yetenekten oluştuğunu savunması

Zeki davranışın altında yatan zihinsel süreçleri belirlemeye çalışması

Zekanın temel bileşenlerinin faktör analizi ile belirlenebilmesi

Açıklama:

20. yüzyılın ilk yarısında Spearman, Thurstone ve Burt gibi kuramcılar zekânın temel bileşenlerini faktör analizi olarak bilinen bir istatistik tekniğini kullanarak belirlemeye çalıştılar. Bu ve diğer araştırmacılar, zekâyı birden fazla faktörün oluşturduğunu iddia etmişlerdir. Zekâyı oluşturan kaç zihinsel yeteneğin, diğer bir deyişle kaç faktörün olduğu kuramdan kurama değişmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime ne ad verilir?

Tutum

İnanç

Duygu

His

Yargı

Açıklama:

Bir şeyin beğenilir olması ya da olmaması açısından değerlendirilmesi sonucunda bu şeye karşı ortaya çıkan psikolojik eğilime tutum adı verilir. Duygu tutumun hislerle ilişkili halini ifade eder. Diğer senekler de yanlış olduğundan doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

ABC modeline göre tutumu oluşturan kaç unsur bulunur?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Tutumlar› anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilmektedir.
Bu modele göre tutumu oluşturan üç unsur bulunmaktadır. Bunlar; duygu (affect), biliş(cognition) ve davranış niyetidir (behavioral intention). Bu üç unsurun ingilizce adlarının baş harfleri nedeniyle modele ABC Modeli denilmektedir. Bu nedenle doğru cevap 3 yani B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinin tutumlar üzerinde etkisi daha güçlüdür?

Anne-babalar

Öğretmenler

Kişisel deneyimler

Akranlar

Duygular

Açıklama:

Tutumlar her ne kadar aktarılan bilgiler ya da kişilerin çevrelerinde olan biteni
ve bunların sonuçlarını gözlemlemesi yoluyla da oluşsa, kendilerinin doğrudan
doğruya yaşadıkları deneyimler yoluyla öğrendikleri daha kalıcı olmaktadır. Dolayısıyla kişisel deneyimlerin tutumlar üzerindeki etkisi daha güçlü olmaktadır. Bu nedenle cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisini kavramsallaştıran en bilindik model beklenti-değer
modelidir?

Davranış

Duygu

Yargı

İnanç

Tutum

Açıklama:

ABC Modelinde ifade edilen biliş unsuru, tutumların inançlarla da ilişkili olduğunu
ortaya koymaktadır. Tutumu kavramsallaştıran en bilindik model beklenti-değer
modelidir (Ajzen, 2001). Bu modele göre kişi her psikolojik objeye
ilişkin inanışlara sahiptir. Bu inanışların gücü ve bu inanışların gerçekleşme olasılığına
ilişkin beklenti ile kişinin inanışın gerçekleşmesine verdiği değer o objeye
yönelik tutumu belirlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar kim tarafından gerçekleştirilmiştir?

Guttman

Thurstone

Schwarz

Strack

Mai

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir. Schwarz, Strack ve Mai (1991) evli bireylerin evlilikleri ve genel yaşamları konusundaki memnuniyetleri üzerine bir araştırma gerçekleştirmişlerdir. Bu nedenle cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tutumların dolaylı ölçümünde kullanılan teknik ve araçlardan birisidir?

Ölçek

Anket

Gözlem

Portfolyo

Tartışma

Açıklama:

Bireylere doğrudan ifadeler ya da sorular yöneltmenin yanında, tutumların dolaylı bir şekilde ölçülmesi de mümkündür. Davranışların gözlemlenmesi yolu ile ölçüm gerçekleştirmek en sık kullanılan dolaylı tutum ölçümlerindendir. Bu ölçümler araştırmacıların, bireyin kendisinin dahi farkında olmadığı tutumlarını ortaya çıkarmada yardımcı olabilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tutum ve davranışın birbirinden farklı olmasının nedenleri arasında yer almaz?

Tutumun spesifik olması

Tutumun kişisel çıkarlarla ilintili olması

Tutumun kişilik faktörüne bağlı olması

Tutumun önyargılarla ilişkili olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Açıklama:

Tutum ile davranış arasındaki ilişki bazı bakımlardan farklı olabilmektedir.
Bunlar; tutumun spesifik (bir şeye özgü) olması, tutumun kişinin kişisel çıkarıyla ilintili olması, tutumun kişilik faktörüne bağlı olması ve tutumun sosyal ortama bağlı olmasıdır. Seçenekler arasında önyargılar yer almadığından cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kalıpyargılarla ilgili olarak söylenemez?

Belli bir toplumsal grup hakkında olurlar.

Durağan olup değişkenlik göstermezler.

Nedenlerini incelemek sosyal psikolojinin konusudur.

Bireylerin içinde bulundukları sosyal gruplar tarafından paylaşılan inançlardır.

Bireylere özet bilgiler sunarak enerji tasarrufu sağlar.

Açıklama:

Kalıpyargılar belirli bir toplumsal grup hakkında sahip olunan inançlardır. Cinsiyet grupları, etnik gruplar veya yaş grupları gibi farklı birçok grupla ilişkili kalıpyargılar geliştirilebilir. Kalıpyargılar durağan olmayıp, zaman içerisinde değişen yaşam düzeni ve sosyal yapılar sayesinde ufak farklılıklar gösterebilmektedirler.Bireylerin neden kalıpyargılar geliştirdikleri sorusu sosyal psikolojinin açıklamaya çalıştığı bir diğer konudur. Kalıpyargıların oluşum sebepleri; (i) bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olması, (ii) bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlaması ve (iii) içinde bulundukları sosyal gruplar tarafından paylaşılan inançlar olması şeklinde özetlenebilir Kalıpyargılar bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir özet
bilgiler sunarak algılama sürecini kısaltır ve enerji tasarrufu sağlar. Buna göre yanlış olan bilgi B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kalıpyargıların gelişim süreci temelde kaç başlık altında toplanabilir?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Kalıpyargıların gelişim süreci temelde iki başlık altında açıklanabilir. Bunlar, kalıpyargıların
oluşumu ve aktif hale gelmesidir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Otoriter kişilik kuramı aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Stroebe

Insko

Adorno ve meslektaşları

Dollard ve meslektaşları

Freud

Açıklama:

Adorno vd. (1950) tarafından geliştirilen bir diğer kuram ise otoriter kişilik kuramıdır. Buna göre, bireylerin kişilik oluşum aşamalarıında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımlar, daha ön yargılı olmalarına sebep olmaktadır.Ön yargılar bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eder (Stroebe ve Insko, 1989). Dollard vd. (1939) tarafından günah keçisi kuramı geliştirilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Hangi seçenekte ABC Modeline göre tutumun unsurları doğru olarak verilmiştir?

Duygu-Biliş-Davranış niyeti

Duygu-Biliş-Durum

Duygu-Durum-Davranış niyeti

Durum-Biliş-Davranış niyeti

Duygu-Davranış niyeti-Sonuç

Açıklama:

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilemktedir. Bu modele göre tutumu oluşturan üç unsur vardır. Bunlar; duygu, biliş ve davranış niyetidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Tutum türleri

Tutum ifadelerinin sırası

Sunulan cevap seçenekleri

Cevap seçeneklerinin yapısı

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudan tutum ölçümlerinde önem taşımaktadır?

Yalnız I

I-II

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Doğrudan tutum ölçümlerinde bireylere yöneltilen ifadeler-sorular, ifadelerin-soruların sırası, sunulan cevap seçenekler-ölçekler, ve sunulan cevap seçeneklerinin yapısı büyük önem taşımaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirinden farklı olması durumunda kişide ortaya çıkan duruma ne ad verilir?

Çift tutum

Bilişsel karmaşa

Kalıpyargı

Davranış niyeti

Önyargı

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirinden farklı olması durumunda kişide ortaya çıkan duruma bilişsel karmaşa adı verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Hangisi kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesi durumuna verilen addır?

Bilişsel karmaşa

Kalıpyargı

Önyargı

Çift tutum modeli

Davraniş niyeti

Açıklama:

Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesine çift tutum modeli denir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Tutumlara ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bazı tutumlar genel bazıları ise spesifiktir.

Tutum kişisel çıkarla ilintili değildir.

Tutum kişilik faktörüne bağlıdır.

Tutum sosyal ortama bağlıdır.

Tutum kişinin sosyal kimliği ile ilişkilidir.

Açıklama:

Tutum kişisel çıkarla ilintilidir. Tutum kişinin ilgi duyduğu bir şeyle alakalı olduğunda tutum ve davranış arasındaki ilişki daha güçlü olmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder?

Tutum

Bilişsel karmaşa

Çift tutum modeli

Davranış

Kalıpyargı

Açıklama:

Kalıpyargılar belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ön yargıların davranışa dönüşmüş haline verilen addır?

Kalıpyargı

Ayrımcılık

Kalıpyargı avantajı

Kalıpyargı tehdidi

Bilişsel karmaşa

Açıklama:

Ayrımcılık ön yargıların davranışa dönüşmüş halidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış bireylerin içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslediğini söyleyen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Otoriter kişilik kuramı

Bilişsel gelişim kuramı

Günah keçisi kuramı

Sosyal öğrenme kuramı

Ekolojik kuram

Açıklama:

Günah keçisi kuramı ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış başka bir ifade ile günah keçisi ilan edildiğini düşünen bireylerin içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslediğini söyler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları baskıcı yaklaşımların bireylerin daha ön yargılı olmalarına sebep olduğunu söyleyen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Günah keçisi kuramı

Sosyal öğrenme kuramı

Bilişsel gelişim kuramı

Otoriter kişilik kuramı

Planlanmış davranış kuramı

Açıklama:

Bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımların bireylerin daha ön yargılı olmalarına sebep olduğunu söyleyen kuram otoriter kişilik kuramıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik negatif yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden bir kavramdır?

Ayrımcılık

Bilişsel karmaşa

Kalıpyargı tehdidi

Ön yargı

Kalıpyargı avantajı

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik negatif yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi tutumun unsurlarından olan biliş ile ilgilidir?

Kişinin herhangi bir şey hakkında ne hissettiğidir.

Kişinin bir şey hakkında neyin doğru olduğuna ilişkin inanışıdır.

Kişinin bir şey hakkında nasıl davranması gerektiğine dair düşüncesidir.

Kişinin bir tutum objesini sevip sevmeme durumudur.

Kişinin duygusal uyarımlar karşısında terleyerek gösterdiği tepkidir.

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlarla ilgili olan unsurudur. Bu durumda biliş unsuru B şıkkındaki gibi kişinin herhangi bir şey hakkında neyin doğru olduğuna dair inanışıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

“Kadınların sağlıkları konusunda daha dikkatli olduğuna inanıyorum” ifadesine karşılık gelen tutum unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

Deri iletkenliği analizi

Davranış niyeti

Biliş

Beklenti-değer modeli

Açıklama:

Soruda verilen bu gibi ifadeler kişinin belli konulardaki algılarını ya da inanışlarını ifade etmektedir. Bu da kişinin belli inanışlarını ortaya koyan sözlü ifadelerini değerlendirerek anlamanın mümkün olduğu biliş unsuruna aittir. Bu sebeple cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

“Yaşadığım şehri değiştirmek istiyorum” ifadesine karşılık gelen tutum unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış niyeti

Duygu

Deri iletkenliği analizi

Biliş

Beklenti-değer modeli

Açıklama:

Soruda verilen bu gibi ifadeler kişinin belli bir konuda nasıl davranmaya istekli olduğunu belirtmektedir. Davranışın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği kesin olmasa da kişinin sözünü ettiği davranışı sergileme olasılığı söz konusu olan bu gibi örnekler davranış niyeti unsuruna aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bir ‘uç değer’ değildir?

Mutluluk

Başarma

Kendine saygı

Rahat bir hayat

Cesaret

Açıklama:

Uç değerler, kişinin en son ulaşmak istediği durumu ifade ederler. Bu durumda A,B,C ve D seçenekleri birer uç değerdir. Fakat, E seçeneğindeki cesaret ise kişinin uç değerlere ulaşmasına yardım eden bir aracı değerdir. Bu sebeple doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

"Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır"şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

Tutum

Değer

Biliş

Beklenti

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Ayrıca değerler, kişiye hangi tür davranışların daha uygun olduğuna karar verirken yol gösteren prensipler, standartlardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bu ölçekte kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir. Kişilerden söz konusu tutuma yönelik ifadeleri 1’den 5’e kadar sıralanan ve farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinde değerlendirmeleri istenir. Bu açıklama aşağıdaki tutum ölçeklerinden hangisine aittir?

Likert ölçeği

Thurstone ölçeği

Bogardus toplumsal mesafe ölçeği

Anlamsal ayrım ölçeği

Sosyal istenirlik ölçeği

Açıklama:

Rensis Likert tarafından geliştirilen Likert ölçeği, bireyin konu ile ilgili hem olumlu ya da olumsuz tutumunu, hem de derecesini sunması bakımından önemlidir. Bu ölçeğin uygulaması da verilen açıklamadaki gibi gerçekleştirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi tutum ile davranış arasındaki ilişkinin gücünü belirleyen etmenlerden değildir?

Tutumun spesifik (bir şeye özgü) olması

Tutumun kişisel çıkarlarla ilintili olması

Tutumun genetik özelliklere bağlı olması

Tutumun kişilik faktörüne bağlı olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Açıklama:

Tutumun ile davranışlar arasındaki farklılığın sebeplerinden biri kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir. Buna göre A,B,D ve E seçeneklerindeki ifadeler tutum ile davranış arasındaki ilişkinin farklı olabildiği alanlardandır, fakat tutum ile davranış arasındaki ilişkinin genetik özelliklere bağlı olması gibi bir durum söz konusu olmadığından cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Bireylerin sosyal olguları anlamlandırmasına yardımcı olur.

Bireylere algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlar.

Bireyin içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz inanışlarıdır.

Durağandır ve yaşam ilerledikçe değişime kapalı hale gelir.

Yukarıda verilen maddelerden hangileri kalıpyargılar için doğrudur?

II-III-IV

I-III

III-IV

I-II

I-II-III

Açıklama:

Kalıpyargılar, belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder ve durağan olmayıp zaman içerisinde değişen yaşam düzeni ve sosyal yapılar sayesinde ufak farklılıklar gösterebilmektedir. Bu durumda kalıpyargılar için verilen III. ve IV. İfadeler yanlıştır. I ve II ise kalıpyargıları doğru ifade eder. Bu sebeple cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Buna göre, bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımlar, daha önyargılı olmalarına sebep olmaktadır. Yukarıda verilen açıklama aşağıda verilen kavramlardan hangisine aittir?

Otoriter kişilik kuramı

Günah keçisi kuramı

Kalıpyargı tehdidi

Kalıpyargı avantajı

Ayrımcılık

Açıklama:

Verilen açıklama Adorno tarafından geliştirilen otoriter kişilik kuramına aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ayrımcılık ve önyargı kavramları ile ilgili doğru değildir?

Ayrımcılık önyargıların davranışa dönüşmüş halidir.

Ayrımcılık kişilerin veya grupların eşit olarak değerlendirilmemesi eylemidir.

Önyargılar değiştirilemezler, sabittirler ve değişime açık değildirler.

Önyargılar bir kişi ve ya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumlardır.

Önyargılar kişisel ve sosyo-kültürel etmenlerden etkilenebilmektedir.

