Gelişimsel Yetersizliklerin Bakım ve Rehabilitasyonu - Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon

Ünite 1

Soru 1

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi hangisidir?

Doğum Öncesi Dönem

Erken Çocukluk Dönemi

İkinci Çocukluk Dönemi

Ergenlik Dönemi

Ön Erinlik Dönemi

Açıklama:

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi ise erken çocukluk dönemidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Gelişimsel gerilik zihinsel yetersizliktir.
Standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumudur.
Gelişimsel geriliğe karşı alınabilecek en etkili önlem erken tanılamadır.
Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından hemen farkedilir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV

I, IV

II, III

II, IV

Açıklama:

Verilenlerden II ve III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Kromozomal bozukluklar,
Gen anormallikleri,
Kafa travması,
Oksijensiz kalmak,
Çocuk ihmal ve istismarı,
Radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gelişimsel geriliğin "doğum öncesi"nedenlerindendir?

I, III, IV

II, IV, V

III, IV, V

I, II, VI

IV, V, VI

Açıklama:

Verilenlerden I, II, VI numaralı olanlar doğum öncesi nedenlerdendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

"Farklı gelişim alanlarında davranışsal basamakların ve gelişim basamaklarının yaşa uygunluğunun kontrol edilmesini sağlayan bir yaklaşım"dır. Sözü edilen terim seçeneklerden hangisidir?

Gelişimsel tanılama

Gelişimsel değerlendirme

Gelişimsel gerilik

Gelişimsel yetersizlik

Gelişimsel Uyum

Açıklama:

Gelişimsel değerlendirme'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizliktir.
Öz bakım, hızlı kavrama, alıcı ve ifade edici dil ve özerk olma gibi yaşam aktivitelerinden üç ya da daha fazla alanda önemli derecede sınırlılıklar görülmesdir.
Fenilketanüri, beyin hasarı ya da enfeksiyonu, kromozom anomalileri ve genetik etmenler,gelişimsel yetersizliğin doğum sonrası nedenleri arasında yer alır.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gelişimsel yetersizlikle ilgili olarak doğrudur?

I, II, III

I, II

II, III

I, III

Yalnız III

Açıklama:

Verilenlerden I, II numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yetersizlik türleri içerisinde en eski ve tanımı en tartışmalı olan yetersizlik türü seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Zihinsel yetersizlik

Fiziksel yetersizlik

Motor yetersizlik

Otizm spektrum bozukluğu

Down sendromu

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik, yetersizlik türleri içerisinde en eski ve tanımı en tartışmalı olan yetersizlik türüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Gelişimsel yetersizlikler içinde hem yetersizlik türü hem de bu yetersizliği gösteren birey sayısı açısından en geniş yetersizlik türünü hangisi oluşturur?

Zihinsel yetersizlik

Otizm spektrum bozukluğu

Fiziksel yetersizlik

Motor yetersizlik

Kromozomal bozukluklar

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlikler içinde hem yetersizlik türü hem de bu yetersizliği gösteren birey sayısı açısından en geniş yetersizlik türünü fiziksel yetersizlikler oluşturmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

"Merkezî sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur". Sözü edilen fiziksel yetersizlik türü seçeneklerden hangisidir?

Rett sendromu

Multiple skleroz

Çocuk felci

Spina bifida

Serebral palsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 9

Genetik temelli bir hastalıktır.
En sık ve ağır belirtileri solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleridir.
Eğitimlerinde fiziksel etkinliklerin sınırlanması ve tedavide geçen zamanın yerine konması esastır.

Yukarıda özellikleri verilen yetersizlik türü seçeneklerden hangisidir?

Kistik fibrozis

Romatoid artrit(RA)

Ateşli romatizma

Müsküler distrofi

Multiple skleroz

Açıklama:

Verilen özellikler "kistik fibrozis"in özellikleridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Gelişimsel gerilik, erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterirken gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanabilmektedir.
Gelişimsel gerilik yaşam boyu etkisini gösterirken, gelişimsel yetersizlikler erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir.
Gelişimsel gerilik yaşayan çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma süreci yaşamaktadırlar. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar ise yetersizliği bildiren bir Özel Eğitim Raporu sürecine girmektedir.
Gelişimsel geriliği olan çocuklara özel eğitim kurumlarında yetersizliğin türüne uygun eğitim olanakları sunulurken, gelişimsel yetersizliği olan çocuklara normal gelişim gösteren akranları ile birlikte eğitim ortamı sunulur.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

II, III, IV

I, III, IV

II, III

I, III

I, II

Açıklama:

I ve III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Gelişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Gelişim döllenme ile başlar

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi ise erken çocukluk dönemidir.

Gelişim sadece çocukluk döneminde ilerleyen ve gelişen bir süreçtir.

Gelişim bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle ilerleme kaydeden bir değişim sürecidir

Çocukluk döneminde var olan yaşantılar, deneyimler ve gelişim sürecini etkileyen olaylar ile travmalar gelişim açısından büyük önem taşımaktadır

Açıklama:

İnsan gelişimi, döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle sürekli ilerleme kaydeden bir değişim sürecidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi insanın öğrenmeye en fazla açık olduğu dönemdir?

0-6 yaşları arası

6-13 yaşları arası

13-18 yaşları arası

18-24 yaşları arası

24-30 yaşları arası

Açıklama:

İnsan gelişimi ile ilgili kaynaklarında neredeyse tamamında açıkça vurgulandığı gibi erken çocukluk dönemi veya 0 ile 6 yaş arası insanın öğrenmeye en fazla açık olduğu ve bütün gelişim alanlarında bireyi yaşamı boyunca etkileyecek yaşantıların olduğu bir dönem olarak belirtilmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Doğal gelişim gösteren çocukların hangi dönem aralıklarında gelişim testi yaptırmaları daha önemli dönemler arasında değildir?

0-6 ay

12-18 ay

2-3 yaş

5-6 yaş

7-8 yaş

Açıklama:

Doğal gelişim gösteren çocukların 0-6 ay arasında en az bir kez, 12-18 ay arası, 2-3 yaş arası ve 5-6 yaş arasında ise birer kez gelişim testi yaptırmaları önerilmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Gelişimsel gerilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bireyin gelişimsel süreci ve gelişim yaşı ya da hangi gelişim basamağında olduğu akranları ile karşılaştırılarak değerlendirilmelidir.

Doğal gelişim gösteren çocukların 0-6 ay arasında bir kez gelişim testi yaptırmaları yeterlidir.

Gelişimsel geriliğe karşı alınabilecek en etkili önlem erken tanılamadır.

Gelişimsel yönden risk altında olan çocuklar özellikle erken dönemde sık olarak izlenmelidir.

Bireyin gelişimi ve sağlığı ile ilgili değerlendirmeler farklı uzmanlar tarafından gerçekleştirilmelidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kromozomal bozukluklara neden olan sebeplerden birisi değildir?

Doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar

Gebelikte radyasyona maruz kalma

Doğum öncesi kanamalar

Doğum öncesi alkol kullanımı

Doğum sonrası tüketilen ilaçlar

Açıklama:

Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası nedenleri arasında gösterilmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Hangisi doğum sonrasındaki (postnatal) nedenlerden birisidir?

Düşük doğum ağırlığı

Kromozomal bozukluklar

Prematüre doğum

Oksijensiz kalmak

Çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Gelişimsel yetersizlik, kaç yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilir?

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik, 22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğin doğum öncesi nedenlerinden birisi değildir?

Fenilketanüri

Kromozom anomalileri

Annenin gebelik esnasında ki yaşı

Doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalması

Kan uyuşmazlığı

Açıklama:

Doğum Öncesi Nedenler Doğum öncesi malnütrisyonu, fenilketanüri, beyin hasarı ya da enfeksiyonu, kromozom anomalileri ve genetik etmenler, annenin radyasyona ve röntgen ışınına maruz kalması, çevre kirliliği, alkol, sigara tüketimi, uyuşturucu kullanımı, kan uyuşmazlığı, annenin geçirdiği hastalıklar ve kullandığı ilaçlar, annenin yaşı gibi etkenler etkili olmaktadır . Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden gelişimsel yetersizlikle ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Gelişimsel yetersizlik temel olarak 3 türe ayrılır bunlar; zihinsel yetersizlik, otizm spektrum bozukluğu, fiziksel yetersizliktir.

Ağır ve orta derecede zihinsel yetersizliği olan bireyler tüm gelişim alanları açısından desteğe ihtiyaç duyarken, hafif derecede zihinsel yetersizliği olan bireyler tek bir alanda desteğe ihtiyaç duyabilir.

Gelişimsel yetersizlikler içinde bu yetersizliği gösteren birey sayısı açısından en geniş yetersizlik türünü fiziksel yetersizlikler oluşturmaktadır.

Otizm Spektrum Bozukluğu erken çocukluk döneminde belirti göstermez

Otistik spektrum bozukluğu bireylerde karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik bulunur.

Açıklama:

Otistik spektrum bozukluğu (OSB), belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden birisidir?

Spina bifida

Rett sendromu

Kas hastalığı

Travmatik beyin zedelenmesi

Ateşli romatizma

Açıklama:

Spina bifida sinir sistemi ile ilgili bir fiziksel yetersizliktir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisindedir?

Gelişimsel gerilik

Yaygın gelişim geriliği

Zihinsel yetersizlik

Fiziksel yetersizlik

Süreğen yetersizlik

Açıklama:

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Yaygın gelişim geriliği ise kaba motor, ince motor, dil/konuşma, bilişsel ve sosyal/kişisel gelişim alanlarının iki veya daha fazlasında belirgin gerilik olması olarak ifade edilmektedir. Gelişimsel gerilik zihinsel yetersizlik olmadığı gibi başka bir yetersizlikle de ilişkili olmak zorunda değildir. Yaygın gelişim geriliği olan bir bireyin bilişsel gelişimi ya da zihinsel gelişimi doğal sürecinde olabilir. Örneğin, yaygın gelişim geriliği olan kas hastaları ya da serebral palsisi olan bireylerin zekâsı normal sınırlar içerisinde olabilir. Ancak bireyde gözlemlenen gelişimsel geriliğe müdahale edilmezse söz konusu gerilik bireyin gelişimsel olarak akranlarından çok geride kalmasına neden olabilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğal gelişim gösteren çocukların en az bir kere gelişim testi yaptırılmasının gerekli olduğu yaş aralıklarını doğru ifade etmektedir?

0-6 ay, 12-18 ay, 2-3 yaş, 5-6 yaş.

0-6 ay, 12-18 ay, 2-3 yaş, 4-6 yaş.

0-12 ay, 12-18 ay, 2-3 yaş, 5-6 yaş.

0-6 ay, 6-18 ay, 2-3 yaş, 5-6 yaş.

0-6 ay, 12-24 ay, 2-3 yaş, 5-6 yaş.

Açıklama:

Doğal gelişim gösterdiği düşünülen çocukların da takip edilmesi ve sıklıkla incelenmesi önemlidir. Doğal gelişim gösteren çocukların 0-6 ay arasında en az bir kez, 12-18 ay arası, 2-3 yaş arası ve 5-6 yaş arasında ise birer kez gelişim testi yaptırmaları önerilmektedir. Çocuğun gelişiminin takip altında olması olası bir gecikmenin fark edilmesini kolaylaştırmakta ve en kısa sürede gerekli müdahalenin yapılması için farkındalık sağlamaktadır. Bunun yanı sıra bu değerlendirme sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı değişkenler olduğu da unutulmamalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdaki seçenekleren hangisi gelişim geriliğinin doğum öncesi nedenlerinden birisidir?

Ciddi kafa travmaları

Çocuk istismarı

Düşük doğum ağırlığı

Oksijensiz kalmak

Gebelikte radyasyona maruz kalma

Açıklama:

Yetersizliklerin nedenlerinin incelenmesinde farklı sınıflandırmalar söz konusudur. Bu sınıflandırmalar içinde en yaygın kabul göreni ve eğitim amacıyla kullanılan yetersizlikle ilişkili değişkenin insan yaşamının hangi döneminde meydana geldiği temelinde yapılandır. Takip eden bölümde gelişimsel geriliğin nedenleri doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak sınıflandırılmaktadır.
Doğum Öncesindeki (Prenatal) Nedenler
Gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerinin içinde en önemli olanı kalıtsal nedenlerdir. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır.Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası nedenleri arasında gösterilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğin doğum sonrası nedenlerinden birisidir?

Annenin radyasyona maruz kalması

Kan uyuşmazlığı

Prematüre doğum

Uzman olmayan kişilerin doğumu gerçekleştirmesi

Çocuk istismarı

Açıklama:

Gelişimsel gerilikte olduğu gibi gelişimsel yetersizliğin nedenlerinin incelenmesi yine bireyin gelişim sürecinin hangi döneminde ortaya çıktığı temel alınarak yapılmıştır. Bu nedenle takip eden bölümde gelişimsel yetersizliğin nedenleri doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası olmak üzere üç ana başlık altında ele alınmaktadır.
Doğum Sonrası Nedenler
Doğum sonrasında kafa zedelenmeleri, kurşun zehirlenmesi, çocuk istismarı ve çocuk ihmali, gelişim ya da beslenme problemleri, çocuk istismarı, çocuğun gelişimi ve özellikle sosyal-duygusal gelişimi gibi sosyal, fiziksel, çevresel sebepler şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Zeka bölümü katsayılarına göre zihinsel yetersizlik sıfıflandırmasına uygun olarak "orta düzey zihinsel yetersizlik" düzeyinin zeka bölümü puanları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

50-55'ten yaklaşık 70'e kadar.

35-40'tan 50-55'e kadar.

20-25'ten 35-40'a kadar.

20-25'ten aşağıya.

60'tan yukarıya.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nöro-gelişimsel bir bozukluktur?

Zihinsel yetersizlik

Down sendromu

Otizm spektrum bozukluğu

Fiziksel yetersizlik

Serebral palsi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 27

Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik
gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş olan gelişim tarama envanteri aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Ankara Gelişim Tarama Envanteri

Değerlendirme kurulu raporu

Gilliam Otistik Bozukluk Belirleme Ölçeği

Açıklama:

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş bir gelişim tarama envanteridir. Envanter annelerden alınan bilgiler doğrultusunda doldurulurken annelerin dışında çocuğun gelişimini yakından izleyen ve çocuğu iyi tanıyan, babalar ya da bakıcılardan elde edilen bilgilerden hareketle de doldurulabilmektedir. Envanter çeşitli yaş gruplarına göre düzenlenen ve annelere sorularak “Evet”, “Hayır” ve “Bilmiyorum” şeklinde yanıtların sınıflandırıldığı 154 maddeden oluşmaktadır. Envanter dört alt testten oluşmaktadır. Bu alt alanlar şunlardır; (a) Dil-bilişsel gelişim alanı, (b) ince motor gelişim alanı, (c) kaba motor gelişim alanı ve (d) sosyal beceri-öz bakım gelişim alanı. Dil-bilişsel gelişim alanı, basit ses ve sözel davranışlar ile karmaşık dil ifadeleri, dili anlama ve açık olarak ifade etme, basit problemleri çözme ve sayı-zaman kavramı gibi alanları kapsamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

(a) Sağlıklı görünen çocukların olası sorunları yönünden taranması,
(b) Gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptaması ve
(c) Riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar vb. izlemesi.
Bu amaçlar için kullanılan envanter aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Ankara Gelişim Tarama Envanteri

Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı

Gilliam Otistik Bozukluk Değerlendirme Ölçeği

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Beck Umutsuzluk Ölçeği

Açıklama:

Denver II Gelişimsel Tarama Testi, gelişimsel geriliğin ve yetersizliğin değerlendirilmesi amacıyla en sık kullanılan test Denver II Gelişimsel Tarama Testi’dir. Denver II testi şu amaçlara ulaşmak için kullanılabilen bir araçtır; (a) sağlıklı görünen çocukların olası sorunları yönünden taranması, (b) gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptaması ve (c) riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar vb.)izlemesi. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hastanın fiziksel değişikliklere, günlük ilaç kullanımında uyuma, yineleyen doktor muayenelerine ve akut tıbbi acil durumlara hazırlıklı olmasını gerektiren ve yaşam kalitesini olumsuz olarak etkileyen hastalık aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Astım

Şeker hastalığı

Otizm spektrum bozukluğu

Epilepsi

AIDS

Açıklama:

Epilepsi, hastanın fiziksel değişikliklere, günlük ilaç kullanımında uyuma, yineleyen doktor muayenelerine ve akut tıbbi acil durumlara hazırlıklı olmasını gerektiren ve yaşam kalitesini olumsuz olarak etkileyen bir hastalıktır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

İlk kez 1910 yılında Herrick tarafından tanımlanan, hastalığın merkezi Afrika olmakla birlikte göçler ile tüm dünyaya yayılım gerçekleşen, Türkiye’de en sık görülen hemoglobin tipi hemoglobin S olan hastalık aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

Kanser

Romatoid artrit

Ateşli romatizma

Hemofili

Orak hücreli anemi

Açıklama:

Orak hücreli anemi, ilk kez 1910 yılında Herrick tarafından tanımlanmıştır. Hastalığın merkezi Afrika olmakla birlikte göçler ile tüm dünyaya yayılım gerçekleşmiştir. Türkiye’de en sık görülen hemoglobin tipi hemoglobin S’dir. Türkiye genelinde sıklık %0,37-0,6 arasında iken, özellikle Çukurova
bölgesinde bazı yörelerde bu sıklık %3-44 arasında saptanmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. Kromozomal bozukluklar,
II. Premature doğum,
III. Boğulma,
IV. Gen anormallikleri,
V. Gebelikte radyasyona maruz kalma
Yukarıda verilenlerden hangileri gelişimsel geriliğin oluşmasında doğum öncesi nedenler arasında yer almaktadır?

I, III, V

I, IV, V

II, III, IV

II,IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerinin içinde en önemli olanı kalıtsal nedenlerdir. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır. Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası nedenleri arasında gösterilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğin doğum sonrası nedenlerindendir?

Kromozomal bozukluklar

Annenin alkol kullanımı

Zehirlenmeler

Premature doğum

Annenin radyasyona maruz kalması

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde çocukların gelişimlerinin değerlendirilmesi için geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapıldığı testlerden biri değildir?

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE)

Vineland Uyum Davranış Ölçeği (VUDÖ)

Denver II testi

Desteklerin Yoğunluğu Ölçeği

Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA)

Açıklama:

Ülkemizde mevcut geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış testler arasında; daha çok aileye soru sormaya dayanan Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) çocukların özellikle uyum davranışlarını incelemeye yönelik Vineland Uyum Davranış Ölçeği (VUDÖ) ve işlevsel becerileri ölçen Denver II testi gelişimsel değerlendirmeleri için kullanılmaktadır. Bu testler hakkında ünite sonunda daha detaylı bilgi verilecektir. Yukarıda ifade edilen standart testlerin yanı sıra, ülkemizde geliştirilen değerlendirme ölçütlerinden biri de uygun bir ortamda oluşturulan gelişimsel oyunlar sırasında çocuğun gözlemlenerek değerlendirilmesi, testin uygulanması ve gerekli olan durumlarda aileden bilgi alınması yolu ile gerçekleştirilen “Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA)”dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğunun temel belirtilerinden biri değildir?

İletişim becerilerinde yetersizlik

Yineleyici davranış örüntüleri

Fiziksel görünüşte farklılık

Sınırlı ilgi alanları

Karşılıklı sosyal etkileşimde yetersizlik

Açıklama:

Otistik spektrum bozukluğu (OSB), belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nörogelişimsel bir bozukluktur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Beynin hızlı geliştiği dönemlerde nonprogresif (ilerleyici olmayan), bir travmaya maruz kalması sonucu, vücut duruşu ve/ veya hareketlerinde ortaya çıkan, kalıcı fakat ilerlemeyen bozukluklar aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Serebral palsi

Spina bifida

Çocuk felci

Rett sendromu

Multiple skleroz

Açıklama:

Serebral palsi(SP) tek bir hastalık değildir. Serebral palsi, merkezî sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur. Serebral palsi beynin hızlı geliştiği dönemlerde nonprogresif (ilerleyici olmayan), bir travmaya maruz kalması sonucu, vücut duruşu ve/ veya hareketlerinde ortaya çıkan, kalıcı fakat ilerlemeyen bozukluklar olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemiyle ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Epilepsi

Hemofili

Romatoid artrit

Kalça çıkığı

Multiple skleroz

Açıklama:

Sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler bireyin sinir sisteminde meydana gelen ve her hangi bir nedene dayalı olan ve bireyin normal performans göstermesini engelleyen yetersizliklerdir. Fiziksel yetersizliklerin bu alt başlığı altında yer alan yetersizlikler şunlardır: (a) serebral palsi, (b) spina bifida, (c) çocuk felci, (d) multiple skleroz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin özelliklerinden biridir?

Erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterir.

Erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir.

Yetersizliği bildiren bir Özel Eğitim Raporu sürecine girmektedir.

Gelişimsel geriliği olan çocuklara normal gelişim gösteren akranları ile birlikte eğitim ortamı sunulur.

Çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma süreci yaşamaktadırlar.

Açıklama:

Gelişimsel gerilik ile gelişimsel yetersizlik arasındaki temel farklılıklar şu şekilde sıralanabilir. İlk olarak, gelişimsel gerilik, erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterirken gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanabilmektedir. Gelişimsel gerilik erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir iken gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini göstermektedir. Gelişimsel gerilik yaşayan çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma süreci yaşamaktadırlar. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar ise yetersizliği bildiren bir Özel Eğitim Raporu sürecine girmektedir. Gelişimsel geriliği olan çocuklara normal gelişim gösteren akranları ile birlikte eğitim ortamı sunulurken, gelişimsel yetersizliği olan çocuklara özel eğitim kurumlarında yetersizliğin türüne uygun eğitim olanakları sunulmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Çocuğun eğitsel değerlendirme ve tanılaması hangi kurum tarafından yapılmaktadır?

Çocuğun kayıtlı bulunduğu kurum

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi

Beyin Cerrahisi

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliklerin değerlendirilmesi ve tanılanması sürecinin ikinci basamağı ise eğitsel değerlendirmedir. Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde, çocuğun tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları belirlenir. Ayrıca, çocuğun hangi ortamda eğitim görmesinin uygun olacağına ilişkin öneride bulunulur. Çocuğun eğitsel değerlendirme ve tanılaması RAM’da oluşturulan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından çeşitli testler ve bireyin özelliklerine uygun diğer ölçme araçlarıyla yapılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemiyle ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Rett sendromu

Multiple skleroz

Çocuk felci

Astım

Hemofili

Açıklama:

Fiziksel yetersizliklerin bir alt başlığı alan kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler şu şekilde sıralanabilir: (a) travmatik beyin zedelenmesi, (b) Rett sendromu, (c) kas hastalığı, (d) kol-bacak eksikliği, (e) kalça çıkığı, (f) doğuştan gelen bozukluklar, (g) romatoidartit ve (h) ateşli romatizma. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleri gibi belirtileri olan ve gendeki 7. kromozomun neden olduğu genetik temelli hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit

Kistik fibrozis

Spina bifida

Rett sendromu

Orak hücreli anemi

Açıklama:

Kistik fibrozis, genetik temelli bir hastalıktır ve kistik fibrozise neden olan gen 7. kromozomdadır. En sık ve ağır belirtileri solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleridir. Bu olay yağlı gaita çıkışına, vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olmaktadır. Eğitimlerinde fiziksel etkinliklerin sınırlanması ve tedavide geçen zamanın yerine konması esastır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Gelişimsel geriliğin nedenleri doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak sınıflandırılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenleri arasında sayılır?

Kalıtsal nedenler

Düşük doğum ağırlığı

Kafa travması

Boğulma

Uygun olmayan çevresel koşullar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumuna ne ad verilir?

Erken tanı

Gelişimsel gerilik

Erken çocukluk

İnsan gelişimi

Öğrenme etkileşimi

Açıklama:

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılır?

Kalıtım

Kromozomal bozukluklar

Çocuk ihmal ve istismarı

Düşük doğum ağırlığı

Doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 44

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri kaç yaşından sonra uygulanabilmektedir?

Açıklama:

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Gelişimini geciktirebilecek biyolojik ya da çevresel riskleri bulunan ya da gelişimi gecikmiş olan 0-6 yaş grubundaki çocuklara verilen gelişimi destekleyici hizmetlerin bütününü içeren programa ne ad verilir?

Erken Destek Programları

Gelişimsel Gerilik Programları

Aile Merkezli Programlar

Uzman Destek Programları

Rehabilitasyon

Açıklama:

Erken Destek Programları; gelişimini geciktirebilecek biyolojik ya da çevresel risk- leri bulunan ya da gelişimi gecikmiş olan 0-6 yaş grubundaki çocuklara verilen gelişimi destekleyici hizmetlerin bütününü içeren programdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilen kavrama ne ad verilir?

Gelişimsel yetersizlik

Gelişimsel gerilik

Kalıtım

Perinatal nedenler

Doğum sonrasında gelişim geriliği

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik, 22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğin doğum öncesi nedenleri arasındadır?

Prematüre doğum

Genetik etmenler

Menenjit

Çocuk istismarı

Beslenme problemleri

Açıklama:

Doğum öncesi malnütrisyonu, fenilketanüri, beyin hasarı ya da enfeksiyonu, kromozom anomalileri ve genetik etmenler, annenin radyasyona ve röntgen ışınına maruz kalması, çevre kirliliği, alkol, sigara tüketimi, uyuşturucu kullanımı, kan uyuşmazlığı, annenin geçirdiği hastalıklar ve kullandığı ilaçlar, annenin yaşı gibi etkenler etkili olmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Zihinsel yetersizlik
II. Otizm spektrum bozukluğu
III. Fiziksel yetersizlik
IV. Beslenme yetersizliği
Yukarıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizlik türleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Bu yetersizlikler şunlardır; (a) zihinsel yetersizlik/serebral palsi, (b) otizm spektrum bozukluğu ve (c) fiziksel yetersizlik. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler bireyin sinir sisteminde meydana gelen ve her hangi bir nedene dayalı olan ve bireyin normal performans göstermesini engelleyen yetersizliklerdir.
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizlikler başlığı altında yer almaz?

Serebral palsi

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz

Rett sendromu

Açıklama:

Sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler bireyin sinir sisteminde meydana gelen ve her hangi bir nedene dayalı olan ve bireyin normal performans göstermesini engelleyen yetersizliklerdir. Fiziksel yetersizliklerin bu alt başlığı altında yer alan yetersizlikler şunlardır: (a) serebral palsi, (b) spina bifida, (c) ço- cuk felci, (d) multiple skleroz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. Ankara Gelişim Tarama Envanteri
II. Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı
III. Denver II Gelişimsel Tarama Testi
Yukarıdakilerden hangisi ülkemizde Gelişimsel Yetersizliğin tanılanmasında kullanılan yöntemler arasındadır?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde ölçme ve değerlendirme kavramları “gelişimsel değerlendirme” çerçevesinde ele alınmaktadır. Gelişimsel tarama testleri (developmental screening), çocukların gelişim özelliklerini, öğrenme problemlerini ya da yetersizliklerini belirlemede tüm çocuklara uygulanabilen testleri kapsamaktadır. Yaygın olarak kullanılan gelişimsel tarama testlerine; Ankara Gelişim Tarama Envanteri, Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı, Denver II Gelişimsel Tarama Testi örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi yaygın gelişim geriliği alanları arasında yer almaz?

Bilişsel

Kalıtımsal

Kaba motor

psiko motor

Dil/konuşma

Açıklama:

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Yaygın gelişim geriliği ise kaba motor, ince motor, dil/konuşma, bilişsel ve sosyal/kişisel gelişim alanlarının iki veya daha fazlasında belirgin gerilik olması olarak ifade edilmektedir. Gelişimsel gerilik zihinsel yetersizlik olmadığı gibi başka bir yetersizlikle de ilişkili olmak zorunda değildir. Yaygın gelişim geriliği olan bir bireyin bilişsel gelişimi ya da zihinsel gelişimi doğal sürecinde olabilir. Gelişimsel geriliğin nedenlerinden biri de kalıtsal nedenlerdir. Gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerinin içinde en önemli olanı kalıtsal nedenlerdir. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Çocuğun dünyayı tanıma ve öğrenme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Destek

Bakım

Eğitim

Terapi

Oyun

Açıklama:

Aileler gelişimsel geriliği olsun ya da olmasın çocukların oyun oynamalarının bir yararı olmadığına dair yaygın bir kanıya sahiptirler. Ancak oyun, çocuğun dünyayı tanıma ve öğrenme yoludur. Bu nedenle, ister gelişimsel geriliği olsun ister doğal gelişim gösteren çocuk olsun ebeveyn ve çocuk etkileşiminin en güvenli ve etkili yolu oyundur. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Alıcı ve ifade edici dil
Hızlı kavrama
Uyaran eksikliği
Özerk olma
Öz bakım

Hangisi/hangileri gelişimsel yetersizlik kavramı içinde yer alır?

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

II, IV ve V

I, III ve V

Yalnız V

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik, 22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilir. Bir diğer tanımda ise gelişimsel yetersizlik, öz bakım, hızlı kavrama, alıcı ve ifade edici dil ve özerk olma gibi yaşam aktivitelerinden üç ya da daha fazla alanda önemli derecede sınırlılıklar görülmesi olarak ifade edilmektedir. Uyaran eksikliği ise çocuklarda gelişimsel geriliğe neden olabilmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ailelerin Erken Destek Programlarına getirdikleri katkılardan biridir?

Erken Destek Programlarının gelişimi için diğer ailelerle birlikte çalışmak

Yaygın gelişimsel geriliği çocuğun normal zekasının önünde tutmak

Aile Merkezli Erken Destek Programları için bireysel mücadele etmek

Erken Destek Programlarına aile bireyleriyle birlikte katılmak

Sivil toplum kuruluşları ile birlikte hareket etmek

Açıklama:

Ailelerin destek programına katkıları şu şekilde ifade edilebilir:

Çocuklarını en iyi tanıyan, onlara hangi hizmetlerin nasıl ve ne nitelikteki kişiler tarafından, ne gibi yöntemler ile verilmesi gerektiğini en iyi bilenler ailelerdir. Ülkemizde de ailelerin haklarını bilmesi, kurumlardan aldığı hizmetlerin niteliğini sorgulaması, çocukları için gerçekten gereken hizmetleri talep etmesi, benzer gereksinimleri olan aileler ile güçlerini birleştirmesi pek çok önemli değişikliğin temelini atacaktır.
Aileler kurumlarda çocuklarına çizgi çizmeyi, küpleri üst üste koymayı, nesneleri eşlemeyi öğretmek gibi ödevler ile birlikte çocuklarının tuvalet eğitimi, kendini beslemeyi öğrenmesi, konuşma yetilerini geliştirmesi gibi konularda da eğitim almayı önemsemeleri önemlidir.
Ailelerin Aile Merkezli Erken Destek Programları konusunda okuyup, kendi deneyimlerini, güçlerini birleştirerek bilgilenmeleri ve ses getirmeleri, ülkemizde Aile Merkezli Erken Destek Programlarının gelişmesi konusunda önemli ilk adımlardan bir tanesi olacaktır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğe yol açan doğum öncesi nedenler arasında yer alır?

İhmal

Beslenme

İstismar

Genetik

Menenjit

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliğin nedenleri doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası olmak üzere üç ana başlıkta ele alınır:
Doğum Öncesi Nedenler: Doğum öncesi malnütrisyonu, fenilketanüri, beyin hasarı ya da enfeksiyonu, kromozom anomalileri ve genetik etmenler, annenin radyasyona ve röntgen ışınına maruz kalması, çevre kirliliği, alkol, sigara tüketimi, uyuşturucu kullanımı, kan uyuşmazlığı, annenin geçirdiği hastalıklar ve kullandığı ilaçlar, annenin yaşı gibi etkenler etkili olmaktadır.
Doğum Sırası Nedenler: Prematüre doğum, menenjit, doğum esnasında kafa travması, bebeğin oksijensiz kalması, uzman olmayan kişilerin doğumu gerçekleştirmesi, doğumun hijyenik olmayan ortamlarda yapılması, doğuma yardımcı aletlerin doğru kullanılmaması gibi nedenler söylenebilir.
Doğum Sonrası Nedenler: Doğum sonrasında kafa zedelenmeleri, kurşun zehirlenmesi, çocuk istismarı ve çocuk ihmali, gelişim ya da beslenme problemleri, çocuk istismarı, çocuğun gelişimi ve özellikle sosyal-duygusal gelişimi gibi sosyal, fiziksel, çevresel sebepler şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Gelişimsel gerilik	Gelişimsel yetersizlik
I	Süreç raporlandırılır	Özel eğitim raporu süreci uygulanır
II	Bireysel eğitim verilir	Aile eğitimi verilir
III	Erken çocuklukta görülür	Doğumdan hemen sonra tanılanır
IV	Ortadan kaldırılabilir	Yaşam boyu devam eder
V	Sağlıklı gelişen akranlarıyla birlikte eğitim alır	Özel eğitim kurumlarında eğitim alır

Hangisi/hangileri gelişimsel gerilik ile gelişimsel yetersizlik gösteren çocuklar arasındaki farklardan biridir?

I, II, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

II ve V

Yalnız V

Açıklama:

Gelişimsel gerilik ile gelişimsel yetersizlik arasındaki temel farklılıklar şu şekilde sıralanabilir. İlk olarak, gelişimsel gerilik, erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterirken gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanabilmektedir. Gelişimsel gerilik erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir iken gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini göstermektedir. Gelişimsel gerilik yaşayan çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma süreci yaşamaktadırlar. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar ise yetersizliği bildiren bir Özel Eğitim Raporu sürecine girmektedir. Gelişimsel geriliği olan çocuklara normal gelişim gösteren akranları ile birlikte eğitim ortamı sunulurken, gelişimsel yetersizliği olan çocuklara özel eğitim kurumlarında yetersizliğin türüne uygun eğitim olanakları sunulmaktadır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin resmi ve yatılı-gündüzlü bakım merkezlerinden yararlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin olması gerekir?

Engel oranı %50 (yüzde elli) ve üzeri olarak belirtilen Engelli Sağlık Kurulu Raporu

Engel oranı %30 (yüzde otuz) ve üzeri, ağır engelli bölümünde “HAYIR” yazan Engelli Sağlık Kurulu Raporu

Engel oranı %50 (yüzde elli) ve üzeri, ağır engelli bölümünde “EVET” yazan Engelli Sağlık Kurulu Raporu

Tam teşekküllü bir hastaneden alınan Sağlık Kurulu Raporu ve ailenin beyanı

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünden alınan engellilik durum belgesi

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik olarak T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen koşullarda bakım hizmetleri yürütülmektedir. Gelişimsel bir yetersizliği olan bireyin bakım hizmetlerinden yararlanabilmesi için engel derecesini bildiren bir sağlık raporu ilk koşul olmaktadır. Resmi bakım ve özel bakım merkezlerinde bakım ihtiyacı olan engellilere yatılı ve gündüzlü hizmetler verilmektedir. Aynı zamanda bakım ihtiyacı olan engelli bireylerin ikametgah adreslerinde evde bakım hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmet evde bakıma destek yardımı olarak sosyal yardım niteliğinde Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü görev alanına verilmiştir. Resmi ve yatılı-gündüzlü bakım merkezlerine yerleşmek veya faydalanmak için Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüklerine başvuru yapılması gerekmektedir. Bu alanda bütün işlemler Engellilerin Bakımı, Rehabilitasyonu ve Aile Danışmanlığı Hizmetlerine Dair Yönetmeliği kapsamında yapılmaktadır. Özel bakım merkezinden yararlanabilmek için tam teşekküllü hastanelerden alınacak 16.12.2010 tarih ve 27787 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” kapsamında alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında engel oranı % 50 (yüzde elli) ve üzeri olup ağır engelli bölümünde “EVET” ibaresi olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Dil
Sosyal
Bilişsel
Görsel
Psikomotor

Hangisi/hangileri ülkemizde gelişimsel yetersizliğin tanılanmasında kullanılan ölçme-değerlendirme araçlarında bulunan alanlar arasında yer alır?

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

II, IV ve V

I ve III

Yalnız V

Açıklama:

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş bir gelişim tarama envanteridir. Envanter dört alt testten oluşmaktadır. Bu alt alanlar şunlardır; (a) Dil-bilişsel gelişim alanı, (b) ince motor gelişim alanı, (c) kaba motor gelişim alanı ve (d) sosyal beceri-öz bakım gelişim alanı.
Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı (GEÇDA); Psikomotor (PMG), Bilişsel (BG) , Dil (DG) ve Sosyal-Duygusal (SDG) olmak üzere dört alt testten oluşmaktadır.
Denver II Gelişimsel Tarama Testi, gelişimsel geriliğin ve yetersizliğin değerlendirilmesi amacıyla en sık kullanılan test Denver II Gelişimsel Tarama Testi’dir. Denver II kısa süreli bir eğitimden sonra kullanılabilmektedir. Kişisel, sosyal, ince motor, dil ve kaba motor alanlarında çocuğun kendi yaş grubundaki çocuklar ile karşılaştırılarak hangi yüzdelik dilimde olduğunu göstermesi açısından diğer gelişimsel tarama testlerine göre daha kolay uygulanma özelliğine sahiptir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Denver II Gelişimsel Tarama Testini ülkemizde aşağıdakilerden hangi meslekler sertifika alarak uygulayabilir?

Özel eğitim kurumu sahipleri

Sivil toplum kuruluşu üyeleri

Mühendisler ve sanatçılar

Konuşma terapistleri ve bakıcılar

Sağlıkçılar ve eğitimciler

Açıklama:

Denver II kısa süreli bir eğitimden sonra kullanılabilmektedir. Uygulamanın 5 ile 15 dakikalık bir sürede tamamlanabilmesinin yanında hekimler başta olmak üzere psikolog, gelişim uzmanı, sosyal çalışmacı ve test eğitimini alan sağlık ve eğitimle ilgili her meslek gruplarınca sertifikasyon sonrasında uygulanabilmektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Türkiye’de kullanılan zeka testleri hangi amaçla kullanılmaktadır?

İzleme

Sıralama

Tanılama

Karşılaştırma

Düzey belirleme

Açıklama:

Tarama testleri ile çocukların gelişimleri norma ya da ölçüte bağlı olarak değerlendirilmektedir. Tanılayıcı testler (diagnostic), çocuğun gelişimsel ve akademik alanlardaki güçlü ya da yetersiz yönlerini saptamak ve müdahale planları hazırlamak amacıyla geliştirilmiş kapsamlı değerlendirmeleri içeren araçlardır. Bu testleri uygulamak ve yorumlamak özel bir eğitim gerektirmektedir. Bu nedenle, testlerin uygulaması genellikle bu araçların kullanımı ile ilgili eğitim almış kişiler tarafından yapılmaktadır. Peabody Resim Kelime Testi, Gessell, Bayley Testi gibi araçlar erken çocukluk döneminde kullanılan tanılayıcı testlerdendir. Bu testlerin yanı sıra ülkemizde kullanılan zeka testleri de tanılama amacıyla kullanılan testlerdendir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Canlıların genetik kodlarının canlıyı oluşturan ebeveynlerden yavru bireye nasıl aktarıldığını ve hangi durumlarda fenotipe yansıdığını veya yansımadığını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikoloji

Felsefe

Tıp

Kalıtım

Sosyoloji

Açıklama:

Kalıtım canlıların genetik kodlarının canlıyı oluşturan ebeveynlerden yavru bireye nasıl aktarıldığını ve hangi durumlarda fenotipe yansıdığını veya yansımadığını inceleyen bilim dalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin prenatal nedenleri arasında yer almamaktadır?

Kromozomal bozukluklar

Gen anormallikleri

Düşük doğum ağırlığı

Doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar

Gebelikte annenin radyasyona maruz kalması

Açıklama:

Düşük doğum ağırlığı perinatal nedenler arasındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin postnatal nedenleri arasındadır?

Düşük doğum ağırlığı

Prematüre doğum

Doğum esnasında oksijensiz kalmak

Annenin hamilelikte uyuşturucu kullanması

Çocuk ihmal ve istismarı

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar postnatal gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Denver II testi hangi amaçla kullanılmaktadır?

Gelişimsel değerlendirme

Dil becerilerini değerlendirme

Sosyal becerileri değerlendirme

Zihinsel değerlendirme

Çevresel değerlendirme

Açıklama:

Denver II testi gelişimsel değerlendirmeleri için kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Gelişimini geciktirebilecek biyolojik ya da çevresel riskleri bulunan ya da gelişimi gecikmiş olan 0-6 yaş grubundaki çocuklara verilen gelişimi destekleyici hizmetlerin bütününü içeren program aşağıdakilerden hangisidir?

Erken destek programı

Erken okur yazarlık programı

Erken çocukluk eğitimi

Erken çocuklukta müdahale programı

Erken önleme programı

Açıklama:

Erken destek programı gelişimini geciktirebilecek biyolojik ya da çevresel riskleri bulunan ya da gelişimi gecikmiş olan 0-6 yaş grubundaki çocuklara verilen gelişimi destekleyici hizmetlerin bütününü içeren programdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Akıl yürütme, öğrenme, problem çözme hem de kavramsal, sosyal ve uyumsal yaşam becerileri kapsayan uyarlamalı davranışlarda önemli kısıtlamalarla karakterize olan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm

Zihinsel yetersizlik

Dilsel yetersizlik

Fiziksel yetersizlik

Duygusal yetersizlik

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik hem zihinsel işleyişte (akıl yürütme, öğrenme, problem çözme) hem de kavramsal, sosyal ve uyumsal yaşam becerileri kapsayan uyarlamalı davranışlarda önemli kısıtlamalarla karakterize bir durumdur. doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyin zeka bölüm puanı aşağıdakilerden hangisidir?

50-55’ten yaklaşık 70’e

35-40’tan 50-55’e

20-25’ten 35-40’a

20-25’ten 10-15'e

10-15'ten aşağıya

Açıklama:

Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyin zeka bölüm puanı 35-40’tan 50-55’edir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nöro-gelişimsel bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral Palsi

Down Sendromu

Otistik spektrum bozukluğu

Zihin engeli

Dil bozukluğu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

Genç erişkinlerde görülen, genellikle alevlenme ve düzelmelerle seyreden, santral sinir sistemi hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

Spina bifida

Serebral palsi

Rett Sendromu

Multiple skleroz

Travmatik beyin zedelenmesi

Açıklama:

Multiple skleroz (MS), genç erişkinlerde görülen, genellikle alevlenme ve düzelmelerle seyreden, santral sinir sisteminin bir hastalığıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Kas hastalıkları içerisinde en çok karşılaşılan durumlar arasında olup nedeni henüz bilinmeyen biyokimyasal bir bozukluk nedeniyle kaslarda güçsüzlüğe yol açan bir hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Kalça çıkığı

Müsküler distrofi

Romatoid artrit

Kistik fibrozis

Orak hücreli anemi

Açıklama:

Kas hastalıkları içerisinde en çok karşılaşılan hastalık müsküler distrofidir. Müsküler distrofi, nedeni henüz bilinmeyen biyokimyasal bir bozukluk nedeniyle kaslarda güçsüzlüğe yol açan bir hastalıktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişimsel gerilik

Bireysel farklılık

Kromozom Bozukluğu

Yetersizlik

Zedelenme

Açıklama:

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde en sık kullanılan gelişim tarama testidir?

WISC-R

Denver II gelişim testi

Bayley değerlendirme ölçeği

GOBDÖ

Stanford-Binet testi

Açıklama:

Ülkemizde en sık kullanılan gelişim tarama testi Denver II gelişim tarama testidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin prenatal nedenleri arasında yer alır?

Düşük doğum ağırlığı

Kafa travması

Kalıtım

Çocuk istismarı

Zor doğum

Açıklama:

Prenatal nedenler doğum öncesi nedenlerdir. Doğum öncesi nedenlere alkol kullanımı, civa ve kurşun zehirlenmesi, annenin geçirdiği hastalıklar, genetik nedenler ve kalıtım örnek olarak gösterilebilir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Asfiksi

Biyogenetik

Antropoloji

Kalıtım

Embiryoloji

Açıklama:

Kalıtım, canlıların genetik kodlarının canlıyı oluşturan ebeveynlerden yavru bireye nasıl aktarıldığını ve hangi durumlarda fenotipe yansıdığını veya yansımadığını inceleyen bilim dalıdır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi doğum sonrası nedenlere örnek olarak gösterilebilir?

Oksijensiz kalma

Zor doğum

Düşük doğum ağırlığı

Gebelikte radyasyona maruz kalma

Çocuk ihmali

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yeter- sizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Zeka testlerinin uygulanmasında alt sınır aşağıdakilerden hangisidir?

6 yaş

3 yaş

8 yaş

9 yaş

11 yaş

Açıklama:

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Bireye zihinsel yetersizlik tanısı konabilmesi için zeka testlerinden en az kaç standart sapma altta olması gereklidir?

1 standart sapma

2 standart sapma

11 standart sapma

4 standart sapma

6 standart sapma

Açıklama:

Bireye zihinsel yetersizlik tanısı konabilmesi için bireyin zihinsel işlevler açısından uygulanan zekâ testinin puanına göre -2 standart sapma altında olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler arasında yer alır?

Kistik Fibrozis

Kalça çıkığı

Serebral Palsi

Orak hücreli anemi

Ateşli romatizma

Açıklama:

Serebral palsi, merkezî sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Bireyi hastalıklara karşı koruyan bağışıklık sisteminin zayılamasından dolayı ortaya çıkan hastalıklar kombinasyonu için kullanılan tıbbi tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Hemofili

Serebral Palsi

AIDS

Spina Bifida

Açıklama:

AIDS, bireyi hastalıklara karşı koruyan bağışıklık sisteminin zayılamasından dolayı ortaya çıkan hastalıklar kombinasyonu için kullanılan tıbbi bir tanımdır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet yetersizlikleri arasında yer almaktadır?

Polio

Otizm

Multiple Skleroz

Serebral Palsi

Romatoid Artrit

Açıklama:

Sinir sistemi zedelenmemiş olmasına rağmen, doğrudan kas ve kemik sistemleri hastalık ve kazalar sonucunda zedelenebilir, kol ve bacakları hareket ettirme ve kullanmada yetersizlikler oluşabilir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Kaba motor, ince motor, dil/konuşma, bilişsel ve sosyal/kişisel gelişim alanlarının iki veya daha fazlasında belirgin gerilik olması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Gelişimsel gerilik

Yaygın gelişim geriliği

Gelişimsel yetersizlik

Yaygın gelişimsel yetersizlik

Fiziksel gelişim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 82

I-Kromozomal bozukluklar II-Alkol kullanımı III-Prematüre doğum IV-Kafa travması V-Annenin geçirdiği hastalıklar Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenleri arasında yer almaktadır?

I-III

I-II-V

II-III-IV

II-IV-V

Açıklama:

Gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerinin içinde en önemli olanı kalıtsal nedenlerdir. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır. Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası nedenleri arasında gösterilmektedir. Prematüre doğum ve kafa travması doğum sırasındaki nedenler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk eğitimi ya da okul öncesi eğitimin özelliklerinden biri değildir?

Çocuğun doğumundan ilkokula başladığı güne kadar geçirdiği yılları kapsar.

Zengin uyarıcı çevre imkânları sağlar

Çocuğun bedensel, sosyal ve duygusal yönden gelişimini destekler

Çocuğun gelişim düzeyine ve bireysel özelliklerine uygun eğitim sürecidir.

Çocuğu ilköğretime hazırlama amacı taşımaz.

Açıklama:

Erken çocukluk eğitimi ya da okul öncesi eğitimi, çocuğun doğumundan ilkokula başladığı güne kadar geçirdiği yılları kapsayan, çocuğun gelişim düzeyine ve bireysel özelliklerine uygun, zengin uyarıcı çevre imkânları sağlayan ve zihinsel, bedensel, sosyal ve duygusal yönden gelişimini destekleyen, onları toplumun kültürel değerleri doğrultusunda en iyi biçimde yönlendiren ve ilköğretime hazırlayan, temel öğretim bütünlüğü içinde yer alan bir eğitim sürecidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri kaç yaşından sonra uygulanabilmektedir?

1 yaşından sonra

2 yaşından sonra

5 yaşından sonra

6 yaşından sonra

9 yaşından sonra

Açıklama:

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir. Düzenlenen son yönetmelikle zekâ testi uygulanamayacak 6 yaşından küçük çocuklardaki zihinsel yetersizlik “bilişsel gelişimde gecikme” olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Erken Destek Programları

Aile Destek Programları

Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı

Ankara Gelişim Tarama Envanteri

Vineland Uyum Davranış Ölçeği

Açıklama:

Ebeveynler, erken çocukluk döneminde gelişimsel gerililiği olan çocuklarını erken destek programına dahil etmelidirler. Bazen okul öncesi dönemi de bu programların içinde yer almakta ancak bu eğitimde 0-3 yaş programlarının özelliklerine odaklanılmaktadır. Bu programın içinde fizik tedavi ve rehabilitasyon, dil ve konuşma terapisi, ebeveyn-bebek etkileşim terapisi, sosyal destek hizmetleri gibi çok farklı alanda hizmetler yer alabilmektedir. Erken destek programı denildiğinde birbiri ile bağlantısı olan buhizmetlerin tümü anlaşılmaktadır.Erken Destek Programları; gelişimini geciktirebilecekbiyolojik ya da çevresel riskleri bulunan ya da gelişimi gecikmiş olan 0-6 yaş grubundaki çocuklara verilen gelişimi destekleyici hizmetlerin bütününü içeren programdır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi doğum sonrası gelişimsel yetersizliğin nedenleri arasında yer almaktadır?

Menenjit

Uyuşturucu kullanımı

Çocuk istismarı

Bebeğin oksijensiz kalması

Fenilketanüri

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliğin doğum sonrası nedenleri arasında doğum sonrasında kafa zedelenmeleri, kurşun zehirlenmesi, çocuk istismarı ve çocuk ihmali, gelişim ya da beslenme problemleri, çocuk istismarı, çocuğun gelişimi ve özellikle sosyal-duygusal gelişimi gibi sosyal, fiziksel, çevresel sebepler şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

I-Zihinsel işlevlerde önemli derece de normal altı olmadır. II-bireyin uyumsal beceriler alanında (kavramsal, uyumsal ve sosyal beceriler) yer alan iki ya da daha fazla beceri alanında sınırlılıklar göstermesidir. III- Söz konusu sınırlılıkların 18 yaşından önce çıkmış olmasıdır. IV-Bireyin zihinsel işlevler açısından uygulanan zekâ testinin puanına göre -3 standart sapma altında olma durumudur. V-Söz konusu sınırlılıkların 12 yaşından önce çıkmış olmasıdır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Zihinsel yetersizlik tanısı koyabilmek için temel ölçüt maddeleri arasında yer almaktadır?

II-IV

I-II-V

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik tanısı koyabilmek için üç temel ölçüt söz konusudur. Bu ölçütlerden ilki zihinsel işlevlerde önemli derece de normal altı olmadır. Diğer bir deyişle bireyin zihinsel işlevler açısından uygulanan zekâ testinin puanına göre -2 standart sapma altında olma durumudur. İkinci ölçüt, bireyin uyumsal beceriler alanında (kavramsal, uyumsal ve sosyal beceriler) yer alan iki ya da daha fazla beceri alanında sınırlılıklar göstermesidir. Bu ölçüt bireyin toplum içinde uyum göstermesi durumunda zekâ katsayısı temelinde tanı konulmasını engellemektedir. Üçüncü ölçüt ise söz konusu sınırlılıkların 18 yaşından önce çıkmış olmasıdır. Bu ölçüt ile 18 yaşından sonra kaza, travma ya da hastalıklar nedeniyle zihinsel işlevleri zarar gören bireyler zihinsel yetersizlik tanısı alamamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

20-25’ten 35-40’a kadar zekâ Bölümü katsayılarına göre zihinsel yetersizliği sahip bir birey tıbbı sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangi sınıfa girmektedir?

Orta düzey

Ağır düzey

Hafif düzey

Çok ağır düzey

Zihinsel yetersizliği bulunmamaktadır.

Açıklama:

Zekâ Bölümü Katsayılarına Göre Zihinsel Yetersizliğin Sınıflandırılması;
Hafif düzey zihinsel yetersizlik 50-55’ten yaklaşık 70’e
Orta düzey zihinsel yetersizlik 35-40’tan 50-55’e
Ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten 35-40’a
Çok ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten aşağıya

Doğru Cevap: B

Soru 89

Bakım ihtiyacı olan engelli bireylerin ikametgâh adreslerinde evde bakım hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmet evde bakıma destek yardımı olarak sosyal yardım niteliğinde ...................... ... görev alanına verilmiştir.
Yukarıdaki noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü

Engellilerin Bakımı Müdürlüğü

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü

Rehabilitasyon Merkezleri

İl Sağlık Müdürlüğü

Açıklama:

Resmî bakım ve özel bakım merkezlerinde bakım ihtiyacı olan engellilere yatılı ve gündüzlü hizmetler verilmektedir. Aynı zamanda bakım ihtiyacı olan engelli bireylerin ikametgâh adreslerinde evde bakım hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmet evde bakıma destek yardımı olarak sosyal yardım niteliğinde Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü görev alanına verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş bir gelişim tarama envanteri aşağıdakilerden hangisidir?

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE)

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı (GEÇDA)

Peabody Resim Kelime Testi

Bayley Testi

Açıklama:

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş bir gelişim tarama envanteridir. Envanter annelerden alınan bilgiler doğrultusunda doldurulurken annelerin dışında çocuğun gelişimini yakından izleyen ve çocuğu iyi tanıyan, babalar ya da bakıcılardan elde edilen bilgilerden hareketle de doldurulabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdaki durumlardan hangisi, gelişimsel geriliğin hem doğum öncesi hem doğum sonrası nedenleri arasında kabul edilebilir?

Çocuk istismarı

Kafa travmaları

Gen anormallikleri

Kromozomal bozukluklar

Sosyo ekonomik düzey

Açıklama:

Gelişimsel geriliğin nedenleri doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak sınıflandırılmaktadır. Gen anormallikleri ve kromozomal bozukluklar doğum öncesi grupta yer alırken; çocuk istismarı ve kafa travmaları ise doğum sonrası grupta yer almaktadır. Sosyo-ekonomik düzeye bağlı olarak oluşabilecek etkenlerin ise hem doğum öncesi hem doğum sonrası süreçte gelişimsel geriliğe yol açabileceği söylenebilir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Ayşegül, dört yaşında kreşe başlamış ve öğretmenleri tarafından sınıfındaki diğer öğrencilerden geride olduğu gözlemlenmiştir. Ayşegül'ün ailesi ile yapılan görüşme sonrasında Ayşegül'ün gelişimsel değerlendirmesinin yapılması kararı alınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, değerlendirme sırasında Ayşegül'e uygulanabilecek testlerden biridir?

Ankara Gelişim Tarama

Stanford Binet

WISC-R

Leiter

Duygusal Zeka

Açıklama:

Gelişimsel değerlendirme sürecinde, çocukların gelişimlerinin değerlendirilebilmesi için geçerli ve güvenilir testlere gereksinim duyulmaktadır. Ülkemizde mevcut geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış testler arasında; Ankara Gelişim Tarama Envanteri, Vineland Uyum Davranış Ölçeği, Denver II Testi ve Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Özel eğitim

Kaynaştırma

Erken destek programları

Aile eğitimi

Okul öncesi eğitim

Açıklama:

Soruda açıklaması verilen kavram, Erken Destek Programları'dır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

I. Standardize edilmiş test sonuçları referans alınır.
II. Bireyin gelişimi, akranlarına göre kıyaslanır.
III. Subjektif değerlendirmeler yapılır.
IV. Bireyin gelişimi, akranlarından farklı olmalıdır.
Yukarıda gelişimsel geriliğin tanılanması ve özellikleri ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu durumda bireyin gelişimi akranları ile kıyaslanır ancak gelişimin akranlarından farklı olması gelişimsel geriliği tanılamak için yeterli değildir. Bireyin gelişimi akranlarını baz alınarak yapılan değerlendirmelerde ortalamanın üzerinde değil altında olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Gelişimsel geriliğe karşı alınabilecek en etkili önlem aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun eğitimin sağlanması

Çocuğun var olan potansiyelinin belirlenmesi

Değerlendirmelerin uygun koşullarda yapılması

Değerlendirmelerin farklı uzmanlar tarafından yapılması

Erken dönemde tanılanması

Açıklama:

Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından fark edilmemektedir. Gelişimsel geriliği olan birçok çocuk ancak erken çocukluk eğitimine başlayacağı dönemde yürüme, konuşma ve akademik becerilerde gerilik yaşadığında dikkat çekmektedir. Fakat erken tanı ve tedavi ile gelişim desteklenerek çocuğun var olan potansiyeli en yüksek düzeye çıkarılabilmektedir. Bu nedenle, gelişimsel geriliğe karşı alınabilecek en etkili önlem erken tanılamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin değerlendirilmesinde dikkat edilecek durumlardan biri değildir?

Değerlendirmeler, bireyin sağlık problemlerinin olmadığı bir dönemde yapılmalıdır.

Değerlendirmeler, farklı alan uzmanlarından oluşan ekip tarafından yapılmalıdır.

Gelişim gerilik bakımından riskli bulunan bebekler, takip altında tutulmalıdır.

Değerlendirmelerde, bireyin bulunduğu gelişim basamağı yerine biyolojik yaşı dikkate alınmalıdır.

Değerlendirmelerde, akranlarının gelişimsel özellikleri dikkate alınarak karşılaştırma yapılmalıdır.

Açıklama:

Bireyin gelişimsel süreci ve gelişim yaşı ya da hangi gelişim basamağında olduğu akranları ile karşılaştırılarak değerlendirilmektedir. Bu değerlendirmelerin gelişim testleri kullanılarak, birey için uygun koşullarda ve bireyin sağlık probleminin olmadığı bir zamanda yapılması gerekmektedir. Bireyin gelişimi ve sağlığı ile ilgili değerlendirmeler farklı uzmanlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle bireyin değerlendirilmesinin bir ekip tarafından yapılması en uygun yaklaşımdır. Gelişimsel yönden risk altında olan çocuklar özellikle erken dönemde sık olarak izlenmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi, gelişimsel yetersizlikler kapsamında değerlendirilen kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizliklerden biridir?

Müsküler Distrofi

Hemofili

Epilepsi

Serebral Palsi

Multiple Skleroz

Açıklama:

Hemofili ve epilepsi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler; serebral palsi ve multiple skleroz ise sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler kapsamında değerlendirilmektedir. Müsküler distrofi ise kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizliklerden biridir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Kanın pıhtılaşması için gerekli faktörlerin eksikliği ya da yetersizliği sonucu meydana gelen kronik hastalığın adı nedir?

Kanser

Epilepsi

Astım

Hemofili

Romatoid artrit

Açıklama:

Hemofili ciddi bir genetik kan hastalığıdır. Hemofili, kanın pıhtılaşması için gerekli faktörlerin eksikliği ya da yetersizliği sonucu meydana gelen kronik bir hastalıktır. Tüm dünyadaki kayıtlı hasta sayısının 120.000, yurdumuzdaki 2500 civarında olmasına karşın tedavi maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle önemli bir toplumsal sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Hemofili bakımının ideal düzeyde sağlanması için hematoloji, ortopedi, fizik tedavi ve nükleer tıp uzmanlarının birlikte çalışmaları gerekir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Can, dört yaşına geldiğinde kreşe gitmeye başlamış ve sınıf arkadaşlarının tümü temel renkleri ayırt eymeyi öğrendikten bir süre sonra bu beceriyi edinmiştir. Can'ın bu beceriyi, sınıf arkadaşlarından daha geç edinmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Otizm spektrum bozukluğu

Prematüre doğum

Serebral Palsi

Gelişimsel yetersizlik

Gelişimsel gerilik

Açıklama:

Gelişimsel gerilik, erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterirken gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanabilmektedir. Gelişimsel gerilik erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir iken gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini göstermektedir. Bu kapsamda, Can'ın renkleri geç öğrenmesinin nedeni gelişimsel gerilik ile açıklanabilir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, çocuklara uygulanabilecek tanılayıcı testlerden biridir?
I. Ankara Gelişim Tarama Envanteri
II. Peabody Resim Kelime Testi
III. Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Tanılayıcı testler (diagnostic), çocuğun gelişimsel ve akademik alanlardaki güçlü ya da yetersiz yönlerini saptamak ve müdahale planları hazırlamak amacıyla geliştirilmiş kapsamlı değerlendirmeleri içeren araçlardır. Bu testleri uygulamak ve yorumlamak özel bir eğitim gerektirmektedir. Bu nedenle, testlerin uygulaması genellikle bu araçların kullanımı ile ilgili eğitim almış kişiler tarafından yapılmaktadır. Peabody Resim Kelime Testi, Gessell, Bayley Testi gibi araçlar erken çocukluk döneminde kullanılan tanılayıcı testlerdendir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

I. Psikiyatrik değerlendirmelere en çok başvuran grup, gelişimsel gerilik şüphesi ile yönlendirilen gruptur.
II. Öğretmenler sıklıkla, davranış problemi gösteren öğrencilerin gelişimsel olarak geride olduğunu düşünmektedir.
III. Çocuklara zeka testi 4 yaşından itibaren uygulanabilmektedir.
IV. Gelişimsel değerlendirme için geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış ölçme araçları kullanılmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Gelişimsel gerilikler sağlık kuruluna başvuran çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıklar içerisinde en çok başvurma nedenleri arasındadır. Çocuklar sıklıkla öğretmenleri tarafından ders başarısındaki düşüklük nedeniyle özel eğitim alabilmesi için yönlendirilirler. Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir. Düzenlenen son yönetmelikle zekâ testi uygulanamayacak 6 yaşından küçük çocuklar- daki zihinsel yetersizlik “bilişsel gelişimde gecikme” olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.
Bunlarla birlikte gelişimsel değerlendirme sürecinde, çocukların gelişimlerinin değerlendirilebilmesi için geçerli ve güvenilir testler kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi, erken dönemde gelişimsel geriliği bulunan çocuk ve ailesi için düzenlenen eğitimlerin kapsamında değildir?

Ailenin kendisine de destek sağlanmalıdır.

Farklı disiplinlerdeki uzmanlar, programa dahil edilebilir.

Eğitimler, sadece eğitim ortamını kapsamalıdır.

Eğitimlerde, aile üyelerinin güçlü yönlerine odaklanılmalıdır.

Eğitimlerde aile üyelerinin oyun becerileri geliştirilmelidir.

Açıklama:

Ebeveynler, erken çocukluk döneminde gelişimsel gerililiği olan çocuklarını erken destek programına dahil etmelidirler. Bu programın içinde fizik tedavi ve rehabilitasyon, dil ve konuşma terapisi, ebeveyn-bebek etkileşim terapisi, sosyal destek hizmetleri gibi çok farklı alanda hizmetler yer alabilmektedir. Erken destek programı denildiğinde birbiri ile bağlantısı olan bu hizmetlerin tümü anlaşılmaktadır. Bu nedenle ailelerin bu süreç içerisinde gerekli desteği sadece gelişimsel geriliği olan çocukları için değil kendileri içinde almaları gerekmektedir.
Bunun yanı sıra, gelişimsel geriliğin engellenmesi ya da rehabilitasyonu için en etkili uygulamalardan biri de gelişimsel geriliği olan bireyin tüm yaşam alanı gelişimini destekleyen bir ortama dönüştürülmesidir. Uzman desteği alarak bireyin gelişimine uygun oyuncak ve materyal seçilmelidir. Aile, bir aile eğitim sürecine başlamalıdır. Uzman rehberliğinin oldukça önemli olduğu bu süreçte uzmanlar tarafından önerilen tüm çalışmalar gerekli
özen gösterilerek aile tarafından uygulanmalıdır. Ailelerin genel düşüncesinin aksine, çocukların oyun oynaması onları dünyayı tanıma ve dünyayı öğrenmelerinde en etkili yollardan birisidir. Bu sebeple ailelerin oyun becerilerinin geliştirilmesi de amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Otizm Spektrum Bozukluğu bulunan çocukların güçlük yaşadığı temel gelişim alanıdır?

Sosyal duygusal gelişim

Dil gelişimi

Zihinsel gelişim

Motor becerilerin gelişimi

Uyumsal davranışların gelişimi

Açıklama:

Son yapılan araştırmalar, OSB’deki temel problemin zihinsel gelişim alanında olduğunu belirtmekte ve bu konudaki tartışmalar zihinsel yetersizliğin birinci olarak dil ve iletişim problemlerine yol açtığı, ikinci olarak da davranışsal ve duyusal güçlüklere neden olduğu yönünde yoğunlaşmaktadır. Ancak bu ifade OSB olan çocukların zihinsel yetersizliği olduğu anlamına gelmediği gibi bu çocukların üstün yetenekli olduğu anlamına da gelmemelidir. Diğer bir deyişle, OSB olan çocuklar sahip oldukları yetersizlik nedeniyle bilişsel gelişim alanında etkin bir gelişme gösterememektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

I.Kız çocuklarda görülür.
II. Nöro-gelişimsel bir yetersizliktir.
III.Bilişsel ve motor becerilerde gerilik görülür.
IV. Nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir durumdur.
Yukarıda özellikleri verilen yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Usher sendromu

Rett sendromu

Multiple Skleroz (MS)

Kistik fibrozis

Spina bifida

Açıklama:

Rett sendromu, normal gelişim basamaklarını takiben erken nörolojik gerileme belirtileri ile tanınan ve kızlarda görülen nöro-gelişimsel bir yetersizliktir. Bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Aşağıda verilenler ifadelerden hangisi doğrudur?

Gelişimsel gerilik doğumdan sonra hemen tanılanabilmektedir.

Gelişimsel yetersizlik erken dönemde saptanıp ortadan kaldırılabilir.

Gelişimsel geriliği bulunan çocukların bu durumu raporlaştırılmaktadır.

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara özel eğitim sunulmalıdır.

Gelişimsel geriliği bulunan çocuklara özel özel eğitim sınıflarında eğitim sunulmalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 106

Gelişimsel yetersizliği bulunan bir çocuğun eğitsel değerlendirmesi ve tanılanmasını hangi kurum yapmaktadır?

Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM)

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

Üniversitelerin Özel Eğitim Bölümleri

Özel eğitim okulları

Özel eğitim öğretmenler zümresi

Açıklama:

Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde, çocuğun tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları belirlenir. Ayrıca, çocuğun hangi ortamda eğitim görmesinin uygun olacağına ilişkin öneride bulunulur. Çocuğun eğitsel değerlendirme ve tanılaması RAM’da oluşturulan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre, zeka bölümü puanı 45 olan bir birey aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisinde yer alır?

Zihinsel yetersizliğe sahip değil

Hafif düzey zihinsel yetersizlik

Orta düzey zihinsel yetersizlik

Ağır düzey zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzey zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre zihinsel yetersizliği olan bireyler arasında; 50-55’ten yaklaşık 70’e kadar zeka bölümü puanına sahip olanlar hafif düzey zihinsel yetersizlik, 35-40’tan 50-55’e kadar orta düzey zihinsel yetersizlik, 20-25’ten 35-40’a ağır düzey zihinsel yetersizlik ve 20-25’ten aşağıya çok ağır düzey zihinsel yetersizlik olarak sınıflandırılmaktadır. Zeka bölümü puanı 45 olan bir birey orta düzey zihinsel yetersizlik grubunda yer alacaktır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi, gelişimsel yetersizliği olan çocukların bakım ve rehabilitasyonunda görev alan kurum ya da kuruluşlardan biri değildir?

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü

Sağlık Bakanlığı

Gençlik ve Spor Bakanlığı

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik olarak T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen koşullarda bakım hizmetleri yürütülmektedir. Resmî bakım ve özel bakım merkezlerinde bakım ihtiyacı olan engellilere yatılı ve gündüzlü hizmetler verilmektedir. Aynı zamanda bakım ihtiyacı olan engelli bireylerin ikametgâh adreslerinde evde bakım hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmet evde bakıma destek yardımı olarak sosyal yardım niteliğinde Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü görev alanına verilmiştir. Özel bakım merkezinden yararlanabilmek için tam teşekküllü hastanelerden sağlık kurulu raporuna ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığının da bu süreç içerisinde yer aldığı söylenebilir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

En sık ve ağır belirtileri solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleri olan; yağlı gaita çıkışına, vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olan genetik temelli hastalığın adı nedir?

Epilepsi

Kistik fibrozis

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz

Açıklama:

Kistik fibrozis, genetik temelli bir hastalıktır ve kistik fibrozise neden olan gen 7. kromozamdadır. En sık ve ağır belirtileri solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleridir. Bu
olay yağlı gaita çıkışına, vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olmaktadır. Eğitimlerinde fiziksel etkinliklerin sınırlanması ve tedavide geçen zamanın yerine konması esastır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

I. Düşük doğum ağırlığı II. Prematüre doğum III. Alkol kullanma IV. Kromozomal bozukluklar V. Gen anormallikleri Yukarıda verilen gelişimsel geriliğin nedenlerinden hangileri doğum öncesi nedenler arasındadır?

I ve II

I ve III

I,II, III

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, civa ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası nedenleri arasında gösterilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Gelişimsel yetersizlik türlerinden hangisi en eski ve tanımı en tartışmalı olan yetersizlik türüdür ?

Zihinsel yetersizlik

Otizm spektrum bozukluğu

Fiziksel yetersizlik

Serebral palsi

Disleksi

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik, yetersizlik türleri içerisinde en eski ve tanımı en tartışmalı olan yetersizlik türüdür. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Zihinsel yetersizlik durumu, zeka testinin puanına göre kaç standart sapma altında kalma durumudur ?

-3

-2

-1

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik tanısı koyabilmek için üç temel ölçüt söz konusudur. Bu ölçütlerden ilki zihinsel işlevlerde önemli derece de normal altı olmadır. Diğer bir deyişle bireyin zihinsel işlevler açısından uygulanan zekâ testinin puanına göre -2 standart sapma altında olma durumudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi merkezi sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu bir çok hastalığı içine alan bir durumdur ?

Serebral Palsi

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple Skleroz

Otizm

Açıklama:

Serebral palsi(SP) tek bir hastalık değildir. Serebral palsi, merkezî sinir sistemindeki zedelenme- ler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler arasında değildir ?

Rett Sendromu

Kalça Çıkığı

Kas hastalığı

Epilepsi

Travmatik beyin zedelenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliklerin değerlendirilmesi ve tanılanması sürecindeki ikinci basamaktır ?

Tıbbı değerlendirme

Eğitsel değerlendirme

Kapsayıcı değerlendirme

Okul temelli değerlendirme

Akademik değerlendirme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi Rehberlik Araştırma Merkezinde çocuğun hangi ortamda eğitim görmesinin uygun olacağına karar veren ve kurul raporunun çıkmasını sağlayan kuruldur ?

Eğitim Destek Kurulu

Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu

Eğitsel Değerlendirme Kurulu

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

Eğitim Planlama Kurulu

Açıklama:

Çocuğun hangi ortamda eğitim görmesinin uygun olacağına ilişkin öneride bulunulur. Çocuğun eğitsel değerlendirme ve tanılaması RAM’da oluşturulan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından çeşitli testler ve bireyin özelliklerine uygun diğer ölçme araçlarıyla yapılır. Tanılamada çocuğun tıbbi değerlendirme raporu ile zihinsel, fiziksel, ruhsal, sosyal gelişim öyküsü, tüm gelişim alanlarındaki özellikleri, akademik alanlardaki eğitim performansı, ihtiyaçları, eğitim hizmetlerinden yararlanma süresi ve bireysel gelişim raporu dikkate alınır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik bakım hizmetleri hangi genel müdürlük tarafından yürütülmektedir ?