Açıklama:

Önyargılar birçok etmene bağlı olarak değişebilirler. Bu sebeple verilen kavramlarla ilgili doğru olmayan ifadenin bulunduğu C seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Kişiler çocukluktan itibaren en yakın aile bireylerinden başlayarak çevrelerindeki kişilerin davranışlarını gözlemler ve bu davranışları taklit ederek öğrenirler. Taklit ettikleri davranışlarının takdir edilmesi onların bu davranışları sürdürme eğiliminde olmalarını sağlar. Bu tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaylı Öğrenme

Sosyal Öğrenme

Kademeli Öğrenme

Akran Eğitimi

Bilişsel Karmaşa

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

"Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışları" olarak tanımlanan aşağıdakilerden hangisidir?

Duygular

Tutumlar

Değerler

Ön Yargılar

Kalıp Yargılar

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlardır. Doğru cevap C' dir

Doğru Cevap: C

Soru 33

I. Tutumların oluşumunda öğrenmenin etkisi büyüktür.
II. Tutumlar sabittir ve değişmez.
III. Kişinin yetiştiği topumun kültürel değerlerinin tutum üzerinde etkisi büyüktür.
Tutum ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Tutumlar sabit olmayıp değişkendir. Örneğin, kişinin aldığı bir bilgi, tutumunu değiştirebilir. Tutum üzerinde tutum geliştirilen şeyin değişimi nedeniylede değişebilir. Diğer taraftan bir şeye yönelik olarak geliştirilmiş olan tutum, o şeyin kişi için taşıdığı önemin azalmasına bağlı olarak da değişebilir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Olumlu ve olumsuz değerlendirmelerde bulunularak 1'den 11'e kadar bir rakam işaretlenir.
II. Kişinin tutum ifadesine katılma derecesi 1'den 5'e kadar farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinden değerlendirmeleri istenir.
III. 1.Kesinlikle/Tamamen Katılmıyorum, 2.Katılmıyorum, 3.Kararsızım, 4.Katılıyorum, 5.Tamamen Katılıyorum gibi derecelendirmeler yapılır.
Thurstone ölçeği ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Thurstone öçeğinde, kişiler tutum cümlesineilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerde buunarak 1'den 11'e kadarkadar bir rakam işaretlemektedir. 1 olumlu, 11 olumsuz ifade etmektedir. Diğer seçenekler likert ölçek tipine aittir. Doğu cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Herhangi bir tutum objesine ilişkin bibirine zıt sıfat çiftleri arasında 5'li veya 7'li aralıklar kullanılarak oluşturulan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Likert tipi ölçek

Thurstone ölçeği

Guttman ölçeği

Duygusal anlam ölçeği

Sıralama ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan Osgood' un duygusal anlamk veya anlamsal ayrım ölçeği, herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5' li veya 7'li aralıklar kullanarak oluşturulan ölçektir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Kalıpyargı

Çift tutum modeli

Bilişsel karmaşa

Tepki

Ayrımcılık

Açıklama:

Tutumların mutlaka bir davranışa dönüşmesi söz konusu olmayabilir. Belli bir davranışa eğilimi olan kişilerin o davranışta bulunma olasılığı olmakla beraber, bir sebeple o davranışı sergilemeyebilir. Bu durumda tutum ile davranış arasındaki ilişki her zaman belli değildir. Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumundan kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Ayrımcılık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.

Ön yargıların davranışa dönüşmüş halidir.

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirinden farklı olması durumunda kişide otaya çıkar.

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlardır.

Kişi her psikolojik objeye ilişkin inanışlara sahiptir.

Açıklama:

Ön yargılar bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade ederken; ayrımcılık bu tutumların davranışa dönüşmüş halidir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Ön yargılar da kalıpyargılar gibi kişisel ve sosyo-kültürel faktörlerden etkilenerek oluşmaktadır.
II. Her ikisi de toplumun sahip olduğu değerler aracılığı ile öğrenilebilir.
III. Her ikisi de belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.
Ön yargılar ve kalıpyargılar ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Kalıpyargılar belirli gruplara ve bu gruplara dahil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade ederken, ön yargılar bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumları ifade eder. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış niyeti

Duygu unsuru

Biliş Unsuru

Duygu Durumu

Değerler

Açıklama:

Davranış niyeti, kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade etmektedir ve tutumun düşünme ile ilgili unsurudur. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Kalıpyargı tehdidinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kişinin inanışın gerçekleşmesine verdiği değer o objeye yönelik tutumu belirlemektedir.

Kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade etmektedir.

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide ortaya çıkan durumları ifade eder.

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumsuz yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eder.

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik olumlu yargılar neticesinde ortaya çıkan olumlu durumları ifade eder.

Açıklama:

Kalıpyargı tehdidi, sosyal psikolojide sıklıkla çalışılan ve bireyin kendisininde içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik negatif yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Duygu, biliş ve davranış niyeti olmak üzere tutumu oluşturan üç unsur bulunduğunu ileri süren ve tutumları anlamak üzere geliştirilmiş model aşağıdakilerden hangisidir?

ABC modeli

Beklenti-değer modeli

Sosyal öğrenme modeli

Çift tutum modeli

Ouchi modeli

Açıklama:

Tutumları anlamak üzere geliştirilmiş bir modele ABC Modeli adı verilmektedir. Bu modele göre tutumu oluşturan üç unsur bulunmaktadır. Bunlar; duygu (affect), biliş (cognition) ve davranış niyetidir (behavioral intention). Bu üç unsurun İngilizce adlarının baş harfleri nedeniyle modele ABC Modeli denilmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Tutumun inançlar ile ilgili unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

Biliş

Davranış niyeti

Beklenti

Değer

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

I. Kadınların araba kullanırken daha dikkatli olduğuna inanıyorum.
II. İşimi değiştirmek istiyorum.
Yukarıda verilen cümlelerin ilgili olduğu tutum bileşenleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

I. - Duygu
II. - Biliş

I. - Duygu
II. - Davranış niyeti

I. - Biliş
II. - Duygu

I. - Biliş
II. - Davranış niyeti

I. - Davranış niyeti
II. - Biliş

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur. “Kadınların araba kullanırken daha dikkatli olduğuna inanıyorum” gibi ifadeler kişinin belli konulardaki algılarını ya da inanışlarını ifade etmektedir.
Davranış niyeti kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu ifade etmektedir ve tutumun düşünme ile ilgili unsurudur. “İşimi değiştirmek istiyorum” gibi ifadeler kişinin belli bir konuda nasıl davranmaya istekli olduğunu belirtmektedir.
Dolayısıyla I numaralı madde bilişi, II numaralı madde davranış niyetini ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

_______________, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Kişiye hangi tür davranışların daha uygun olduğuna karar verirken yol gösteren prensipler, standartlardır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümledeki boşluğu doğru şekilde tamamlar?

Duygu durumu

Beklentiler

Değerler

Tutumlar

Bilişler

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Değerler, kişiye hangi tür davranışların daha uygun olduğuna karar verirken yol gösteren prensipler, standartlardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Koşullanma ile öğrenme

Deneme-yanılma ile öğrenme

Motor öğrenme

Örtük öğrenme

Sosyal öğrenme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 46

I. Doğrudan tutum ölçümlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri, cevap verecek kişinin soruyu, ifadeyi doğru anlamasını sağlamaktır.
II. Dolaylı tutum ölçümünde soruların yöneltileceği bireylerin konuyla ilgili tutumlarının farkında oldukları varsayılır.
III. Doğrudan tutum ölçümlerinde bireylere yöneltilen ifadeler/sorular, ifadelerin/soruların sırası, sunulan cevap seçenekleri (ölçekler) ve yapısı büyük önem taşımaktadır.
Yukarıda tutum ölçümlerine ilişkin verilen cümlelerden doğru olanlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğrudan tutum ölçümlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri, cevap verecek kişinin soruyu, ifadeyi doğru anlamasını sağlamaktır.
Doğrudan tutum ölçümünde soruların yöneltileceği bireylerin konuyla ilgili tutumlarının farkında oldukları varsayılır.
Doğrudan tutum ölçümlerinde bireylere yöneltilen ifadeler/sorular, ifadelerin/soruların sırası, sunulan cevap seçenekleri (ölçekler) ve yapısı büyük önem taşımaktadır.
Görüldüğü üzere II numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

"Herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5’li veya 7’li aralıklar kullanılarak oluşturulan bir ölçektir. Araştırmacılar her tür tutum objesi için bu ölçeği kullanabildikleri gibi, pazarlama alanında bir markaya veya ürüne yönelik tutumların ölçümünde de sıklıkla uygulanmaktadır."
Yukarıda açıklanan tutum ölçüm tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Thurstone ölçeği

Duygusal anlam ölçeği

Likert ölçek tipi

Guttman ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan bir diğer ölçek tipi Osgood’un duygusal anlam veya anlamsal ayrım ölçeğidir. Herhangi bir tutum objesine ilişkin birbirine zıt sıfat çiftleri ve bu sıfat çiftleri arasında 5’li veya 7’li aralıklar kullanılarak oluşturulan bir ölçektir. Araştırmacılar her tür tutum objesi için bu ölçeği kullanabildikleri gibi, pazarlama alanında bir markaya veya ürüne yönelik tutumların ölçümünde de sıklıkla uygulanmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Her tutum nihayetinde bir davranışa dönüşür.
II. Tutum kişinin ilgi duyduğu bir şeyle alakalı olduğunda tutum ile davranış arasındaki ilişki daha güçlü olmaktadır.
III. Kişi aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilir.
IV. Öz denetimi yüksek olanlar farklı durumlarda da tutumlarıyla uyumlu davranışlar göstermektedirler.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Tutumların mutlaka bir davranışa dönüşmesi söz konusu olmayabilir.
Tutum kişinin ilgi duyduğu bir şeyle alakalı olduğunda tutum ile davranış arasındaki ilişki daha güçlü olmaktadır.
Kişi aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilir.
Öz denetimi düşük olanlar farklı durumlarda da tutumlarıyla uyumlu davranışlar göstermektedirler.
Görüldüğü üzere I ve IV numaralı maddelerde verilen bilgiler yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap II ve III numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

_______________, belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen cümledeki boşluğu doğru şekilde tamamlar?

Kalıpyargı

Önyargı

Ayrımcılık

Ötekileştirme

İzolasyon

Açıklama:

Kalıpyargılar, belirli gruplara ve bu gruplara dâhil olan bireylere ilişkin genellemeleri ifade eder.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıda verilen kuramlardan hangisi ön yargıların, hayal kırıklığı, ezilmişlik - agresiflik ilişkisi sonucu oluşan tutumlar olduğunu ileri sürer?

Sosyal öğrenme kuramı

Otoriter kişilik kuramı

Günah keçisi kuramı

Psikanalitik kuram

Bilişsel kuram

Açıklama:

Ön yargılar da kalıpyargılar gibi kişisel ve sosyo-kültürel faktörlerden etkilenerek oluşmaktadır. Dollard vd. (1939) tarafından geliştirilen günah keçisi kuramına göre, ezilmiş, hayal kırıklığına uğratılmış diğer bir deyişle günah keçisi ilan edildiğini düşünen bireyler, içinde bulundukları sosyal grup dışındaki gruplara agresif ve olumsuz tutumlar beslerler. Bu kurama göre, ön yargılar, hayal kırıklığı, ezilmişlik - agresiflik ilişkisi sonucu oluşan tutumlardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde tutum bileşenleri doğru olarak verilmiştir?

Duygudurum-değer-niyet

Duygudurum-davranış-algı

Duygu-düşünce-değer

Duygu-biliş-davranış niyeti

Duygudurum-algı-davranış niyeti

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

Bireylerin, çevrelerindeki kişilerin davranışlarını taklit ederek kendi davranışlarını sürdürme ya da bırakmaya karar vermeleri durumu hangi kavram ile açıklanmaktadır?

Tutum

Davranış niyeti

Biliş

Sosyalleşme

Sosyal öğrenme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

"Sayın katılımcı, lütfen aşağıda yer alan ifadeleri okuyarak, ifadelerdeki görüşlere ne kadar katıldığınızı 1=Hiç katılmıyorum ile 5=Tamamen katılıyorum arasında işaretleyiniz."
Bir araştırmacının hazırlamış olduğu bu yönerge, tutum ölçümlerinde yararlanılan araçların hangisine örnektir?

Duygusal anlam ölçeği

Thurstone ölçeği

Likert tipi ölçek

Guttman ölçeği

Bogardus toplumsal mesafe ölçeği

Açıklama:

Tutum ölçümlerinde kullanılan ölçek tiplerinden biri Likert ölçek tipidir. Rensis Likert tarafından geliştirilen bu ölçekte kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir. Kişilerden söz konusu tutuma yönelik ifadeleri 1’den 5’e kadar sıralanan ve farklı katılım derecelerini ifade eden bir skala üzerinde değerlendirmeleri istenir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Ülkemizde yaşayan göçmenlere ilişkin tutumların ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilen bir araştırmada hangi ölçekten yararlanılması daha uygun olacaktır?

Duygusal anlam ölçeği

Thurstone ölçeği

Likert tipi ölçek

Guttman ölçeği

Toplumsal mesafe ölçeği

Açıklama:

Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği, toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Araştırmacının bu ölçekten yararlanması daha uygun olacaktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Çalışanların mesai saatlerinin esnek olması gerektiğine inanan bir kişinin çalıştığı kurumda buna uygun davranması durumunda sorunlar yaşadığını fark etmesi sonucu giriş çıkış saatlerine riayet etmeye başlaması durumu hangi kavram ile açıklanabilir?

Bilişsel esneklik

Bilişsel karmaşa

Davranış niyeti

Kişilik

Duygu durum

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bir kalıpyargı değildir?

Öğretmenlik kadınlar için uygun bir meslektir.

Bebeklere yetişkinlerden daha kalın giysiler giydirilmelidir.

Aynı iş yerinde çalışan kişiler aile gibi olmalıdır.

Su 100°C'de kaynamaktadır.

Siyasi temsillerde erkek sayısı daha fazla olmalıdır.

Açıklama:

Kalıpyargılar belirli bir toplumsal grup hakkında sahip olunan inançlardır. Cinsiyet grupları, etnik gruplar veya yaş grupları gibi farklı birçok grupla ilişkili kalıpyargılar geliştirilebilir. A,B,C ve E seçeneklerinde sunulan ifadeler birer kalıpyargı olarak kabul edilebilir. D seçeneğinde ise bilimsel bir bilgi sunulmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Bireylerin kişilik oluşum aşamalarında maruz kaldıkları otoriter ve baskıcı yaklaşımların, daha ön yargılı olmalarına sebep olduğunu kabul eden kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Günah keçisi kuramı

Ayrımcılık kuramı

Otoriter kişilik kuramı

Kalıpyargı tehdidi

Kalıpyargı avantajı

Açıklama:

Ön yargıların gelişimi, günah keçisi kuramı ve otoriter kişilik kuramı ile açıklanmaktadır. Soruda açıklaması verilen kuram otoriter kişilik kuramıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Kilolu insanların öz denetimsiz ve tembel olduklarına inanılan bir toplumda başlanan diyetleri sürdürme oranlarının düşük olması durumu hangi kavram ile açıklanabilir?