Rehabilitasyon Genel Müdürlüğü

Gelişimsel Yetersizlik Sosyal Bakım Şubesi

Özel Eğitim Genel Müdürlüğü

Özürlüler Daire Başkanlığı

Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Gelşimsel yetersizliği olan bireylere yönelik olarak T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen koşullarda bakım hizmetleri yürütülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Normal gelişim basamaklarını takiben erken nörolojik gerileme belirtileri ile tanınan ve kızlarda görülen nörogelişimsel bir yetersizlik olan bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalık verilenlerden hangisidir ?

Rett Sendorumu

Serebral Palsi

Otizm Spektrum Bozukluğu

Zihinsel Yetersizlik

Ateşli Romatizma

Açıklama:

Rett sendromu, normal gelişim basamaklarını takiben erken nörolojik gerileme belirtileri ile tanınan ve kızlarda görülen nörogelişimsel bir yetersizliktir. Bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalıktır. Tanı alındığında gerekli özel eğitim ve sağlık desteği sağlanmalıdır . Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Çocuğun dünyayı tanıma ve öğrenme yolu olan aynı zamanda ebeveyn çocuk etkileşiminin en güvenli etkili yolu nedir ?

Bakım hizmeti

Koşulsuz sevgi

Ortak dikkat

Göz teması

Oyun

Açıklama:

Çocuğun dünyayı tanıma ve öğrenme yoludur. Bu nedenle, ister gelişimsel geriliği olsun ister doğal gelişim gösteren çocuk olsun ebeveyn ve çocuk etkileşiminin en güvenli ve etkili yolu oyundur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Türkiye’de 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerini nesnel olarak değerlendirmek için geliştirilmiş gelişim tarama envanteri aşağıdakilerden hangisidir?

GEÇDA

SDG

PMG

AGTE

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi 0-72 ay Türk çocuklarının gelişimlerini ayrıntılı olarak değerlendirilebilecek ve çocuklardaki gelişimsel geriliklerin erken tanılanmasında kullanılabilecek bir gelişim değerlendirme aracıdır?

SDG

AGTE

GEÇDA

PMG

Açıklama:

Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı (GEÇDA), 0-72 ay Türk çocuklarının gelişimlerini ayrıntılı olarak değerlendirilebilecek, eğitim yaşantılarının düzenlenmesinde ve çocuklardaki gelişimsel geriliklerin erken tanılanmasında kullanılabilecek bir gelişim değerlendirme aracıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Doğal gelişim gösteren çocukların yaşamları boyunca hangi ay veya yaş aralığında gelişim testiyaptırmaları önerilmemektedir?

0-6 ay

12-18 ay

2-3 yaş

5-6 yaş

8-10 yaş

Açıklama:

Doğal gelişim gösteren çocukların yaşamları boyunca 0-6 ay arasında bir kez mutlaka olmak üzere, 12-18 ay arası, 2-3 yaş arası ve 5-6 yaş arasında gelişim testi yaptırmaları önerilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Aşağıda bulunan yaş aralıklarından hangisi çocukların gelişim geriliğinin tespiti anlamında önemli bir yaş aralığıdır?

0-3 yaş

0-4 yaş

2-6 yaş

0-6 yaş

2-8 yaş

Açıklama:

0-6 yaş arasındaki döneminde gelişimin önemi düşünüldüğünde gelişim geriliğinin tespiti ve gelişimi destekleyici danışmanlık hizmetlerinin erken dönemde başlaması çocuğun var olan potansiyelinin değerlendirilmesi ve akranları ile arasındaki farkın azaltılması adına önem taşımaktadır. Bu durumda D seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Aşağıda bulunan gelişimsel yetersizlikler arasından hangisi doğum öncesi nedenler arasında yer almaktadır?

Menenjit

Kan uyuşmazlığı

Beslenme problemleri

Çocuk istismarı

Kafa travması

Açıklama:

Doğum öncesi malnütrisyonu, fenilketanüri, beyin hasarı ya da enfeksiyonu, kromozom anomalileri ve genetik etmenler, annenin radyasyona ve röntgen ışınına maruz kalması, çevre kirliliği, alkol, sigara tüketimi, uyuşturucu kullanımı, kan uyuşmazlığı, annenin geçirdiği hastalıklar ve kullandığı ilaçlar, annenin yaşı gibi etkenler etkili olmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi doğum sonrasında oluşan yetersizlerin nedenlerinden biri değildir?

Kurşun zehirlenmesi

Çocuk ihmali

Çocuk istismarı

Kafa travması

Menenjit

Açıklama:

Doğum sonrasında kafa zedelenmeleri, kurşun zehirlenmesi, çocuk istismarı ve çocuk ihmali, gelişim ya da beslenme problemleri, çocuk istismarı, çocuğun gelişimi ve özellikle sosyal-duygusal gelişimi gibi sosyal, fiziksel, çevresel sebepler şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden bir tanesidir?

Kas hastalıkları

Çocuk felci

Spina bifida

Epilepsi

Kalça çıkığı

Açıklama:

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler, fiziksel yetersizliklerin üçüncü alt başlığıdır. Bu alt başlık içinde
yer alan hastalıklar genellikle bireyde bilişsel problemlere, bireyin sosyal çevresinden ve eğitim ortamından kopmasına neden olmaktadır. Bu alt başlık altında yer alan hastalıklar şunlardır: epilepsi,
astım, şeker hastalığı, kistik fibrozis, orak hücre anemisi, hemofili, kanser ve AIDS. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Aşağıda bulunan zeka bölümü katsayı aralıklarından hangisi ağır düzey zihinsel yetersizlik anlamında gelmektedir?

50-55’ten yaklaşık 70’e

35-40’tan 50-55’e

20-25’ten 35-40’a

20-25’ten aşağıya

10-15'ten aşağıya

Açıklama:

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre zihinsel yetersizliği olan bireyler; hafif düzey zihinsel yetersizlik,
orta düzey zihinsel yetersizlik, ağır düzey zihinsel yetersizlik ve çok ağır düzey zihinsel yetersizlik olarak
sınıflandırılmaktadır. Bunların zeka bölümü katsayıları şu şekildedir: Hafif düzey zihinsel yetersizlik 50-55’ten yaklaşık 70’e; Orta düzey zihinsel yetersizlik 35-40’tan 50-55’e; Ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten 35-40’a; Çok ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten aşağıya şeklindedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisikas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden bir tanesidir?

Menenjit

Rett sendromu

Epilepsi

Kanser

Serebral palsi

Açıklama:

Fiziksel yetersizliklerin bir alt başlığı alan kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler şu şekilde sıralanabilir:
travmatik beyin zedelenmesi, Rett sendromu, kas hastalığı, kol-bacak eksikliği, kalça çıkığı, doğuştan gelen bozukluklar, romatoidartit ve ateşli romatizma. B şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 129

İnsan gelişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi erken çocukluk dönemidir.

Erken çocukluk dönemi veya 0 ile 6 yaş arası insanın öğrenmeye en fazla açık olduğu dönemdir.

İnsan gelişimi, döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden büyüme ve olgunlaşma sürecidir.

Gelişim sürecinde yaşanan olumsuzluklar sonucunda çocuklarda gelişimsel bozukluklar görülebilmektedir.

Erken çocukluk döneminde yaşanan gelişimsel problemler sonraki dönemlerde telafi edilebilir.

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde yaşanabilecek gelişimsel gecikmeler sonraki dönemlere aynen aktarılmakta ve gelişimsel problemlere neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir gelişimsel gerilik olarak nitelendirilebilir?

Utku'nun uyku problemi göstermesi

Seda'nın erken uyanamama problemi

Tarık'ın zihinsel işlevlerinde problemlerin olması

Zeynep'in matematik dersinde başarısız olması

Mehmet'in koşma hızının düşük olması

Açıklama:

Zihinsel işlevlerde görülecek problemler ancak standart testlerle belirlenebilir. Ortalamanın en az iki standart sapma altında alınması zeka geriliğini gösteren önemli bir durum olarak değerlendirilir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Çocuklarda var olan bir gelişimsel geriliğin tespit edilmesi için çocuğun tüm gelişim alanlarında detaylı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Çocuklarda gelişim geriliklerinin erken belirlenmesi için sosyal, bilişsel, fiziksel ve dil gelişimlerinin belirli aralıklarla değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ülkemizde gelişimsel geriliği erken tanılama için önerebiliriz?

Ulusal çapta erken çocukluk ve okul çağı tarama sistemlerinin olması

Okul çağına gelen çocukların taranması

Tanılama sürecinin geç olması için doktorların okul dönemine kadar değerlendirme almaması

Tanılama araçlarının eski versiyonlarının kullanılması

Tarama ve tanılama araçlarının güncel versiyonlarının kullanılması

Açıklama:

Ulusal çapta erken tarama sistemi olması erken tanılama süreçlerine hizmet edecektir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerindendir?

Düşük doğum ağırlığı

Genetik faktörler

Çevre kirliliği

Kazalar

Oksijensiz kalma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 133

I. Zehirlenmeler II. Çocuk ihmal ve istismarı III. Kromozom bozukları IV. Bulaşıcı hastalıklar Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğum sonrası nedenlerden kaynaklı olarak gelişimsel geriliği neden olur?

I ve II

Yalnız IV

I,II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim gerili- ğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 134

I. Zihinsel işlevlerde görülen yetersizlik (Zeka testinden iki standart puan altında alma)
II. Uyumsal becerilerde görülen yetersizlik (En az iki alanda yetersizlik sergileme)
III. Gelişimsel dönemde ortaya çıkması (18 yaş ve öncesinde)
Bir çocuğun zihinsel yetersizlik tanısı alması için yukarıdakilerden hangileri yada hangisi ölçüt olarak alınır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik, yetersizlik türleri içerisinde en eski ve tanımı en tartışmalı olan yetersizlik tü- rüdür. AAIDD (Amerikan Zihinsel ve Gelişimsel Engeller Derneği), bu tanım karmaşasını çözmek amacıyla ortak bir tanım yapmıştır. Zihinsel ye- tersizlik hem zihinsel işleyişte (akıl yürütme, öğrenme, problem çözme) hem de kavramsal, sosyal ve uyumsal yaşam becerileri kapsayan uyarlamalı davranışlarda önemli kısıtlamalarla karakterize bir durumdur (AAIDD, 2018). Zihinsel yetersizlik tanısı koyabilmek için üç temel ölçüt söz konusu- dur. Bu ölçütlerden ilki zihinsel işlevlerde önemli derece de normal altı olmadır. Diğer bir deyişle bireyin zihinsel işlevler açısından uygulanan zekâ testinin puanına göre -2 standart sapma altında olma durumudur. İkinci ölçüt, bireyin uyumsal beceriler alanında (kavramsal, uyumsal ve sosyal beceriler) yer alan iki ya da daha fazla beceri ala- nında sınırlılıklar göstermesidir. Bu ölçüt bireyin toplum içinde uyum göstermesi durumunda zekâ katsayısı temelinde tanı konulmasını engellemektedir. Üçüncü ölçüt ise söz konusu sınırlılıkların 18 yaşından önce çıkmış olmasıdır. Bu ölçüt ile 18 yaşından sonra kaza, travma ya da hastalıklar nedeniyle zihinsel işlevleri zarar gören bireyler zihinsel yetersizlik tanısı alamamaktadır. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

I. Sosyal iletişim ve etkileşim becerilerinde görülen yetersizlikler
II. Tekrarlayıcı/sınırlı ilgi ve davranış örüntüleri
III. Zihinsel işlevlerde yetersizlik
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri otizm spektrum bozukluğunu tanılamada ayırt edici özelliklerdir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I ve II

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu (OSB), belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nöro-gelişimsel bir bozukluktur.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Spina Bifida

Serabral Palsi

Çocuk Felci

Rett Sendromu

Multiple Skleroz

Açıklama:

Rett sendromu kas-iskelet sistemi ile ilgili bir fiziksel yetersizliktir. Diğerleri sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliktir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Astım

Epilepsi

Hemofili

AIDS

Ateşli Romatizma

Açıklama:

Ateşli romatizma kas-iskelet sisteminden kaynaklı bir fiziksel yetersizliktir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 138

Erken çocukluk döneminde ölçme ve değerlendirme kavramları “gelişimsel değerlendirme” çerçevesinde ele alınmaktadır. Gelişimsel tarama testleri (developmental screening), çocukların gelişim özelliklerini, öğrenme problemlerini ya da yetersizliklerini belirlemede tüm çocuklara uygulanabilen testleri kapsamaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi gelişim testleri hakkında söylenebilir?

Genellikle erken gelişim dönemindeki (0-6) çocuklara yönelik yapılır.

18 yaşından sonra uygulanır.

Tanılama amacıyla kullanılır.

Herkes uygulayabilir.

0-1 yaş arasına uygulanamaz.

Açıklama:

Bu testler erken gelişim dönemdeki çocuklara yönelik yürütülür. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi doğal gelişim gösteren çocuklara gelişim testi yaptırılması önerilen yaş aralıkları arasında yer almamaktadır?

0-6 ay

12-18 ay

24-36 ay

36-48 ay

60-72 ay

Açıklama:

Doğal gelişim gösteren çocukların 0-6 ay arasında en az bir kez, 12-18 ay arası, 2-3 yaş arası ve 5-6 yaş arasında ise birer kez gelişim testi yaptırmaları önerilmektedir. 36-48 ay arası yaş dönemi gelişim testi uygulanması önerilen yaş aralıkları arasında yer almamaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Aşağıda yer alan gelişimsel gerilik nedenleri ve sınıflandırmalarını içeren eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Kromozomal bozukluk- Prenatal

Olumsuz metabolizma durumları- Prenatal

Düşük doğum ağırlığı- Prenatal

Annenin beslenme yetersizliği-Postnatal

Ciddi kafa tramvaları-Prenatal

Açıklama:

Yetersizliklerin nedenlerinin çeşitli sınıflandırmaları içerebilmektedir. Yetersizlikle ilişkili değişkenin meydana gelme dönemi temel alınarak yapılan sınıflandırma en yaygın kabul gören ve eğitim amacıyla da kullanılabilen bir sınıflandırmadır. Buna göre gelişimsel geriliğin nedenleri doğum öncesi (prenatal) , doğum sırası (perinatal) ve doğum sonrası (postnatal) nedenler olarak sınıflandırılmaktadır. Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri, doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası prenatal nedenleri arasında gösterilmektedir. Düşük doğum ağırlığı (1500 gr’dan az), doğuma bağlı komplikasyonlar, doğum sırasında prematüre doğum, kafa travması, oksijensiz kalmak, uzman olmayan kişilerin müdahalesi ve benzeri gibi durumlar gelişimsel geriliğe neden olabilen doğum sırası etmenler bir başka ifade ile perinatal etmenler arasında yer almaktadır. Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 141

Düşük doğum ağırlığı aşağıda yer alan durumlardan hangisini kapsamaktadır?

1000 gramdan az olma

1200 gramdan az olma

1300 gramdan az olma

1500 gramdan az olma

1700 gramdan az olma

Açıklama:

Düşük doğum ağırlığı 1500 gr’dan az gerçekleşen doğumları kapsamaktadır ve düşük doğum ağırlığı doğum sonrası gelişimsel gerilik nedenleri arasından yer almaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 142

Ülkemizde mevcut olan ve daha çok aileye soru sormaya dayanan gelişimsel değerlendirme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

VUDÖ

AGTE

GEÇDA

DENVER II

DSM-V

Açıklama:

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Vineland Uyum Davranış Ölçeği (VUDÖ), Denver II Testi ve Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA) ülkemizde mevcut geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış testler arasında yer almaktadır. AGTE daha çok aileye soru sormaya dayanan tarama testidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 143

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zeka testleri hangi yaş döneminden sonra uygulanabilmektedir?

2 yaş ve sonrası

3 yaş ve sonrası

4 yaş ve sonrası

5 yaş ve sonrası

6 yaş ve sonrası

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 144

Gelişimsel yetersizlik tanımına göre, yetersizliğin hangi yaş döneminden önce ortaya çıkması gerekmektedir?

3 yaş

6 yaş

18 yaş

22 yaş

24 yaş

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliğin araştırmacı ve uzmanlar tarafından yapılan farklı tanımları söz konusudur. Bunlardan birinde gelişimsel yetersizlik, 22 yaşından önce görülen, kronik, zihinsel aktivitelerde ya da fiziksel faaliyetlerdeki yetersizlik olarak nitelendirilmektedir. Bu tanıma göre gelişimsel yetersizliğin 22 yaşından önce ortaya çıkması gerekmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 145

Aşağıda yer alan zihinsel yetersizlik düzeyi ve zekâ bölümü puanı eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik - 50-55’den yaklaşık 70’e

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik -20-25’den aşağıya

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik- 35-40’dan 50-55’e

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik- 20-25’den 35-40’a

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik- 20-25’den aşağıya

Açıklama:

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre zihinsel yetersizliği olan bireyler; hafif düzey zihinsel yetersizlik, orta düzey zihinsel yetersizlik, ağır düzey zihinsel yetersizlik ve çok ağır düzey zihinsel yetersizlik olarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırmaya göre; Hafif düzey zihinsel yetersizlik 50-55’ten yaklaşık 70’e, orta düzey zihinsel yetersizlik 35-40’tan 50-55’e, ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten 35-40’a ve çok ağır düzey zihinsel yetersizlik 20-25’ten aşağıya zekâ bölümü puanına sahiptir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 146

Aşağıda yer alan yetersizlik türlerinden hangisi diğerlerine göre farklıdır?

Serebral palsi

Spina bifida

Multiple skleroz

Hemofili

Çocuk felci

Açıklama:

Fiziksel yetersizlikler (a) sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler, (b) kas-iskelet sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan fiziksel yetersizlikler ve (c) sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler olmak üzere üç grupta incelenebilmektedir. Sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler bireyin sinir sisteminde meydana gelen ve herhangi bir nedene dayalı olan ve bireyin normal performans göstermesini engelleyen yetersizliklerdir. Bu yetersizlikler serebral palsi, spina bifida, çocuk felci ve multiple skleroz olarak sıralanabilir. Hemofili ise ciddi bir genetik kan hastalığıdır. Hemofili, kanın pıhtılaşması için gerekli faktörlerin eksikliği ya da yetersizliği sonucu meydana gelen kronik bir hastalıktır ve sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler arasında yer almaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 147

Peabody Resim Kelime Testi

AGTE

Denver II Testi

Gessell Testi

Bayley Testi

GEÇTA

Yukarıda yer alan testlerden hangileri erken çocukluk döneminde kullanılan tanılayıcı testlerdendir?

I-VI

I-III-VI

I-IV-V

II-VI

I-III-IV-V

Açıklama:

Tarama testleri ile çocukların gelişimleri norma ya da ölçüte bağlı olarak değerlendirilmektedir. Tanılayıcı testler ise çocuğun gelişimsel ve akademik alanlardaki güçlü ya da yetersiz yönlerini saptamak ve müdahale planları hazırlamak amacıyla geliştirilmiş kapsamlı değerlendirmeleri içeren araçlardır. Çocuk gelişimsel tarama testlerinde yaşıtlarından farklılık gösterirse ikinci aşama olarak tanılayıcı testlerden yararlanılmaktadır. Peabody Resim Kelime Testi, Gessell, Bayley Testi gibi araçlar erken çocukluk döneminde kullanılan tanılayıcı testlerdendir. Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Denver II testi ve Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA) ise ülkemizde mevcut geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış tarama testleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 148

Gizem 49 aylık bir kız çocuğudur. Gizem’in annesi Gizem’in gelişimsel olarak yaşıtlarından farklılık gösterdiğini gözlemiş ve bir uzmana başvurmuştur. Aşağıdakilerden hangisi uzmanın Gizem’e öncelikle uygulaması beklenen testlerden biri değildir?

AGTE

GEÇTA

DENVER II

VUDÖ

Bailey

Açıklama:

Tarama testleri ile çocukların gelişimleri norma ya da ölçüte bağlı olarak değerlendirilmektedir. Tanılayıcı testler ise çocuğun gelişimsel ve akademik alanlardaki güçlü ya da yetersiz yönlerini saptamak ve müdahale planları hazırlamak amacıyla geliştirilmiş kapsamlı değerlendirmeleri içeren araçlardır. Gizem’e öncellikle gelişimsel tarama testi uygulanması ve Gizem yaşıtlarından farklılık gösterirse ikinci aşama olarak tanılayıcı testlerden yararlanılması gerekmektedir. Bu durumda erken çocukluk döneminde kullanılan tanılayıcı testlerden biri olan Bayley Testi öncellikli olarak uygulaması beklenilen testlerden biri değildir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 149

I. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır. II. Düşük doğum ağırlığı, prematüre doğum, kafa travması, oksijensiz kalmak, uzman olmayan kişilerin müdahalesi ve benzeri gibi durumlar gelişimsel geriliğe neden olabilmektedir. III. Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler, bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan çevresel koşullar da gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır. Yukarıdaki tanımlardan hangisi gelişimsel geriliğin nedenleri arasında doğum öncesi nedenler içerisinde yer almaktadır?

Yalnız III

Yalnız II

Yalnız I

I ve II

II ve III

Açıklama:

Doğum Öncesindeki (Prenatal) Nedenler: Gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenlerinin içinde en önemli olanı kalıtsal nedenlerdir. Kalıtsal nedenler anne ve babadan geçen ve çocuğun gelişimsel olarak geri kalmasına neden olan biyolojik temelli olgulardır. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 150

Yalnız II

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

I ve III

Açıklama:

Doğum Sırasındaki (Perinatal) Nedenler: Düşük doğum ağırlığı (1500 gr’dan az), doğuma bağlı komplikasyonlar nedenleri arasındaki önlenebilir gelişimsel gerilik nedenidir. Ayrıca doğum sırasında prematüre doğum, kafa travması, oksijensiz kalmak, uzman olmayan kişilerin müdahalesi ve benzeri gibi durumlar gelişimsel geriliğe neden olabilmektedir. Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 151

I.Çocuklarda var olan bir gelişimsel geriliğin tespit edilmesi için çocuğun tüm gelişim alanlarında detaylı olarak değerlendirilmesi gerekmemektedir.
II. Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır.
III. Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından fark edilmektedir.
IV. Gelişimi destekleyici danışmanlık hizmetlerinin erken dönemde başlaması çocuğun var olan potansiyelinin değerlendirilmesi ve akranları ile arasındaki farkın azaltılması adına önem taşımaktadır.
Gelişimsel gerilikle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

II ve I

I ve III

I ve IV

IV ve III

II ve IV

Açıklama:

I.Çocuklarda var olan bir gelişimsel geriliğin tespit edilmesi için çocuğun tüm gelişim alanlarında detaylı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
II. Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır.
III. Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından fark edilmemektedir.
IV. Gelişimi destekleyici danışmanlık hizmetlerinin erken dönemde başlaması çocuğun var olan potansiyelinin değerlendirilmesi ve akranları ile arasındaki farkın azaltılması adına önem taşımaktadır. Dogru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 152

I. Gelişimsel değerlendirme bir tanılama yöntemidir.
II. Gelişimsel gerilikler sağlık kuruluna başvuran çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıklar içerisinde en çok başvurma nedenleri arasındadır.
III. Çocuğun gelişimsel gerilik gösterdiği alanların erken dönemde belirlenmesi, gerekli önlemlerin alınması açısından önemlidir.
IV. Zihinsel becerilerin değerlendirilmesi için 6 yaş altında zekâ testleri dışında farklı araçlar da kullanılmamaktadır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

I. Gelişimsel değerlendirme bir tanılama yöntemi değildir.
II. Gelişimsel gerilikler sağlık kuruluna başvuran çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıklar içerisinde en çok başvurma nedenleri arasındadır.
III. Çocuğun gelişimsel gerilik gösterdiği alanların erken dönemde belirlenmesi, gerekli önlemlerin alınması açısından önemlidir.
IV. Zihinsel becerilerin değerlendirilmesi için 6 yaş altında zekâ testleri dışında farklı araçlar da kullanılmaktadır. Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi ailelerin destek programına verecekleri katkılar arasında yer almaz?

Ailelerin haklarını bilmesi, kurumlardan aldığı hizmetlerin niteliğini sorgulaması, çocukları için gerçekten gereken hizmetleri
talep etmesi, benzer gereksinimleri olan aileler ile güçlerini birleştirmesi pek çok önemli değişikliğin temelini atacaktır.

Ailelerin görevlerinden biri çocukaların gittikleri kurumlarda öğrendiği bilişsel becerilerin evde tekrar edilmesi değildir.

Aileler çocuklarının tuvalet eğitimi, kendini beslemeyi öğrenmesi, konuşma yetilerini geliştirmesi gibi konularda da eğitim almaları.

Ailelerin Aile Merkezli Erken Destek Programları konusunda okuyup, kendi deneyimlerini, güçlerini birleştirerek bilgilenmeleri.

Ülkemizde Aile Merkezli Erken Destek Programlarının gelişmesi konusunda birlik olmak.

Açıklama:

Ailelerin destek programına katkıları şu şekilde ifade edilebilir:
• Çocuklarını en iyi tanıyan, onlara hangi hizmetlerin nasıl ve ne nitelikteki kişiler tarafından, ne gibi yöntemler ile verilmesi gerektiğini en iyi bilenler ailelerdir. Ülkemizde de ailelerin haklarını bilmesi, kurumlardan aldığı hizmetlerin niteliğini sorgulaması, çocukları için gerçekten gereken hizmetleri talep etmesi, benzer gereksinimleri olan aileler ile güçlerini birleştirmesi pek çok önemli değişikliğin temelini atacaktır.
• Aileler kurumlarda çocuklarına çizgi çizmeyi, küpleri üst üste koymayı, nesneleri eşlemeyi öğretmek gibi ödevler ile birlikte çocuklarının tuvalet eğitimi, kendini beslemeyi öğrenmesi, konuşma yetilerini geliştirmesi gibi konularda da eğitim almayı önemsemeleri önemlidir.
• Ailelerin Aile Merkezli Erken Destek Programları konusunda okuyup, kendi deneyimlerini, güçlerini birleştirerek bilgilenmeleri ve ses getirmeleri, ülkemizde Aile Merkezli Erken Destek Programlarının gelişmesi konusunda önemli ilk adımlardan bir tanesi olacaktır (Ertem, 2005: s.13-25). Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 154

Aşağıdaki tarama envanterirlerin hangisi uygun bir ortamda oluşturulan gelişimsel oyunlar sırasında çocuğun gözlemlenerek değerlendirilmesi, testin uygulanması ve gerekli olan durumlarda aileden bilgi alınması yolu ile gerçekleştirilmektedir?

Ankara Gelişim Tarama Envanteri-(AGTE)

Vineland Uyum Davranış Ölçeği-(VUDÖ)

Küçük Adımlar

Denver II

Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı-(GEÇDA)

Açıklama:

Ülkemizde geliştirilen değerlendirme ölçütlerinden biri de uygun bir ortamda oluşturulan gelişimsel oyunlar sırasında çocuğun gözlemlenerek değerlendirilmesi, testin uygulanması ve gerekli olan durumlarda aileden bilgi alınması yolu ile gerçekleştirilen “Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (GEÇDA)”dır (Oran ve ark., 2014). Doğru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 155

Otizm Spektrum Bozukluğu

Zihinsel Yetersizlik

Görme Yetersizliği

Fiziksel Yetersizlik

İşitme Yetersizliği

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi gelişimsel gerilik için uygun olmaz?

Gelişimsel gerilik; standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır.

Gelişimsel gerilik zihinsel yetersizlik olmadığı gibi başka bir yetersizlikle de ilişkili olmak zorunda değildir

Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından kolayca fark edilebilmektedir.

Bireyin gelişimsel süreci ve gelişim yaşı ya da hangi gelişim basamağında olduğu akranları ile karşılaştırılarak değerlendirilmektedir.

Çocuğun gelişiminin takip altında olması olası bir gecikmenin fark edilmesini kolaylaştırmakta ve en kısa sürede gerekli müdahalenin yapılması için farkındalık sağlamaktadır.

Açıklama:

Çocuklarda gelişim geriliklerinin erken belirlenmesi için sosyal, bilişsel, fiziksel ve dil gelişimlerinin belirli aralıklarla değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Erken belirtiler için önlem alınması çocuğun gelişimsel gerilik yaşamasına neden olan unsurların kontrol altına alınmasına olanak sağlayacaktır. Gelişimsel açıdan gecikmeler ve sorunlar yaşayan birçok çocuk erken yaşlarda çevresi tarafından fark edilmemektedir

Doğru Cevap: C

Soru 157

Aşağıdakilerden hangisi doğum sırası gelişimsel nedene örnek olarak verilebilir?

Kromozomal bozukluklar

Gen anormallikleri

İleri derecede beslenme yetersizlikleri

Çocuk ihmal ve istismarı

Düşük doğum ağırlığı (1500 gr’dan az)

Açıklama:

Düşük doğum ağırlığı (1500 gr’dan az), doğuma bağlı komplikasyonlar nedenleri arasındaki önlenebilir gelişimsel gerilik nedenidir. Ayrıca doğum sırasında prematüre doğum, kafa travması, oksijensiz kalmak, uzman olmayan kişilerin müdahalesi ve benzeri gibi durumlar gelişimsel geriliğe neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 158

I. Gelişimsel gerilik, erken çocuklukta okul öncesi dönemlerde kendini gösterirken gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanabilmektedir.
II. Gelişimsel gerilik erken dönem gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir iken gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini göstermektedir.
III. Gelişimsel gerilik yaşayan çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma süreci yaşamaktadırlar. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar ise yetersizliği bildiren bir Özel Eğitim Raporu sürecine girmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri gelişim geriliği ve gelişim yetersizliği arasındaki farkları göstermektedir?

Yalnız II

I-II-III

I-III

II-III

Yalnız I

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 159

Aşağıdaki ifadelerden hangisi zihinsel yetersizlik kavramından söz edilebilmesi için gerekli olan ve bireyin mevcut yaşı ile ilişkilendirilebilen bir kriter olarak sunulabilir?

Zihinsel işlevlerde önemli derece de normal altı olmadır.

Bireyin uyumsal beceriler alanında yer alan iki ya da daha fazla beceri alanında sınırlılıklar göstermesidir.

18 yaşından sonra kaza, travma ya da hastalıklar nedeniyle zihinsel işlevleri zarar gören bireyler zihinsel
yetersizlik tanısı alamamaktadır.

Uygun, etkili ve sistematik eğitim uygulamaları ile zihinsel yetersizliği olan bireyler gelişim gösterebilmektedir.

Zihinsel yetersizliği olan çocukların da doğal gelişim gösteren akranları gibi aynı temel (psikolojik, fizyolojik, sosyal, duygusal) ihtiyaçları vardır.

Açıklama:

Söz konusu sınırlılıkların 18 yaşından önce çıkmış olmasıdır. Bu ölçüt ile 18 yaşından sonra kaza, travma ya da hastalıklar nedeniyle zihinsel işlevleri zarar gören bireyler zihinsel yetersizlik tanısı alamamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 160

Aşağıdakilerden hangisi Otizm Spektrum Bozukluğu' na sahip bireyler için doğrudur?

Hafif, orta, ağır ve çok ağır olarak farklı türlere sahiptir.

Çocuk felci alt türlerinden biridir.

Kol-bacak eksikliği türlerinden biridir

Basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar gösteren bireylerdir.

Hemofili ve AIDS gibi başlıklar ile ilişkilendirilmektedir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 161

"...................merkezî sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur." Boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Serebral palsi

Spina bifida

Rett sendromu

Çocuk felci

Multiple skleroz (MS)

Açıklama:

Serebral palsi(SP) tek bir hastalık değildir. Serebral palsi, merkezî sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların ön planda olduğu birçok hastalığı içine alan bir durumdur. Serebral palsi beynin hızlı geliştiği dönemlerde nonprogresif (ilerleyici olmayan), bir travmaya maruz kalması sonucu, vücut duruşu ve/ veya hareketlerinde ortaya çıkan, kalıcı fakat ilerlemeyen bozukluklar olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 162

Anadolu Sak Zeka Ölçeği (ASIS) 4-12 yaş arasındaki çocukların genel zeka düzeylerini ölçmede kullanılan Türk kültürüne uygun olarak geliştirilmiş bir test olma özelliği göstermektedir. Bu testin aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisini ölçmesi beklenemez?

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlikler

Otizm Spektrum Bozukluğu

Ağır derecede zihinsel yetersizlikler

Orta düzeyde zihinsel yetersizlikler

Epilepsi

Açıklama:

ASIS belirtildiği üzere 4-12 yaş arasındaki çocukların zeka düzeylerini ölçmeye çalışan bir testtir. Bu bağlamda sağlıkla ilgili bir yetersizlik türü olan epilepsiyi ölçmesi beklenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 163

Gelişimsel yetersizliği olan çocuğa, okul öncesi özel eğitim döneminde sağlanan eğitim fırsatları;
I. Çocuğun zihinsel, sosyal gelişimini hızlandırır,
II. Davranış problemlerini azaltır,
III. Ailenin, çocuğu ile olan etkileşimini geliştirmesi,
IV. Ailenin yaşadığı stresin azalması.
İfadelerinden hangisi ya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-II-III-IV

III-IV

Yalnız II

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuğa, okul öncesi özel eğitim döneminde sağlanan eğitim fırsatları; çocuğun zihinsel, sosyal gelişimini hızlandırır ve davranış problemlerini azaltır. Sağlanan eğitim fırsatlarının yararlarından biri de ailenin, çocuğun öğretim sürecinde belirgin bir rol alarak, çocuğu ile olan etkileşimini geliştirmesi ve ailenin yaşadığı stresin azalmasıdır. Ayrıca eğitim fırsatlarından faydalanan çocuğun, özel eğitim hizmetlerine olan gereksinimi azalır. Çocukların eğitim fırsatlarından yararlanamamaları ise, çocukların en kıymetli öğrenme zamanlarını verimli olarak kullanamamalarına neden olmaktadır. Türkiye’de yetersizliği olan çocuklar, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde aylık 8 saat eğitim almaktadır ve bu haftalık 2 saate denk gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 164

Aşağıdaki yetersizliklerden hangisi kas ve iskelet sistemi ile ilgili olan yetersizliklerin dışında kalmaktadır?

Rett sendromu

Kistik fibrozis

Ateşli romatizma

Romatoidartit

Kol-bacak eksikliği

Açıklama:

Kistik fibrozis, genetik temelli bir hastalıktır ve kistik fibrozise neden olan gen 7. kromozamdadır.

Doğru Cevap: B

Soru 165

Bireyin bağışıklık sisteminin çökmesi ile ortaya çıkan hastalıklar kombinasyonu hangisi sağlıkla ilgili yetersizlikler kapsamında değerlendirilebilir?

Şeker hastalığı

Astım

AIDS

Epilepsi

Kanser

Açıklama:

AIDS, bireyi hastalıklara karşı koruyan bağışıklık sisteminin zayıflamasından dolayı ortaya çıkan hastalıklar kombinasyonu için kullanılan tıbbi bir tanımdır. Bağışıklık yetmezliği, HlV’in neden olduğu enfeksiyon sonrası ortaya çıkar. Bu virüs insanın bağışıklık sistemini bozarak, vücudun normalde dirençli olduğu birçok hastalığa karşı kendini koruyamamasına neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 166

Tıbbi sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliğin sınıflandırılması içerisinde yer alan düzeylerden biri değildir?

Hafif düzey zihinsel yetersizlik

Çok hafif düzey zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzey zihinsel yetersizlik

Ağır düzey zihinsel yetersizlik

Orta düzey zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 167

I. Toplumsal iletişim ve toplumsal etkileşimde süregiden eksiklikler. II. Sınırlı, yineleyici davranış örüntüleri, ilgiler ya da etkinlikler. III. Belirtiler erken gelişim evresinde başlamış olmalıdır IV. Belirtiler, toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında klinik açıdan belirgin bir bozulmaya neden olur. V. Bu bozukluklar, anlıksal yeti yitimi ya da genel gelişimsel gecikme ile daha iyi açıklanamaz. Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı-V’de (DSM-V) belirtilen OSB’nin temel belirtileri ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı-V’de (DSM-V) OSB’nin temel belirtileri şu şekilde özetlenebilir;
• O sırada ya da öyküden alınan bilgilere (ayrıntılamaktan çok örnekleyen) göre, aşağıdakilerle kendini gösteren, değişik biçimleriyle toplumsal iletişim ve toplumsal etkileşimde süregiden eksiklikler,
• O sırada ya da öyküden alınan bilgilere (ayrıntılamaktan çok örnekleyen) göre, aşağıdakilerden en az ikisi ile kendini gösteren, sınırlı, yineleyici davranış örüntüleri, ilgiler ya da etkinlikler,
• Belirtiler erken gelişim evresinde başlamış olmalıdır (toplumsal gerekler sınırlı yeterliğin üzerine çıkana dek tam olarak kendini göstermeyebilir ya da daha sonraki yıllarda, öğrenilen yöntemlerle maskelenebilir).

Belirtiler, toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında klinik açıdan belirgin bir bozulmaya neden olur.
• Bu bozukluklar, anlıksal yeti yitimi (anlıksal gelişimsel bozukluk) ya da genel gelişimsel gecikme ile daha iyi açıklanamaz. Anlıksal yeti yitimi ve otizm açılımı kapsamında bozukluk
sıklıkla bir arada ortaya çıkar (Köroğlu, 2013: s.25, 26). Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 168

Aşağıda verilen şıklardan hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Rett sendromu

Travmatik beyin zedelenmesi

Multiple skleroz (MS)

Romatoid artrit (RA)

Kistik fibrozis

Açıklama:

Fiziksel yetersizliklerin sinir sistemi ile ilgili ytersizlikler alt başlığı altında yer alan yetersizlikler şunlardır: (a) serebral palsi, (b) spina bifida, (c) çocuk felci, (d) multiple skleroz. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 169

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bebeklik Dönemi

Erken Çocukluk Dönemi

Çocukluk Dönemi

Gençlik Dönemi

Yetişkinlik Dönemi

Açıklama:

Bireyin yaşama uyum sağlamasında en önemli gelişim dönemi ise erken çocukluk dönemidir. Bu dönem, bireyin tüm yaşamını ve eğitim sürecini etkileyen en önemli değişkenleri, yaşantıları, öğrenmeleri ve deneyimleri barındırmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 170

Standardize edilmiş referans testlere göre ya da bireyin yaşıtlarına göre gelişiminin ortalamanın altında olma durumuna ne ad verilir?

Yaygın Gelişim Geriliği

Zihinsel Yetersizlik

Öğrenme Güçlüğü

Gelişimsel Gerilik

Otizm Spektrum Bozukluğu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 171

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelişimsel geriliğe yol açan doğum sırası nedenler arasındadır?

Gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere uzun süreli maruz kalma

Kromozomal bozukluklar

Zehirlenmeler

Bulaşıcı hastalıklar

Prematüre doğum

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 172

Çocukların zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri kaç yaşından sonra uygulanabilmektedir?

4 yaş

6 yaş

8 yaş

10 yaş

12 yaş

Açıklama:

Çocukların zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 173

Hem zihinsel işleyişte (akıl yürütme, öğrenme, problem çözme) hem de kavramsal, sosyal ve uyumsal yaşam becerileri kapsayan uyumsal davranışlarda önemli kısıtlamalarla karakterize olan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Zihinsel Yetersizlik

Gelişimsel Yetersizlik

Gelişimsel Gerilik

Otizm Spektrum Bozukluğu

Öğrenme Güçlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 174

Gelişimsel Gerilik

Öğrenme Güçlüğü

Otizm Spektrum Bozukluğu

Down Sendromu

Gelişimsel Yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 175

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi fiziksel yetersizlik türleri arasında değildir?

Çocuk Felci

Serebral Palsi

Spina Bifida

Multiple Skleroz

Epilepsi

Açıklama:

Fiziksel yetersizliklerin bu alt başlığı altında yer alan yetersizlikler
şunlardır:

Serebral Palsi,
Spina Bifida,
Çocuk Felci,
Multiple Skleroz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 176

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler arasında yer almaktadır?

Down Sendromu

Prader Willi Sendromu

Rett Sendromu

Cri Du Chat Sendromu

Williams Sendromu

Açıklama:

Fiziksel yetersizliklerin bir alt başlığı alan kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler şu şekilde sıralanabilir:

Travmatik beyin zedelenmesi,
Rett sendromu,
Kas hastalığı,
Kol-bacak eksikliği,
Kalça çıkığı,
Doğuştan gelen bozukluklar,
Romatoidartit ve
Ateşli romatizma. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 177

Özel eğitime ihtiyacı olduğu belirlenen çocuklar için hazırlanan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve Eğitim Planı hangi sıklıkta yenilenmektedir?

3 ayda bir

6 ayda bir

Yılda bir

2 yılda bir

3 yılda bir

Açıklama:

Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitime ihtiyacı olduğu belirlenen çocuklar için Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve Eğitim Planı hazırlanır. Bu belgeler, özel eğitim kurumlarından eğitim ve destek eğitim hizmeti alan öğrenciler için her yıl yenilenir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 178

Aşağıdaki araçlardan hangisi sağlıklı görünen çocukların olası sorunları yönünden taranması, gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptaması ve riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar vb.) izlemesi amacıyla kullanılmaktadır?

Ankara Gelişim Tarama Envanteri

Gazi Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı

Peabody Resim Kelime Testi

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Stanford Binet Zeka Testi

Açıklama:

Gelişimsel geriliğin ve yetersizliğin değerlendirilmesi amacıyla en sık kullanılan test Denver II Gelişimsel Tarama Testi’dir. Denver II testi şu amaçlara ulaşmak için kullanılabilen bir araçtır; (a) sağlıklı görünen çocukların olası sorunları yönünden taranması, (b) gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptaması ve (c) riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar vb.) izlemesi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 179

I. Bayley
II. Peabody
III. GEÇDA
IV. Denver II
Yukarıda verilen gelişimsel tarama ve tanı testlerinden hangileri tanılama için kullanılmaktadır?

I ve II

III ve IV

I ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Peabody ve Bayley gelişimsel tanı, Denver II ve GEÇDA ise gelişimsel tarama testleridir. Doğru cevap A'dır.
I ve II

Doğru Cevap: A

Soru 180

Özel bakım merkezinden yararlanabilmek için Engelli Sağlık Kurulu Raporu'nda engel oranı yüzde kaç ve üzeri olması gerekmektedir?

%40 ve üzeri

%50 ve üzeri

%60 ve üzeri

%70 ve üzeri

%80 ve üzeri

Açıklama:

Özel bakım merkezinden yararlanabilmek için tam teşekküllü hastanelerden alınacak 16.12.2010 tarih
ve 27787 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek
Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” kapsamında alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında
engel oranı % 50 ve üzeri olup ağır engelli bölümünde “EVET” ibaresi olması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 181

Aşağıdakilerden hangisi yalnızca kızlarda görülen bir yetersizliktir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Serebral Palsi

Spina Bfida

Rett Sendromu

Kistik fibrozis

Açıklama:

Rett sendromu, normal gelişim basamaklarını takiben erken nörolojik gerileme belirtileri ile tanınan ve kızlarda görülen nöro-gelişimsel bir yetersizliktir. Bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalıktır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 182

Solunum yetersizliği, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emiliminde güçlük gibi belirtileri olan, 7.kromozomdaki bir genden kaynaklanan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Hemofili

AIDS

Kistik fibrozis

Multiple skleroz

Spina Bfida

Açıklama:

Kistik fibrozis, genetik temelli bir hastalıktır ve kistik fibrozise neden olan gen 7. kromozamdadır. En sık ve ağır belirtileri solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlükleridir. Bu olay yağlı gaita çıkışına, vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olmaktadır. Eğitimlerinde fiziksel etkinliklerin sınırlanması ve tedavide geçen zamanın yerine konması esastır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 183

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre zeka bölüm puanları 35-40 ile 50-55 arasında olan bireyler aşağıdaki düzeylerden hangisinde yer almaktadır?

Normal zeka

Hafif düzey zihinsel yetersizlik

Orta düzey zihinsel yetersizlik

Ağır düzey zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzey zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre zeka bölüm puanları 35-40 ile 50-55 arasında olan bireyler, orta düzey zihinsel yetersizlik düzeyinde yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 184

Aşağıdakilerden hangisi özellikle çocukların uyum davranışlarını incelemeye yönelik ölçme değerlendirme araçlarından biridir?

AGTE

GEÇDA

Denver II

Peabody

Vineland

Açıklama:

Vineland Uyum Davranış Ölçeği (VUDÖ), çocukların özellikle uyum davranışlarını incelemeye yönelik bir ölçme değerlendirme aracıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 185

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tüm çocuklar için erken çocukluk dönemi çok önemlidir.

Gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini gösterir.

Gelişimsel gerilikler desteklenerek ortadan kaldırılabilir.

Gelişim, büyüme demektir.

Alkol kullanımı, gelişimsel yetersizliğin doğum öncesi nedenlerinden biridir.

Açıklama:

Gelişim, bir çocuğun hareket, anlama, konuşma gibi işlevlerinin zaman içinde yaşına uygun olarak değişmesi ve artmasıdır. Bu bakımdan, ölçüm ve tartımla değerlendirilen “büyüme” den farklı bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 186

Genç erişkinlerde görülen, genellikle alevlenme ve düzelmelerle seyreden santral sinir sistemi hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

Spina Bfida

Multiple skleroz

Çocuk felci

Serebral Palsi

Ateşli romatizma

Açıklama:

Multiple skleroz (MS), genç erişkinlerde görülen, genellikle alevlenme ve düzelmelerle seyreden,
santral sinir sisteminin bir hastalığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 187

Otizm Spektrum Bozukluğu'ndan etkilenmiş bireyler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

En etkili rehabilitasyon ilaç tedavisidir.

En etkili rehabilitasyon eğitimdir.

Testlerde düşük performans göstermeleri zeka bölümlerini belirlemeyi zorlaştırmaktadır.

Belirtiler, gelişimin erken evresinde başlamış olmalıdır.

Sınırlı ve yineleyici davranış örüntüleri bulunmaktadır.

Açıklama:

Diğer gelişimsel yetersizliklerde olduğu gibi OSB’nin tedavi ve rehabilitasyonunda en etkili yöntemin eğitim olduğu görülmektedir. Bu güne kadar yapılan bilimsel çalışmalar OSB’nin tedavisi için önerilen alternatif tedavi yöntemlerinin çoğunun etkililiği konusunda şüpheleri ortadan tam olarak kaldıramamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 188

Hangisi sağlık ile ilgili bir fiziksel yetersizliktir?

Ateşli Romatizma

Romatoid Artrit

AIDS

Rett Sendromu

Travmatik beyin zedelenmesi

Açıklama:

Ateşli romatizma, Romatoid Artrit, Rett sendromu ve Travmatik beyin zedelenmesi kas iskelet sistemi ile ilgili yetersizliklerdir. AIDS ise sağlık ile ilgili bir fiziksel yetersizliktir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 189

Aşağıdakilerden hangisi kas ve iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden birisi değildir?

Rett sendromu

Ateşli romatizma

Romatoitartit

Kalça çıkığı

Hemofili

Açıklama:

Hemofili kas ve iskelet sistemi ile ilgili bir fiziksel yetersizlik değil, sağlıkla ilgili fiziksel bir yetersizliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 190

Ana sınıfına giden beş yaşındaki Ayşe’nin öğretmeni, Ayşe’de bazı gelişimsel yetersizliklerin olduğunu gözlemlemiştir. Bunun üzerine annesi Ayşe’yi çocuk psikiyatri servisine götürmüştür. Anneye uzmanlar tarafından Ayşe’nin dil, ince ve kaba motor becerileri ile sosyal ve öz bakım becerileri hakkında bazı sorular sorulmuştur. Ayşe’nin gelişimsel yetersizliğini test etmek için uygulanan test aşağıdakilerden hangisidir?

Peabody Resim Kelime Testi

WISC-R Testi

Ankara Gelişim Tarama Envanteri

Vineland Uyum Davranış Ölçeği

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Açıklama:

Ankara Gelişim Tarama Envanteri 0-6 yaş bebek ve çocukların psikolojik gelişimlerinin değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir testtir. Söz konusu test annelere ya da çocuğa bakım veren baba veya bakıcıya çocuk hakkında sorular yöneltilerek yapılır. Envanter dil-bilişsel gelişim alanı, ince motor gelişim alanı, kaba motor gelişim alanı ve sosyal beceri-öz bakım gelişim alanı olmak üzere dört alt alandan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 191

I. Stereotipik davranışlar
II. Sınırlı ilgi alanları
III. Yaşam boyu devam etme
IV. Ergenlik döneminde başlama
V. Karşılıklı sosyal etkileşim yetersizliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nöro-gelişimsel bir bozukluk olan Otizm Spektrum Bozukluğu’nun tanılayıcı özellikleri arasında yer almaz?

I ve II

I ve IV

Yalnız IV

IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

Nöro-gelişimsel bir bozukluk olan Otizm Spektrum Bozukluğu’nun belirtileri erken çocukluk döneminde başlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 192

Dördüncü sınıfa giden Ahmet’in öz bakım becerileri zayıftı. Sabah kalktıktan ya da yemek yedikten sonra anne ve babası söylemeden ellerini yıkamazdı. Ahmet kıyafetlerini de ancak annesinin yardımı ile düzgün bir şekilde giyerdi. Ahmet’in konuşmasında da bazı sınırlılıklar olduğu dikkat çekmekteydi. Ayrıca Ahmet anne ve babasından bağımsız olarak bir şeyler yapma becerisine de sahip değildi. Ahmet’in durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Gelişimsel Gerilik

Gelişimsel Yetersizlik

Gelişimsel Farklılık

Fiziksel Yetersizlik

Zihinsel Yetersizlik

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik, öz bakım, hızlı kavrama, alıcı ve ifade edici dil ve özerk olma gibi yaşam aktivitelerinden üç ya da daha fazla alanda önemli derecede sınırlılıklar görülmesi olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 193

Öğretmeni Ayşe’yi kavramsal, sosyal ve uyum becerileri yönünden birtakım sınırlılıkları olduğu gerekçesi ile okul rehberlik servisine yönlendirmiştir. Okul rehberlik servisi de yapmış olduğu değerlendirme sonucunda Ayşe’nin zeka düzeyinin 40 puan olduğunu gözlemlemiştir. Bu durumda tıbbi/psikolojik sınıflandırmaya göre Ayşe’nin zihinsel yetersizlik düzeyi aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisinde yer alır?

Hafif düzey

Orta düzey

Ağır düzey

Çok ağır düzey

Zihinsel yetersizliğe sahip değildir.

Açıklama:

Zeka bölümü puanı 35-40'tan 50-55'e kadar olan değerlendirmeler orta düzeyde zihinsel yetersizlik sınıflamasına girmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 194

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel geriliğin doğum öncesi nedenleri arasında yer almaz?

Alkol kullanımı

Ağır metallere uzun süreli maruz kalma

Doğum öncesi kanama

Kromozomal bozukluklar

Boğulma

Açıklama:

Boğulma gelişimsel geriliğin doğum sonrasında görülen nedenlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 195

Onur’un bel hizasında doğuştan bir açıklık vardır. Bu durumdan yürüme ve dışkı tutma gibi fonksiyonları olumsuz olarak etkilenmiştir. Onur’un yaşamış olduğu sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlik durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Spina bifida

Serebral palsi

Rett sendromu

Multiple skleroz

Spinal kord

Açıklama:

Sipina bifida, omurilik çevresindeki koruyucu kılıfın (omurga) arka yüzde tam kapanamaması ve genellikle bel hizasında doğuştan bir açıklık olması durumudur. Hastalıktan yürüme, işeme ve dışkı tutma ve benzeri gibi fonksiyonlar olumsuz yönde etkilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 196

Ailesi, Fatma’nın nöro-gelişimsel olarak yetersizlikler yaşadığını gözlemiş ve doktora başvurmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Fatma’nın bilişsel, sözel ve motor becerilerinde bir takım sorunların olduğu görülmüştür. İletişim becerilerinde de bozulmalar olan Fatma’da nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalığın olduğu tespit edilmiştir. Fatma’da tespit edilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoidartit

Orak hücreli anemi

Kistik fibrozis

Çocuk felci

Rett sendromu

Açıklama:

Rett sendromu bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik bir hastalık olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 197

Bir kişinin, yoğun mukus salgısının zamanla solunum yollarını daraltmasına bağlı olarak nefes almada zorluk, pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emiliminde güçlük yaşaması sonucu kişide vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olan genetik temelli hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Ateşli romatizma

Şeker hastalığı

Kistik fibrozis

Hemofili

Açıklama:

Kistik fibrozis, solunum yetersizlikleri, anormal mukus salgısı ve pankreatik yetmezlik nedeni ile yağ ve protein emilim güçlüklerini içeren genetik temelli bir hastalıktır. Bu olay yağlı gaita çıkışına, vitamin eksikliğine, kilo alamama ve büyüme geriliğine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 198

Gelişimsel yetersizliği olan bir çocuğun yaşamında aşağıdaki gelişim alanlarından hangisinde sınırlılık söz konusu değildir?

Fiziksel gelişim

Motor gelişim

Bilişsel gelişim

Duyusal gelişim

Ekonomik gelişim

Açıklama:

Ekonomik gelişim gelişimsel yetersizliği olan bir çocuğun yaşamında sınırlılıkları olan bir alan değildir. fakat gelişimsel yetersizliği olan bir çocuğun motor, bilişsel, duyusal ve fiziksel gelişim alanlarında sınırlılıklar söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 199

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğe sebep olan doğum öncesindeki (Prenatal) nedenler arasında sayılamaz?

Düşük doğum ağırlığı

Kromozomal bozukluklar

Gen anormallikleri

Gebelikte radyasyona maruz kalma

Alkol kullanımı

Açıklama:

Kromozomal bozukluklar, gen anormallikleri,
doğum öncesi annenin geçirdiği hastalıklar, gebelikte radyasyona, cıva ve kurşun gibi ağır metallere
uzun süreli maruz kalma, doğum öncesi kanamalar, alkol kullanımı, beslenme yetersizliği ve uygun
olmayan çevresel koşullar gelişimsel geriliğin olası
nedenleri arasında gösterilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 200

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğe sebep olan doğum sonrasındaki (Postnatal) nedenler arasında değildir?

Metabolizması ile ilgili olumsuz durumlar

Prematüre doğum

İleri derecede beslenme yetersizlikleri

Yaralanma ve fiziksel etkiler

Bulaşıcı hastalıklar

Açıklama:

Bebeğin veya çocuğun metabolizması ile ilgili
olumsuz durumlar, ileri derecede beslenme yetersizlikleri, boğulma, ciddi kafa travmaları, çocuk
ihmal ve istismarı, yaralanma ve fiziksel etkiler,
bulaşıcı hastalıklar, zehirlenmeler, uygun olmayan
çevresel koşullar doğum sonrasında gelişim geriliğine neden olan etmenler arasında sayılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 201

Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan zekâ testleri kaç yaştan itibaren kullanılmaktadır?

Açıklama:

Çocuklar sıklıkla öğretmenleri tarafından ders başarısındaki düşüklük nedeniyle özel eğitim alabilmesi için
yönlendirilirler. Zekâ düzeyini belirlemek amacıyla
kullanılan zekâ testleri 6 yaşından sonra uygulanabilmektedir. Düzenlenen son yönetmelikle zekâ
testi uygulanamayacak 6 yaşından küçük çocuklardaki zihinsel yetersizlik “bilişsel gelişimde gecikme” olarak değerlendirilmeye başlanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 202

Gelişimsel geriliğin değerlendirilmesi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Gelişimsel gerilikler ilköğretim çağından
önce değerlendirilememektedir.
II. Gelişimsel değerlendirme bir tanı yöntemi olmayıp, gelişim basamaklarının yaşa
uygunluğunun kontrol edilmesini sağlayan bir yaklaşımdır.
III. Değerlendirme araçlarının kullanımı ile gelişimsel geriliğin belirlenmesi ve gerekli
tanılama sürecinin başlaması amaçlanmaktadır.

I-II

II-III

III

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde ölçme ve değerlendirme kavramları “gelişimsel değerlendirme”
çerçevesinde ele alınmaktadır. Gelişimsel tarama
testleri (developmental screening), çocukların gelişim özelliklerini, öğrenme problemlerini ya da
yetersizliklerini belirlemede tüm çocuklara uygulanabilen testleri kapsamaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 203

Tüm çocukların gelişim özelliklerini, öğrenme problemlerini ya da yetersizliklerini belirlemede yapılan uygulamaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidr?

Değerlendirme

Tanılama

Öğretim

Eğitim

Tarama

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 204

Aşağıdakilerden hangisi çocuklarda görülen fiziksel yetersizlik türlerinden birisi değildir?

Otizm spektrum bozukluğu-OSB

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz-MS

Serebral palsi -CP

Açıklama:

Otistik spektrum bozukluğu (OSB), belirtileri erken çocuklukta başlayan, karşılıklı sosyal etkileşim ve
iletişim becerilerinde yetersizlik, basmakalıp ve yineleyici (stereotipik) davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve
kısıtlı işlevsellik ile kendini gösteren, etkileri yaşam boyu devam eden nöro-gelişimsel bir bozukluktur

Doğru Cevap: A

Soru 205

Aşağıdakilerden hangisi Gelişimsel gerilik ile gelişimsel yetersizlik arasındaki temel farklılıklar arasında değildir?

Gelişimsel gerilik, erken çocuklukta gelişimsel yetersizlik, doğum sonrasında hemen tanılanır.

Gelişimsel yetersizliği olan çocukların çoğu tüm gelişim alanlarında yavaş bir gelişme gösterirler
ve takvim yaşına göre geri kalırlar.

Gelişimsel gerilik gelişimsel destekler ile azaltılıp ortadan kaldırılabilir, gelişimsel yetersizlikler yaşam boyu etkisini
göstermektedir.

Gelişimsel gerilik yaşayan çocuklar gelişimsel bir gecikmeyi belirten bir raporlandırma
süreci yaşamaktadırlar

Gelişimsel geriliği olan çocuklara normal gelişim gösteren
akranları ile birlikte eğitim ortamı sunulur yetersizlikte ayrı eğitim ortamlarına yönlendirilir.

Açıklama:

Gelişim geriliği
erken dönemde okul öncesi dönemlerde kendini
gösterir. Gelişimsel geriliklerin bir kısmı önlenebilir
nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu çocukların
çoğu tüm gelişim alanlarında yavaş bir gelişme gösterirler
ve takvim yaşına göre geri kalırlar. Çocuklar
da erken destek ile akranlarına uyum ve gelişimsel
alanlarda ilerleme sağlanabilmektedir. Bu nedenle
gelişimsel gerilik çocuğun akranlarına göre gelişim
basamaklarında geri olması durumu olarak kısaca
tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 206

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve Eğitim Planı ne kadar sürede yenilenir?

3 ay

6 ay

1 yıl

2 yıl

3 yıl

Açıklama:

Özel eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve Eğitim Planı
hazırlanır. Bu belgeler, özel eğitim kurumlarından
eğitim ve destek eğitim hizmeti alan öğrenciler için
her yıl yenilenir

Doğru Cevap: C

Soru 207

Omurilik çevresindeki koruyucu kılıfın (omurga) arka yüzde tam kapanamaması ve genellikle bel hizasında doğuştan
bir açıklık olması durumunda oluşan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Kistik fibrosis

Serepral palsi

Spina bifida

multiple skleroz

Açıklama:

Sipina bifida, omurilik çevresindeki
koruyucu kılıfın (omurga) arka yüzde tam
kapanamaması ve genellikle bel hizasında doğuştan
bir açıklık olması durumudur. Hastalıkta omurilikde
etkilenerek yürüme, işeme ve dışkı tutma ve
benzeri gibi fonksiyonları olumsuz yönde etkilenir.
Etki alanı sırttaki açıklığın bulunduğu yere bağlıdır

Doğru Cevap: D

Soru 208

Kızlarda görülen bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik
hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm spektrum bozukluğu

Travmatik beyin zedelenmesi

Multiple skleroz

Spina bifida

Rett sendromu

Açıklama:

Rett sendromu, normal gelişim basamaklarını
takiben erken nörolojik gerileme belirtileri ile tanınan
ve kızlarda görülen nöro-gelişimsel bir yetersizliktir.
Bilişsel, sözel, ince ve kaba motor yetiler
ile iletişimin kaybı, nöbetlerin eşlik ettiği genetik
bir hastalıktır.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Ülkemizde gelişimsel yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu hakkındaki en kapsamlı yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

2916 sayılı özel eğitim yönetmeliği

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu

25751 sayılı Evde Bakım Hizmetlerinin sunumu yönetmeliği

4857 sayılı İş Kanunu

Açıklama:

Ülkemizde gelişimsel yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu hakkındaki en kapsamlı yasal düzenleme 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'dir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Türkiye Cumhuriyeti anayasasının hangi maddesi ailenin korunması ve çocuk hakları üzerinedir?

45. madde

41. madde

150. madde

8. madde

42. madde

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi ilenin korunması ve çocuk hakları üzerinedir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz."
Yukarıdaki açıklama anayasanın kaçıncı maddesinde açıklanmakadır?

Anayasa madde 86

Anayasa madde 41

Anayasa madde 42

Anayasa madde 70

Anayasa madde 45

Açıklama:

Anayasa’nın 42. maddesi şu şekildedir: “Kimse, eğiti ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir."
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Amacı, özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Milli Eğitimi’nin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları düzenlemek olan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

2916 sayılı yönetmelik

2547 sayılı kanun

625 sayılı kanun

573 sayılı kanun hükmünde kararname

5378 sayılı kanun

Açıklama:

573 sayılı kanun hükmünse kararnamenin amacı, özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Milli Eğitimi’nin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları düzenlemektir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

2022 sayılı kanuna göre muhtaç, güçsüz ve kimsesiz Türk vatandaşlarına aylık bağlanması için öngörülen yaş kaçtır?

90 yaş

20 yaş

30 yaş

80 yaş

65 yaş

Açıklama:

2022 sayılı kanuna göre Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması için gereken yaş 65 yaşın doldurmuş olmasıdır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bireyin engelli olması
Bireyin ailesinde çalışan olmaması
Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması
Bireyin ailesini kaybetmiş ve ailesinin ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde olması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakıma muhtaçlık aylığı için gereken koşullardandır?

I, III ve IV

III ve IV

I ve IV

II,III ve IV

Yalnızca II

Açıklama:

Bakıma muhtaçlık aylığı için gereken koşullar

Bireyin ailesinde çalışan olmaması
Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması
Bireyin ailesini kaybetmiş ve ailesinin ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde olmasıdır.

Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

“Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır.
Yukarıda açımlanan madde 5378 sayılı kanunun hangi başlığına aittir?

Ulaşım

Erişilebilirlik

Ayrımcılık

Topluma dahil olma

Engellillik durumu

Açıklama:

5378 sayılı Kanun’da “Erişilebilirlik” ayrı bir başlık olarak ele alınmış ve şu şekilde ifade edilmiştir; “Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır."
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

5378 sayılı kanuna göre yeni doğan ve erkek çocukluktaki bireylerin takibinden sorumlu olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Milli Eğitim Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Turizm bakanlığı

Sanayi bakanlığı

Açıklama:

Kanun’un 11. maddesinde; “Yeni doğan, erken çocukluk ve ço- cukluğun her dönemi fiziksel, işitsel, duyusal, sosyal, ruhsal ve zihinsel gelişimlerinin izlenmesi, genetik ge- çişli ve engelliliğe neden olabilecek hastalıkların erken teşhis edilmesinin sağlanması, engelliliğin önlenmesi, var olan engelliliğin şiddetinin olabilecek en düşük seviyeye çekilmesi ve ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin çalışmalar Sağlık Bakanlığı’nca planlanır ve yürütülür” ifadesi yer almaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

5378 sayılı Kanuna göre engel derecesi kaç olan personelin işveren tarafından ödenen sigorta priminin tamamı Hazine tarafından karşılanmaktadır?

%50

%45

%35

%80

%20

Açıklama:

5378 sayılı Kanuna göre engel derecesi % 80’den fazla olursa veya herhangi bir kanuni yükümlülüğü olmamasına karşın engelli çalışanı varsa işveren tarafından ödenen sigorta priminin tamamı Hazine tarafından karşılanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze kaç asgari ücret ödenmektedir?

1,5

Açıklama:

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze iki aylık net asgari ücret tutarında ödeme yapılmaktadır. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. Maddesinde ailenin korunması ve çocuk hakları konusuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yalnız yetersizliği çocuklar devletin koruması altındadır.

Devlet ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alır.

Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.

Her çocuk, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir

Devlet, aile planlaması ile ilgili gerekli tedbirleri alır.

I,II,III,IV

II,III,IV

I,III,IV,V

Yalnız II

Yalnız IV

Açıklama:

Anayasa’nın 41. maddesi şu şekildedir; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır”.
Anayasa’nın 41. maddesi incelendiğinde yetersizliği olsun ya da olmasın bütün çocukların devletin koruması altında olduğu açıkça belirtilmiştir. Devlet aynı zamanda çocukların herhangi bir istismar ve şiddette karşı korunmasında koruyucu tedbirleri alma sorumluluğunu üstüne almış ve 41. madde ile güvence altına almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 42. Maddesinde özel gereksinimli bireylerin eğitim hakları konusuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Yetersizliği olan bireylerin eğitim hakları anayasa tarafından güvence altını almıştır.
Yetersizliği ya da özel eğitim gereksinimi olan bireyler için devlet tedbir alır.
Devlet, özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.
573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, yetersizliği olan bireylere eğitim hakkı vermektedir.

II,III,V

I,II,III

1,II,III,IV

II,III,IV,V

III,IV, V

Açıklama:

Anayasa’nın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenlemektedir. Anayasa’nın 42. maddesi şu şekildedir: “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz. Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz. İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır. Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir. Devlet, maddî imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır. Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez. Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tâbi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası antlaşma hükümleri saklıdır”.

madde incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı olan herkesin eğitim ve öğretim hakkının olduğunu ve bu hakkın yasalar ile düzenlendiği belirtilmektedir. Bu madde ile devlet yetersizliği olan bireyleri içinde eğitim ve öğretiminin onların gereksinimlerine göre düzenlenmesi konusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiş bulunmaktadır. Bu durumda yetersizliği olan bireylerin eğitim hakları anayasa tarafından güvence altını almıştır. Aynı zamanda bu madde yetersizliği olan ya da yasada geçtiği gibi özel eğitim gereksinimi olan bireyler için onların topluma yararlı olabilmelerini sağlamak adına Devlet’in tedbirler alacağını ifade etmektedir. 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 06.06.1997 tarihli ve 23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir ve yetersizliği olan bireylere sunulacak eğitim hizmetlerine dayanak oluşturmaktadır.

I,II,III,IV . maddeler doğru olduğundan doğru cevap C’dir.

madde incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı olan herkesin eğitim ve öğretim hakkının olduğunu ve bu hakkın yasalar ile düzenlendiği belirtilmektedir. Bu madde ile devlet yetersizliği olan bireyleri içinde eğitim ve öğretiminin onların gereksinimlerine göre düzenlenmesi konusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiş bulunmaktadır. Bu durumda yetersizliği olan bireylerin eğitim hakları anayasa tarafından güvence altını almıştır. Aynı zamanda bu madde yetersizliği olan ya da yasada geçtiği gibi özel eğitim gereksinimi olan bireyler için onların topluma yararlı olabilmelerini sağlamak adına Devlet’in tedbirler alacağını ifade etmektedir. 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 06.06.1997 tarihli ve 23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir ve yetersizliği olan bireylere sunulacak eğitim hizmetlerine dayanak oluşturmaktadır.

I,II,III,IV . maddeler doğru olduğundan doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.” İbaresi Anayasanın hangi maddesinde yer almaktadır?

41. madde

42.madde

49. madde

60.madde

61. madde

Açıklama:

Anayasa’nın 61. maddesi sosyal güvenlik açısından özel olarak korunmaya alınması gerekleri açıkça tanımlamıştır. Bu maddenin ikinci fıkrası şu şekildedir: “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.” Bu madde ile Devlet yetersizliği olan bireylerin devlet tarafından korunacağını ve topluma uyumları için gerekli tedbirlerin devlet tarafından alınacağının garantisini vermektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili açıklamalardan hangisi bireylerin tanılanması sürecinden hemen sonra özel eğitim hizmetlerine yönlendirilmesinin önünü açmaktadır?

“Özel eğitim gerektiren bireylerin, genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları düzenlemektedir.”

“Özel eğitime erken başlamak esastır”.

“Yetersizliği olan bireylere eğitim hakkı vermemektedir.”

“Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır”

Özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar”

Açıklama:

Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi, “Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir ve bu ilke erken çocuklukta özel eğitim hizmetleri sunulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu ilke ile KHK, özel eğitim gerektiren bireylerin tanılanması sürecinden hemen sonra özel eğitim hizmetlerine yönlendirilmesinin önünü açmaktadır ve bunun yapılmasının da esas olduğunu belirtmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Özel eğitimin en temel ilkesi olan en az kısıtlayıcı ortam ilkesi çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği aşağıdakilerden hangisinde belirtilmektedir?

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK

5378 sayılı Engelliler Kanunu

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Açıklama:

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin üçüncü ilkesi “Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür” şeklindedir. Bu ilke, özel gereksinimi olan bireylerin toplumun ayrılmaz birer ferdi olarak kabul edilmesi açısından oldukça önemlidir. Aynı zamanda bu madde özel gereksinimi olan bireylerin bakım ve rehabilitasyonun özel eğitimin en temel ilkesi olan en az kısıtlayıcı ortam ilkesi çerçevesinde düzenlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Tüm eğintim hizmetlerinin bu ilke doğrultusunda planlanması ve uygulanması, özel gereksinimi olan bireylerin toplum tarafından kabulünü sağlamasının yolunu açacaktır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Altıncı ilkesi ile aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

Özel eğitimin en az kısıtlayıcı ortamda düzenlenmesi

Özel eğitime erken başlamanın esas olduğu

Bireyselleştirilmiş eğitim planlarının geliştirilmesi ve uygulanması

Kaynaştırmanın ya da bütünleştirmenin yasal dayanağı

Ailelerin, özel eğitim sürecine aktif katılmalarının sağlanması

Açıklama:

Altıncı ilke, “Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır” şeklindedir ve hem genel eğitim ortamlarında hem de özel eğitim kurumlarında özel eğitimin vazgeçilmez unsuru olan bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Benzer şekilde, gelişimsel yetersizliği olan bireylerin bakım ve rehabilitasyonunun yetersizliği olan bireylerin gereksinimleri temelinde bireyselleştirilmesini, bu yönde düzenlemelerin kurumlar tarafından yapılmasını ve bu düzenlemelerin iş birliği içinde yapılması gerektiğini yasal olarak güvence altına almaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

5378 sayılı Engelliler Kanunu’na ile 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin farkları aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Ayrımcılık

Topluma dâhil olma

Sosyal haklar

Erişebilirlilik ve istismarın önlenmesi

Hizmet sunumu

Açıklama:

5378 sayılı Engelliler Kanunu, 573 sayılı KHK’den farklı olarak bu Kanun’un esaslarında erişilebilirliğin sağlanması, engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi de yer almaktadır. Ayrıca, engellilere yönelik yasal düzenlemelerde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınır ifadesi ile ilgili Bakanlık bu konuda koordinatör Bakanlık olarak yetkilendirilmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Bakım ve Rehabilitasyon ile İlgili Yasal Düzenlemeleri kapsamında yetersizliği olan bireylere maaş bağlanması ile ilgili koşullar nasıl gerçekleşmektedir?

60 Yaşını doldurmuş olmak

55 yaşını doldurmuş olmak

65 yaşını doldurmuş olmak

Hiçbir sosyal güvencesi olmamak

Geliri olmamak

18 yaş altı engelli olmak

I,IV,V,VI

II,IV,V,VI

III,IV,V,VI

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 (yüzde kırk- yüzde altmış dokuz) engelli aylığı, %70 (yüzde yetmiş) ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bakıma muhtaç yetersizliği olanlara bakım hizmeti olarak Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ödeme koşulları hangisinde doğru verilmiştir?

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze iki aylık net asgari ücret tutarında
Gündüzlü bakım merkezlerinden, günde sekiz saat süreyle tam gün hizmet alan bakıma muhtaç engelli bireyler için bir aylık net asgari ücret tutarında
Günde dört saat süreyle yarım gün bakım hizmeti alan bakıma muhtaç özürlüler için bir aylık net asgari ücretin yarısı tutarında

I,II,III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I,II

Açıklama:

26960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği kapsamında açılan ve faaliyet gösteren kuruluşlar bedensel engeli veya yaşlılığa bağlı hastalığı nedenleriyle bakıma muhtaç yetersizliği olanlara da bakım hizmeti verebilir. Bu koşullarda aşağıda belirtildiği gibi Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından ödeme yapılmaktadır:

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze iki aylık net asgari ücret tutarında
Gündüzlü bakım merkezlerinden, günde sekiz saat süreyle tam gün hizmet alan bakıma muhtaç engelli bireyler için bir aylık net asgari ücret tutarında
Günde dört saat süreyle yarım gün bakım hizmeti alan bakıma muhtaç özürlüler için bir aylık net asgari ücretin yarısı tutarında şeklindedir. Hepsi doğru olduğundan doğru cevap A’’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

-Devlet Memurları Kanunu’na göre; “Kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % kaç oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır?

% 3

% 5

Açıklama:

Devlet Memurları Kanunu’na göre; “Kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %4 oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır. %4’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dâhil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır” ifadesi kamu kurum ve kuruluşlarında yetersizliği olan bireyleri istihdam edilmesi belirlemektedir. Doğru cevap D’dir. 42

Doğru Cevap: D

Soru 21

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. '' sözlerini içinde bulunduran anayasa maddesi hangisidir?

576

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) nerede yayınlanmıştır?

Resmi gazate

Televizyon

İnternet

Dergi

Cumhurbaşkanlığı resmi sitesi

Açıklama:

Yayınlanan kararnamelerin hepsi resmi gazate'de yayınlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

573 sayılı özel eğitim hakkındaki kararnamenin 7. ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

“Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, özel eğitim gerektiren bireylerin,
Türk Milli Eğitimi’nin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları
düzenlemektir.''

''Bu Kanun Hükmünde Kararname; özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar”

“Özel eğitime erken başlamak esastır''

“Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür''

“Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır''

Açıklama:

KHK’nin yedinci ilkesi “Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır” şeklindedir ve sürecin tümüne yer alan ailenin, özel eğitim sürecinin de tamamında yer alması gerektiğini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

573 sayılı KHK’nin ikinci kısmının “Eğitim Ortamları” başlıklı bölümünde aşağıdaki maddelerden hangisi yer almaz?

Kaynaştırma

Değerlendirme

Özel eğitim desteği

Özel eğitim okullarında eğitim

Okul öncesi eğitim

Açıklama:

Okul öncesi eğitim ''eğitim öğretim'' başlığı altındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Engelliler kanunu kapsamında aşağıdaki başlıklardan hangisi yer almaz?

Ayrımcılık

Topluma dahil olma

Engellilik durumuu

Erişilebilirlik

Eğitim programları

Açıklama:

Eğitim programları özel eğitim kanunu kapsamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Engellinin evde bakımı (bakıcısına evde bakım ücreti verilerek) ya da bakımı verecek birisinin olmadığı durumlarda kurum bakımı sağlanır.

“2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.

Engellilere sağlık kurulu raporlarının verilmesi ve engelliliğin önlenmesi için sunulan
(yenidoğan tarama programı, yetişkinlerde
ise Hemoglobinopati Kontrol Programı) hizmetler, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır

Engelliler eğitim konusunda desteklenmektedirler. Engelliler normal okullarda
kaynaştırma eğitimi alabileceği gibi aynı zamanda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim okullarından verilen özel eğitimi
de alabilirler.

Bedensel engelli, ağır derecede engelli ya da birden fazla engeli olanlara ise özel korumalı iş yeri aracılığı ile iş imkânı verilebilmektedir.

Açıklama:

Zihinsel engelli, ağır derecede engelli ya da birden fazla engeli olanlara ise özel korumalı iş yeri aracılığı ile iş imkânı verilebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

5378 sayılı Kanun kapsamında 2006 yılında çıkarılan Bakıma Muhtaç ve Özürlü Bireylerin Tespiti ve Bakım Hizmetlerinin esaslarını belirleyen yönetmelikte bakıma muhtaçlık aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmamıştır?

Bireyin engelli olması

Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması

Bireyin ailesini kaybetmiş ve ailesinin ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde olması

Bireyin asosyal olması

Ağır özürlü olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

Gelir vergisi indirim

SHÇEK evde bakım aylığı

Engelli park yeri kullanım kartı

Ulaşım indirimleri hakkı

Kira indirimi

Açıklama:

İndirimler ve düzenlemeler aşağıdaki
gibidir:
• Gelir vergisi indirimi
• Emlak vergisi indirimi
• Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
• Gümrük vergisi indirimi
• Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
• SHÇEK evde bakım aylığı
• EKPSS/Kura ile atanma hakkı
• Engelli iş kurma projeleri
• Engelli kimlik kartı hakkı
• Engelli park yeri kullanım kartı
• Ulaşım indirimleri hakkı
• Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
• Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
• Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
• Müze ve ören yerleri indirim hakkı
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Doğru Cevap: E

Soru 29

Kamuda ve özel sektörde engelli işçi çalıştırma zorunluluğu % kaçtır ?

Açıklama:

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu (SHÇEK) kapsamındadır?

Engelli iş kurma projeleri

Atanma hakkı

Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Evde bakım aylığı

Açıklama:

Evde bakım ayılığı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu (SHÇEK) kapsamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu ile ilgili en kapsayıcı yasal düzenleme ilk kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

1995

1997

1999

2004

2005

Açıklama:

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu, birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun
yetki ve sorumluluğuna giren hizmetleri içermektedir. Bu nedenle bu konudaki düzenleyici hükümler içeren farklı yasal düzenlemeler mevcuttur. Bu yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar, 1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Gelişim yetersizliklerin bakım ve
rehabilitasyonu ile ilgili diğer yasal düzenlemeler, bu iki yasal düzenlemeye dayandırılarak yayımlanmakta ve yürütülmektedir. Buna göre cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın hangi maddesi ailenin korunması ve çocuk hakları ile ilgilidir?

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi ailenin korunması ve çocuk hakları üzerindedir. Anayasa’nın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenlemektedir. Anayasa’nın 49. maddesi yurttaşların çalışma haklarını düzenlemektedir. Anayasa’nın 50. maddesi yurttaşların çalışma şartlarını düzenlemektedir. Ayrıca Anayasa’nın
61. maddesi sosyal güvenlik açısından özel olarak korunmaya alınması gerekleri açıkça tanımlamıştır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin"Özel eğitim hizmetleri,
özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür”ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Amaç başlığının birinci maddesi

2. maddesi

4. maddenin ikinci ilkesi

4.maddenin üçüncü ilkesi

4. maddenin 4. ilkesi

Açıklama:

KHK’nin Birinci Bölümü’nde Amaç başlığı altında 1. maddede “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Milli Eğitimi’nin genel amaçları ve temel ilkeleri
doğrultusunda, genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yönelik esasları düzenlemektir” şeklinde açıklanmaktadır. KHK’nin
2. maddesi ise “Bu Kanun Hükmünde Kararname; özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar” şeklinde kapsamı belirlemiştir.KHK’nin 4. maddesi ise özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlemektedir. Aynı zamanda KHK de belirtilen bu ilkelerin Türk millî eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda belirlendiğinin altını çizmiştir. Bu ilkelerden ilki; “Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi,
“Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir. KHK’nin üçüncü ilkesi “Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür” şeklindedir.Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi anayasanın 61. maddesinin ikinci fıkrasını ifade etmektedir?

"Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır"

"Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz"

"Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir"

“Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz"

Açıklama:

Anayasa’nın 61. maddesi sosyal güvenlik açısından özel olarak korunmaya alınması gerekleri açıkça tanımlamıştır. Bu maddenin ikinci fıkrası şu şekildedir: “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.” Bu madde ile Devlet yetersizliği olan bireylerin devlet tarafından korunacağını ve topluma uyumları için gerekli tedbirlerin devlet tarafından alınacağının garantisini vermektedir. KHK nin 4. maddesi "Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır" şeklindedir.Anayasa’nın 50. maddesi yurttaşların çalışma şartlarını düzenlemektedir. Bu madde
şu şekildedir: “Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.Küçükler ve kadınlar ile bedenî ve ruhî yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir”Anayasa’nın 42. maddesi şu şekildedir: “Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. şeklinde devam eder.
Soruda 61. madenin ikinci fıkrası sorulduğu için cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 5378 sayılı kanun kapsamında bulunan hizmetlerin yerine getirilmesindeki esaslar arasında yer almaz?

Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz, ayrımcılıkla mücadele engellilere yönelik politikaların temel esasıdır.

Engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde ailelerinin görüşünün alınması esastır.

Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır.

Engellilerin tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması esastır.

Açıklama:

a.Engellilerin insan onur ve haysiyetinin dokunulmazlığı temelinde, kendi seçimlerini yapma özgürlüğünü ve bağımsızlığını kapsayacak şekilde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi esastır.
b. Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz, ayrımcılıkla mücadele engellilere yönelik politikaların temel esasıdır.
c. Engellilerin tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması esastır.
d. Engellilerin bağımsız yaşayabilmeleri ve topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.
e.Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır.
f.Engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınır.
B seçeneğinde ailelerinin görüşü esas alınır dendiği için cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Ülkemizde, engelli bireylerin yaşadıkları sorunların başında hangisi gelmektedir?

İş bulma

Eğitim

Erişilebilirlik

Rehabilitasyon

Duygusal sorunlar

Açıklama:

Ülkemizde, engelli bireylerin yaşadıkları sorunların başında erişilebilirlik gelmektedir. Erişilebilirlikle ilgili yaşadıkları sorunlar bu bireylerin topluma katılımları önünde büyük engel oluşturmaktadır. 5378 sayılı Kanun’da “Erişilebilirlik” ayrı bir başlık olarak ele alınmış ve şu şekilde ifade edilmiştir; “Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır. Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç, dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu toplu taşıma araçlarının engellilerin erişilebilirliğine uygun olması zorunludur. Bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanır” Buna göre cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi 5378 sayılı Engelliler Kanununun Engellilik durumu başlıklı beşinci maddesinde yer alır?

Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dâhil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır.

Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır

“Engellilerin toplumdan tecrit edilmeleri ve ayrı tutulmaları önlenir

Toplumsal hayata katılım ve eşitlik temelinde engellilere habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri verilir

Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır

Açıklama:

5378 sayılı Engelliler Kanunu kapsamında “Ayrımcılık” başlığı altında bir bölüm bulunmaktadır ve bu bölümde; “Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dâhil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü
ayrımcılık yasaktır. Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak özel tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez” ifadeleri ile ayrımcılığın tanımı ve kapsamı belirlenmiş ve yasaklanarak yasal güvence altına alınmıştır.Kanun’un başlıklarından birisi de “Hizmet Sunumu” dur. Bu başlık altında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir; “Toplumsal hayata katılım ve eşitlik temelinde engellilere habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri verilir. Habilitasyon ve rehabilitasyon kararının alınması, planlanması, yürütülmesi ve sonlandırılması dâhil her aşamasında engelli ve ailesinin
aktif ve etkin katılımı sağlanır. Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetlerinin mümkün olan en erken evrede başlaması ve engellinin yerleşim yerine en yakın yerde verilmesi esastır. Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetlerinde ihtiyaç, duyulan personelin yetiştirilmesine yönelik eğitim programları geliştirilir. Habilitasyon ve rehabilitasyonda kullanılan yardımcı araç
gereçlere, destek teknolojilerine ve bunlara ilişkin bilgiye erişilebilirliğin sağlanması için gerekli tedbirler alınır”Kanun’un “Engellilik durumu” başlıklı 5. maddesinde ise “Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır” ifadesi yer almaktadır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2005’te çıkarılan Özürlüler Kanunu’nu temel alarak yetersizliği olan bireylere ve yakınlarına bazı sosyal haklar ile ilgili yanlış olarak verilmiş bir bilgidir?

%40-63 engelli aylığı, %75 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.

Engellilere sağlık kurulu raporlarının verilmesi ve engelliliğin önlenmesi için sunulan (yenidoğan tarama programı sunulur.

Yetişkinlerde (Hemoglobinopati Kontrol Programı) hizmetler, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Engelliler eğitim konusunda desteklenmektedirler.

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.

Açıklama:

Türkiye’de 2005’te çıkarılan Özürlüler Kanunu’nu temel alarak yetersizliği olan bireylere ve yakınlarına bazı sosyal haklar tanınmıştır. Bu Kanun’a göre, yetersizliği olan bireyler ve onların yakınlarına tanınan sosyal haklar, bu bireylere bazı hizmetlerin sunulmasını zorunlu kılmıştır. Bu bireylere sunulan sosyal hizmetler genel olarak şunlardır:
Engellinin evde bakımı (bakıcısına evde bakım ücreti verilerek) ya da bakımı verecek birisinin olmadığı durumlarda kurum bakımı sağlanır.
“2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.
Engellilere sağlık kurulu raporlarının verilmesi ve engelliliğin önlenmesi için sunulan (yenidoğan tarama programı, yetişkinlerde ise Hemoglobinopati Kontrol Programı) hizmetler, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Engelliler eğitim konusunda desteklenmektedirler. Engelliler normal okullarda kaynaştırma eğitimi alabileceği gibi aynı zamanda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim okullarından verilen özel eğitimi de alabilirler.
Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
A seçeneğinde %40 -63 ve % 75 ve üzeri dendiği için cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

5378 sayılı Kanun kapsamında kaç yılında çıkarılan yönetmelikle " resmî kurum ve kuruluşlar ile özel bakım merkezlerini kapsayan yönetmeliklerde bakıma muhtaç olma durumu ağır özürlü olma şartına bağlanmıştır"?

2005

2006

2009

2010

2012

Açıklama:

5378 sayılı Kanun kapsamında 2006 yılında
çıkarılan Bakıma Muhtaç ve Özürlü Bireylerin Tespiti ve Bakım Hizmetlerinin esaslarını belirleyen
yönetmelikte bakıma muhtaçlık şu şekilde tanımlanmış ve şu şartlara bağlanmıştır:
• Bireyin engelli olması
• Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması
• Bireyin ailesini kaybetmiş ve ailesinin ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde olması
Bu Yasa’ya dayanılarak 2006 yılında çıkarılan,
resmî kurum ve kuruluşlar ile özel bakım merkezlerini kapsayan yönetmeliklerde bakıma muhtaç olma durumu ağır özürlü olma şartına bağlanmıştır. 2007 yılında yapılan değişiklikle özel bakım merkezleri, 2010 yılında yapılan değişiklikle de resmî kurum ve kuruluşlar bakım merkezleri için ağır özürlü olup başkasının yardımı ve bakımına ihtiyacı olanlardan kendilerinin veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen aylık gelir tutarının bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olduğu bakım raporu ile tespit edilenlerin bakım ücretlerinin ödeneceği belirtilmiştir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi bireysel yetersizliği olan birey ve ailelerinin yaşam kalitesini yükseltmek için uygulanan düzenlemelerden biri değildir?

Gelir vergisi indirimi

Engelli kimlik kartı hakkı

Muhtaç aylığı

Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçlerin ücretsiz temini

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Açıklama:

Yasalar yetersizliği olan birey ve ailesinin ekonomik zorluklarının önüne geçmek,
yetersizliği olan bireyin ve ailesinin yaşam kalitesini yükseltmek ve hem aileyi hem de yetersizliği
olan bireyi toplum içinde daha yararlı ve etkin hala getirmek için ekonomik önlemler de almıştır.Bu indirimler ve düzenlemeler aşağıdaki gibidir:
• Gelir vergisi indirimi
• Emlak vergisi indirimi
• Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
• Gümrük vergisi indirimi
• Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
• SHÇEK evde bakım aylığı
• EKPSS/Kura ile atanma hakkı
• Engelli iş kurma projeleri
• Engelli kimlik kartı hakkı
• Engelli park yeri kullanım kartı
• Ulaşım indirimleri hakkı
• Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
• Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
• Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
• Müze ve ören yerleri indirim hakkı
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı
D seçeneğinde tıbbi ,medikal ve eğitim araç gereçlerinin ücretsiz temini yazıldığı için cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

I. 573 sayılı KHK
II. 5378 sayılı Engelliler Kanunu
III. 657 sayılı Memurlar Kanunu
yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik kanunlardır?

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu, birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun yetki ve sorumluluğuna giren hizmetleri içermektedir. Bu nedenle bu konudaki düzenleyici hükümler içeren farklı yasal düzenlemeler mevcuttur. Bu yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar, 1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eği- tim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelli- ler Kanunu’dur. Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu ile ilgili diğer yasal düzenlemeler, bu iki yasal düzenlemeye dayandırılarak yayımlan- makta ve yürütülmektedir. Ancak takip eden bölümde ilk önce bütün yasaların dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, sonra 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ve sonrasında 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu incelenmiştir.
Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

--- , yetersizliği olan bireylere verilecek olan hizmetlerin onların yeterliliklerini temel alarak belirlenmesini ve planlanmasını zorunlu kılmaktadır. Noktalı kısma aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Engelliler Kanunu

573 saylı KHK

5378 sayılı kanun

213 sayılı kanun

1739 sayılı milli eğitim temel kanunu

Açıklama:

573 sayılı KHK, yetersizliği olan bireylere verilecek olan hizmetlerin onların yeterliliklerini temel alarak belirlenmesini ve planlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

I. En az kısıtlayıcı eğitim ortamı ilkesine göre hareket edilir.
II. Özel eğitime erken yaşta baslamak esastır.
III. Ailelerin çocuklarıyla ilgili her aşamada aktif katılımı esastır.
IV. Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır.
Yukarıdakilerden hangileri 573 sayılı KHK'nin kapsamı içerisindedir?

I, II ve IV

I ve III

I, II ve III

III ve IV

II ve III

Açıklama:

Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi, “Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir.
KHK’nin üçüncü ilkesi “Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür” şeklindedir.
KHK’nin yedinci ilkesi “Ailelerin, özeleğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır” şeklindedir.
"Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır." ilkesi
5378 sayılı Engelliler Kanunu'nda yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

“Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir” ifadesine göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Özel eğitim gerektiren bireylerin ayrı eğitim almaları esastır.

Özel eğitim gerektiren bireylerin kaynaştırma ortamlarında eğitim almalarına öncelik verilir.

Özel eğitim gerektiren bireyler toplumsal imkanlardan soyutlanamaz.

En az kısıtlayıcı eğitim ortamı ilkesi benimsenmelidir.

Özel eğitim gerektiren bireyler normal akranlarıyla aynı ortamlarda eğitim almalıdır.

Açıklama:

Özel eğitim gerektiren bireylerin ayrı eğitim almalarına ilişkin bir çıkarım yapılamaz. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

I. Engellilerin insan onur ve haysiyetinin dokunulmazlığı temelinde, kendi seçimlerini yapma özgürlüğünü ve bağımsızlığını kapsayacak şekilde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi esastır.
II. Engellilerin bağımsız yaşayabilmeleri ve topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.
III. Özel eğitim okul ve sınıflarında eğitim gören öğrencilerin değerlendirilmesinde, öncelikle bireyselleştirilmiş eğitim planlarında konulan amaçların gerçekleştirilmesi esas alınır.
IV. Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 5378 sayılı engelliler kanunu kapsamındadır?

I ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

573 sayılı KHK'da
“Değerlendirme” başlığı altında “Normal akranları ile birlikte eğitim gören özel eğitim gerektiren öğrencilerin hazırlanan eğitim planındaki amaçları gerçekleştirme düzeyleri, devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınav yönetmeliğine göre değerlendirilir. Ancak, özür ve özellikleri dikkate alınarak sınavlarda gerekli önlemler alınır ve düzenlemeler yapılır. Özel eğitim okul ve sınıflarında eğitim gören öğrencilerin değerlendirilmesinde, öncelikle bireyselleştirilmiş eğitim planlarında konulan amaçların gerçekleştirilmesi esas alınır” ifadesi yer almakta ve bu madde tüm değerlendirme uygulamaları için temel oluşturmaktadır.
Diğer esaslar 5378 kanun çerçevesindedir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

5378 sayılı engelliler kanununa göre "Engellilere yönelik politika oluşturma, karar alma ve hizmet sunumu süreçlerinde engellilerin, ailelerinin ve engellileri temsil eden sivil toplum kuruluşlarının katılımının sağlanması esastır."
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Engellilere ilişkin kanunlar hazırlanırken ailelerin görüşleri alınır.

Engellilere ilişkin kanunlar hazırlanırken sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınır.

Engellilere ilişkin kanunlar hazırlanırken engellerin fikrinden daha çok ailelerin fikri önemsenir.

Engellilerin görüş ve önerileri önemlidir.

Ailenin engellilerin her türlü sorun ve çözümlerinde yer alması önemlidir.

Açıklama:

C seçeneğinde yer alan "Engellilere ilişkin kanunlar hazırlanırken engellerin fikrinden daha çok ailelerin fikri önemsenir." görüşü çıkarılamaz. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Türkiye’de 2005’te çıkarılan Özürlüler Kanunu’nu temel alarak yetersizliği olan bireylere ve yakınlarına bazı sosyal haklar tanınmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sosyal haklar kapsamında ele alınabilir?

65 yaşını dolduranlara aylık bağlanması

Engellilere en az kısıtlayıcı eğitim ortamı imkanının sunulması

Aile katılımı sağlanması

Sivil toplum örgütlerinin etkin kılınması

Engellilere yönelik yasaların oluşturulması

Açıklama:

Türkiye’de 2005’te çıkarılan Özürlüler Kanunu’nu temel alarak yetersizliği olan bireylere ve yakınlarına bazı sosyal haklar tanınmıştır. Bu Kanun’a göre, yetersizliği olan bireyler ve onların yakınlarına tanınan sosyal haklar, bu bireylere bazı hizmetlerin sunulmasını zorunlu kılmıştır. Bu bireylere sunulan sosyal hiz- metler genel olarak şunlardır:

Engellinin evde bakımı (bakıcısına evde bakım ücreti verilerek) ya da bakımı verecek birisinin ol- madığı durumlarda kurum bakımı sağlanır.
“2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulun- mayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlan- maktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.
Engellilere sağlık kurulu raporlarının verilmesi ve engelliliğin önlenmesi için sunulan (yenidoğan tarama programı, yetişkinlerde ise Hemoglobinopati Kontrol Programı) hizmetler, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Engelliler eğitim konusunda desteklenmektedirler. Engelliler normal okullarda kaynaştırma eğitimi alabileceği gibi aynı zamanda özel eğitim ve rehabilitasyon mer- kezleri ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim okullarından verilen özel eğitimi de alabilirler. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin (bi- reysel eğitim için 6 seansı, grup eğitimi için 4 seansı olmak üzere toplamda 10 seansı) eğitim ücretlerinin bir kısmı Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır. 10 seansın üzerinde eğitim almak isteyen öğrencilerin ücretleri, engellinin bakımından sorumlu kişiler tarafından karşılanmaktadır (Ulaş ve Uçku, 2012).
Kamuda ve özel sektörde %3 oranındaengelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulun- maktadır. Engelli personel kadrosunda ça- lışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadro- sunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olması gereklidir. 2005’te 5378 sa- yılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle; kamu çalışanı engelli memura eğitim aldığı alanda çalıştırılması ve engelliye bakmakla yükümlü olan engelli yakını memura da tayin kolaylığı sağlanmıştır. Zihinsel engelli, ağır derecede engelli ya da birden fazla engeli olanlara ise özel korumalı iş yeri aracılığı ile iş imkânı verilebilmektedir.
Doğru seçenek A'dır.

Engellinin evde bakımı (bakıcısına evde bakım ücreti verilerek) ya da bakımı verecek birisinin ol- madığı durumlarda kurum bakımı sağlanır.
“2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulun- mayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlan- maktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir.
Engellilere sağlık kurulu raporlarının verilmesi ve engelliliğin önlenmesi için sunulan (yenidoğan tarama programı, yetişkinlerde ise Hemoglobinopati Kontrol Programı) hizmetler, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Engelliler eğitim konusunda desteklenmektedirler. Engelliler normal okullarda kaynaştırma eğitimi alabileceği gibi aynı zamanda özel eğitim ve rehabilitasyon mer- kezleri ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim okullarından verilen özel eğitimi de alabilirler. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin (bi- reysel eğitim için 6 seansı, grup eğitimi için 4 seansı olmak üzere toplamda 10 seansı) eğitim ücretlerinin bir kısmı Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır. 10 seansın üzerinde eğitim almak isteyen öğrencilerin ücretleri, engellinin bakımından sorumlu kişiler tarafından karşılanmaktadır (Ulaş ve Uçku, 2012).
Kamuda ve özel sektörde %3 oranındaengelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulun- maktadır. Engelli personel kadrosunda ça- lışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadro- sunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olması gereklidir. 2005’te 5378 sa- yılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle; kamu çalışanı engelli memura eğitim aldığı alanda çalıştırılması ve engelliye bakmakla yükümlü olan engelli yakını memura da tayin kolaylığı sağlanmıştır. Zihinsel engelli, ağır derecede engelli ya da birden fazla engeli olanlara ise özel korumalı iş yeri aracılığı ile iş imkânı verilebilmektedir.
Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Devlet Memurları Kanunu’na göre; “Kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %4 oranında engelli personel çalış- tırmak zorundadır. %4’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dâhil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır” ifadesine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir.

Her 100 memurdan 1 i engellidir.

Bir kurumda çalışan memurların tamamı engelli olmalıdır.

Bir kurumda çalışan memurların en az yarısı engelli olmalıdır.

Bir kurumda çalışan bütün memurlar sağlıklı olmalıdır.

Bir kurumda çalışan her 50 kişiden en az 2'si engelli memur kadrosunda yer almalıdır.

Açıklama:

Memurlar kanununa göre doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Gelir vergisi indirimi
II. Engelli park yeri kullanım kartı
III. Emlak vergisi indirimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri engellilerin ve ailelerini yararlanabileceği indirimlerdendir?

I, II ve III

II ve III

Yalnız III

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Yetersizliği olan birey ve ailesinin ekonomik koşullarını düzeltmek ve yaşam kalitelerini arttırmak için bazı indirimler de yürürlüktedir. Bu indirimler ve düzenlemeler aşağıdaki gibidir:

Gelir vergisi indirimi
Emlak vergisi indirimi
Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
Gümrük vergisi indirimi
Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
SHÇEK evde bakım aylığı
EKPSS/Kura ile atanma hakkı
Engelli iş kurma projeleri
Engelli kimlik kartı hakkı
Engelli park yeri kullanım kartı
Ulaşım indirimleri hakkı
Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
Müze ve ören yerleri indirim hakkı
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

5378 sayılı Kanun kapsamında 2006 yılında çıkarılan Bakıma Muhtaç ve Özürlü Bireylerin Tespiti ve Bakım Hizmetlerinin esaslarını belirleyen yönetmelikte bakıma muhtaçlık şu şekilde tanımlanmış ve şu şartlara bağlanmıştır:

Bireyin engelli olması
Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması
Bireyin ailesini kaybetmiş ve ailesinin ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde olması

buna göre aşağıdakilerden hangi bireyler bakıma muhtaçlık durumlarından yararlanabilir?

Çok zengin olup yalnız yaşayan

Orta kesimde yer alan normal bir aile

Orta kesimde yer alan engelli bir birey ve ailesi

Genç yaşlarda olup çalışan ancak ailesini kaybetmiş bireyler

Orta yaşlarda olup çalışmayan ancak mali durumu iyi olanlar

Açıklama:

C seçeneğindeki yer alan özellikteki bir birey engelli olması nedeniyle yasal çerçevede yararlanabilir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu, birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun yetki ve sorumluluğuna giren hizmetleri içermektedir. Bu nedenle bu konudaki düzenleyici hükümler içeren farklı yasal düzenlemeler mevcuttur. Bu yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar,...................
yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ................
yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

1983-1998

1986-1996

1997-2005

1998-2007

2000-2002

Açıklama:

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu, birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun
yetki ve sorumluluğuna giren hizmetleri içermektedir. Bu nedenle bu konudaki düzenleyici hükümler içeren farklı yasal düzenlemeler mevcuttur.
Bu yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar, 1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Cevap: C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Gelişimsel yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu hakkında en kapsayıcı olan yasal düzenleme olan 573 sayılı KHK hangi yıl yürürlüğe girmiştir?

1980

1990

1997

2005

2012

Açıklama:

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu, birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun yetki ve sorumluluğuna giren hizmetleri içermektedir. Bu nedenle bu konudaki düzenleyici hükümler içeren farklı yasal düzenlemeler mevcuttur. Bu yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar, 1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yetersizliği olan bireylerin haklarını düzenleyen anayasa maddelerinden biridir?

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası altı maddesi (41., 42., 49., 50., 60. ve 61. maddeler) yetersizliği olan bireylerin temel haklarını düzenlemektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hanisi Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında yetersizliği olan bireylerin temel haklarından biri olarak ele alınmıştır?

Eğitim ve öğretim hakkı

Seyahat etme hakkı

Mülk edinme hakkı

Seçme ve seçilme hakkı

Yaşama hakkı

Açıklama:

Anayasanın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenlemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi 573 sayılı KHK'nin 4. maddesinde belirtilen özel eğitim ilkelerinden biri değildir?

Özel eğitime erken başlama

İhtiyaç duyanları özel eğitim hizmetlerinden yararlandırma

Özel eğitim hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi

Bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanıp uygulanması

Özel eğitim ihtiyacı olanlar için özel eğitim köyleri kurulması

Açıklama:

Özel eğitim hizmetlerinin aileden ve toplumdan ayrıştırma yapılmadan verilmesi esastır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

573 sayılı KHK'nın "Eğitim Ortamları" başlıklı bölümünde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kaynaştırma

Tanılama

Eğitim programları

Değerlendirme

Özel eğitim desteği

Açıklama:

573 sayılı KHK’nin ikinci kısmının “Eğitim Ortamları” başlıklı bölümünde ise “Kaynaştırma”, Özel eğitim okullarında eğitim”, “Özel eğitim desteği”, “Eğitim programları” ve “Değerlendirme” başlıklı maddeler yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi 5378 sayılı Engelliler Kanununu, 573 sayılı KHK'den farklı kılar?

Daha geç yayınlanmış olması

Kanun maddesi olması

Daha kapsamlı olması

Engelliliğin istismarının önlenmesinin yer alması

Özel eğitim hizmetinin garanti altına alınması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Gelişimsel yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonunda Sağlık Bakanlığının 13. maddesinde aşağıdakilerden hangisinin sorumluluğu belirlenmiştir?

İç İşleri Bakanlığı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Adalet Bakanlığı

Dış İşleri Bakanlığı

Ticaret Bakanlığı

Açıklama:

Sağlık Bakanlığının; 13. maddesindeki ifadesi ile Millî Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sorumlulukları ve iş birliği alanlarını belirlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

5378 sayılı Kanun’da ayrı bir başlık olarak ele alınmış olan “Erişilebilirlik” te aşağıdakilerin hangisinden bahsedilmektedir?

Özel ve kamu toplu taşıma sistemlerine engellilerin erişilebilirliğine uygun olması

Sağlık hizmetlerine ulaşmada pozitif ayrımcılık yapılması

Özel eğitim hizmetlerinin bireyin ayağına getirilmesi

Engellinin aileyle birlikte yaşamasının sağlanması

Çalışma saatlerinin engellinin istediği şekilde ayarlanması

Açıklama:

5378 sayılı Kanun’da “Erişilebilirlik” ayrı bir başlık olarak ele alınmış ve şu şekilde ifade edilmiştir; “Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır. Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç, dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu toplu taşıma araçlarının engellilerin erişilebilirliğine uygun olması zorunludur. Bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanır.” Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin kaç grup eğitim seansı Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır?

10 seansın üzeri

10 seans

8 seans

6 seans

4 seans

Açıklama:

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin (bireysel eğitim için 6 seansı, grup eğitimi için 4 seansı olmak üzere toplamda 10 seansı) eğitim ücretlerinin bir kısmı Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır. 10 seansın üzerinde eğitim almak isteyen öğrencilerin ücretleri, engellinin bakımından sorumlu kişiler tarafından karşılanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin en az % kaç özür durumuna sahip sahip olması gerekir?

Açıklama:

Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadrosunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olması gereklidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

............. sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 06.06.1997 tarihli ve
23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir ve yetersizliği olan bireylere sunulacak eğitim hizmetlerine dayanak oluşturmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

573

682

1083

1254

3339

Açıklama:

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 06.06.1997 tarihli ve
23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir ve yetersizliği olan bireylere sunulacak eğitim hizmetlerine dayanak oluşturmaktadır. Cevap: A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Türkiye’de özel gereksinimi olan bireylerle ilgili en kapsamlı yasal düzenlemelerden birisi de ...... yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

1996

2000

2002

2005

2012

Açıklama:

Türkiye’de özel gereksinimi olan bireylerle ilgili en kapsamlı yasal düzenlemelerden birisi de 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Cevap: D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

............................................, özel eğitime ihtiyacı olan bireyleri ilgi, istek, gelişim özellikleri,
akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları doğrultusunda örgün ve yaygın eğitim kurumlarına yönlendirir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Özel Eğitim Bilim Kurulu

Hakem Kurulu

Okul Kurulu

Araştırma Kurulu

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

Açıklama:

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu, özel eğitime ihtiyacı olan bireyleri ilgi, istek, gelişim özellikleri,
akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları doğrultusunda örgün ve yaygın eğitim kurumlarına yönlendirir.Cevap: E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

“................sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

682

774

1089

2022

3339

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 66

Özel ve kamu sektöründe ........ve ...... oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Özel sektör %1 (yüzde bir)- kamu %1

özel sektör %2 (yüzde iki)- kamu sektör yüzde %4 (yüzde dört)

özel sektör %3 (yüzde üç)-kamu sektör %4 (yüzde dört)

özel sektör %5 (yüzde beş)- kamu sektör %3

özel sektör %7 (yüzde yedi)-kamu sektör %3 (yüzde üç)

Açıklama:

Özel ve kamu sektöründe %3 (yüzde üç) ve %4 (yüzde dört)oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin ......... ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadrosunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna
kayıtlı olması gereklidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

%10

%20

%30

%40

%50

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 68

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki iş yerlerinin engelli çalıştırma zorunluluğu: “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör iş yerlerinde ............. , kamu iş yerlerinde ise ........ ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

yüzde beş engelli-yüzde on engelli

yüzde üç engelli-yüzde dört engelli

yüzde on engelli-yüzde on iki engelli

yüzde on beş engelli-yüzde on engelli

yüzde yirmi engelli-yüzde kırk engelli

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin çalışma koşullarını belirleyen bir diğer kanunda 4857 sayılı İş Kanunu’dur. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki iş yerlerinin engelli çalıştırma zorunluluğu: “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör iş yerlerinde yüzde üç engelli, kamu
iş yerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Cevap: B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

İş yeri; mevzuatlarla belirtilen engelli sayısından daha fazla engelli çalıştırırsa veya çalışan engellilerin engel derecesi .............. fazla olursa veya herhangi bir kanuni yükümlülüğü olmamasına karşın engelli çalışanı varsa işveren tarafından ödenen sigorta priminin tamamı Hazine tarafından karşılanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

%10’dan

% 20’den

% 50’den

% 70’den

% 80’den

Açıklama:

İş yeri; mevzuatlarla belirtilen engelli sayısından daha fazla engelli çalıştırırsa veya çalışan engellilerin engel derecesi % 80’den fazla olursa veya herhangi bir kanuni yükümlülüğü olmamasına karşın engelli çalışanı varsa işveren tarafından ödenen sigorta priminin tamamı Hazine
tarafından karşılanmaktadır. Cevap: E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Resmî Gazete’de yayınlanan Torba Yasa ile (10 Şubat 2016/ 6663 sayılı Kanun); engelli çocuğu olan anneler için, doğumdan sonra ................. ayı geçmemiş olması şartı ile yarı zamanlı çalışma hakkı getirilmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 71

Anayasanın 42. maddesi aşağıda yer alan hangi konu üzerinde durmaktadır?

Eğitim ve öğrenim hakkı

Adalet

Engellilik ve bakım

Ekonomik durum

İnsan hakları ve eşitlik

Açıklama:

Anayasa’nın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenlemektedir. Anayasa’nın 42. maddesi şu şekildedir: “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz. Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz. İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır. Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir. Devlet, maddî
imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır. Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez. Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tâbi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası antlaşma hükümleri saklıdır”. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Anayasanın hangi maddesi yetersizliği olsun ya da olmasın bütün çocukların devletin koruması altında olduğunu açıkça belirtmektedir?

Açıklama:

Anayasa’nın 41. maddesi incelendiğinde yetersizliği olsun ya da olmasın bütün çocukların devletin koruması altında olduğu açıkça belirtilmiştir. Devlet aynı zamanda çocukların herhangi bir istismar ve şiddette karşı korunmasında koruyucu tedbirleri alma sorumluluğunu üstüne almış ve 41. madde ile güvence altına almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Anayasanın hangi maddesi yurttaşların çalışma haklarını düzenlemektedir?

Açıklama:

Anayasa’nın 49. maddesi yurttaşların çalışma haklarını düzenlemektedir. Bu madde şu şekildedir: “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.” Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname hakkında yanlış bir bilgi yer almaktadır?

06.06.1997 tarihli ve 23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri bu KHK kapsamı
altındadır ve güvence altına alınmıştır

4. maddesi özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlemektedir

Yetersizliği olan bireylere eğitim hakkı vermektedir

Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi, “Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir

Açıklama:

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, yetersizliği olan bireylere eğitim hakkı vermemektedir. Yetersizliği olan bireylerin eğitim hakkı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası tarafından verildiği için bu KHK yetersizliği olan bireylerin eğitim haklarını nasıl kullanacaklarını düzenlemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Altıncı ilkesi aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür

Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç,
muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir

Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır

Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır

Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim gerektiren bireylerin örgütlerinin görüşlerine önem verilir

Açıklama:

Altıncı ilke, “Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır” şeklindedir ve hem genel eğitim ortamlarında hem de özel eğitim kurumlarında özel eğitimin vazgeçilmez unsuru olan bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 76

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ikinci ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır

Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür

Özel eğitime erken başlamak esastır

Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir

Özel eğitim gerektiren bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılır

Açıklama:

Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi, “Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir ve bu ilke erken çocuklukta özel eğitim hizmetleri sunulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu ilke ile KHK, özel eğitim gerektiren bireylerin tanılanması sürecinden hemen sonra özel eğitim hizmetlerine yönlendirilmesinin önünü açmaktadır ve bunun yapılmasının da esas olduğunu belirtmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin birinci ilkesi aşağıdakilerden hangisinde ye almaktadır?

Özel eğitime erken başlamak esastır

Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır

Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır

Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır

Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır

Açıklama:

KHK’nin 4. maddesi ise özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlemektedir. Aynı zamanda KHK de belirtilen bu ilkelerin Türk millî eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda belirlendiğinin altını çizmiştir. Bu ilkelerden ilki; “Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim
hizmetlerinden yararlandırılır” şeklindedir. Bu ilke, özel eğitim gerektiren tüm bireylerin özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılması kuralını koyarak hiçbir bireyin kapsam dışında bırakılamayacağını belirtmiş ve yetersizliği olan bireylerin eğitim haklarını yasal olarak güvence altına almıştır. Ayrıca, özel eğitim gerektiren bireylere sunulan özel eğitim hizmetlerinin, bireylerin yetersizlikleri değil yeterlilikleri temel alınarak belirlenmesi gerektiğini belirtmesi dikkate değerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda yüzde kaç oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır?

Yüzde iki

Yüzde üç

Yüzde dört

Yüzde beş

Yüzde altı

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin bakım ve rehabilitasyonun önemli bir aşamasında gelişimsel yetersizliği olan bireylerin iş dünyasında kendilerine bir iş bulması ve bu şekilde mümkün olduğu kadar bağımsız bir yaşam kurmasıdır. Yetersizliği olan bireylerin iş ve istihdam haklarını düzenleyen bazı yasalar söz konusudur. Bu yasalardan biri de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’dur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi kurum ve kuruluşlarda istihdam edilmesi gereken engelli oranı belirlenmiştir. Devlet Memurları Kanunu’na göre; “Kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %4 oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır. %4’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dâhil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır” ifadesi kamu kurum ve kuruluşlarında yetersizliği olan bireyleri istihdam edilmesi belirlemektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Engelli çocuğu olan anneler için, doğumdan sonra 12 ayı geçmemiş olması şartı ile 12 ay yarı zamanlı çalışma hakkı getiren yasa aşağıdakilerden hangisidir?

4857 sayılı İş Kanunu

6663 sayılı Kanun

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu

25751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Evde Bakım Hizmetlerinin Sunumu Yönetmeliği"

Açıklama:

Resmî Gazete’de yayınlanan Torba Yasa ile (10 Şubat 2016/ 6663 sayılı Kanun);
engelli çocuğu olan anneler için, doğumdan sonra 12 ayı geçmemiş olması şartı ile 12 ay yarı zamanlı çalışma hakkı getirilmiştir. Bu yarı zamanlı çalışma tam maaşlıdır. Engelli çocuğun engel oranı, ağır/ hafif engelli olup olmadığı ve gelir düzeyi dikkate alınmaksızın bu hakkı isteyen her anne kullanabilir. Öte yandan yetersizliği olan çocuğun ilköğretim çağına dek yarı zamanlı çalışma (maaş ve özlük hakların yarısı karşılığında) talep edilebilmektedir. Buna göre yetersizliği olan çocuğa sahip anne 12 ay boyunca tam maaş alarak yarı zamanlı çalışabilecek (süt izni hakkını kullanmadan), 12 ayın devamında ise ilköğretim yaşına dek yarı maaşla yarı zamanlı çalışabilecektir. Bu hükümler; memurlar için 657’ ye (104. maddeye ilave), işçiler için 4857’ ye (74. maddeye ilave) işlenmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır. Bu Kanun’a göre maaş bağlanan engelli oranları aşağıda yer alan hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

%40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı

%20-49 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı

%20-39 engelli aylığı, %60 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı

%40-69 engelli aylığı, %80 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı

%30-69 engelli aylığı, %80 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı

Açıklama:

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” un yürürlüğe girmesiyle birlikte; hiçbir sosyal güvencesi ve geliri bulunmayan engellilere üç aylık dönemler hâlinde engel oranlarına göre farklı miktarlarda maaş bağlanmaktadır. Bu Kanun’a göre; %40-69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı verilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu ile ilgili düzenleyici hükümler
içeren farklı yasal düzenlemelerin norm sırası hangisinde doğru verilmiştir?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası-1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname-2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası-2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu-1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kararname

2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu-1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname-Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname-Türkiye Cumhuriyeti Anayasası-2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu

1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname-2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu-Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Açıklama:

Bütün yasaların dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yasal düzenlemeler sonra 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ve sonrasında 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Anayasada yetersizliği olan bireylerinde temel kamusal haklarını belirleyen kaç tane madde bulunmaktadır?

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası altı maddesi (41., 42., 49., 50., 60. ve 61. maddeler)
yetersizliği olan bireylerin temel haklarını düzenlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi ailenin korunması ve çocuk hakları üzerine düzenlenen anayasa maddesidir?

41.madde

42.madde

49.madde

50.madde

60.madde

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 84

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hangi tarihte yayınlanmıştır?

1993 yılı

1997 yılı

2001 yılı

2005 yılı

2011 yılı

Açıklama:

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 06.06.1997 tarihli ve 23011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) nin 4.maddesinde aşağıdakilerin hangisi yer almaktadır?

Özel eğitim gerektiren bireylerin genel ve mesleki eğitim görme haklarını
kullanabilmelerini sağlamaya yönelik

Özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar.

Özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlenmektedir.

Özel eğitim gerektiren bireylerin aile eğitim programları düzenlenmektedir.

Özel eğitim kurumlarınını planları belirlenmektedir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 4.maddesinde yer alan ilkelerden biri değildir?

Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.

Özel eğitime erken başlamak esastır.

Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden
mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.

Özel eğitim hizmetleri sadece özel eğitimciler tarafından verilir.

Özel eğitim gerektiren bireylerin,eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç,
muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.

Açıklama:

Özel eğitim hizmetleri sadece özel eğitimciler tarafından verilir. KHK' nin 4. maddesinde böyle bir ilke bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

2005 yılında yürürlüğe giren ve amacı engellilerin temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamak olan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

573 sayılı kanun

657 sayılı kanun

5378 sayılı kanun

578 sayılı kanun

506 sayılı kanun

Açıklama:

Türkiye’de özel gereksinimi olan bireylerle ilgilien kapsamlı yasal düzenlemelerden birisi de 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 88

“Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır” ifadesi 5378 sayılı kanunun hangi alt başlığında ele alınmaktadır?

Ayrımcılık

Topluma dahil olma

Erişilebilirlik

Hizmet Sunumu

Engellilik durumu

Açıklama:

Kanun’un “Engellilik durumu” başlıklı 5. maddesinde ise “Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır” ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Kamuda ve özel sektörde engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin en yüzde kaç özür durumuna sahip olması gerekmektedir?

%25

%40

%45

%55

%60

Açıklama:

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür
durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadrosunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olması gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

I-Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
II-Ulaşım indirimleri hakkı
III-Üniversiteye sınavsız girme hakkı
IV-Gümrük vergisi indirimi
V-Müze ve ören yerleri indirim hakkı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kanunla engenlilere verilen haklar arasında yer almaktadır?

I-II

I-III-IV

I-II-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Yetersizliği olan birey ve ailesinin ekonomik koşullarını düzeltmek ve yaşam kalitelerini arttırmak için bazı indirimler de yürürlüktedir. Bu indirimler ve düzenlemeler aşağıdaki
gibidir:
• Gelir vergisi indirimi
• Emlak vergisi indirimi
• Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
• Gümrük vergisi indirimi
• Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
• SHÇEK evde bakım aylığı
• EKPSS/Kura ile atanma hakkı
• Engelli iş kurma projeleri
• Engelli kimlik kartı hakkı
• Engelli park yeri kullanım kartı
• Ulaşım indirimleri hakkı
• Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
• Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
• Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
• Müze ve ören yerleri indirim hakkı
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Doğru Cevap: D

Soru 91

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi hangi konu ile ilgilidir?

Ailenin korunması ve çocuk hakları üzerinedir.

Eğitim ve öğretim hakkı üzerinedir.

Yurttaşların çalışma hakkı üzerinedir.

Yurttaşların sosyal güvenlik hakları üzerinedir.

Özel eğitim ilkeleri üzerinedir.

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi "ailenin korunması ve çocuk hakları" üzerinedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kaç yılında hangi sayılı kanunla çıkarılmıştır?

1997 yılında, 5378 sayılı kanunla

1997 yılında, 573 sayılı kanunla

2005 yılında, 573 sayılı kanunla

2005 yılında, 5378 sayılı kanunla

2007 yılında, 573 sayılı kanunla

Açıklama:

1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

“Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
Yukarıda ifade edilen açıklama hangi madde ile ilişkilidir?

Anayasa’nın 49. maddesi yurttaşların çalışma haklarının düzenlenmesi,

Anayasa’nın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarının düzenlenmesi,

Anayasası’nın 60. maddesi yurttaşların sosyal güvenlik haklarını düzenlenmesi ile ilgili,

Anayasa’nın 50. maddesi yurttaşların çalışma şartlarının düzenlenmesi,

Anayasa’nın 61. maddesi sosyal güvenlik açısından özel olarak korunmaya alınması,

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesindeki “Bu Kanun Hükmünde Kararname; özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar” şeklindedir. Bu maddeye göre seçeneklerden hangisi anlaşılmaktadır?

Bu maddeden "hem genel eğitim ortamlarında hem de özel eğitim kurumlarında özel eğitimin vazgeçilmez unsuru olan bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasını zorunlu kılmaktadır" ifadesi anlaşılmakatdır.

Bu maddeden "özel eğitimle ilgili temel ilkeler belirlenmektedir" ifadesi anlaşılmaktadır.

Bu maddeden, "erken çocuklukta özel eğitim hizmetleri sunulmasını zorunlu kılmaktadır" ifadesi anlaşılmaktadır.

Bu maddeden, "özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri bu KHK kapsamı altındadır ve güvence altına alınmıştır" ifdesi anlaşılmaktadır.

Bu maddeden "özel eğitimin temel ilkelerinden “en az kısıtlayıcı ortam” ilkesini temel aldığı gibi aynı zamanda kaynaştırmanın ya da günümüzdeki şekli ile bütünleştirmenin yasal dayanağını oluşturmaktadır"ifadesi anlaşılmakatdır.

Açıklama:

Bu maddeden, "özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri bu KHK kapsamı altındadır ve güvence altına alınmıştır" ifdesi anlaşılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

"Özel eğitimin temel ilkelerinden “en az kısıtlayıcı ortam” ilkesini temel aldığı gibi aynı zamanda kaynaştırmanın ya da günümüzdeki şekli ile bütünleştirmenin yasal dayanağını oluşturmaktadır" Sözü edilen 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ilkesi seçeneklerden hangisidir?

İlk ilkesi; “Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır” ilkesi,

İkinci ilkesi, “Özel eğitime erken başlamak esastır”ilkesi,

Üçüncü ilkesi “Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür” ilkesi,

Altıncı ilke, “Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır” ilkesi,

Açıklama:

Dördüncü ilke, “Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir” şeklindedir. Bu ilke, özel eğitimin temel ilkelerinden “en az kısıtlayıcı ortam” ilkesini temel aldığı gibi aynı zamanda kaynaştırmanın ya da günümüzdeki şekli ile bütünleştirmenin yasal dayanağını oluşturmaktadır.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Seçeneklerin hangisi "5378 sayılı Engelliler Kanunu kapsamında" yer alan başlıklardan-bölümlerden bir değildir?

Ayrımcılık

Erişilebilirlik

Hizmet Sunumu

Bağımsızlık

Topluma Dahil Olma

Açıklama:

5378 sayılı Engelliler Kanunu kapsamında "Bağımsızlık" başlıklı bir bölüm yoktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

5378 sayılı Kanun kapsamında 2006 yılında çıkarılan Bakıma Muhtaç ve Özürlü Bireylerin Tespiti ve Bakım Hizmetlerinin esaslarını belirleyen yönetmelikte "bakıma muhtaçlık" bazı şartlara bağlanmıştır. Seçeneklerden hangisi bu şartlardan biridir?

Sağlık kurulu raporlarının sunulması.

Bireyin sosyal güvenlik kurumlarında herhangi birine bağlı olmaması.

Bireyin yaşlılık durumunu belgelemesi.

Bakıma muhtaç belgesinin onaylanması.

Engel türünün ne olduğunu belgelemesi.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 98

Kamuda ve özel sektörde engelli işçi çalıştırma zorunluluğu oranı seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Açıklama:

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

"Doktorların tavsiyeleri doğrultusunda hasta bireylere, aileleri ile yaşadıkları ortamda, sağlık ekibi tarafından rehabilitasyon, fizyoterapi, psikolojik tedavi de dâhil tıbbi gereksinimlerini karşılayacak şekilde sağlık bakımı ile sağlık hizmetlerinin sunulması"na ne denir?

Kurumda Bakım Hizmetleri

Evde Bakım Hizmetleri

Gündüzlü Bakım Merkezi

Yatılı Bakım Merkezi

Yaşlı Bakım Merkezi

Açıklama:

Doktorların tavsiyeleri doğrultusunda hasta bireylere, aileleri ile yaşadıkları ortamda, sağlık ekibi tarafından rehabilitasyon, fizyoterapi, psikolojik tedavi de dâhil tıbbi gereksinimlerini karşılayacak şekilde sağlık bakımı ile sağlık hizmetlerinin sunulmasına "evde bakım hizmetleri" denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Gelir vergisi indirimi
Ulaşım indirimleri hakkı
Emlak vergisi indirimi
Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)

Yukarıda indirim ve düzenlemelerden bazıları verilmiştir. Bu indirim ve düzenlemelerden hangisi ya da hangileri "Yetersizliği Olan Bireylerin Çalışma ve Ekonomik Yaşamları ile İlgili Yasal Düzenlemeler" kapsamındadır?

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Verilen indirim ve düzenlemelerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik en kapsayıcı yasalar hangi yıllarda yürürlüğe girmiştir?

1997 ve 2005

1990 ve 2000

1999 ve 2007

2001 ve 2010

2016 ve 2018

Açıklama:

Yasal düzenlemeler içinde en kapsayıcı olanlar,1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi 2005 yılında yürürlüğe giren kanunda yer alan, özel gereksinimli bireylerin destek hizmetleri alırken uyulması gereken temel kurallardan biri değildir?

Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz, ayrımcılıkla mücadele engellilere yönelik politikaların temel esasıdır.

Engellilerin tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması esastır.

Engellilerin bağımsız yaşayabilmeleri ve topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır

Engellilere yönelik hizmetlerin sunumunda aile bütünlüğünün korunması esastır.

Engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde İçişleri Bakanlığının görüşü alınır.

Açıklama:

Engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Özel gereksinimli bireylerin çalışma hakkı ile ilgili güvence anayasanın kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

41. Madde

49. Madde

61. Madde

11.Madde

21. Madde

Açıklama:

Anayasa’nın 49. maddesi yurttaşların çalışma haklarını düzenlemektedir. Bu madde şu şekildedir: “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların
hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”49. maddenin çalışma hakkını yetersizliği olan bireyleri ayırmadan tanımlaması, yetersizliği olan bireylerin rehabilitasyonunda mesleki becerilerin de yer almasına olanak sağladığını göstermektedir

Doğru Cevap: B

Soru 104

“Özel eğitime erken başlamak esastır” ibaresi Kanun Hükmünde Kararnamenin kaçıncı ilkesidir?

1. İlkesi

2. İlkesi

3. İlkesi

4. İlkesi

5. İlkesi

Açıklama:

Kanun Hükmünde Kararname’nin ikinci ilkesi,“Özel eğitime erken başlamak esastır” şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

“Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır” ilkesi kaçıncı ilkedir?

1. İlke

2. İlke

3. İlke

6. İlke

7. İlke

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 106

“Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır” şeklindeki hüküm KHK'nın kaçıncı ilkesidir?

7. ilke

1. ilke

2. ilke

3. ilke

5. ilke

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde bireysel eğitim için kaç seans Milli Eğitim Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.?

10 seans

2 seans

6 seans

5 seans

20 seans

Açıklama:

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin (bireysel
eğitim için 6 seansı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Özel gereksinimli bireylerin grup eğitimleri için kaç seans eğitimleri MEB tarafından karşılanmaktadır?

1 seans

4 seans

5 seans

8 seans

10 seans

Açıklama:

Grup eğitimi için 4 seans olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

I. Gelir vergisi indirimi
II. Emlak vergisi indirimi
III. Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yetersizliği olan bireyler ve ailelerinin yaşam kalitelerini yükseltmek amacıyla yapılan indirimler kapsamına girer?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Gelir indirim vergisi, emlak vergisi indirimi ve özel tüketim vergisi indirimi bu kapsama girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze ne kadar ödeme yapılmaktadır?

Altı aylık net asgari ücret tutarı

Beş aylık net asgari ücret tutarı

Üç aylık net asgari ücret tutarı

Bir aylık net asgari ücret tutar

İki aylık net asgari ücret tutarı

Açıklama:

Yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak merkeze İki aylık net asgari ücret tutarı ödeme yapılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde anayasada yetersizliği olan bireylerin temel kamusal haklarını belirleyen maddeler doğru olarak verilmiştir?

42.,44.,50.,60. ve 62. maddeler

41.,42.,49.,50.,60. ve 61. maddeler

32.,41.,50. ve 61. maddeler

40.,42.,51.,60. ve 61. maddeler

39.,41.,43.,51.,59. ve 60. maddeler

Açıklama:

Anayasa yetersizliği olan bireylerinde temel kamusal haklarını belirlemektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası altı maddesi (41., 42., 49., 50., 60. ve 61. maddeler) yetersizliği olan bireylerin temel haklarını düzenlemektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Anayasanın hangi maddesinde yetersizliği olsun ya da olmasın bütün çocukların devletin koruması altında olduğu açıkça belirtilmiştir?

40.madde

51.madde

60.madde

41.madde

50.madde

Açıklama:

Anayasanın 41. maddesinde yetersizliği olsun ya da olmasın bütün çocukların devletin koruması altında olduğu açıkça belirtilmiştir. Devlet aynı zamanda çocukların herhangi bir istismar ve şiddette karşı korunmasında koruyucu tedbirleri alma sorumluluğunu üstüne almış ve 41. madde ile güvence altına almıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Aşağıdaki anayasa maddelerinden hangisi ile devlet yetersizliği olan bireylerin eğitim ve öğretimlerinin onların gereksinimlerine göre düzenlenmesi konusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir?

52.madde

62.madde

39.madde

51.madde

42.madde

Açıklama:

42. madde incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı olan herkesin eğitim ve öğretim hakkının olduğunu ve bu hakkın yasalar ile düzenlendiği belirtilmektedir. Bu madde ile devlet yetersizliği olan bireyleri içinde eğitim ve öğretiminin onların gereksinimlerine göre düzenlenmesi konusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiş bulunmaktadır. Bu durumda yetersizliği olan bireylerin eğitim hakları anayasa tarafından güvence altını almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri aşağıdaki yasal düzenlemelerden hangisinin kapsamı altındadır ve bu düzenlemeyle güvence altına alınmıştır?

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu

5378 Sayılı Engelliler Kanunu

222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

Açıklama:

573 sayılı KHK’nin 2. maddesinde “Bu Kanun Hükmünde Kararname; özel eğitim gerektiren bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; bu hizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar” şeklinde bir ifade yer almaktadır. Bu maddeden de anlaşılacağı gibi, özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri bu KHK kapsamı altındadır ve güvence altına alınmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye göre; özel eğitim hizmetlerinin düzenlemek, koordineli şekilde yürütülmesini sağlamak, izlemek ve değerlendirmek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Özel Eğitim Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Birimi

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

Okul Rehberlik Servisi

İl Milli Eğitim Müdürlüğü

Açıklama:

573 Sayılı KHK’nin üçüncü kısmında, özel eğitim hizmetleri ile ilgili kurumlar ve görevlerine yer verilmiştir. Bu amaçla özel eğitim hizmetlerinin düzenlemek, koordineli şekilde yürütülmesini sağlamak, izlemek ve değerlendirmek üzere her ilde il milli eğitim müdürlüğüne bağlı özel eğitim rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri birimi kurulması gerektiğini belirtmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 116

5378 sayılı Engelliler Kanunu'na göre; engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde aşağıdaki bakanlıklardan hangisinin görüşü alınır?

Milli Eğitim Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Açıklama:

5378 sayılı Engelliler Kanunu'na göre; engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı görüşü alınır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Özel sektörde zorunlu olarak engelli işçi çalıştırma oranı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

%10

%20

Açıklama:

Özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, yatılı bakım merkezlerine bir kişinin 24 saatlik bakım
hizmetine karşılık olarak ne kadar ücret vermektedir?

İki aylık net asgari ücret tutarında

Bir aylık brüt asgari ücret tutarında

Asgari ücretin yarısı tutarında

İki aylık brüt asgari ücret tutarında

Bir aylık net asgari ücret tutarında

Açıklama:

Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği kapsamında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından yatılı bakım merkezlerine, 24 saatlik bakım hizmetine karşılık olarak iki aylık net asgari ücret tutarında ödeme yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Yetersizliği olan bireyler için yapılan indirimlerden hangisi ilgili kurumların insiyatifi dahilinde gerçekleştirilmektedir?

Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimleri

Müze ve ören yerleri giriş ücreti indirimleri

AÖF harç indirimi

Gümrük vergisi indirimi

Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri

Açıklama:

Yetersizliği olan birey ve ailesinin ekonomik koşullarını düzeltmek ve yaşam kalitelerini arttırmak için bazı indirimler yürürlüktedir. Bu indirimler ve düzenlemeler aşağıdaki gibidir:
• Gelir vergisi indirimi
• Emlak vergisi indirimi
• Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
• Gümrük vergisi indirimi
• Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
• SHÇEK evde bakım aylığı
• EKPSS/Kura ile atanma hakkı
• Engelli iş kurma projeleri
• Engelli kimlik kartı hakkı
• Engelli park yeri kullanım kartı
• Ulaşım indirimleri hakkı
• Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
• Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
• Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
• Müze ve ören yerleri indirim hakkı
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Resmi Gazete’de yayınlanan Torba Yasa ile (10 Şubat 2016/ 6663 sayılı Kanun); engelli çocuğu olan annelere tanınan yarı zamanlı çalışma hakkının koşulları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Doğumdan sonra 6 ay geçmemiş olması şartıyla 6 ay yarı zamanlı çalışma hakkı-tam maaş

Doğumdan sonra 18 ay geçmemiş olması şartıyla 18 ay yarı zamanlı çalışma hakkı-yarım maaş

Doğumdan sonra 12 ay geçmemiş olması şartıyla 12 ay yarı zamanlı çalışma hakkı-tam maaş

Doğumdan sonra 24 ay geçmemiş olması şartıyla 12 ay yarı zamanlı çalışma hakkı-tam maaş

Doğumdan sonra 9 ay geçmemiş olması şartıyla 9 ay yarı zamanlı çalışma hakkı-tam maaş

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın yurttaşların eğitim ve öğretim hakları üzerine olan, 42. maddeyle ilgilidir?

Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.

Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.

Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar

Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.

Açıklama:

Anayasa’nın 42. maddesi yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 122

Aşağıdaki anayasa madelerinden hangisinde devlet yetersizliği olan bireylerin devlet tarafından korunacağını ve topluma uyumları için gerekli tedbirlerin devlet tarafından alınacağının garantisini vermektedir?

Açıklama:

Anayasa’nın 61. maddesi sosyal güvenlik açısından özel olarak korunmaya alınması gerekleri açıkça tanımlamıştır. Bu maddenin ikinci fıkrası şu şekildedir: “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.” Bu madde ile Devlet yetersizliği olan bireylerin devlet tarafından korunacağını ve topluma uyumları için gerekli tedbirlerin devlet tarafından alınacağının garantisini vermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Aşağıda yer alan 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'yle ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?

06.06.1997 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Yetersizliği olan bireylere sunulacak eğitim hizmetlerine dayanak oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır.

Özel eğitim gerektiren bireylere sunulacak tüm eğitim hizmetleri bu KHK kapsamı altındadır ve güvence altına alınmıştır.

KHK, yetersizliği olan bireylere verilecek olan hizmetlerin onların yeterliliklerini temel alarak belirlenmesini ve planlanmasını zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır.

KHK’nin 4. maddesi ise özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlemektedir.

Açıklama:

KHK, yetersizliği olan bireylere verilecek olan hizmetlerin onların yeterliliklerini temel alarak belirlenmesini ve planlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin üçüncü ilkesiyle ilgilidir?

“Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevre- lerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür”

“Özel eğitime erken başlamak esastır”

“Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş, eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır”

“Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır”

Açıklama:

KHK’nin üçüncü ilkesi “Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür” şeklindedir. Bu ilke, özel gereksinimi olan bireylerin toplumun ayrılmaz birer ferdi olarak kabul edilmesi açısından oldukça önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi 573 sayılı KHK’nin ikinci kısmında yer alan Eğitim Öğretim başlığı altında yer alan alt başlıklardan biri değildir?

“Tanılama-Değerlendirme-Yerleştirme”

“Erken çocukluk dönemi eğitimi”

"Özel eğitim desteği"

“Okul öncesi eğitim”

“Yükseköğretim”

Açıklama:

"Özel eğitim desteği" 573 sayılı KHK’nin ikinci kısmının “Eğitim Ortamları” başlıklı bölümünde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 126

573 sayılı KHK’nin kaçıncı kısmında Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri servisinin görev tanımları yapılmıştır?

Birinci kısım

İkinci kısım

Üçüncü kısım

Dördüncü kısım

Beşinci kısım

Açıklama:

573 sayılı KHK’nin üçüncü kısmın son bölümünde ise “Özel eğitime destek sağlayan kurumlar” başlığı altında, Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri servisinin görev tanımları yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 127

5378 sayılı Engelliler Kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

1997

2005

1997

2004

2001

Açıklama:

Türkiye’de özel gereksinimi olan bireylerle ilgili en kapsamlı yasal düzenlemelerden birisi de 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi 5378 sayılı Engelliler Kanunu kapsamında “Engellilik durumu” başlıklı 5. maddesinde yer alır?

Ayrımcılık

İlköğretim

Topluma Dahil Olma

Engellilik Durumu

Erişilebilirlik

Açıklama:

Kanun’un “Engellilik durumu” başlıklı 5. maddesinde “Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır” ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 129

"Yeni doğan, erken çocukluk ve çocukluğun her dönemi fiziksel, işitsel, duyusal, sosyal, ruhsal ve zihinsel gelişimlerinin izlenmesi, genetik geçişli ve engelliliğe neden olabilecek hastalıkların erken teşhis edilmesinin sağlanması, engelliliğin önlenmesi, var olan engelliliğin şiddetinin olabilecek en düşük seviyeye çekilmesi ve ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin çalışmalar Sağlık Bakanlığı’nca planlanır ve yürütülür”
Yukarıda yer alan ifade 5378 sayılı Engelliler Kanunu'nun kaçıncı maddesinde yer alır?

Açıklama:

Yukarıdaki ifade kanunun 11. maddesinde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

10 Mart 2005 tarihinde 25751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Evde Bakım Hizmetlerinin Sunumu Yönetmeliği, 2017 yılında iptal edilmiş ve kanundan çıkarılmıştır.

Ülkemizde engelli bireylere ilişkin sunulan bakım hizmetlerinin 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu (SHÇEK) ile ilgisi yoktur.

Özürlüler kanunu 1997 yılında çıkarılmıştır.

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulun- maktadır.

Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin %10 ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması gerekir.

Açıklama:

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulun- maktadır. Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık kurulu raporuna sahip olması ve işçi kadrosunda çalışmak için Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olması gereklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 131

1997 yılında yürürlüğe giren ve özel eğitim alanında en kapsamlı ilk kanunlardan kabul edilen mevzuat aşağıdakilerden hangisidir?

573573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

5378 sayılı Engelliler Kanunu

Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 41. maddesi

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 61. maddesi

Açıklama:

1997 yılında yürürlüğe giren 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Kanunu’dur. Gelişim yetersizliklerin bakım ve rehabilitasyonu ile ilgili diğer yasal düzenlemeler,
bu iki yasal düzenlemeye dayandırılarak yayımlanmakta ve yürütülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 132

Yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenleyen ve garanti altına alan anayasamızın maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa’nın 41. maddesi

Anayasa’nın 42. maddesi

Anayasa’nın 49. maddesi

Anayasa’nın 50. maddesi

Anayasa’nın 60. maddesi

Açıklama:

Yurttaşların eğitim ve öğretim haklarını düzenleyen ve garanti altına alan anayasamızın maddesi Anayasa’nın 42. maddesi ile güvence altına almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 133

yurttaşların çalışma şartlarını düzenleyen ve garanti altına alan anayasamızın maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa’nın 41. maddesi

Anayasa’nın 42. maddesi

Anayasa’nın 50. maddesi

Anayasa’nın 60. maddesi

Anayasa’nın 61. maddesi

Açıklama:

Anayasa’nın 50. maddesi yurttaşların çalışma şartlarını düzenlemektedir. Bu madde
şu şekildedir: “Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne
uymayan işlerde çalıştırılamaz. Küçükler ve kadınlar
ile bedenî ve ruhî yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek,
çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili
ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir”.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi 5378 sayılı Engelliler Kanun’un alt başlıklarından biri değildir?

Topluma dâhil olma

Ayrımcılık

Hizmet sunumu

Sosyal haklar

Engellilik durumu

Açıklama:

2005 yılında kabul edilen 5378 sayılı Engelliler Kanunu, yetersizliği olan bireylerin yasal haklarını belirlemek amacıyla
çıkarılan oldukça geniş kapsamlı bir kanundur. Söz konusu
Kanun “ayrımcılık”, “topluma dâhil olma”, “engellilik durumu”, “erişebilirlik”, “hizmet sunumu” ve “istihdam” başlıkları
altında yetersizliği olan bireylerin yararlanacağı hizmetlerden,
bu hizmetlerin verilmesinden sorumlu olan kamu kurum ve
kuruluşlarının belirlenmesine kadar birçok sosyal hakkın nasıl
verileceğini belirlemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de dolaylı şekilde belirtilen özel eğitim yasal ilkesidir?

Öğretimin bireysel düzenlenmesi

Gelişim değerlendirmesi

Bireyselleştirmiş eğitim programı hazırlama

kaynaştırma

En az kısıtlayıcı ortam ilkesi

Açıklama:

KHK’nin 4. maddesi ise özel eğitimle ilgili temel ilkeleri belirlemektedir. Aynı zamanda KHK
de belirtilen bu ilkelerin Türk millî eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda belirlendiğinin altını çizmiştir. Bu ilkelerden ilki; “Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve
yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim
hizmetlerinden yararlandırılır” şeklindedir. Bu ilke,
özel eğitim gerektiren tüm bireylerin özel eğitim
hizmetlerinden yararlandırılması kuralını koyarak
hiçbir bireyin kapsam dışında bırakılamayacağını belirtmiş ve yetersizliği olan bireylerin eğitim
haklarını yasal olarak güvence altına almıştır. Ayrıca, özel eğitim gerektiren bireylere sunulan özel
eğitim hizmetlerinin, bireylerin yetersizlikleri değil
yeterlilikleri temel alınarak belirlenmesi gerektiğini belirtmesi dikkate değerdir. Bu ilke, özel eğitim
hizmetleri belirlenirken bireylerin mevcut performanslarının belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 136

"Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç, dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu
toplu taşıma araçlarının engellilerin erişilebilirliğine uygun olması zorunludur." ifadesi 5378 sayılı Kanunda hangi başlık altında yer almaktadır?

Erişilebilirlik

Ayrımcılık

Topluma dahil olma

Engellilik

Hizmet sunumu

Açıklama:

5378 sayılı Kanun’da “Erişilebilirlik”
ayrı bir başlık olarak ele alınmış ve şu şekilde ifade
edilmiştir; “Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğin
sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat,
ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır. Özel ve kamu
toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç, dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu
toplu taşıma araçlarının engellilerin erişilebilirliğine
uygun olması zorunludur. Bilgilendirme hizmetleri
ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanır” görüldüğü gibi bu madde
ile toplumsal yaşamın önemli unsurları olan yapılı
çevre, toplu taşıma sistemleri, bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin erişilebilirliğinin sağlanması gerektiği belirtilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 137

"Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası temel yöntemler esas alınır” ifadesi 5378 sayılı Engelliler Kanununun hangi başlığı altında yer almaktadır?