Kalıpyargı tehdidi

Kalıpyargı avantajı

Olumlu tutum

Olumsuz tutum

Çift tutum

Açıklama:

Bireyin kendisinin de içinde bulunduğu sosyal gruba yönelik negatif yargılar neticesinde ortaya çıkan olumsuz durumları ifade eden kavram kalıpyargı tehdididir. Soruda, kilolu insanlara yönelik olumsuz yargının bireylerin diyet sürdürme davranışlarına olumsuz etki ettiği bu kavrama bir örnektir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Evli bireylerin ev işlerini bölüşerek yapması gerektiğine inanan bir kadının, kadınların ev işlerini üstlenmesi gerektiğini düşünen biriyle evlenmesi ve bir süre bu duruma uygun hareket etmek zorunda kalması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?

Bilişsel karmaşa

Kalıpyargı

Olumsuz tutum

Kalıpyargı tehdidi

Kalıpyargı avantajı

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenen davranışın birbirlerinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aksesuarların bir evi güzelleştirdiğine inanan bir kişinin, kendisine fazladan iş çıkardıklarını düşündüğü için evinde aksesuar bulundurmaması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Kalıp yargı tehdidi

Kalıp yargı avantajı

Ön yargı

Çift tutum modeli

Sosyal öğrenme

Açıklama:

Çift Tutum Modeli, kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesidir. Sorudaki kişinin aksesuarlara karşı güzel olmaları ve fazladan iş çıkarmaları şeklinde iki farklı tutuma sahip olduğu görülmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Tutumu oluşturan unsurlar duygu, biliş ve davranış niyetidir.
II. Tutumun unsurlarından biliş duygudan önce gelir.
III. Duygu unsuru tutumun inançlarla ilişkili olan kısmıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tutumların özellikleri düşünüldüğünde doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Tutum düşünce, duygu ve davranış niyeti öğelerinden oluşur. Bu unsurların hangisinin önce geldiği, onu hangisinin takip ettiği konusu belirsizdir. Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Duygu durumu

Davranış niyeti

Duygu

Değerler

Biliş

Açıklama:

Kişinin başka varlıklara ya da durumlara karşı nasıl davranma eğiliminde olduğunu davranış niyeti ile açıklanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Tutumların oluşumunda kişinin doğrudan doğruya yaşadığı deneyimlerin öğrenmeye etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışlarının takdir edilme olasılığı artar.

Davranışlarının biçimlenmesinde etkilidir.

Öğrendikleri daha kalıcı hale gelir.

Yaşadığı toplumun değerlerini daha kolay öğrenir.

Grupta kabul görme olasılığı artar.

Açıklama:

Tutumların oluşumunda kişinin doğrudan doğruya yaşadığı deneyimler öğrenmelerinin daha kalıcı hale gelmesini sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Doğrudan tutum ölçümlerinde birbiri ile ilişkilendirilebilecek konulara dair tutumların ölçümünde ölçme araçlarının katılımcılara arka arkaya yöneltilmemesi gerekliliği aşağıdakilerin hangisine ilişkindir?

Tutum ifadelerinin/sorularının yapısı

Sunulan cevap seçenekleri

Cevap seçeneklerinin (ölçeklerin) yapısı

Tutum ifadelerinin/sorularının sırası

Soru sayısı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Bu ölçek türünde kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir.
II. Bu ölçek türünde soruya katılma derecesi eşit birimler halinde sunulur.
Yukarıda temel özellikleri verilen tutum ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal mesafe ölçeği

Guttman ölçeği

Osgood'un duygusal anlam ölçeği

Thurstone ölçeği

Likert tipi ölçek

Açıklama:

Likert tipi ölçek türünde kişinin tutum ifadesine katılma derecesi ölçülmektedir. Ayrıca bu ölçek türünde soruya katılma derecesi eşit birimler halinde sunulur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Yüksel hanım göçmenlerle ilgili içinde bulunduğu grubun tutumuna karşıt bir davranışta bulunmuştur. Bu davranışın arkadaş çevresinde kabul görmeyeceğini düşünerek onlardan uzaklaşmış ve iletişimini en aza indirmiştir. Yüksel hanımın bu davranışı aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanabilir?

Bilişsel karmaşa

Tutumun kişisel çıkarla ilintili olması

Çift tutum modeli

Tutumun spesifik olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Açıklama:

Kişinin tutumu ile kendisinden beklenilen davranışın birbirinden farklı olması durumunda kişide bilişsel karmaşa ortaya çıkar. Kişi kendisinden tutumlarına aykırı davranışlar bekleyen kişilerden uzaklaşarak onlarla iletişimini en aza indirmeye çalışabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Öz denetimi düşük olan bireyler çevreden gelen ipuçlarına dikkat etmediklerinden tutumlarına uygun davranışlar sergileme eğilimindedirler. Bu durum tutum ile davranış arasındaki hangi ilişkiden kaynaklanır?

Tutumun spesifik olması

Tutumun kişisel faktörlere bağlı olması

Tutumun kişisel çıkarlarla ilintili olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Bilişsel karmaşa

Açıklama:

Tutum ile davranış arasındaki ilişkide etkili olan bir kişilik özelliği de öz denetimdir. Öz denetimi düşük olan bireyler çevreden gelen ipuçlarına dikkat etmediklerinden tutumlarına uygun davranışlar sergileme eğilimindedirler. Bu kişilik özelliğine sahip olan bireyler farklı durumlarda da tutumlarıyla uyumlu davranışlar göstermektedirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Bir spor kulübünün üyesinin kulüp başkanının rüşvet aldığını bilmesine rağmen kulübe ve kulüp başkanına ilişkin olumsuz bir izlenim yaratacağı düşüncesiyle bu durumu yetkililere bildirmez. Verilen örnek,aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanabilir?

Bireyin sosyal olguları anlamlandırmasıyla

Bireyin algılama süreçlerinde enerji tasarrufu sağlamasıyla

İçinde bulundukları sosyal gruplar tarafından paylaşılan inançlarla

Kalıp yargıların durağan olmasıyla

Bireyin içinde bulunduğu gruplar tarafından algılanış biçimleriyle

Açıklama:

Kalıp yargıların içinde bulunulan sosyal grup tarafından benimsenmiş, paylaşılan inançlar olması da kalıp yargıların oluşum sebeplerindendir. Bireyler üyesi oldukları gruba zarar verecek düşünce ve davranışlardan uzak dururlar. Bu durum birey-sosyal çevre bütünleşmesi ile açıklanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

İşsiz bireylerin tembel olduklarına dair bir kalıp yargı oluşturulurken; kişinin kendisine aktarılan işsiz bireylerle ilgili bilgisini gözden geçirmesi, kalıp yargıların gelişim sürecine ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ilişkindir?

Kalıp yargıların aktif hale gelmesi

Kalıp yargı tehdidi

Kalıp yargı avantajı

Kalıp yargıların oluşumu

Negatif kalıp yargılar

Açıklama:

Kalıp yargıların oluşum aşaması bireyin zihninde gerçekleşen sınıflama sürecini ifade eder. Kişi belli bir gruba özgü bir kalıp yargı geliştirirken geçmişten gelen bilgilerini kullanır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumların davranışa dönüşmüş haline ne ad verilir?

Kalıp yargı

Ön yargı

Otoriter kişilik kuramı

Günah keçisi kuramı

Ayrımcılık

Açıklama:

Bir kişi veya gruba yönelik olumsuz ve aleyhte tutumların davranışa dönüşmüş haline ayrımcılık denir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarına ne ad verilir?

Duygular

Biliş

Değerler

Davranış niyeti

Tutumlar

Açıklama:

Değerler, kişinin hayatta ne için çabalamak gerektiğine ve nasıl davranmasının doğru olacağına ilişkin inanışlarıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin duygusal uyarımlar karşısında terleyerek gösterdiği tepkinin şiddetinin ölçülmesi esasına dayanan fizyolojik ölçümdür?

Deri iletkenliği analizi

Thurstone ölçeği

Likert ölçeği

Guttman ölçeği

Bogardus toplumsal mesafe ölçeği

Açıklama:

Fizyolojik ölçümler kişilerin duygularındaki değişimlerin onların vücutlarındaki tepkilerine yansımasını değerlendirmektedirler.Bunlardan en çok bilinen olanı deri iletkenliği analizi, kişilerin duygusal uyarımlar karşısında terleyerek gösterdiği tepkinin şiddetinin ölçülmesi esasına dayanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi tutumun inançlar ile ilgili unsurudur?

Kalıpyargı

Biliş

Duygu

Duygu durumu

Davranış niyeti

Açıklama:

Biliş, tutumun inançlar ile ilgili unsurudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi bir uç değer örneğidir?

Özgürlük

Dürüstlük

Yardımseverlik

İtaat

Açık fikirlilik

Açıklama:

Uç değerler, kişinin en son ulaşmak istediği durumu ifade ederler. Dünyada barış, mutluluk, başarma, kendine saygı, özgürlük, dostluk, rahat bir hayat uç değerlerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

‘Kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesi ve okula gönderilmemesi’ şeklinde bir ifadenin tutum ölçüm sorularında kullanımı neden sakıncalıdır?

Yanlış anlaşılmaya müsait

Birden fazla ifadenin yer alması

İfadenin tek yönlü olmaması

İfadenin net olmaması

İfadenin yanlış sıralanması

Açıklama:

Yöneltilen sorularda birden çok ifadenin yer alması veya iki negatif ifade kullanılması, soruların anlaşılmamasına sebep olabilir. ‘Kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesi ve okula gönderilmemesi’ şeklinde bir ifadede bireyin hem erken yaşta evlilik hem de eğitimden mahrum bırakılma gibi iki konudaki tutumu sorulmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar kime aittir?

Thurstone

Likert

Osgood

Guttman

Bogardus

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Kişiler tutum cümlesine ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerde bulunarak 1’den 11’e kadar bir rakam işaretledikleri ölçeğin ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Turstone ölçeği

Likert ölçeği

Bogardus ölçeği

Guuman ölçeği

Osgood ölçeği

Açıklama:

Tutumların ölçülmesinde ilk çalışmalar Thurstone tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçekte, kişiler tutum cümlesine ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerde bulunarak 1’den 11’e kadar bir rakam işaretlemektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden ölçeklerden hangisi daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır?

Thurstone ölçeği

Likert ölçeği

Osgood ölçeği

Bogardus ölçeği

Guttman ölçeği

Açıklama:

Bogardus’un Toplumsal Mesafe Ölçeği daha çok toplumsal sınıflara, değerlere veya etnik gruplara özgü tutumların ölçümünde kullanılmaktadır. Bireylerin bir ulusa veya etnik gruba ilişkin sosyal mesafesi ölçülmeye çalışılır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi tutum ölçümünde cevap seçeneklerinin yapısı konusunda söylenemez?

Konuyu her açıdan kapsayacak cevaplara yer verilmeli.

Olumlu ya da olumsuz bir cevaba zorlama yapılmamalı.

Sunulan cevap seçeneklerinin rakamsal değerlere sahip olmalı.

Cevap seçeneklerinin 7’den fazla olmalı.

Cevap seçeneklerindeki rakamların neyi ifade ettiği belirtilmeli.

Açıklama:

Krosnick ve Fabrigar, cevap seçeneklerinin 7’den fazla olması durumunda, bireylerin kafa karışıklığı yaşayabileceklerini ve bu durumun ölçeğin güvenilirliğini azaltabileceğini belirtmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Öz denetimi düşük olanlar farklı durumlarda da tutumlarıyla uyumlu davranışlar göstermesini hangi tutum davranış ilişkisi ile açıklayabiliriz?

Tutumun spesifik olması

Tutumun kişisel çıkarla ilintili olması

Tutumun kişilik faktörüne bağlı olması

Tutumun sosyal ortama bağlı olması

Kişinin aynı objeye karşı farklı tutumlar içinde olabilmesi

Açıklama:

Öz denetimi yüksek olanlar durumun gerektirdiği biçimde davranmaya çalıştıklarından farklı durumlarda farklı davranışlar sergilerler. Bu nedenle nasıl davranacaklarını tahmin etmek kolay olmamaktadır. Diğer taraftan öz denetimi düşük olanlar çevreden gelen ipuçlarına dikkat etmediklerinden tutumlarına uygun davranışlar gösterme eğilimindedirler. Diğer bir deyişle, öz denetimi düşük olanlar farklı durumlarda da tutumlarıyla uyumlu davranışlar göstermektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir özet bilgiler sunarak algılama sürecini kısaltır ve enerji tasarrufu sağlar?

Tutum

Değer

Duygu

Biliş

Kalıpyargı

Açıklama:

Kalıpyargılar bireylere kolay hatırlanan, ulaşılabilir özet bilgiler sunarak algılama sürecini kısaltır ve enerji tasarrufu sağlar.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesi konusunda öncülük yapmış kişi kimdir?

Hans Selye

Walter Canon

Richard Lazarus

Susan Folkman

E.M Jacobs

Açıklama:

Stres hakkında psikoloji alanında yapılan çalışmalar organizmanın strese nasıl tepkiler verdiğinin araştırılması ile başlamıştır . Stres konusunda zihin ve beden arasındaki etkileşimin incelenmesi konusunda Walter Canon öncülük yapmıştır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Hans Selye'nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama hangileridir?

tükenme-direnme- kabullenme

inkar-direnme- kabullenme

inkar -reddetme-direnme

alarm-direnme-kabullenme

alarm-direnme-tüketme

Açıklama:

Fareler üzerinde çalışan Selye, onların açlık, soğuk gibi stres
verici durumlar karşısındaki tepkilerini incelemiş ve stresli durumlarla karşılaşan organizmanın üç aşamadan geçtiğini belirlemiştir. Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi günlük sıkıntılar içinde yer almaz?

Trafik sıkışıklığı

Günlük maddi sıkıntılar

Amirle problemler

Eşya kaybetme

Gürültü yapan komşular

Açıklama:

Günlük sıkıtılar kişinin günlük yaşamında her gün karşılaşabileceği ,huzursuz
edici, engelleyici, hayal kırıklığı yaşatıcı olaylardır. Bunlara örnek olarak eşyaları
kaybetme, gürültü yapan komşular, günlük maddi sıkıntılarımız verilebilir. Amirle problemler büyük yaşam olayları kategorisine girmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Transaksiyonel modelde araştırmaların ortaya koyduğu iki faktör hangisidir?

Bilişsel değerlendirme- Başa çıkma

Bilişsel değerlendirme - Direnme

Birincil değerlendirme- Kabullenme

Birincil değerlendirme -Zarar/Kayıp

Birincil değerlendirme- Tehdit

Açıklama:

Strese ilişkin transaksiyonel modelde araştırmacılar iki faktörün belirleyici olduğunu ortaya koymuşlardır: Bilişsel değerlendirme ve Başa çıkma. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Transaksiyonel modelin duygu odaklı stratejiler başlığına verilebilecek örnektir?

Çözüm için alternatif ortaya koyma

En iyi stratejileri seçimi

Ortadaki sorunun farkındalığı

Problemin belirlenmesi

Kendini suçlama

Açıklama:

Problemin belirlenmesi, çözüm için alternatiflerin ortaya konulması, en iyi stratejinin seçimi gibi teknikler problem odaklı stratejilerdir. Kendini suçlama ise duygu odaklı stratejiler grubundadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Dirençli insanların sahip oldukları strese karşı tampon görevi gören üç özellik hangileridir?