Ayrımcılık

Engellilik

Hizmet sağlama

Erişilebilirlik

Topluma dahil olma

Açıklama:

Kanun’un “Engellilik durumu” başlıklı 5. maddesinde ise “Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel ihtiyaçlarını belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamalarda uluslararası
temel yöntemler esas alınır” ifadesi yer almaktadır.
Bu ifadede, uluslararası temel yöntemlere atıfta bulunulması, bu süreçlerin daha bilimsel ve evrensel
ölçütlerle yapılması açısından önemlidir

Doğru Cevap: B

Soru 138

Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin raporunda yer alamasın gerek yetersizlik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

%60

%50

%40

%30

%20

Açıklama:

Kamuda ve özel sektörde %3 oranında
engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Engelli personel kadrosunda çalışmak için, kişinin %40 ve üzerinde özür
durumuna sahip olduğunu gösteren sağlık
kurulu raporuna sahip olması gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıda yer alan yetersizliği olan bireylere verilen ekonomik indirimlerden hangisi kurumların tercihine bırakılmıştır?

Gelir vergisi indirimi

ÖTV indirimi

Belediye bağlı işletmelerde toplu ulaşım indirimleri

GSM indirimleri

Su faturası indirimleri

Açıklama:

Yetersizliği olan birey ve ailesinin ekonomik koşullarını düzeltmek ve
yaşam kalitelerini arttırmak için bazı indirimler de yürürlüktedir. Bu indirimler ve düzenlemeler aşağıdaki
gibidir:
• Gelir vergisi indirimi
• Emlak vergisi indirimi
• Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
• Gümrük vergisi indirimi
• Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
• SHÇEK evde bakım aylığı
• EKPSS/Kura ile atanma hakkı
• Engelli iş kurma projeleri
• Engelli kimlik kartı hakkı
• Engelli park yeri kullanım kartı
• Ulaşım indirimleri hakkı
• Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
• Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (kurumların inisiyatifi dâhilinde)
• Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
• Müze ve ören yerleri indirim hakkı
• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı

Doğru Cevap: D

Soru 140

Aşağıda yetersizliği olan bireylere verilen yasal haklardan hangisi Türkiye’de en fazla ihlal edilmektedir?

Ulaşım hakkı

Özel eğitim ve rehabilitasyon hakkı

Ulaşımda indirim hakkı

Vergi indirimi hakkı

Engelli parkı

Açıklama:

Doğru yanıt engelli parkı uygulamasıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

I- İd
II- Süper ego
III- Ego
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Freud'un kişiliği oluşturan kısımları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ,II ve III

II ve III

Açıklama:

Freud’a göre kişilik id, ego ve süperego olmak üzere üç kısımdan oluşur ve kişiliğin yapı taşı id olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Freud’a göre beş psikoseksüel gelişim döneminin olduğu bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Puberte

Açıklama:

Cinsiyet rolünün kazanımında çocukların geçirdikleri psikoseksüel gelişim evrelerin etkisinden bahseden kuram Freud’a aittir. Freud’a göre beş psikoseksüel gelişim dönemi vardır. Bunlar:

Oral dönem (0-18ay)
Anal dönem (18-36.ay)
Fallik dönem (36-60.ay)
Gizil (Latent) dönem (7-11y)
Genital dönem (11-18y)

Doğru Cevap: E

Soru 3

"Bu kişinin dikkati, ilgisi ve haz duygusu cinsel organlara yönelmiştir. Çocuk bedenini tanıma ve kontrol altına alma girişimlerini bu dönemde de sürdürdüğünden çişini kontrol etme girişimlerini de başlatır. Yeterli sayıda deneme-yanılma sonucunda kaka kontrolünde olduğu gibi çiş kontrolünü de başarılı bir şekilde gerçekleştirir."
Yukarıda sözü edilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Fallik dönem (36-60.ay): Bu dönemde kişinin dikkati, ilgisi ve haz duygusu cinsel organlara yönelmiştir. Çocuk bedenini tanıma ve kontrol altına alma girişimlerini bu dönemde de sürdürdüğünden çişini kontrol etme girişimlerini de başlatır. Yeterli sayıda deneme-yanılma sonucunda kaka kontrolünde olduğu gibi çiş kontrolünü de başarılı bir şekilde gerçekleştirir. Çocuklarda bu dönemde cinsel organlarıyla oynama sıkça görülen eylemlerden biridir. Bu dokunmalar sonucunda mastürbasyon keşfi gerçekleşir. Mastürbasyon uyarım sağlayan dokunmalardır ve çocuğun hoşuna gider. Bunun için uzun zaman harcamamasına özen gösterilmeli ve dikkati kaydırılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

"Bu dönemde cinsel konulara olan merakın azaldığı söylenmektedir. Aslında bu dönem, daha önceki dönemlerde edinilenlerin pekiştirilme evresidir. Çocuk kendi cinsine ilişkin toplumsal rolleri (karşı cins ebeveyne sevgi ile yönelim) yineleyerek dener. Öğrendiklerinin farklı ortamlardaki (okul, oyun, akraba çevresi) geçerliliğini çevreden aldığı dönütlerle sınar."
Yukarıda sözü edilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Fallik dönem

Anal dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Gizil (Latent) dönem (7-11y): Bu dönemde cinsel konulara olan merakın azaldığı söylenmektedir. Aslında bu dönem, daha önceki dönemlerde edinilenlerin pekiştirilme evresidir. Çocuk kendi cinsine ilişkin toplumsal rolleri (karşı cins ebeveyne sevgi ile yönelim) yineleyerek dener. Öğrendiklerinin farklı ortamlardaki (okul, oyun, akraba çevresi) geçerliliğini çevreden aldığı dönütlerle sınar. Bu denemeler, öğrenmelerini pekiştirirken, uyarlama becerilerinin de arttırılmasını sağlar. Gizlenmiş gözlemleme yoluyla farklı modellerle de özdeşimler kurmaya başlar. Bu dönem pekiştirme evresi olarak iyi değerlendirildiğinde önceki evrelere ilişkin edinimlerin desteklenmesi ve eksiklerin telafi edilmesi için uygun bir dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

I- Emme, çiğneme, ısırma gibi ilk eylemlerin gecikmesi ya da hiç gerçekleşmemesi
II- Duyusal girdilere dayalı etkileşim girişimleri ve devinime dayalı ilişkilendirmelerin sınırlı kalması
III- Parmak emme, tırnak yeme gibi olumsuz davranışların görülme sıklığının azalması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oral dönemde görülebilecek davranışlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda oral dönemdeki (0-18ay) gelişimi sağlayan emme, çiğneme, ısırma gibi ilk eylemlerin geciktiği ya da hiç gerçekleşmediği gözlenebilmektedir. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda duyusal girdilere dayalı etkileşim girişimleri ve devinime dayalı ilişkilendirmeler de sınırlı kalmaktadır. Oral dönemdeki gelişimi sağlayan açlık ve susuzluğun anne memesiyle giderilmesiyle yaşanacak olan hoşnutluğun yanı sıra talep etmeye ilişkin etkileşim becerilerinin de edinilmesi gecikmektedir. Temel gereksinimlerin giderilmesine bağlı olarak gelişmesi beklenen temel güven, bağımsız kişiliğin gerçekleşememesi sürekli alma isteğinin, ağızla ilgili olumsuz alışkanlıkların (parmak emme, tırnak yeme) görülme olasılığının artmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tuvalet becerileri kapsamında öğretilmesi gereken davranışlar arasında yer almaz?

Kakasının geldiğini fark etme

Boşaltım anına kadar kontrol etme

Uygun yere boşaltım yapma

Kullanılan kağıt havluları değiştirme

Ellerini temizleme

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuğunuza kakasının geldiğini fark etme, haber verme, boşaltım anına kadar kontrol etme, tuvalette gizliliği sağlama, uygun yere boşaltım yapma, uygun şekilde boşaltım yapma, boşaltım sonrası temizliğini kendisi yapma (dokunulmazlık), örtünme, ellerini temizleme gibi becerilerin hepsi tuvalet becerileri kapsamında öğretilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bedeninin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması olarak tanımlanan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik

Örtülülük

Dokunulmazlık

Temizlik

Açıklık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

I-Tüpü aç ve parmağına bir miktar krem sık
II- Tüylü bölgelere kremi sür
III- Süngeri ıslat ve tüylü bölgeleri sil
IV- 5 dk bekle
V-Kolunu dirseğin baş hizasına gelinceye kadar kaldır
VI- Plastik spatulayla kremi sıyır
Yukarıda karışık bir sırada verilmiş olan krem tüy dökücüyle kol altı tüy temizliğinin öğretim basamakları aşağıdakilerin hangisinde doğru sırada verilmiştir ?

I- II- III- IV- V- VI

I-V- II- IV- VI- III

V-III-II-I- IV- VI

I-V-IV-II-III-IV

VI-IV-III-I-II-V

Açıklama:

Krem tüy dökücüyle kol altı tüy temizliğinin öğretim basamakları:

Tüpü aç
Parmağına bir miktar krem sık
Kolunu dirseğin baş hizasına gelinceye kadar kaldır
Tüylü bölgeye kremi sür
Diğer kol altına da sür
5 dk bekle
Plastik spatula ile kremi sıyır
Süngeri ıslat
Her iki kol altını sil

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimidir.
Kişisel alan algısı için önerilen mesafe ne kadar olmalıdır?

Kendi kol mesafesi

Kendi beden mesafesi

Kendi göz hizası

Kendi diz yüksekliği

Kendi yarım kol mesafesi

Açıklama:

Kişisel alan algısı için çocuğun kendi kol mesafesi esas alınabilir. Çocuğa tanımadığı ya da öfkeli görünen çocuklardan bir kol mesafesi kadar uzakta durması gerektiği öğretilmelidir. Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama becerisidir. İzin vermediği hâlde bu alanın içine girilirse yana doğru çekilerek mesafeyi açması, ikinci kez izin almadan bu mesafeye girilmişse yana doğru hareket ederek oradan uzaklaşması oyunlarla öğretilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocukların beden temizliği konusunda öğretilmesi gereken konular arasında yer almaz?

El ve tırnak temizliği

Diş fırçalama

Yüz yıkama

Duş alma

Çamaşır değiştirme

Açıklama:

Ergenlik dönemindeki çocuklara içinde bulundukları dönemde vücutlarındaki fiziksel değişiminin yanı sıra hormonlarındaki artış ve beden temizliğine daha fazla dikkat etmeleri gerektiği okulda öğretilmektedir. Ancak bu bilgilerin genellenmesi ve davranışa dönüşebilmesi için bakımının yürütüldüğü ortamda da ele alınmalıdır. Bakım ortamında sizler, vücutlarından çıkan tüm sıvıların koku oluşturduğunu, günlük aktiviteler sırasında oluşan durumlara dayalı örneklerle açıklamanız ve beden temizliğine yönlendirmeniz gerekir. Tuvalet eğitimi sırasında öğretilen gizlilik, örtülülük ve dokunulmazlık kuralları gereği beden temizliği sırasında bu kurallara da uymaya devam etmesinin sağlanması gerekir. Ancak çocuğun bağımsız beden temizliği öğretimi daha önce yapılmamış ise öncelikli hedefiniz bağımsız duş alma becerisi kazandırmak olmalıdır. Bedeni temiz bile olsa önceki günün giysilerini giymesi ter kokusunun oluşmasına neden olabilir. Ergen çocuğa her gün iç çamaşırı da dâhil giysilerini değiştirme öğretilmelidir. Cilt ve tırnak temizliği bedensel temizliğin önemli parçalarındandır. Ergenlik döneminde hormonları nedeniyle aşırı yağlanma ve buna bağlı akne (sivilce) oluşacağı, bu nedenle daha sistematik bir cilt temizliği yapmaları gerektiği açıklanmalı ve gerektiğinde öğretilmelidir. Ergenlik döneminde bir çocuğun boşaltım sonrası temizliğini çoktan öğrendiği düşünülebilir. Ancak gelişimsel yetersizliği olan çocuklar için el ve tırnak temizliğini tam olarak yapıp yapmadığı da kontrol edilmelidir. Tırnak aralarında atık kalma ihtimaline karşı tırnak fırçası kullanma öğretilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Freud'a göre 18-36 aya denk gelen cinsel gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Genital dönem

Açıklama:

Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır.18-36 aya denk gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Çocuk fiziksel farklılığını anladığı ve değişmezliği kabullenmeye çalıştığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Genital dönem

Açıklama:

Ergenlik dönemini de kapsayan genital dönemde çocuk fiziksel farklılığını anlamıştır ve değişmezliği kabullenmeye çalışır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlığnın davranış olarak öğrenildiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Genital dönem

Latent dönem

Fallik dönem

Anal dönem

Oral dönem

Açıklama:

Freud doğal gelişim gösteren çocuklarda fallik dönemde Oedipus ve Elektra karmaşasından söz etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerde cinsel gelişim en çok hangi gelişimsel alanda yaşanan gecikmeler ile ilişkilidir?

Fiziksel gelişim

Bilişsel gelişim

Dil gelişimi

Duygusal gelişim

Sosyal gelişim

Açıklama:

Cinsel gelişim, fiziksel gelişim ve olgunluğu temel almaktadır. Dolayısıyla diğer gelişim alanlarının yanı sıra en çok fiziksel gelişimdeki gecikmelerin cinsel gelişimi etkilediği söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğe sahip çocukların tuvalet eğitimi için yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Tuvalet eğitimi sırasında çocuğa baskı yapılmamalıdır.

Tuvalet eğitimi sırasında kararlı olunmalıdır.

Tuvalet eğitimi başlatılmadan önce eğitim ortamı düzenlenmelidir.

Aşırı fiziksel kontrol uygulanmalıdır.

Çocuğun kendiliğinden başlattığı girişimler pekiştirilmelidir.

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik gösteren çocuklara, kakasının geldiğini belli eden ilk jest, mimik veya vücut hareketi sezildiğinde doğru davranışa yönlendirici ipuçları verilmeli ancak aşırı fiziksel kontrol uygulanmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Örtülülük kuralının öğretimi için çocuk öncelikle hangi becerilerde bağımsızlık sağlamalıdır?

Banyo yapma

İç çamaşırı ve eşofmanını indirip kaldırma

Yemek yeme

Tuvaleti geldiğinde annesine seslenme

Tuvalet sonrası temizlik

Açıklama:

Örtülülük kuralı için öncelikle öz bakım (iç çamaşırı ve eşofmanını indirip kaldırma) becerilerinde bağımsızlık sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Gelişimsel yetersizliği olan bir çocuğa yabancıyı ayırt etme öğretimine başlanabilmesi için ön koşul olan beceri aşağıdakilerden hangisidir?

El-yüz yıkama becerisi

Duş alma becerisi

Pantolon ve çamaşır giyme becerisi

Tuvalet becerisi

Gerçek nesne ile resimleri eşleme becerisi

Açıklama:

Gerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa bu gelişimsel beceri temel alınarak ‘yabancıyı ayırt etme’ öğretimi başlatılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Çocuklara kişisel alanı koruma becerisi öğretimi kapsamında kişisel alan mesafesi aşağıdakilerden hangisi esas alınarak belirlenir?

Çocuğun adım uzunluğu

Çocuğun boyu

Çocuğun kol mesafesi

Çocuğun yaşı

Çocuğun görüş alanı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 19

Gelişimsel yetersizliği olan ergenlere masturbasyon davranışının öğretimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kız ergenler kendi odalarına yönlendirilmelidir.

Erkek ergenler banyoya yönlendirilmelidir.

Becerinin öğretimi kurumlarda yapılmalıdır.

Model ipucu kullanılır.

Maket üzerinden eğitim sunulur.

Açıklama:

Masturbasyon öğretimi, kuruma dayalı bir uygulama olarak değil ebeveynin eğitimi aracılığıyla evde öğretim şeklinde planlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Güven çemberi öğretimi için öncelikle yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuğun güven çemberinde kimin yer alacağına karar vermek

Güven çemberindeki kişilerin onayını almak

Güven çemberindeki kişilerin fotoğrafını çekmek

Gizlilik, örtülülük ve dokunulmazlık kurallarının öğretimi

Kuralların öğretimi

Açıklama:

Güven çemberi öğretimi için öncelikle kurum olarak çocuğun güven çemberinde yer almasına karar verdiğiniz bakım personeli ve aile yakınlarının kimler olabileceğini belirlemeniz gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

"0-72 ay arasındaki çocukların bireysel özelliklerinin ve bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve cinsel gelişimlerinin, toplumun kültürel değerleri doğrultusunda ve ilköğretime hazırlanma açısından yolunda gitmemesi" durumuna ne ad verilir?

Otizm spektrum bozukluğu

Gelişimsel yetersizlik

İşitme yetersizliği

Görme yetersizliği

Öğrenme güçlüğü

Açıklama:

Gelişimsel yetersizlik, 0-72 ay arasındaki çocukların bireysel özelliklerinin ve bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve cinsel gelişimlerinin, toplumun kültürel değerleri doğrultusunda ve ilköğretime hazırlanma açısından yolunda gitmemesi durumudur. Bir başka deyişle gelişim alanlarından bir ya da daha fazlasında takvim yaşına göre geçen sürede kazanılması beklenen edinimler ve öğrenmelerde belirgin farklılığın olması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Zeka gelişiminde duyu devin dönemi olarak adlandırılan dönem Freud'un aşağıdaki psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisine denk gelmektedir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Oral dönem (0-18ay): Bu dönemde ilk uyarım alınan bölge ağızdır. Emme, çiğneme, ısırma çocuğun oral olarak ilk eylemleridir.
Bu dönem zekâ gelişiminde de duyu-devin dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde duyulara yönelik gerçekleştirilen eylemler çocuğun pek çok zihinsel yapı oluşturmasına da hizmet eder.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem aşağıdaki psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisi anlamına gelmektedir?

Oral dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Anal dönem

Açıklama:

Anal dönem (18-36.ay): Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır. Çocuğa hoşnutluk veren beden kontrolüne yönelik girişimleri, onun dışkısını kontrol etmesini sağlar. Bu kontrol, çocuğun edilgenlikten bağımsızlığa geçmesini sağlayan ilk eylemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Freud'a göre aşağıdaki psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisi zeka gelişiminde işlem öncesi dönemin sembolik evresi olarak adlandırılan döneme karşılık gelmektedir?

Oral dönem

Genital dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Açıklama:

Anal dönem (18-36.ay): Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır.
Bu dönem zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılmaktadır. Çocuk, duyu-devin dönemindeki kişi ve nesnelerle etkileşme girişimlerine dayalı olarak kişi ve nesnelerin sembolleri ile ilişkilendirebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kişinin dikkati, ilgisi ve haz duygusunun cinsel organlara yöneldiği psikoseksüel dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 26

bedenin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması ne anlama gelmektedir?

Gizlilik

Örtülülük

Dokunulmazlık

Saklanma

Kapalılık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 27

Gelişimsel yetersizliği olan çocuğa tuvalet eğitimi verilirken "dokunulmazlık" çalışması içinde öncelikle ne yapılması gerekmektedir?

Tuvalette kapının kapatılmasının öğretimi

Duşta kabinin kapatılmasının sağlanması

Bedenin belli kısımların görülmemesinin sağlanması amacıyla çevrenin kontrol edilmesi

Tuvalet sonrası temizliğini kendisinin yapmasının sağlanması

Sosyal paylaşım alanlarında cinsel organının kapatılmasının sağlanması

Açıklama:

Dokunulmazlık çalışması içinde öncelikle tuvalet sonrası temizliğini kendisinin yapmasını sağlamanız gerekmektedir. Çocuğun bu konuda hâlen başkasına bağımlı olmaması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım becerilerinden biri değildir?

Diş fırçalama

El-yüz yıkama

Banyo yapma

Cilt bakımı

Evi temizleme

Açıklama:

Ergenliğe geçiş becerilerinin öğretimi, daha
önce çocuğunuzun repertuvarında var olan kişisel
bakım becerilerinin niteliğinin değiştirilmesidir.
Kişisel bakım becerileri; diş fırçalama, el-yüz yıkama, burun temizliği, banyo yapma, tırnak bakımı, cilt bakımı, bakım, makyaj yapma, tıraş olma gibi becerilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Gelişimsel yetersizliği olan birey sosyal paylaşım (okul, dinlenme odası) alanlarında mastürbasyon yapmaya başlıyor ise bu durumda yapılacak ilk müdahale ne olmalıdır?

Masturbasyon yapmasını önlemek

Mahremiyet alanına (odasına ya da banyoya) yönlendirmek

Bireyi görmezden gelmek

Bireye kızmak

Ceza vermek

Açıklama:

Örneğin, sosyal paylaşım (okul, dinlenme odası) alanlarında mastürbasyon yapmaya başlıyor ise mahremiyet becerileri öğretilmemiş demektir. Bu durumda ilk müdahale mastürbasyon yapmayı önlemek yerine öğretim fırsatı olarak değerlendirerek önce mahremiyet alanına (odasına ya da banyoya) yönlendirmek olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"Saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimi" gelişimsel yetersizliği olan bireylerde mahremiyeti koruma çalışmalarından hangisidir?

İzinsiz teması reddetme ve rapor etme

İzin alma-izin verme

Yabancıyı ayırt etme

Reddi kabul etme

Kişisel alanını koruma

Açıklama:

Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Freud'un psikoseksüel gelişim dönemlerinden biri olan "Oral dönem" için söylenebilir?

Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır ve pekişir.

Çocuk fiziksel farklılığını anlamıştır ve değişmezliği kabullenmeye çalışır.

Çocuklarda bu dönemde Oedipus ve Elektra karmaşasından söz etmektedir.

Bu dönemde ilk uyarım alınan bölge ağızdır.

Çocuk bu dönemde zihinsel olarak sıralama, sınıflama yapabilmektedir.

Açıklama:

Oral dönem (0-18ay): Bu dönemde ilk uyarım alınan bölge ağızdır. Emme, çiğneme, ısırma çocuğun oral olarak ilk eylemleridir. Açlık ve susuzluk gibi gereksinimlerin anne memesiyle gideriliyor olması hoşnutluk verir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisi zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresine paralel olan dönemdir?

Oral Dönem

Anal Dönem

Fallik Dönem

Genital Dönem

Latent Dönem

Açıklama:

Anal dönemde zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Örtülülük, Gizlilik, Dokunulmazlık kuralları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlık kuralı işlevsel kurallardandır.

Dokunulmazlığın öğretiminde model ipucu ile öğretim kullanılmalıdır.

Örtülülük, dokunulmazlık ve gizlilik kurallarına uyması çocuğun sosyal ortamlardan dışlanmaması için gereklidir.

Gizlilik, örtülülük, dokunulmazlık tuvalet eğitimi sırasında öğretilmesi gereken kurallardır.

Gizliliğin sağlanması için kabin kullanımı, örtülülük için giyinikliğin nasıl olması gerektiği ve
dokunulmazlık için de kendini temizleme becerisinde bağımsızlık öğretilir.

Açıklama:

Dokunulmazlık çalışması içinde öncelikle tuvalet sonrası temizliğini kendisinin yapmasını sağlamanız gerekmektedir. Çocuğun bu konuda hâlen başkasına bağımlı olmaması gerekir. Beceri öğretiminde anlatıldığı gibi giderek azalan ipucu kullanma sistematiğinde beceri öğretimi yapmanız gerekmektedir. Bu öğretimde tam fiziksel yardımla başlayıp giderek daha az fiziksel yardımda bulunmanız açıklanmıştır. Tuvalet sonrası temizlenme becerisine özgü olarak tam fiziksel yardımda, eldiven kullanarak elinizin çocuğun vücuduna değmemesine özen gösteriniz. Bu yardımı yaparken bu bölgesine kendisi dışında kimsenin dokunmaması gerektiğini açıklayınız ve “ben bile dokunmuyorum bak eldivenim var” diyerek dikkatini çekiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 34

I. İç çamaşırı ve eşofmanını indirip kaldırma
II. Tuvalet sonrası temizliğini kendisinin yapması
III. Yüzünü yıkaması
Dokunulmazlık çalışması için öncelikli olarak çocuğun yukarıdaki becerilerden hangisinde bağımsızlık kazanması gerekmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. Güven çemberi çalışması için çocuğun eşleme becerisine sahip olması gerekir.
II. Güven çemberi çalışması sezgisel dönemde yapılır.
III. Çocuğun yetersizliğinin derecesine göre “tanıdık” kişi sayısı farklı sayıda belirlenebilir.
Güven çemberi çalışması için yukarıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Freud'un psikoseksüel gelişim dönemlerinden biri olan "Latent dönem" için söylenebilir?

Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır ve pekişir.

Bu dönemde çocuk, fiziksel farklılığını anlamıştır ve değişmezliği kabullenmeye çalışır.

Bu dönem zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılmaktadır.

Bu dönemde Oedipus ve Elektra karmaşasından söz edilmektedir.

Bu dönem, zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sezgisel evresidir.

Açıklama:

Gizil (Latent) dönem (7-11y): Bu dönemde cinsel konulara olan merakın azaldığı söylenmektedir. Aslında bu dönem, daha önceki dönemlerde edinilenlerin pekiştirilme evresidir. Çocuk kendi cinsine ilişkin toplumsal rolleri (karşı cins ebeveyne sevgi ile yönelim) yineleyerek dener. Öğrendiklerinin farklı ortamlardaki (okul, oyun, akraba çevresi) geçerliliğini çevreden aldığı dönütlerle sınar. Bu denemeler, öğrenmelerini pekiştirirken, uyarlama becerilerinin de arttırılmasını sağlar. Gizlenmiş gözlemleme
yoluyla farklı modellerle de özdeşimler kurmaya başlar. Bu dönem pekiştirme evresi olarak iyi değerlendirildiğinde önceki evrelere ilişkin edinimlerin desteklenmesi ve eksiklerin telafi edilmesi için uygun bir dönemdir. Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır ve pekişir. Kız ve erkek çocukların oyunlarının niteliği farklılaşır. Toplumsal kurallar benimsenir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Gelişimsel yetersizliği olan çocuğa tacizi ayırt etme ve tepki geliştirme amacıyla "izin alma-izin verme" öğretimi aşağıdaki dönemlerin hangisinde yapılır?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Genital dönem

Açıklama:

İzin alma-İzin verme: Doğal gelişim gösteren çocuklarda cinsel gelişimin oral, anal dönemlerinden sonraki evresi fallik dönemdir. Bu dönemde nörolojik gelişime de dayalı olarak çocuğun tüm bedeni uyarım almaya başlamıştır. Bu gelişimsel özellik çocuğun talep ettiği oyunlarda yansır ve bedenine dokunularak kendisiyle oynanmasını ister. Fallik dönemde sıklıkla sarılarak öpme ve kucağa oturma davranışı gösterildiği için öncelikle bu davranışların kontrol altına alınması önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

I. Dokunulmazlık ve izin alma-izin verme öğretiminden sonra kişisel alanı koruma çalışmaları yapılmalıdır.
II. Kişisel alanı koruma öğretimine ergenlik dönemi ile birlikte başlanır.
III. Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimidir.
IV. Çocuğa tanımadığı ya da öfkeli görünen çocuklardan bir kol mesafesi kadar uzakta durması öğretilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gelişimsel yetersizliği olan çocuğa mahremiyetini koruma eğitimi kapsamında öğretilen "kişisel alanını koruma" öğretimi için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I , II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Cinsel gelişimde kişisel alanını koruma da sağlıklı cinsel gelişimin önemli bir parçasıdır. Bu bağlamda kişisel alanını koruyamamak cinsellikle ilişkili sorun davranışlara zemin oluşturabilmektedir. Bu nedenle, çocuklara dokunulmazlık ve izin alma-izin verme öğretiminden sonra kişisel alan algısı çalışmaları da yapılmalıdır. Çocuklar için bu algı, oyun sırasında yanlışlıkla birbirlerine zarar verme ihtimalini de ortadan kaldıran bir beceriye dönüşecektir. Bu beceri aynı zamanda tacizden koruma amacıyla öğretilmektedir. Kişisel alan algısı için çocuğun kendi kol mesafesi esas alınabilir. Çocuğa tanımadığı ya da öfkeli görünen çocuklardan bir kol mesafesi kadar uzakta durması gerektiği öğretilmelidir. Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini
sağlama becerisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Zihinsel gelişimin somut işlemler döneminde yapılır.
II. İyi-kötü dokunmayı ayırt etme amacıyla yapılır.
III. Nesne ile resimleri eşleme becerisi temel alınarak yapılır.
Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocukları istismardan korumak üzere yapılan “güven çemberi” çalışması için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Çocuklar 2-4 yaş aralığında gerçek nesnelerle sembolleri eşlemeye başlar. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar bu aşamaya farklı yaşlarda gelebilir. Gerçek nesneler ile sembolleri eşleyebilen çocuk, kendisiyle tuvaletin girişindeki kız /erkek resmini eşlemeyide öğrenir. Bu gelişimsel alt yapı çocuğun güven çemberi çalışmasına hazır hâle geldiğini gösterirGerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa bu gelişimsel beceri temel alınarak ‘yabancıyı ayırt etme’ öğretimi başlatılabilir. Bu çalışmaya “güven çemberi” çalışması da denebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

I. Mens hazırlık becerilerine başlamadan önce ultrason kontrolü yapılır.
II. Ergenin mense yakın olduğu anlaşıldığında takvim çalışması başlatılır.
III. Öğretim sırasında örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlık kuralları bozulmamalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gelişimsel yetersizliği olan kız çocuklarının ergenlik döneminde gerçekleştirilen mens becerileri çalışılmaları için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, ve III

Açıklama:

Menstural Bakım Becerileri: Menstural döneme hazırlık eğitiminin ne zaman başlatılacağına karar verebilmek önemlidir. Hekimden bir ultrason kontrolü talep edilebilir, inceleme sonrasında iş birliği içerisinde karar verilebilir. Ergenin mense yakın olduğu anlaşıldığında takvim çalışması başlatılır. Ped yerleştirme öğretimi sırasında örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlığın bozulmaması için tayt üzerine giydirilen bir iç çamaşırı ile model ipucu sistematiğinde çalışılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral Dönem

Gizil (Latent) Dönem

Genital Dönem

Anal Dönem

Fallik Dönem

Açıklama:

Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Cinsel kimliğe ilişkin toplumsal rollerin gözlemlenerek taklit ve model alma yoluyla geliştirildiği bir dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Anal Dönem

Fallik Dönem

Genital Dönem

Oral Dönem

Gizil (Latent) Dönem

Açıklama:

Fallik dönem cinsel kimliğe ilişkin toplumsal rollerin gözlemlenerek taklit ve model alma yoluyla geliştirildiği bir dönemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bireyin yaşam döngüsünde en çok soru sorulan dönem hangisidir?

Fallik Dönem

Gizil (Latent) Dönem

Genital Dönem

Anal Dönem

Oral Dönem

Açıklama:

Fallik dönem de Zihinsel performansı bu dönemin karmaşasını anlamlandırarak aşmasına yetmediği için sıkça soru sorarak netleşmeye çalışır. Bu nedenle, bireyin yaşam döngüsünde bu dönem en çok soru sorulan dönemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Ergenlik dönemini kapsayan gelişim evresi hangisidir?

Anal Dönem

Oral Dönem

Genital Dönem

Gizil (Latent) Dönem

Fallik Dönem

Açıklama:

Genital dönem: Bu dönem ergenlik dönemini de kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Bireyin ailesine olan bağımlılığından koparak aile dışındaki bireylerle, özellikle karşı cinsten olan bireylerle olgun ilişkiler kurmayı öğrendiği gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Gizil (Latent) Dönem

Fallik Dönem

Genital Dönem

Oral Dönem

Anal Dönem

Açıklama:

Genital dönemin temel amaçlarından biri de genç bireyin ailesine olan bağımlılığından koparak aile dışındaki bireylerle, özellikle karşı cinsten olan bireylerle olgun ilişkiler kurmayı öğrenmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışına ne ad verilir?

İzin alma-İzin verme

Güven Çemberi

Reddi Kabul Etme

Kişisel Alanı Koruma

Oyun Oynama

Açıklama:

Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Cinsel konulara olan merakın azaldığı dönem hangisidir?

Gizil (Latent) Dönem

Genital Dönem

Oral Dönem

Fallik Dönem

Anal Dönem

Açıklama:

Gizil (Latent) dönem: Bu dönemde cinsel konulara olan merakın azaldığı söylenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Gelişimsel yetersizlik, hangi ay arasındaki çocukların bireysel özelliklerinin ve bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve cinsel gelişimlerinin, toplumun kültürel değerleri doğrultusunda ve ilköğretime hazırlanma açısından yolunda gitmemesi durumudur?

32-72 Ay

18-36 Ay

0-36 Ay

18-72 Ay

0-72 Ay

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi çocuğun dış dünya kuralları temelinde kendini ilk defa etkin bir şekilde kontrol etmesi anlamına gelmektedir ve Freud’a göre kişilik üzerinde birçok etkisi vardır?

Konuşma Becerisi

Tuvalet Eğitimi

Okul Eğitimi

Oyun Eğitimi

Okul Öncesi Eğitimi

Açıklama:

Tuvalet eğitimi çocuğun dış dünya kuralları temelinde kendini ilk defa etkin bir şekilde kontrol etmesi anlamına gelmektedir ve Freud’a göre kişilik üzerinde birçok etkisi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi İhtiyaç nedeniyle de olsa sosyal paylaşım alanlarında cinsel organın açılmaması kuralını kapsar?

Dokunulmazlık

Yabancıyı Ayırt Etme

İzin Alma-İzin Verme

Örtülülük

Gizlilik

Açıklama:

Ergenlik döneminde mahremiyet alanları dışında örtülülüğün bozulmaması önemlidir. İhtiyaç nedeniyle de olsa sosyal paylaşım alanlarında cinsel organın açılmaması önemli bir kuraldır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Freud'a göre gerektiğinde içgüdü isteklerini ertelemeye, hoş yaşantıları seçmeye, hoş olmayanlardan uzak durmaya çalışan, akılcı mantıklı ve kişiliğin karar organı olarak nitelendirilen kişilik kısmı aşağıdakilerden hangisidir?

İd

Ego

Süperego

Cinsellik

Ruhsal enerji

Açıklama:

Freud’a göre kişilik id, ego ve süperego olmak üzere üç kısımdan oluşur. Ego gerektiğinde idin isteklerini ertelemeye, hoş yaşantıları seçmeye, hoş olmayanlardan uzak durmaya çalışır. Ego akılcıdır, mantıklıdır bir anlamda kişiliğin karar organıdır. bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılan ve çocukların kişi ve nesneleri sembolleri ile ilişkilendirebildiği psikoseksüel gelişim dönemi hangisidir?

Latent dönem

Oral dönem

Fallik dönem

Anal dönem

Genital dönem

Açıklama:

Freud'a göre anal dönemde, zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılan ve çocukların duyu-devin dönemindeki kişi ve nesnelerle etkileşme girişimlerine dayalı olarak nesneleri sembolleri ile ilişkilendirebilirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Gelişimsel yetersizliği olan çocukların bezlerinin boşaltım alanında açılmaya başlanarak evin diğer üyelerine benzer ve uygun davranışta bulunmasının zihinsel şema olarak öğretilmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Mahremiyet eğitimine başlamak

Evin bütün üyelerine benzer şekilde davranmak

Evin bölümlerinde yapılan işlemleri öğrenmek

Talep etmeye dayalı becerileri geliştirmek

Çocuğun edilgenlikten bağımsızlığa geçişini sağlamak

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklar oral dönemde cinsel gelişimle ilgili bir gelişim boşaltım alanının kapalı kullanılmasıdır. Daha sonra çocuğun bu alana yönelmesi isteniyor ise çocuğun bezi boşaltım alanında açılmaya başlanarak evin diğer üyelerine benzer ve uygun davranışta bulunması zihinsel şema olarak öğretilmeye başlanabilir. Evin bütün üyeleri tarafından benzer şekilde kapalı olarak kullanılan bu alan boşaltım davranışlarının gizlilik içinde yapılması alışkanlığının gelişmesini sağlayacaktır. Bu aynı zamanda mahremiyet eğitiminin ilk basamağıdır. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

"Çocuğa dokunulmazlık algısını geliştirmeye başlamak üzere ebeveynler çocukları ile oyunları sırasında izin almayı öğretmek için onlara model olmalı ve aynı kurala onların da uymasını istemelidir."
Yukarıdaki açıklama dikkate alındığında dokunulmazlık algısını hangi gelişim döneminde çalışmaya başlamak uygundur?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Genital dönem

Açıklama:

Fallik gelişim döneminde gelişimsel yetersizliği olan çocuklar bedeninin uyarım almasından duyduğu hoşnutluk nedeniyle daha fazla dokunsal oyunlar (erkek çocuklar boğuşmaca, kız çocuklar gıdıklamaca gibi) oynamak ister ve oyunların sona erdirilmesi hâlinde problem davranış gösterebilirler. Bu doğal davranış eğilimleri ona uygun davranış öğretim fırsatları olarak kullanılabilir. Ebeveyn olarak ona izin almayı öğretmek üzere model olunmalı ve aynı kurala onun da uyması istendikten sonra oyuna devam edilmelidir. Bu denemelerle çocuk dokunulmazlık algısını geliştirmeye başlayacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

"Gizlilik, örtülülük ve dokunulmazlık" kavramlarının edinildiği gelişim dönemleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Latent-Genital-Anal dönem

Anal-Oral-Fallik dönem

Oral-Latent-Genital dönem

Fallik-Oral-Anal dönem

Oral-Anal-Fallik dönem

Açıklama:

Çocukların bezlerinin boşaltım alanında açılarak gizlilik oral dönemde, boşaltım için tuvalete girdiğinde kapıyı kapatması ve pantolonunu daha sonra indirmesi, boşaltım sonrasında ise pantolonunu kaldırdıktan sonra kapıyı açması konusunda yönlendirme yapılarak örtülülük anal dönemde oyunlarda izin alarak dokunulmazlık fallik dönemde öğretimeye başlanır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

"Ortak kullanılan sosyal paylaşım alanlarında ortamın gerektirdiği biçimde giyinik olmaya özen gösterilmesi ve cinsel organların hiçbir zaman açıkta bırakılmamasının öğretilmesi ____________ olarak tanımlanır." Boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Örtülülük

Gizlilik

Dokunulmazlık

Mahremiyet

Cinsellik

Açıklama:

Örtülülük; ortak kullanılan sosyal paylaşım alanlarında ortamın gerektirdiği biçimde giyinik olmaya özen gösterilmesi ve cinsel organların hiçbir zaman açıkta bırakılmamasının öğretilmesi olarak tanımlanabilir. Erken çocukluk döneminde bu davranış da tuvaletten çıkmadan önce iç çamaşırı ve pantolonun kaldırılması, düğmenin iliklenmiş, fermuarın çekilmiş olması ve banyo yaptıktan sonra en azından havluya sarılmış ya da bornoz giyilmiş olarak odasına geçilmesi şeklinde kazandırılabilen becerilerdir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Dokunulmazlıkla ilgili becerilerin öğretimi sırasında kullanılabilecek en uygun ipucu türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sözel ipucu

Fiziksel ipucu

Giderek azalan ipucu

Görsel ipucu

İşaret ipucu

Açıklama:

Dokunulmazlık çalışması içinde çocukların öncelikle tuvalet sonrası temizliğini kendisinin yapmasının sağlanması gerekmektedir. Dokunulmazın öğretiminde giderek azalan ipucu ile öğretimin kullanılması yerinde olacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Gelişimsel yetersizliği olan bireye mahremiyetini koruma eğitimi verilirken aşağıdaki çalışmalardan hangisi yapılmaz?

Yabancıyı ayırt etme

İzin alma-izin verme

Kişisel alanını koruma

İzinsiz teması reddetme ve rapor etme

Reddi kabul etmeme

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireye mahremiyetini koruma eğitimi verilirken çeşitli becerilerin öğretimi yapılır. Bu beceriler arasında; (a) yabancıyı ayırt etme, (b) izin alma-izin verme, (c) kişisel alanını koruma, (d) izinsiz teması reddetme ve rapor etme, (e) reddi kabul etme, (f) iyi-kötü dokunmayı ayırt etme ve kötü dokunmayı rapor etme becerileri yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Uygun olmayan davranışlardan biri olan sosyal paylaşım alanlarında mastürbasyon yapma davranışı gözlendiğinde ilk müdehale şekli aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Mastürbasyon yapmayı önlemek

Mahremiyet alanına yönlendirmek

Örtülülük becerisini öğretmek

Gizlilik becerisini öğretmek

Dokunulmazlık becerisini öğretmek

Açıklama:

Sosyal paylaşım (okul, dinlenme odası) alanlarında mastürbasyon yapmaya başlıyor ise mahremiyet becerileri öğretilmemiş demektir. Bu durumda ilk müdahale mastürbasyon yapmayı önlemek yerine öğretim fırsatı olarak değerlendirerek önce mahremiyet alanına (odasına ya da banyoya) yönlendirmek olmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin vücuduyla ilgili söylememesi gereken sözcükleri sürekli söylemesinin gözlenmesi durumunda bireyle hangi çalışmanın ihmal edildiği düşünülebilir?

Gizlilik çalışmaları ihmali

Örtülülük çalışmaları ihmali

Dokunulmazlık çalışmaları ihmali

Zaman kavramı çalışmaları ihlali

Giysi değiştirme çalışmaları ihlali

Açıklama:

Uygun olmayan davranışlardan biri de vücuduyla ilgili söylememesi gereken sözcükleri sürekli söylemesidir. Bu şekilde davranışlar gözlendiğinde gizlilik çalışmalarının yapılmadığını düşünebiliriz. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sezgisel evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem (0-18ay)

Anal dönem (18-36.ay)

Fallik dönem (36-60.ay)

Gizil (Latent) dönem (7-11y)

Genital dönem (11-18y)

Açıklama:

Zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sezgisel evresi Fallik dönemdir (36-60.ay). Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdaki dönemlerden hangisi tuvalet eğitiminin verildiği dönemdir?

Oral dönem (0-18ay)

Anal dönem (18-36.ay)

Fallik dönem (36-60.ay)

Gizil (Latent) dönem (7-11y)

Genital dönem (11-18y)

Açıklama:

Anal dönem, haz ve ilginin dışkılama bölgesinde yoğunlaştığı dönem anlamındadır. Çocuğa hoşnutluk veren beden kontrolüne yönelik girişimleri, onun dışkısını kontrol etmesini sağlar. Bu dönem tuvalet eğitiminin verildiği dönemdir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi insanın doğal gelişim alanlarından biri olarak sınıflandırılmamaktadır ?

Bilişsel gelişim

Fiziksel gelişim

Cinsel gelişim

Sosyal ve duygusal gelişim

Ahlak gelişimi

Açıklama:

Cinsel gelişim, bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim alanları birer gelişim alanları olarak sınıflandırılır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Freud’a göre kişiliği oluşturan ego hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Doğuştan getirilir.

Akılcıdır.

Kişiliğin karar organıdır.

İdin isteklerini ertelemeye çalışır.

Hoş olmayanlardan uzak durmaya çalışır.

Açıklama:

Ego gerektiğinde idin isteklerini ertelemeye, hoş yaşantıları seçmeye, hoş olmayanlardan uzak durmaya çalışır. Ego akılcıdır, mantıklıdır bir anlamda kişiliğin karar organıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Freud’a göre psikoseksüel gelişim dönemlerinden fallik dönem hangi aralığı kapsamaktadır ?

0-18 ay

18-36 ay

36- 60 ay

7-11 yaş

11- 18 yaş

Açıklama:

Fallik dönem 36-60 ay aralığını kapsamaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Hangi psikoseksüel gelişim döneminde cinsel kimliğe ilişkin toplumsal rollerin gözlemlenerek taklit ve model alma yoluyla geliştiği dönemdir ?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Fallik dönem cinsel kimliğe ilişkin toplumsal rollerin gözlemlenerek taklit ve model alma yoluyla geliştirildiği bir dönemdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Freud’a göre psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisi engenlik dönemine denk gelmektedir ?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Genital dönem (11-18y): Bu dönem ergenlik dönemini de kapsamaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Gelişim alanlarında olduğu gibi cinsel gelişim alanında da gelişimsel yetersizlik durumunda krolojik yaş yerine temel alınacak değişken hangi kriterdir ?

Kemik yaşı

Takvim yaşı

Gelişim yaşı

Doku yaşı

Zeka yaşı

Açıklama:

Gelişim alanlarında olduğu gibi cinsel gelişim alanında da gelişimsel yetersizlik durumunda temel alınacak değişken çocuğun kronolojik yaşı değil gelişimsel yaşıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere mahremiyete koruma eğitiminde ilk olarak öğretilmesi gerekenler arasında değildir ?

Yabancıyı ayırt etme

İzin alma- İzin verme

Kişisel alanını koruma

İzinsiz teması reddetme

Beden temizliğine dikkat etme

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere mahremiyete koruma eğitiminde ilk olarak öğretilmesi gerekenler yabancıyı ayırt etme, izin alma-izin verme, kişisel alanını koruma, izinsiz teması reddetme, reddi kabul etme, iyi-kötü dokunmayı ayırt etme ve kötü dokunmayı rapor etme şeklinde ilk öğretilmesi gerekenler arasındadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I. Örtülülük
II. Gizlilik
III. Dokunulmazlık
IV. Tarafsızlık
Yukarıda verilenlerden hangileri mahremiyet kavramları ile birlikte ele alınmalıdır ?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II, III

II,III, IV

Açıklama:

Mahremiyet, örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlık kavramlarıyla ele alınmalıdır. Bireyin vücuduna bakılmaması için örtülü olması, dokunulmaması ve hakkında konuşulması mahrem olan bölgeleriyle ilgili gizliliğin korunması hâlidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Mekansal mahremiyet
II. Aile mahremiyeti
III. Kişi mahremiyet
IV. Bilgi mahremiyeti
Yukarıda verilen mahremiyetin boyutlarından hangileri doğru verilmiştir ?

I, II, III

I,III, IV

II, III ,IV

I, II, IV

I, IV

Açıklama:

Mahremiyet kavramının üç özelliğe sahip olduğu ifade edilmektedir. Bunlar mekânsal mahremiyet, kişi mahremiyeti ve bilgi mahremiyetidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Freud’a göre psikoseksüel gelişim dönemlerinden hangisinde cinsel rollerin sağlamlaşması, kız ve erkek çocukların oyunların niteliği farklılaşarak toplumsal kurallar benimsenmektedir ?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil dönem

Genital dönem

Açıklama:

Gizil (Latent) dönem (7-11y) : Bu dönem pekiştirme evresi olarak iyi değerlendirildiğinde önceki evrelere ilişkin edinimlerin desteklenmesi ve eksiklerin telafi edilmesi için uygun bir dönemdir. Bu dönemde cinsel roller sağlamlaşır ve pekişir. Kız ve erkek çocukların oyunlarının niteliği farklılaşır. Toplumsal kurallar benimsenir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Çocuğun bezinin boşaltım alanında açılmaya başlanarak evin diğer üyelerine benzer ve uygun davranışta bulunması zihinsel şema olarak öğretilmeye başlandığı, evin bütün üyeleri tarafından benzer şekilde kapalı olarak kullanılan bu alan boşaltım davranışlarının gizlilik içinde yapılması alışkanlığının gelişmesini sağlandığı, aynı zamanda mahremiyet eğitiminin ilk basamağını oluşturan eğitim hangi dönemde verilmelidir?

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda oral dönemdeki (0-18ay)

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda anal dönem (18-36ay)

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda fallik dönemde (36-60ay)

Gizil (Latent) dönemin (6-11y)

Hiçbiri

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda oral dönemdeki (0-18ay); fiziksel gelişime dayalı olarak yürümenin başlanması çocuğun evin bölümlerinde yapılan eylemlerin ev içinde gezinerek keşfedilmesini başlatır. Bunlardan cinsel gelişimle ilgili olanı kapalı olarak kullanılan boşaltım alanıdır. Daha sonra bu alana yönelmesi isteniyor ise çocuğun bezi boşaltım alanında açılmaya başlanarak evin diğer üyelerine benzer ve uygun davranışta bulunması zihinsel şema olarak öğretilmeye başlanabilir. Evin bütün üyeleri tarafından benzer şekilde kapalı olarak kullanılan bu alan boşaltım davranışlarının gizlilik içinde yapılması alışkanlığının gelişmesini sağlayacaktır. Bu aynı zamanda mahremiyet eğitiminin ilk basamağıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

''Güven Çemberi Öğretimi'' gelişimsel yetersizliği olan bireylere mahremiyetini koruma eğitimlerinden hangisidir?

Yabancıyı ayırt etme

İzin alma

İzin verme

Kişisel Alanını Koruma

İzinsiz Teması Reddetme ve Rapor Etme

Açıklama:

Gerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa bu gelişimsel beceri temel alınarak ‘yabancıyı ayırt etme’ öğretimi başlatılabilir. Bu çalışmaya “güven çemberi” çalışması da denebilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Doğal gelişim gösteren çocuklarımıza cinsel gelişimle ilgili öğretilmesi gereken izin alma-izin verme davranışı hangi yaş aralığında kazandırılmalıdır?

2-4 yaş

4-6 yaş

6-8 yaş

8-10 yaş

10-12 yaş

Açıklama:

Doğal gelişim gösteren çocuklarımıza 4-6 yaşlarında cinsel gelişimle ilgili kazandırılması gereken izin alma-izin verme davranışı gelişimsel yetersizliği olan çocuklar tarafından daha zor öğrenilen bir beceridir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

"İlk uyarım alınan bölge ağızdır. Emme, çiğneme, ısırma çocuğun oral olarak ilk eylemleridir. Açlık ve susuzluk gibi gereksinimlerin anne memesiyle gideriliyor olması çocuğa hoşnutluk verir."
Yukarıdaki bilgiler Freud'un Gelişim Kuramı'nın hangi evresini açıklamaktadır?

Oral dönem

Fallik dönem

Anal dönem

Genital dönem

Gizil dönem

Açıklama:

Freud'un gelişimsel kuramı oral, anal, fallik, gizil ve genital dönem olmak üzere beş aşamadan oluşmaktadır. 0-18 aylık gelişim dönemini içeren oral dönemde ilk uyarım alınan bölge ağızdır. Emme, çiğneme, ısırma çocuğun oral olarak ilk eylemleridir. Açlık ve susuzluk gibi gereksinimlerin anne memesiyle gideriliyor olması hoşnutluk verir. Erickson’a göre bebek içinde bulunduğu dünyaya güvenmeye, annesiyle kurduğu etkileşimler ve sonuçlarına göre karar verir. Gereksinimlerinin annesi tarafından zamanında giderilmesinin sağladığı hoşnutluk onlarda güven duygusunun da gelişmesini sağlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi çocuğun cinsel gelişim alanında yaşadığı gelişimsel yetersizlik durumunun tespit edilmesinde öncelikle göz önünde bulundurulması gereken değişkendir?

Çocuğun sosyo-ekonomik durumu

Çocuğun gelişimsel yaşı

Çocuğun kronolojik yaşı

Ailenin destek sistemleri

Ebeveynlerin yaşı

Açıklama:

Diğer gelişim alanlarında olduğu gibi cinsel gelişim alanında da gelişimsel yetersizlik durumunda temel alınacak değişken çocuğun kronolojik yaşı değil gelişimsel yaşıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi cinsel gelişimde "mahremiyet" kavramının boyutlarından birisidir?

Gizil mahremiyet

Bilgi mahremiyeti

Zaman mahremiyeti

Kapalı mahremiyet

Sosyal mahremiyet

Açıklama:

Mahremiyetin, mekânsal mahremiyet, kişi mahremiyeti ve bilgi mahremiyeti olmak üzere üç boyutu söz konusudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

"Bedenin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması" olarak tanımlanabilen ve cinsel gelişimle paralel olarak öğretilmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklık

Dokunulmazlık

Ayırt edicilik

Gizlilik

Yakınlık

Açıklama:

Cinsel gelişime paralel öğretilmesi gereken bazı beceri ve kurallar bulunmaktadır. Bunlar gizlilik, örtülülük ve dokunulmazlık olarak sıralanabilir. Gizlilik; bedeninin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması olarak tanımlanabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Gerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa bu gelişimsel beceri temel alınarak ‘yabancıyı ayırt etme’ öğretimi başlatılabilir. Cinsel gelişimde önemli olan bu çalışmaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik

Örtülülük

Dokunulmazlık

Ayırt edicilik

Güven çemberi

Açıklama:

Ünite bilgi dayalı konulardan oluşmakta. Bu nedenle analiz, sentez gibi üst düzey sorular yazılamamıştır.
Gerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa bu gelişimsel beceri temel alınarak ‘yabancıyı ayırt etme’ öğretimi başlatılabilir. Bu çalışmaya “güven çemberi” çalışması da denebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi çocukların cinsel gelişimlerini desteklemede onlarla gerçekleştirilmesi gereken çalışma konularından birisi değildir?

Yabancıyı ayırt etme

İzin alma-izin verme

İzinsiz teması kabul etme

Kişisel alanını koruma

İyi-kötü dokunmayı ayırt etme

Açıklama:

Çocukların cinsel gelişimlerinin desteklenmesinde onlarla gerçekleştirilebilecek çalışmalar şu şekilde sıralanabilir: Yabancıyı ayırt etme, güven çemberi oluşturma, izin alma/izin verme, kişisel alanını koruma, izinsiz teması reddetme ve rapor etme, iyi-kötü dokunmayı ayırt etme ve kötü dokunmayı rapor etme. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

"Saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama davranışının öğretimi" olarak adlandırılan cinsel gelişim becerisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel alanını koruma

Toplumdan uzaklaşma

Güven çemberinden çıkma

İzin verme

Mahremiyeti değerlendirme

Açıklama:

Kişisel alanını koruma, saldırganca davranmadan kendi güvenliğini sağlama
davranışının öğretimidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

"Dönemin temel amaçlarından biri, genç bireyin ailesine olan bağımlılığından koparak aile dışındaki bireylerle, özellikle karşı cinsten olan bireylerle olgun ilişkiler kurmayı öğrenmesidir."
Yukarıda amaçlarından biri aktarılan Freud'un cinsel gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Genital dönem

Gizil dönem

Açıklama:

Freud'un oral, anal, fallik, gizil ve genital olmak üzere beş temel cinsel gelişim aşaması bulunmakta ve genital dönemin temel amaçlarından biri, genç bireyin ailesine olan bağımlılığından koparak aile dışındaki bireylerle, özellikle karşı cinsten olan bireylerle olgun ilişkiler kurmayı öğrenmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi cinsel gelişimle ilgili doğru bir bilgi değildir?

Çocuğun oral dönemde gereksinimlerinin karşılanması çocuğun dünyaya karşı güven
duygusunun gelişmesine katkı sağlar.

Gizlilik, çocuğun kendi mahremiyetini öğrenmesi için önemli bir kavramdır ve bebekliğin ilk evrelerinden itibaren desteklenebilir.

Olgun ve yeterli bir cinsellik kavramı sadece biyolojik temellere dayalıdır.

Cinsellik ile ilgili eğitim çok erken yaşlarda başlamalı ve aşamalı olarak devam etmelidir.

Tuvalet eğitimi cinsel eğitimin önemli aşamalarından biridir.

Açıklama:

Genel inanışın aksine olgun ve yeterli bir cinsellik kavramı sadece biyolojik temellere dayanmaz. Aksine cinsellik kavramının gelişimi duygu ve aklın birlikte iş birliği ile yapılandırılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi çocuklara "dokunulmazlığın" öğretiminde kullanılabilecek özel öğretim yöntemlerinden birisidir?

Soru-cevap

Beyin fırtınası

Drama (Rol oyun)

Etkinlik temelli öğretim

İpucunun giderek azaltılması

Açıklama:

Dokunulmazın öğretiminde giderek azalan ipucu bile öğretimin kullanılması yerinde olacaktır. Bu yöntem, özel eğitim alanında sıklıkla kullanılan önemli yöntemlerden birisidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

I. Yabancıyı ayırt etme
II. Kişisel alanını koruma
III. İzinsiz teması reddetme ve rapor etme
Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri gelişimsel yetersizliği olan bireylerde mahremiyetini koruma eğitimidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Gelişimsel Yetersizliği Olan Bireylere Mahremiyetini Koruma Eğitimleri şu şekildedir; yabancıyı ayırt etme, izin alma-izin verme, kişisel alanını koruma, izinsiz teması reddetme ve rapor etme, reddi kabul etme, iyi-kötü dokunmayı ayırt etme ve kötü dokunmayı rapor etme. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

I. Beden temizliğine dikkat etme
II. Beslenme alışkanlıklarını düzenleme
III. Cinsel gelişime ilişkin davranışlar kazandırma
Yukarıda verilen öncüllerden hangisi veya hangileri gelişimsel yetersizliği olan ergenlerde uygun cinsel davranış öğretimi için yapılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan ergenlerde uygun cinsel davranış öğretimi; beden temizliğine dikkat etme, beslenme alışkanlıklarını düzenleme, cinsel gelişime ilişkin davranışlar kazandırma şeklindedir. Bütün öncüller doğrudur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Çocuğun bedenine izin alarak dokunmak .......... kuralını destekleyen önemli bir davranışsal öğretim yaklaşımıdır.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi gelmelidir?

Gizlilik

Örtülülük

Dokunulmazlık

Reddetme

Rapor etme

Açıklama:

Çocuğun bedenine izin alarak dokunmak dokunulmazlık kuralını destekleyen önemli bir davranışsal öğretim yaklaşımıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

I. Mekansal mahremiyet
II. Kişi mahremiyeti
III.Bilgi mahremiyeti
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri mahremiyet boyıtlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Mahremiyetin, mekânsal mahremiyet, kişi mahremiyeti ve bilgi mahremiyeti olmak üzere üç boyutu söz konusudur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Kişisel alan algısı için çocuğun kendi ...... mesafesi esas alınabilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Parmak

Kol

Ayak

Bacak

Açıklama:

Kişisel alan algısı için çocuğun kendi kol mesafesi esas alınabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Psikoseksüel gelişim kuramına göre birey 18-36 aylıkken geçirdiği süreç hangi evredir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Gizil (latent) dönem

Genital dönem

Açıklama:

Psikoseksüel gelişim kuramına göre 18-36 aylıkken geçirdiği süreç anal dönemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Mekânsal mahremiyet
Kişi mahremiyeti
Cinsel mahremiyet
Bilgi mahremiyeti

Yukarıdakilerden hangileri mahremiyet kavramının özelliklerindendir?

I ve III

II ve III

I, II, IV

I, III, IV

I, II, III

Açıklama:

Mahremiyet kavramının üç özelliğe sahip olduğu ifade edilmektedir. Bunlar mekânsal mahremiyet, kişi mahremiyeti ve bilgi mahremiyetidir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Dokunulmazlık eğitiminde hangi yöntem kullanılmalıdır?

İpucunun giderek artırılması ile öğretim

İpucunun giderek azaltılması ile öğretim

Eş zamanlı ipucu ile öğretim

Sabit bekleme süreli öğretim

Davranış öncesi ipucu ve sınamayla öğretim

Açıklama:

Dokunulmazlığın öğretiminde giderek azalan ipucu ile öğretimin kullanılması yerinde olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 94

İzin alma-verme davranışı normal gelişim gösteren bireylerde kaç yaşında kazanılır?

0-2 yaş

2-4 yaş

4-6 yaş

6-8 yaş

8-10 yaş

Açıklama:

Normal gelişim gösteren çocuklarda izin alma-verme davranışı 2-4 yaş arasında kazanılır. Bu davranışın kazanılmasında gelişimsel yetersizlik gösteren bireylerde gecikmeler olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklara ergenlik döneminde öğretilen kişisel bakım becerilerden biri değildir?

Duş alma

Menstrual bakım

Tıraş olma

Tüy temizleme

Ütü yapma

Açıklama:

Banyo yapma, tıraş olma, menstrual beceriler ve tüy temizliği ergenlikte kazanılan kişisel bakım becerileri arasındadır ancak ütü yapma becerisi kişisel bakım becerisi değil, ev içi (günlük yaşam) beceriler kapsamına girer.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Menstrual bakım becerilerinin öğretiminde aşağıdaki ipuçlarından hangisi kullanılır?

Sözel ipucu

Fiziksel ipucu

Görsel ipucu

İşaret ipucu

Model olma

Açıklama:

Ped yerleştirme öğretimi sırasında örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlığın bozulmaması için tayt üzerine giydirilen bir iç çamaşırı ile model ipucu sistematiğinde çalışılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Gelişimsel yetersizliğe sahip bireylerde mastürbasyon becerileri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mastürbasyonun uygun yerde ve zamanda, uygun şekilde yapılması öğretilebilir.

Öğretim sırasında örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlığın sağlanması önemlidir.

Öğretim, kuruma dayalı bir uygulama olarak planlanır.

Ergenin öncelikle model ipucuyla beceri öğrenebilir düzeye getirilmesi gerekmektedir.

Mastürbasyon becerisi, eğitim için aparatlar kullanılarak öğretilir.

Açıklama:

Öğretim, kuruma dayalı bir uygulama olarak değil ebeveynin eğitimi aracılığıyla evde öğretim şeklinde planlanabilmektedir. Öğretim sırasında örtülülük, gizlilik ve dokunulmazlığın sağlanması önemlidir.Kendi keşfettiği şekilde mastürbasyon yapan gelişimsel yetersizliği olan ergenin öncelikle model ipucuyla beceri öğrenebilir düzeye getirilmesi gerekmektedir. Model alma düzeyine geldiğinde mastürbasyon becerisi, eğitim penisi kullanılarak evinin banyosunda öğretilir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan ergenlerde uygun olmayan cinsel davranışlardan değildir?

Yabancıların yanında soyunması

Vücuduyla ilgili söylememesi gereken sözcükleri sürekli söylemesi

Banyoda tek başına iken mastürbasyon yapması

Toplum içinde cinsel organına dokunması

Sınıfta cinsel organıyla masaya sürtünmesi

Açıklama:

Toplum içinde soyunmak ve cinsel organına dokunmak, vücut ile ilgili söylememesi gereken sözcükleri sürekli söylemek ve cinsel organıyla masaya sürtünmek uygun olmayan cinsel davranışlar arasında yer alırken banyoda yalnız iken mastürbasyon yapmak hedeflenen bir öğretim amacıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi mahremiyet, gizlilik, örtülülük, dokunulmazlık gibi becerilerin kazanıldığı gelişim alanıdır?

Bilişsel gelişim

Duygusal gelişim

Bedensel gelişim

Cinsel gelişim

Sosyal gelişim

Açıklama:

Cinsel gelişim, bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim alanları gibi kendini başına bir gelişim alanıdır. Bu alan bireyin mahremiyet, gizlilik, dokunulmazlık, örtülülük, cinsel davranışlar vb. becerileri edindiği alandır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Çocukların bedeninin uyarım almasından duyduğu hoşnutluk nedeniyle daha fazla dokunsal oyunlar oynadığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik Dönem

Gizil (latent) dönem

Genital dönem

Açıklama:

Fallik gelişim döneminde çocuklar bedeninin uyarım almasından duyduğu hoşnutluk nedeniyle daha fazla dokunsal oyunlar (erkek çocuklar boğuşmaca, kız çocuklar gıdıklamaca gibi) oynamak ister ve oyunların sona erdirilmesi hâlinde problem davranış gösterebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Freuda göre duyulara yönelik gerçekleştirilen eylemlerin çocuğun pek çok zihinsel yapı oluşturmasına da hizmet ettiği dönem aşağıdakilerden hangisisidr?

Oral dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Genital dönem

Açıklama:

Oral dönem (0-18ay): Bu dönemde ilk uyarım alınan bölge
ağızdır. Emme, çiğneme, ısırma çocuğun oral olarak ilk eylemleridir. Açlık ve susuzluk gibi gereksinimlerin anne memesiyle
gideriliyor olması hoşnutluk verir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Çocuğun gizlenmiş gözlemleme yoluyla farklı modellerle de özdeşimler kurmaya başladığı, cinsel rollerin sağlamlaşıp toplumsal kuralların benimsendiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Fallik dönem

Lantent dönem

Genital dönem

Anal dönem

Oral dönem

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

Cinsellikle ilgili davranışların temel formlarının öğrenildiği psiko-seksüel gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Genital dönem

Latent dönem

Anal dönem

Fallik dönem

Oral dönem

Açıklama:

Anal dönemde zekâ gelişiminde işlem öncesi dönemin, sembolik evresi olarak adlandırılmaktadır.
Çocuk, duyu-devin dönemindeki kişi ve nesnelerle
etkileşme girişimlerine dayalı olarak kişi ve nesnelerin sembolleri ile ilişkilendirebilmektedir. Bu
gelişim evresinde her şeyin yolunda gittiği bir eğitim sürecinin sonucunda çocuğun uyumlu ilişkiler
geliştirebilme, özerk, bağımsız, girişimci, kararlı
ve iş birliği yapabilme yeteneklerinin gelişmesine
yardımcı olunacağı ifade edilmektedir. Bu dönemde, boşaltımını uygun yere yapabilme becerisinin
yanında, boşaltım sonrası temizliğini yapma da
bağımsızlık girişimleri olarak gözlenir. Cinsellikle
ilgili olarak boşaltım esnasında yalnız kalmayı, boşaltım alanının kapısını kapatmayı ve boşaltım alanından çıkmadan önce örtülenmeyi de öğrenebilir

Doğru Cevap: C

Soru 104

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda tuvalet eğitimi ile eşzamanlı olarak mahremiyet becerilerinin öğretiminin devam ettiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Oral dönem

Anal dönem

Genital dönem

Fallik dönem

Latent dönem

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarımızda
fallik dönemde (36-60ay) gelişimini sağlayan
uyarım bölgesi cinsel organlardır. Bu bölgenin
uyarım alması fiziksel gelişime bağlı iken, bu uyarımların çocuk tarafından fark edilerek bu bölgeye yönelik davranışları başlatması bilişsel gelişim
ile ilgilidir. Gelişimsel yetersizliği olan çocukların
yetersizlik nedeni fiziksel gelişim ise uyarımların
oluşmaması mümkün olabilir. Ancak gelişimsel
yetersizlik, zihinsel gelişim ile ilgili ise uygun olmayan davranış eğilimlerin gözlemlenmesi mümkündür. Bu bölgenin uyarımları çocuğun cinsel
organlarla oynamada ısrar etmesi, mastürbasyona
yönelmesi ve bedeniyle oynamayı tekrarlayan davranış biçimine dönüştürmesine neden olabilir

Doğru Cevap: D

Soru 105

Aşağıdakilieden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklara mahermiyet eğitimi verirken gizlilik becerileri arasında yer almaz?

duş alırken bedenin başkası tarafından görülmemesi

bedeninin neresine nasıl dokunduğunun paylaşılmaması

kapalı alanlarda yaptıklarının, sosyal olarak paylaşılan yerlerde alenen söylenmemesi

tuvalette kapının kapatılması,

düğmenin iliklenmiş, fermuarın çekilmiş olması

Açıklama:

Gizlilik; bedeninin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması olarak tanımlanabilir. Ancak cinsel
eğitimde, tuvalet kullanımı sırasında veya duş alırken
bedenin başkası tarafından görülmemesinin sağlanması
çocukluk döneminde gizlilik becerisi olarak kabul edilse de çocuk büyüdükçe gizlilik kuralı farklı anlamlarda
genişletilmelidir. Gizlilik, sadece örtülü olmak değildir.
Okul dönemi ve ergenliğe doğru gizlilik, bedeninin neresine nasıl dokunduğunun veya kapalı alanlarda
yaptıklarının, sosyal olarak paylaşılan yerlerde alenen söylenmemesi şeklindeki kurallara uygun davranışlar olarak öğretilmelidir. Bu kazanım ergenlikte kendi bedenine dokunarak yaptığı eylemlerin gizliliğinin farklı yerlerde de korunması amacıyla genellemenin öğretimi şeklinde tamamlanmalıdır. Tuvalette
kapının kapatılması, duşta kabinin kapatılması, bedenin belli kısımların görülmemesinin sağlanması
amacıyla çevrenin kontrol edilmesi ve elleriyle gizliliğin sağlanması gizliliğin öğrenildiğinin göstergesi
olarak değerlendirilebilir

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin cinsel eğitim becerilerini öğrenmelerin etkileyen etmenlerden birisidir?

Zihinsel gelişimde yetersizlik olması

Cinsel gelişimde yetersizlik olması

Sosyal gelişimde yetersizlik olması

Fiziksel gelişimde yetersizlik olması

Duygusal gelişimde yetersizlik olması

Açıklama:

Gelişimsel gerilik profilini oluşturan nedenlerden biri zihinsel yetersizlik ise düşünmenin, yorumlamanın,
olaylar arasında ilişki kurmanın, seçenekler oluşturma ve uygun tercihler yapmanın bu yetersizlikten etkilenmesi beklenen bir sonuçtur. Alanyazında gelişimsel yetersizliği olan
çocukların gelişim evrelerinden aynı sıra ile ancak farklı süreçte geçtikleri fikri kabul edilmektedir. Zihin gelişimi için
kabul edilen bu görüş cinsel gelişim için de kabul edilebilir.
Bu durumda uygun cinsel davranışların öğrenilmesi süreç
olarak farklı olsa da aynı sıra ile öğrenilmesi mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi güven çemberi çalışmasında göz önünde bulundurlması unsurlar arasında yer almaz?

Çocuğa her koşulda sahip çıkacak, koruyup kollayacak kişiler ile çalışılmalıdır.

Güven çemberinde yer alacak “tanıdık” yani güvenilir kişi sayısı en fazla üç olmalıdır.

Ayrıca bu kişiler güven çemberinde olmayı kabul eden kişiler olmalıdır

Gerçek nesne ile resimleri eşlemeyi öğrenen çocuğa güven çemberi öğretimi yapılmalıdır.

Bakım kurumundan ve ailesinden güven çemberine katılmayı kabul eden kişilerin fotoğrafları çekilmelidir.

Açıklama:

Güven Çemberi Öğretimi; Bu çalışma için öncelikle kurum olarak çocuğun güven çemberinde yer
almasına karar verdiğiniz bakım personeli ve aile
yakınlarının kimler olabileceğini belirlemeniz gerekmektedir. Güven çemberinde yer almasına karar
verdiğiniz kişiler, çocuğa her koşulda sahip çıkacak,
koruyup kollayacak kişilerden birkaçı olmalıdır.
Çocuğun yetersizliğinin derecesine göre “tanıdık”
yani güvenilir kişi sayısı farklı sayıda belirlenebilir.
Ayrıca bu kişiler güven çemberinde olmayı kabul
eden kişiler olmalıdır. Bunun için onlarla bir ön
görüşme yapmanız gerekmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 108

Bakım sunan meslek elemanı, cinsellikle ilgili becerileri öğretirken mahremiyetin korunması için hangi tür ipucu kullanmayı tercih etmelidir?

Fiziksel ipucu

Sözel ipucu

Model ipucu

Görsel ipucu

Jest ipucu

Açıklama:

Alanyazında cinsel gelişim ile ilgili bilgi ve
becerilerin ebeveynler tarafından öğretilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ancak kurumsal bakım
alan çocuk ve yetişkinler için bu öğretim bakım
hizmeti veren kişi tarafından yapılmalıdır. Öğretilmeyen her beceri ve kural sonradan problem
davranışların oluşmasına neden olmaktadır. Gelişimsel yetersizliği olan bireye bakım sunan biri
olarak ergenlik öncesinde cinsel gelişime paralel
öğretilmesi gereken bazı beceri ve kuralların öğretimini model olarak yapmanız gerektiğini öğrenmiş oldunuz.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Uygun olmayan davranışlardan biri olan bedenine sosyal ortamlarda dokunma davranışı gözlendiğinde müdahale şekli aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Elini cebine sokmasını söyleme

Dokunmamasını söyleme

Ellerini yıkatma

Mahremiyet alanına yönlendirme

Elini masa üstünde tutma

Açıklama:

Özellikle kalabalık ortamlarda dış kontrolün zayıfladığı anlarda birden soyunarak kalabalığın
ortasına gelmesi sıkıntı yaratabilir. Bu durum da
mahremiyet davranışlarından biri olan örtülülüğün
gelişimsel dönemde hiç ele alınmadığının bir göstergesidir. Bu durumda ilk müdahale sakin kalarak
“giyinik olmadığımızda sadece odamızda oturabiliyoruz” diyerek mahremiyet alanına yönlendirip, giyinene kadar odada kalmasını sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Menstural Bakım Becerileri için ön koşul olarak çalışılması gereken bir beceridir?

Ped yerleştirme

çamaşır değiştirme

Islaklık kontrolü

Ped alma

Zaman çizelgesi takip etmek

Açıklama:

Menstural döneme hazırlık eğitiminin ne zaman
başlatılacağına karar verebilmek önemlidir. Hekimden bir ultrason kontrolü talep edilebilir, inceleme
sonrasında iş birliği içerisinde karar verilebilir. Ergenin mense yakın olduğu anlaşıldığında takvim
çalışması başlatılır. Bunun için yıllık bir duvar takvimi ergen kızın odasına asılarak bazı günlere çiçek
çizilmesi anneden istenir. Bundan sonra her gün
takvime işaretlenerek çiçekli güne gelince çamaşırına çiçek yapıştırma şeklinde günlük ped yerleştirme
çalışması başlatılır

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Yenilebilen hayvan ve bitki dokularına verilen isimdir.
Vücudumuzun düzenli çalışması için gerekli olan besin ögelerinin (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral, su) vücuda alınması ve bir dizi metabolik işlem sonucunda uygun şekilde vücutta kullanılmasıdır.
Vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi anlamına gelmektedir.
Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade eder.

Yukarıda verilen tanımların terimleri seçeneklerden hangisinde doğru bir sıralama ile verilmiştir?

Besin - Beslenme - Yeterli ve dengeli beslenme - Malnutrisyon

Besin - Beslenme - Malnutrisyon - Yeterli ve dengeli beslenme

Beslenme - Malnutrisyon - Yeterli ve dengeli beslenme - Besin

Malnutrisyon - Yeterli ve dengeli beslenme - Besin - Beslenme

Yeterli ve dengeli beslenme - Besin - Beslenme - Malnutrisyon

Açıklama:

"Besin - Beslenme - Yeterli ve dengeli beslenme - Malnutrisyon" sıralaması doğrudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Neofobi"nin doğru açıklaması seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isteme,

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterme,

Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olma,

Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenme,

Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olma,

Açıklama:

"Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olma (neofobi)". Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Beslenmeye ilişkin altta yatan sorunlar (ağız ve diş problemleri, yutma güçlükleri, kabızlık, ishal, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), iştah azaltıcı ilaç kullanımı gibi) tespit edilip önce onlar ortadan kaldırılmalı,
Besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için yavaş yavaş ilerlemeli,
Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanmalı,
Çocukların değişken zamanlarda öğün saatleri planlanmalı,

Yukarıda verilen Otistik Spektrum Bozukluğu olan çocukların beslenme durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek önerilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III

I, II

Açıklama:

I, II, III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Serebral palsisi olan çocuklarda beslenme oral yolla tam olarak sağlanamamaktadır. Bu durumda önerilebilen yöntemler hangileridir?

Hiperglisemi ve Gastrostomi

Gastrostomi ve Jejunostomi

Hiperglisemi ve Jejunostomi

Gastroözofageami ve Hiperglisemi

Gastroözofageami ve Gastrostomi

Açıklama:

"Gastrostomi ve Jejunostomi" dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Pankreas sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanmalıdır.
İlk 6 ay büyüme ve gelişmede herhangi bir anormallik yoksa sadece anne sütü ile bebek beslenmeli, diğer çocuklarda olduğu gibi 6. aydan itibaren ek besine geçilmelidir.
Terleme ve ishal sebebiyle kaybolan vitamin, mineral kayıpları göz önüne alınarak beslenme planlanmalıdır.
Beslenme tedavisinin enerji içeriği bir miktar yükseltilmelidir.

Yukarıda "Kistik Fibrosizin" tıbbi beslenme tedavisinin temel amaçları verilmiştir. Bunlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

"Ketojenik diyet" hangi hastalara yönelik olarak uygulanan bir yöntemdir?

Tip 1 Diyabet

Epilepsi

Kistik Fibrozis

Serebral Palsi

Down Sendromu

Açıklama:

Epilepsi olan bireylere uygulanan bir yöntemdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun hangisidir?

GÖRH

Çölyak

İshal

Kabızlık

Obezite

Açıklama:

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun obezitedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Abdominal kasların fonksiyon bozukluğu,
Sinir sistemi bozuklukları,
Emme/yutma güçlüğü
Besin alerjisi

Yukarıda verilen nedenlerden hangisi ya da hangileri "Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) " nedenlerindendir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

I, IV

Açıklama:

I, II numaralar doğrudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

"Ömür boyu süren ve ömür boyu uygun beslenme tedavisine (glutensiz diyet) devam edilmesi gereken bir hastalıktır". Sözü edilen hastalık seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Kabızlık (Konstipasyon) ve İshal (Diyare)

Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH)

Çölyak

Besin Alerjileri

Obezite

Açıklama:

"Çölyak"tır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

"Genellikle ishal, kusma, karın ağrısı gibi sindirim sistemi bulguları ile deride döküntü veya deride kızarıklık şeklinde kendini belli eden, bazı durumlarda öksürük, göğüste de hırıltı gibi belirtileri olan durum" seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Obezite

Besin Alerjileri

Çölyak

Kabızlık

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Açıklama:

Besin alerjilerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda en sık karşılaşılan beslenme sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

Besin seçimi

Yutkunamama

Besin alerjisi

Çölyak

Obezite

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Yeterli ve dengeli beslenme için hangisi doğrudur?

Vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi.

Vücudumuzun stabil şekilde çalışması için besin ögelerinin farklı miktarlarda tüketilmesi.

Vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin en az miktarda tüketilmesi.

Vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin en çok miktarda tüketilmesi.

Vücudumuzun asgari düzeyde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi.

Açıklama:

Yeterli ve dengeli beslenme ise; vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi anlamına gelmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Hangisi Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda besin seçimine ilişkin
sıklıkla karşılaşılan bazı durumlardan biri değildir?

Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere asla ilgi göstermezler.

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.

Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler.

Susadıklarının ve acıktıklarının farkında değilmiş gibi görünürler.

Açıklama:

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Hangisi Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda beslenme durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek bazı önerilerden birisidir?

Beslenmeye ilişkin altta yatan ağız, diş problemleri gibi sorunlar durumu etkilemeyecektir.

Besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için çok hızlı ilerlemek gerekir.

Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanmalıdır.

Çocukların belirli bir öğün düzeni bulunmasına gerek yoktur.

Sağlıklı beslenmeye ilişkin sosyal aktiviteler beslenmeyi etkilemeyecektir.

Açıklama:

Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanabilir. Bu sayede çocuğun yeniliklere önceden aşina olması sağlanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan ve bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülen hastalık hangisidir?

Spina bifida

Serebral Palsi

Tip 1 Diyabet

Epilepsi

Kistik Fibrozis

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Hangisi down sendromu olan bireylerde yetişkinlik döneminde görülen obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında bulunmaz?

Tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması

Düşük kas tonusu

Enerji ve yağ içeriği yüksek besinlerin çok tüketilmesi

Sebze ve meyve tüketiminin çok olması

Fiziksel aktivite yetersizliği

Açıklama:

Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında
beslenmeye ilişkin faktörler (sebze ve meyve tüketiminin az, enerji ve yağ içeriği yüksek besinlerin çok tüketilmesi), fiziksel aktivite yetersizliği, tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Yutmanın aşamalardan herhangi birinin eksikliği veya tam olarak gerçekleştirilememesi durumu yutma bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Hangisi bu aşamalrdan birisi değildir?

GÖRH

Oral hazırlık

Oral

Faringeal

Özofagal

Açıklama:

GÖRH, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı
kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır. Dogru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Hangisi Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH)' nın nedenlerinden birisi değildir?

Abdominal kasların fonksiyon bozukluğu

Aşırı derecede idrara çıkma

Sinir sistemi bozuklukları

Kronik kabızlık nedeniyle artmış karın içi basıncı

Uzun süre yatar pozisyonda kalma

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliklerde; abdominal kasların fonksiyon bozukluğu, sinir sistemi bozuklukları, kronik kabızlık nedeniyle artmış karın içi basınc ve uzun süre yatar pozisyonda kalma gibi nedenler GÖRH’na yol açmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı
kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanan hastalık hangisidir?

GÖRH

İshal

Çölyak

Kabızlık

Çiğneme Güçlüğü

Açıklama:

Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Hangi seçenek Çölyak için güvenli besinlerdendir?

Buğday

Pirinç

Sirke

Arpa

Çavdar

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hangisi obezitenin önlenmesine ilişkin bazı önerilerden değildir?

Her öğünde her besin grubundan besin tüketmeye özen gösterilmelidir

Besinler hazırlanırken sağlıklı pişirme yöntemleri (haşlama, ızgara gibi) tercih edilmelidir.

Basit şeker içeren yiyeceklerin aşırı tüketiminden kaçınılmalıdır.

Fast-food tarzı beslenme enerji ve yağ içeriği yüksek; vitamin, mineral ve posa içeriği düşük besinleri içerir. Bu nedenle bu tarz besinlerin tüketimi olabildiğince azaltılmalıdır.

Günlük 2 ana ve 2 ara öğün yapılmalıdır

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 22

Beslenmeye ilişkin altta yatan sorunların tespit edilip ortadan kaldırılması
Besinlere alışma sürecinde ani değişiklikler yapmak
Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceğinin planlanması
Sağlıklı beslenmeye ilişkin hikâye anlatımı veya oyun etkinlikleriyle çocukların beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi
Çocukların öğünlerinin düzensiz olması

Yukarıdakilerden hangileri otizm spektrum bozukluğu olan çocukların beslenme sorunlarında kullanılabilecek çözüm önerilerindendir?

I, II

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların beslenme sorunlarının çözümü için besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için yavaş yavaş ilerlemek gerektiği unutulmamalıdır. Çocukların belirli bir öğün düzeninin bulunmasına özen gösterilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsili çocuklarda görülen oral motor fonksiyon bozukluklarına bağlı beslenme sorunlarındandır?

Salya akması

İshal

İnatçı dil itme refleksi

Kabızlık

Gastroözofageal reflü hastalığı

Açıklama:

Serebral palsili çocuklarda oral motor fonksiyon bozuklukları (emmede güçlük, tam olmayan dudak kapanması, inatçı dil itme refleksi, öğürme refleksi) ve sindirim sistemine ilişkin durumlar (salya akması, GÖRH, ishal, kabızlık, çiğneme ve yutma problemleri) besin alımının yetersizliği ile sonuçlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Ketojenik diyet hangi fiziksel yetersizlik grubundaki beslenme sorunlarında kullanılmaktadır?

Tip 1 diyabet

Serebral palsi

Kistik fibrozis

Epilepsi

Tip 2 diyabet

Açıklama:

Yapılan çalışmalar sonucunda epilepsisi olan çocukların ketojenik diyete uymaları sonucunda geçirdikleri nöbet sayısının düştüğünü bulunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Beslenme problemlerinin en sık görüldüğü zihinsel yetersizlik grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Angelman sendromu

Frajil X sendromu

Heller sendromu

Cri du Chat sendromu

Down sendromu

Açıklama:

Beslenmeye ilişkin problemlerin en sık görüldüğü zihinsel yetersizliklerin başında down sendromu gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Down sendromlu bireylerde görülen beslenme problemlerinden biri değildir?

Neofobi

Obezite

Çölyak

Gastroözofageal reflü hastalığı

Kabızlık

Açıklama:

Neofobi otizm spektrum bozukluğu olan çocukların daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olmalarıdır. Diğer durumlar Down sendromlu çocuklarda sıkça rastalanan beslenme sorunlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Gastroözofageal reflü hastalığı olan çocukların beslenmesinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Yağlı yiyecekler tercih edilmelidir.

Baharatlı yiyecekler tercih edilmelidir.

Asitli yiyecekler tercih edilmelidir.

Çocuk yatay pozisyonda beslenmelidir.

Çocuk azar azar ama sık sık beslenmelidir.

Açıklama:

Bebek ve çocuklar için besledikten hemen sonra yatmak reflüyü arttıracağı için bebek/çocuk dik pozisyonda beslenmeli ve bebeğin/çocuğun oturması mümkün değilse yatağın baş kısmının yükseltilerek yatırılması gerekmektedir. Bebeğin/çocuğun sık sık ama azar azar beslenmesi en temel ilkelerden biridir. Sıvı kıvamlı besinlerin kıvam arttırıcılar ile tüketilmesi reflü belirtilerinin azalmasında etkili olabilmektedir. Aşırı yağlı, baharatlı veya asitli (portakal, domates vb.) yiyeceklerin tüketilmesi reflü şikâyetlerini arttıracağı için bu yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi çölyak için sakıncalı besinlerdendir?

Kurubaklagil

Buğday

Meyveler

Sebzeler

Yumurta

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için ... ana ve ... ara öğün yapılmalıdır.
Yukarıdaki metinde boşluğa uygun öğün sayıları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

4-2

2-4

3-3

5-1

1-5

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenmenin en temel nedenlerinden biri öğün atlanmasıdır. Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için 3 ana ve 3 ara öğün yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yutmanın aşamalarından değildir?

Oral hazırlık

Oral

Emme

Faringeal

Özofegal

Açıklama:

Yutmanın oral hazırlık, oral, faringeal ve özofagal olmak üzere dört aşaması mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Neofobi aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisine sahip bireylerde besin seçimine yönelik sıklıkla karşılaşılan durumlardan biridir?

Serebral Palsi

Kistik Fibrozis

Down sendromu

Otizm spektrum bozukluğu

Zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Neofobi otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan bazı durumlardan biridir. Neofobi, bireylerin daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olmaları durumudur. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan diğer durumlar söyle sıralanabilir;
• Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.
• Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.
• Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyarlar. Örneğin; sadece kırmızı yiyeceklerin tercih edilmesi
• Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler.
• Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olurlar.
• Susadıklarının ve acıktıklarının farkında değilmiş gibi görünürler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisi diğerlerine göre farklıdır?

Serebral palsi

Spina bifida

Multiple skleroz

Rett sendromu

Down sendromu

Açıklama:

Serebral palsi, spina bifida, multiple skleroz ve rett sendromu sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler arasında yer almaktadır. Down sendromu ise zihinsel yetersizlik türüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Hangi yetersizliğe sahip bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır?

Rett sendromu

Down sendromu

Serebral Palsi

Otizm spektrum bozukluğu

Kistik Fibrozis

Açıklama:

Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıda yer alan beslenme sorunlarından hangisi mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı
kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır?

Neofobi

GÖRH

Konstipasyon

Diyare

Çölyak

Açıklama:

Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır. Konstipasyon, kabızlık; diyare ise ishali tanımlamaktadır. Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır. Neofobi ise otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde ortaya çıkan besin seçme durumlarından biridir ve bireylerin daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olma durumunu tanımlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanlamak öncellikle hangi yetersizliğie sahip çocuklarda beslenme sorunlarını iyileştirebilmek üzere alınacak önemlerden biridir?

Down sendromu

Rett sendromu

Otizm spektrum bozukluğu

Epilepsi

Serebral Palsi

Açıklama:

Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlamak otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek önerilerden biridir. Böylece otizm spektrum bozukluğu olan çocuğun yeniliklere önceden aşina olması sağlanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisine sahip bir çocuk için beslenmenin iyileştirilmesi için pankreas enzim desteği
sağlanmalıdır?

Down sendromu

Rett sendromu

Otizm spektrum bozukluğu

Kistik Fibrozis

Tip 1 Diyabet

Açıklama:

Kistik fibrosiz genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır. Bu hastalık bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülür. Bu bireylere sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanmalıdır. Kistik fibrosizin tıbbi beslenme tedavisi de muhakkak bireyin kişisel özellikleri göz önüne alınarak bir diyetisyen tarafından planlanmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Ülkemizde yapılan bir çalışmada aşağıdaki fiziksel yetersizliklerden hangisine sahip çocuklarda ketojenik diyetin kullanılabileceği belirtilmiştir?

Epilepsi

Kistik Fibrozis

Tip 1 Diyabet

Serebral palsi

Spina bifida

Açıklama:

Ülkemizde yapılan bir çalışmada (Çetin, 2013) dirençli epilepsisi olan çocukların ketojenik diyete uymaları sonucunda geçirdikleri nöbet sayısının düştüğünü bulmuş ve alternatif bir tedavi yöntemi olarak ilaca dirençli epilepsisi olan çocuklarda ketojenik diyetin kullanılabileceği belirtilmiştir. Ketojenik diyet; yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisidir. Ancak ketojenik diyetin avantajlarının yanı sıra olası yan etkileri ise bulantı, kusma, ishal, kabızlık, kolesterol yüksekliği, açlık, hepatit ve böbrek taşıdır. Dolayısıyla hangi bireye ne zaman ve ne süre ile ketojenik diyetin uygulanacağı mutlaka multidisipliner bir ekip (hekim, diyetisyen, hemşire, psikolog vb.) tarafından planlanmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Besin ögeleri kaç gruptan oluşmaktadır?

Açıklama:

Besin ögeleri protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral ve su olmak üzere altı gruptan oluşmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sağlıklı beslenme tabağına örnek bir öğün olarak köftenin yanına aşağıdakilerden hangisinin öncellikli olarak eklenmesi beklenmez?

Bulgur pilavı

Mevsim salata

Ayran

Portakal

Kuru fasülye

Açıklama:

Sağlıklı beslenme tabağına örnek bir öğün olarak köfte'nin bulunduğu bir öğünde ek olarak, ekmek ve tahıl gurubundan bulgur pilavı; sebze grubunda mevsim salata; süt ve ürünleri grubundan ayran ve meyve olarak portakal yer alabilir. Ancak kuru baklagil olan kuru fasülyenin öncellikli olarak yer alması beklenemez. Doğru E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Vücudumuzun düzenli çalışması için gerekli olan besin ögelerinin vücuda alınması ve bir dizi metabolik işlem sonucunda uygun şekilde vücutta kullanılmasına ne ad verilir?

Beslenme

Tüketim

Sindirim

Dolaşım

Boşaltım

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi 'kötü beslenme' anlamına gelmektedir?

Bazal Metabolizma

Besidüzen

Hipovitaminoz

Kolostrum

Malnutrisyon

Açıklama:

Malnutrisyon, kötü beslenme anlamına gelmektedir. Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Otizm Spektrum Bozukluğu bulunan çocuklarda sıklıkla görülen 'neofobi' ne anlama gelmektedir?

Açlıktan ölme korkusu

Fazla miktarda yenen ürünleri kusma korkusu

Yemek bulamama korkusu

İlk kez denenen yiyeceklere karşı yaşanan korku

Daha önce tattıkları yiyeceklerin tadının değişme korkusu

Açıklama:

OSB'li çocuklar, daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).

Doğru Cevap: D

Soru 43

OSB olan çocukların besin seçimine ilişkin olarak, aşağıdaki verilenlerden hangisi doğrudur?

OSB'li çocuklar yeni yiyecekler denemeye isteklidirler.

OSB'li çocuklar için, ürün ambalajlarının besin seçimi üzerinde etkisi yoktur.

OSB'li çocuklar, kendilerine besinlerin hep aynı şekilde sunulmasını isterler.

OSB'li çocuklar beslenme alanlarındaki çevresel faktörlerle ilgilenmezler.

Kalabalık içinde yemek yemekten keyif alırlar.

Açıklama:

OSB olan çocuklar, takıntı davranışlar sergileyebilmektedir. Günlük rutinlerine sıkı sıkıya bağlıdırlar. Yemek yeme etkinliğinde hep aynı düzen, aynı tabak ve mekanları tercih etme eğilimindedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 44

spina bifida
çocuk felci
romatoid artrit

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sinir sistemi ile ilişkili fiziksel yetersizliklerdendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler: Serebral palsi, spina bifida, çocuk felci, multiple skleroz, omurilik zedelenmesi, travmatik beyin yaralanması ve rett sendromu.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisine ne ad verilir?

Lipit Diyet

Katojenik Diyet

Protein Diyeti

Ketojenik Diyet

Amilaz Diyeti

Açıklama:

Ketojenik diyet; yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği bulunan çocuklarda sıklıkla karşılaşılan beslenme sorunlarından birisi değildir?

besin seçme

kabızlık

çölyak

besin alerjileri

obezite

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği bulunan çocuklarda sıklıkla karşılaşılan beslenme sorunları: yaşamın ilk döneminde emme/yutma/çiğneme güçlükleri, GÖRH, kabızlık, ishal, çölyak, besin alerjileri, obezite

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bir bireyin, yediği besinlerin sindirim sisteminin yemek borusu ve/veya daha yukarı kısımlarına geri geliyor olması, aşağıdaki hastalıklardan hangisine sahip olduğunu göstermektedir?

çölyak

kabızlık

ishal

migren

Gastroözofageal Reflü

Açıklama:

GÖRH, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Eğer bir birey, buğday ve arpa gibi ürünlere karşı alerjisinin bulunduğunu söylüyorsa, aşağıdaki hastalıklardan hangisine sahip olabilir demektir?

Çölyak

Gastroözofageal Reflü

Migren

Epilepsi

Spina Bifada

Açıklama:

Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Çölyak hastalığına ilişkin olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Yaşam boyu glutensiz beslenme gereklidir.

Buğday, arpa ve çavdar besin tedavisinden tamamen çıkartılır.

Etiket okuma alışkanlığı kazanılması özellikle önemlidir.

Sebze ve meyvelerin bir kısmı bu kişilere yasaktır.

Tuzlu ve soslu kuruyemişler sakıncalı ürünler arasında yer alır.

Açıklama:

Verilenin aksine, gluten içermemeleri sebebiyle bütün sebze ve meyveler çölyak hastalarının tüketimine uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangileri çölyak hastalığı olan kişiler için güvenli besinler arasında yer almaktadır?

Çikolata

Sirke

Mısır

İrmik

I ve IV

I ve V

I ve III

II ve V

II ve IV

Açıklama:

Çölyak hastalığı olan kişiler için güvenli olan besinler bütün sebzeler, bütün meyveler, bütün kuru baklagiller, bütün katkısız sıvı ve katı yağlar, et, balık, tavuk, karabuğday, pirinç, mısır, yumurta, bal, reçel ve şeker olarak sıralanabilir.Çölyak hastalığı olan kişiler için güvenli olmayan sakıncalı besinler ise buğday, arpa, çavdar katkılı her besin, sirke, çikolata, puding, sakız, ketçap, mayonez , tuzlu, soslu kuruyemişler, hazır çeşniler ve maltlı içecekler olarak sıralanabilir. Buna göre bal ve mısır çölyak için güvenli olan besinler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi her bireyin ihtiyaç duyduğu enerji ve besin öğesi miktarını belirleyen faktörlerden değildir?

Yaş

Cinsiyet

Vücut ağırlığı

Boy

Fiziksel aktivite düzeyi

Açıklama:

Her bireyin ihtiyaç duyduğu enerji ve besin ögesi miktarı bireyin yaşına, cinsiyetine, vücut ağırlığına, hastalıklarına, fiziksel aktivite düzeyine göre değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle beslenme kişiye özgü planlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisiOSB olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan durumlardan değildir?

Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyarlar.

Besinlerin hep farklı şekilde sunulmasını isterler.

Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olurlar.

Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden çabuk etkilenirler.

Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar.

Açıklama:

OSB olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan bazı durumlar şunlardır:
• Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).
• Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.
• Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.
• Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyarlar. Örneğin; sadece kırmızı yiyeceklerin tercih edilmesi
• Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler.
• Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olurlar.
• Susadıklarının ve acıktıklarının farkında değilmiş gibi görünürler.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kan şekerini düzenleyen hormonlardan biri olan insülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda ortaya çıkan hastalık aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Tip 2 diyabet

Gastrit

Tip 1 diyabet

Hepatit

Kistik fibrozis

Açıklama:

Tip 1 Diyabet (Şeker Hastalığı) Tip 1 diyabet kan şekerini düzenleyen hormonlardan biri olan insülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. İnsülin hormonu kandaki şekerin (glikozun) hücre içine geçmesini sağlayarak hücrelerin ihtiyacı olan enerjiyi üretmesine olanak verir. İnsülin yokluğunda ise şeker hücre içine giremediği için kan şekeri yükselmektedir (hiperglisemi).

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ketojenik diyet alternatif bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır?

Epilepsi

Diabet

Kistik Fibrozis

Serebral Palsi

Enterit

Açıklama:

Epilepsi
Velioğlu (2014), epilepsi nöbetlerinin yaklaşık %20 ile %30’unun ilaca yanıt vermediğini bildirmiştir. Çetin (2013), yapmış olduğu çalışmada ise dirençli epilepsisi olan çocukların ketojenik diyete uymaları sonucunda geçirdikleri nöbet sayısının düştüğünü bulmuştur. Aynı çalışmada alternatif bir tedavi yöntemi olarak ilaca dirençli epilepsisi olan çocuklarda ketojenik diyetin kullanılabileceği
belirtilmiştir. Ketojenik diyetin avantajlarının yanı sıra olası yan etkileri ise bulantı, kusma, ishal, kabızlık, kolesterol yüksekliği, açlık, hepatit ve böbrek taşıdır. Hangi bireye ne zaman ve ne süre ile ketojenik diyetin uygulanacağı mutlaka multidisipliner bir ekip (hekim, diyetisyen, hemşire, psikolog vb.) tarafından planlanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Down sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

İshal

Kabızlık

Obesite

Kan şekeri düşüklüğü

Kilo alamama

Açıklama:

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun obezitedir. Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında beslenmeye ilişkin faktörler (sebze ve meyve tüketiminin az, enerji ve yağ içeriği yüksek besinlerin çok tüketilmesi), fiziksel aktivite yetersizliği, tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır. Çocukluk döneminden itibaren sağlıklı beslenme düzeninin oluşturulması ile obezitenin ve obeziteye bağlı gelişebilen kronik hastalıkların önlenmesi sağlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "fiziksel yetersizlikler" durumunda sık karşılaşılan beslenme sorunlarından değildir?

Emme güçlüğü

Gastroözofageal Reflü hastalığı

Kabızlık

İshal

Çölyak

Açıklama:

GELİŞİMSEL YETERSİZLİK SIK KARŞILAŞILAN BESLENME SORUNLARI
Otizm Spektrum Bozukluğu Besin seçme, emme/yutma/çiğneme güçlükleri, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), kabızlık, ishal, çölyak, obezite, besin alerjileri
Fiziksel Yetersizlikler Emme/yutma/çiğneme güçlükleri, GÖRH,kabızlık, ishal
Zihinsel Yetersizlikler Yaşamın ilk döneminde emme/yutma/çiğneme güçlükleri, GÖRH,kabızlık, ishal, çölyak, besin alerjileri, obezite

Doğru Cevap: E

Soru 57

Çölyak hastalığında ömür boyu uygulanması gereken beslenme tedavisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Ketojenik diyet

Glutensiz diyet

Karbonhidratlı diyet

Proteinli diyet

Vitamin destekli diyet

Açıklama:

Çölyak ömür boyu süren ve ömür boyu uygun beslenme tedavisine (glutensiz diyet) devam edilmesi gereken bir hastalıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi çölyak için sakıncalı besinlerden değildir?

Sirke

Kurabiye

Yumurta

Hazır çorba

İrmik

Açıklama:

ÇÖLYAK İÇİN GÜVENLİ BESİNLER:
Bütün meyveler
Bütün kurubaklagiller
Bütün katkısız sıvı ve katı yağlar
Et, tavuk, balık (una batırma vs. gibi işlemler yapılmamış katkısız)
Karabuğday, pirinç, mısır
Evde çekilmiş güvenli baharatlar
Yumurta, Bal, reçel, şeker
ÇÖLYAK İÇİN SAKINCALI BESİNLERBuğday, arpa, çavdar katkılı her besin (gofret, dondurma külahı, un ilaveli çorba, ekmek ilaveli köfte, irmik, kek, pasta, kurabiye, galeta unu eklenmiş yiyecekler vb.)Sirke, çikolata, puding, sakız, ketçap, mayonez(içeriğine bakılmalı, gluten içerebilir) Tuzlu, soslu kuruyemişler
Hazır çeşniler (hazır çorba, köfte harcı vb.) Maltlı içkiler (Bira, votka, cin vb.)

Doğru Cevap: C

Soru 59

Yeterli ve dengeli beslenmek için alınması gereken ana ve ara öğün sayıları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

2 ana, 2 ara öğün

3 ana, 3 ara öğün

2 ana, 3 ara öğün

3 ana, 4 ara öğün

2 ana, 1 ara öğün

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenmenin en temel nedenlerinden biri öğün atlanmasıdır. Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için 3 ana ve 3 ara öğün yapılmalıdır. Ana öğünlerde sağlıklı beslenme tabağına uygun beslenmeye çalışılmalıdır. Ara öğünlerde ise sağlıklı atıştırmalıklara yer verilmelidir. Meyve, sebze, süt ve süt ürünleri, yağlı tohumlar, peynirli sandviç sağlıklı atıştırmalıklara örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Posa içeriği yüksek olduğu için hem tokluk hem de sindirim sistemi hareketlerini düzenleyen besin ürünleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Meyveler

Süt ürünleri

Sebzeler

Tam tahıllı ürünler

Yağlı tohumlar

Açıklama:

Tam tahıllı ürünler posa içeriği yüksek olduğu için hem tokluk sağlar hem de sindirim sistemi hareketlerini düzenler. Bu nedenle tam tahıllı beslenmeye özen gösterilmelidir. Örneğin pirinç yerinebulgur, beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek tüketilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Gelişimsel yetersizlik türleri sınıflandırılmasına göre aşağıdaki fiziksel yetersizlik türlerinden hangisi diğerlerinden farklı değerlendirilir?

Serebral palsi

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz

Romatoid artrit

Açıklama:

Serebral palsi, Spina bifida, Çocuk felci ve Multiple skleroz sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlik iken; Romatoid artrit, sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalık
Bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler
Akciğer sıvılarında artış sonucu hırıltılı solunum, tekrarlayan enfeksiyonlar
Besinlerin tam sindirilememesi sonucu karın şişliği, gaz, ishal

Yukarıda tanımlaması yapılan ve belirtileri verilen sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlik kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Astım

Şeker hastalığı

Kistik fibrozis

Orak hücre anemisi

Açıklama:

Çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalık olan ve bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülen fiziksel yetersizlik, Kistik fibrozis’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdaki fiziksel yetersizlik türlerinden hangisinde gastrostomi ve jejunostomi yöntemleri beslenmeye destek amaçlı kullanılabilmektedir?

Serebral Palsi

Epilepsi

Omurilik zedelenmesi

Hemofili

Rett sendromu

Açıklama:

Gastrostomi ve jejunostomi yöntemleri beslenmeye destek amaçlı, Serebral Palsi’de kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Abdominal kasların fonksiyon bozukluğu
Sinir sistemi bozuklukları
Kronik kabızlık nedeniyle artmış karın içi basıncı
Uzun süre yatar pozisyonda kalma

Yukarıda verilen bilgiler aşağıda yer alan gelişimsel yetersizlik türlerinden hangisine neden olmaktadır?

GÖRH

Rett sendromu

Hemofili

Çölyak

Diyare

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliklerde; abdominal kasların fonksiyon bozukluğu, sinir sistemi bozuklukları, kronik kabızlık nedeniyle artmış karın içi basıncı ve uzun süre yatar pozisyonda kalma, GÖRH’e neden olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi yutma güçlüğünün aşamalarından birisi değildir?

Oral hazırlık

Oral

Faringeal

Özofagal

Konstipasyon

Açıklama:

Konstipasyon, kabızlık demektir. Yutma güçlüğünün aşamalarından birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Lifli gıdaların tüketilmesi
Günlük sıvı alımına dikkat edilmesi
Glutensiz diyet
Aşırı yağlı yiyeceklerden kaçınılması

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kabızlığın önlenmesinde önemlidir?

Yalnız I

I-II

II-III

III-IV

II-IV

Açıklama:

Kabızlığın önlenmesinde; lifli gıdaların tüketilmesi ve günlük sıvı alımına dikkat edilmesi önemlidir.
I-II

Doğru Cevap: B

Soru 67

Hazır çeşniler, maltlı içkiler, galeta unu eklenmiş yiyecekler, tuzlu ve soslu kuruyemişler hangi hastalığa sahip bireylerin dikkat etmesi gereken besinlerdir?

Epilepsi

Obezite

Çölyak

Konstipasyon

Gastroözafageal Reflü

Açıklama:

Hazır çeşniler, maltlı içkiler, galeta unu eklenmiş yiyecekler, tuzlu ve soslu kuruyemişler gibi besinlere dikkat etmesi gerekilen hastalık Çölyak’tır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Bebeklerin %2’sinde görülen besin alerjisinin içinde bulunan betalakta globülin aşağıdaki besinlerden hangisinde bulunmaktadır?

Yumurta

Balık

Çilek

İnek Sütü

Pirinç

Açıklama:

Betalakta globülin, inek sütündeki proteinde bulunur.
İnek Sütü

Doğru Cevap: D

Soru 69

Mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesine ne denir?

Besin Alerjisi

Gastroözafageal Reflü

Diyare

Gluten Enteropatisi

Rett sendromu

Açıklama:

Mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi, Gastroözafageal Reflü olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Kötü beslenme anlamına gelmektedir.
Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade etmektedir.

Yukarıdaki tanımlama aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Beslenme Sorunu

Neofobi

Ketojenik diyet

Besin

Malnutrisyon

Açıklama:

Malnutrisyon; kötü beslenme anlamına gelmektedir. Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I- Protein
II- Glikoz
III- Nişasta
IV- Yağ
V- Su
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri besin öğeleri arasında yer almaktadır?

I-II

II-III

I-III-V

I-II- III-IV-V

Açıklama:

Besin ögeleri yeterli ve dengeli beslenme için gerekli olan, besinlerin bileşiminde bulunan kimyasal ögelerdir. Besin ögeleri protein, karbonhidrat (nişasta glikoz), yağ, vitamin, mineral ve su olmak üzere altı gruptan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda en sık karşılaşılan beslenme sorunlarının başında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Besin seçimi yaparlar

Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.)
sunulmasını isterler

Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler

Susadıklarının ve acıktıklarının farkında değilmiş gibi görünürler.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Kalça çıkığı

Multiple skleroz

Orak hücre anemisi

Omurilik zedelenmesi

Ateşli romatizma

Açıklama:

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler: Epilepsi, astım, şeker hastalığı (tip 1 diyabet), kistik
fibrozis, orak hücre anemisi, hemofili, kanser ve AIDS dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Serabral palsisi olan bireylerde oral dönem bozukukluklarından biri değildir?

Emmede güçlük

İshal

Tam olmayan dudak kapanması

İnatçı dil itme refleksi

Öğürme refleksi

Açıklama:

Oral motor fonksiyon bozuklukları (emmede güçlük, tam olmayan dudak kapanması, inatçı dil itme refleksi, öğürme refleksi) ve sindirim sistemine ilişkin durumlar (salya akması, GÖRH, ishal, kabızlık, çiğneme ve yutma problemleri) da besin alımının yetersizliği ile sonuçlanabilmektedir.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Besleme tüpünün direk ince bağırsağa bağlanması aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Jejunostomi

Gastrostomi

Kistik fibrosiz

Yutma

Çiğneme

Açıklama:

Gastrostomi ;besleme tüpünün direk mideye bağlanması, jejunostomi besleme tüpünün direk ince bağırsağa bağlanması olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

I-Düşük kas tonusu
II-Küçük ağız boşluğu
III-Kavisli damak
IV- Elleri kullanamama
V-Geç çıkan dişler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Down sendromu olan bebek ve çocuklarda beslenmeye ilişkin problemler arasında yer almaktadır?

I-IV

I-II-III

I-II-III-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Down sendromu olan bebek ve çocuklar düşük kas tonusu, küçük ağız boşluğu, kavisli damak ve geç çıkan dişler sebebiyle beslenmeye ilişkin problemler yaşayabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Beslenmeye ilişkin faktörler

Yüksek kas tonusu

Fiziksel aktivite yetersizliği

Tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması

Bazal metabolizma hızının düşüklüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) belirtileri arasında yer almamaktadır?

Karın ağrısı

Sürekli ağlama

Kusma

Aşırı geğirme

Çok uyuma

Açıklama:

GÖRH, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır. En sık belirtileri karın ağrısı, sürekli ağlama, huzursuzluk, kusma, aşırı geğirme ve yutma güçlüğüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Sürekli kabız olan bir çocuğa aşağıdaki besinlerden hangisini yedirmek diğerlerine göre daha faydalı olacaktır?

Çikolata

Süt

Tavuk

Yulaf ezmesi

Pirinç Pilavı

Açıklama:

Kabızlığın önlenmesi için genel beslenme önerilerinin başında posa (lif) ve sıvı tüketiminin düzenlenmesi gelmektedir. Besinlerin sindirilemeyen kısımlarına posa denir. Posa sindirim sistemi hareketlerini düzenleyici etkiye sahiptir. Sebze, meyve, kuru baklagiller ve tam taneli tahıllar posa içeriği yüksek besinlerdir. Yulaf ezmesi diğer besinlere göre daha çok lif içermektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için ...... ana ve ...... ara öğün yapılmalıdır. Yukarıdaki cümlede noktalı yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

3-2

3-3

2-4

3-5

3-6

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi kistik fibrosizin tıbbi beslenme tedavisinin temel amaçlarından biri değildir?

Solunum güçlüğü nedeniyle hastaların enerji gereksinimleri fazla olduğundan beslenme tedavisinin enerji içeriği bir miktar yükseltilmelidir.

Pankreas sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanmalıdır.

Terleme ve ishal sebebiyle kaybolan vitamin, mineral kayıpları göz önüne alınarak beslenme planlanmalıdır.

Bebekler ilk 6 ay büyüme ve gelişmede herhangi bir anormallik yoksa sadece anne sütü ile beslenmeli, 6. aydan itibaren ek besine geçilmelidir.

Kan sodyum ve klor seviyelerinde bir yetersizlik görüldüğü durumlarda dahi hastaların beslenme tedavilerine tuz ilavesi yapılmamalıdır.

Açıklama:

Kistik fibroziste, kan sodyum ve klor seviyelerine göre herhangi bir yetersizlik görülürse günlük gereksinmeye ek olarak beslenme tedavilerine önerilen miktarlarda tuz eklenebilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Tip 1 diyabeti olduğu bilinen bir çocukta görülen hipoglisemi durumunda, ölçüm sonucunda kan şekeri aşağıdakilerden hangisi gibi olursa karbonhidrat içeren bir besin verilmelidir?

65 mg/dL

75 mg/dL

80 mg/dL

85 mg/dL

100 mg/dL

Açıklama:

Tip 1 diyabeti olduğu bilinen çocuklarda görülen en riskli durumlardan biri kan şekerinin düşüklüğü (hipoglisemi)’dür. Hipoglisemi belirtileri görülüyorsa ve/veya kan şekeri ölçümü sonucunda kan şekeri ≤70 mg/dL ise çocuğa 10-20 gram karbonhidrat içeren bir besin verilmelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bulantı, kusma
İshal
Kabızlık
Kolesterol düşüklüğü
Açlık
Böbrek taşı

Yukarıdakilerden hangileri ilaca dirençli epilepsisi olan çocuklarda alternatif bir tedavi yöntemi olarak kullanılabileceği belirtilen ketojenik diyetin yan etkileri arasında yer alır?

I, II, V

III, V, VI

I, II, III, IV

I, II, III, V, VI

I, II, III, IV, V, VI

Açıklama:

Alternatif bir tedavi yöntemi olarak ilaca dirençli epilepsisi olan çocuklarda ketojenik diyetin kullanılabileceği belirtilmiştir. Ketojenik diyetin avantajlarının yanı sıra olası yan etkileri ise bulantı, kusma, ishal, kabızlık, kolesterol yüksekliği, açlık, hepatit ve böbrek taşıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

I. Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanabilir.
II. Besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için yavaş yavaş ilerlemek gerektiği
unutulmamalıdır.
III. Sağlıklı beslenmeye ilişkin hikâye anlatımı veya oyun etkinlikleriyle çocukların beslenme alışkanlıklarını değiştirmek denenebilir.
IV. Çocukların belirli bir öğün düzeni bulunmasına özen gösterilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri OSB olan çocukların beslenme durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek öneriler arasında yer alır?

I, II

I, II, III

I, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Beslenme durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek bazı öneriler şunlardır:
- Beslenmeye ilişkin altta yatan sorunlar (ağız ve diş problemleri, yutma güçlükleri, kabızlık, ishal, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), iştah azaltıcı ilaç kullanımı
gibi) tespit edilip önce onlar ortadan kaldırılmalıdır.
- Besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için yavaş yavaş ilerlemek gerektiği
unutulmamalıdır.
- Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanabilir. Bu sayede çocuğun yeniliklere önceden aşina olması sağlanabilir.
- Çocukların belirli bir öğün düzeni bulunmasına özen gösterilmelidir.
- Sağlıklı beslenmeye ilişkin hikâye anlatımı veya oyun etkinlikleriyle çocukların beslenme alışkanlıklarını değiştirmek denenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler arasında yer almaz?

Rett sendromu

Romatoid artrit

Travmatik beyin yaralanması

Omurilik zedelenmesi

Multiple skleroz

Açıklama:

Sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler: Serebral palsi, spina bifida, çocuk felci, multiple skleroz, omurilik zedelenmesi, travmatik beyin yaralanması ve rett sendromu

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsi olan çocuklarda görülen beslenme yetersizliğiyle ilgili yanlış bir bilgidir?

Yaygın görülen ve yaşam kalitesini etkileyen bir gelişim sorunudur.

Beslenme sorunları bebeklik döneminde emme güçlükleri ile başlayıp çocukluk döneminde de devam etmektedir

Diğer kronik hastalığa sahip çocuklara kıyasla serebral palsisi olan çocuklardaki
beslenme sorunlarını tespit ve tedavi etmek nispeten daha güçtür.

Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyarlar.

Gelişim yetersizliği olan çocukların annelerinin günde ortalama 3.5 saatlerini çocuklarının beslenmesine ayırdıkları bulunmuştur.

Açıklama:

Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyması OSB olan çocuklarda görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Ömür boyu süren ve ömür boyu uygun beslenme tedavisine (glutensiz diyet) devamedilmesi gereken bir hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

GÖRH

Obezite

Çölyak

Konstipasyon

Diyare

Açıklama:

Çölyak ömür boyu süren ve ömür boyu uygun beslenme tedavisine (glutensiz diyet) devam edilmesi gereken bir hastalıktır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi çölyak hastası için güvenli besinler arasında yer alır?

Sirke

İrmik

Puding

Sakız

Açıklama:

Sirke, irmik, sakız ve puding çölyak hastası için güvenli olmayan besinler arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Diyare

Yutma güçlüğü

GÖRH

Çölyak

Besin alerjisi

Açıklama:

GÖRH, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliği olan bireylerde sık karşılaşılan beslenme sorunlarından değildir?

Emme/yutma/çiğneme güçlükleri

GÖRH

Kabızlık

Obezite

İshal

Açıklama:

Otizm Spektrum Bozukluğu: Besin seçme, emme/yutma/çiğneme güçlükleri, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), kabızlık, ishal, çölyak, obezite, besin alerjileri
Fiziksel Yetersizlikler: Emme/yutma/çiğneme güçlükleri, GÖRH, kabızlık, ishal
Zihinsel Yetersizlikler: Yaşamın ilk döneminde emme/yutma/çiğneme güçlükleri, GÖRH,
kabızlık, ishal, çölyak, besin alerjileri, obezite

Doğru Cevap: D

Soru 91

Kistik fibrozis

Epilepsi

Tip 1 diyabet

Obezite

Serebral Palsi

Açıklama:

Kistik fibrosiz genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır. Bu hastalık bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülür. Örneğin; akciğer salgılarının kıvamında artışa neden olur. Bu durum da hırıltılı solunum, tekrarlayan enfeksiyonlar, öksürük gibi durumları oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisine ne ad verilir?

Sağlıklı beslenme tabağı

İnsilün

Kazein veya gluten diyeti

Opioid

Ketojenik diyet

Açıklama:

Ketojenik diyet; yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer
bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Besin alerjisi

Çölyak

Çiğneme güçlüğü

Obezite

Yutma güçlüğü

Açıklama:

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun obezitedir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi epilepsisi olan çocuklarda kullanılan ketojenik diyetin yan etkileri arasında yer almaz?

Bulantı

Kabızlık

Kolesterol yüksekliği

Böbrek taşı

Obezite

Açıklama:

Epilepsili çocuklarda uygulanan ketojenik diyetin yan etkileri arasında obeziteyle ilgili herhangi bir bulguya rastlanmamıştır, ancak diğer belirtilerin hepsi görülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi OSB (Otistik Spektrum Bozukluğu) olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan durumlardan biri değildir?

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak, bardak vb.) sunulmasını isterler.

Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık, gürültü vb.) çabuk etkilenirler.

Daha önce denemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).

Kalabalık içinde yemek yemekten oldukça keyif alırlar.

Açıklama:

OSB olan çocuklar kalabalık ortamlarda bulunmaktan ve yemek yemekten rahatsız olurlar dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Serebral palsisi olan çocukların beslenmelerini olumsuz etkileyen bazı fizyolojik özellikleri söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi sindirim siteminden kaynaklı durumlar içerisinde yer almaz?

Salya akması

Öğürme refleksi

İshal

Kabızlık

Çiğneme ve yutma problemleri

Açıklama:

Öğürme refleks, serebral palsili çocuklarda oral motor fonksiyon bozuklukları içerisinde değerlendirilmektedir. Diğer seçeneklerin hepsi doğru kategoride verilmiştir. Dolayısıyla doğru cevabımız B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Beslenme

Besin tüketimi

Yeterli ve dengeli beslenme

Fizyolojik ihtiyaç

Malnutrisyon

Açıklama:

Beslenme; vücudumuzun düzenli çalışması için gerekli olan besin ögelerinin (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral, su) vücuda alınması ve bir dizi metabolik işlem sonucunda uygun şekilde vücutta kullanılmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenme ise; vücudumuzun en iyi şekilde çalışması için besin ögelerinin uygun miktarlarda tüketilmesi anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Solunum güçlüğü nedeniyle bu hastalarının enerji gereksinimleri sağlıklı bireylere kıyasla daha fazladır. Bu nedenle beslenme tedavisinin enerji içeriği bir miktar yükseltilmelidir.
Pankreas sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanmalıdır.
Terleme ve ishal sebebiyle kaybolan vitamin, mineral kayıpları göz önüne alınarak beslenme planlanmalıdır. Vitamin ve minerallerin en iyi kaynaklarının taze sebze ve meyveler olduğu unutulmamalıdır.

Yukarıda tıbbi beslenme tedavisinin özellikleri verilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Kistik fibrosiz

Tip 1 diyabet

Epilepsi

Çölyak

Kabızlık

Açıklama:

Özellikleri sayılan hastalık A seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Oral hazırlık, oral, faringeal ve özofagal olmak üzere 4 aşaması mevcuttur. Bu aşamalardan herhangi birinin eksikliği veya tam olarak gerçekleştirilememesi durumu ............................. olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda tanımı verilen ve boşluğa gelmesi gereken yetersizlik çeşidi nedir?

Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)

Besin alerjisi

Yutma bozukluğu

Çölyak

Obezite

Açıklama:

Tanımı verilen yetersizlik türü yutma bozukluğudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Otizm Spektrum Bozukluğu gösteren bireylerin beslenme sorunları arasında yer almamaktadır?

Besin seçimi

Daha önce yemedikleri yiyecekleri yerken rahatsız olma

Belirli renkteki yiyeceklere aşırı istek duyma

Acıktığını ve susadığını hissetme

Yemek yenilen ortamın çevresel özelliklerinden (ışık, ses vb.) etkilenme

Açıklama:

Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda en sık karşılaşılan beslenme sorunlarının başında besin seçimi gelmektedir. Besin seçimi; besinin çeşidine, dokusuna (pütürlü veya püre olması gibi), ısısına, tadına, rengine ve kokusuna göre besin ayırt etmek anlamına gelmektedir. Shaw (2014); OSB tanısı olan çocukların OSB tanısı almamış çocuklara kıyasla yaklaşık %60 daha fazla besin seçiminde bulunduğunu belirtmiştir. Besin seçimi beraberinde besin reddetme durumunu da getirmektedir. OSB olan çocuklar bazen besinleri tüketmeyi ağzını kapatarak veya tükürerek reddeder.
OSB olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan bazı durumlar şunlardır:
• Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).
• Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.
• Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.
• Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek duyarlar. Örneğin; sadece kırmızı yiyeceklerin tercih edilmesi
• Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler.
• Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olurlar.
• Susadıklarının ve acıktıklarının farkında değilmiş gibi görünürler.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi çölyaklı çocuklar için güvenli besinler arasındadır?

Galeta unu eklenmiş yiyecekler

Karabuğday

Soslu kuruyemişler

Hazır çeşniler

Sirke

Açıklama:

Cevap şıkları arasında doğru olan seçenek B şıkkıdır. Diğer seçeneklerde verilen besinlerin hepsi çölyaklı çocuklar için güvenli olmayan, sağlıksız besinler içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli çocuklarda beslenme sorunlarının iyileştirilmesi adına göz önünde bulundurulabilecek önerilerden birisi değildir?

Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanabilir.

Beslenmeye ilişkin altta yatan sorunlar (ağız ve diş problemleri, yutma güçlükleri gibi) tespit edilip önce onlar ortadan kaldırılmalıdır.

Çocuklara öncelikle tek tip beslenme alışkanlığı kazandırılmalıdır.

Çocukların belirli bir öğün düzeni bulunmasına özen gösterilmelidir.

Sağlıklı beslenmeye ilişkin hikâye anlatımı veya oyun etkinlikleriyle çocukların beslenme
alışkanlıklarını değiştirmek denenebilir.

Açıklama:

Beslenme durumunun iyileştirilmesi adına verilebilecek bazı öneriler şunlardır:
• Beslenmeye ilişkin altta yatan sorunlar (ağız ve diş problemleri, yutma güçlükleri,
kabızlık, ishal, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), iştah azaltıcı ilaç kullanımı
gibi) tespit edilip önce onlar ortadan kaldırılmalıdır.
• Besinlere alışma sürecinde anksiyeteyi azaltmak için yavaş yavaş ilerlemek gerektiği
unutulmamalıdır.
• Çeşitli sembol ve fotoğraflardan yararlanılarak yemek listeleri, öğün saatleri ve öğünlerin nerede yeneceği planlanabilir. Bu sayede çocuğun yeniliklere önceden aşina olması sağlanabilir.
• Sağlıklı beslenmeye ilişkin hikâye anlatımı veya oyun etkinlikleriyle çocukların beslenme alışkanlıklarını değiştirmek denenebilir.
• Çocukların belirli bir öğün düzeni bulunmasına özen gösterilmelidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Ketojenik diyet

Tip 1 diyabet

Saf diyet

Helezonik beslenme

Yağ yakım diyeti

Açıklama:

Ketojenik diyet; yüksek yağ, düşük karbonhidrat içeren ve vücutta açlığa benzer
bir mekanizma oluşturan beslenme tedavisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda sıklıkla karşılaşılan beslenme sorunlarından birisi değildir?

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Çölyak (Gluten Enteropatisi)

Besin Alerjileri

Obezite

Sarılık

Açıklama:

Bu ünite de kısa ve oldukça bilgi ağırlıklı hazırlanmış. Bu nedenle analiz ve sentez sorularının hazırlanmasından ziyade bilgi soruları yazılabilmektedir.
Sarılık bir beslenme rahatsızlığı olmayıp, diğer şıkta yer alanlar özel gereksinimli çocuklarda sıklıkla karşılaşılan beslenme sorunları arasında kendine yer bulmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Sağlıklı bir beslenme tabağı oluşturulurken dikkat edilmesi gerekenler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

5 farklı besin grubundan da eşit olarak beslenmelidirler.

Sadece sebze ve meyveden oluşan bir tabakla beslenmelidirler.

Et, yumurta, kuru baklagil ve yağlı tohumlardan oluşan bir tabak tüketmelidirler.

Sadece süt ve süt ürünleri ile birlikte ekmek ve tahıl gurubunu birlikte yemelidirler.

Meyve yiyerek sade bir beslenme tercih etmeliler.

Açıklama:

Besin grupları 5 farklı başlık altında değerlendirilebilir. Sağlıklı bir beslenme öğünü oluşturmak istiyorsak tabağımızda bu 5 farklı gruptan her birine yer vermeliyiz. Dolayısıyla doğru seçenek A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Gastroözofageal Reflü Hastalığı çocuklarda kronik bir durum haline geldiğinde, aşağıdaki olumsuz durumlardan hangisiyle ilişkilendirilmektedir?

Kan basıncında artış

Büyüme-gelişme geriliği

Sarılık

Görme yetersizliği

Down Sendromu

Açıklama:

Gastroözofageal Reflü Hastalığı kronik bir durum haline geldiğinde kansızlık, büyüme-gelişme geriliği gibi olumsuz durumlarla ilişkilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Serabral Palsisi olan bireylerin beslenme durumunu
etkileyen temel faktörlerden birisi değildir?

Motor becerilerde yetersizlik

Oral motor fonksiyon bozuklukları

Fizyolojik özelllikler

Ağız ve diş bozuklukları

Sağlıklı beslenme

Açıklama:

Serebral Palsili çocukların motor ve fizyolojik pek çok özelliği beslenmelerini etkiliyor olup, sağlıklı beslenme bu faktörlerin içerisinde yer almamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Kan şekerini düzenleyen hormonlardan biri olan insülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda ortaya çıkan beslenme sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Kistik Fibrozis

Serebral Palsi

Tip 1 Diyabet (Şeker Hastalığı)

Sarılık

Açıklama:

Tip 1 diyabet kan şekerini düzenleyen hormonlardan biri olan insülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi besin ögeleri arasında yer almamaktadır?

Folik asit

Protein

Karbonhidrat

Yağ

Açıklama:

Besin ögeleri protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral ve su olmak
üzere altı gruptan oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Günlük yaşamda başkasına bağımlılığın ve hastalıklara yakalanma riskinin yükselmesi; motor fonksiyonların düşmesi anlamını taşıyan beslenmeyle ilgili temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yeterli beslenme

Dengeli beslenme

Kötü beslenme

İyi beslenme

Sağlıklı beslenme

Açıklama:

Kötü beslenme (malnutrisyon) ise günlük yaşamda başkasına bağımlılığın ve hastalıklara yakalanma riskinin yükselmesi; motor fonksiyonların
ise düşmesi anlamı taşımaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi obeziteyi önleyebilmek için dikkat edilmesi gerekenler arasındadır?

Kişi, canı istediği zaman, istediği saatte beslenebilir.

Bol miktarda enerji ve yağ alabilmek adına fast-food tarzı beslenmeyi benimseyebilir.

Bol bol gazlı içeçek, şekerleme ve çikolata gibi besinleri tüketmesinde sakınca yoktur.

Besinler hazırlanırken sağlıklı pişirme yöntemlerini (haşlama, ızgara gibi) tercih etmelidir.

Uzun süre ekran başında hareketsiz kalmalarında herhangi bir sakınca yoktur.

Açıklama:

Verilen seçenekler arasında doğru olan ve obezite hastalarının dikkat etmesi gerekenler arasında yer alan madde D seçeneğidir. Diğer seçeneklerimiz yanlış olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Aşağıda verilen besin ve besin grubu eşleştirmelerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Tavuk, badem, fındık - Et, yumurta, kuru baklagil ve yağlı tohumlar

Pirinç, bulgur, erişte - Sebze

Brokoli, lahana, salatalık - Ekmek ve tahıllar

Elma, çilek, erik - Sebze

Kuru fasulye, nohut, mercimek - Sebze

Açıklama:

Verilen eşleşmeler arasında doğru olan seçenek A şıkkıdır. Diğer seçeneklerde yer alan eşleşmeler yanlış olarak yazılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Çocuklarda görülen ishal(diyare) şikayetinde dikkat edilmesi gerekenlerden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Aşırı yağlı besinler tercih edilmelidir. Pişirme yöntemi olarak kızartma seçilebilir.

Bağırsak hareketliliğinin artması için fiziksel aktiviteler artırılmalıdır.

Su tutucu kraker, patates, pirinç gibi besinler tüketilmelidir.

Oral sıvı tedavisinden kaçınılmalıdır.

Uygulanacak diyette posa içeriği yüksek besinler tercih edilmelidir.

Açıklama:

Hastalığın tedavi süreci ve diyeti incelendiğinde doğru seçenek C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Yeterli ve dengeli beslenmede günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için öğün sayısı nasıl ayarlanmalıdır?

3 ana öğün 2 ara öğün

3 ana öğün 3 ara öğün

4 ana öğün 3 ara öğün

4 ana öğün 4 ara öğün

2 ana öğün 4 ara öğün

Açıklama:

Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için 3 ana ve 3 ara öğün yapılmalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Enerji ve yağ içeriği yüksek
Vitamin içeriği yüksek
Mineral içeriği yüksek
Posa içeriği düşük

Yeterli ve dengeli beslenme için besinlerin yukarıda verilen özelliklerden hangisi/lerini taşıması gereklidir?

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Fast-food tarzı beslenme enerji ve yağ içeriği yüksek; vitamin, mineral ve posa içeriği düşük besinleri içerir. Bu tarz besinlerin tüketiminin olabildiğince azaltılması gereklidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi çölyak için güvenli bir besindir?

Karabuğday

Çavdar

Arpa

Galeta unu

İrmik

Açıklama:

Tüm sebze, meyve, kurubaklagiller; et, balık, tavuk, karabuğday, pirinç, mısır, yumurta, bal, reçel, şeker gibi besinler çölyak hastalığında güvenli besinler arasındadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdaki besinlerden hangisinin bir çölyak hastası tarafından tüketilmesi sakıncalı olur?

Şeker

Mısır

Pirinç

Arpa

Kurubaklagil

Açıklama:

Buğday, arpa, çavdar katkılı her besin, sirke, çikolata, puding, sakız, ketçap, mayonez, tuzlu, soslu kuruyemişler, hazır çeşniler, maltlı içkiler çölyak hastaları için sakıncalı besinlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Bireylerde glutene karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Konstipasyon

Diyare

Çölyak hastalığı

Kistik fibrozis

Gastroözofageal reflü hastalığı

Açıklama:

Konstipasyon kabızlık; diyare ishal; gastroözofageal reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesidir. Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır. Kistik fibrosiz ise genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır ve bu hastalık bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesine ne ad verilir?

Gluten enteropatisi

Kistik fibrozis

Konstipasyon

Gastroözofageal reflü

Diyare

Açıklama:

Konstipasyon kabızlık; diyare ishal; gastroözofageal reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna veya sindirim sisteminin daha yukarı kısımlarına geri gelmesidir. Çölyak hastalığı (gluten enteropatisi) bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır. Kistik fibrozis ise genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır ve bu hastalık bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

İnsülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda meydana gelen ve genellikle çocukluk çağında ağız kuruluğu, ağırlık kaybı, yorgunluk, sık idrara çıkma, açlık hissi gibi bulgular ile ortaya çıkmak hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Otizm

Serebral Palsi

Tip 1 Diyabet

Çölyak hastalığı

Açıklama:

Tip 1 diyabet, kan şekerini düzenleyen hormonlardan biri olan insülinin vücutta çok az üretilmesi veya hiç üretilememesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Genellikle çocukluk çağında ağız kuruluğu, ağırlık kaybı, yorgunluk, sık idrara çıkma, açlık hissi gibi bulgular ile ortaya çıkmaktadır. Tip 1 diyabetli çocuklarda dışarıdan insülin enjekte edilmesi zorunlu bir tedavi yöntemidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Serebral palsi

Spina bifida

Çocuk felci

Rett sendromu

Romatoid artrit

Açıklama:

a. Sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler:
Serebral palsi, spina bifida, çocuk felci, multiple
skleroz, omurilik zedelenmesi, travmatik
beyin yaralanması ve rett sendromu
b. Kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler:
Kas hastalığı, kol-bacak eksikliği,
kalça çıkığı, doğuştan gelen bozukluklar,
romatoid artrit ve ateşli romatizma
c. Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler: Epilepsi,
astım, şeker hastalığı (tip 1 diyabet), kistik
fibrozis, orak hücre anemisi, hemofili, kanser
ve AIDS

Doğru Cevap: E

Soru 122

I. İshal
II. Ağız kuruluğu
III. Salya akması
Verilenlerden hangisi/hangileri Serabral palsisi olan bireylerde görülen bulgulardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Serabral palsisi olan bireylerin beslenme durumunu etkileyen faktörlerin başında motor becerilerindeki yetersizlik nedeniyle besine ulaşma konusunda başkalarına bağımlı olmaları gelmektedir. Kendini ifade etmekte yaşadıkları problemler nedeniyle acıktıklarını, susadıklarını ve besin tercihlerini söylemede güçlük yaşamaktadırlar. Oral motor fonksiyon bozuklukları (emmede güçlük, tam olmayan dudak kapanması, inatçı dil itme refleksi, öğürme refleksi) ve sindirim sistemine ilişkin durumlar (salya akması, GÖRH, ishal, kabızlık, çiğ- neme ve yutma problemleri) da besin alımının yetersizliği ile sonuçlanabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağıdaki hastalıkların hangisi sindirim sistemi salgılarının değişikliği ve besinlerin tam sindirilmemesinden dolayı karın şişliği, gaz, ishal gibi durumların görülmesine neden olur?

Serebral Palsi

Kistik Fibrozis

Epilepsi

Tip 1 Diyabet

Çölyak

Açıklama:

Kistik fibrosiz genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır. Bu hastalık bireyin dış salgı bezlerinin yer aldığı organları (pankreas, ince bağırsak, akciğer gibi) tuttuğu için organların salgılarında değişiklikler görülür. Örneğin;akciğer salgılarının kıvamında artışa neden olur. Bu durum da hırıltılı solunum, tekrarlayan enfeksiyonlar, öksürük gibi durumları oluşturmaktadır. Sindirim sistemi salgılarının değişikliği ise besinlerin tam sindirilmemesine dolayısıyla da karın şişliği, gaz, ishal gibi durumların görülmesine neden olur.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Çocuklarda dışarıdan insülin enjekte edilmesi zorunlu bir tedavi yöntemi gerektiren hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral Palsi

Kistik Fibrozis

Çölyak

Epilepsi

Tip 1 Diyabet

Açıklama:

Tip 1 diyabet genellikle çocukluk çağında ağız kuruluğu, ağırlık kaybı, yorgunluk, sık idrara çıkma, açlık hissi gibi bulgular ile ortaya çıkmaktadır. Tip 1 diyabetli çocuklarda dışarıdan insülin enjekte edilmesi zorunlu bir tedavi yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Kolesterol yüksekliği

Obezite

Solunum güçlüğü

Hiperglisemi

Salya akması

Açıklama:

Down Sendromu olan çocukların ergenlik ve yetişkinlik döneminde ise en sık karşılaştığı beslenmeye ilişkin sorun obezitedir. Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında beslenmeye ilişkin faktörler (sebze ve meyve tüketiminin az, enerji ve yağ içeriği yüksek besinlerin çok tü- ketilmesi), fiziksel aktivite yetersizliği, tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır. Çocukluk döneminden itibaren sağlıklı beslenme düzeninin oluşturulması ile obezitenin ve obeziteye bağlı gelişebilen kronik hastalıkların önlenmesi sağlanabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Yutma güçlüğü

Çölyak

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Kabızlık

İshal

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi ishal durumunda yapılması gerekenlerden biri değildir?

Pirinç, patates gibi su tutucu özelliği olan besinlere beslenmede yer verilmelidir.

Tuzlu ayran, tuzlu kraker, az yağlı pirinç pilavı, haşlanmış patates, yoğurt çorbası ve muz tüketilmelidir.

Aşırı yağlı yiyeceklerden kaçınılmalı, ızgara ve haşlama yöntemleri tercih edilmelidir.

İnek sütü yerine yoğurt tercih edilmelidir.

Anne sütü ile beslenen bebekler ishal olduklarında anne sütü kesilmelidir.

Açıklama:

İshalde öncelikli hedef kaybedilen minerallerin ve suyun yerine konulması olmalıdır. Bu amaçla ağız yoluyla verilen sıvı; şeker, sodyum, klor ve potasyum içermelidir. Evde ağızdan sıvı tedavisi yapılacaksa 5 su bardağı (1 litre) kaynatılmış ılıtılmış suyun içerisine bir silme çay kaşığı tuz, sekiz silme çay kaşığı şeker eklenmelidir. Ayrıca pirinç, patates gibi su tutucu özelliği olan besinlere beslenmede yer verilmelidir. Tuzlu ayran, tuzlu kraker, az yağlı pirinç pilavı, haşlanmış patates, yoğurt çorbası ve muz ishalde tüketilebilecek besinlere örnek olarak verilebilir. Aşırı yağlı yiyeceklerden kaçınılmalı, ızgara ve haşlama yöntemleri tercih edilmelidir. İnek sütü ishalin şiddetini attırabileceği için onun yerine yoğurt tercih edilmelidir. Anne sütü ile beslenen bebekler ishal olduklarında anne sütü kesinlikle kesilmemelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri çölyak hastaları için güvenilir olmayan besinlerdendir?

Pirinç
Buğday
Mısır

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi çölyak hastaları için sakıncalı besinlerden biridir?

Karabuğday

Pirinç

Mısır

Çavdar

Nohut

Açıklama:

ÇÖLYAK İÇİN SAKINCALI BESİNLER
Buğday, arpa, çavdar katkılı her besin (gofret,
dondurma külahı, un ilaveli çorba, ekmek ilaveli köfte,
irmik, kek, pasta, kurabiye, galeta unu eklenmiş
yiyecekler vb.)

Doğru Cevap: D

Soru 130

Aşağıdaki öğünlerden hangisi sağlıklı beslenme tabağına uygundur?

Nohut yemeği+Ekmek+Yoğurt

Peynir+Yumurta+Ekmek

Köfte+Pilav+Salata+Ayran+Portakal

Yumurta+Salata+Pilav+Kola+Elma

Köfte-Salata

Açıklama:

Sağlıklı beslenme tabağına örnek bir öğün olarak köfte (Et, yumurta, kurubaklagil ve yağlı tohumlar grubu) + bulgur pilavı (Ekmek ve tahıllar grubu) + mevsim salata (Sebze Grubu) + ayran (Süt ve Ürünleri Grubu) + portakal (Meyve) verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 131

I-Fizyolojik
II-Psikolojik
III-Sosyolojik
Yeterli ve dengeli beslenme yukarıdaki ihtiyaçlardan hangisi veya hangilerinin karşılanması
adına da önemlidir?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Yalnız II

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: C

Soru 132

Serabral palsisi olan bireylerin beslenme durumunu etkileyen faktörlerin başında hangileri gelir?

besin seçmeleri

motor beceri yetersizliği

besin için başkasına bağlı olma

motor beceri yetersizliği ve başkasına bağılı olma

fizyolojik olarak yetersizlik ve besin seçmeleri

Açıklama:

motor beceri yetersizliği ve başkasına bağılı olma

Doğru Cevap: D

Soru 133

Down sendromlu çocuklarda ergenlik ve yetişkinlik döneminde en sık karşılaşılan rahatsızlık nedir?

obezite

epilepsi

diyabet

astım

çölyak

Açıklama:

obezite

Doğru Cevap: A

Soru 134

Günlük besin ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için nasıl bir yemek planı olmalı?

2 ana 2 ara

3 ana 2 ara

3 ana 1 ara

3 ana

3 ana 3 ara

Açıklama:

3 ana 3 ara

Doğru Cevap: E

Soru 135

Aşağıdaki besinlerden hangisini Çölyak hastaları yiyebilir?

Arpa

makarna

ananas

bisküvi

çavdar

Açıklama:

ananas

Doğru Cevap: C

Soru 136

Aşağıda yer alan besin gurubu eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

sebze-domates

meyve-kivi

peynir-süt ve süt ürünleri

meyve-brokoli

balık-et ve et ürünleri

Açıklama:

meyve-brokoli

Doğru Cevap: D

Soru 137

Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda en az bir gastrointestinal şikâyetin bulunma oranı nedir?

%48

%57

%76

%63

%32

Açıklama:

%76

Doğru Cevap: C

Soru 138

Hipoglisemi ne anlama gelmektedir?

kan şekerinin düşmesi

kan şekerinin yükselmesi

çarpıntı

titreme

migren

Açıklama:

kan şekerinin düşmesi

Doğru Cevap: A

Soru 139

Epilepsi nöbetlerinde ilaçlara yanıt vermeyen nöbetlerin oranı hangisinde doğru olarak verilmiştir?

%15-%25

%20-%30

%30-%35

%40-%45

%5-%15

Açıklama:

%20-%30

Doğru Cevap: B

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi Çölyak rahatsızlığı olan bireyler için güvenli gıda değildir?

muz

balık

yumurta

sakız

bal

Açıklama:

sakız

Doğru Cevap: D

Soru 141

Ketojenik diyet aşağıdakilerden hangisine dayalı bir diyettir?

düşük protein-düşük yağ

yüksek karbonhidrat-yüksek yağ

yüksek yağ-düşük karbonhidrat

yüksek yağ-yüksek karbonhidrat

düşük yağ-yüksek protein

Açıklama:

yüksek yağ-düşük karbonhidrat

Doğru Cevap: C

Soru 142

Kötü beslenme anlamına gelen ve alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Malnutrisyon

Gastroözofageal reflü

Anksiyete

Tip 1 diyabet

Blumia

Açıklama:

Malnutrisyon, kötü beslenme anlamına
gelmektedir. Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade etmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 143

Sıklıkla OSB li bireylerde karşılaşılan bir durum olan ve daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olma durumuna karşılık gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Besin seçimi

Neofobi

Besin ayırdetme

Malnutrisyon

Tiksinme

Açıklama:

OSB olan çocuklarda besin seçimine ilişkin sıklıkla karşılaşılan bir durum olan daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olma durumuna neofobi adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi OSB li bireylerin yaşadıkları beslenme sorunlarının arasında değildir?

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.

İnatçı dil itme refleksi yaşamaktadırlar.

Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istekduyarlar.

Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız
olurlar.

Açıklama:

OSB olan çocuklarda besin seçimine ilişkin
sıklıkla karşılaşılan bazı durumlar şunlardır:
• Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).
• Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.
• Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.)
sunulmasını isterler.
• Belirli renkteki yiyeceklere karşı aşırı istek
duyarlar. Örneğin; sadece kırmızı yiyeceklerin tercih edilmesi
• Yemek yedikleri ortamın çevresel faktörlerinden (ses, ışık vb.) çabuk etkilenirler.
• Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız
olurlar.
• Susadıklarının ve acıktıklarının farkında
değilmiş gibi görünürler.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Aşağıdaki beslenme sorunlarından hangisi serebral palsili bireylerde sıklıka görülen beslenme sorunlarından birisi değildir?