Kontrol- Bağlılık- Başa çıkma

Bağlılık- Başa çıkma- Direnme

Bağlılık-Tehdit- Başa çıkma

Kontrol- Bağlılık- Meydan okuma

Kabullenme- Direnme-Kontrol

Açıklama:

Dirençli insanların sahip oldukları üç özellik strese karşı tampon görevini görür. Bunlar kontrol, bağlılık ve meydan okumadır. Kontrol, insanların yaşamlarındaki deneyimleri ve sonuçları etkileyebileceklerine dair duydukları inançtır. Bağlılık insanların yaşamlarındaki olay, durum ve kişilerde anlam ve katılım duygusu hissetmeleridir. Bağlılık sayesinde kişi ,iş aile, kişiler arası ilişkiler ve sosyal kurumlar gibi yaşamdaki birçok alana tam bir katılım gösterecektir. Meydan okuma ise yaşamda değişimin istikrardan daha normal olduğunu ve bu değişikliklerin güvenliği tehditten ziyade kişisel büyüme fırsatı olduğunu
bilmektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "Ruminasyon" kavramının tanımıdır?

Olayların tekrar yaşanması

Olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanması

Olumlu fikirlerin sürekli tekrarlanması

İyi şeylerin olacağına dair düşünceler

Kötü şeylerin olacağına dair düşünceler

Açıklama:

Ruminasyon; kalıcı, yineleyen, kişinin kendine odaklandığı
bir durumdur ve kişi, problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları, duyguları analiz
ederek çok uzun zaman harcar ve defalarca aynı problemleri düşünmek kişiyi
daha da olumsuz bir hâle getirir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde savunma mekanizması ve başa çıkma arasındaki fark doğru verilmiştir?

Başa çıkma süreçleri bilinçli olarak kullanılır, oysa savunma mekanizmaları
bilinç dışıdır.

Başa çıkma süreçleri kalıcı eğilimlerdir, savunma mekanizmaları ise durumlara ilişkin tepkilerdir.

Başa çıkma süreçleri hiyerarşiktir, savunma mekanizmaları hiyerarşik değildir.

Başa çıkma mekanizmaları normal dışılık ile ilişkilendirilir,
ancak savunma mekanizmaları normal psikolojik işlevsellik ile ilişkilendirilir.

Savunma mekanizmaları kişinin olgunluğuna, karmaşıklığına ya da
kronolojik yaşına bağlı olarak farklılaşmaz . Başa çıkma mekanizmaları farklılaşır.

Açıklama:

Başa çıkma süreçleri kalıcı eğilimlerdir, savunma mekanizmaları ise durumlara ilişkin tepkilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

"Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır. Örneğin, evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması gibi." Bu tanım savunma mekanizmalarından hangisidir?

Regresyon

Yansıtma

Entellektüalizasyon

Özdeşim kurma

Yer değiştirme

Açıklama:

Stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasına Entellektüalizasyon denir.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi sosyal destek türlerinden biri değildir?

Maddi destek

Değerlendirme desteği

Ait olma duygusunu hisssettirme

Uzlaştırıcı destek

Benlik saygısı destekleme

Açıklama:

Tampon etkisine yol açan farklı sosyal destek türleri vardır. Bunlar maddi destek, değerlendirme desteği, benlik saygısını destekleme ve ait olma duygusunu hissettirmedir. Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 11

Stresli durumlarla karşılaşıldığında verilen reaksiyonlarla ilgili olan genel adaptasyon sendromunu kim ortaya koymuştur?

Kobasa

Lazarus

Folkman

Canon

Selye

Açıklama:

stres ve çatışma
Hans Selye , Canon’un görüşlerine benzer bir biçimde fizyolojik reaksiyonları incelemiş ve bu sendromu ortaya koymuştur. Stresli surumlarda organizmanın 3 aşamadan geçtiğini savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

“Yaşamda değişimin istikrardan daha normal olduğunu ve bu değişikliklerin güvenliği tehditten ziyade kişisel büyüme fırsatı olduğunu bilmek” neyin tanımıdır?

Dirençli kişilik

İyimserlik

Meydan Okuma

Bağlılık

Kontrol

Açıklama:

stres ve çatışma
Meydan okuma, dirençli kişiliklerin sahip olduğu, değişime ayak uydurabilme özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, Transaksiyonel Model’de birincil değerlendirme içinde olumlu duygular yarattığından daha az strese sebep olan yorumlardandır?

Meydan okuma-Mücadele

Zarar-kayıp

Tehdit

Tehdit beklentisi

Üstesinden gelme

Açıklama:

stres ve çatışma
Bu değerlendirmede kişi kazanabileceğine inanır ve bu konuyla ilgili psikolojik ve fiziksel kaynakları kullanması gerektiğini bilir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Hangi şık, “Kişi içi başa çıkma kaynakları” ile ilgili doğru bilgileri içermektedir? I.Dirençli olmayan insanlarda, bağlanma terine yabancılaşma duygusu görülür.
II.İyimserlik sonradan öğrenilebilen bir olgu değildir.
III. Dirençlilik yaşamın anlamlı ve değişimin değerli olduğunu içeren kişilik özelliğidir.
IV.İyimserler, başlarına gelen olumsuz olayları, içsel, genel ve kalıcı olarak açıklarlar.

Sadece II

I ve III

II,III,IV

I ve IV

Sadece III

Açıklama:

çatışma kavramı
İyimserlik öğrenilmiş bir özelliktir ve iyimserler başlarına gelen olumsuz olayları dışsal ve geçici olarak tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 15

“ Sınavı geçemedim. Hep başarısızım. Her seferinde böyle oluyor. Neden başaramıyorum? Bundan sonra da böyle mi olacak?” diyen kişi hangi seçeneğe örnektir?

Kötümserlik

Kontrol

Meydan okuma

Ruminasyon

Bağlılık

Açıklama:

stresle başa çıkma
Ruminasyon, kalıcı, yineleyen ve problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları sürekli düşünüp mutsuz olma durumudur.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Savunma mekanizmalarının kişiyi olumsuzluktan ve stresten koruma işlevlerinin olduğunu söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gillanders

Cramer

Seligman

Kobasa

Rogers

Açıklama:

stresle başa çıkma
Cramer’ a göre, bilinçdışı olarak kullanılan savunma mekanizmaları, insanların istenmeyen olumsuz duygu ve durumarla başa çıkmasına yardımcı olur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmaları ve başa çıkma mekanizmalarının farklılıklarından değildir?

Başa çıkma mekanizmaları geçici süreçlerdir.

İnkar gibi savunma mekanizmaları normal dışılıkla ilgilidir.

Savunma mekanizmaları, kişin yaşına göre farklılaşır.

Başa çıkma süreçleri bilinçli olarak kullanılır.

Başa çıkma süreçleri hiyerarşiktir.

Açıklama:

stresle başa çıkma
Başa çıkma süreçleri hiyerarşik değildir, yani kişinin olgunluğuna karmaşıklığına göre değişmez.

Doğru Cevap: E

Soru 18

“Okulda öğretmeniyle bir gerginlik yaşayan öğrencinin, eve geldiğinde kardeşine bağırması” savunma mekanizmalarından hangisine girer?

Regresyon

Yansıtma

Yer değiştirme

Özdeşim kurma

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

stresle başa çıkma
Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Çatışmayla başa çıkma modellerinden hangisinde işbirliği en yüksektir?

Uyum sağlama

Uzlaşma

Kaçınma

Rekabet

Ortak çalışma

Açıklama:

çatışmayla başa çıkma
Diğer modellerde işbirliği ya yok ya da çok azdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisinde çatışma ile ilgili doğru bilgiler verilmiştir?
I.Çatışmalar hem yıkıcı hem yapıcı olabilir.
II.Çatışma sadece kişilerle ilgilidir.
III. Çatışma düşüncelerdeki tutarsızlık ya da uyumsuzlukta yaşanır.
IV.Çatışma sonucu oluşan stres, çatışmanın ne konuda olduğuna bağlıdır.
V.Çatışmayla başa çıkarken, insanlar tek yöntem değil, değişik kombinasyonlar kullanırlar.

I, II, IV

I, III, V

II, III, IV

I, III

IV, V

Açıklama:

çatışma kavramı
Çatışma, sadece kişilerle ilgili olmayabilir. Bazen ülkeler ve gruplar arası da olabilmektedir. Ayrıca stres, çatışmanın konusundan ziyade, bununla nasıl başa çıkıldığına bağlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Stresin tanımlanmasına ilişkin üç yaklaşım öne sürülmektedir. Bunlardan biri Canon'un öncüsü olduğu organizmanın verdiği tepkileri temel alan yaklaşımdır. Aşağıdakilerden hangisi stresi tanımlamaya yönelik olan organizmanın verdiği tepkileri temel alan yaklaşımı doğru olarak ifade eder?

Organizma bir tehdide karşı kaçmaz ve harekete geçmez ise, olumlu yönde gelişim sağlar.

Stresli durumlarda organizma dört aşamadan geçer.

Organizmanın söz konusu tehdidin üstesinden gelemediği durumları direnme aşaması ifade eder.

Organizmanın tehdide karşı harekete geçerek savaş/kaç tepkisi verdiği aşama alarm aşamasıdır.

Stresli durumlarda organizmanın yaşadığı ilk aşama direnme aşamasıdır.

Açıklama:

Organizma strese karşı verdiği tepkiler genel adaptasyon sendromu adı altında üç aşamada gerçekleşir. Organizmanın tehdide karşı harekete geçerek savaş/kaç tepkisi verdiği aşama alarm aşamasıdır. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Stresin tanımlanmasına ilişkin yaklaşımlardan biri, stresi kişinin başına gelen büyük olaylar (kayıp, boşanma vs.) ya da günlük sıkıntılar (trafik, iş yoğunluğunun artması vs) temelinde ele alır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu yaklaşıma göre doğrudur?

Stres sadece kişinin başından geçen olumsuz olaylar ile ortaya çıkar.

Stres sadece kişinin yaşadığı büyük yaşam olayları ile oluşur.

Evlenme, hamilelik ve okula başlamak stres verici yaşam olayları değildir.

Günlük sıkıntılar kişinin yaşadığı stresin tek kaynağıdırlar.

Eşyaların kaybedilmesi ve gürültülü komşular günlük sıkıntılara örnektir.

Açıklama:

Soru birden çok sayfayı kapsamına almaktadır.
Günlük sıkıntılar, kişinin günlük yaşamında her gün karşılaşabileceği, huzursuz edici, engelleyici, hayal kırıklığı yaratan olaylar olabilir. Bu nedenle de, eşyaların kaybedilmesi ve gürültülü komşular günlük sıkıntılara örnektir. Doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Lazarus ve Folkman'ın strese ilişkin transaksiyonel modeli açısından doğrudur?

Bu modelde stres sadece dışsal olaylar temelinde ele alınır.

Stres kişi ve çevre arasındaki etkileşim bağlamında tanımlanır.

Bilişsel değerlendirme modelin temel aldığı tek faktördür.

Başa çıkma modelin temel aldığı tek faktördür.

Bilişsel değerlendirme üç şekilde incelenir.

Açıklama:

Bu modele göre stres kişi ve çevre arasındaki etkileşim bağlamında tanımlanır. Bu seçenek Lazarus ve Folkman'ın strese ilişkin transaksiyonel modeli açısından doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkma konusunda yer alan yaklaşımlardan biri değildir?

Transaksiyonel model

Kişi için başa çıkma kaynakları

Savunma mekanizmaları

Akış modeli

Kişi dışı başa çıkma

Açıklama:

Stresle başa çıkma konusunda yer alan yaklaşımlar: transaksiyonel model, kişi içi başa çıkma kaynakları, savunma mekanizmaları, kişi dışı başa çıkma başlıkları altında sıralanmaktadır. O nedenle doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I- Dirençli insanların sahip oldukları beş özellik strese karşı tampon görevi görür.
II- Dirençlilik özelliği, stresin sağlık ve başarı konusundaki olumsuz etkilerine karşı koruyucudur.
III- İyimserlik, iyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliğidir.
IV- İyimserlik kalıcı bir kişilik özelliğidir ve değiştirilemez.
V- Kötümserlik, kötü şeylerin olacağını bekleme durumu olup daha fazla olumsuz duygu ile ilişkilidir.
Araştırmacılar, bazı kişilik özelliklerini stresle ilişkilendirmişler ve bu ilişkiyi kişi içi başa çıkma kaynakları ile ifade etmişlerdir. Yukarıdaki kişi içi başa çıkma kaynaklarına ait önermelerden hangileri doğrudurlar?

II-III-V

I-II-IV

I-III-IV

I-II-III

II-IV-V

Açıklama:

"Dirençlilik özelliği, stresin sağlık ve başarı konusundaki olumsuz etkilerine karşı koruyucudur. İyimserlik, iyi şeylerin olacağına inanmaya ve beklemeye yol açan bir kişilik özelliğidir. Kötümserlik, kötü şeylerin olacağını bekleme durumu olup daha fazla olumsuz duygu ile ilişkilidir." önermeleri kişi içi başa çıkma kaynaklarına dair doğru bilgilerdir. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Zihinsel geviş getirme (Ruminasyon) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dirençlilik ve iyimserlik gibi stresle başa çıkma konusunda olumlu bir etkiye sahiptir.

Stresin etkilerini hafifletmeye yardımcı olur.

Kişi kendine odaklanarak olumsuzluklarla uzun zaman harcar.

Ruminasyon yapan kişi, aynı problemleri düşünerek onlara çözüm bulabilir.

Ruminasyon, olumlu fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır.

Açıklama:

Ruminasyon kalıcı ve yineleyen kişinin kendine odaklandığı bir durumdur. Yapan kişi, problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları duyguları analiz ederek çok uzun zaman harcar. Defalarca aynı problemleri düşünmek kişiyi daha da olumsuz bir hale getirir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I- Çatışmalar sadece yıkıma neden olurlar.
II- Çatışmalar, kişisel ve sosyal değişmenin kaynağı olabilirler.
III- Çatışmada motivasyon kaynağı tektir.
IV- Çatışma kişi içi ve kişiler arası çatışma olarak ikiye ayrılır.
V- Çatışmalar hem yapıcı hem de yıkıcı olabilirler.
Önemli stres kaynaklarından biri olan çatışmaya dair yukarıda verilen önermelerden hangileri doğrudur?

IV ve V

I-II-III

II ve V

II-III-V

III-IV-V

Açıklama:

Çoğunlukla olumsuzlukla ilişkilendirilen çatışmalar hem yapıcı hem de yıkıcı olabilmektedirler. Bu nedenle de pek çok kişisel ve sosyal değişmenin de kaynağı olabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 28

1. Kişi içi çatışma
2. Kişiler arası çatışma
A- Kişinin zihnindeki düşünceler arasındaki uyumsuzluk ya da tutarsızlıklara denir.
B- Bir kişinin diğer kişiyi kendi çıkarlarına ters ya da çıkarlarını olumsuz etkileyen biri olarak algıladığında ortaya çıkan süreçtir.
C- Yaklaşma-yaklaşma, yaklaşma-kaçınma ve kaçınma-kaçınma çatışması olarak üç sınıfta ele alınır.
Yukarıda verilen kavramlar ile önermeleri doğru eşleştirilmesi hangi seçenekte verilmiştir?

1-A, 2-B, 2-C

1-A, 1-B, 2-C

1-A, 2-B, 1-C

1-B, 2-A, 2-C

1-C, 2-A, 2-B

Açıklama:

Kişinin zihnindeki düşünceler arasındaki uyumsuzluk ya da tutarsızlıklara kişi içi çatışma denir. Kişi içi çatışmalar: yaklaşma-yaklaşma, yaklaşma-kaçınma ve kaçınma-kaçınma çatışması olarak üç sınıfta ele alınır. Bir kişinin diğer kişiyi kendi çıkarlarına ters ya da çıkarlarını olumsuz etkileyen biri olarak algıladığında ortaya çıkan sürece kişiler arası çatışma denir. Bu nedenle doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Çatışma ile başa çıkma konusunda iş birliği ve girişkenlik boyutları üzerine temellenen stiller bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stildir?

Uzlaşma

Uyum sağlama

Kaçınma

Rekabet

Ortak çalışma

Açıklama:

Girişkenliğin yüksek, işbirliğinin düşük olduğu stil rekabet kavramı ile ifade edilmektedir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Çatışma ile başa çıkma konusunda birçok model vardır. Bu modellerden biri de işbirliği ve girişkenlik boyutları temel alarak oluşturulan modeldir. Bu model bu boyutların çeşitli kombinasyonları ile farklı başa çıkma stilleri sunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu stillerden biri değildir?

Rekabet

Uzlaşma

Uyum sağlama

Direnç gösterme

Kaçınma

Açıklama:

Çatışma ile başa çıkma konusunda birçok model vardır. Bu modellerden biri de işbirliği ve girişkenlik boyutları temel alarak oluşturulan modeldir. Bu model bu boyutların çeşitli kombinasyonları ile farklı başa çıkma stilleri sunmaktadır. Bu stiller: rekabet, uyum sağlama, ortak çalışma, kaçınma ve uzlaşmadır. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromunun aşamaları doğru sırayla verilmiştir?

Direnme - alarm - tükenme

Alarm - direnme - tükenme

Tükenme - direnme - alarm

Direnme - tükenme - alarm

Alarm - tükenme - direnme

Açıklama:

Genel adaptasyon sendromunun aşamaları alarm - direnme ve tükenmedir

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi strese neden olan büyük yaşam olayları arasında yer almamaktadır?

Boşanma

İşten çıkarılma

Hastalanma

Evlenme

Eşya kaybı

Açıklama:

Eşya kaybı strese neden olan büyük yaşam olaylarından değildir. Doğru cevap E’dir

Doğru Cevap: E

Soru 33

Stresi kişi ve çevre etkileşimi bağlamında ele alan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Genel adaptasyon sendromu modeli

Günlük sıkıntılar yaklaşımı

Transaksiyonel model

Organizmanın verdiği tepkiler yaklaşımı

Büyük yaşam olayları yaklaşımı

Açıklama:

Stresi kişi ve çevre etkileşimi ile ele alan görüş transaksiyonel modeldir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Strese ilişkin transaksiyonel modelle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu modelde sadece olayların kişi üzerindeki etkisi ele alınır, çevre faktörüne bakılmaz.

Bilişsel değerlendirme ve başa çıkma olarak iki faktör belirleyicidir.

Bilişsel değerlendirme belli bir durumun kişi açısından neden ve ne kadar stresli algılanacağı ile ilgilidir.

Birincil değerlendirmeye göre, stresle karşılaşan kişi zarar-kayıp, tehdit, meydan okuma -mücadele olmak üzere üç farklı yorumlamada bulunur.

Bilişsel değerlendirme birincil değerlendirme ve ikincil değerlendirme olmak üzere iki şekilde incelenir

Açıklama:

Transaksiyonel modelde çevrede önemlidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkma yaklaşımlarından birisi değildir?

Transaksiyonel model

Kişi içi başa çıkma kaynakları

Savunma mekanizmaları

Genel adaptasyon sendromu

Kişi dışı başa çıkma kaynağı

Açıklama:

Genel adaptasyon sendromu stresle başa çıkma yöntemlerinden birisi değildir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kişinin sürekli olarak olumsuz fikirleri tekrarlamasına ne ad verilir?

Dirençli kişilik

İyimserlik

Ruminasyon

Yadsıma

Bastırma

Açıklama:

Olumsuz fikirlerin sürekli olarak tekrarlanmasına ruminasyon adı verilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi savunma mekanizmalarından biri değildir?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Özdeşim kurma

Sosyal destek arama

Açıklama:

Sosyal destek arama, savunma mekanizmaları arasında bulunmamaktadır. Doğru cevap E’dir

Doğru Cevap: E

Soru 38

Kişinin önemli bir engelleme ile karşılaştığında çocuksu davranışlarda ve savunmalarda bulunması şeklindeki savunma mekanizmasına ne ad verilir?

Bastırma

Yansıtma

Özdeşim kurma

Regresyon

Yadsıma

Açıklama:

Kişinin çocuk gibi davrandığı savunma mekanizmasına regresyon adı verilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Yüksek düzeyde işbirliği ve girişkenliğinin birlikte kullanıldığı çatışmayla başa çıkma yöntemine ne ad verilir?

Rekabet

Ortak çalışma

Kaçınma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Açıklama:

Ortak çalışma adı verilmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bir kişinin hem olumlu hem de olumsuz içerikleri içeren tek bir durumla başa çıkma durumunda yaşadığı kişi içi çatışma yöntemine ne ad verilir?

Kaçınma - kaçınma

Rekabet

Yaklaşma - yaklaşma

Uyum sağlama

Yaklaşma - kaçınma

Açıklama:

Yaklaşma kaşınma adı verilmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Hans Selye’nin genel adaptasyon sendromundaki aşamalardan biridir?

Mutluluk

Tükenme

Sezgi

Doyum

Ortak çalışma

Açıklama:

Hans Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama : alarm, direnme ve tükenmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdaki strese ilişkin modellerden hangisinde bilişsel değerlendirme belirleyici bir faktördür?

Tepkisel model

Savuşturma modeli

Bastırma modeli

Erteleme modeli

Transaksiyonel model

Açıklama:

Strese ilişkin transaksiyonel (işlemsel) modelde iki faktör belirleyicidir : bilişsel değerlendirme ve başa çıkma.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kişinin stresli durumlarda birincil bilişsel değerlendirme aşamasında yapabildiği yorumlardan birisidir?

Kaçma

Pişmanlık

Hüzün

Acı

Tehdit

Açıklama:

Birincil bilişsel değerlendirme : stresli bir durumda kalan kişi bu duruma ilişkin üç farklı yorumlama yapabilir: Zarar-kayıp, tehdit, meydan okuma-mücadele.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkma yaklaşımlarından biri değildir?

Savunma mekanizmaları

Stres bağımlısı olma

Kişi dışı başa çıkma kaynakları

Kişi içi başa çıkma kaynakları

Transaksiyonel model

Açıklama:

Stresle başa çıkma yaklaşımları : Transaksiyonel Model, Kişi İçi Başa Çıkma Kaynakları, Savunma Mekanizmaları, Kişi Dışı Başa Çıkma.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi strese karşı dirençli insanların sahip olduğu üç temel özellikten birisidir?

Dikkat becerisi

Spor alışkanlığı

Dış güçlere teslimiyet

Yüksek hafıza gücü

Meydan okuma

Açıklama:

Dirençli insanların sahip oldukları üç özellik strese karşı tampon görevini görür : kontrol, bağlılık ve meydan okuma.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkmayı olumsuz etkiler?

İyimserlik

Spor

Zihinsel Geviş Getirme

Gamsızlık

Bellek

Açıklama:

Zihinsel Geviş Getirme (Ruminasyon) : Ruminasyon, olumsuz fikirlerin sürekli tekrarlanmasıdır. Stresin etkilerini daha da ağır hâle getiren bir faktördür. Kalıcı, yineleyen, kişinin kendine odaklandığı bir durumdur ve kişi, problemlerin yarattığı olumsuz sonuçları, duyguları analiz ederek çok uzun zaman harcar ve defalarca aynı problemleri düşünmek kişiyi daha da olumsuz bir hâle getirir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kişinin önemli bir engellenme ile karşılaştığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir?

Yer değiştirme

Regresyon

Özdeşim kurma

Bastırma

Yadsıma

Açıklama:

Regresyon (gerileme) tanımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal nesnesinden ikame nesneye yönlendirmektir?

Yansıtma

Yer değiştirme

Özdeşim kurma

Yadsıma

Regresyon

Açıklama:

Yer değiştirme tanımıdır. İkame = başka bir şeyin yerine koyma - konma.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi stresli problemlerle karşılaşıldığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır?

Özdeşim kurma

Regresyon

Entellektüalizasyon

Yer değiştirme

Yüceltme

Açıklama:

Entellektüalizasyon (düşünselleştirme) tanımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Robert Blake ve Jane Mourton’un önerdiği çatışma ile başa çıkma biçimlerinden biri değildir?

Uyum sağlama

Kaçınma

Ortak çalışma

Spor

Rekabet

Açıklama:

Robert Blake ve Jane Mourton’un önerdiği çatışma ile başa çıkma biçimleri : Rekabet, Ortak çalışma, Kaçınma, Uyum sağlama, Uzlaşma.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki aşamalar hangi seçenekte birlikte doğru bir şekilde yer almaktadır?

alarm, direnme ve düzenleme

alarm, direnme ve yansıtma

alarm, direnme ve tükenme

alarm, dayanma ve ödünleme

alarm, yüceltme ve ödünleme

Açıklama:

Selye’nin ortaya koyduğu genel adaptasyon sendromundaki üç aşama alarm, direnme ve tükenmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yeniden uyum ölçeğine göre stres verici yaşam olayları arasında değildir?

Eşin ölümü

Boşanma

Tuttuğu takımın maç kaybetmesi

Hapse girme

Yakın bir aile üyesinin kaybı

Açıklama:

Holmes ve Rahe (1967; akt.: Stroebe, 2000 ) tarafından büyük yaşam olaylarına ilişkin sosyal yeniden uyum ölçeği isimli bir değerlendirme listesi geliştirilmiş ve söz konusu ölçeğe dayanarak birçok çalışma yapılmıştır. Ölçeğe göre kişiler için en stres verici olabilen yaşam olaylarından bazıları şunlardır: Eşin ölümü, boşanma, hapse girme, yakın bir aile üyesinin kaybı, hastalanma, evlenme, işten çıkarılma, emekli olma, hamilelik, finansal durumda değişiklikler, okula başlamak ya da okulu bırakmak, çocukların evden ayrılması, amirle problemler gibi.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi günlük sıkıntılar arasında gösterilemez?

Komşu gürültüsü

Kumandayı kaybetme

Para düşürme

İşten çıkarılma

Suların kesilmesi

Açıklama:

Günlük sıkıntılar, kişinin günlük yaşamında her gün karşılaşabileceği, huzursuz
edici, engelleyici, hayal kırıklığı yaşadığı olaylardır. Bunlara örnek olarak eşyaları
kaybetme, gürültü yapan komşular, günlük maddi sıkıntılar verilebilir

Doğru Cevap: D

Soru 54

"Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir. Eğer kişi tehlikeyle başa çıkamazsa ya da kaçınamazsa bu yolu kullanır."
Yukarıdaki ifadeler hangi savunma mekanizmasını tanımlamaktadır?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Regresyon

Yüceltme

Açıklama:

Yetişkinlikle beraber gerçeği değerlendirme yetisinin giderek gelişmesi sonucunda yadsıma eğilimi zayıflar.
Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir. Eğer kişi tehlikeyle başa çıkamazsa ya da kaçınamazsa bu yolu kullanır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

"......., istenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır." cümlesindeki boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Yer değiştirme

Yüceltme

Açıklama:

Bastırılan şey bilinçli olarak hissedilmese de etkililiğini sürdürür. Bir ismin ya da bir işin unutulması örnek olarak verilebilir.
Bastırma, istenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

"........ , kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Özdeşim kurma

Regresyon

Açıklama:

Bu şekilde kişi, kendi eksiklikleri ya da suçluluk duygularını başkasına yükler. Örneğin eşinden nefret eden bir kişi, onun kendisini sevmediğine, onu aldattığına inanır ve bunları iddia eder.
Yansıtma: Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Regresyon nedir?

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Açıklama:

Regresyon: Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması hangi savunma mekanizmasına örnek verilebilir?

Özdeşim kurma

Yansıtma

Yadsıma

Regresyon

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Entellektüalizasyon: Stresli problemlerle karşılığında kişinin kendisini onlardan uzaklaştırabilmek için soyut bir biçimde problemleri ele almasıdır. Örneğin, evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması gibi.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması hangi savunma mekanizmasına örnek verilebilir?

Bastırma

Yadsıma

Regresyon

Yüceltme

Yer değiştirme

Açıklama:

Yer değiştirme: Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesi hangi savunma mekanizmasının tanımıdır?

Özdeşim kurma

Regresyon

Entellektüalizasyon

Yüceltme

Yer değiştirme

Açıklama:

Yüceltme: İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek
sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesi hangi savunma mekanizmasını tanımlar?

Bastırma

Yansıtma

Yadsıma

Karşıt tepki geliştirme

Yer değiştirme

Açıklama:

Karşıt tepki geliştirme: Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

"......., istenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır." cümlesindeki boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?

Yansıtma

Bastırma

Yadsıma

Regresyon

Yer değiştirme

Açıklama:

Bastırma, istenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

"........ , kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?

Yadsıma

Bastırma

Yansıtma

Özdeşim kurma

Regresyon

Açıklama:

Yansıtma: Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Regresyon nedir?

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Açıklama:

Regresyon: Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Evliliğinde problemler olan kişinin kendi problemlerini çözmeye çalışmak yerine evliliklerdeki problemleri anlamaya çalışması hangi savunma mekanizmasına örnek verilebilir?

Özdeşim kurma

Yansıtma

Bastırma

Yadsıma

Entellektüalizasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 66

Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması hangi savunma mekanizmasına örnek verilebilir?

Bastırma

Yansıtma

Yadsıma

Yüceltme

Yer değiştirme

Açıklama:

Yer değiştirme: Bastırılmış olan güdü ve duyguları orijinal objesinden ikame objeye yönlendirmektir. Patronla kavga eden kişinin evdeki hayvana vurması örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesi hangi savunma mekanizmasının tanımıdır?

Yüceltme

Özdeşim kurma

Yer değiştirme

Bastırma

Yansıtma

Açıklama:

Yüceltme: İlkel nitelikteki eğilim ve isteklerin doğal amaçlarından çevrilerek
sosyal açıdan daha kabul edilebilir kanallara yöneltilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesi hangi savunma mekanizmasını tanımlar?

Bastırma

Yansıtma

Yadsıma

Regresyon

Karşıt tepki geliştirme

Açıklama:

Karşıt tepki geliştirme: Kişinin bastırılmış inanç ve duygularına zıt olan fikir ve duyguları ifade etmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Regresyon nedir?

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Açıklama:

Regresyon: Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi "Regresyonun" tanımıdır?

Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

İstenmeyen duyguları, düşünceleri, istekleri bilinçten uzaklaştırmaktır.

Acı verici ya da tehdit edici gerçeği reddetmektir.

Kişinin bastırdığı güdüleri, duyguları, istekleri diğer kişiye atfetmesidir.

Kişinin yetersizlik duygusundan kaçmak için başkasının özellikleri ile özdeşleşmesidir.

Açıklama:

Regresyon: Kişinin önemli bir engellenme ile karşılığında çocuksu davranışlara ve savunmalara geri dönmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Gül hanım uzun yıllardır oturduğu bir şehirden başka bir şehre taşınmak durumunda kalmıştır. Gül hanım bu değişikliğin getirdiği stresle baş etmek için çok çaba göstermiş, sonunda bağışıklık sistemi zayıflamış ve cilt sorunları yaşamaya başlamıştır. Yukarıda verilen Gül hanımın durumu stresi açıklamaya yönelik hangi yaklaşıma örnek olabilir?