Kabızlık

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Yutma Güçlüğü

Obezite

İshal

Açıklama:

Serabral palsisi olan bireylerin beslenme durumunu etkileyen faktörlerin başında motor becerilerindeki yetersizlik nedeniyle besine ulaşma konusunda başkalarına bağımlı olmaları gelmektedir.
Kendini ifade etmekte yaşadıkları problemler nedeniyle acıktıklarını, susadıklarını ve besin tercihlerini söylemede güçlük yaşamaktadırlar. Oral motor fonksiyon bozuklukları (emmede güçlük, tam
olmayan dudak kapanması, inatçı dil itme refleksi,
öğürme refleksi) ve sindirim sistemine ilişkin durumlar (salya akması, GÖRH, ishal, kabızlık, çiğneme ve yutma problemleri) da besin alımının yetersizliği ile sonuçlanabilmektedir. B

Doğru Cevap: D

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi Down sendromu olan bireylerde obezitenin sık görülmesinin sebepleri arasında yer almaz?

sebze ve meyve tüketiminin az olması, tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması ve bazal metabolizma hızının
düşüklüğü (düşük kas tonusu) yer almaktadır. Çocukluk döneminden itibaren sağlıklı beslenme düzeninin
oluşturulması ile obezitenin ve obeziteye bağlı gelişebilen kronik hastalıkların önlenmesi sağlanabilmektedir

enerji ve yağ içeriği yüksek besinlerin çok tüketilmesi)

Düşük kas tonusu

tiroit bezinin çalışmasının yavaşlaması

Katılımsal yatkınlık

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi Down sendromlu çocukların beslenme sorunu yaşamasının nedenlerinden birisi değildir?

Kalp rahatsızlıkları

bebek ve çocuklar düşük kas tonusu

küçük ağız boşluğu

kavisli damak ve büyük dil yapısı

Dişlerin geç çıkması

Açıklama:

Down sendromu olan bebek ve çocuklar düşük
kas tonusu, küçük ağız boşluğu, kavisli damak ve
geç çıkan dişler sebebiyle beslenmeye ilişkin problemler yaşayabilmektedir. Down sendromu anne
sütü ile beslenmeye engel teşkil edecek bir durum
değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 148

Glutene karşı kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanan rahatsızlığa verilen isism aşağıdakilerden hangisidir?

Obezite

Çölyak

Konstipasyon

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Diyare

Açıklama:

Çölyak (Gluten Enteropatisi)
Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday,
arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı
kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır.
Gluten sağlıklı bireylerde sindirilebilirken, çölyaklı
bireylerde gluten içeren besin tüketildiğinde bağırsaklarda kendiliğinden iltihabi süreç başlar. Genellikle karın ağrısı, ishal, büyüme-gelişme geriliği,
ağlama, huzursuzluk ve kansızlık ile kendine belli
eder.

Doğru Cevap: B

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi çölyaklı bir bireyin tüketmemesi gereken besin türüdür?

Armut

Etli nohut yemeği

Yumurta

Bulgur pilavı

Yoğurt

Açıklama:

Çölyak hastaları için yaşam boyu glutensiz beslenme gereklidir. Bu bağlamda buğday, arpa, çavdar
içeren bütün besinler ve bu besinlerle hazırlanmış
bütün yiyecek ve içececekler beslenme tedavisinden çıkarılır. Çölyak hastaları için özel üretilmiş
glutensiz ürünlere (glutensiz makarna, glutensiz
tarhana, glutensiz bisküvi vb.) beslenme tedavisinde yer verilebilir. Etiket okuma alışkanlığı kazanılması özellikle çölyak hastaları için çok önemlidir.
Her besinin içeriğini bilmek mümkün değildir ve
etiketlerine bakılıp gluten içerip içermediği muhakkak kontrol edilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 150

Aşağıdakilerden hangisi obeziteye karşı koruyucu öneriler arasında yer almamaktadır?

temel olarak 3 ana 3 ara öğün yapılmalıdır.

Seçilen düzenli bir fiziksel aktiviteye yer verilmelidir.

Her öğün her besin grubuna yer verilmelidir.

Sağlıklı besin seçimi hem ailelere hem çocuklara öğretilmelidir.

Öğünlerde ekmek tüketilmemelidir.

Açıklama:

Yetersiz ve dengesiz beslenmenin en temel nedenlerinden biri öğün atlanmasıdır. Günlük besin
ögesi ve enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için 3 ana ve 3 ara öğün yapılmalıdır. Ana öğünlerde
sağlıklı beslenme tabağına uygun beslenmeye çalışılmalıdır. Ara öğünlerde ise sağlıklı atıştırmalıklara yer verilmelidir. Meyve, sebze, süt ve süt ürünleri, yağlı tohumlar, peynirli sandviç sağlıklı
atıştırmalıklara örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 151

Aşağıdakilerden hangisi "malnutrisyon" ifadesinin karşılığıdır?

Yetersiz beslenme

Kötü beslenme

Bası yarası

Yiyeceklerin boğaza kaçması

Uzun süren kabızlık

Açıklama:

Malnutrisyon, kötü beslenme anlamına gelmektedir. Alınan besin ögeleri ile ihtiyaç duyulan besin ögeleri arasındaki dengesizliği ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 152

Hipoglisemi riski hangi hasta grubunda özellikle dikkat edilmesi gerekmektedir?

Tip 1 diyabet

Epilepsi

Otizm Spektrum Bozukluğu

Kistik Fibrozis

Serebral Palsi

Açıklama:

Tip 1 diyabeti olduğu bilinen çocuklarda
görülen en riskli durumlardan biri kan şekerinin düşüklüğü (hipoglisemi)’dür.

Doğru Cevap: A

Soru 153

Yaşadığı solunum güçlüğü nedeniyle enerji gereksinimleri sağlıklı bireylere kıyasla daha fazla olan hasta grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Epilepsi

Serebral Palsi

Kistik Fibrozis

Tip 2 diyabet

Açıklama:

Solunum güçlüğü nedeniyle kistik fibrosiz hastalarının enerji gereksinimleri sağlıklı bireylere kıyasla daha fazladır. Bu nedenle beslenme tedavisinin enerji içeriği bir miktar yükseltilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 154

Aşağıdakilerden hangisi Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda en sık karşılaşılan beslenme sorunlarından birisi değildir?

Daha önce denenemedikleri yiyecekleri tadarken rahatsız olurlar (neofobi).

Ambalajlarını daha önceden bildikleri besinlere daha fazla ilgi gösterirler.

Durdurulamayacak şekilde fazla yerler.

Besinlerin hep aynı şekilde (aynı tabak vb.) sunulmasını isterler.

Kalabalık içinde yemek yemekten rahatsız olurlar.

Açıklama:

Otizm Spektrum Bozukluğunda görülen beslenme ve yutma problemleri şunlardır: Besin seçme, emme/yutma/çiğneme güçlükleri, gastroözofageal
reflü hastalığı (GÖRH), kabızlık, ishal, çölyak, obezite, besin alerjileri.

Doğru Cevap: C

Soru 155

Pankreas sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanması gereken hasta grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Serebral Palsi

Zihin Engelliler

Kistik Fibrozis

Spina Bifida

Açıklama:

Kistik fibrozisli bireylerde pankreas sindirim enzimlerinin yetersiz olması nedeniyle pankreas enzim desteği sağlanmalıdır. Uzmanlar tarafından çocuğa
özgü olarak belirlenen dozda tedaviye devam edilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisi bebe ve çocuklarda reflüye yönelik alınabilecek önlemlerden birisi değildir?

Aşırı yağlı ve baharatlı yiyeceklerin tüketilmemesi

Bebek oturamıyorsa yatağın baş kısmının yükseltilerek yatırılması

Bebeğin oturtulması

Sıvı kıvamlı besinlerin tüketilmesi

Besledikten sonra bebeğin hemen yatırılması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 157

Bireylerde glutene (buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı
kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanan hastalığa ne ad verilir?

Konstipasyon

Diyare

Reflü

Epilepsi

Çölyak

Açıklama:

Çölyak hastalığı bireylerde glutene (buğday,
arpa ve çavdarda bulunan bir protein çeşidi) karşı
kronik alerjik hassasiyet olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi ishal olan çocuğa verilmesi gereken yiyeceklerden birisi değildir?

Haşlanmış patates

Az yağlı pirinç pilavı

Kayısı hoşafı

Yoğurt çorbası

Muz

Açıklama:

İshal olan çocuğa pirinç, patates gibi su tutucu özelliği olan besinlere beslenmede yer verilmelidir. Tuzlu ayran, tuzlu kraker, az yağlı pirinç pilavı, haşlanmış patates, yoğurt çorbası ve muz ishalde tüketilebilecek besinlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Aşağıdakilerden hangisi çölyaklı bireyler için sakıncalı besinlerden birisi değildir?

Yumurta

Buğday

Sirke

Çikolata

Puding

Açıklama:

Yumurta çölyaklı bireyler için sakıncalı besinlerden birisi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 160

Aşağıdakilerden hangisi çölyaklı bireyler için sakıncalı besinlerden birisidir?

Bal

Çikolata

Pirinç

Mısır

Yumurta

Açıklama:

Sirke, çikolata, puding, sakız besinler çölyak için sakıncalı besinler grubunda yer alır.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Engelli/yetersizliği, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya hastalık sonrası iyileşme döneminde bulunan bireyleri yaşadıkları ortamda destekleyerek, sosyal hayata adaptasyonlarını sağlamak, yaşamlarını mutlu ve huzurlu bir biçimde devam ettirerek toplumla bütünleşmelerini sağlamak, aile üyelerinin bakım sorumluluğunu hafifletmek için birey ve aileye sunulan psikososyal, fizyolojik ve tıbbi destek hizmetleri ile sosyal hizmetleri içeren bakım modeli hangisidir?

Hasta bakım hizmetleri

Hastanede bakım hizmetleri

Kurumda bakım hizmetleri

Yaşlı bakım hizmetleri

Evde bakım hizmetler

Açıklama:

Evde bakım hizmetleri, engelli/yetersizliği, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya hastalık sonrası iyileşme döneminde bulunan bireyleri yaşadıkları ortamda destekleyerek, sosyal hayata adaptasyonlarını sağlamak, yaşamlarını mutlu ve huzurlu bir biçimde devam ettirerek toplumla bütünleşmelerini sağlamak, aile üyelerinin bakım sorumluluğunu hafifletmek için birey ve aileye sunulan psikososyal, fizyolojik ve tıbbi destek hizmetleri ile sosyal hizmetleri içeren bir bakım modeli şeklinde tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Evde bakım hizmetlerinde temel amaç nedir?

Yetersizliği olan bireyin birine muhtaç olmadan hareket edebilmesidir.

Yetersizliği olan bireyin eğitiminin gerçekleşmesidir.

Yetersiliği olan bir bireyin temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.

Yetersizliği olan bireylerin kaliteli, gereksinimleri doğrultusunda ve düşük maliyetli hizmet almasıdır.

Yetersiliği olan bireylerin bir işte çalışabilmesini sağlamaktır.

Açıklama:

Evde bakım hizmetlerinde temel amaç, yetersizliği olan bireylerin kaliteli, gereksinimleri doğrultusunda ve düşük maliyetli hizmet almasıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aile bireylerinin veya yakınlarının verdikleri hizmetlere verilen ad nedir?

İnformal bakım

Formel bakım

Uzun süreli evde bakım

Yaşlı bakım

Hasta bakım

Açıklama:

İnformal bakım hizmetleri aile bireylerinin veya yakınlarının verdikleri hizmetlerdir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Kısa süreli bakım kaç gün ile sınırlandırılmıştır?

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Evde bakım hizmetlerinin birçok açıdan avantajlarının olduğunu söylemek mümkündür. Hangisi bu modelin avantajlarından birisidir?

Evde bakım hizmetleri, birçok ülkede oldukça yeni bir hizmet türüdür. Bu yüzden bazı risk faktörleri ve sorunları bulunmaktadır.

Evde bakım hizmetleri, bireyin alışılmış bakım hizmetlerinden farklı bir bakım türüdür. Birey ve bakım hizmeti verecek personel arasındaki ilişki istenen düzeyde olmayabilir. Bu yüzden her birey açısından verimli olmayabilir.

Evde bakım hizmetleri zaman zaman aile üyelerinin de sorumluluk alabildiği hizmet türüdür. Ancak aile üyeleri her zaman bu sorumluluğu olması gerektiği şekilde üstelenemeyebilir. Bakım ihtiyacı olan bireyin, banyo, tuvalet, temizlik vb. ihtiyaçları aile üyeleri tarafından doğru bir şekilde karşılanamayabilir. Bu durum da bireylerin baskı ve stres yaşamasına neden olabilir.

Evde bakım hizmeti sunacak sağlık personelinin de sürekli olarak hastanın yanında bulunamaması,

Bazı hastalık ve yetersizlik durumlarında bireye ulaşabilmenin tek yolu evde bakım hizmetleridir.

Açıklama:

Bazı hastalık ve yetersizlik durumlarında bireye ulaşabilmenin tek yolu evde bakım hizmetleridir.Bu evde bakım hizmetlerinin avatajlarından birisidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilen kurum bakım hizmeti üç bakanlığa bağlı kurumlar tarafından yürütülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu bakanlıkları sırasıyla doğru vermiştir ?

Milli Eğitim- Sağlık- Aile ve Sosyal Politikalar

Adalet- Sağlık- Eğitim

Eğitim- Sağlık- Ulaşım

Sağlık- Yaşlı Bakım- Adalet

Aile- Sağlık- Yaşlılar Daire Başlanlığı

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilen kurum bakım hizmeti üç bakanlığa bağlı kurumlar tarafından yürütülmektedir. Bu bakanlıklar, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bazı bileşenleri ve aşamaları içermektedir.Hangisi bu bileşen ve aşamalardan birisi değildir ?

Değerlendirme

Bakım planı hazırlama

Gözden geçirme

Sonuçlandırma

Bakım planını uygulama

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hangisi bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken durumlardan birisi değildir?

Bakım sağlanırken engelli bireyin öze hayatına saygı duyulmalı, mahremiyeti korunmalıdır.

Gelişimsel yetersizliği olan bireyler içten ve oldukça samimi bir şekilde dinlenilmelidir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere karşı empatik davranılmalıdır.

Bakım hizmetinin sağlanacağı ortamın fiziksel açıdan uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin tıbbi veya teknik açıklamalar yapılması gerekiyorsa, bundan bireye söz edilmesine gerek yoktur.

Açıklama:

Bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar şunlardır:
• Gelişimsel yetersizliği olan bireye ve bireyin ailesine karşı güler yüzlü olunmalı, hoşgörülü ve saygılı davranılmalıdır.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireyler içten ve oldukça samimi bir şekilde dinlenilmelidir.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin tıbbi veya teknik açıklamalar yapılması gerekiyorsa, sade ve yalın bir şekilde anlatılmalıdır.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylere karşı empatik davranılmalıdır.
• Bakım hizmetinin sağlanacağı ortamın fiziksel açıdan uygun olmasına dikkat edilmelidir.
• Bakım sağlanırken engelli bireyin özel hayatına saygı duyulmalı, mahremiyeti korunmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

İlk rehabilitasyon merkezi hangi ülkede kurulmuştur?

Almanya

ABD

Türkiye

İngiltere

İspanya

Açıklama:

Dr. Rusk tarafından ABD’de ilk rehabilitasyon merkezi kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik bu başlık altında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından sunulan hizmetler yer almaktadır. Hangisi bu hizmetlerden birisi değildir?

Evde bakım hizmeti

Umut evleri

Yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi

Özel bakım merkezleri

Huzur evleri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal destek hizmetlerindendir?

Yemek yerken yardım edilmesi

Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesine yardımcı olunması

Banyo yaptırılması

Gelişim alanlarının desteklenmesine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması

Kulak ve burun temizliğinde yardımcı olunması

Açıklama:

Gelişim alanlarının desteklenmesine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal destek hizmetlerindendir. Diğerleri ise bakım gereksinimi oluşan alanlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinin dezavantajlarından biridir?

Evde bakımın verimi birey ve personel arasındaki ilişkiye bağlıdır.

Evde bakım hizmetlerinde yetersizliği olan bireylerin hastalığa yakalanma riski daha azdır.

Evde bakım hizmetleri, maliyet açısından diğer hizmetlere göre daha düşüktür.

Evde bakım hizmetleri bireylerin yaşam kalitelerini de olumlu yönde etkilemektedir.

Bazı hastalık ve yetersizlik durumlarında bireye ulaşabilmenin tek yolu evde bakım hizmetleridir.

Açıklama:

Evde bakım hizmetleri, bireyin alışılmış bakım hizmetlerinden farklı bir bakım türüdür. Birey ve bakım hizmeti verecek
personel arasındaki ilişki istenen düzeyde olmayabilir. Bu yüzden her birey açısından verimli olmayabilir. Bu durum evde bakım hizmetinin dezavantajlarından biri olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Evde kısa süreli bakım kaç gün ile sınırlandırılmıştır?

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bakım hizmeti planlama sürecinde bakım gereksinimlerinin tanımlanması aşamasından sonra hangi aşama gelir?

Değerlendirme

Uygulama

Bakım planı hazırlama

Gözden geçirme

Ekip oluşturma

Açıklama:

Bakım gereksinimlerinin tanımlanmasının ardından bakım planının hazırlanması aşamasına geçilir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin bakımında yapılmaması gereken bir davranıştır?

Gelişimsel yetersizliği olan bireye ve bireyin ailesine karşı güler yüzlü olunmalı, hoşgörülü ve saygılı davranılmalıdır.

Gelişimsel yetersizliği olan bireyler içten ve oldukça samimi bir şekilde dinlenilmelidir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere karşı empatik davranılmalıdır.

Bakım hizmetinin sağlanacağı ortamın fiziksel açıdan uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin açıklamalar yapılması gerekiyorsa, tıbbi ve teknik terimler kullanılarak anlatılmalıdır.

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin tıbbi veya teknik açıklamalar yapılması gerekiyorsa,
sade ve yalın bir şekilde anlatılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığının gelişimsel yetersizliğe sahip bireylere sunduğu bakım ve rehabilitasyon hizmetlerindendir?

Umut evleri

Özel bakım merkezleri

Yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezleri

Tıbbi sosyal hizmet

Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı tarafından yetersizliği olan bireylere verilen bakım ve rehabilitasyon hizmetleri şunladır; (a) tıbbi sosyal
hizmet ve (b) evde sağlık hizmeti.

Doğru Cevap: D

Soru 17

26244 sayılı Resmî Gazete'de yer alan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” hangi yılda yayımlanmıştır?

2006

2007

2008

2009

2010

Açıklama:

26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” 30.07.2006 tarihinde yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Bakım ve rehabilitasyon sürecinin, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ailesi ile hizmet verenler arasında karşılıklı alışveriş süreci olarak görüldüğü model aşağıdakilerden hangisidir?

Zenginleştirilmiş model

Müşteri modeli

Uzman modeli

Eşli model

Geçiş modeli

Açıklama:

Müşteri modelinde bakım ve rehabilitasyon süreci, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ailesi ile hizmet verenler arasında karşılıklı alışveriş süreci olarak görülmektedir. Burada uzmanların/ öğretmenlerin rolü gelişimsel yetersizliği olan bireyin gelişimi hakkında aileye bilgi verip öneriler sunmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde yönetici olabilmek için resmî/özel öğretim okullarında en az kaç yıl görev yapmış olmak gerekmektedir?

Açıklama:

18 Mayıs 2012 gün ve 28296 sayılı Resmî Gazete’ye göre yöneticiler; Özel Eğitim ve Rehabilitasyon merkezlerinde, kurumda uygulanan öğretim programına göre zihin, görme, işitme engelliler sınıf öğretmenliği, okul öncesi öğretmenliği/çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği veya uzmanı, rehber öğretmen, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, psikolog, odyolog, sosyal hizmet uzmanı olma koşullarını taşımak ve resmî/özel öğretim okullarında en az iki yıl öğretmenlik ya da alanında görev yapmış olmak özelliklerine sahip olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde işitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak kimin görevidir?

Yönetici

Fizyoterapist

Odyoloji/konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğu

Rehber öğretmen

Psikolog

Açıklama:

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde işitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak odyoloji/konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetlerinden birisi değildir?

Tırnak kesimine yardımcı olunması

Saçlarının taranmasına yardımcı olunması

Banyo yaptırılması

Giyim alışverişinin yapılması

Kıyafetlerini giyip çıkarmasına yardımcı olunması

Açıklama:

Giyim alışverişinin yapılması kişisel bakım hizmeti değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal destek hizmetlerinden birisi değildir?

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin engel durumunu ve içinde bulunduğu durumu kabullenmelerine, konu hakkında bilgilendirilmelerine, gelişim alanlarının
desteklenmesine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması.

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ve ailelerinin sosyal hakları ve var olan kaynakların kullanılmasına yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması.

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal hayata uyum ve katılımına, bağımsız
yaşama becerisine yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinliklere katılması konusunda destek hizmetlerinde bulunma.

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin yalnızlık, umutsuzluk, intihar eğilimi, stresi
depresyon, reddedilme gibi olumsuz durumlardan kurtarılmasına yönelik bireysel veya
grup çalışmaları yapılması.

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ailelerinin, engelli bireyi ve engel durumlarını ve yaşam kalitesini kolaylaştırmak adına verilecek olan mali destek.

Açıklama:

Maddi destek psikolojik destek değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Hangisi evde bakım hizmetlerinin dezavantajlarındandır?

Evde bakım hizmetleri, kurumsal bakım hizmetlerine alternatif bir sistemdir. İhtiyaç
duyan bireylere daha özgür ve kendi otonomisinde olma şansı verir.

Evde bakım hizmetleri, maliyet açısından diğer hizmetlere göre daha düşüktür.

Evde bakım hizmeti sunacak sağlık personeli sürekli olarak hastanın yanında
bulunamayacaktır.

Evde bakım hizmetleri bireylerin yaşam kalitelerini de olumlu yönde etkilemektedir.

Bazı hastalık ve yetersizlik durumlarında bireye ulaşabilmenin tek yolu evde bakım
hizmetleridir.

Açıklama:

Evde bakım hizmeti sunacak sağlık personelinin de sürekli olarak hastanın yanında
bulunamaması, bir diğer dezavantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Hangisinde kurum bakım hizmeti yoktur?

Bakım ve rehabilitasyon merkezleri

Aile sağlığı merkezleri

Aile danışma ve rehabilitasyon merkezleri

Engelsiz yaşam merkezleri

Özel bakım merkezleri

Açıklama:

Kurum bakım hizmetler birbirinden farklı kurumlarda yapılır. Bunlar arasında bakım ve rehabilitasyon merkezleri, aile danışma ve rehabilitasyon merkezleri, özel bakım merkezleri, engelsiz yaşam merkezleri yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek bakım hizmetinin temel amacına uygun değildir?

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin eğitiminin karşılanması

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin çevresinden olabildiğince bağımsız hareket
etmesinin sağlanması

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin iyileşme sürecine destek olunması

Gelecekte ortaya çıkacak muhtemel sağlık sorunları karşısında önlem alınması

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin şu andaki sağlık durumunun korunması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bazı aşamaları içermektedir. Bu aşamalardan hangisinde ilk aşamada yapılan değerlendirme sonrasında, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ihtiyaç duyduğu bakım hizmetleri belirlenir, bakım sürecine katkı sağlayacak durumlar varsa planlamaya dâhil edilir?

Değerlendirme

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Bakım Planı Hazırlama

Bakım Planını Uygulama

Gözden Geçirme

Açıklama:

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması: İlk aşamada yapılan değerlendirme sonrasında, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ihtiyaç duyduğu bakım hizmetleri belirlenir. Bakım sürecine katkı sağlayacak durumlar varsa planlamaya dâhil edilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

"Bu modelde, psikolojik ve fiziksel açıdan yaşadığı sorunlar nedeniyle günlük yaşama uyum sağlayamayan gelişimsel yetersizliği olan bireylerin tespiti ve yapılan bu tespit sonucunda kurum bakımına alınması, daha sonra da bu bireylerin bakım, beslenme, zihinsel ve bedensel açıdan ihmal ve istismar edilmelerinin önlenmesinin sağlanarak,
uyum sağlama becerilerinin geliştirilmesine dair hizmetler yer almaktadır." ifadesi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gelişimsel yetersizliği olan bireylere sunduğu hizmet alanlarından hangisine girmektedir?

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Evde Bakım Hizmeti

Tıbbi Sosyal Hizmet

Umut Evleri

Özel Bakım Merkezleri

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangisi fizyoterapistlerin görevlerinden değildir?

BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek

Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim
raporu hazırlamak

İşitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak

Özürlü bireyin gelişen aşamalarından ve doktor kontrollerinden okul/eğitim kurumu müdürünü ve aileyi bilgilendirmek

Açıklama:

İşitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak fizyoterapistlerin değil odyologların görevidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hangisi kurumlarda görevli rehber öğretmen veya psikoloğun görevlerinden değildir?

BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak

Özürlü bireyleri tanımaya yönelik, rehberlik ve psikolojik danışma biriminde kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak

Öğrencilerinin devam ettikleri okul rehberlik servisleri ve sınıf öğretmenleriyle iş birliği yapmak ve çalışmaları planlamak

Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim
raporu hazırlamak

Kurum personeline yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve destek çalışmalarını
planlamak ve yürütmek

Açıklama:

Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim
raporu hazırlamak fizyoterapistlerin görevidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Ailelerle iş birliği kurulması konusu dikkatle ele alınması gereken bir konudur. Ailenin sürece nasıl ve ne şekilde katılabileceğine ilişkin birbirinden farklı görüşler ve modeller bulunmaktadır. Bakım ve rehabilitasyon imkânlarının ve programlarının çeşitlendirilip, içeriği daha da ileri taşımak amacıyla yapılan bir farklılaşma stratejisi hangi modelde yer almaktadır?

Uzman Modeli

Zenginleştirilmiş Model

Müşteri Model

Geçiş Modeli

Eşli model

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere sunulan bakım hizmetlerinin en temel amaçlarından biridir?

Vücut temizliğinin sağlanması

Aile bireyleriyle mutlu bir yaşam sürmesi

Bağımsız yaşam becerilerini sürdürmesi

Sosyal hayata uyumunun sağlanması

Yetersizliğin olumsuz etkilerinin azaltılması

Açıklama:

Bilindiği üzere yetersizliği olan bireyler yetersizlik dereceleri ve yetersizlik türlerine göre çeşitli destek hizmetlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Genel olarak bu destek hizmetleri, yetersizliği olan bireylerin daha kaliteli yaşam sürmelerine destek olmak amacıyla yapılmaktadır. Yine bu doğrultuda, yetersizliği olan bireylerin bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden faydalanması da oldukça önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireylerin yaşadıkları evde ve çevresinde düzenlemeler yapılması ve bu sayede yetersizlik durumlarının olumsuz etkilerinin olabildiğince azaltılması bakım hizmetlerinin temel amaçlarındandır. Bu sayede yetersizliği olan bireylere destek olunarak, daha iyi bir yaşam geçirmeleri amaçlanmaktadır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Banyo yaptırılması
Tuvalet ve temizliği
Diş bakımı ve ağız temizliği
Yemek yerken yardım edilmesi
Kitap okumasına yardımcı olunması

Hangisi/hangileri gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetleri arasında yer alır?

Yalnız I

II ve IV

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Kişisel bakım hizmetleri oldukça kapsamlı ve geniş bir alanı kapsamaktadır. Bu hizmetler bireyin yaşam kalitesi ve bağımsız yaşam becerilerine sahip olması ile doğrudan ilişkili olduğu için önemlidir. Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetleri şunlardır:

Bireyin tuvalet ihtiyacının giderilmesi konusunda yardımcı olunması ve gerekli durumlarda temizliğinin yapılması
Tırnak kesimine yardımcı olunması
Saçlarının taranmasına yardımcı olunması
Dişlerini fırçalama, temizleme ve ağız bakımı konusunda yardımcı olunması
Banyo yaptırılması
Yemek yerken yardım edilmesi
El, yüz ve ayak temizliğinde yardımcı olunması
Kulak ve burun temizliğinde yardımcı olunması
İstenmeyen tüylerin temizliğinde yardımcı olunması
Kıyafetlerini giyip çıkarmasına yardımcı olunması
Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesine yardımcı olunması

Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal destek hizmetler arasında yer alır?

Yaşam alanın temizliği

Kültürel etkinliklere katılım

El, yüz ve saç bakımı

Ağız ve diş bakımı

Sağlıklı beslenme

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal destek hizmetleri ise şunlardır;

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ailelerinin, engelli bireyi ve engel durumları kabul etmelerine, konu hakkında bilgilendirilmelerine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması
Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin engel durumunu ve içinde bulunduğu durumu kabullenmelerine, konu hakkında bilgilendirilmelerine, gelişim alanlarının desteklenmesine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması
Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ve ailelerinin sosyal hakları ve var olan kaynakların kullanılmasına yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması
Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal hayata uyum ve katılımına, bağımsız yaşama becerisine yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinliklere katılması konusunda destek hizmetlerinde bulunma
Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin yalnızlık, umutsuzluk, intihar eğilimi, stresi depresyon, reddedilme gibi olumsuz durumlardan kurtarılmasına yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması

Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinin temel amaçları arasında yer alır?

Kalite, gereksinimlerin karşılanması, düşük maliyet

Sosyalleşme, psikolojik destek, ekonomik yardım

Aile ile işbirliği, bağımsız yaşam, kültürel destek

Bireysel, sosyal, psikolojik, ekonomik destek

Duygusal destek, işbirliği, bağımsız yaşam

Açıklama:

Evde bakım hizmetlerinde temel amaç, yetersizliği olan bireylerin kaliteli, gereksinimleri doğrultusunda ve düşük maliyetli hizmet almasıdır. Bu sayede onların daha bağımsız olmaları ve yaşam kalitelerini arttırılması hedeflenmektedir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Hastane veya bakım merkezinin ücretlerinin yüksek olması

Tecrübesiz sağlık ve bakım personelinin uygulamaları

Hasta yoğunluğuna bağlı yeterince zaman ayrılamaması

Sağlık sistemindeki bürokratik engeller

Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması.

Hangisi/hangileri gelişimsel yetersizliği olan bireylerin sağlık sisteminden yararlanmalarını engelleyen durumlar arasında yer alır?

Yalnız IV

I ve IV

II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek bakım hizmetinin temel amacı; gelişimsel yetersizliği olan bireyin şu andaki sağlık durumunun korunması, gelecekte ortaya çıkacak muhtemel sağlık sorunları karşısında önlem alınması, gelişimsel yetersizliği olan bireyin iyileşme sürecine destek olunması, gelişimsel yetersizliği olan bireyin çevresinden olabildiğince bağımsız hareket etmesinin sağlanmasıdır. Belirtilen hususlar zor ve hassasiyet gerektiren durumlardır. Bu yüzden bazı güçlükler ve engelleyici unsurlarla karşılaşılabilir. Lindsey (2002), aşağıdaki durumların gelişimsel yetersizliği bireylerin sağlık sistemine dahil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici olabileceğini belirtmiştir:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması

Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları

Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması

Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller

Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Milli Eğitim Bakanlığının gelişimsel yetersizliği olan bireylere sunduğu hizmetlerden biridir?

Evde Sağlık Hizmeti

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Otistik Çocuklar Eğitim Merkezleri

Özel Bakım Merkezleri

Umut Evleri

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik bu başlık altında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından sunulan hizmetler yer almaktadır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gelişimsel yetersizliği olan bireyler şu alanlarda hizmet sunmaktadır: (a) evde bakım hizmeti, (b) yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi, (c) umut evleri ve (d) özel bakım merkezleri.
Sağlık Bakanlığı tarafından yetersizliği olan bireylere verilen bakım ve rehabilitasyon hizmetleri şunladır; (a) tıbbi sosyal hizmet ve (b) evde sağlık hizmeti.
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ağır ve orta düzeyde yetersizliği olan bireylere bağımsız sınıflarda eğitim imkanı sunulmakta, hafif düzeydeki engellilere de özel eğitim ya da kaynaştırma eğitimi sunulmaktadır. Ayrıca, Otistik Çocuklar Eğitim Merkezleri ve Özel Eğitim Uygulama Merkezi ve Özel Eğitim İş Uygulama Merkezlerinde de özel gereksinim gruplarına ihtiyaçları doğrultusunda katkı sunulmaktadır. Bunun yanı sıra Milli Eğitim Bakanlığı yetersizliği olan bireylere özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri aracılığıyla da hizmet vermektedir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Sağlık Bakanlığının 2005 yılında, Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Hakkında Yönetmeliği çıkarmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Yetersizliği olan bireylerin gelişimini takip etmek

Evde sağlık hizmeti sunan özel şirketleri kontrol altına almak

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere özel eğitim desteği sağlamak

Evde hizmet sunan sağlık ve bakım personelini denetlemek

Evde bakım hizmeti sunarak ailelere destek olmak

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı da tıpkı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gibi yetersizliği olan bireylere yönelik evde sağlık hizmeti imkanı sağlamaktadır. 2005 yılında hazırlanan “Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Hakkında Yönetmelik” 2005 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak uygulamaya girmiştir. Bu yönetmelik, özel şirketler tarafından sağlanan evde sağlık hizmetlerini kontrol altına almak amacıyla çıkartılmıştır. Evde bakım hizmetleri, yetersizliği olan bireylerin yaşadıkları evde ailelerinden kopmadan toplumsal yaşam içerisinde bağımsız olarak yaşamalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu sayede yetersizliği olan bireylerin yaşam kalitelerinin de arttırılması hedeflenmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Özürlü bireyleri tanımaya yönelik ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak, Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde çalışan hangi personelin görevidir?

Eğitim odyoloğu

Fizyoterapist

Psikolog

Özel eğitimci

Yönetici

Açıklama:

Kurumda görevli rehber öğretmen veya psikoloğun görevleri şu şekildedir:

BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak
BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak
Özürlü bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak
Kurum rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını merkezde uygulanan destek eğitim programına göre hazırlamak, uygulamak ve bu programın uygulanmasında özel eğitim ve rehabilitasyon personeline rehberlik etmek
Özürlü bireylerin ilgi alanları, yetenekleri, yeterlilikleri ve iletişim becerileri gibi özelliklerini tanımalarına, kendileri ve çevreleriyle ilgili farkındalık kazanmalarına, temel problem çözme stratejilerini geliştirmelerine, çevreleriyle olumlu ilişkiler kurmalarına, daha verimli çalışma alışkanlıkları geliştirebilmelerine, ders dışı etkinliklere katılıma özendirilmelerine, kendileri, çevreleri ve eğitimle ilgili sorunlarını ve güçlüklerini çözebilmelerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek
Özürlü bireyleri tanımaya yönelik, rehberlik ve psikolojik danışma biriminde kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak
Özürlü bireylerin yaşadıkları problem ve güçlüklerin çözümünde diğer eğitim personeli, bireyin anne ve babasıyla iş birliği içinde çalışmalar geliştirmek ve yürütmek
Öğrencilerinin devam ettikleri okul rehberlik servisleri ve sınıf öğretmenleriyle iş birliği yapmak ve çalışmaları planlamak
Özürlü bireylerin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkında alanına uygun değerlendirme ve önerilerde bulunmak
Eğitim alan özürlü bireylerin anne, baba veya kardeşlerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini yürütmek veya psikolojik yardım alabilecekleri kurum ya da kuruluşlara yönlendirmek
Kurum personeline yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve destek çalışmalarını planlamak ve yürütmek
Aile eğitimi ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda yer almak ve uygulamaya katılmak. Ailelere, özürlü bireylere, sınıf öğretmenlerine ve diğer kurum personeline yönelik hizmet alanına uygun, toplantı, konferans ve seminer gibi hizmet içi eğitim planı hazırlamak ve uygulamak
Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak
Kurumda psikoloğun görevlendirilememesi halinde rehber öğretmen psikoloğun yürüttüğü görevleri yapar. Doğru yanıt C’dir.

Kurumda görevli rehber öğretmen veya psikoloğun görevleri şu şekildedir:

BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak
BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak
Özürlü bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak
Kurum rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını merkezde uygulanan destek eğitim programına göre hazırlamak, uygulamak ve bu programın uygulanmasında özel eğitim ve rehabilitasyon personeline rehberlik etmek
Özürlü bireylerin ilgi alanları, yetenekleri, yeterlilikleri ve iletişim becerileri gibi özelliklerini tanımalarına, kendileri ve çevreleriyle ilgili farkındalık kazanmalarına, temel problem çözme stratejilerini geliştirmelerine, çevreleriyle olumlu ilişkiler kurmalarına, daha verimli çalışma alışkanlıkları geliştirebilmelerine, ders dışı etkinliklere katılıma özendirilmelerine, kendileri, çevreleri ve eğitimle ilgili sorunlarını ve güçlüklerini çözebilmelerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek
Özürlü bireyleri tanımaya yönelik, rehberlik ve psikolojik danışma biriminde kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak
Özürlü bireylerin yaşadıkları problem ve güçlüklerin çözümünde diğer eğitim personeli, bireyin anne ve babasıyla iş birliği içinde çalışmalar geliştirmek ve yürütmek
Öğrencilerinin devam ettikleri okul rehberlik servisleri ve sınıf öğretmenleriyle iş birliği yapmak ve çalışmaları planlamak
Özürlü bireylerin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkında alanına uygun değerlendirme ve önerilerde bulunmak
Eğitim alan özürlü bireylerin anne, baba veya kardeşlerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini yürütmek veya psikolojik yardım alabilecekleri kurum ya da kuruluşlara yönlendirmek
Kurum personeline yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve destek çalışmalarını planlamak ve yürütmek
Aile eğitimi ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda yer almak ve uygulamaya katılmak. Ailelere, özürlü bireylere, sınıf öğretmenlerine ve diğer kurum personeline yönelik hizmet alanına uygun, toplantı, konferans ve seminer gibi hizmet içi eğitim planı hazırlamak ve uygulamak
Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak
Kurumda psikoloğun görevlendirilememesi halinde rehber öğretmen psikoloğun yürüttüğü görevleri yapar. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı iş birlikli hizmet modelleri arasında yer alır?

Grupla problem çözme

Akran destekleme

İstasyon öğretimi

Birlikte öğretim

Ekip öğretimi

Açıklama:

Doğrudan iş birlikli hizmet modelleri arasında birlikte öğretim, tamamlayıcı öğretim, destekleyici öğretim ve ekip öğretimi; dolaylı iş birlik hizmet modelleri arasında ise işbirliği yaparak problem çözme ve grupla problem çözme yöntemleri bulunmaktadır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdaki hangi modelde uzman ve öğretmenin rolü bireyin gelişimi hakkında aileye bilgi vermek ve önerilerde bulunmaktır?

Zenginleştirilmiş model

Koruyucu model

Uzman modeli

Müşteri modeli

Geçiş modeli

Açıklama:

Müşteri Model: Bu modelde bakım ve rehabilitasyon süreci, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ailesi ile hizmet verenler arasında karşılıklı alışveriş süreci olarak görülmektedir. Burada uzmanların/ öğretmenlerin rolü gelişimsel yetersizliği olan bireyin gelişimi hakkında aileye bilgi verip öneriler sunmaktır. Aile, hizmet verenler tarafından bilgilendirilir. Buna karşılık olarak da veliler de bu öneriler doğrultusunda gelişimsel yetersizliği olan birey hakkında karar almaya çalışırlar. Burada temel amaç gelişimsel yetersizliği olan bireyin yararına uygun olacak şekilde karar alınmasını sağlamaktır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Yetersizliği olan birey ve ailelerinin kurum imkânlarından daha kolay bir şekilde yararlanması,
Yetersizliği olan bireylerin ihtiyaç duyduğu hizmetlerin ve gerekli donanım desteğinin sağlanması,
Yetersizliği olan bireylerin psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümünde gerekli uzmanlar ile koordine kurulması

Yukarıda verilen, gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik olarak Sağlık Bakanlığının sunduğu hizmetler aşağıdaki hizmet sınıflarından hangisine girmektedir?

Evde Bakım Hizmeti

Kurum Bakım Hizmeti

Tıbbi Sosyal Hizmet

Evde Sağlık Hizmeti

Rehabilitasyon Hizmeti

Açıklama:

Yetersizliği olan birey ve ailesinin kurum imkânlarından daha kolay bir şekilde yararlanması, yetersizliği olan bireyin ihtiyaç duyduğu hizmetlerin ve gerekli donanım desteğinin sağlanması ve yetersizliği olan bireylerin psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunların çözümünde gerekli uzmanlar ile koordine kurulması Sağlık Bakanlığı tarafından sunulan Tıbbi Sosyal Hizmet’tir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı olan, az sayıda gelişimsel yetersizliği olan çocukların küçük gruplar halinde ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin sağlandığı kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Umut Evleri

Özel Bakım Merkezleri

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Özel Eğitim İş Uygulama Merkezleri

Açıklama:

Az sayıda gelişimsel yetersizliği olan çocukların küçük gruplar halinde ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin sağlandığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı kuruluş, Umut Evleri’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Gelişimsel yetersizliği olan birey ile normal gelişim gösteren bireyler arasındaki etkileşimin arttırılarak, birbirlerinden bir şeyler öğrenerek karşılıklı çıkar sağlamalarına imkan sağlayan iş birlikli hizmet modeli aşağıdakilerden hangisidir?

İş Birliği ile Danışmanlık

İş Birliği ile Öğretim/Bakım/ Rehabilitasyon

Ailelerle İş Birliği Kurma

Akran Destekleme Modeli

Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan birey ile normal gelişim gösteren bireyler arasındaki etkileşimin arttırılarak, birbirlerinden öğrenerek karşılıklı çıkar sağlamalarına imkan sağlayan iş birlikli hizmet modeli, Akran Destekleme Modeli’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Ailelerin aktardığı bilgiler doğrultusunda, gelişimsel yetersizliği olan bireylerin bakımı ve rehabilitasyonu ile ilgili kararların uzmanlar tarafından verildiği, ailelerle iş birliği kurmada uygulanan model hangisidir?

Koruyucu model

Uzman Modeli

Geçiş Modeli

Zenginleştirilmiş Model

Eşli model

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakımı ve rehabilitasyonu ile ilgili kararları, ailelerin aktardığı bilgiler doğrultusunda uzmanların verdiği ailelerle iş birliği kurmada uygulanan model, Geçiş Modeli‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bir bireye iş birlikli hizmet modeli kapsamında sunulan ailelerle iş birliği kurma modellerinden birisi değildir?

Koruyucu model

Zenginleştirilmiş Model

Eşli model

Müşteri Modeli

Grupla Problem Çözme Modeli

Açıklama:

Grupla Problem Çözme Modeli, Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirler.
Sınıf öğretmeni belirlenen konuyu anlatırken özel eğitim öğretmeni de konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder.

Yukarıda yer alan maddelerde anlatılan doğrudan ve dolaylı işbirliği modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Birlikte Öğretim

Tamamlayıcı Öğretim

Destekleyici Öğrenme

Ekip Öğretim

İş Birliği Yaparak Problem Çözme

Açıklama:

Destekleyici Öğrenme modelinde; sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirleyerek sınıf öğretmeni belirlenen konuyu anlatırken özel eğitim öğretmeni de konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder.

Doğru Cevap: C

Soru 47

26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” hangi tarihte yayınlanmıştır?

2005

2006

2007

2008

2010

Açıklama:

26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” 2006 yılında yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Evde destek verilmesine rağmen bakılamayacak derecede yardıma gereksinim duyulması
Ailesinin yanında bakılmasının mümkün olmaması
Bireysel, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının giderilmeye çalışılması
Sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi için aktiviteler yapılması

Yukarıdaki hizmetler, gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilen bakım hizmeti ve türleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisinin kapsamında değerlendirilir?

Kurum Bakım Hizmeti

Özel Bakım Merkezleri

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Bakım Planlanması

Açıklama:

Evde destek verilmesine rağmen bakılamayacak derecede yardıma gereksinim duyulması, ailesinin yanında bakılması mümkün olmaması, bireysel, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının giderilmeye çalışılması ve sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi için aktiviteler yapılması Kurum Bakım Hizmeti kapsamında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

2-3 haftalık planların yapılması
Bakımın kim tarafından verileceğinin belirlenmesi
Bakım planının ne kadar sürede tekrarlanacağının belirtilmesi

Yukarıda verilen hizmetler, gelişimsel yetersizliği olan bir bireye verilen bakım hizmetinin hangi planlanma aşamasıdır?

Değerlendirme

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Bakım Planı Hazırlama

Gözden Geçirme

Bakım Planını Uygulama

Açıklama:

2-3 haftalık planların yapılması, bakımın kim tarafından verileceğinin belirlenmesi, bakım planının ne kadar sürede tekrarlanacağı belirtilmesi bakım planı hazırlama aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Farklı meslek alanlarındaki uzman ya da yarı uzman kişilerin verdikleri bakım hizmeti aşağıdakilerden hangisidir?

Formel Bakım

İnformel Bakım

Kurum Bakımı

Kısa Süreli Bakım

Uzun Süreli Bakım

Açıklama:

Farklı meslek alanlarındaki uzman ya da yarı uzman kişilerin verdikleri bakım hizmeti, Formel Bakım’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Türkiye’de formel olarak uygulamaya konulan ve en geniş alana hitap eden ilk bakım modeli hangisidir?

Bireysel bakım modeli

Engelli bakım modeli

Yaşlı bakım modeli

Evde bakım modeli

Kurumda bakım model

Açıklama:

Türkiye’de formel olarak uygulamaya konulan ve en geniş alana hitap eden ilk bakım modeli olan evde bakım modelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Hangisi evde bakım hizmetlerinin sınıflandırmasından birisi değildir?

Formel bakım

Verilen bakım hizmetinin süresi

Evde bakımın sadece tıbbi hizmetlerden oluşmaması aynı zamanda bireyin ihtiyaç duyabileceği sosyal hizmetleri de kapsamasıdır

İnformal bakım

Verilen bakımın şekli

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Belirli zaman aralıklarında uzun ve kısa vadeli hedeflere ilişkin incelemeler yapıldığı ve yeni değerlendirme tarihi belirlendiği bakım hizmetinin planlanma süreci hangisidir?

Değerlendirme

Bakım gereksinimlerinin tanımlanması

Bakım planı hazırlama

Bakım planını uygulama

Gözden geçirme

Açıklama:

Gözden Geçirme: Süreç boyunca uygulanan yaklaşım analiz edilir. Bütün sürecin değerlendirmesi yapılır. Belirli zaman aralıklarında uzun ve kısa vadeli hedeflere ilişkin incelemeler yapılır ve yeni değerlendirme tarihi belirlenir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Hangisi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gelişimsel yetersizliği olan bireylere sunulan hizmetlerden birisi değildir?

Evde bakım hizmeti

Yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi

Umut evleri

Özel bakım merkezleri

Koruma evleri

Açıklama:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gelişimsel yetersizliği olan bireyler şu alanlarda hizmet sunmaktadır: (a) evde bakım hizmeti, (b) yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi, (c) umut evleri ve (d) özel bakım merkezleri. Takip eden bölümde gelişimsel yetersizliği olan bireylerin bu hizmetlere nasıl ulaşacakları ve hizmetlerin içeriği kısaca özetlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin yapması gereken pek çok şeyi anne-babalar kendilerine yaparak çocuğun bu tür deneyimlerden yararlanmasının önüne geçebilir. Bu tutumla büyüyen gelişimsel yetersizliği olan bireylerde ilerleyen yıllarda görülebilecek olumsuz özelliklerden birisi hangisidir?

Yalancı

Empati yeteneği yüksek

İletişim kabiliyeti güçlü

İçine kapanık

Sosyal

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin yapması gereken pek çok şeyi anne-babalar kendilerine yaparak çocuğun bu tür deneyimlerden yararlanmasının önüne geçebilir. Bu tutumla büyüyen gelişimsel yetersizliği olan bireyler ilerleyen yıllarda kendini savunamayan, çekingen, sessiz, içe kapanık olabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım ve rehabilitasyonlarında çoğu zaman birçok personele/uzmana ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak bunu sağlamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu tür durumlarda hangi modelden yararlanılabilir?

Grupla problem çözme modeli

Müşteri modeli

Akran destekleme modeli

Koruyucu model

Zenginleştirilmiş model

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 57

Sınıf öğretmeninin öğretim için gerekli materyalleri hazırlamakla yükümlü olduğu özel eğitim öğretmeninin ise özel öğretim yöntemlerinden faydalanarak öğretim sürecine dahil olduğu bir yöntem hangisidir?

Destekleyici öğrenme etkinlikleri yöntemidir

Ekip öğretim yönteminde

İş birliği yaparak problem çözme modeli

Grupla problem çözme modeli

Tamamlayıcı öğretim

Açıklama:

Tamamlayıcı öğretim sınıf öğretmeninin öğretim için gerekli materyalleri hazırlamakla yükümlü olduğu özel eğitim öğretmeninin ise özel öğretim yöntemlerinden faydalanarak öğretim sürecine dahil olduğu bir yöntemdir. Burada öğrencilere yeni beceriler öğretilerek bu becerileri genelleme şansı tanınmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirler. Sınıf öğretmeni belirlenen konuyu anlatırken özel eğitim öğretmeni de konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder. Söz edilen model aşağıdakilerden hangisidir?

Destekleyici öğrenme etkinlikleri yöntemidir

Ekip öğretim yönteminde

İş birliği yaparak problem çözme modeli

Grupla problem çözme modeli

Tamamlayıcı öğretim

Açıklama:

Destekleyici öğrenme etkinlikleri yönteminde sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirler. Sınıf öğretmeni belirlenen konuyu anlatırken özel eğitim öğretmeni de konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder.

Doğru Cevap: A

Soru 59

30.07.2006 tarih ve 26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan bakıma muhtaç olan bireylerin bakımına ilişkin kişisel bakım hizmetlerini ve psiko-sosyal destek hizmetlerini kapsayan düzenlemeler hangi yönetmelikle sağlanmaktadır?

Özürlüler Kanunu

Engellilerin Eğitim ve Rehabilitasyonu

Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esasları

Engelliler Hakkında Kanun

Milli Eğitim Bakanlığı Yasa ve Yönetmeliği

Açıklama:

30.07.2006 tarih ve 26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” ile birlikte, bakıma muhtaç olan bireylerin bakımına ilişkin kişisel bakım hizmetlerini ve psiko-sosyal destek hizmetlerini kapsayan düzenlemeler yapılmıştır (MEB, 2013). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

30 gün süreden oluşmaktadır.
Tıbbi hizmetlerden oluşur.

Yukarıda verilen özellikler hangi bakım türüne ilişkindir.

Uzun süreli

Kısa süreli

Genel

Kapsamlı

Aralıklı

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır. Uzun süreli bakım ise tıbbi ve sosyal hizmetleri kapsamaktadır. Ancak uzun süreli bakımda sosyal hizmetler daha ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere sunulacak olan bakım hizmetinin planlama aşaması bileşenlerinden hangisi doğru değildir.

Değerlendirme

Bakım gereksinimlerinin tanımlanması

Bakım planı hazırlama

İşbirliği

Bakım planını uygulama

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 62

Süreç boyunca uygulanan yaklaşım analiz edilir. Bütün sürecin değerlendirmesi yapıldığı bakım planı hazırlama bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Bakım Planı Hazırlama

Bakım Planını Uygulama

Gözden Geçirme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 63

Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yetersizliği olan bireylere sunulan hangi hizmette ortak çalışmalar göstermektedir.

Eğitim hizmetleri

Sağlık hizmetleri

Bakım ve rehabilitasyon hizmetleri

Ekonomik hizmetler

Sosyal hizmetler

Açıklama:

Genel olarak bakıldığında gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon hizmetleri farklı kurum ve kuruluşlar tarafında karşılanmaktadır. Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bu konuda rol alan önemli kurumlardandır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Evde bakım hizmeti
Yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi
Umut evleri
Hastane

Yukarıda verilenlerden hangileri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının gelişimsel yetersizliği olan bireylere hizmet sunduğu alanlardandır?

I, II ve IV

I ve II

II, III ve IV

I, II, III

Yalnız IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Gelişimsel yetersizliği olan birey ile normal gelişim gösteren bireyler arasındaki etkileşimin arttırılması, birbirlerinden öğrenerek karşılıklı çıkar sağlamalarına imkan sağlayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Akran Destekleme Modeli

Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri

Ailelerle İş Birliği Kurma

İş Birliği ile Danışmanlık

İş Birliği ile Öğretim / Bakım / Rehabilitasyon

Açıklama:

Akran Destekleme Modeli Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım ve rehabilitasyonlarında çoğu zaman birçok personele/uzmana ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak bunu
sağlamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu tür durumlarda akran destekleme modelinden yararlanılabilir. Gelişimsel yetersizliği olan birey ile normal gelişim gösteren bireyler arasındaki etkileşimin arttırılması, birbirlerinden öğrenerek karşılıklı çıkar sağlamalarına imkan sağlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Odyolog

Rehber öğretmen / Psikolog

Sosyal hizmet uzmanı

Doktor

Fizyoterapist

Açıklama:

Kurumda görevli rehber öğretmen veya psikoloğun
görevleri şu şekildedir:
• BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak
• BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak
• Özürlü bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak
• Kurum rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını merkezde uygulanan destek eğitim programına göre hazırlamak, uygulamak ve bu programın uygulanmasında özel eğitim ve rehabilitasyon personeline rehberlik etmektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek ve Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim raporu hazırlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Psikolog

Odyolog

Dil konuşma

Fizyoterapist

Özel Eğitim Öğretmeni

Açıklama:

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının
tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek
Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki
gelişimleri takip etmek ve gelişim
raporu hazırlamak
Özürlü bireyin gelişen aşamalarından ve
doktor kontrollerinden okul/eğitim kurumu
müdürünü ve aileyi bilgilendirmek fiyoterapistin görevidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri genellikle hangi grupla kullanılmaktadır?

Görme Engeli

Zihin Engeli

Öğrenme Güçlüğü

Fiziksel Engel

Kaynaştırma Öğrencileri

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.
Yukarıda bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinde kullanılan modellerden bahsedilmiştir. Doğrudan ve dolaylı işbirliği modelleri kaynaştırma öğrencileri için kullanılan modellerdir (Batu, Çolak ve Odluyurt, 2012). Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetlerinden birisi değildir?

Tırnak kesimi

Yemek yeme

Diş fırçalama

Banyo

Kulak ve burun temizliği

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim
duyduğu kişisel bakım hizmetleri şunlardır:
• Bireyin tuvalet ihtiyacının giderilmesi konusunda
yardımcı olunması ve gerekli durumlarda
temizliğinin yapılması
• Tırnak kesimine yardımcı olunması
• Saçlarının taranmasına yardımcı olunması
• Dişlerini fırçalama, temizleme ve ağız bakımı
konusunda yardımcı olunması
• Banyo yaptırılması
• Yemek yerken yardım edilmesi
• El, yüz ve ayak temizliğinde yardımcı olunması
• Kulak ve burun temizliğinde yardımcı
olunması
• İstenmeyen tüylerin temizliğinde yardımcı olunması
• Kıyafetlerini giyip çıkarmasına yardımcı
olunması
• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesine
yardımcı olunması.
Yemek yeme ise özbakım berilerinden olup, doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın gelişimsel yetersizliği olan bireylere hizmet sunduğu alanlardan birisi değildir?

Çoklu tanı ve değerlendirme hizmeti

Evde bakım hizmeti

Yatılı bakım ve rehabilitasyon hizmeti

Umut evleri hizmeti

Özel bakım merkezleri hizmeti

Açıklama:

Bu ünite çok bilgi ağırlıklı bir ünite olup, Bloom Taksonomisi'ne göre üst düzeylerde (analiz, sentez vb.) soru yazımına uygun bir içeriğe sahip değildir.
Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik bu başlık altında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından sunulan hizmetler yer almaktadır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı gelişimsel yetersizliği olan bireyler şu alanlarda hizmet sunmaktadır: (a) evde bakım hizmeti, (b) yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezi, (c) umut evleri ve (d) özel bakım merkezleri.
Çoklu tanı ve değerlendirme hizmeti ise, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Rehberlik ve Araştırma Merkezleri tarafından sunulabilen bir hizmet olup, doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

İşitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamakla yükümlü özel eğitim ekibi üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özel eğitim uzmanı

Çocuk gelişimci

Odyolog

Fizyoterapist

Psikolog

Açıklama:

Özel eğitim kurumlarında çalışan odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevlerinden biri; işitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek,
alanına uygun program hazırlamak ve uygulamaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi, özel eğitim alanında kurulması gereken işbirliği sürecinin temel özelliklerinden birisi değildir?

Gönüllülük

Eşitlik

Ortak hedeflere bağlılık

Ortak kaynakların kullanımı

Sorumluluğun bir kişide toplanması

Açıklama:

Gönüllü katılım, ekip üyelerinin eşit haklara sahip olması, ortak bir hedefin belirlenerek bu hedefe dönük ortak kaynakların kullanımı ve sorumluluğun ortak paylaşımı özel eğitim alanında kurulması gereken işbirliği sürecinin temel özellikleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

"Öğrenme, gelişimsel yetersizliği olan birey seçilen konular/beceriler/tedaviler çerçevesinde çalışıp duruma göre sürecin parçalara ayrıldığı ve sonra çalışmaların bütün hâline getirildiği bir yöntemdir. Bu yöntemde tüm gelişimsel yetersizliği olan bireyler kendilerine en uygun yöntemi bulur ve kendi hızında öğrenir/bakım alır/tedavi alır."
Yukarıdaki bilgiler işbirliği ile öğretim/bakım/rehabilitasyon modellerinden hangisini örneklendirmektedir?

Bir öğretim/bakım/rehabilitasyon yapan, bir yardımcı uzman modeli

Ekip öğretimi/bakımı/rehabilitasyonu modeli

Koruyucu model/bakımı/rehabilitasyonu

İstasyon öğretimi/bakım/rehanbilitasyon modeli

Akran öğretimi/destekleme modeli

Açıklama:

İstasyon öğretimi/bakım/rehanbilitasyon: Bu yöntemde öğrenme, gelişimsel yetersizliği
olan birey seçilen konular/beceriler/tedaviler çerçevesinde çalışıp duruma göre sürecin
parçalara ayrıldığı ve sonra çalışmaların bütün hâline getirildiği bir yöntemdir. İstasyon
tekniğinde tüm gelişimsel yetersizliği olan bireyler kendilerine en uygun yöntemi bulur
ve kendi hızında öğrenir/bakım alır/tedavi alır. Gelişimsel yetersizliği olan bireyler açısından düşünüldüğünde bu son derece önemli bir durumdur. Hem eğitim hem öğretim hem de bakım ve rehabilitasyon sürecinde yer alan gelişimsel yetersizliği olan bireyler kendi hızları doğrultusunda çalışmaları, kendilerine göre yöntem seçmeleri, onlar açısında oldukça avantajlı bir durumdur. İstasyon modelinde, uzmanlar
farklı istasyonlardan sorumludurlar. Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi özel eğitim alanında ailelerle işbirliği kurarken yararlanılabilecek hizmet modellerinden birisi değildir?

Müşteri model

Akran destekleme modeli

Zenginleştirilmiş model

Uzman modeli

Eşli model

Açıklama:

Özel eğitim alanında ailenin sürece nasıl ve ne şekilde katılabileceğine ilişkin birbirinden
farklı görüşler ve modeller bulunmaktadır. Bunlar: koruyucu model, eşli model, uzman modeli, geçiş modeli ve zenginleştirilmiş model olarak sıralanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek bakım hizmetinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Hizmetlerin planlanması

Hizmetlerin değerlendirilmesi

Hizmetlere ulaşım

Hizmetlerin kalite kontrolü

Bakım Planı hazırlama

Açıklama:

Ünite oldukça bilgi ağırlıklı bir ünitedir. Bu nedenle, Bloom Taksonomisi'nde yer alan analiz, sentez vb. üst düzey yazılamamıştır.
Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek bakım hizmetinin ilk aşaması bakım hizmetinin planlanmasıdır. Bu aşama hem verilecek olan hizmetin etkin ve verimli olmasını sağlarken hem de uzmanlar arasında kurulacak olan işbirliğinin sınırlarını,
yöntemini ve niteliğini belirlemek açısından önemlidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin sağlık sistemine dâhil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici olabilecek unsurlardan birisi değildir?

Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları

Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısından yetersiz olması

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere hizmetlerde çok zaman ayrılması

Açıklama:

Lindsey (2002), aşağıdaki durumların gelişimsel yetersizliği bireylerin sağlık sistemine dâhil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici olabileceğini belirtmiştir:
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması,
• Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları,
• Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması,
• Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller,
• Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bazı bileşenleri ve aşamaları bulunmaktadır. Bu temel bileşenlerden süreç boyunca uygulanan yaklaşımların analiz edildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Bakım hizmetlerinin planlanması

Gözden geçirme

Bakım planını uygulama

Bakım gereksinimlerinin tanımlanması

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bazı bileşenleri ve aşamaları içermektedir. Bu temel bileşenler
ve aşamalar şunlardır; (a) değerlendirme, (b) bakım gereksinimlerinin tanımlanması, (c) bakım planı hazırlama, (d) bakım planını uygulama ve (e) gözden geçirme.
Gözden geçirme aşamasında; süreç boyunca uygulanan yaklaşım analiz edilir. Bütün sürecin değerlendirmesi yapılır. Belirli zaman aralıklarında uzun ve kısa vadeli hedeflere ilişkin incelemeler yapılır ve yeni değerlendirme tarihi belirlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilen kurum merkezli bakım hizmetlerini yürüten kurumlardan biridir?

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

Adalet Bakanlığı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Maliye Bakanlığı

Avrupa Birliği Bakanlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetlerinden biri değildir?

Tırnak kesimine yardımcı olunması

Banyo yaptırılması

Sosyal hayata katılımına yönelik destek sunulması

Yemek yerken yardım edilmesi

Saçlarının taranmasına yardımcı olunması

Açıklama:

Tırnak kesimine yardımcı olunması, banyo yaptırılması, yemek yemesine ve saçlarının taranmasına yardımcı olunması gelişimsel yetersizliğe sahip bir bireyin kişisel bakım konusundaki gereksinimleri arasında yer alırken sosyal hayata katılımına yönelik destek sunulması psikososyal destek hizmetler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşan evde kısa süreli bakım kaç gün ile sınırlandırılmıştır?

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır.Uzun süreli bakım ise tıbbi ve sosyal hizmetleri kapsamaktadır. Ancak uzun süreli bakımda sosyal hizmetler daha ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Bakım planı hazırlama
Gözden geçirme
Değerlendirme
Bakım gereksinimlerinin tanımlanması
Bakım planını uygulama

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

I-II-III-IV-V

IV-V-I-III-II

III-IV-I-V-II

V-IV-III-II-I

II-V-III-IV-I

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliğe sahip bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaz?

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin tıbbi veya teknik açıklamalar yapılması gerekiyorsa, sade ve yalın bir şekilde anlatılmalıdır.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere karşı empatik davranılmalıdır.

Bakım hizmetinin sağlanacağı ortamın fiziksel açıdan uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireye ve bireyin ailesine karşı mesafeli ve ciddi davranılmalıdır.

Bakım sağlanırken engelli bireyin özel hayatına saygı duyulmalı, mahremiyeti korunmalıdır.

Açıklama:

Bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar şunlardır:
• Gelişimsel yetersizliği olan bireye ve bireyin ailesine karşı güler yüzlü olunmalı, hoşgörülü ve saygılı davranılmalıdır.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireyler içten ve oldukça samimi bir şekilde dinlenilmelidir.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kendi yetersizlik durumlarına ilişkin tıbbi veya teknik açıklamalar yapılması gerekiyorsa, sade ve yalın bir şekilde anlatılmalıdır.
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylere karşı empatik davranılmalıdır.
• Bakım hizmetinin sağlanacağı ortamın fiziksel açıdan uygun olmasına dikkat edilmelidir.
• Bakım sağlanırken engelli bireyin özel hayatına saygı duyulmalı, mahremiyeti korunmalıdır

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi rehabilitasyon hizmetlerinin olumlu etkilerinden biri değildir?

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin, yetersizlik durumlarından dolayı yaşamlarını kolaylaştıracak cihazları kullanmaları ve bu sayede daha bağımsız olmalarını sağlama

Hastalığın/yetersizliğin etkilediği organ ve yapıların işlevini arttırmaya çalışmak

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin hastanede daha az süre kalmasını sağlamak

Gelişimsel yetersizliği olan bireye psikolojik açıdan destek olmak, yaşam alanlarını daha uygun hâle getirerek daha kaliteli bir yaşam sürmelerini sağlamak

Gelişimsel yetersizliği olan bireye iyilik yapmak

Açıklama:

Genel olarak rehabilitasyon hizmetlerinin olumlu etkileri şu şekilde sıralanabilir:
• Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin, yetersizlik durumlarından dolayı yaşamlarını kolaylaştıracak cihazları kullanmaları ve bu sayede daha bağımsız olmalarını sağlama
• Hastalığın/yetersizliğin etkilediği organ ve yapıların işlevini arttırmaya çalışmak
• Gelişimsel yetersizliği olan bireyin hastanede daha az süre kalmasını sağlamak
• Gelişimsel yetersizliği olan bireye psikolojik açıdan destek olmak, yaşam alanlarını daha uygun hâle getirerek daha kaliteli bir yaşam sürmelerini sağlamak

Doğru Cevap: E

Soru 84

Umut evleri
Yatılı bakım ve rehabilitasyon
Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri
Evde bakım

Yukarıdakilerden hangileri gelişimsel yetersizliğe sahip bireylere yönelik Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın sunduğu bakım ve rehabilitasyon hizmetleri arasında yer alır?

I ve III

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV

Açıklama:

Umut evleri, yatılı bakım ve rehabilitasyon ve evde bakım hizmetleri ile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından sunulan bakım ve rehabilitasyon hizmetleri arasında yer alır. Ancak özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan hizmetler arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde görev alan personellerden değildir?

Psikolog

Odyolog

Doktor

Fizyoterapist

Rehber öğretmen

Açıklama:

Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde psikolog veya rehber öğretmen, odyolog, fizyoterapist görev alır. Ancak doktor görev almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin esaslarının düzenlendiği “Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği" kaç yılında yayımlanmıştır?

2004

2005

2006

2007

2008

Açıklama:

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 31.05.2006 tarih ve 26184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ndeki esaslar doğrultusunda yürütülür

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin bakım ve rehabilitasyonu için gerekli işbirliği sürecinin temel özelliklerinden değildir?

İş birliği sürecine katılım zorunludur.

İş birliği süreci eşitliğe dayalıdır.

İş birliği süreci ortak bir hedefin belirlenmesini gerektirmektedir.

İş birliği süreci tüm kararlar için sorumluluğun paylaşılmasını gerektirir.

İş birliği süreci ortak kaynaklar gerektirmektedir.

Açıklama:

İş birliği yapılacak bireyle zorla çalışılması söz konusu olmayacağı için, bireylerin işbirliği sürecine gönüllü katılımları oldukça önemlidir. Başarılı bir işbirliği süreci, gönüllü katılım temelinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Gelişimsel yetersizliğe sahip bireylerin aileleri ile işbirliği sürecinde uzmanların ve ailelerin birlikte eş güdümlü olarak yürüttüğü işbirliği modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Uzman modeli

Geçiş modeli

Zenginleştirilmiş model

Müşteri modeli

Eşli model

Açıklama:

Eşli model, sürecin hizmet verenler/ uzmanlar ve aileler ile birlikte eş güdümlü olarak yürütülmesini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetlerine örnek olarak gösterilebilir?

Tırnak kesme

Alış veriş yapma

Fatura ödeme

Seyahat etme

Hesaplama yapma

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetlere örnek olarak;
• Bireyin tuvalet ihtiyacının giderilmesi konusunda yardımcı olunması ve gerekli durumlarda temizliğinin yapılması
• Tırnak kesimine yardımcı olunması
• Saçlarının taranmasına yardımcı olunması
• Dişlerini fırçalama, temizleme ve ağız bakımı konusunda yardımcı olunması
gösterilebilir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Bir şeyin iyi gelişmesi, iyi durumda kalması için verilen emek, birinin beslenme, giyinme, vb. gereksinimlerini üstlenme ve yerine getirme işi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Reanimasyon

Bakım

Yönlendirme

Kişisel bağımsızlık

Yetersizlik

Açıklama:

Türk Dil Kurumuna göre bakım ifadesi, bir şeyin iyi gelişmesi, iyi durumda kalması i.in verilen emek, birinin beslenme, giyinme, vb. gereksinimlerini üstlenme ve yerine getirme işi olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetleri kapsamına girmemektedir?

Psikososyal

Fizyolojik

Maddi destek

Tıbbi destek

Sosyal hizmet

Açıklama:

Evde bakım hizmetleri, engelli/yetersizliği, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya hastalık sonrası iyileşme döneminde bulunan bireyleri yaşadıkları ortamda destekleyerek, sosyal hayata adaptasyonlarını sağlamak, yaşamlarını mutlu ve huzurlu bir biçimde devam ettirerek toplumla bütünleşmelerini sağlamak, aile üyelerinin bakım sorumluluğunu hafifletmek için birey ve aileye sunulan psikososyal, fizyolojik ve tıbbi destek hizmetleri ile sosyal hizmetleri içeren bir bakım modeli şeklinde tanımlanmaktadır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Kısa süreli bakım hizmetleri kaç günle sınırlandırılmıştır?

20 gün

60 gün

15 gün

30 gün

45 gün

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır. Uzun süreli bakım ise tıbbi ve sosyal hizmetleri kapsamaktadır. Ancak uzun süreli bakımda sosyal hizmetler daha ön plana çıkmaktadır. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetleri ekibi içerisinde yer alır?

Fitoterapist

Dil konuşma terapisti

Psikiyatrist

Ergoterapist

Fizyoterapist

Açıklama:

evde sağlık hizmetlerinde yer alan .alışanlar, doktorlar, hemşireler, sosyal hizmet uzmanları, psikologlar, özel eğitim çalışanları, fizyoterapistlerdir. doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

I. Öngörüşme
II. Değerlendirme
III. Bakım gereksinimlerinin tanımlanması
IV. Bakım planı hazırlama
V. Bakım planını uygulama
VI. Gözden geçirme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakım planlamalarının temel bileşenlerindendir?

II, III, IV ve V

III, IV ve V

I, II, III ve V

IV ve V

I ve V

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bazı bileşenleri ve aşamaları içermektedir. Bu temel bileşenler ve aşamalar şunlardır; (a) değerlendirme, (b) bakım gereksinimlerinin tanımlanması, (c) bakım planı hazırlama, (d) bakım planını uygulama ve (e) gözden geçirme.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan hizmetlerdendir?

Umut evleri

Özel Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi

Özel bakım merkezi

Evde sağlık hizmeti

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Açıklama:

Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri de Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak hizmet veren kurumlardandır. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, bireylere özel eğitim desteği sağlamak, onların iş yaşamına ve bir mesleğe hazırlanmasına yardımcı olmak, örgün eğitim programlarından faydalanamayacak olanların temel yaşam becerilerini geliştirerek öğrenme ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla açılmış olan gündüzlü eğitim kurumlarıdır. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek
Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim raporu hazırlamak
Özürlü bireyin gelişen aşamalarından ve doktor kontrollerinden okul/eğitim kurumu müdürünü ve aileyi bilgilendirmek

Yukarıda sıralananlar özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan hangi personelin görevleri arasındadır?

Özel eğitim öğretmeni

Fizyatrist

Fizyoterapist

Dil konuşma terapisti

Psikolog

Açıklama:

Kurumlarda görev alan bir diğer personel olan fizyoterapistlerin ise bazı görevleri şu şekildedir:

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek
Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim raporu hazırlamak
Özürlü bireyin gelişen aşamalarından ve doktor kontrollerinden okul/eğitim kurumu müdürünü ve aileyi bilgilendirmek.

Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi işbirlikli hizmet modelleri arasında yer almaktadır?