Genel adaptasyon sendromu

Büyük yaşam olayları

Günlük sıkıntılar

Dışsal olayla temelli stres

Transaksiyonel model

Açıklama:

Organizma yaşadığı stresle başa çıkmak için mücadeleye girişir. Şayet organizma uzun süre strese maruz kalır ve bu stresin üstesinden gelmede başarısız olursa, tükenmişlik süreci başlar ve organizmada bağışıklık sistemini zayıflatır ve ölüme kadar giden sağlık sorunlarına neden olur. Hans Selye bu duruma Genel Adaptasyon Sendromu adını vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Holmes ve Rahe tarafından geliştirilen Sosyal Yeniden Uyum Ölçeği isimli değerlendirme aracına göre, aşağıdakilerden hangisi stres kaynağı olan "büyük yaşam olaylarına" örnek olabilir?

Gürültü yapan komşular

İş yerinde psikolojik yıldırmaya (mobing) maruz kalmak

Bir kişisel eşyayı, objeyi kaybetmek

Trafik sıkışıklığı

Elektrik kesintileri

Açıklama:

Stres yaratan durumlar günlük sıkıntılar ve büyük yaşam olayları olarak sınıflandırılmıştır. Holmes ve Rahe tarafından geliştirilen Sosyal Yeniden Uyum Ölçeği isimli değerlendirme aracına göre eşin kaybı, boşanma, hapse girme, evlenme, çocuk sahibi olma, amirle sorunlar yaşama gibi olaylar Büyük Yaşam Olayları olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I Stresin nedeni bireyin başına gelen dışsal olaylardır
II Strese verilen tepki kişi ve çevre arasındaki etkileşime bağlı olarak ortaya çıkar.
III Birey önce strese neden olan olayın tehdit edici olup olmadığını değerlendirir
IV Birey ikincil değerlendirme sürecinde yaşadığı olaya meydan okur
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri Lazarus ve Folkman'ın strese ilişkin görüşleri arasındadır?

I ve IV

I ve III

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Lazarus ve Folkman, strese verilen tepki kişi ve çevre arasındaki etkileşime bağlı olarak ortaya çıkar. Birey önce strese neden olan olayın tehdit edici olup olmadığını değerlendirir. Bu değerlendirme birincil değerlendirme sürecidir. Birey birincil değerlendirme sürecinde birey olayı zarar-kayıp, tehdit ve meydan okuma bağlamında değerlendirir. Birincil değerlendirme sonucunda birey olayı baş edilebilir olarak görürse mücadeleye girişir. Yani, II ve III numaralı ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Lazarus ve Folkman'ın geliştirdiği Transaksiyonel Modelde stresle başa çıkmada kullanılan problem odaklı stratejilerin merkezinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Durumun düzeltilmesi

Kişinin strösere yönelik duygusu

Çözüm için seçeneklerin ortaya konması

Durumun/olayın kendisi

Kontrol edilemeyecek durumlar

Açıklama:

Transaksiyonel modele göre, problem odaklı stratejileri kullanan bireylerin odaklandığı nokta durumun/olayın kendisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren kişilik özelliği ............................ olarak tanımlanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

İyimserlik

Yaşantıya açıklık

Pozitiflik

Kontrolcülük

Dirençlilik

Açıklama:

Yaşamın anlamlı olduğu, geleceğimizi kendimizin seçeceği ve değişimin ilginç ve değerli olduğu düşüncelerini içeren kişilik özelliği dirençlilik olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Serhat hanım eşinin yakınlarıyla sorun yaşamaktadır. Sorunlarını çözemediği gibi sürekli olarak kendisini kötü hissetmekte ve neden onlara karşı bu kadar olumsuz tepkiler verdiğini anlamaya çalışmaktadır. Sorunlarının ne olduğunun farkına olmasına rağmen bir çeşit kısır döngüye girmiştir.
Serhat hanımın sergilediği kişilik özelliği aşağıdakilerden hangisine örnek olabilir?

Ruminasyon

Bağımlılık

Dirençlilik

Kötümserlik

Kişiselleştirme

Açıklama:

Ruminasyon insanlara sorunlarının nedeni bakımından bir farkındalık sağlamasına rağmen onları pasifliğe ve çaresizliğe hapseder. Çünkü ruminasyon kişiyi bir çeşit düşünsel kısır döngüye sokar.

Doğru Cevap: A

Soru 77

İçten içe eşini aldatma düşüncelerine sahip olan Tuna bey, bu düşüncelerden de oldukça rahatsızdır. Bir süre sonra eşine onun kendisini aldatma niyeti taşıdığını söylemeye ve onu suçlamaya başlar.
Tuna beyin bu davranışı hangi savunma mekanizmasıyla açıklanabilir?

Karşıt tepki geliştirme

Yansıtma

Özdeşim kurma

Regresyon

Yer değiştirme

Açıklama:

Yansıtma savunma mekanizması kişinin sahip olduğu, ancak ahlaki ve sosyal açıdan kabul görmeyecek düşünceleri, istekleri söz konusu olduğunda, bu düşünce ve isteklerin neden olduğu ruhsal zorlanmadan kurtulmak için bunları bir başkasına yüklemesi biçiminde gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

I Çatışmalar her zaman olumsuz duygularla sonuçlanır
II Kişiler arası çatışma kadar kişi içi çatışma da yaşanılır
III Çatışmalar kişisel ve sosyal değişimlerin kaynağı olabilir
IV Çatışmanın birey üzerinde yaratacağı stres çatışmanın kaynağına bağlıdır
Yukarıdaki ifadelerden hangileri çatışma kavramı düşünüldüğünde doğrudur?

I ve II

II ve IV

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Çatışmanın farklı biçimleri, türleri vardır. Kişiler arası çatışma kadar kişi içi çatışma da yaşanılır. Çatışmalar düşünüldüğü gibi her zaman olumsuz niteliğe sahip değildir; aksine kişisel ve sosyal değişimlerin kaynağı olabilir çünkü çatışma ilişkide veya durumda bir sorun olduğu bilgisi verir. Bu sorun çözüme kavuşturulduğunda, kişisel veya sosyal değişim gerçekleşebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Sevgilisi Alper'e yeni vizyona giren drama türündeki filmi birlikte izlemek istediğini söyler. Ancak Alper drama filmlerinden sıkılmaktadır. Bir taraftan sevgilisi ile birlikte vakit geçirmek ister, diğer taraftan da sıkılacağını bildiği bu filme gitmek istemez.
Alper'in yaşamış olduğu bu çatışma hali aşağıdaki çatışma türlerinden hangisine örnektir?

Yaklaşma-yaklaşma

Kaçınma-yaklaşma

Kaçınma-kaçınma

Yaklaşma-Kaçınma

Uyumsuzluk-tutarsızlık

Açıklama:

Alper bu durumda bir yaklaşma-kaçınma çatışması yaşamaktadır. Çünkü sevgilisi ile birlikte vakit geçirme isteği taşımaktadır, ancak onun gitmeyi istediği film drama türünde olduğundan, sıkılacağını bildiğinden bu filmi izlemek istemez.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcı olan, bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve girişkenliği içeren çatışma ile baş etme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabet

Ortak çalışma

Uyum sağlama

Uzlaşma

Kaçınma

Açıklama:

Kaçınma başa çıkma biçimi kalıcı bir yöntem olarak kullanıldığında yıkıcı olan, bir taraf ya da iki taraf için düşük düzeyde işbirliği ve girişkenliği içeren bir çatışmayla baş etme biçimidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu ve bireyi diğer bireylerden farklılaştıran, tutarlı ve yapılaşmış ilişki biçimine psikolojide ne ad verilir?

Kişilik

Bilinç öncesi

Gizli dönem

Karşılıklı belirleyicilik

Bilinç dışı

Açıklama:

Konu Başlığı ve Açıklama: Kişilik Kavramı, Psikolojide “Kişilik” Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu ve bireyi diğer bireylerden farklılaştıran, tutarlı ve yapılaşmış ilişki biçimi olarak tanımlanmaktadır.
Psikolojide kişiliği, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu ve bireyi diğer bireylerden farklılaştıran, tutarlı ve yapılaşmış ilişki biçimi olarak tanımlamak mümkündür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Farklı bireylerde benzer biçimde ortaya çıkan davranış biçimleri
II. Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu ilişki biçimi
III. Bireyde anlık durumlara özgü davranış biçimi
IV. Bireyde birbiriyle uyumlu davranış biçimleri
V. Bireyin kendine özgü duygu ve düşünce biçimi
Yukarıdakilerden hangileri psikolojide kişilik davranışları ile ilgili özellikler arasında yer alır?

I, II, III, IV

II, III, IV, V

II, III, IV

II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Psikolojide kişilik kavramı kullanılırken, Bireylerde benzer biçimde ortaya çıkan davranış biçimleri yerine daha çok bireyin kendine özgü, ayırıcı davranış biçimleri kastedilmektedir.
Psikolojide kişilik davranışları ile ilgili özellikler
II. Bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu ilişki biçimi
IV. Bireyde birbiriyle uyumlu davranış biçimleri
V. Bireyin kendine özgü duygu ve düşünce biçimi
dolayısıyla doğru cevap II, IV, V şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Libidonun kişilik gelişimi sürecinde, ileriki yıllarda kişilik gelişimini etkileyecek şekilde vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalmasına ne ad verilir?

Süperego

Saplanma

Yaşam içgüdüsü

Ölüm içgüdüsü

Ego

Açıklama:

Freud’a göre ergenliğe kadar devam eden kişilik gelişimi dönemlerinde ortaya çıkan libidonun yoğunlaştığı farklı bölgelere yönelik saplanma kişilik gelişimini ileri yıllarda önemli oranda belirler.
Cinsel enerji olarak adlandırılan libidonun kişilik gelişimi sürecinde, ileriki yıllarda
kişilik gelişimini etkileyecek şekilde vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalmasına saplantı denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Freud’a göre çocuk açısından tuvalet eğitimi verildiği için önemli olan ve libidonun anal bölgeye kaydığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Gizil dönem

Anal dönem

Oral dönem

Fallik dönem

Genital dönem

Açıklama:

Freud’a göre tuvalet eğitimi Anal dönemde gerçekleşir ve bu dönemde ebeveynin tuvalet eğitimine ve çocuğa yaklaşımı kişilik gelişimi bakımından önem kazanır.
Anal dönemde çocuklarda libido anal bölgeye kaymaktadır. Çocuk açısından bu dönem tuvalet eğitiminin verilmesi bakımından önemli bir dönemdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Psikodinamik yaklaşımı benimseyen Jung’a göre, ortak (kolektif) bilinçdışımızda insanlığın geçmiş yaşantılarından oluşan ortak düşüncelerimiz mevcuttur. Aşağıdakilerden hangisi bu ortak düşüncelerimizi ifade etmede kullanılır?

Arketip

Maske

Persona

Anima

Animus

Açıklama:

Arketip kavramı ortak düşüncelerimizi ifade etmede kullanılır. Diğer seçeneklerde verilenler farklı arketip örnekleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Bireylerin yaşadıkları fiziksel zayıflıkların ya da kayıpların üstesinden gelmek ve mükemmele ulaşmak için daha çok çaba göstermeyi sağlayan mekanizmaya ne ad verilir?

Kişilik gelişimi

Ödünleme

Aşağılık duygusu

Aşağılık kompleksi

Doğum sırası

Açıklama:

Adler’e göre Aşağılık duygusu bu çabaya kaynaklık etmektedir, bu çabanın ortaya çıktığı mekanizma ise ödünleme olarak adlandırılır.
Ödünleme, bireylerin yaşadıkları fiziksel zayıflıkların ya da kayıpların üstesinden gelmek ve mükemmele ulaşmak için daha çok çaba göstermeyi sağlayan mekanizmadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

İnsancıl yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bireylerin şimdi ve buradaki davranışları önemlidir.

İnsanların gelişme potansiyeli vardır.

Bireyler eylemlerinden sorumludur.

Bireyler ödül ve ceza ile yönlendirilebilirler.

Carl Rogers bu alanda söz sahibi bir kuramcıdır.

Açıklama:

Bireylerin ödül ve ceza ile yönlendirilebilmesi görüşü insancıl görüşle tutarlı değildir. Bu görüşe göre insanlar pasif değildirler, bilinçli olarak tercihlerde bulunabilir ve buna uygun hareket edebilirler.
Bireyler öğrenme yaklaşımlarında olduğu gibi sadece dışarıdan gelen ödül ve ceza ile yönlendirilecek pasif varlıklar değildirler. Bu yaklaşımda insanlar kendi eylemlerinden sorumlu tutulmaktadır. Birey kendisi için en iyiye ulaşmak adına seçimler yapmaktadır ve bu seçimlerinden kendisi sorumludur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hayalci ya da gerçekçi, bağımsız ya da uysal, çeşitlilik ya da sıradanlık özelikleri Büyük Beşli'nin hangi faktörüne ilişkindir?

Açıklık

Nevrotik

Dışa dönük

Uyumlu

Özdisiplin

Açıklama:

Hayalci ya da gerçekçi, bağımsız ya da uysal, çeşitlilik ya da sıradanlık gibi özellikleri içren boyut açıklık boyutudur.
Hayalci ya da gerçekçi, bağımsız ya da uysal, çeşitlilik ya da sıradanlık özellikleri Büyük Beşli'nin açıklık faktörüne ilişkindir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bilişsel-sosyal öğrenme yaklaşımınına göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Davranışı etkilemede içsel ve dışsal unsurlar etkileşim halindedir.

İnsanların başarılı olacaklarına ve değişebileceklerine inanmaları özyeterlik kavramı ile ifade edilir.

Davranışı etkilemede dışsal unsurlar daha fazla role sahiptir.

Kişinin davranışları çevre ile sürekli etkileşim halinde değildir.

Abraham Maslow bu yaklaşımın öncülerindendir.

Açıklama:

Bandura’ya göre davranışları ortaya çıkarmada bilişsel yapı, öğrenme, deneyimler ve çevre bir arada etkileşimli olarak, diğer bir değişle içsel ve dışsal unsurlar etkileşimi belirleyicidir.
Bandura’ya göre kişinin davranışları sürekli olarak çevre ile etkileşim halindedir. Bir şekilde davranışı belirleyen ödül ve ceza gibi dışsal unsurlar ile düşünce ve beklentiler gibi içsel unsurlar etkileşimli bir şekilde bir sistemin parçalarını oluşturmaktadır. Kişinin çevre ile olan etkileşimini Bandura karşılıklı belirleyicilik olarak adlandırmaktadır. Birey davranışı gerçekleştirmeden önce olası sonuçlarını düşünür. Bu süreçte bireyin beklentileri ve içsel etmenler davranışı etkilemektedir. Örneğin bir kişi hoşlanmadığı biri ile iş görüşmesi yapmak için yemek teklifi almaktadır. Fakat bütün gecesini bu kişi ile geçirip gecesini mahvetmek istememektedir. Bireyin içsel beklentisi bu daveti reddetmesine sebep olur. Eğer hoşlanılmayan kişi gece yemekte işle ilgili çok önemli avantajlar sağlayacak fırsatları sunacağını ifade ederse, kişide dışsal beklentiler ağır basarak daveti kabul etmesine neden olur. Eğer gece yemek güzel geçer ve hoşlanılmayan kişi de eğlenceli bir yemek geçirmeye neden olacak şekilde davranırsa, bireyin davranışları beklentilerini ve gelecek davranışlarını değiştirebilir. Bu durumda davranışı etkilemede içsel ve dışsal unsurlar etkileşim halindedir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Vücut yapısı ve kişilik arasındaki bağlantıya göre kas, omuz ve beden yapıları gelişmiş güçlü atletik bir görünüme sahip kişiler nasıl tanımlanmaktadır?