Evde bakım hizmetleri

Kurum temelli bakım hizmetleri

Aile danışmanlığı

İş Birliği ile Danışmanlık

Fizyoterapi hizmetleri

Açıklama:

İş Birliği ile Danışmanlık; yetersizliği olan bireyin bakımını ve rehabilitasyonunu gerçekleştiren kişinin ihtiyaç duyduğu tüm konularda bu konuda yeterliliği olan uzmana danışmasına vurgu yapılmıştır. Uzmanlar, gelişimsel yetersizliği olan bireye bakım ve rehabilitasyon hizmeti veren kişiye, bakım programı, eğitim programlarını, gereksinim duyulan araç-gereçlerin nasıl kullanılacağını anlatarak yardımcı olurlar. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım ve rehabilitasyonlarında normal gelişim gösteren bireylerin desteğinden faydalanılan model aşağıdakilerden hangisidir?

Eşli model

Geçiş Modeli

Zenginleştirilmiş Model

Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri

Akran Destekleme Modeli

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım ve rehabilitasyonlarında çoğu zaman birçok personele/ uzmana ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak bunu sağlamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu tür durumlarda akran destekleme modelinden yararlanılabilir. Gelişimsel yetersizliği olan birey ile normal gelişim gösteren bireyler arasındaki etkileşimin arttırılması, birbirlerinden öğrenerek karşılıklı çıkar sağlamalarına imkan sağlamaktadır. Doğru bir akran desteği için, destekte bulunacak akranların doğru bir şekilde yetiştirilmesi gerekmektedir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

26244 sayılı Resmî Gazete’de yer alan ‘Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik’ hangi tarihte yayınlanmıştır?

2003

2004

2006

2007

2009

Açıklama:

‘Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik’ 2006 yılında yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım sürecinde ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin belirlendiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Bakım Planı Hazırlama

Bakım Planını Uygulama

Gözden Geçirme

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin bakım sürecinde ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin belirlendiği aşama, bakım gereksinimlerinin tanımlandığı aşamadır.
Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Doğru Cevap: B

Soru 101

Psikolojik ve fiziksel açıdan sorun yaşayan gelişimsel yetersizliği olan bireylerin tespit edilmesi
Yapılan tespit sonucunda kurum bakımına alınması
Bireylerin bakım, beslenme, zihinsel ve bedensel açıdan ihmal ve istismar edilmelerinin önlenmesi
Uyum sağlama becerilerinin geliştirilmesi

Yukarıda verilen maddeler Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın sunduğu hangi hizmet kapsamına girmektedir?

Evde Bakım Hizmeti

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Tıbbi Sosyal Hizmet

Umut Evleri

Özel Bakım Merkezleri

Açıklama:

Verilen maddeler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri’nin hizmetleri kapsamında değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik hizmet veren kurumlar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde hizmet vermektedir?

Evde Sağlık Hizmeti

Evde Bakım Hizmeti

Tıbbi Sosyal Hizmet

Özel Bakım Merkezleri

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Açıklama:

Evde Bakım Hizmeti ve Özel Bakım Merkezleri Aile Sosyal Politikalar Bakanlığının, Evde Sağlık Hizmeti ve Tıbbi Sosyal Hizmet de Sağlık Bakanlığı’nın, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri ise Milli Eğitim Bakanlığı’nın sunduğu hizmetlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Gelişimsel yetersizliği olan bireyi ve normal gelişim gösteren bireyleri destekleme
Gelişimsel yetersizliği olan bireyin gelişimini desteklemek için uzmanlar, aile, bakım veren diğer kişileri planlama, uygulama ve değerlendirme

Verilen maddelerde açıklanan iş birlikli hizmet modeli aşağıdakilerden hangisidir?

İş Birliği ile Öğretim/Bakım/Rehabilitasyon

Ailelerle İş Birliği Kurma

Akran Destekleme Modeli

Doğrudan ve Dolaylı İşbirliği Modelleri

İş Birliği ile Danışmanlık

Açıklama:

İş birliği ile öğretim/bakım/rehabilitasyon hem gelişimsel yetersizliği olan bireyi hem de normal gelişim gösteren bireyleri destekleyen bir modeldir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Rehabilitasyon imkânlarının ve programlarının çeşitlendirilip, içeriği daha da ileri taşımak amacıyla yapılan bir farklılaşma stratejisi olan ailelerle iş birliği kurma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Koruyucu model

Uzman Modeli

Geçiş Modeli

Zenginleştirilmiş Model

Müşteri Model

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 105

Sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirler.
Sınıf öğretmeni belirlenen konuyu anlatır.
Özel eğitim öğretmeni etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder.

Doğrudan ve dolaylı işbirliği modelleri düşünüldüğünde verilen maddeler aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Birlikte öğretim

Destekleyici öğrenme etkinlikleri

Tamamlayıcı öğretim

İş birliği yaparak problem çözme

Ekip öğretim yöntemi

Açıklama:

Destekleyici öğrenme etkinlikleri modelinde, sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinlikleri belirleyerek sınıf öğretmeninin konuyu anlatırken özel eğitim öğretmeninin ise konunun daha iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaptığı görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Engelli bireylerle ilgili ilk uluslararası bildirge olan “Özürlü Hakları Bildirgesi” kaç yılında ilan edilmiştir?

1970

1971

1972

1973

1974

Açıklama:

Engelli bireylerle ilgili ilk uluslararası bildirge olan “Özürlü Hakları Bildirgesi” 1973 yılında ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin tedavilerini olumsuz yönde etkileyebilecek olan psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunların çözümünde hastanelerde bulunan ve sosyal hizmet çalışanları tarafından koordine edilerek sunulan hizmet aşağıdakilerden hangisidir?

Evde Sağlık Hizmeti

Tıbbi Sosyal Hizmet

Evde Bakım Hizmeti

Özel Bakım Merkezleri

Umut Evleri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde yer alan çalışmacılardan birisi değildir?

Rehber Öğretmen

Odyolog

Fizyoterapist

Psikolog

Psikiyatrist

Açıklama:

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde psikiyatrist yer alan çalışmacılardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik verilen evde bakım hizmetleri ile ilgili doğrudur?

Kısa süreli bakım bir hafta ile sınırlandırılmış olup sosyal hizmetleri kapsamaktadır.

Evde bakım hizmetlerinde temel amaç, yetersizliği olan bireylerin kaliteli, gereksinimleri doğrultusunda ve düşük maliyetli hizmet almasıdır.

Evde bakım modeli Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yetersizliği, hasta ve yaşlılara yönelik olarak başlatılmış bir hizmettir.

Evde bakım sadece tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır ve aile hekimleri vasıtası ile
bu hizmetler sunulmaktadır.

Evde bakım hizmetleri genel olarak 2 açıdan sınıflandırılmaktadır; evde bakım hizmetinin süresi ile formel ve informal bakım.

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik verilen evde bakım hizmetlerinin temel amacı yetersizliği olan bireylerin kaliteli, gereksinimleri doğrultusunda ve düşük maliyetli hizmet almasıdır. B seçeneği dışındaki şıklar yanlış ifadeler içermektedir. Dolayısıyla cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinin dezavantajlarından biridir?

Evde bakım hizmetleri kapsamında, ihtiyaç duyan bireylerin kendi duygu ve düşünceleri dikkate alınarak destek hizmetleri planlanır ve sunulmaya çalışılır.

Evde bakım hizmetlerinde yetersizliği olan bireylerin hastalığa yakalanma riski daha
azdır.

Evde bakım hizmetleri, maliyet açısından diğer hizmetlere göre daha düşüktür.

Evde bakım hizmetleri, kurumsal bakım hizmetlerine alternatif bir sistemdir. İhtiyaç
duyan bireylere daha özgür ve kendi otonomisinde olma şansı verir.

Evde bakım hizmeti sunacak sağlık personeli sürekli olarak hastanın yanında
bulunamamaktadır.

Açıklama:

Evde bakım hizmeti sunacak sağlık personelinin de sürekli olarak hastanın yanında
bulunamaması bir dezavantajdır. E seçeneği dışındaki seçeneklerde evde bakım hizmetlerinin avantajları sıralanmıştır. Dolayısıyla cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Lindsey'e (2002) göre gelişimsel yetersizliği olan bireylere bakım hizmeti sunarken karşılalaşılabilecek güçlüklerden biri değildir?

Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları.

Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması.

Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kurum tedavisini reddetmesi.

Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması.

Açıklama:

Lindsey (2002), aşağıdaki durumların gelişimsel yetersizliği bireylerin sağlık sistemine dâhil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici olabileceğini belirtmiştir:
• Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları
• Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması
• Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller
• Hastane veya bakım merkezinin çevresel şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması
Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin kurum tedavisini reddetmesi durumu bu ifadeler arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin genel sağlık durumu (akut ve kronik hastalıklar, sistemik sorunlar), akıl sağlığı, sosyal becerileri ve yaşam becerilerinin incelendiği bakım hizmeti planlama aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Bakım Gereksinimlerinin Tanımlanması

Bakım Planı Hazırlama

Bakım Planını Uygulama

Gözden Geçirme

Açıklama:

Değerlendirme aşamasında bireyin genel sağlık durumu (akut ve kronik
hastalıklar, sistemik sorunlar), akıl sağlığı, sosyal becerileri ve yaşam becerileri incelenir. Dolayısıyla cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 113

ABD'deki İlk rehabilitasyon merkezi kim tarafından kurulmuştur?

Dr. Twerski

Dr. Rusk

Dr. Suzy Heck

Dr. Rush

Dr. Keeley

Açıklama:

ABD'deki ilk rehabilitasyon merkezi Dr. Rusk tarafından kurulmuştur. Dolayısıyla cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının gelişimsel yetersizliği olan bireylere hizmet sunduğu alanlardan biri değildir?

Evde bakım hizmetleri

Yatılı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri

Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Umut Evleri

Özel Bakım Merkezleri

Açıklama:

Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri Millî Eğitim Bakanlığının sunduğu
hizmetler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Özel eğitim kurumlarında çalışan odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevlerinden biridir?

Özürlü bireyleri tanımaya yönelik, rehberlik ve psikolojik danışma biriminde kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak.

Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek.

Özürlü bireylerin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkında alanına uygun değerlendirme ve önerilerde bulunmak.

İşitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak.

Kurum personeline yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve destek çalışmalarını
planlamak ve yürütmek.

Açıklama:

Özel eğitim kurumlarında çalışan odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevlerinden biri işitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamaktır. Dolayısıyla cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir iş birliği süreci için gerekli olan bazı temel özelliklerden biri değildir?

İş birliği sürecine gönüllü katılım

İş birliği süreci eşitliğe dayalıdır

İş birliği sürecine bireylerin kendi kişisel bakış açıları karıştırılmamalıdır.

İş birliği süreci ortak bir hedefin belirlenmesini gerektirmektedir

İş birliği süreci ortak kaynaklar gerektirmektedir

Açıklama:

İş birliğinin başarılı olması için gereken koşullardan biri iş birliği sürecine dâhil olacak
olan bireylerin kendi kişisel bakış açılarını gözden geçirmeleridir. İş birliği sürecine katılacak olanların kişisel görüşleri iş birliği sürecinin başarılı şekilde ilerlemesi için önemli bir durumdur. Dolayısıyla cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Hangi yöntemde gelişimsel yetersizliği olan birey, seçilen konular/tedaviler çerçevesinde çalışır ve duruma göre süreçler parçalara ayrılıp sonra çalışmalar bir bütün haline getirilir?

İstasyon öğretimi

Ekip öğretimi

İşbirlikçi öğretim

Ev öğretimi

Dayanışma öğretimi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 118

Bakım ve rehabilitasyon imkânlarının ve programlarının çeşitlendirilip, içeriği daha da ileri taşımak amacıyla yapılan farklılaşma stratejileri hangi modele aittir?

Geçiş Modeli

Zenginleştirilmiş Model

Eşli Model

Müşteri Modeli

Uzman model

Açıklama:

Zenginleştirme, bakım ve rehabilitasyon imkânlarının ve programlarının çeşitlendirilip, içeriği daha da ileri taşımak amacıyla yapılan bir farklılaşma stratejisidir. Dolayısıyla cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim
duyduğu kişisel bakım hizmetlerinden değildir?

Tırnak kesimine yardımcı olunması

Banyo yaptırılması

Yemek yerken yardım edilmesi

Araç sürmek için belge almasına yardım

Kulak ve burun temizliğinde yardımcı
olunması

Açıklama:

Araç sürmek için belge almasına yardım

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetinin avantajlarından değildir?

maliyet açısından diğer hizmetlere göre daha düşüktür

bireylerin yaşam kalitelerini de olumlu yönde etkilemektedir

hastalık ve yetersizlik durumlarında bireye ulaşabilmenin tek yolu evde bakım
hizmetleridir

ihtiyaç duyan bireylerin kendi duygu ve düşüncelerine ve kurallarına değer verilir

bakım hizmeti sunacak sağlık personelinin de sürekli olarak hastanın yanında
bulunamaması

Açıklama:

bakım hizmeti sunacak sağlık personelinin de sürekli olarak hastanın yanında
bulunamaması

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdaki durumların hangisi gelişimsel yetersizliği bireylerin sağlık sistemine dâhil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici değildir?

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması

Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları

Sağlık sisteminin bunun için elverişli olması

Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller

Hastane veya bakım merkezinin çevresel
şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması

Açıklama:

Sağlık sisteminin bunun için elverişli olması

Doğru Cevap: C

Soru 122

I-Özürlü bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek
II-BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak
III-Fiziksel rehabilitasyona alınan özürlü bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim
raporu hazırlamak
Yukarıdakilerden hangileri fizyoterapistlerin görevleri içinde yer alır?

I, II ve III

II ve I

III ve II

I ve III

yalnız II

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: A

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi aile ile işbirliğinde ailelerin ol alacağı modellerden değildir?

koruyucu model

uzman modeli

geçiş modeli

eşli modeli

doğrudan işbirlik modeli

Açıklama:

doğrudan işbirlik modeli

Doğru Cevap: E

Soru 124

''... bakım ve rehabilitasyon süreci, gelişimsel yetersizliği olan bireyin ailesi ile hizmet verenler arasında karşılıklı alışveriş süreci olarak görülmektedir.''
bahsedilen tanımdaki model aşağıdakilerden hangisidir?

geçiş modeli

müşteri modeli

eşli modeli

koruyucu modeli

zenginleştirilmiş modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmeti veren kurumlardan sayılmaz?

özel bakım ve rehabilitasyon merkezleri

özel huzurevleri

özel sağlık kuruluşları

sivil savunma örgütleri

aile ve rehabilitasyon merkezleri

Açıklama:

sivil savunma örgütleri

Doğru Cevap: D

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde yer alan çalışmacılardan sayılamaz?

polisler

fizyoterapistler

doktorlar

özel eğitimciler

psikolojik danışmanlar

Açıklama:

polisler

Doğru Cevap: A

Soru 127

Rehabilitasyon hizmetlerinin gelişmeye başladığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

almanya

italya

fransa

türkiye

abd

Açıklama:

abd

Doğru Cevap: E

Soru 128

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri'nin çalışma yürütmeliği hangi Kahnun Hükmünde Kararnameye bağlıdır?

573

598

621

623

657

Açıklama:

573

Doğru Cevap: A

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylerin gereksinim duyduğu kişisel bakım hizmetleri arasında sayılmaz?

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal hayata uyum ve katılımına yardımcı olunması

Tırnak kesimine yardımcı olunması

Dişlerini fırçalama, temizleme ve ağız bakımı konusunda yardımcı olunması

Yemek yerken yardım edilmesi

Kulak ve burun temizliğinde yardımcı olunması

Açıklama:

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal hayata uyum ve katılımına, bağımsız
yaşama becerisine yönelik sosyal, kültürel,
sanatsal ve sportif etkinliklere katılması konusunda destek hizmetlerinde bulunma psikososyal destek kapsamında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi engellilere yönelik psiko-sosyal hizmetlerden biri sayılmaz?

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin engel
durumunu ve içinde bulunduğu durumu kabullenmelerine, konu hakkında bilgilendirilmelerine, gelişim alanlarının desteklenmesine
yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması

Bakıma muhtaç bireylerin gereksinim
duyduğu tuvalet ihtiyacının giderilmesi konusunda yardımcı olunması ve gerekli durumlarda temizliğinin yapılması

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ve ailelerinin sosyal hakları ve var olan kaynakların
kullanılmasına yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin yalnızlık, umutsuzluk, intihar eğilimi, stresi depresyon, reddedilme gibi olumsuz durumlardan
kurtarılmasına yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması

Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal
hayata uyum ve katılımına, bağımsız yaşama
becerisine yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve
sportif etkinliklere katılması konusunda destek
hizmetlerinde bulunma

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği
olan bireylerin gereksinim duyduğu psikososyal
destek hizmetleri ise şunlardır;
• Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ailelerinin, engelli bireyi ve engel durumları
kabul etmelerine, konu hakkında bilgilendirilmelerine yönelik bireysel veya grup çalışmaları yapılması
• Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin engel durumunu ve içinde bulunduğu durumu kabullenmelerine, konu hakkında
bilgilendirilmelerine, gelişim alanlarının
desteklenmesine yönelik bireysel veya grup
çalışmaları yapılması
• Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin ve
ailelerinin sosyal hakları ve var olan kaynakların kullanılmasına yönelik bireysel veya
grup çalışmaları yapılması
• Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin sosyal hayata uyum ve katılımına, bağımsız
yaşama becerisine yönelik sosyal, kültürel,
sanatsal ve sportif etkinliklere katılması konusunda destek hizmetlerinde bulunma
• Bakıma muhtaç olan engelli bireylerin yalnızlık, umutsuzluk, intihar eğilimi, stresi
depresyon, reddedilme gibi olumsuz durumlardan kurtarılmasına yönelik bireysel veya
grup çalışmaları yapılması (MEB, 2013)

Doğru Cevap: B

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetleri kapsamında yer alan tıbbi destek hizmetler kapsamında değildir?

Doktor muayenesi

Hemşire takibi

Alışveriş desteği

Fizyoterapist desteği

EKG ve ultrason çekimi

Açıklama:

Evde bakım hizmetleri birçok destek hizmetini kapsamaktadır.Talepte bulunan bireylerin evde tıbbi olarak
doktor muayenesi ve hemşire bakımı, fizyoterapist
desteği, ultrasonografi ve EKG gibi hizmetlerden
yararlanma hakkı bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 132

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. Kısa süreli bakım süresi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

60 gün

50 gün

40 gün

30 gün

20 gün

Açıklama:

Kısa süreli bakım, genel olarak tıbbi hizmetlerden oluşmaktadır. 30 gün ile sınırlandırılmıştır. Uzun süreli bakım ise tıbbi
ve sosyal hizmetleri kapsamaktadır. Ancak
uzun süreli bakımda sosyal hizmetler daha
ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetleri sınıflama türlerinden birisi değildir?

Tıbbi hizmetler

sosyal hizmet

Kısa süreli bakım hizmeti

uzun süreli bakım hizmeti

Kalıcı bakım hizmeti

Açıklama:

Evde bakım hizmetleri, genel olarak üç açıdan
sınıflandırılmaktadır. Bunlardan ilki, evde bakımın
sadece tıbbi hizmetlerden oluşmaması aynı zamanda bireyin ihtiyaç duyabileceği sosyal hizmetleri de
kapsamasıdır. Evde bakım hizmetlerinin ikinci sınıflandırılma biçimi de verilen bakım hizmetinin
süresidir. Diğer bir deyişle evde bakımın kısa süreli yarı uzman kişilerin verdikleri bakım hizmetidir.
İnformal bakım hizmetleri ise aile bireylerinin veya
yakınlarının verdikleri hizmetlerdir (Oğlak, 2007).
veya uzun süreli şeklinde sunulmasıdır Son olarak
da sunulan bakım hizmetinin formel ve informal
bakım olarak sınıflandırılmasıdır. Formel bakım
hizmetleri, farklı meslek alanlarındaki uzman ya da

Doğru Cevap: E

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek bakım hizmetinin temel amaçları arasında değildir?

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin şu andaki eğitim durumunun planlanması

Gelecekte ortaya çıkacak muhtemel sağlık sorunları karşısında önlem alınması

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin çevresinden olabildiğince bağımsız hareket
etmesi

Gelecekte ortaya çıkacak muhtemel sağlık sorunları karşısında önlem alınması

Gelişimsel yetersizliği olan bireyin iyileşme sürecine destek olunması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği bireylerin sağlık sistemine dâhil edilmesi ve yararlanmasında engelleyici faktörler arasında sayılamaz?

Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller

Ev ortamının çevresel
şartlar ve fiziki koşullar açısından yetersiz olması

Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları

Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması

Açıklama:

Gelişimsel yetersizliği olan bireylerin mevcut sınırlılıklarının olması
• Tecrübe yetersizliği bulunan sağlık ve bakım personelinin uygulamaları
• Hasta yoğunluğu nedeniyle gelişimsel yetersizliği olan bireylere yeterince zaman ayrılamaması
• Sağlık sisteminde bulunan bürokratik engeller
• Hastane veya bakım merkezinin çevresel
şartlar ve fiziki koşullar açısında yetersiz olması

Doğru Cevap: B

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi gelişimsel yetersizliği olan bireylere verilecek olan bakım hizmetinin planlanma sürecinin bileşenlerinden birisi değildir?

değerlendirme

Bakım gereksinimlerinin tanımlanması

Bakım için maddi finansman bulunması

Bakım hizmeti için planı hazırlama

Bakım planını uygulama ve gözden geçirme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi işbirliği ile çalışmanın esasları arasında değildir?

Gönüllülük

Sonuç sorumluluğu

Ortak amaç

İşbirliği liderliği

Ortak kaynaklar

Açıklama:

İş birliği sürecine gönüllü katılım: İş birliği yapılacak bireyle zorla çalışılması söz konusu olmayacağı için, bireylerin işbirliği sürecine gönüllü
katılımları oldukça önemlidir. Başarılı bir işbirliği
süreci, gönüllü katılım temelinde olmalıdır (Friend, 2006). Gönüllü katılım sayesinde bireyler istedikleri şekilde çalışabilecek ve bu sayede motive
olabileceklerdir.
İş birliği süreci eşitliğe dayalıdır: İş birliği sürecinde yer alan her birey eşit haklara sahiptir ve
önemli katkılar sunmaktadır. Duruma göre bazı
uzmanların katkılarının daha fazla olduğu kabul
edilebilir ancak diğer iş birliği yapan bireylerin de
kendilerinin önemli olduğunun farkında olmaları
gerekmektedir. Ayrıca, işbirliği sürecine dâhil olan
herkesin birbirinden farklı konularda bilgi ve becerileri bulunduğu düşünülürse herkesin eşit haklara
sahip olduğu göz ardı edilmemiş olur.
İş birliği süreci ortak bir hedefin belirlenmesini
gerektirmektedir: İş birliği sürecinde ortak bir hedef
belirlemek en önemli koşullardan biridir. Belirlenen ortak hedef ve amaçlar doğrultusunda planlama yapılarak süreç bu hedefler kapsamında şekillenecektir. Herkes tarafından belirlenen hedefler bir
havuzda toplanarak ortak olanlar arasından seçim
yapılarak ortak hedeflerin belirlenmesi sağlanabilir.
İş birliği süreci tüm kararlar için sorumluluğun
paylaşılmasını gerektirir: İşbirliği sürecinde dâhil
olan bireyler, süreç içerisinde kararlar alıp bu doğrultuda çalışmalar yürüteceklerdir. Karar alma sürecinde, iş birliği yapacakların sorumluluk almaları beklenmektedir. Bu sayede işbirliği ortamı da
güçlenecektir. Tüm bireylerin sorumluluk alması,
işlerin tek bir kişi tarafından yürütülmesini de engellemiş olacaktır.
İş birliği süreci ortak kaynaklar gerektirmektedir:
İş birliği sürecinde yer alacakların ortak kaynaklara
gereksinim duyacakları bilinmektedir. Süreç içerisinde yer alan bireylerin uzmanlık alanlarına göre
bu kaynakların sayısı artacaktır. Olabildiğince farklı kaynaktan yararlanmak, gelişimsel yetersizliği
olan bireyler açısında oldukça avantajlı bir durum
yaratılmasını sağlayacaktır.
İş birliği süreci çıktıların ortak olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir: İş birliği süreci oldukça
kapsamlı ve emek gerektiren bir süreçtir. Bu açıdan süreç sonunda, sonuçların değerlendirilmesi de
önemlidir. Bu sayede hem ekibin kendini görmesi
hem de işbirliği sürecinin gözden geçirilmesi sağlanmış olur

Doğru Cevap: D

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan iş birlikli hizmet modelleri arasında sayılamaz?

Destekleyici öğretim

Birlikte öğretim

Tamamlayıcı öğretim

Ekip öğretimi

İşbirliği ile problem çözme

Açıklama:

Doğrudan iş birlikli hizmet modelleri arasında
yer akan birlikte öğretim, sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeninin sınıf içerisinde beraber çalışarak
eğitim-öğretim sürecini yürütmeleridir. Özel eğitim
öğretmeni süreç içerisinde aktif biçimde rol almaktadır. Bir diğer yöntem olan tamamlayıcı öğretim ise
sınıf öğretmeninin öğretim için gerekli materyalleri
hazırlamakla yükümlü olduğu özel eğitim öğretmeninin ise özel öğretim yöntemlerinden faydalanarak
öğretim sürecine dahil olduğu bir yöntemdir. Burada öğrencilere yeni beceriler öğretilerek bu becerileri genelleme şansı tanınmış olur. Bir diğer yöntem destekleyici öğrenme etkinlikleri yöntemidir. Bu
modelde sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni
öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim etkinliklerini belirler. Sınıf öğretmeni belirlenen konuyu
anlatırken özel eğitim öğretmeni de konunun daha
iyi anlaşılması için çeşitli etkinlikler yaparak öğrencilere yardım eder. Ekip öğretim yönteminde de sınıf
öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni sınıfta bulunan
tüm öğrencilerin sorumluluklarını alır. Bütün aşamalarda öğretmenler birlikte çalışır. Bu model iş
birliği ile öğretimi yeni öğrenen öğretmenler ve iş
birliğine yatkın olmayan öğretmenler için uygulanması zor olan bir modeldir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Bireyin zihin engelli olarak kabul edilebilmesi için zihinsel yetersizlik ve gelişimsel bozukluğun kaç yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkmış olması gerekir?

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik, gelişimsel bir bozukluk olup, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde; “zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna bağlı olarak kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkan ve özel eğitim ile destek eğitim
hizmetlerine ihtiyaç duyan birey” olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Zeka bölümü puanı kaçın altında olan bireyler zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamaktadırlar?

100

Açıklama:

Ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin zekâ bölümü puanları 70 olarak kabul edilmekte olup 70 zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü puanına sahip olmak, ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına gelmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sosyal uyumsal davranışlardan biridir?

Yasalara uyma

Yemek yeme

Okuma yazma becerileri

Harekat etme

Giyinme vb. beceriler

Açıklama:

Sosyal uyumsal davranışlar
• Kişiler arası ilişkiler
• Sorumluluk alma
• Kuralları izleme
• Yasalara uyma
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

20-25 ile 35-40 arası zeka bölümü puanına sahip bireyin zihinsel yetersizlik düzeyi hangisidir?

Hafif

Orta

Ağır

Çok ağır

Çok çok ağır

Açıklama:

Zekâ Bölümü Puanları Zihinsel Yetersizlik Düzeyi
50-55 ile 70 arası Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik
35-40 ile 50-55 arası Orta düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile 35-40 arası Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile daha aşağısı Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerin öz bakım becerilerini edinmelerini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Büyük kas becerilerindeki yetersizlik

Fiziksel gelişimde yetersizlik

El-göz koordinasyonundaki yetersizlik

Küçük kas becerilerindeki yetersizlik

Bilişsel becerilerde yetersizlik

Açıklama:

öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenler bulunmaktadır. Bu etmenleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler
• Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler
• El-göz koordinasyonunda yetersizlik
• Bilişsel becerilerde yetersizlik ve
• Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylere öz bakım becerilerinin öğretiminde kullanılan stratejilerden biridir?

Maddi destek

Tıbbi yardım

Fiziksel ipucu

Zihinsel ipucu

Toplumsal destek

Açıklama:

öz bakım becerilerinin öğretiminde kullanılan en etkili yöntemin üçlü ipucu sistemi olduğunu belirtmek mümkündür.
Fiziksel ipucu/fiziksel yardım
Sözel ipucu/sözel yardım
Model ipucu/model olma
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerde daha yaygın görülen hastalıklardan biri değildir?

Epilepsi

Kabızlık

Reflü

Alerji

Kalp krizi

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde daha fazla rastlanan sağlık sorunları,
motor beceri eksiklikleri, epilepsi, otitis media (orta kulak iltihabı), reflü, alerji, uyku bozuklukları, işitme-görme bozuklukları, ağız sağlığı, kabızlık, ağrılı adet görme şeklinde sıralanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi zihin engelli bireylerde beslenmeye ilişkin gözlenen problemlerdendir?

Aileyle birlikte yemek yeme

Kendi başına yemek yeme

Yemeği ret etme

Uygun kiloda olma

Öğün saatinde yemek yeme

Açıklama:

Beslenmeye ilişkin problemler, aşırı kilo ya da düşük kilo, yemek reddi ya da yemek seçiciliği gibi çeşitli biçimlerde gözlenebilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Zihin engelli bireylerin yemek seçiciliği problemini aşmada aşağıdaki yöntemlerden hangisi uygulanır?

Sıralı sunum

Fiziksel yardım

Sabit kaşık

Sembolik iletişim

Azaltarak sunma

Açıklama:

Yemek seçiciliği durumlarında kullanılabilecek başka yöntemler de bulunmaktadır. Örneğin eş zamanlı sunum ve sıralı sunum bunlardandır. Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi zihin engelli bireylerin problem davranışlarının oluşmasına yönelik işlevlerden biri değildir?

İlgi elde etme

Öz bakım becerisinden kaçma

İçsel uyarandan kaçma

İlgiden kaçma

Nesne ya da etkinlik elde etme

Açıklama:

Problem davranışlar aslında bir iletişim işlevi görmektedir. Bu anlamda problem davranışların işlevlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• İçsel uyaran elde etme
• İlgi elde etme
• Nesne ya da etkinlik elde etme
• İçsel uyarandan kaçma
• İlgiden kaçma
• Nesne ya da etkinlikten kaçma
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı olan DSM-V'de yer alan zihinsel yetersizliğin tanı ölçütlerinden biri değildir?

Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak

Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar

Bu durumun çocukluk çağı gelişim dönemi içerisinde ortaya çıkması

Zihinsel işlevlerinin ortalamanın altında olması

Güçlüklerin okul çağında azalması

Açıklama:

Ülkemizde kısaca DSM-V olarak bilinen bu el kitabına göre, zihinsel yetersizlik; çocukluk çağı döneminde başlayan, zihinsel güçlüklerle birlikte bireylerin günlük yaşantı içerisinde kavramsal, sosyal ve pratik alanlarda sınırlılıklar yaşamasına neden olan gelişimsel bozukluk olarak tanımlanmaktadır.
DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri
ise aşağıdaki şekildedir:
1. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
2. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
3. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Bir kişinin zekâ testleri ile elde edilen zekâ yaşının, takvim yaşına bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile elde edilen sayıya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Zekâ Bölümü

Zekâ İşlevi

Zekâ Türü

Zekâ Gelişimi

Zekâ Ölçeği

Açıklama:

Zekâ Bölümü: Bir kişinin zekâ testleri ile elde edilen zekâ yaşının, takvim yaşına bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile elde edilen sayıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Zeka bölümü 35-40 ile 50-55 arası olan bireyler, hangi yetersizlik düzeyi içerisinde tanımlanmaktadır?

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Kişiye bağımlı zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, gerektiğinde zihinsel yetersizliği olan öğrenciye ve devam ettiği sınıfındaki öğretmenine destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması koşulu ile yetersizliği olan bireylerin akranları ile birlikte genel eğitim sınıflarında eğitim görmesi" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Destek eğitim odası

Gölge öğretmenlik

Kaynaştırma

Özel sınıf eğitimi

Bakım hizmetleri

Açıklama:

Kaynaştırma; özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, gerektiğinde zihinsel yetersizliği olan öğrenciye ve devam ettiği sınıfındaki öğretmenine destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması koşulu ile yetersizliği olan bireylerin akranları ile birlikte gene eğitim sınıflarında eğitim görmesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu etmenlerden biri değildir?

Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler

Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler

El-göz koordinasyonunda yetersizlik

Bilişsel becerilerde yetersizlik

Gelişime uygun aile tutumları

Açıklama:

Öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenler bulunmaktadır. Bu etmenleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler
• Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler
• El-göz koordinasyonunda yetersizlik
• Bilişsel becerilerde yetersizlik ve
• Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Bakım sunan kişi, zihinsel yetersizliği olan bireye yemeğini yedirirken; kaşıkla yemeğini ağzına vermek yerine, elini bireyin elinin üzerine koyarak, kaşığı tutmasını, kaşığı ağzına götürmesini sağlayabilir. Örnekte sunulan ipucu (yardım) türü aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel ipucu

Model ipucu

Sözel ipucu

Sözel olmayan ipucu

Jest ipucu

Açıklama:

Fiziksel ipucu/ fiziksel yardım, bir becerinin bizzat bireyin elinden tutularak kendisine yaptırılmasıdır. Örneğin, bakım sunan kişi, zihinsel yetersizliği olan bireye yemeğini yedirirken; kaşıkla yemeğini ağzına vermek yerine, elini bireyin elinin üzerine koyarak, kaşığı tutmasını, kaşığı ağzına götürmesini sağlayabilir. Başka bir örnekle açıklamak gerekirse, giyinme-soyunma bakımı sunarken, bireyin pantolonunu indirmek yerine, bireyin ellerinden tutarak pantolonunu indirmesini sağlayabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

...... yönteminde ipuçları, en az düzeydeki ipucundan, en yüksek düzeydeki ipucuna doğru sıralanmaktadır. Örneğin, öğretime başlarken önce sözel ipucu, ardından model ipucu ve en son olarak fiziksel ipucu verilir. Cümledeki boşluğa gelmesi gereken öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

İpucunun giderek arttırılmasıyla öğretim

İpucunun giderek azaltılmasıyla öğretim

Eş zamanlı ipucuyla öğretim

Sabit bekleme süreli öğretim

Aşamalı yardımla öğretim

Açıklama:

İpucunun giderek arttırılmasıyla öğretim yöntemi, orta ve ileri derecede zihinsel yetersizliği olan bireylere çok çeşitli becerilerin öğretiminde etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Beceri öğretimi yanında bu yöntem aynı zamanda zihinsel yetersizliği olan bireylere, kendisine söylenilenleri yerine getirme bir diğer ifadeyle yönergelere uyma davranışının kazandırılmasında da kullanılmaktadır. Bu yöntemde ipuçları, en az düzeydeki ipucundan, en yüksek düzeydeki ipucuna doğru sıralanmaktadır. Örneğin, öğretime başlarken önce sözel ipucu, ardından model ipucu ve en son olarak fiziksel ipucu verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Sadece hamburger yemek gibi tek tip gıda ile beslenmek, yetersizliği olan bireylerin beslenme problemlerinden olan hangi şekildeki yemek seçiciliğine girmektedir?

Dokusuna göre

Besleyen kişiye göre

Isısına göre

Yere göre

Gıda türüne göre

Açıklama:

Yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle aşağıdaki şekillerde gözlenebilir:
• Türüne göre: Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibi.
• Dokusuna göre: Farklı dokulardaki yiyecekleri tüketmemek, tek tip dokudaki yiyecekleri yemek, örneğin sadece püre kıvamında yemek
• Isısına göre: Örneğin sadece oda sıcaklığında yemek, soğuk ya da sıcak besinleri kabul etmemek
• Besleyen kişiye göre: Örneğin sadece annesi beslediğinde yemeğini yemek, başka kişiler tarafından beslenmeyi reddetmek
• Yere göre: Örneğin yalnızken yemek, birilerinin varlığında yemeyi reddetmek ya da
ev ortamında yemek ancak başka bir yerde yememek gibi.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi problem davranışların işlevleri arasında yer almamaktadır?

İlgi elde etme

Nesne ya da etkinlik elde etme

Etkinliklere katılım

İçsel uyarandan kaçınma

Nesne ya da etkinlikten kaçınma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 20

Oturduğu yerde ileriye geriye doğru sallanmak, kaşındığı için değil de etkisi hoşuna gittiği için kaşınmak gibi davranışlar, problem davranışların hangi işlevine örnektir?

İçsel uyaran elde etme

Nesne ya da etkinlik elde etme

Nesne ya da etkinlikten kaçma

İlgiden kaçma

Dikkat çekme

Açıklama:

İçsel uyaran elde etme; bireyin sonuçlarından hoşlandığı başka bir ifadeyle haz aldığı için sergilediği davranışlardır. Örneğin oturduğu yerde ileriye geriye doğru sallanmak, kaşındığı için değil de etkisi hoşuna gittiği için kaşınmak gibi davranışlar buna örnek gösterilebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel engelli bir bireyin uyumsal davranışlarının kavramsal sınırlılık yaşadığı becerilerden birisidir?

İfade edici dil becerileri

Sorumluluk alma

Kuralları izleme

Yemek yeme

Hareket etme

Açıklama:

İfade edici dil becerileri, zihinsel engelli bireyin uyumsal davranışlarının kavramsal sınırlılık yaşadığı becerilerden birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel engelli bir bireyin uyumsal davranışlarının sosyal sınırlılık yaşadığı becerilerden birisidir?

Para kavramları

Okuma yazma becerileri

Tuvalet

Giyinme becerileri

Yasalara uyma

Açıklama:

Yasalara uyma, zihinsel engelli bireyin uyumsal davranışlarının sosyal sınırlılık yaşadığı becerilerden birisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Zihinsel yetersizliğin sınıflandırılması düşünüldüğünde, orta düzeyde zihinsel yetersizlik tanısı olan bir bireyin zeka puan aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

70 ve üstü

50-55 ile 70 arası

35-40 ile 50-55 arası

20-25 ile 35-40 arası

20-25 ile daha aşağısı

Açıklama:

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik zeka puanı 35-40 ile 50-55 arasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı olan zihinsel engelli bir bireyin zihinsel yetersizlik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Çok düşük düzeyde zihinsel yetersizlik

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı olan zihinsel engelli bir birey, ağır düzeyde zihinsel yetersizlik içerisindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ahmet, genel eğitim okulları bünyesinde açılmış olan özel bir sınıfta eğitim almaktadır. Okul çıkışı Ahmet ve annesi günlük ihtiyaçlarını karşılamak için alışveriş merkezine gitmişlerdir. Ahmet’in annesi alışveriş yaparken market reyonlarını ve yiyecek isimlerini okumayı Ahmet’e öğretmeye çalışmıştır. Ahmet’in annesinin bu davranışı Ahmet’in hangi düzeyde zihinsel yetersizlik yaşadığını göstermektedir ?

Düşük Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Çok Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Açıklama:

Ahmet’in annesinin alışveriş yaparken market reyonlarını ve yiyecek isimlerini okumayı öğretmeye çalışması Ahmet’in orta düzeyde zihinsel yetersizlik yaşadığını göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Zihinsel yetersizliği bulunan bir bireye sahip bir aile;

Sevilme
Hissettiklerini paylaşma
Değer görme

Yukarıda verilen gereksinimlere ihtiyaç duyuyorsa bu ailenin temel ihtiyacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi gereksinimi

Eğitim gereksinimi

Duygusal destek gereksinimi

Bakım gereksinimi

Maddi gereksinim

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bir bireye sahip ailenin; Sevilme gereksinimi, hissettiklerini paylaşma gereksinimi ve değer görme gereksinimi varsa ailenin temel ihtiyacı duygusal destek gereksinimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Zihinsel yetersizliği olan bir bireyin;

Yalnızken yemek,
Birilerinin varlığında yemeyi reddetmek
Ev ortamında yemek gibi davranışları

Aşağıda verilen yemek reddi ve/veya seçiciliği kavramlarından hangisi ile açıklanabilir?

Türüne göre

Dokusuna göre

Isısına göre

Besleyen kişiye göre

Yere göre

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireyin yalnızken yemek, birilerinin varlığında yemeyi reddetmek ya da ev ortamında yemek vb. davranışları yemek reddi ve/veya seçiciliğinin ‘Yere göre’ kavramı ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Zihinsel yetersizliği olan birey pilavı sevmekte, kabağı ise sevmemektedir. Anne ve babası ona bu yemekleri yedirirken, kabak altta pilav üste olacak şekilde kaşığa koyarak yedirmeyi tercih etmektedir. Yemeğin bu şekilde bireye verilme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Eş Zamanlı Sunum

Sıralı Sunum

Sabit Kaşık

Yeniden Sunma

Fiziksel Yardım

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireye sevdiği besin ile sevmediği besin birlikte sunularak sevilen yiyeceğin üstte, sevilmeyen yiyeceğin ise altta kalacak şekilde kaşığa konularak bireye verilme yöntemi, Eş Zamanlı Sunum’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Vurma
Tekmeleme
Çığlık atma

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin davranışsal problemleri düşünüldüğünde, yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bireyin başkalarına karşı sergilediği problemlemli davranışlardandır?

Yalnız I

I ve II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Çığlık atma; yıkıcı davranışlar, kendine vurma ve kendini ısırma; kendine karşı, vurma ve tekmeleme ise başkalarına karşı gösterdiği davranışlardır.
I ve II

Doğru Cevap: B

Soru 30

Zihinsel yetersizliği olan bir bireyin;

Elini bireyin elinin üzerine koyarak, kaşığı tutmasını, kaşığı ağzına götürmesini sağlama,
Bireyin pantolonunu indirmek yerine, bireyin ellerinden tutarak pantolonunu indirmesini sağlama,
Bireyin bileğinden hafifçe tutma, dirseğinden tutma, kolundan tutma,

Yukarıda verilen maddeler doğrultusunda zihinsel yetersizliği olan bireye sunulan öğretim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel İpucu

Sözel İpucu

Model Alma

Görsel İpucu

İşaret İpucu

Açıklama:

Elini bireyin elinin üzerine koyarak, kaşığı tutmasını, kaşığı ağzına götürmesini sağlama, bireyin pantolonunu indirmek yerine, bireyin ellerinden tutarak pantolonunu indirmesini sağlama ve bireyin bileğinden hafifçe tutmak, dirseğinden tutmak, kolundan tutmak fiziksel ipucudur.
Fiziksel İpucu

Doğru Cevap: A

Soru 31

Açıklama:

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin zekâ bölümü puanlarının belirlenmesinde kullanılan testlere göre, ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin zekâ bölümü puanları 70 olarak kabul edilmekte olup 70 zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü puanına sahip olmak, ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına gelmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Hafif düzeyde zihinsel yetersizliğie sahip bir bireyin zeka bölüm puanı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin zeka bölümü puanlarına göre sınıflandırılmasına göre; 50-55 ile 70 arası hafif düzeyde zihinsel yetersizlik, 35-40 ile 50-55 arası orta düzeyde zihinsel yetersizlik, 20-25 ile 35-40 arası ağır düzeyde zihinsel yetersizlik ve 20-25 ile daha aşağısı çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik olarak tanımlanmaktadır. Buna göre hafif düzeyde zihinsel yetersizliğie sahip bir bireyin zeka bölüm puanı 51 olabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylere öncelikle öğretilmesi gereken temel beceriler arasında yer almaktadır?

Tuvalet becerisi
Yemek yeme becerisi
Alışveriş yapma becerisi
Giyinme becerisi

I- II

I-II-IV

I-II-III

I-IV

I-III

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylere öncelikle öğretilmesi gereken temel beceriler; tuvalet becerisi, yemek yeme becerisi ve giyinme becerisi olarak sıralamak mümkündür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

İpuçları, düzeyleri açısından incelendiğinde en yüksek düzeyde ve en az düzeyde yer alan ipucu türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

Fiziksel ipucu-Sözel ipucu

Sözel ipucu- Fiziksel ipucu

Fiziksel ipucu-Model ipucu

Model ipucu- Fiziksel ipucu

Model ipucu-Sözel ipucu

Açıklama:

İpuçları, düzeyleri açısından incelendiğinde, fiziksel ipucu en yüksek düzeyde ipucu; sözel ipucu ise en az düzeydeki ipucu türüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle kaç farklı şekilde ortaya çıkabilmektedir?

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde yemek reddi ve/veya seçiciliği a) türüne göre, b)dokusuna göre, c) ısısına göre, d) besleyen kişiye göre ve e) yere göre olmak üzere genellikle beş farklı şekilde ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Ayşe orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan dört yaşında bir kız çocuğudur. Ayşe çocuğunlukla verilen yiyeceği. yutmamakta, ağzında tutmakta ya da kimi zaman tükürmektedir. Ayşenin beslenmeye ilişkin bu davranışlarını değiştirmek üzere öncellikli olarak kullanılabilecek teknikler aşağıdakilerden hangileridir?

Yeniden sunma
Eş zamanlı sunum
Sıralı sunum
Fiziksel yardım
Sabit kaşık
İzleyici gıda

I-II-III

II-III

IV-V

I-VI

II-V

Açıklama:

Bireylerin yiyecekleri yutmama, ağızda tutma veya tükürme gibi beslenmeye ilişkin davranışları söz konusu olduğunda yeniden/tekrar sunma ve izleyici gıda teknikleri kullanılabilmektedir. Sabit kaşık ve fiziksel yardım yöntemleri özellikle sunulan yemeği reddetme davranışı söz konusuysa kullanılmaktadır. Eş zamanlı sunum ve sıralı sunum da yemek seçiciliği durumlarında kullanılabilecek diğer yönetemlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerin sergilediği problem davranışların işlevi olabilir?

İçsel uyaran elde etme
İlgi elde etme
Nesne ya da etkinlik elde etme
İçsel uyarandan kaçma
İlgiden kaçma
Nesne ya da etkinlikten kaçma

I-II-III

IV-V-VI

I-II-III-IV-V-VI

II-III-V-VI

I-II-IV-V

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin sergilediği problem davranışlar aslında bir iletişim işlevi görmektedir. Bu anlamda problem davranışların işlevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür; a) içsel uyaran elde etme, b) ilgi elde etme, c) nesne ya da etkinlik elde etme, d) içsel uyarandan kaçma, e) ilgiden kaçma ve nesne ya da etkinlikten kaçma. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uyku problemlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenemez?

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde uyku problemlerinin görülme oranı normal gelişim gösteren bireylerle benzer orandadır.
Zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uygu problemleri genellikle davranışsal ve gelişimsel problemlerdir.
Zihinsel yetersizliği olan bireylerde uyku problemleri genellikle dört farklı biçimde ortaya çıkmaktadır.

III

I-II

I-III

Açıklama:

Uyku problemleri normal gelişim gösteren bireylerin yaklaşık %20-30’unda görülürken, zihinsel yetersizliği olan bireylerde bu oran %80’dir. Bu bireylerin uyku problemleri genellikle davranışsal problemlerdir ve genel olarak a) gece sık uyanmak, b) uykuya dalmada güçlük, c) erken uyanma ve d) uykuya gitmemeye ya da uyumaya direnme olmak üzere dört farklı biçimde sergilendiği gözlenmektedir. Buna göre zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uyku problemlerine ilişkin I ve II söylenemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Ayşe orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan dört yaşında bir kız çocuğudur. Ayşe çocuğunlukla verilen yiyeceği. yutmamakta, ağzında tutmakta ya da kimi zaman tükürmektedir. Ayşenin beslenmeye ilişkin bu davranışlarını değiştirmek üzere yeniden sunma ile birlikte kullanılabilcek yöntemler aşağıdakilerden hangileridir?

Eş zamanlı sunum
Sıralı sunum
Fiziksel yardım
Sabit kaşık
İzleyici gıda

II-V

I-V

III-IV

IV-V

III-V

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi yıkıcı davranışlara örnektir?

Akranlara vurma

Çığlık atma

Kendine vurma

Kendini ısırma

Akranları ısırma

Açıklama:

Zarar verme davranışının farklı türleri bulunmaktadır. Bunlar başkalarına karşı, b) yıkıcı davranışlar ve c) kendine karşı olmak üzere üç gruba ayrılabilir. Çığlık atma yıkıcı davranışlara örnek olarak verilebilir. Akranlara vurma, onları ısırma ya da tekmeleme başkalarına karşı sergilenen zarar verme davranışlarına örnek olarak verilebilirken; kendini ısırma, kendine vurma ise kendine karşı sergilenen zarar verme davranışlarıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, uyumsal davranışların kavramsal beceriler boyutunda yer almaktadır?

Kuralları izleme

Yasalara uyma

Yemek yeme

Hareket etme

Para kavramları

Açıklama:

Kuralları izleme, yasalara uyma sosyal beceriler iken, yemek yeme ve hareket etme pratik becerilerdir. Dil becerileri, para kavramı, okuma yazma becerileri vb. kavramlar kavramsal becerilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireyleri zeka bölümüne göre sınıflandırmanın dezavantajlarından biridir?

Farklı özellik gösteren bireyleri ayırmak

Bireylerin yapabildiklerine ilişkin sınırlı bilgiye sahip olmak

Bireylerin zeka bölümü puanlarına odaklanmak

Bireylerin eğitim programlarına yerleşmesini sağlamak

Bireyleri belirli bir kategoriye göre etiketlemek

Açıklama:

Sadece zekâ bölümü puanı temel alınarak yapılan değerlendirme, bireylerin neleri yapıp neleri yapamadıkları hakkında bilgi vermekte yeterli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Uyumsal beceriler kategorisinde kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyaç duyan birey, hangi zihinsel yetersizlik düzeyindedir?

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Çok az düzeydeki destekle bağımsız olarak yaşayabilenler hafif düzeyde zihinsel yetersizlik; orta düzeyde sunulan destekle bağımsız bir şekilde yaşayanlar orta düzeyde zihinsel yetersizlik; kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı olanlar ağır düzeyde zihinsel yetersizlik; yirmi dört saat bakım gereksinimi olanlar çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik düzeyinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Özellikle orta düzeyde ve benzer özellikteki zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin eğitim alabildiği, genel eğitim okulları bünyesinde açılmış olan sınıflar, aşağıdakilerden hangisidir?

Kaynaştırma sınıfı

Özel sınıf

Ayrı özel eğitim okulu

Özel eğitim alt sınıfı

Destek odası

Açıklama:

Özel sınıflar, özellikle orta düzeyde ve benzer özellikteki zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin eğitim alabildiği, genel eğitim okulları bünyesinde açılmış olan sınıflardır. Benzer özellikler gösteren ve yetersizliği olan bireylerin, akranları ile birlikte gereksinimlerine uygun imkânların sağlanması yolu ile eğitim alabildikleri okullar ise ayrı özel eğitim okullarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylere öncelikli olarak öğretilmesi gereken becerilerden biridir?

Tuvalet becerisi

Bulaşık yıkama becerisi

Ayakkabı giyme becerisi

Soyunma becerisi

Mendil katlama becerisi

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylere öncelikle öğretilmesi gereken bu temel becerileri,tuvalet becerisi, yemek yeme becerisi, giyinme becerisi olarak sıralamak mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Bakım sunan kişi, zihinsel yetersizliği olan bireye yemeğini yedirirken; elini bireyin elinin tam üzerine koyarak kaşığı tutmasını ve kaşığı ağzına götürmesini sağlamıştır. Buna göre bakım veren kişi, hangi ipucunu kullanmıştır?

Sözel ipucu

Model ipucu

Görsel ipucu

Tam fiziksel ipucu

Kısmi fiziksel ipucu

Açıklama:

Fiziksel ipucu, bir becerinin bizzat bireyin elinden tutularak kendisine yaptırılmasıdır. Tam fiziksel ipucunda yardım sunan kişi elinin tam olarak bireyin elinin üzerine koyarken, kısmı
fiziksel yardımda elini fiziksel olarak yavaş yavaş geri çekmektedir. Verilen örnekte de tam fiziksel ipucu kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

En az düzeydeki ipucu türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tam fiziksel ipucu

Kısmi fiziksel ipucu

Model ipucu

Görsel ipucu

Sözel ipucu

Açıklama:

İpuçları, düzeyleri açısından incelendiğinde, fiziksel ipucunun en yüksek düzeyde ipucu; sözel ipucunun ise en az düzeydeki ipucu türü olduğunu söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Bakım veren kişi, zihinsel yetersizliği olan bireye sevdiği yiyeceği üstte, sevmediği
yiyeceği altta kalacak şekilde kaşığa koyarak birlikte vermektedir. Buna göre bakım veren, aşağıda verilen hangi yöntemi kullanmaktadır?

Sabit kaşık

Fiziksel yardım

Eş zamanlı sunum

Sıralı sunum

Yeniden sunma

Açıklama:

Eş zamanlı sunum yönteminde, bireyin sevdiği/tercih ettiği besin ile sevmediği/tercih etmediği besin birlikte sunulur. Birlikte sunma ile anlatılmak istenilen sevilen yiyeceğin üstte, sevilmeyen yiyeceğin ise altta kalacak şekilde kaşığa konularak bireye verilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Zihinsel yetersizliği olan bir birey, genellikle fotoğraf, resim ve işaretlerle iletişim kurma eğiliminde bulunuyorsa, aşağıdakilerden hangi iletişim biçimini daha çok tercih ediyordur?

Sembolik iletişim

Total yöntem

İşaret dili

Tüm dil yaklaşımı

Sözel yöntem

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %60’ı resim, işaret ve fotoğraf gibi
sembolik iletişim biçimlerini kullanabilirler. Bu araçlarla kurulan iletişim, sembolik iletişimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I. Uyku düzeni oluşturulmalıdır.
II. Uyku öncesi hiçbir aktivite yapılmamalıdır.
III. Her gün yeterli düzeyde uyku uyumalıdır.
IV. Farklı sesler ve kokular, uykuya dalmayı zorlaştırabilir.
Yukarıda zihinsel yetersizliği olan bireylerin uyku problemini gidermek için verilen önerilerden hangileri doğrudur?

I,II ve III

I,II ve IV

II,III ve IV

I,III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Uyku sorunlarının çözülmesinde atılması gereken ilk adım, uygun bir uyku düzeninin oluşturulmasıdır. Bireyin her gün yeterli sürelerde uykusunu uyumuş olması önemlidir. Evden uzakta başka bir yatakta yatmak durumunda kalmak, farklı sesler, kokular ve çevre uyku düzeninin olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle uyku öncesi rutinler oluşturmak, ritmik hareketler yaptırmak ve rahatlatıcı müzikler dinlemek gibi aktiviteler yapılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
Genetik faktörler sebebiyle oluşması
Gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması
Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar

Yukarıdakilerden hangileri Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'na (DSM-V) göre zihinsel yetersizlik tanı ölçütleri arasında yer alır?

I, II

I, III

II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Kısaca DSM-V olarak bilinen el kitabına, zihinsel yetersizlik; çocukluk çağı döneminde
başlayan, zihinsel güçlüklerle birlikte bireylerin yaşantı içerisinde kavramsal, sosyal pratik alanlarda sınırlılıklar yaşamasına neden gelişimsel bozukluk olarak tanımlanmaktadır. DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri ise aşağıdaki şekildedir:
1. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
2. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
3. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması

Doğru Cevap: D

Soru 52

Orta düzeyde zihinsel yetersizliğin zeka bölümü puanı kaçtır?

90 ile 70 arası

50-55 ile 70 arası

35-40 ile 50-55 arası

20-25 ile 35-40 arası

20-25 ve altı

Açıklama:

Orta düzeyde zihinsel yetersizliğin zeka bölümü puanı 35-40 ile 50-55 arasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi genellikle hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler için uygun bir eğitim ortamıdır?

Kaynaştırma sınıfları

Özel sınıf

Evde eğitim

Ayrı özel eğitim okulu

Yatılı özel eğitim okulu

Açıklama:

Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler genel eğitim sınıflarında kaynaştırma öğrencisi olarak eğitim hizmetlerinden yararlanabilmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Zihinsel yetersizliğin tanı ölçütlerinden aşağıdakilerden hangisi, Uyumsal davranışlarda sınırlılık ölçütünün özelliklerinden biridir?

Bireyin günlük yaşamını sürdürebilmek için içinde bulunduğu çevrenin kendisinden beklediği davranışlardır.

Başka bir ifadeyle bireyin zihinsel işlevlerinin ortalamanın altında olması anlamına gelmektedir.

Zihinsel yetersizliğin çocukluk çağında ortaya çıkmış bir durum olmasıdır.

Bireyin zihinsel işlevleri ile uyumsal davranışlarında görülen güçlüklerin çocukluk çağı içerisinde ortaya çıkmış olması anlamına gelmektedir.

Yetişkinlik döneminde de beyin travması gibi nedenlerle ortaya çıkan yetersizlikler söz konusu olabilmektedir.

Açıklama:

Uyumsal davranışlarda sınırlılık: Uyumsal beceriler, bireyin günlük yaşamını sürdürebilmek için içinde bulunduğu çevrenin kendisinden beklediği davranışlardır. Başka bir ifadeyle bireylerin bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan becerilerdir. Doğru cevap A şıkkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Uyumsal davranışların değerlendirilmesi aşağıdakilerden hangisi Kavramsal davranışlardan biridir?

Yemek yeme

Kişiler arası ilişkiler

İfade edici dil becerileri

Yasalara uyma

Sorumluluk alma

Açıklama:

Alıcı dil beceriler, ifade edici dil becerileri, para kavramları, okuma yazma becerileri Kavramsal davranışlardır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Uyumsal davranışların değerlendirilmesi aşağıdakilerden hangisi Sosyal davranışlardan biridir?

Hareket etme

Para kavramları

Alıcı dil becerileri

Okuma yazma beceriler

Kuralları izleme

Açıklama:

Kişiler arası ilişkiler, sorumluluk alma, kuralları izleme, yasalara uyma Sosyal davranışlardır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin zeka bölümü puanlarına göre sınıflandırılmasında, Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı olan Zihinsel Yetersizlik Düzeyi hangisidir?

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Özel eğitime ihtiyacı olan düzeyde yetersizlik

Açıklama:

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı olan birey, Ağır düzeyde zihinsel yetersizliktedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimlerinden değildir?

Bilgi-eğitim gereksinimi

Duygusal destek gereksinimi

Bakım gereksinimi

Maddi gereksinim

Kişisel bakım hizmetleri

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimlerini:
1. Bilgi-eğitim gereksinimi
2. Duygusal destek gereksinimi
3. Bakım gereksinimi
4. Maddi gereksinim olarak dört ayrı kategoride sıralamak mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi, Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerin özelliklerinden biridir?

Pek çoğu okul öncesi dönemde fark edilmeyebilirler.

Okuma, yazma ve matematik gibi temel akademik konuları öğrenebilirler.

Bireyler çoğunlukla okul öncesi dönemde gelişimlerindeki geriliklerle fark edilirler.

Bu bireylere iş meslek becerilerinin öğretimine ağırlık verilmektedir.

Bireyler kendilerinden beklenilen pek çok günlük yaşam becerisini öğrenebilirler.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi, Zihinsel yetersizliği olan bireylerin bakım hizmetlerinde, Bilgi-Eğitim Gereksinimlerinden biridir?

Sağlık için maddi gereksinim

Değer görme gereksinimi

Eğitim için maddi gereksinim

Eğitim veren kurumlar ve programlar hakkında bilgi gereksinimi

Ek cihazlar/araçlar için maddi gereksinim

Açıklama:

Eğitim veren kurumlar ve programlar hakkında bilgi gereksinimi, Bilgi-Eğitim Gereksinimlerinden biridir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Koruyucu aile tutumları
Sistematik öğretim
Kas becerilerindeki yetersizlikler
İpuçları
Bilişsel becerilerdeki yetersizlik

Yukarıdakilerden hangileri öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini geciktiren faktörlerdendir?

I, II

I, III, V

II, III, IV

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Koruyucu aile tutumları, bilişsel ve kas becerilerindeki yetersizlikler bireyin öz bakım becerilerini edinmesini olumsuz etkilemektedir. Ancak ipuçlarının kullanıldığı sistematik bir öğretim ile zihin yetersizliğine sahip çocuklar da öz bakım becerilerini öğrenebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenlerden biri değildir?

Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler

El-göz koordinasyonunda yetersizlik

Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler

Bilişsel becerilerde yetersizlik

Psikolojik yetersizlik

Açıklama:

Psikolojik yetersizlik, öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenlerden biri değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireye en çok müdahale içeren ipucu türüdür?

Tam fiziksel ipucu

Kısmi fiziksel ipucu

Model ipucu

İşaret ipucu

Sözel ipucu

Açıklama:

Bireye en çok müdahale gerektiren ipucu tam fiziksel ipucudur.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi, Öz bakım becerilerinin öğretimi sırasında kullanılan ipuçlarından, Sözel ipucu/sözel yardımın özelliklerinden biridir?

Bakım sunarken hangi becerinin ne şekilde yerine getirilmesi gerektiğinin açıklanmasıdır.

Bireyin taklit edebilme becerileri ile ilişkilidir.

Zihinsel yetersizliği olan bireyin, kendisine gösterilen beceriyi model alarak, diğer bir ifadeyle taklit ederek yapması beklenmektedir.

Bir süre sonra bireylerin bu becerileri kendi kendilerine yapmalarını destekleyebilmektedir.

Bir beceri ya da davranışın, nasıl yapılacağının gösterilmesidir.

Açıklama:

Bireye hiçbir açıklama yapılmadan bakım gereksinimlerini karşılamak yerine, bakım sunarken hangi becerinin ne şekilde yerine getirilmesi gerektiğinin açıklanması izleyen zamanlarda, bakım alan zihinsel yetersizliği olan bireylerin kendilerini söylenenleri yapmalarını sağlayabilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibi şekillerde gözlenir?

Isısına göre

Besleyen kişiye göre

Türüne göre

Dokusuna göre

Yere göre

Açıklama:

Türüne göre: Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Problem davranışların işlevlerinde, aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

İlgi elde etme

İlgiden kaçma

İçsel uyarandan kaçma

İçsel uyaran elde etmekten kaçma

Nesne ya da etkinlikten kaçma

Açıklama:

Dolayısıyla problem davranışlar aslında bir iletişim işlevi görmektedir. Bu anlamda problem davranışların işlevlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür. Bunlar; İçsel uyaran elde etme, ilgi elde etme, nesne ya da etkinlik elde etme, içsel uyarandan kaçma, ilgiden kaçma, nesne ya da etkinlikten kaçmadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Zihinsel yetersizliğe sahip bireylerde kronik sağlık sorunları görülme sıklığı normal gelişim gösteren bireylerin ortalama kaç katıdır?

Açıklama:

Zihinsel yetersizliğe sahip bireylerin kronik bir hastalığa sahip olma oranları %27,5 iken doğal gelişim gösteren akranlarında bu oran % 4,7’dir. Bu oranlara göre sağlık sorunları görülme sıklığının zihinsel yetersizliği olan bireylerde ortalama 6 kat daha fazla olduğunu ifade etmek mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliğe sahip bireylerde görülen yemek reddi/seçiciliği probleminin oluşum şekillerinden değildir?

Besleyen kişiye göre

Yemeği hazırlayan kişiye göre

Türüne göre

Dokusuna göre

Isısına göre

Açıklama:

Yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle yemeğin türüne, dokusuna, ısısına, yemek yenen yere ve besleyen kişiye göre şekillenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Sembolik dönem
Sembol öncesi dönem
Sözel dönem

Yukarıda zihinsel yetersizliğe sahip bireylerin iletişim dönemleri karışık olarak verilmiştir.Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisinde iletişim becerileri gelişimsel olarak sıraya uygundur?

a-b-c

a-c-b

b-c-a

b-a-c

c-b-a

Açıklama:

Uygun sıralama sembol öncesi dönem, sembolik dönem ve sözel dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Ayşe özel eğitim sınıfında her gün okuma-yazma çalışması sırasında ağlamakta ve kendini yere atmaktadır. Bu durumda Ayşe'nin problem davranışının işlevi ne olabilir?

İlgi elde etme

İçsel uyaran elde etme

İlgiden kaçma

Nesne ya da etkinlikten kaçma

İçsel uyarandan kaçma

Açıklama:

Ayşe her gün aynı etkinlik sırasında problem davranış gösterdiği için problem davranışın işlevinin nesne-etkinlikten kaçma olduğunu düşünebiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
II. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
III. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri DSM-V'ye göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri ise aşağıdaki şekildedir:
1. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
2. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
3. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Zeka bölümü puanı 35-40 ile 50-55 arasında olan bireylerin zihinsel yeterlilik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Zhinsel yeterli

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik gösteren bireyler zekâ bölümü puanlarına göre şu şekilde sınıflandırılırlar;
50-55 ile 70 arası: Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik
35-40 ile 50-55 arası: Orta düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile 35-40 arası: Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile daha aşağısı: Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireyin kişisel bakım hizmetlerinden değildir?

Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği

Saç ve sakal bakımı

Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler

Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek hazırlama, içecek içme vb.)

Sosyal hakların kullanılmasına yönelik hizmet

Açıklama:

Kişisel bakım gereksinimleri, toplumdaki her birey için birincil, başka bir ifadeyle öncelikli yaşam gereksinimlerindendir. Bu hizmetler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
• Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği
• Vücut temizliği (Banyo yapma, el-ayaktırnak bakımı, burun ve kulak temizliği, istenmeyen tüylerin bakımı)
• Ağız ve diş bakımı
• Saç ve sakal bakımı
• Mensturasyon bakımı
• Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler
• Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek hazırlama, içecek içme vb.)
• Genel temizlik (giysilerinin temizliği, odasının temizliği vb.)
E şıkkı dışındaki şıklar kişisel bakım hizmetlerindendir. E şıkkı ise psikososyal destek hizmetlerindendir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

I. Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler
II. Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler
III. El-göz koordinasyonunda yetersizlik
IV. Bilişsel becerilerde yetersizlik
V. Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerin öz bakım becerilerini edinmesini etkileyen etmenlerdendir?

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin öz bakım becerilerini edinmesini etkileyen etmenleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler
• Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler
• El-göz koordinasyonunda yetersizlik
• Bilişsel becerilerde yetersizlik ve
• Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları (Varol, 2000).
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bakım sunan kişinin, “Bak ben musluğu yukarı kaldırarak açıyorum” diyerek musluğu nasıl açtığını göstermesi ve ardından “Haydi şimdi sende aç” demesi aşağıdaki öğretim stratejilerinden hangisidir?

Tam fiziksel ipucu/fiziksel yardım

Kısmi fiziksel ipucu/fiziksel yardım

Model ipucu/model olma

Sözel ipucu/sözel yardım

Sayısal ipucu/sözel yardım

Açıklama:

Bakım sunan kişinin, “Bak ben musluğu yukarı kaldırarak açıyorum” diyerek musluğu nasıl açtığını göstermesi ve ardından “Haydi şimdi sende aç” demesi şeklinde sunulabilmektedir. Burada bakım sunan kişi beceriyi model olarak gösterirken, ne yaptığını da sözel olarak açıklamalıdır. Bu model ipucu/model olma şeklinde öğretim stratejisidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Bireylerin yiyecekleri yutmama, ağızda tutma veya tükürme gibi beslenmeye ilişkin davranışları söz konusu ise aşağıdaki tekniklerden hangisi kullanılarak zihinsel yetersizliği olan bireyin beslenmesi sağlanabilir?

Sabit Kaşık

Fiziksel Yardım

Yeniden Sunma

Eş zamanlı Sunum

Sıralı Sunum

Açıklama:

Sunulan yemeği reddetme davranışı söz konusuysa, sabit kaşık ve fiziksel yardım yöntemleri kullanışlı bulunmaktadır. Yemek seçiciliği durumlarında kullanılabilecek başka yöntemler de eş zamanlı sunum ve sıralı sunum olarak sıralanabilir. Bireylerin yiyecekleri yutmama, ağızda tutma veya tükürme gibi beslenmeye ilişkin davranışları söz konusu olduğunda ise, tekrar sunma ve izleyici gıda teknikleri kullanılabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Hangi zihinsel yetersizlik düzeyinde olan bireyler sembol öncesi dönem iletişim becerileri kullanmada ve anlamada yetersiz olabilirler?

Zihinsel yeterli

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Az düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Özellikle ağır ya da çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler sembol öncesi dönemde olup, işaret, resim, fotoğraf ya da konuşma gibi sembolik iletişim biçimlerini kullanmada ve anlamakta yetersiz olabilmektedirler. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

I. İçsel uyaran elde etmeII. İlgi elde etmeIII. Dışsal uyaran elde etmeIV. İlgiden kaçmaYukarıdakilerden hangisi veya hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerin problem davranışlarının işlevlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin problem davranışların işlevlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• İçsel uyaran elde etme
• İlgi elde etme
• Nesne ya da etkinlik elde etme
• İçsel uyarandan kaçma
• İlgiden kaçma
• Nesne ya da etkinlikten kaçma
I, II ve IV numaralı öncül doğru iken, III numaralı öncül bu işlevler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

I. Gece sık uyanma
II. Erken uyanma
III. Geç uyanma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uyku problemleridir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin uyku problemleri genellikle davranışsal problemlerdir ve genel olarak dört farklı biçimde sergilendiği gözlenmektedir;
1. Gece sık uyanma
2. Uykuya dalmada güçlük
3. Erken uyanma
4. Uykuya gitmeye ya da uyumaya direnme
I ve II numaralı öncüller bu problemler arasında yer alırken, III numaralı öncül bu problemler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdaki zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uyumsal davranış sınırlılıktan hangisi kavramsaldır?

Alıcı dil becerileri

Kişiler arası ilişkiler

Sorumluluk alma

Kuralları izleme

Yasalara uyma

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülen uyumsal davranışlar kavramsal, sosyal ve pratik beceriler olmak üzere üç genel alanda toplanmaktadır. Alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerileri, para kavramları, okuma yazma becerileri kavramsal uyumsal davranışlardır. Diğer şıklarda bulunan davranışlar sosyal uyumsal davranıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Bir kişi için elde edilen zeka puanı aşağıdakilerden hangisi olursa kişinin zihinsel işlevlerinde güçlükler yaşadığı ifade edilebilir?

Açıklama:

Ortalama zeka bölümü puanları 70 olarak kabul edilmektedir. 70 puan altında bir zeka bölümü puanına sahip olmak, ortalama zeka puanının altında olmak anlamına gelmektedir. Bu durum bireyin zihinsel işlevlerinin ortalamanın altında olması bir başka ifade ile zihinsel işlevlerde güçlükler yaşadığını ifade etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıda yer alan uyumsal becerilerden hangisi diğerlerinden farklı bir alanda yer almaktadır?

Alıcı dil becerileri

İfade edici dil becerileri

Giyinme becerileri

Okuma-yazma becerileri

Para kavramları

Açıklama:

Uyumsal beceriler, bireyin günlük yaşamını sürdürebilmek için içinde bulunduğu çevrenin kendisinden beklediği davranışlardır. Bu davranışlar (a) kavramsal, (b) sosyal ve (c) pratik uyum becerileri olmak üzere üç genel alanda toplanmaktadır. Alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerileri, para kavramları ve okuma yazma becerileri kavramsal uyum becerileridir. Giyinme becerileri ise pratik uyumsal becerilerinden biridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisinde zeka bölümü puanı ve zihinsel yetersizlik düzeyi doğru olarak eşleştirilmiştir?

56 zeka bölümü puanı ve orta düzeyde zihinsel yetersizlik

24 zeka bölümü puanı ve ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

41 zeka bölümü puanı ve ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

49 zeka bölümü puanı ve orta düzeyde zihinsel yetersizlik

70 zeka bölümü puanı ve hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik gösteren bireylerin zeka bölümü puanlarına göre sınıflandırılmasına göre; 50-55 puan ile 70 puan arası hafif düzeyde zihinsel yetersizlik; 35-40 puan ile 50-55 puan arası orta düzeyde zihinsel yetersizlik; 20-25 puan ile 35-40 puan arası ağır düzeyde zihinsel yetersizlik ve 20-25 puan ile daha aşağısı ise çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik olarak tanımlanmaktadır. 70 zeka bölümü puanı ise ortalama olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimleri kaç kategoride ele alınmaktadır?

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin dört farklı gereksinimi olabilmektedir. Bunlar; bilgi-eğitim gereksinimi, duygusal destek gereksinimi, bakım gereksinimi ve maddi gereksinimlerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Sadece püre kıvamındaki yiyecekleri yemeyi tercih eden bir kişinin sergilediği yemek seçiciliği davranışı aşağıdakileren hangisidir?

Türüne göre yemek seçiciliği

Dokusuna göre yemek seçiciliği

Issısına göre yemek seçiciliği

Besleyen kişiye göre yemek seçiciliği

Yere göre yemek seçiciliği

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde farklı şekillerde yemek seçiciliği gözlenebilir. Bireyin sadece püre kıvamındaki yemekleri yemesi dokusuna göre yemek seçiciğinine örnektir. Dokusuna göre yemek seçiciliği bireyin farklı dokularda yiyecekleri tüketememesi ve tek tip dokudaki yiyecekleri yemesini tanımlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi sunulan yemeği reddetme davranışı söz konusu olduğunda sabit kaşık yöntemi ile birlikte etkili bir şekilde kullanılmaktadır?

Model olma

İpucunun giderek arttırılması

Pekiştirme

Fiziksel yardım

Sözel ipucu

Açıklama:

Sabit kaşık, yiyeceğin kaşıkla bireyin ağzına değdirilmesi ve birey ağzını açıp yiyeceği alana kadar geri çekilmemesidir. Sunulan yemeği reddetme davranışı söz konusu olduğunda fiziksel yardım yöntemi sabit kaşık yöntemi ile birlikte etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Kaşın çekilmemesine rağmen bireyin besini almaması durumunda, nazikçe ağzından tutularak yiyecek bireyin ağzına bırakılarak uygulanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

I. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
II. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
III. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması
IV. Problemli davranışa sahip olması
Yukarıdaki verilenlerden hangileri DSM V'e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri arasında yer almaktadır ?

I ve II

I ve IV

II ve III

II, III, IV

I, II, III

Açıklama:

DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri ise aşağıdaki şekildedir:
1. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
2. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
3. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması (DSM-V, 2013). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Ülkemizde zihin yetersizliği olan bireylerin tanı alabilmesi için zeka bölümü puanlarının ne sınırlar arasında olması gerekmektedir ?

90 zeka bölümü puanı altı

80 zeka bölümü puanı altı

70 zeka bölümü puanı altı

60 zeka bölümü puanı altı

50 zeka bölümü puanı altı

Açıklama:

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin zekâ bölümü puanlarının belirlenmesinde kullanılan çeşitli testler bulunmaktadır. Bu testlere göre, ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin zekâ bölümü puanları 70 olarak kabul edilmekte olup 70 zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü puanına sahip olmak, ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Zihin yetersizliğin sınıflandırılmasında orta düzeyde zihinsel yetersizlik zeka bölümü puanı kaç aralığındadır ?

50-55 ile 70 arası

35-40 ile 50-55 arası

20-25 ile 35-40 arası

20-25 ile daha aşağısı

25-30 ile 40-45

Açıklama:

Zekâ Bölümü Puanları	Zihinsel Yetersizlik Düzeyi
50-55 ile 70 arası	Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik
35-40 ile 50-55 arası	Orta düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile 35-40 arası	Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik
20-25 ile daha aşağısı	Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik zeka bölümü puanı 35-40 ile 50-55 arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi ailenin psiko- sosyal destek hizmetleri arasında yer almamaktadır ?

Yetersizlik durumunu kabullenmesine destek

Bilgilendirilmesine yönelik destek

Sosyal haklarının kullanmasında yönelik verilecek hizmetler

Sosyal hayata katılma için refakat hizmetleri

Sağlık için maddi gereksinim

Açıklama:

Psikososyal destek hizmetleri ise, aşağıdaki konularda destek hizmetlerin sunulmasını içermektedir.

Ailenin, yetersizliği olan bireyi ve yetersizlik durumunu kabullenmesine, bilgilendirilmesine yöne- lik verilecek hizmetler,
Bakıma muhtaç bireyin kendisinin, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik verilecek hizmetler,
Yetersizliği olan birey ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik veri- lecek hizmetler,
Yetersizliği olan bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kül- türel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için refakat hizmetleri,

• Yetersizliği olan bireyin terk edilme, reddedilme, durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık, sevgisizlik ve benzeri olumsuz duygulardan kurtarılmasına ve depresyon, stres ve benzeri durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik verilecek hizmetler psikososyal destek hizmetleridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi problem davranışların işlevleri arasında değildir ?

İçsel uyaran elde etme

İlgi elde etme

İçsel uyarandan kaçma

İlgiden kaçma

kendine zarar verme

Açıklama:

Problem davranışlar aslında bir iletişim işlevi görmektedir. Bu anlamda problem davranışların işlevlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• İçsel uyaran elde etme
• İlgi elde etme
• Nesne ya da etkinlik elde etme
• İçsel uyarandan kaçma
• İlgiden kaçma
• Nesne ya da etkinlikten kaçma
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Zihinsel yetersizliği olan bireyin iletişim özelliği olarak yaklaşık %60’ı resim, işaret ve fotoğraf gibi sembolik iletişim biçimlerini kullandığı ve günlük yaşama ilişkin sınırlı sayıda bazı temel sözcük yada cümleleri anlayabildiği iletişim dönemi hangisidir ?

Sembol öncesi dönem

Sembolik iletişim

Sözel dönem

Sembolik sonrası dönem

Tek sözcük dönemi

Açıklama:

Sembolik iletişim: Zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %60’ı resim, işaret ve fotoğraf gibi sembolik iletişim biçimlerini kullanabilirler. Ancak bu bireylerin her biri farklı düzeylerde olabilirler. Bazıları sadece günlük yaşama ilişkin sınırlı sayıda bazı temel sözcük ya da cümleleri anlayabiliyor ve birkaç bilindik fotoğrafı tanıyorken; bazıları daha fazla sayıda sözcük bilebilir ya da daha fazla sayıda resim/fotoğraf tanıyabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Zihinsel yetersizliği olan bireyin beslenme problemlerinden yemek reddi/ veya seçiciliği hangi örnek uygun değildir ?

Türüne göre: Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibi.

Dokusuna göre: Farklı dokulardaki yiyecekleri tüketmemek, tek tip dokudaki yiyecekleri yemek, örneğin sadece püre kıvamında yemek

Isısına göre: Örneğin sadece oda sıcaklığında yemek, soğuk ya da sıcak besinleri kabul etmemek

Yemek saatine göre: sadece sabahları yemek yeme

Besleyen kişiye göre: Örneğin sadece annesi beslediğinde yemeğini yemek, başka kişiler tarafından beslenmeyi reddetmek

Açıklama:

Yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle aşağıdaki şekillerde gözlenebilir;
• Türüne göre: Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibi.
• Dokusuna göre: Farklı dokulardaki yiyecekleri tüketmemek, tek tip dokudaki yiyecekleri yemek, örneğin sadece püre kıvamında yemek
• Isısına göre: Örneğin sadece oda sıcaklığında yemek, soğuk ya da sıcak besinleri kabul etmemek
• Besleyen kişiye göre: Örneğin sadece annesi beslediğinde yemeğini yemek, başka kişiler tarafından beslenmeyi reddetmek

Doğru Cevap: D

Soru 94

Zihin yetersizliği olan bireylerin sağlığına en çok eşlik eden güçlükleri hangi seçenekte doğru verilmiştir ?

Görme- işitme

Görme- otizm

İşitme- bedensel

İşitme- otizm

Otizm- bedensel

Açıklama:

Sağlık sorunları arasında sıralanmış olsa da ek yetersizlikler de diyebileceğimiz işitme ve görme güçlüklerinin, zihinsel yetersizliği olan bireylerde görülme oranı fazla olabilmektedir. Örneğin bu bi- reylerin yaklaşık yarısında (%50-60) işitme güçlüğü sorunları görülürken; %40’ında görme ile ilgili güçlükler eşlik edebilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, gerektiğinde zihinsel yetersizliği olan öğrenciye ve devam ettiği sınıfındaki öğretmenine destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması koşulu ile yetersizliği olan bireylerin akranları ile birlikte genel eğitim sınıflarında eğitim görmesine ne ad verilmektedir ?

Özel sınıf

Özel eğitim okulu

Destek eğitim hizmeti

Özel Eğitim Sınıfı

Kaynaştırma

Açıklama:

Kaynaştırma ; Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, gerektiğinde zihinsel yetersizliği olan öğrenciye ve devam ettiği sınıfındaki öğretmenine destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması koşulu ile yetersizliği olan bireylerin akranları ile birlikte gene eğitim sınıflarında eğitim görmesidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

I. Kavramsal
II. Sosyal
III. Pratik
IV. Mantık
Yukarıda verilenlerden hangileri uyumsal davranış alt başlıkları arasındadır ?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II, III

II, III, IV

Açıklama:

Uyumsal davranışlar kavramsal, sosyal , pratik olarak alt başlıklara ayrılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Birey, çocukluk çağı sürecinde sorumluluk alma ve kuralları izleme davranışlarını etkili bir şekilde sergileyemiyorsa aşağıdaki beceri alanlarından hangisinde sınırlılık göstermektedir?

Sosyal

Pratik

Kavramsal

Zihinsel

Bedensel

Açıklama:

Sorumluluk alma ve kuralları izleme sosyal becerilerin göstergesidir. Yemek yeme, hareket etme, tuvalet, giyinme gibi davranışlar ise Pratik veya bedensel becerilere birer örnektir. Alıcı dil becerilerini, ifade edici dil becerilerini kullanmak, para kavramlarını bilmek kavramsal davranışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bir kişinin yaşayabilmesi için ihtiyacı olan destek miktarını göstermektedir?

Yirmi dört saat bakım gereksinimi vardır.

Orta düzeyde sunulan destekle bağımsız bir şekilde yaşayabilir.

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı vardır.

Çok az düzeyde destekle bağımsız olarak yaşar.

Desteğe ihtiyaç duymadan bağımsız olarak yaşayabilir.

Açıklama:

Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan kişinin, kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı vardır. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan kişi, çok az düzeyde destekle bağımsız olarak yaşar. Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan kişi, orta düzeyde sunulan destekle bağımsız bir şekilde yaşayabilir. Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan kişinin, yirmi dört saat bakım gereksinimi vardır. Desteğe ihtiyaç duymadan bağımsız olarak yaşayabilen kişinin ise zihinsel yetersizliği yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 99

I. Okul öncesinde yetersizlikleri fark edilir.
II. İlköğretime başladıklarında fark edilirler.
III. Özel eğitim okullarında eğitim alabilirler.
IV. Doğumla birlikte fark edilirler.
Yukarıdakilerden hangileri orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerin genel özelliklerindendir?

I-II

I-III

II-III

II-IV

III-IV

Açıklama:

Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler çoğunlukla okul öncesi dönemde gelişimlerindeki geriliklerle fark edilirler ve yaşları ilerledikçe akranları ile aralarındaki bu fark giderek artabilmektedir. Bu bireyler daha çok ayrı özel eğitim okullarında ya da genel eğitim okulları bünyesinde açılmış̧ olan özel sınıflarda eğitim alabilmektedirler. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler ilköğretime başladıklarında fark edilirler. Ağır ve çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler ise doğumla birlikte fark edilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi yetersizliği olan bireyin ailesinin ihtiyaç duyduğu duygusal destektir?

Eğitim için maddi gereksinim

Çocuklarının bakım gereksinimleri

Zihin engeline ilişkin bilgi gereksinimi

Çocuklarının özellikleri hakkında bilgi gereksinimi

Hissettiklerini paylaşma gereksinimi

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimleri dört ayrı kategoride sıralanabilir. Hissettiklerini paylaşma gereksinimi duygusal destek gereksinime bir örnektir. Eğitim için maddi gereksinim, maddi gereksinimler; zihin engeline ilişkin bilgi gereksinimi ve çocuklarının özellikleri hakkında bilgi gereksinimi, bilgi-eğitim gereksinimi ve son olarak çocuklarının bakım gereksinimleri, bakım gereksinimler için birer örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi öz bakım becerilerinin öğretiminde kullanılan ipuçlarının, düzeyleri ve uygulanmaları açısından doğru olarak sıralanmış şeklidir?

Model-fiziksel-sözel

Fiziksel-model-sözel

Sözel-model-fiziksel

Fiziksel-sözel-model

Model-sözel-fiziksel

Açıklama:

İpuçları, düzeyleri açısından incelendiğinde, fiziksel ipucunun en yüksek düzeyde ipucu; sözel ipucunun ise en az düzeydeki ipucu türü olduğu söylenebilir. İpucunun giderek arttırılmasıyla öğretim yöntemi, orta ve ileri derecede zihinsel yetersizliği olan bireylere çok çeşitli becerilerin öğretiminde etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bu yöntemde ipuçları, en az düzeydeki ipucundan, en yüksek düzeydeki ipucuna doğru sıralanmaktadır. Örneğin, öğretime başlarken önce sözel ipucu, ardından model ipucu ve en son olarak fiziksel ipucu verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

I. Adet sancıları
II. Kanser
III. Ağız ve diş sağlığı
IV. Kalp ritim bozukluğu
Yukarıdakilerden hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylerde, sağlık sorunları normal gelişim gösteren akranlarına göre daha fazla problem yaratmaktadır?

I-II

II-III

III-IV

I-III

II-IV

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaşadıkları sağlık sorunları genellikle genel nüfus ile benzer hastalıklardır ancak diğer taraftan belirli hastalıkların görülmesi zihinsel yetersizliği olan bireylerde daha yaygın olabilmektedir. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde daha fazla rastlanan bu sağlık sorunları, motor beceri eksiklikleri, epilepsi, otitis media (orta kulak iltihabı), reflü, alerji, uyku bozuklukları, işitme-görme bozuklukları, ağız sağlığı, kabızlık, ağrılı adet görme şeklinde sıralanmaktadır. Kanser ve kalp ritim bozukluğu bunların arasında yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireyin dokusuna göre yemek seçmesine veya reddedmesine bir örnektir?

Sadece et yemek

Sadece püre kıvamında besin yemek

Sadece sıcak besinler yemek

Sadece annesi beslediğinde yemek

Sadece odasında yemek

Açıklama:

Yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle aşağıdaki şekillerde gözlenebilir; Türüne göre: Tek tip gıda ile beslenmek, örneğin sadece hamburger yemek gibi. Dokusuna göre: Farklı dokulardaki yiyecekleri tüketmemek, tek tip dokudaki yiyecekleri yemek, örneğin sadece püre kıvamında yemek. Isısına göre: Örneğin sadece oda sıcaklığında yemek, soğuk ya da sıcak besinleri kabul etmemek. Besleyen kişiye göre: Örneğin sadece annesi beslediğinde yemeğini yemek, başka kişiler tarafından beslenmeyi reddetmek. Yere göre: Örneğin yalnızken yemek, birilerinin varlığında yemeyi reddetmek ya da ev ortamında yemek ancak başka bir yerde yememek gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerin Sembolik iletişim döneminde yapıp yapmadıkları ile ilgilidir?

İşaret, resim, fotoğraf ya da konuşma gibi sembolik iletişim biçimlerini anlamazlar.

Kendileriyle ilgilenen kişilerin kendilerini, çıkardıkları sesten veya yüz ifadelerinden anlamalarını beklerler.

Resim, işaret ve fotoğraf gibi sembolik iletişim biçimlerini kullanabilir.

Konuşarak ihtiyaçlarını ifade etme becerileri gelişmiştir.

Konuşabilen bireylerde genellikle sosyal etkileşim sorunu olmaktadır.

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %60’ı resim, işaret ve fotoğraf gibi sembolik iletişim biçimlerini kullanabilirler. Ancak bu bireylerin her biri farklı düzeylerde olabilirler. Özellikle ağır ya da çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler sembol öncesi dönemde olup, işaret, resim, fotoğraf ya da konuşma gibi sembolik iletişim biçimlerini kullanmada ve anlamakta yetersiz olabilmektedirler. Daha çok bakımlarından sorumlu olan kişilere, kendilerini anlamaları konusunda güven duymaktadırlar. Başka bir deyişle, kendileriyle ilgilenen ve onları tanıyan kişilerin, çıkardıkları seslerden, yüz ifadelerinden ve vücut hareketlerinden kendi gereksinimlerini anlayabileceklerini ve bu şekilde karşılayacaklarına güvenirler. Sözel Dönemde ise özellikle hafif ya da orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerde konuşma becerileri gelişmiş olmaktadır. Ancak, konuşabilen bireylerde ise genellikle sosyal etkileşim sorunu olabilmektedir. Yani konuşmayı başlatma ya da bir sohbeti sürdürme konularda sıkıntılar yaşayabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Aşağıdaki durumlardan hangisi zihinsel yetersizliği olan bireyin içsel uyarandan kaçma durumunda problem davranış göstermesine bir örnektir?

Oturduğu yerde ileri geri sallanması.

Diş ağrısından dolayı kafasını duvarlara vurması.

Bireylerin kendisine sarılmalarından hoşlanmadığı için onlara vurması.

Acıktığında yiyecek elde etmek için ağlaması.

Kaşığı tutamadığı için atmaya çalışması.

Açıklama:

İçsel uyarandan kaçma, diş ağrısı, baş ağrısı gibi nedenlerden dolayı bireyin problem davranış̧ sergilemesidir. İçsel uyaran elde etme; bireyin sonuçlarından hoşlandığı başka bir ifadeyle haz aldığı için sergilediği davranışlardır. Örneğin oturduğu yerde ileriye geriye doğru sallanmak gibi. İlgiden kaçma, bireylerin kendilerine gösterilen ilgiden hoşlanmadıkları için problem davranış̧ sergilemeleridir. Örneğin bazı bireyler kendilerine fiziksel olarak dokunulmasından ya da birinin kendisine sarılmasından hoşlanmayabilir. İlgi elde etme ile nesne/etkinlik elde etme ise bireyin etrafındaki yetişkinlerin ya da akranlarının ilgisini/dikkatini kendi üzerine çekmek veya istediği bir nesne ya da etkinliği elde etmek için sergilediği problem davranışlardır. Örneğin karnı acıktığı için yiyecek elde etmek isteyen bir bireyin ağlaması gibi. Nesne ya da etkinlikten kaçma ise, bireylerin istemedikleri bir görevden ya da yapmakta zorlandıkları bir görevden kurtulmak amacıyla sergilenen problem davranışlardır. Örneğin birey kaşığı tutmakta zorlandığı için kaşığı atma gibi problem davranışlar sergileyebilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi uyku problemli zihinsel yetersizliği olan bireyin uyku düzenini olumlu etkileyecek faaliyetlerdir?

Başka bir yatakta uyumak

Televizyonu açmak

Rahatlatıcı müzik dinlemek

Işığı açık tutmak

Uyku ilacı almak

Açıklama:

Bireylerin alışılmış̧ ortamlarının dışına çıkmaları da uyku sorunları yaşamalarına neden olabilmektedir. Örneğin; evden uzakta başka bir yatakta yatmak durumunda kalmak, farklı sesler, kokular ve çevre uyku düzeninin olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Televizyon, aşırı ses, oda sıcaklığı da uyku düzenini olumsuz etkileyen durumlardandır. Bu nedenle uyku öncesi rutinler oluşturmak, ritmik hareketler yaptırmak ve rahatlatıcı müzikler dinlemek rutin oluşturulmasına katkı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylere birden çok alanda davranış değişikliği yapmak amacıyla kullanılabilmektedir?

Sıralı sunum

Eş zamanlı sunum

Sabit kaşık

Fiziksel yardım

Yeniden sunma

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireyler çeşitli beslenme problemleri sergileyebilmektedirler. Sabit kaşık, eş zamanlı sunum, yeniden sunum, sıralı sunum ve fiziksel yardım yetersizliği olan bireylerde görülen beslenme problemlerine müdahale etmek üzere kullanılabilen yöntemlerdir. Sabit kaşık özellikle sunulan yemeği reddetme davranışına müdahale etmek üzere kullanılmaktadır. Eş zamanlı sunum ve sıralı sunum birey yemek seçiciliği davranışını sergilediği durumlarda kullanılabilmektedir. Yeniden sunma ise birey yiyeceği yutmuyor ve ağzında tutuyorsa uygulanmaktadır. Fiziksel yardım zihinsel yetersizliği olan bireylerde ortaya çıkan beslenme sorunlarına, özellikle yiyecek reddetme durumunda sabit kaşık uygulaması ile birlikte kullanılmakla birlikte, öz bakım becerilerinin öğretimi sırasında da üçlü ipucu sistemi kapasamında kullanılabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıda yer alan öğretim stratejilerinden hangisi kendi içinde ikiye ayrılmaktadır?

İpucunun giderek arttırılması

Fiziksel ipucu/yardım

Model ipucu/yardım

Sözel ipucu/yardım

Sıralı sunum/yardım

Açıklama:

Üçlü ipucu sistemi, bir başka ifade ile ipucunun giderek arttırılması zihinsel yetersizliği olan bireylere öz bakım becerilerinin öğretimi sırasında kullanılabilen en etkili öğretim yöntemidir. Fiziksel ipucu/yardım, model ipucu/yardım ve sözel ipucu/yardım ise bu bireylere sunulabilecek ipucu ya da yardım düzeyleridir. Fiziksel ipucu/yardım kendi içinde tam fiziksel ipucu/yardım ve kısmı fiziksel ipucu/yardım olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıda yer alan problem davranışlardan hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerde nadiren görülmektedir?

Planlı zarar verici davranışlar

Tepkisel zarar verici davranışlar

Başkalarına karşı vurma davranışı

Yıkıcı davranışlar

Kendine karşı zarar verici davranışlar

Açıklama:

Zarar verme davranışları (a) başkalarına karşı zarar verme davranışları, (b) yıkıcı davranışlar ve kendine karşı zarar verme davranışları olmak üzere üç farklı şekilde sınıflandırılmaktadır. Başkalarına zarar verme davranışları ve yıkıcı davranışların kendi içinde alt sınıflamaları yer almaktadır. Bunlar; planlı zarar verici davranışlar ve tepkisel zarar verici davranışlardır. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde planlı zarar verme davranışları oldukça nadir görülmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

I. Çikolata yemek için ağlama
II. Diş ağrısı nedeniyle ağlama
III. Bir kişi kendisine sarıldığında ağlama
Yukarıda yer verilen durumlardan hangisi ya da hangilerinde ağlama davranışının işlevinin diğerlerine farklı olduğu söylenebilir?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin sergiledikleri problem davranışların genel olarak işlevleri (a) içsel uyaran elde etme, (b) ilgi elde etme, (c) nesne ya da etkinlik elde etme, (d) içsel uyarandan kaça, (e) ilgiden kaçma ve (f) nesne ya da etkinlikten kaçma olabilmektedir. Bireyin çikolata yemek için ağlama davranışının işlevi nesne elde etmek iken; diş ağrısı nedeniyle ağlama davranışının işlevi içsel uyarandan kaçma ve bir kişi kendisine sarıldığında ağlama davranışının işlevi ise ilgiden kaçma olabilmektedir. Buna göre birinci davranışta nesne ya da dikkat elde etme işlevi yer alıyorken; ikinci ve üçüncü davranışta kaçma işlevi söz konusudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

I. Zihinsel işlevlerde sınırlılık
II. Uyumsal davranışlarda sınırlılık
III. Yaşamın herhangibir döneminde ortaya çıkması
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri zihinsel yetersizliğin tanılanmasında kullanılır?

I ve II

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız I

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdaki ifadelerden hangisi uyumsal becerilerde görülen yetersizliği ifade eden bir durumdur?

Sosyal bağlama uygun konuşabilme

İki basamaklı çarpa işlemlerini yapabilme

Okuma becerilerinde yeterlilik

Soyut düşünebilme becerisi

Madde korunum kanunu edinebilme

Açıklama:

Uyumsal beceriler sosyal yaşam sürecinde bireyin gösterdiği performanslarda yeterliliğiyle ilişkilidir. Diğer seçeneklerde yer alan ifadeler bilişsel süreçlerle yani zihinsel işlevlerle daha yakından ilişkiliyken sosyal bağlama uygun konuşabilme uyumsal beceriler kapsamında değerlendirilebilir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Aşağıdaki uyumsal beceriler-zihinsel işlevler sınıflandırması açısından hangisi doğrudur?

Orta düzeyde sunulan destekle bağımsız bir şekilde yaşayabilir - Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı vardır - Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Yirmi dört saat bakım gereksinimi vardır - Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Çok az düzeydeki destekle bağımsız olarak yaşayabilir - Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı vardır - Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Aşağıda sınıflandırmaların karşılıkları tabloda verilmiştir. Doğru seçenek D'dir.

Uyumsal Beceriler	Zihinsel Yetersizlik Düzeyi
Çok az düzeydeki destekle bağımsız olarak yaşayabilir.	Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik
Orta düzeyde sunulan destekle bağımsız bir şekil- de yaşayabilir.	Orta düzeyde zihinsel yetersizlik
Kişisel bakım gereksinimleri için günlük desteğe ihtiyacı vardır.	Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik
Yirmi dört saat bakım gereksinimi vardır.	Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Doğru Cevap: D

Soru 114

I. Zeka puanları 55-70 arasındadır.
II. Kaynaştırma uygulamalarından en çok yararlanan zihin yetersizliği grubudur.
III. Bu bireylerin fark edildikleri yıllar daha çok ilkokul yıllarıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hafif düzey zihinsel yetersizliğiyle ilişkili olarak doğru verilmiştir?

Yalnız I

II ve III

I ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler erken çocukluk döneminde fark edilmeyebilirler daha çok ilkokul yıllarında fark edilirler. Zeka puanları 55-75 arasındadır. Kaynaştırma ortamlarında eğitim alma olanakları daha fazladır.

Doğru Cevap: E

Soru 115

I. Ağız ve diş bakımı
II. Saç-sakal bakımı
III. Beslenme hizmetleri
IV. Tuvalet ihtiyacı ve temizliği
Yukarıdakilerden hangileri zihinsel yetersizliği olan bireylere sunulan bakım hizmetlerindendir?

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Yukarıda sıralanan her bir madde bakım hizmetleriyle ilişkilidir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimlerinden biri değildir?

Zihin engeline ve nedenine ilişkin bilgi gereksinimi

Çocuklarının özellikleri hakkında bilgi gereksinimi

Eğitim veren kurumlar ve programlar hakkında bilgi gereksinimi

Eğitim için maddi gereksinim

Çocuğunun bakımını devretme gereksinimi

Açıklama:

Aileler yeterince desteklenerek çocukları hakkında bilgilendirilmeleri, eğitim kurumları hakkında süreçleri bilmeleri gibi durumlara ihtiyaçları vardır. Ancak çocuğun bakımını devretme bir gereksinim değil sorumluluk bilincinde olmayan ya da bakımını gerçekleştiremeyen ailelerden çocuklarının alınmasını içeren bir süreçtir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

İpucu, bireylere sunulan yardım düzeyleridir. Başka bir ifadeyle bir davranış ya da becerinin birey tarafından yerine getirilmesini sağlayan yardımlardır.
Aşağıdaki ipucu türlerinden hangisi çocuk üzerinde en yoğun kontrolü sağlayan bir ipucudur?

Sözel İpucu

Fiziksel İpucu

Model İpucu

İşaret İpucu

Görsel İpucu

Açıklama:

Fiziksel ipucu birey üzerinde en yoğun kontrol düzeyine sahip ipucudur. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Ağır ve çok ağır düzede zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %80’inde beslenme problemleri gözlenmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi beslenme problemleriyle ilişkili değildir?

Pika hastalığı

Kilonun normal seyri

Yemek reddi

Yemek seçiciliği

Aşırı kilo

Açıklama:

Normal kilo seyretmesi düzenli beslenmeyle ilişkilidir. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

I.Başkalarına karşı vurma, ısırma, tekmeleme
II. Çığlık atma, pencereleri kırma, öfke nöbeti geçirme
III. Kendine karşı vurma, ısırma
Yukarıda sıralanlar zihinsel yetersizliği olan çocukların hangi alandaki yetersizlikleriyle ilişkilidir?

Davranış problemleri

İşitsel problemler

İletişimsel Problemler

Zihinsel problemler

Beslenme problemleri

Açıklama:

Ağır ve çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerde bazı problem davranışlar, daha hafif ya da orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey- lere göre daha fazla gözlenebilmektedir. Bu problem davranışları “zarar verme davranışları” olarak ifade etmek mümkündür. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Uyku problemleri normal gelişim gösteren bi- reylerin yaklaşık %20-30’unda görülürken, zihin- sel yetersizliği olan bireylerde bu oran %80’dir. Bu bireylerin uyku problemleri genellikle davranışsal problemlerdir ve genel olarak dört farklı biçimde sergilendiği gözlenmektedir.
1. Gece sık uyanma
2. Uykuya dalmada güçlük
3. Erken uyanma
4. Uykuya gitmeye ya da uyumaya direnme
Bu tarz sorunları olan bir aile için ne tür bir öneri sunmak uyku problemlerinin azaltılmasında yardımcı olacaktır?

Uyku sorunlarının çözülmesinde atılması gereken ilk adım, uygun bir uyku düzeninin oluşturulmasıdır.

Çocuğu gece saatlerine kadar uykusuz bırakmak derin uykuya dalmasına yardımcı olacaktır.

Sessiz bir ortam oluşturulması ile bir düzen oluşturulabilir.

Birlikte yatmak model alması adına önemlidir ve uyku problemlerini azaltır.

Uyku ilacı kullanmak medikal bir seçenek olarak kullanılabilir.

Açıklama:

ku sorunu olan bireylerde öncelikle yapılması gereken genel yaklaşıma dayalı uygulamalardır.
Genel yaklaşım: Uyku sorunlarının çözülme- sinde atılması gereken ilk adım, uygun bir uyku düzeninin oluşturulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Zihin Yetersizliği tanımında bulunan bileşenlerden biri değildir?

Zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösterme

Kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikler

Kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde sınırlılıklar

Sınırlı ilgi ve tekrarlayıcı hareketler

Bu özelliklerin 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkması

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik, gelişimsel bir bozukluk olup, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde; “zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna bağlı olarak kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkan ve özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan birey” olarak tanımlanmaktadır (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği,
2012). Sınırlı ilgi ve tekrarlayan hareketler Otizm Spektrum Bozukluğunun tanımında yer alan bir bileşendir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin zekâ bölümü puanlarının belirlenmesinde kullanılan çeşitli testler bulunmaktadır. Bu testlere göre, ortalama zekâ düzeyine sahip bireyler için bir zeka bölümü puanı belirlenmiş ve bu zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü puanına sahip olmanın ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına geldiği ifade edilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi ortalama zekâ düzeyine sahip bireyler için belirlenen zeka bölümü puanıdır?

80-90

110

Açıklama:

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin zekâ bölümü puanlarının belirlenmesinde kullanılan çeşitli testler bulunmaktadır. Bu testlere göre, ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin zekâ bölümü puanları 70 olarak kabul edilmekte olup 70 zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü puanına sahip olmak, ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına gelmektedir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Uyumsal beceriler, bireyin günlük yaşamını sürdürebilmek için
içinde bulunduğu çevrenin kendisinden beklediği davranışlardır. Uyumsal davranışlar kavramsal, sosyal ve pratik beceriler olmak üzere üç genel alanda toplanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Kavramsal becerilerden birisidir?

Kuralları izleme

Yasalara uyma

Alıcı dil becerileri

Tuvalet

Hareket etme

Açıklama:

Uyumsal davranışlar kavramsal, sosyal ve pratik beceriler olmak üzere üç genel alanda toplanmaktadır. Alıcı dil becerileri, İfade edici dil becerileri, Para kavramları, Okuma yazma becerileri kavramsal becerilere örnektir. Bu neden doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 124

Zihinsel yetersizliği olan bireyler, birbirinden farklı özellikler gösterebilmektedirler. Bu durum, zihinsel yetersizliğin kendi içinde sınıflandırılmasını gerektirmiştir. Çeşitli sınıflandırma sistemleri bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, Grossman (1983) tarafından zekâ testlerinden elde edilen zekâ bölümü puanlarına göre oluşturulmuş sınıflandırma sistemidir. Aşağıda verilen zeka bölümü puanı ve yetersizlik düzeylerinden hangisi yanlıştır?

20-25 ile daha yukarısı-Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

35-40 ile 50-55 arası-Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

20-25 ile daha aşağısı-Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

20-25 ile 35-40 arası-Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

50-55 ile 70 arası-Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Grossman (1983) tarafından zekâ testlerinden elde edilen zekâ bölümü puanlarına göre oluşturulmuş sınıflandırma sisteminde 50-55 ile 70 arası Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik, 35-40 ile 50-55 arası Orta düzeyde zihinsel yetersizlik, 20-25 ile 35-40 arası Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik, 20-25 ile daha aşağısı Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik olarak sınıflandırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireylerin özelliklerinden biri değildir?

Genel eğitim sınıflarında kaynaştırma öğrencisi olarak eğitim
hizmetlerinden yararlanabilirler.

Pek çoğu okul öncesi dönemde fark edilmeyebilirler.

Kendilerinden beklenilen pek çok günlük yaşam becerisini öğrenebilirler.

Bağımsız bir şekilde hayatlarını sürdürebilirler.

Yaşları ilerledikçe akranları ile aralarındaki fark giderek artabilir.

Açıklama:

Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerin pek çoğu okul öncesi dönemde fark edilmeyebilirler. İlköğretime başladıklarında ve kendilerinden akademik konulardaki beklentiler artmaya başladığında, bu alanlarda yaşadıkları güçlüklerle fark edilmektedirler. Bununla birlikte özel eğitim destek hizmetlerinin sağlanması yoluyla okuma, yazma ve matematik gibi temel akademik konuları öğrenebilirler. İzleyen yıllarda bu bireylere iş meslek becerilerinin öğretimine ağırlık verilmektedir ve bu konuda desteklendiklerinde bir iş meslek sahibi olabilmektedirler. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler kendilerinden beklenilen pek çok günlük yaşam becerisini öğrenebilir ve bağımsız bir şekilde hayatlarını sürdürebilirler. Bir kısmı okul yaşantısının ardından bir daha yetersiz olarak adlandırılmazken, bir kısmı ise çok az düzeyde destek ile hayatını sürdürebilmektedir. Ancak orta düzeyde zihin yetersizliği olan bireyler ile akranları arasında fark giderek daha da artmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Zihinsel yetersizliği olan bireylere sunulan bakım hizmeti alanlarından bir tanesi kişisel bakım hizmetleridir. Aşağıdakilerden hangisi bu hizmetlerden biri değildir?

Vücut temizliği (Banyo yapma, el-ayaktırnak bakımı, burun ve kulak temizliği,
istenmeyen tüylerin bakımı)

Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler

Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek
hazırlama, içecek içme vb.)

Duyusal bakım

Mensturasyon bakımı

Açıklama:

Kişisel bakım hizmetleri, yetersizliği olan bireylerin özellikle temel hijyen gereksinimlerinin karşılanmasını amaçlayan bir dizi hizmeti
içermektedir. Bu hizmetler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
• Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği
• Vücut temizliği (Banyo yapma, el-ayaktırnak bakımı, burun ve kulak temizliği,istenmeyen tüylerin bakımı)
• Ağız ve diş bakımı
• Saç ve sakal bakımı
• Mensturasyon bakımı
• Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler
• Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek
hazırlama, içecek içme vb.)
• Genel temizlik (giysilerinin temizliği, odasının temizliği vb.)

Doğru Cevap: D

Soru 127

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin farklı gereksinimleri olabilmektedir ve bu gereksinimlerin karşılanması son derece önemlidir. Aşağıdakilerden hangisi ailelerin gereksinimlerinden biri değildir?

Özgür seyahat gereksinimi

Duygusal destek gereksinimi

Bakım gereksinimi

Maddi gereksinim

Bilgi-eğitim gereksinimi

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin farklı gereksinimleri olabilmektedir ve bu gereksinimlerin karşılanması son derece önemlidir.Bu gereksinimleri:
1. Bilgi-eğitim gereksinimi
2. Duygusal destek gereksinimi
3. Bakım gereksinimi
4. Maddi gereksinim olarak dört ayrı kategoride sıralamak mümkündür (Kaner, 2009).

Doğru Cevap: A

Soru 128

Öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu etmenlerden değildir?

Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler

Ortak dikkat becerilerindeki yetersizlikler

Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler

El-göz koordinasyonunda yetersizlik

• Bilişsel becerilerde yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi zihin yetersizliği olan bireylere öz bakım/kişisel bakım becerilerinin öğretiminde kullanılan temel öğretim stratejilerinden biri değildir?

Fiziksel yardım

Model olma

Sözel yardım

Fiziksel ipucu

Uyaran kontrolü

Açıklama:

Öz bakım becerilerinin öğretimi sırasında kullanılabilen ve etkili olduğu araştırmalarla kanıtlanmış olan bir dizi yöntem ve teknik bulunmaktadır. Ancak özellikle öz bakım becerilerinin öğretiminde kullanılan en etkili yöntemin üçlü ipucu sistemi olduğunu belirtmek mümkündür. İpucunun giderek arttırılmasıyla öğretim olarak da bilinen bu yöntemin zihinsel yetersizliği olan çocuk sahibi aileler tarafından etkili bir şekilde kullanılabildiğine yönelik araştırmalar bulunmaktadır. Uyaran kontrolü belirli bir uyaranın varlığında belirli bir tepkinin gerçekleşiyor olmasıdır ve bir strateji değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Ağır ve çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerin yaklaşık %80’inde beslenme problemleri gözlenmektedir. Beslenmeye ilişkin problemler, aşırı kilo ya da düşük kilo, yemek reddi ya da yemek
seçiciliği gibi çeşitli biçimlerde gözlenebilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi yemek reddi veya seçiciliği şekillerinden biridir?

Kaşık-çatal şekline göre

Yere göre

Açlık durumuna göre

Zamanına göre

Sunum şekline göre

Açıklama:

Beslenmeye ilişkin problemler, aşırı kilo ya da düşük kilo, yemek reddi ya da yemek seçiciliği gibi çeşitli biçimlerde gözlenebilmektedir.
Yemek reddi ve/veya seçiciliği genellikle aşağıdaki şekillerde gözlenebilir; Türüne göre, Dokusuna göre, • Isısına göre, Besleyen kişiye göre, Yere göre. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Zihinsel yetersizliğe eşlik eden yetersizliklere ne ad verilir?

Uyum

Gelişim

Komorbidite

Mortalite

Kaynaştırma

Açıklama:

Zihinsel yetersizliğe eşlik eden yetersizliklere komorbidite adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Amerikan Psikiyatri Birliği (APA, 2013) tarafından yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabının kısaltılmış ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

OSM-V

DSM-V

MDS-V

KSD-V

MSD-V

Açıklama:

Amerikan Psikiyatri Birliği (APA, 2013) tarafından yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabında da zihinsel yetersizlik benzer şekilde ifade edilmektedir. Ülkemizde kısaca DSM-V olarak bilinen bu el kitabına göre, zihinsel yetersizlik; çocukluk çağı döneminde başlayan, zihinsel güçlüklerle birlikte bireylerin günlük yaşantı içerisinde kavramsal, sosyal ve pratik alanlarda sınırlılıklar yaşamasına neden olan gelişimsel bozukluk olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri arasında yer alır?

Fiziksel işlevlerde güçlükler yaşamak

Güçlük ve sınırlılıkların gelişim döneminde ortaya çıkması

Kaba motor işlevlerde güçlükler yaşamak

İşitsel duyunun sınırlı olması

Sürekli ağlama durumunda olması

Açıklama:

DSM-V’e göre zihinsel yetersizliğin tanı ölçütleri
ise aşağıdaki şekildedir:
1. Zihinsel işlevlerde güçlükler yaşamak
2. Uyumsal davranışlarda gözlenen sınırlılıklar
3. Bu durumun gelişim dönem içerisinde ortaya çıkması (DSM-V, 2013).

Doğru Cevap: B

Soru 134

Bir kişinin zekâ testleri ile elde edilen zekâ yaşının, takvim yaşına bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile elde edilen sayıya ne da verilir?

Algı Bölümü

Beceri Bölümü

Uyum Bölümü

Koordinasyon Bölümü

Zeka Bölümü

Açıklama:

Zekâ Bölümü
Bir kişinin zekâ testleri ile elde edilen zekâ yaşının, takvim yaşına bölünmesi ve 100 ile çarpılması ile elde edilen sayıdır (Sucuoğlu, 2009).

Doğru Cevap: E

Soru 135

Zeka bölümü puanı 50-55 ile 70 arası olan bir bireyin zihinsel yetersizlik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Başlangıç düzeyde zihinsel yetersizlik

Orta düzeyde zihinsel yetersizlik

Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Ağır zihinsel yetersizlik

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik

Açıklama:

Zeka bölümü puanı 50-55 ile 70 arası olan bir bireyin zihinsel yetersizlik düzeyi Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik sınıfına girer.

Doğru Cevap: C

Soru 136

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, gerektiğinde zihinsel yetersizliği olan öğrenciye ve devam ettiği sınıfındaki öğretmenine destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması koşulu ile yetersizliği olan bireylerin akranları ile birlikte gene eğitim sınıflarında eğitim görmesine ne ad verilmektedir?

Kaynaştırma

Uyumlaştırma

Algısallaştırma

Eğitselleştirme

Birleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 137

Zihinsel yetersizliği olan bireylere sunulan kişisel bakım hizmetleri kapsamına girmemektedir?

Ağız ve diş temizliği

Saç ve sakal bakımı

Mensturasyon bakımı

Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği

Kaynaştırma eğitim hizmeti

Açıklama:

Kişisel bakım gereksinimleri, toplumdaki her birey için birincil, başka bir ifadeyle
öncelikli yaşam gereksinimlerindendir. Bu hizmetler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği
Vücut temizliği (Banyo yapma, el-ayaktırnak bakımı, burun ve kulak temizliği,
istenmeyen tüylerin bakımı)
Ağız ve diş bakımı
Saç ve sakal bakımı
Mensturasyon bakımı
Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler
Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek hazırlama, içecek içme vb.)
Genel temizlik (giysilerinin temizliği, odasının temizliği vb.)

Doğru Cevap: E

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin gereksinimleri arasında yer almaz?

Bilgi-eğitim gereksinimi

Duygusal destek gereksinimi

Bakım gereksinimi

İşitsel-Algısal gereksinim

Maddi gereksinim

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin farklı gereksinimleri olabilmektedir ve bu gereksinimlerin karşılanması son derece önemlidir.Bu gereksinimler;
1.Bilgi-eğitim gereksinimi
2. Duygusal destek gereksinimi
3. Bakım gereksinimi
4. Maddi gereksinim

Doğru Cevap: D

Soru 139

Günlük yaşam becerileri kapsamında olan kişisel bakım becerilerine ne ad verilmektedir?

Öz bakım becerileri

Aile bakım becerileri

Zihinsel bakım becerileri

Kaynaştırma bakım becerileri

Psikososyal bakım becerileri

Açıklama:

Öz bakım becerileri günlük yaşam becerileri kapsamında olan becerilerdir (Cavkaytar, 1999). Öz bakım becerileri ise bir diğer ifadeyle kişisel bakım becerileri anlamına gelmektedir. Zihinsel yetersizliği olan bireylere öncelikle öğretilmesi gereken temel becerilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi öz bakım becerilerinin zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen etmenlerden birisi değildir?

Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları

Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler

Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler

Akran iletişimindeki yetersizlik

El-göz koordinasyonunda yetersizlik

Açıklama:

Zihinsel yetersizliği olan bireyler tarafından edinilmesini etkileyen çeşitli etmenler bulunmaktadır. Bu etmenleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
• Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler
• Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler
• El-göz koordinasyonunda yetersizlik
• Bilişsel becerilerde yetersizlik ve
• Öğrenme fırsatlarını engelleyecek özellikteki aile tutumları (Varol, 2000).

Doğru Cevap: D

Soru 141

Ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin zekâ bölümü puanları kaçtır?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 142

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin sınıflandırılması neden önemlidir?

İletişim becerilerinin yetersiz olması ile davranış problemleri arasında nasıl bir ilişki olabileceğini belirlemek için

Öğrencilerin uygun eğitim ortamlarına yerleştirilmeleri ve gerekli destek hizmetlerin sağlanabilmesi için

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin bakım hizmetlerinin evde ya da kurumda yapılabilmesi için

Zihinsel yetersizliği olan bireylere sunulan bakım hizmetinin belirlenmesi için

Zihin engeline ve nedenine ilişkin bilgi edinme gereksinimi için

Açıklama:

Öğrencilerin uygun eğitim ortamlarına yerleştirilmeleri ve gerekli destek hizmetlerin sağlanabilmesi için

Doğru Cevap: B

Soru 143

Hangisi orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireylerim özelliklerinden biridir?

İlk okula başladıklarında fark edilirler

Doğumla birlikte hemen fark edilirler

Doğumdan sonraki dönemde fark edilirler

Okul öncesi dönemde fark edilirler

İlk üç yıl içinde fark edilebilirler

Açıklama:

Okul öncesi dönemde fark edilirler

Doğru Cevap: D

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım alanlarından biri değildir?

Ağız ve diş bakımı

Saç ve sakal bakımı

Mensturasyon bakımı

Vücut temizliği

Bakım gereksinimi

Açıklama:

Bakım gereksinimi

Doğru Cevap: E

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi öz bakım becerilerinin edinilmesini etkileyen etmenlerden biri değildir?

Büyük kas becerilerindeki yetersizlikler

Kısa kas becerilerindeki yetersizlikler

El-göz koordinasyonunda yetersizlik

Bilişsel becerilerde yetersizlik

Küçük kas becerilerindeki yetersizlikler

Açıklama:

Kısa kas becerilerindeki yetersizlikler

Doğru Cevap: B

Soru 146

Ağır zihinsel yetersizliği olan bireyler hangi ipucunu daha iyi öğrenebilmektedir?

Model ipucu

Sözel ipucu

Fiziksel yardım

Görsel ipucu

İşaret ipucu

Açıklama:

Sözel ipucu

Doğru Cevap: B

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerin normal akranlarına göre daha yoğun hissettikleri sağlık sorunlarından biri değildir?

Adet sancıları

Görme güçlükleri

İşitme güçlükleri

Diş sorunları

Uyku bozuklukları

Açıklama:

Uyku bozuklukları

Doğru Cevap: E

Soru 148

............;sevilmeyen ve yutulmayan yiyeceğin, yutulmasını kolaylaştırmak amacıyla daha yumuşak dokudaki bir yiyeceğin sunulması söz konusudur.
Boş alana hangisi gelmelidir?

İzleyici gıda tekniği

Eş zamanlı sunum

Sıralı Sunum

Fiziksel yardım

Yeniden sunma

Açıklama:

İzleyici gıda tekniği

Doğru Cevap: A

Soru 149

Zihinsel yetersizliği olan bireylerin sembolik iletişim biçimlerini kullanabilme oranı nedir?

%40

%50

%60

%70

%80

Açıklama:

%60

Doğru Cevap: C

Soru 150

Zihinsel yetersizliği olan bireylerde az uyumanın sonucu ne olmaktadır?

Uyku sorunları yaşamalarına neden olabilir

Uyumaya giderken direnme olabilir

Uykuya dalmada güçlük olabilir

Problem davranışlara neden olabilir

Gece sık uyanmaya neden olabilir

Açıklama:

Problem davranışlara neden olabilir

Doğru Cevap: D

Soru 151

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin ortalama zekâ düzeyi puani kaç olarak belirlenmiştir?

Açıklama:

Ülkemizde zihinsel yetersizliği olan bireylerin zekâ bölümü puanlarının belirlenmesinde kullanılan çeşitli testler bulunmaktadır. Bu
testlere göre, ortalama zekâ düzeyine sahip bireylerin
zekâ bölümü puanları 70 olarak kabul edilmekte olup
70 zekâ bölümü puanının altında bir zekâ bölümü
puanına sahip olmak, ortalama zekâ bölümü puanının altında olmak anlamına gelmektedir (

Doğru Cevap: A

Soru 152

Aşağıdakilerden hangisi uyumsal davranışlar altında incelenen sosyal beceri örneklerinden birisi değildir?

Kişiler arası ilişkiler

Hareket etme

Yasalara uyma

Sorumluluk alma

Kuralları izleme

Açıklama:

Uyumsal davranışlar kavramsal, sosyal
ve pratik beceriler olmak üzere üç genel alanda toplanmaktadır. Hareket etme pratik beceriler grubunda yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliğin tanılanmasında kullanılan ölçütler arasında sayılamaz?

Uyumsal becerilerde sınırlılıklar yaşama

Zihinsel işlevlerde ortalamanın altında olma

Yaşamın herhangi bir döneminde ortaya çıkma

18 yaşına kadar olan dönemde ortaya çıkmış olma

Çocukluk dönemi içinde ortaya çıkma

Açıklama:

Gelişim dönemi ile anlatılmak istenilen, zihinsel yetersizliğin çocukluk çağında ortaya çıkmış bir durum olmasıdır. Başka bir ifadeyle bireyin zihinsel işlevleri ile uyumsal davranışlarında görülen güçlüklerin
çocukluk çağı içerisinde ortaya çıkmış olması anlamına gelmektedir. Çocukluk çağı ya da gelişim dönemi
ise doğumdan 18 yaşa kadar olan dönemi kapsayan süreç olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla daha önce
zihinsel işlevler ile uyumsal davranışlarda sınırlılıklar yaşanmasına ilişkin olarak yer verilen ölçütler, eğer 18
yaşından daha sonraki bir dönemde ortaya çıkarsa, bu bireyler zihinsel yetersizliği olan bireyler olarak kabul edilmemektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 154

Aağıdakilerden hangisi orta düzey zihin yetersizliği olan bireylere öğretimi yapılacak işlevsel akademik beceriler arasında değildir?

Tanıtıcı levha tanıma öğretimi

Market reyonu takip etme öğretimi

Öz geçmiş yazma öğretimi

Kişisel bakımını yapma öğretimi

Para kavramı öğretimi

Açıklama:

İşlevsel akademik beceriler, bireylerin günlük yaşantısında kullanabileceği daha genel bir
ifadeyle işlerine yarayacak olan düzeyde öğretimi
yapılan akademik konular anlamına gelmektedir.
Örneğin, alışveriş yaparken market reyonlarının
isimlerini okumayı öğretme, yiyecek isimlerini
okumayı öğretme, iş başvurusu yapabilmek için
öz geçmiş yazmayı ya da iş başvurusu formu doldurmayı öğretme, işlevsel akademik becerilere örnek oluşturmaktadır. Matematik alanında ise para
kavramı öğretilirken bunu alış verişlerinde hesap
yapabilmesi amacıyla kullanabilmeyi öğretme,
zihinden dört işlem yapamasa da hesap makinası kullanarak hesaplama yapmayı öğretme diğer
örnekler arasında sayılabilmektedi

Doğru Cevap: D

Soru 155

Aşağıdakilerden hangisi zihin yetersizliği olan bireylerin kişisel bakım gereksinim alanlarından bir değildir?

Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği

Mensturasyon bakımı

Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler

Beslenme hizmetleri

Okuma-yazma için destekleme

Açıklama:

Kişisel bakım gereksinimleri, toplumdaki her birey için birincil, başka bir ifadeyle
öncelikli yaşam gereksinimlerindendir. Bu hizmetler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
• Tuvalet ihtiyacı ve tuvalet sonrası temizliği
• Vücut temizliği (Banyo yapma, el-ayaktırnak bakımı, burun ve kulak temizliği,
istenmeyen tüylerin bakımı)
• Ağız ve diş bakımı
• Saç ve sakal bakımı
• Mensturasyon bakımı
• Giyinme/soyunma için gerekli hizmetler
• Beslenme hizmetleri (yemek yeme, yemek
hazırlama, içecek içme vb.)
• Genel temizlik (giysilerinin temizliği, odasının temizliği vb.)

Doğru Cevap: E

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin desteklenmesi gereken gereksinim alanlarından biri değildir?

İş yaşamı desteği

Maddi gereksinim

Bakım gereksinimi

Duygusal destek gereksinimi

Bilgi-eğitim gereksinimi

Açıklama:

Bakım hizmetlerinin özellikle ağır ve çok
ağır düzeydeki zihinsel yetersizliği olan bireylere
sunulacağı göz önünde bulundurulduğunda, bu
bireylerin bakımından sorumlu olan aile üyelerinin
stres düzeylerinin daha yüksek olduğu ve yaşam
kalitelerini olumsuz yönde etkilendiği bilinmektedir. Çünkü zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip
ailelerin farklı gereksinimleri olabilmektedir ve bu
gereksinimlerin karşılanması son derece önemlidir. Bu gereksinimleri:
1. Bilgi-eğitim gereksinimi
2. Duygusal destek gereksinimi
3. Bakım gereksinimi
4. Maddi gereksinim olarak dört ayrı kategoride sıralamak mümkündür

Doğru Cevap: A

Soru 157

Aşağıdakilerden hangisi zihin yetersizliği olan bireylerin ailelerine sunulacak Psikososyal destek hizmetleri kapsamında yer almamaktadır?

Zihin yetersizliği olan bireyin gelişim alanlarında destek

Gerekli ek cihazlar/araçlar için maddi destek

Yetersizliği olan bireyi ve yetersizlik durumunu kabullenmesine yönelik destek

Zihin yetersizliği olan birey ve ailesinin sosyal hakları kullanılmasına yönelik bilgi desteği

Ailenin düzenlenecek sosyal etkinliklere katılabilmesi için refakat desteği

Açıklama:

Psikososyal destek hizmetleri ise, aşağıdaki konularda destek hizmetlerin sunulmasını içermektedir.
• Ailenin, yetersizliği olan bireyi ve yetersizlik durumunu kabullenmesine, bilgilendirilmesine yönelik verilecek hizmetler,
• Bakıma muhtaç bireyin kendisinin, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine,
bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik verilecek hizmetler,
• Yetersizliği olan birey ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik verilecek hizmetler,
• Yetersizliği olan bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için refakat hizmeti

Doğru Cevap: B

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi zihinsel yetersizliği olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenmelerineetki eden kendileri dışındaki faktörler arasında sayılmaz ?

Bilişsel becerilerin yetersizliği

İnce kas becerilerinin yetersizliği

Koruyucu ebeveyn tutumları

Kaba motor becerilerin yetersizliği

El-göz koordinasyonu yetersizliği

Açıklama:

Bazen de koruyucu aile tutumları, zihinsel yetersizliği olan bireylerin bazı becerileri öğrenmelerini
engellemektedir. Özellikle küçük yaşlarda başta anneler olmak üzere, bireylerin bakımlarından sorumlu kişiler tarafından sunulan bakım hizmetleri, aile
üyelerine çok zor gelmemekte, tam tersine anneler
çocuklarının bakımları ile ilgilenmekten memnun
olmaktadırlar. Ancak zihinsel yetersizliğin eşlik ettiği durumlarda anneler, çocuklarına karşı daha
fazla koruyucu bir tutum içinde olabilmektedirler.
Örneğin, çocuğunun ağlamasını ya da herhangi bir
konuda zorlanmasını istemedikleri için, tüm bakım
gereksinimlerini karşılayan aile üyeleri olabilmektedir. Çocuğu büyüdüğü ve aslında yapabileceği
hâlde, kıyafetlerinin annesi tarafından giydirilmesi,
yemeğinin annesi tarafından yedirilmesi gibi durumlar, çocukların öğrenme fırsatlarını engellemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Bakım veren meslek elemanının bir becerinin nasıl yerine getirileceğini önce kendisinin yaparak zihin yetersizliği olan bireye göstermesi
hangi tür ipucudur?

İşaret ipucu

Görsel ipucu

Fiziksel ipucu

Model ipucu

Sözel ipucu

Açıklama:

Bir becerinin nasıl yerine getirileceğini uygulamacının önce kendisinin yaparak öğretim sunduğu bireye göstermesine model ipucu adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 160

Zihinsel yetersizliği olan bireye reddettiği yiyeceğin kaşığa konularak ağzına konulması ve
birey besini ağzına alana kadar kaşığın geri çekilmemesi yöntemine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Yeniden sunma

Sıralı sunum

Eşzamanlı sunum

Fiziksel yardım

Sabit kaşık

Açıklama:

Sabit Kaşık, yiyeceğin kaşıkla bireyin ağzına
değdirilmesi ve birey ağzını açıp yiyeceği alana
kadar geri çekilmemesidir. Buradan aslında bireyin yiyeceği reddetme davranışı görmezden gelinmektedir. Diğer bir ifadeyle, daha önce bahsettiğimiz nedenlere bağlı olarak, bireyin istediğini elde
etmesine izin verilmemiş olur ve ne olursa olsun
yiyeceğini yiyene kadar beslenme sürecinin devam
edeceğinin ve bunda kararlı olunduğunun anlaşılması amaçlanır.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri arasında yer almaz?

24 ayı geçtiği hâlde geçtiği halde yürümemek

6 ayı geçtiği halde ağlamamak

16 ayı geçtiği halde tek bir sözcük bile söylememek

12 ayı geçtiği halde iki sözcüklü basit cümlecikler kurmamak

Hangi ayda olursa olsun gelişiminde gerileme göstermemek

Açıklama:

Otizmin Tanımı ve Belirtileri ve OSB olan Bireylerin Aileleri
Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri:

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek

12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak

16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek

24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak

Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak

Doğru Cevap: A

Soru 2

DSM-5'e göre aşağıdakilerden hangisi "Otizm Spektrum Bozukluğu " çatısı altında yer almamktadır?

Otizm

Asperger Sendromu

Atipik Otizm

Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu

Kartagener Bozukluğu

Açıklama:

DSM-5 e göre Otizm, Asperger Sendromu, Atipik Otizm ve Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu alt kategorileri “Otizm Spektrum Bozukluğu Bozukluğu”
(OSB) çatısı altında toplanmaktadır. Ayrıca, DSM-5 kılavuzunda otizm, (a) sınırlı/yinelenen ilgi ve davranış örüntüleri, (b) sosyal etkileşim ve iletişimde belirgin yetersizliklerle kendini iki boyuttagösteren nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlardan biri değildir?

Bağımlı yaşama

İletişim

Özbakım

Dil

Toplumsal beceri

Açıklama:

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangi nedenden dolayı özbakım becerilerinin edinimini etkilemektedir?

Atipik duysal gelişim

İnce motor becerilerinde yeterlilik

Kaba motor becerilerinde yeterlilik

Atipik motor gelişim

Ortopedik yeterlilik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi etkinlik çizelgesi hazırlama aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklardan değildir?

Etkinlik seçme

Resimleri oluşturma

Araç gereçleri hazırlama

Çevreyi düzenleme

Kişisel becerilerin öğretimini planlama

Açıklama:

Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi
gereken basamaklar şu şekilde sıralanabilir.: (a) etkinlikleri seçme, (b) resimleri oluşturma, (c) araç-gereçleri hazırlama, (d) pekiştireçleri belirleme
ve hazırlama, (e) çevreyi düzenleme ve (f )sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma

Doğru Cevap: E

Soru 6

Yasalar bağlamında bakım hizmetleri güvence altına alınmıştır. Bu bağlamda " bakım hizmetleri sosyal bir haktır" ifadesi Anayasamızın kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

Açıklama:

Yasalar bağlamında da bakım hizmetleri güvence altına alınmıştır. Mevzuata baktığımızda şu ifade yer almaktadır. “Bakım hizmetleri sosyal bir haktır.”
Anayasamızın 60. maddesinde “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” ve 61. maddesinde ise “Devlet sakatların korunmasını ve toplu hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alır”
ifadesi yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde kimler görev almaz?

Fizyoterapistler

Psikologlar

Sosyal hizmet uzmanları

Psikiyatristler

Çocuk gelişim uzmanları

Açıklama:

Öz bakım becerilerinin de içinde olduğu bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde; özel eğitimciler, sosyal hizmet uzmanları, fizyoterapistler, psikologlar, çocuk gelişimcileri, hemşireler görev alır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi dönemde gözlenen otizm spektrum bozuklukları belirtilerindendir?

Beslenmede aşırı seçici olmamak

Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek

Rutinlere aşırı bağlılık göstermemek

Kendisini diğer insanlardan soyutlamamak

Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmak

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler:
• Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak
• Kendini diğer insanlardan soyutlamak
• Başkalarının mimiklerini taklit etmemek
• Anne-babasının kendisine gülümsemesine
karşılık gülümseme davranışı göstermemek
• Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak
• Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli
olarak papağan konuşması biçiminde
tekrarlamak
• Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki
vermemek
• Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay
yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak
• Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma
gibi tekrarlı davranışlar sergilemek
• Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek
• Rutinlere aşırı bağlılık göstermek
• Beslenmede aşırı seçici olmak
• Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek
• Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız
olmak

Doğru Cevap: B

Soru 9

OSBolan bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmaz?

Yaş

Dikkat Süresi

Cinsiyet

Sahip olduğu psikomotor beceriler

Tuvalet yapma becerisindeki düzeyi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 10

OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştirilen resim ya da sözcükler dizisine ne ad verilir?

Video modelle öğretim

İpucu sunma

Etkinlik çizelgesi

Ayrık denemelerle öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi, OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisidir. Etkinlik çizelgeleri OSB’li bireyin gününü tahmin edilebilir hâle getirmekte ve bireye günlük rutinlerdeki değişimlere hazır olma fırsatı sunmaktadır. Özellikle günün farklı zamanlarında yerine getirmesi gereken öz bakım ve gün lük yaşam becerilerinin sırasının ve basamaklarının öğretilmesi için oldukça kullanışlıdır. Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklar şu şekilde sıralanabilir. : (a) etkinlikleri seçme, (b) resimleri oluşturma, (c) araç-gereçleri hazırlama, (d) pekiştireçleri belirleme ve hazırlama, (e) çevreyi düzenleme ve (f ) sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi otizmli bireylerde gözlenen özellikler arasında yer almamaktadır?

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak

Sosyal oyunlara katılmamak

Tekrarlı davranışlar sergilemek

Farklı yüz görünümüne sahip olmak

Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak

Açıklama:

OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklara kıyasla belirgin bir fiziksel farklılıkları yoktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Down sendromu

Cerebral Palsy

Otizm

Fragile X

İşitme engeli

Açıklama:

Otizm, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Vadedilen sonuçları gerçekten sağladığına ilişkin hakemli bilimsel dergilerde yayımlanmış yeterli düzeyde deneysel araştırma bulgusuna sahip uygulama türü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru uygulama

İşlevsel uygulama

Sistematik uygulama

Bilimsel dayanaklı uygulama

Beceri analizi uygulaması

Açıklama:

Bilimsel dayanaklı uygulama kısaca vadetmek sonuçları gerçekten sağladığına ilişkin hakemli bilimsel dergilerde yayımlanmış yeterli düzeyde deneysel araştırma bulgusuna sahip uygulama olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yeme becerilerinin kazanılma sırası doğru olarak verilmiştir?

Parmakla tutarak yeme-kaşıkla yeme-çatalla yeme-bıçakla yeme

Parmakla tutarak yeme-çatalla yeme-kaşıkla yeme-bıçakla yeme

Kaşıkla yeme-parmakla tutarak yeme-bıçakla yeme- çatalla yeme

Çatalla yeme-kaşıkla yeme-parmakla tutarak yeme- bıçakla yeme

Parmakla tutarak yeme-kaşıkla yeme-bıçakla yeme-çatalla yeme

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılma sırası parmakla tutarak yemek yeme kaşık kullanarak, çatal kullanarak ve bıçak kullanarak yemek yemedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Öğretimin bir plana bağlı kalınarak tutarlı bir biçimde yürütülmesine ne denir?

Fırsat öğretimi

Sistematik öğretim

Doğal öğretim

Parçalı öğretim

Aktif öğretim

Açıklama:

Sistematik öğretim, öğretimin bir plana bağlı kalınarak tutarlı bir biçimde yürütülmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ipucu sunma yönteminde kullanılan beş temel ipucu türleri arasında yer almamaktadır?

Sözel

Jestsel

Görsel

Rastlantısal

Fiziksel

Açıklama:

İpuçları çeşitlilik gösterebilir. Alan yazında genel olarak beş temel ipucu biçimden söz edilir: (a) sözel ipucu,(b) jestsel ipucu, (c) görsel ipucu, (d) model ipucu ve (e) fiziksel ipucu.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ayrık denemelerle öğretim yöntemi ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Zincirleme becerilerin öğretiminde yaygın olarak kullanılır.

Temeli UDA ilkelerine dayanmaktadır.

Tek basamaklı becerilerin öğretiminde kullanılmaz.

Her bir deneme üçlü izlerlik sürecine göre yapılır.

Bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanmaktadır.

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim;OSB li bireylere hem tek basamaklı hem de öz bakım becerileri gibi zincirleme becerilerin öğretimde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrık denemelerle öğretimin temeli ÖDS ilkesi başta olmak üzere UDA ilkelerine dayanmaktadır. Her bir deneme, üçlü izlerlik sürecine göre, net bir öncül ya da ayırt edici uyaran (Ö), hedef davranış(D) ve sonuç (S) olmak üzere ilişkili üç bileşeni içermektedir. Kısaca ifade etmek gerekirse, bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan; etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi bir dizi öğretim stratejisini içeren öğretim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim

Doğal öğretim

Video modelle öğretim

İpucu ile öğretim

Formal öğretim

Açıklama:

Doğal öğretim yöntemleri farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır. Doğal öğretim yöntemleri etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş bir dizi öğretim stratejisini içermektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisine ne ad verilmektedir?

Günlük rutin

Oyun sıralaması

Etkinlik çizelgesi

Etkinlik şemaları

Rutin göstergesi

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi, OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bir beceriyi daha küçük alt basamaklara ayırma anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küçük adımlar

Ayrık denemeler

Özbakım listeleri

Beceri analizi

Zincirleme analiz

Açıklama:

Bir beceriyi daha küçük alt basamaklara ayırmaya beceri analizi denir. Doğru cevap D’di

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğunun okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerinden birisidir?

Önceden söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak

Kendini diğer insanlardan soyutlamak

Sosyal oyunlara katılmamak

Dinlemeye ya da çalışmaya yoğunlaşmakta zorlanmak

Olayları anlamlandırmak için kurallar yaratma gereksinimi göstermek

Açıklama:

Kendini diğer insanlardan soyutlamak, otizm spektrum bozukluğunun okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerinden birisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Etkinlik temelli öğretim
Gömülü öğretim
Fırsat öğretimi

Yukarıda verilen uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş yöntemleri içeren, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek strateji aşağıdakilerden hangisidir?

İpucu Sunma

Ayrık Denemelerle Öğretim

Doğal Öğretim Yöntemleri

Etkinlik Çizelgesi

Video Modelle Öğretim

Açıklama:

Etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş bir dizi öğretim stratejisi, Doğal Öğretim Yöntemleri’dir

Doğru Cevap: C

Soru 23

Otizm spektrum bozukluğundan orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
Otizm spektrum bozukluğundan orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
Otizm spektrum bozukluğundan orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede oldukça başarılıdır.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin öğrenme süreçleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğundan orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireylerin ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır.
Yalnız III

Doğru Cevap: E

Soru 24

Bardaktan sıvı içme
Bıçak kullanma
Düğme ilikleme
Çıt çıt açma
Bağcık çözme

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin yemek yeme becerileri arasında yer almaktadır?

I-II

II-III

III-IV

IV-V

V-I

Açıklama:

Bardaktan sıvı içme ve bıçak kullanma otizm spektrum bozukluğu olan bireyilerin yemek yeme becerileri arasında yer almaktadır.
I-II

Doğru Cevap: A

Soru 25

Gelişimde gerileme göstermek
Rutinlere aşırı bağlılık göstermek
Altı ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Otizm spektrum bozuklugunun erken belirtileri şunlardır: 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek, 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak, 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek, 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak, Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak.
I-III

Doğru Cevap: C

Soru 26

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Otizm nöro-gelişimsel bir bozukluktur.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler başkalarıyla ilişki kurmakta zorlanır.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin genellikle çeşitli takıntıları vardır.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin dil gelişimi oldukça iyidir.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler genellikle günlük yaşamı sürdürmede zorlanırlar.

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin genellikle başkalarıyla, özellikle de akranlarıyla ilişki kurmakta zorlandıkları, çeşitli takıntılara sahip oldukları, konuşmadıkları ya da alışılmadık biçimlerde konuştukları ve günlük yaşamı sürdürmekte zorlandıkları gözlenmektedir.
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin dil gelişimi oldukça iyidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin, kazandıkları bir beceriyi öğrenildiği ortamdan başka ortamlarda, başka araçlarla, başka kişilerin varlığında ve başka yönergeler verildiğinde yapmasına ne denir?

Becerinin genellenmesi

Becerinin kazanımı

Becerinin pekiştirilmesi

Becerinin sergilenmesi

Becerinin sönmesi

Açıklama:

Becerinin genellenmesi kazanılan becerinin öğrenildiği ortamdan başka ortamlarda başka araçlarla başka kişilerin varlığında ve başka yönergeler verildiğinde yapılması demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Yaş
Cinsiyet
Dikkat süresi

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gözönünde bulundurulur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında yaşı, dikkat süresi sahip olduğu psikomotor beceriler ve tuvalete yapma becerisindeki düzeyi gözönünde bulundurulur.
I ve III

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi uzmanların otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan ailelere sunabileceği desteklerden değildir?

Ailelere duygusal ve sosyal destek sağlamak

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek

Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmelerine engel olmak

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak

Açıklama:

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek, uzmanların otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan ailelere sunabileceği desteklerdendir.
Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmelerine engel olmak

Doğru Cevap: D

Soru 30

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek stratejiler vardır. Hem tek basamaklı hem de öz bakım becerileri gibi zincirleme becerilerin öğretimde yaygın olarak kullanılan öğretim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

İpucu sunma

Ayrık denemelerle öğretim

Doğal öğretim yöntemi

Etkinlik çizelgesi

Video modelle öğretim

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere hem tek basamaklı hem de öz bakım becerileri gibi zincirleme becerilerin öğretimde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

"Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur." şeklinde tanımlanan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Down Sendromu

Fragile X Sendromu

Otizm

Fenilketonuri

Opitz Sendromu

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin iletişim alanında sahip oldukları yetersizlikleri onların ihtiyaçlarını, isteklerini ya da tercihlerini ifade edememelerine ve bunun bir sonucu olarak da etraflarındaki bireylerle iletişim kuramamalarına neden olmaktadır . Otizm Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi DSM 5'e göre "Otizm Spektrum Bozukluğu" çatısı altında yer almaz?

Otizm

Asperger Sendromu

Atipik Otizm

Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu

Özgül Dil Bozukluğu

Açıklama:

DSM-5 e göre Otizm, Asperger Sendromu, Atipik Otizm ve Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu alt kategorileri “Otizm Spektrum Bozukluğu” (OSB) çatısı altında toplanmaktadır. Ayrıca, DSM-5 kılavuzunda otizm, (a) sınırlı/yinelenen ilgi ve davranış örüntüleri, (b) sosyal etkileşim ve iletişimde belirgin yetersizliklerle kendini iki boyutta gösteren nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

I- 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek
II- 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek
III- Fazlaca didaktik ifadeler kullanmak
IV- Fazla kuralcı olma ya da olayları