Ektomorf

Endomorf

Mezomorf

Süper ego

Dışa dönük

Açıklama:

Vücut yapısı ve kişilik, Mezomorf: Kas, omuz ve beden yapıları gelişmiş güçlü atletik bir görünüme sahiptirler. Canlı beden hareketleri, spor ve serüvenden hoşlanma, içinden geldiği gibi davranma, acı ve sıkıntıya dayanıklı, kalabalık ve gürültüden hoşlanma gibi kişilik özellikleri gösterirler. Ayrıca bu kişiler alkol aldıklarında kuşkulu, hak arayan saldırgan bir tutum sergilerler.
Kas, omuz ve beden yapıları gelişmiş güçlü atletik bir görünüme
sahip kişiler Mezomorf olarak tanımlanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Bir kişi konuşurken sözü kesildiğinde saldırganca davranıyor ve bunu benzer her ortamda yineliyorsa bu davranış o bireyin hangi özelliğidir?

Psikodinamik yaklaşım

Kişilik davranışı

Bilinç altı davranış

Bilinç dışı davranış

Gizil davranış

Açıklama:

Kişilik Kavramı, Bir kişi konuşurken sözü kesildiğinde saldırganca davranıyor ve bunu benzer her ortamda yineliyorsa bu davranış o bireyin “Kişilik Davranışı” olduğunu söylemek mümkündür.
Bir kişi konuşurken sözü kesildiğinde saldırganca davranıyor ve bunu benzer her ortamda yineliyorsa bu davranışın o bireyin kişilik davranışı olduğunu söylemek mümkündür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Gerçek davranışlar gözlenemeyebilir.
II. Yapılandırılmış olabilir.
III. Karşılıklı konuşma ve bilgi alma sürecidir.
IV. İçerik önceden belirlenmeden yapılabilir.
Bireysel görüşme hakkında yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?

I, III

II, III

II, III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Bireysel görüşme tekniğinin geçerlilik ve güvenilirliğinin en yüksek olduğu iddia edilemez. Her tekniğin kullanım amacına göre geçerlilik ve güvenilirliği tartışılabilir.
Karşılıklı konuşma ve bilgi alma süreci olarak tanımlanabilecek olan bu süreç genel olarak yapılandırılmış ya da yapılandırılmamış olabilmektedir. Bir şekilde içerik önceden belirlenmiş ya da o anki konuşmalarla şekillenen bir yapıda gelişebilmektedir. Örneğin bir klinikte görüşme yapan kişi bireylerin neden tedavi için
geldiklerine ilişkin sorularıyla karşısındaki kişi ile ilgili bilgi almaya çalışır ve bu süreçte değişik birçok soruda bireyin davranışlarını izler. Bu süreçte görüşmenin yol açacağı gerginlik kişiye özgü gerçek davranışların ortaya çıkmasını engelleyebilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Psikodinamik yaklaşımda kuramcılar, hangi faktörün davranışlar üzerindeki etkisini çalışmaktadırlar?

Ödünleme

Özyeterlik

Psişik enerji

Doğum sırası

Saplanma

Açıklama:

Psikodinamik Yaklaşım, Psikodinamik yaklaşımda kuramcılar psişik enerjinin davranışlar üzerindeki etkisi üzerinde çalışmaktadırlar. Bu süreçte bu enerjinin kaynağı kimi zaman cinsellik ve saldırganlık içgüdüleri olabilirken, kimi zaman da bireyin bağımlılıkla savaşı olabilmektedir. Psikodinamik kuramlar, kişiliğin bilinçdışı (bilinçaltı) unsurlarla şekillendiğini savunmaktadırlar. Bu yaklaşımın en önemli öncüsü Sigmund Freud’tur. Onu takip eden ve onun kuramına yeni ve farklı yorumlar getiren Carl Gustave Jung, Alfred Adler, Karen Horney ve Erik Erikson gibi kuramcıların kişilik yaklaşımları psikodinamik yaklaşımlar altında incelenmektedir.
Psikodinamik yaklaşımda kuramcılar, psişik enerjinin davranışlar üzerindeki etkisi
üzerinde çalışmaktadırlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sigmund Freud’a göre, isteklerin haz verici bir şekilde doyurulması ya da sıkıntı veren durumdan kaçınılması aşağıdakilerden hangisi için önemlidir?

Süperego

Ego

Gizli dönem

İd

Gizli Dönem

Açıklama:

İd için önemli olan bir an önce isteklerin haz verici bin şekilde doyurulması ya da sıkıntı veren durumdan kaçınılmasıdır. Bunu id iki şekilde yerine getirir. Birinci yol boğazına bir şey takıldığında öksürmek gibi tepkisel davranışlar, bir diğeri ise kendini rahatlatmak için kızdığınız birine rüyanızda haddini bildirmek gibi arzu gerçekleştirmedir.
İd için önemli olan bir an önce bu isteklerin haz verici bir şekilde doyurulması ya da sıkıntı veren durumdan kaçılmasıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

“Halanızın ismi nedir” ya da “ilkokul öğretmeninin adı neydi” gibi soruların cevapları neyi oluşturur?

Kişilik kavramı

Gizli dönem

Ego

Bilinç

Bilinç öncesi

Açıklama:

Farkında olamadığımız ama kolaylıkla hatırlanabilecek bilgiler bilinç öncesini oluşturur. Örneğin “halanızın ismi nedir?” ya da “İlkokul öğretmeninin adı neydi?” gibi soruların cevapları, o an için aklınızda olmayan fakat bir soruyla hemen ya da biraz üzerinde düşünülerek de olsa çağrılması kolay bilgilerden oluşur.
Farkında olamadığımız ama kolaylıkla hatırlanabilecek bilgiler bilinç öncesini oluşturur. Örneğin “halanızın ismi nedir?” ya da “İlkokul öğretmeninin adı neydi?” gibi soruların cevapları, o an için aklınızda olmayan fakat bir soruyla hemen ya da biraz üzerinde düşünülerek de olsa çağrılması kolay bilgilerden oluşur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Cinsel enerji olarak adlandırılan libidonun kişilik gelişimi sürecinde, ileriki yıllarda kişilik gelişimini etkileyecek şekilde vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalması neyin tanımlanmasıdır?

Oral dönem

Saplanma

Ego

İd

Süper-ego

Açıklama:

Saplanma, cinsel enerji olarak adlandırılan libidonun kişilik gelişimi sürecinde, ileriki yıllarda kişilik gelişimini etkileyecek şekilde vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Freud' a göre bebeklik döneminde oral yönden az doyum sağlayanlar ilerde ne tür kişilik özellikleri sergilerler?

inatçı

kötümser

titiz

özyeterli

cimri

Açıklama:

Bebeklik döneminde oral yönden az doyum sağlayanlar ilerde Saldırgan ve kötümser özellikler sergilerler.
Oral yönden doyum sağlayan çocuklar ileride iyimser ve bağımlı yetişkin özellikleri, az doyum sağlayanlar saldırgan ve kötümser özellikler sergilerler. Freud’a göre bu dönemdeki saplanma ileride yaşanabilecek alaycı, tartışmayı seven, kolay aldanabilen, kendine güvenden yoksun kişilik yapısıyla yakından ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Kız çocuklarında babaya duyulan tutku ve hayranlık, anneyi ise aşırı kıskanma durumu ne olarak adlandırılmaktadır?

Elektra kompleksi

Gizil davranış

Genital dönem

Arketip

Açıklık

Açıklama:

Kız çocuklarında babaya duyulan tutku ve hayranlık, anneyi aşırı kıskanma durumu Elektra kompleksi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Her erkeğin içinde dişi, bir kadının içinde de erkeksi yön bulunduğunu vurgulayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Carl Gustave Jung

Alfred Adler

Sigmund Freud

Karen Horney

Erik Erikson

Açıklama:

Carl Gustave Jung, erkek ve kadın kişiliğinde görülen arketipler anima ve animus olarak adlandırılmaktadır. Her erkeğin içinde dişi, bir kadının içinde de erkeksi yön olduğunu vurgulayan Jung’a göre Erkekteki daha hassas ve destekleyici davranışları açıklayan kadın arketipi anima, kadın kişilik yapısındaki saldırgan davranışı ortaya koyan arketip ise animustur. Bireyler anima ve animusu ideal eş beklentilerine yansıtarak eş aramada bu arketipleri kullanırlar. Bir şekilde seçilen eşler bilinçaltında ki anima ve animus arketiplerinin

Doğru Cevap: A

Soru 20

Kişilerden gösterilen bir resim hakkında hikaye oluşturmaları istenilen ve bu hikayenin kişilerin bireysel yaşantısı hakkında bilgi vereceği varsayılan kişilik ölçme ve değerlendirme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri

Projektif Testler

Tematik Algı Testi

Objektif Testler

Doğal Gözlem

Açıklama:

Tematik algı testi kullanılarak kişilere insanlar ve olaylarla ilgili belirsiz bir resim gösterilir ve bu resimle ilgili hikaye anlattırılır. Kişilerin gördüğü resmi bireysel yaşantıları doğrultusunda algıladığı varsayılır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Ayırıcı
Tutarlı
Zaman içinde değişkenlik gösterebilen
Yapılaşmış ve kalıplaşmış

Yukarıdakilerden hangileri kişilik tanımlarına göre kişilik davranışlarına ait özellikler arasındadır?

I ve II

I ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kişilik tanımları genel olarak değerlendirildiğinde kişiliğin bireyin fiziksel ve sosyal çevresiyle ilişki kurma biçimini şekillendiren, onu diğerlerinden ayıran, kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıpları olduğu söylenebilir. Aynı zamanda kişilik özelliklerinin zaman içinde değişkenlik göstermeyen bir özellikte yani tutarlı olması beklenir. Dolayısıyla verilenlerden I, II ve IV'ü içeren C seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Freud'un kişiliği meydana getiren yapılarla ilgili ortaya attığı görüşler dikkate alındığında "düşünme ve akıl yürütüme süreçlerinin kontrolünün" aşağıdaki hangi mekanizma tarafından gerçekleştirildiği belirtilebilir?

İd

Bilinç öncesi

Süperego

Bilinç

Ego

Açıklama:

Freud'a göre kişilik id, ego ve süperego olarak adlandırdığı üç yapının etkileşiminden meydana gelmektedir. İd, doğuştan getirilen, haz odaklı çalışan ve kişiliğin ilkel yönünü oluşturan bir mekanizmadır. Süperego ise doğumdan sonra toplumun ve kültürün etkisiyle gelişmekte ve kişiliğin daha çok ahlaki yapısını oluşturmaktadır. Ego ise daha çok gerçeklik ilkesi doğrultusunda çalışan bir kontrol mekanizmasıdır. Düşünme ve akıl yürütüme süreçleri bu yapı tarafından kontrol edilir. Verilenler ışığında doğru cevap ego yani E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Fikret, inatçı, cimri ve aşırı titiz bir yetişkindir. Freud'un kişilik kuramı açısından düşünüldüğünde Fikret'in aşağıdaki hangi döneme saplanma gerçekleştirdiği söylenebilir?

Oral

Anal

Fallik

Gizil

Genital

Açıklama:

Freud'a göre yaşamın ilk yılları kişilik gelişiminde çok önemlidir. Libido olarak adlandırılan cinsel enerjinin kişilik gelişiminde önemli bir rolü bulunmaktadır. Doğumdan sonra ergenliğe kadar libido vücudun belli bölgelerine yönelmektedir. Libidonun vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalması sonucunda bireyin ileriki yıllarda kişilik gelişimi etkilenmektedir. Libido için haz kaynağı 1,5 yaş ile 3,5 yaş arasında anüs bölgesi olmaktadır. Bu dönemde verilen tuvalet eğitiminin niteliği bireyin ilerde inatçı, cimri, aşırı titiz gibi özellikler göstermesine neden olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Jung'un kuramını Freud'un görüşlerinden farklılaştıran en temel özelliklerden birisidir?

Bilinçdışı "kişisel" ve "kolektif" olarak ikiye ayrılır

İnsanlar doğuştan olumlu güdülere sahiptir

Kişiliği etkileyen en önemli unsur doğum sırasıdır

Kişilik gelişimi yaşam boyu devam eder

Kişilik, kişi-çevre etkileşiminin bir ürünüdür

Açıklama:

Carl Gustave Jung başlarda Freud ile çalışan ve onun pek çok ilkesini benimseyen bir psikodinamik yaklaşımcıdır. Ancak Jung onun Freud'dan farklılaşmasını sağlayan bazı görüşler de ortaya atmıştır. En temel özelliklerden birisi bilinçdışını kişisel ve kolektif olarak ikiye ayırmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler Jung'a ait değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Duygusal sorunlarla uğraşmada ve bireyin kendi güvenliğini sağlamada nevrotik eğilimlerin etkili olduğunu ileri süren Psikodinamik kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Karen Horney

Erik Erikson

Sigmund Freud

Alfred Adler

Carl Gustave Jung

Açıklama:

Duygusal sorunlarla uğraşmada ve bireyin kendi güvenliğini sağlamada nevrotik eğilimlerin etkili olduğunu ileri süren Psikodinamik kuramcı Karen Horney'dir. Nevrotik eğilimler duyguların değişkenliği olarak tanımlanır ve Horney'e göre insanlara yönelmek, insanlara karşı hareket etmek ve insanlardan uzaklaşmak şeklinde üçe ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

"Şu an yaşamdaki tek amacım çocuklarımı iyi bir şekilde yetiştirmek" diyen bir kişinin Erikson'un kuramına göre aşağıdaki hangi dönemde olması daha çok beklenir?

Başarıya karşı aşağılık duygusu

Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası

Yakınlık kurmaya karşı soyutlanma

Üretkenliğe karşı durgunluk

Benlik bütünlüğü ya da umutsuzluk

Açıklama:

Erikson'un döneminde bireyler yaşam boyunca farklı krizlerle karşı karşıya gelirler. Bireyin iyi oluşu ve kişiliği bu krizlerin ne şekilde çözümlendiğinden oldukça etkilenir. Bireyin daha çok yeni nesli yetiştirmeye odaklandığı ve bu sayede boşluk duygusundan uzaklaşmaya çalıştığı dönem üretkenliğe karşı durgunluktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Sürekli olarak içten gelen dürtülerin yönlendirdiği varlıklardır
Değişme ve gelişme potansiyeli olan bir yapıya sahiptirler
Sadece dışarıdan gelen ödül ve ceza ile yönlendirilebilirler
Kendisi için en iyi seçimi yapabilecek güçtedirler

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, insancıl kuramların insan doğasına bakışları ile ilgili doğru bilgiler arasındadır?

I ve II

II ve III

I ve IV

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İnsancıl kuramlara göre bireyler pasif varlıklar olarak görülmezler. Bu nedenle Freud'un iddia ettiği gibi sürekli olarak içten gelen dürtülerin yönlendirdiği varlıklar değillerdir. Aksine değişme ve gelişme potansiyeli olan bir yapıya sahiptirler. Aynı zamanda davranışçı öğrenme yaklaşımlarındaki gibi sadece dışarıdan gelen ödül ve ceza ile yönlendirilebilen varlıklar da değildirler. İnsancıl yaklaşım bireyin kendisi için en iyi seçimi yapabilecek güçte ve sorumlulukta olduğunu iddia ederler. Dolayısıyla II ve IV doğru cevaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aylin, genel anlamda yeni şeyler keşfetmeye meraklı, bağımlılıktan ve sıradanlıktan hoşlanmayan bir kişidir. "Büyük Beşli" olarak adlandırılan kişilik yaklaşımına göre Aylin'in aşağıdaki hangi kişilik özelliğinin baskın olduğu söylenebilir?

Nevrotik

Açıklık

Dışa dönük

Uyumlu

Özdisiplin

Açıklama:

Büyük Beşli yaklaşımına göre kişilik özellikleri beş faktör altında toplanmaktadır. Hayalci, bağımsızlığı seven, sıradanlıktan hoşlanmayan ve yeni şeyler keşfetmekten hoşlanan kişilerin açıklık özelliklerinin yüksek olduğu belirtilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Albert Bandura'ya göre davranışların, içsel ve çevresel etmenlerle ilişkisine yönelik aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Kişi davranışları ile çevreyi etkileyebilir ama çevre hiçbir şekilde davranışa etki edemez

Kişinin davranışları ve çevre arasında bir ilişki olduğu söylenemez

Kişinin davranışları yalnızca düşünce ve beklentiler gibi içsel süreçler tarafından belirlenir

Kişinin davranışlarını yalnızca ödül ve ceza gibi çevresel etmenler belirler

Kişinin davranışları ile içsel ve çevresel etmenler sürekli etkileşim halindedir

Açıklama:

Bandura'ya göre çevre ve kişinin davranışları sürekli bir etkileşim halindedir. Yani hem ödül ve ceza gibi dışsal unsurlar hem de düşünce beklentiler gibi içsel özellikler etkileşimli olarak kişinin davranışlarını belirler. Kişinin davranışları da hem içsel hem de çevresel etmenleri etkiler. Buna karşılıklı belirleyicilik denmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Bir ruh sağlığı uzmanı danışanlarının kişilik özelliklerini, mürekkep lekelerinden oluşan kartlarda ne gördüklerini sorarak değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu ruh sağlığı uzmanı kişiliği değerlendirmede aşağıdaki hangi ölçme ve değerlendirme tekniğini kullanmaktadır?

Bireysel görüşme

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri

Projektif test

Gözlem

Objektif test

Açıklama:

Kişiliği ölçmek ve değerlendirmek için farklı teknikler kullanılabilmektedir. Bireysel görüşme, gözlem, objektif test ve projektif test bu tekniklerden en çok kullanılanlarıdır. Mürekkep lekelerinden oluşan kartları değerlendirmek, Roscharch tarafından geliştirilen projektif bir test tekniğidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Kişiliğin bilinçdışı (biliçaltı) unsurlarla şekillendiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İnsalcıl Yaklaşım

Ayırıcı Özellik Yaklaşımları

Psikodinamik Yaklaşım

Bilişsel-Sosyal Öğrenme Yaklaşımı

Bilişsel Yaklaşım

Açıklama:

Psikodinamik kuramlar, kişiliğin bilinçdışı (bilinçaltı) unsurlarla şekillendiğini savunmaktadırlar.
Bilinçöncesi: Bireyin farkında olmadığı fakat kolaylıkla hatırlanıp bilinç düzeyine getirilebilecek bilgilerin oluşturduğu yapıdır.
Bilinç: Bireyin içinde olduğu durumla ilgili hissedilenlerin tümüdür.
Bilinçdışı (bilinçaltı): Bireyin farkında olmadığı, istese de hatırlayamayacağı birey farkında olmadan, istemsiz bir şekilde vücut işlevlerini ve davranışları yönlendiren yapıdır.
Psikodinamik Yaklaşım

Doğru Cevap: C

Soru 32

Ahmet bir doğum günü partisinde, en büyük ve üzerinde kocaman çikolata parçası olan pasta dilimini diğer tüm çocuklardan önce gidip seç ve afiyetle yemiştir.
Freud'un psikodinamik yaklaşımına göre, Ahmet'in bu davranışında kişiliği oluşturan temellerden hangisi etkili olmuştur?

İd

Ego

Süperego

Benlik

Bilinçaltı

Açıklama:

Freud'un psikodinamik yaklaşımıda, kişiliği oluşturan üç temel yapı: İd, ego, süperego.
İdi insanın nefsi, egoyu benlik, superegoyu da vicdan olarak adlandırmak mümkündür. Superegonun varlığı, sadece id ve egodan oluşan bir insanın kişiliğinin bencil olmasının önündeki emniyet anahtarı gibidir. İd ağır bastığında güdülerin egemen olduğu hem kişinin hem de içinde bulunduğu toplumun riske sokulduğu bir yapı ortaya çıkabilir. Buna karşılık superegonun çok baskın olduğu bir kişilik yapısında da davranışların aşırı kontrollü olduğu tutucu kişilik davranışları sergilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıda boş olan yere uygun olan ifadeyi seçin.
Bireyin bir davranışının kişiliğini yansıttığını söyleyebilmek için kişinin davranışlarının diğer bireylerden farklılaşan nitelikte ve ......... olması gerekmektedir.

yüzeysel

güdüleyici

saplantılı

baskıcı

ayırıcı

Açıklama:

Metinde boş bırakılan cümle kişilik tanımında yer alan önemli özelliklerden birini ifade etmektedir.
Bireyin bir davranışının kişiliği ile ilgili oluğunu söyleyebilmemiz için, bireyin davranışlarının diğer bireylerden farklılaşan nitelikte ve ayırıcı olması gerekmektedir.
Kişilik tanımlarının içinde olmazsa olmaz diğer kavramlar ise;

kişinin davranışının zaman geçse de değişmeyen, tutarlı bir yapıda olması,

davranışın yapılaşmış ve kalıplaşmış olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Babasına aşırı derecede düşkün olan Zeynep, annesini babasından kıskanmakta ve babasına yönelik aşırı bağlılık göstermektedir.
Freud'un kişilik gelişimi teorisine göre Zeynep kişilik gelişim dönemlerinden hangisini yaşamaktadır?

Oral Dönem

Anal Dönem

Fallik Dönem

Gizil Dönem

Genital Dönem

Açıklama:

Fallik Dönem (3-5 yaş arası)
Bu yaş dönemindeki çocuklarda cinsel enerji cinsel bölgeye doğru kayar. Cinsel organlarını keşfetmeye başlayan çocuk aynı cinsiyetten olan anababasına karşı kıskançlık hissi geliştirirken, karşı cinsiyetten olan anababasına karşı ise aşırı bağlılık göstermeye başlar.
Erkek çocuğun annesine karşı bu tarz aşırı bağlılık göstermesini, Freud Yunan mitolojisinde bilmeden babasını öldürüp annesi ile evlenen Oedipus’tan yola çıkarak Oedipus kompleksi (karmaşası) olarak adlandırmaktadır. Erkek çocuklarda bu dönemde babalarına karşı kıskançlık ve anneyi paylaşamama durumu vardır.
Kız çocuklarında babaya duyulan tutku ve hayranlık, anneyi aşırı kıskanma durumu ise Elektra kompleksi olarak adlandırılmaktadır.
Kendi cinsiyetinden olan anababanın, kendisinden daha güçlü olduğunu gören çocuk sonunda kendi cinsiyetinden olan anababa ile özdeşim kurarak onu kendine model olarak alır ve toplumca uygun görülen davranış özelliklerini kazanmaya başlar.<

Doğru Cevap: C

Soru 35

Wung'ın kişilik kuramı içinde yer alan "Ortak bilinçdışında insanoğlunun geçmiş yaşantılarını yansıtan deneyim ve ortak anılarından oluşmuş ortak düşünce ve davranış kalıplarına" ne isim verilmektedir?

Persona

Anima

Animus

Arketip

Dışa dönüklük

Açıklama:

Arketip: Ortak bilinçdışında insanoğlunun geçmiş yaşantılarını yansıtan deneyim ve ortak anılarından oluşmuş ortak düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Persona, anima ve animus "arketip" çeşitleridir.
Bireyin dışarı yansıttığı ve diğer insanlar tarafından bilinen fakat aslında bireyin iç benliğini saklayan maske (persona) arketipidir.
Erkekteki daha hassas ve destekleyici davranışları açıklayan kadın arketipi anima, kadın kişilik yapısındaki saldırgan davranışı ortaya koyan arketip ise animustur.
İçedönüklük ve Dışadönüklük ise Jung'ın bireyleri ilgilerine göre yöneldiği alanlar açısından yaptığı sınıflamadır.
Dışadönük tip, Çevresindekilerle kurduğu bağlantı kolay ve uyumludur. Sosyal ortamlara katılmakta sorun yaşamazlar.
İçedönük tip, kendi dünyalarına kapanma, kendileri ile ilgilenme, sosyallik ve kendine güven açısından sorunlar

Doğru Cevap: D

Soru 36

Adler tarafından ileri sürülen "Bireylerin yaşadıkları fiziksel zayıflıkların ya da kayıpların üstesinden gelmek ve mükemmele ulaşmak için daha çok çaba göstermelerini sağlayan mekanizmaya" ne isim verilmektedir?

Saplanma

Ödünleme

Arketip

Karşılıklı Belirleyicilik

Bilinç

Açıklama:

Bireylerin yaşadıkları fiziksel zayıflıkların ya da kayıpların üstesinden gelmek ve mükemmele ulaşmak için daha çok çaba göstermeyi sağlayan mekanizma ödünleme olarak isimlendirilmektedir.
Diğer seçeneklerin anlamları ise;
Arketip: Ortak bilinçdışında insanoğlunun geçmiş yaşantılarını yansıtan deneyim ve ortak anılarından oluşmuş ortak düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Saplanma: Cinsel enerji olarak adlandırılan libidonun kişilik gelişimi sürecinde, ileriki yıllarda kişilik gelişimini etkileyecek şekilde vücudun belli bir bölgesinde takılıp kalmasıdır.
Karşılıklı Belirleyicilik: Davranışı belirleyen ödül ve ceza gibi dışsal unsurlar ile düşünce ve beklentiler gibi içsel unsurların etkileşimidir.
Bilinç: Bireyin içinde olduğu durumla ilgili hissedilenlerin tümüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Horney'e göre yetişkinler sorunlarını çözmede, duyguların değişkenliği olarak tanımlanan ..................... benimsemektedirler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere uygun ifadeyi seçin.

Nevrotik Eğilimleri

Ödünleme Mekanizmasını

Dışadönüklüğü

İçedönüklüğü

Karşılıklı Belirleyiciliği

Açıklama:

Horney'e göre yetişkinler sorunlarını çözmede, duyguların değişkenliği olarak tanımlanan nevrotik eğilimlerden birini benimsemektedirler.
Ödünleme: Bireylerin yaşadıkları fiziksel zayıflıkların ya da kayıpların üstesinden gelmek ve mükemmele ulaşmak için daha çok çaba göstermeyi sağlayan mekanizmadır. Alfred Adler tarafından ileri sürülmüştür.
İçe dönüklük ve dışadönüklük, bireyleri ilgilerin yöneldiği alanlar açısından yapılan bir sınıflamadır. altında ikiye ayırmaktadır. Carl Gustave Jung tarafından ileri sürülmüştür.
Karşılıklı Belirleyicilik: Davranışı belirleyen ödül ve ceza gibi dışsal unsurlar ile düşünce ve beklentiler gibi içsel unsurların etkileşimidir. Albert Bandura tarafından ileri sürülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Erikson kişilik gelişiminin yaşam boyu devam ettiğini ve bireylerin sekiz ayrı dönemeçte önlerine çıkan iki ayrı seçenekten birini seçmek durumunda kaldıklarını savunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda ifade edilen dönemeçlerden biri değildir?

Temel güvene karış güvensizlik

Özerkliğe karşı utanma ve şüphecilik

Girişkenliğe karşı suçluluk duyma

Dışadönüklüğe karşı içedönüklük

Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası

Açıklama:

Dışadönüklük ve içedönüklük kavramları Jung tarafından bireyleri ilgilerin yöneldiği alanları açısından yaptığı bir sınıflamadır.
Erikson'ın kişilik gelişiminde etkili olduğunu ileri sürdüğü sekiz ayrı dönemeçte şunlardır;

Temel güvene karış güvensizlik

Özerkliğe karşı utanma ve şüphecilik

Girişkenliğe karşı suçluluk duyma

Başarıya karşı aşağılık duygusu

Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası

Yakınlık kurmaya karşı soyutlanma

Üretkenliğe karşı durgunluk

Benlik bütünlüğü ya da umutsuzluk

Dışadönüklüğe karşı içedönüklük

Doğru Cevap: D

Soru 39

Ayırıcı Özellik Yaklaşımlarına göre en sık karşılaşılan kişilik özellikleri Büyük Beşli olarak isimlendirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi büyük beşlide yer alan faktörlerden biridir?

Özdisiplin

Ödünleme

Saplanma

Arketip

Endomorf

Açıklama:

Ayırıcı Özellik Yaklaşımlarına göre en sık karşılaşılan kişilik özellikleri olan Büyük Beşli şunlardır;

Nevrotik: Kaygılı ya da sakin, güvensiz ya da güvenli, kedine acıma ya da kendinden memnun,

Dışa dönük: Sosyal ya da çekingen, eğlenceyi seven ya da ciddi, şefkatli ya da mesafeli,

Açıklık: Hayalci ya da gerçekçi, bağımsız ya da uysal, çeşitlilik ya da sıradanlık,

Uyumlu: Yumuşak kalpli ya da katı, güvenen ya da şüphe duyan, yardımcı ya da işbirliği yapmayan,

Özdisiplin: Düzenli ya da düzensiz, dikkatli ya da dikkatsiz, özdisiplinli ya da zayıf iradelidir.

Ödünleme, saplanma ve arketip kavramları kişilik gelişiminde Psikodinamik Yaklaşım tarafından ileri sürülen kavramlardır. Endomorf ise Ayırıcı Özellik Yaklaşımları tarafından ortaya atılan kişilik ile vücut yapısı arasında ilişkiyi ifade eden bir kavramd

Doğru Cevap: A

Soru 40

Kişilik oluşumunda Bilişsel-Sosyal Etkileşim Kuramı'na göre; dışsal (ödül ve ceza gibi) ve içsel (düşünce ve beklentiler gibi) unsurların etkileşimli bir şekilde birbirini etkilemesine ne isim verilmektedir?

Arketip

Saplanma

Nevrotik Eğilimler

Ödünleme

Karşılıklı Belirleyicilik

Açıklama:

Bilişsel-Sosyal Etkileşim Kuramı'na göre; dışsal (ödül ve ceza gibi) ve içsel (düşünce ve beklentiler gibi) unsurların etkileşimli bir şekilde birbirini etkilemesi Karşılıklı Belirleyicilik olarak isimlendirilmektedir.
Diğer kavramlar ise Psikodinamik Yaklaşım tarafından ileri sürülen kavramlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bebeklik döneminde oral yönden az doyum sağlayanlar ilerde ne tür özellikler sergilerler?

Özyeterlik

İnatçılık

Titizlik

Kötümserlik

İyimser

Açıklama:

Oral yönden doyum sağlayan çocuklar ileride iyimser ve bağımlı yetişkin özellikleri, az doyum sağlayanlar saldırgan ve kötümser özellikler sergilerler. Freud’a göre bu dönemdeki saplanma ileride yaşanabilecek alaycı, tartışmayı seven, kolay aldanabilen, kendine güvenden yoksun kişilik yapısıyla yakından ilgilidir.

Doğru Cevap: D

İnsan ve Davranış - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler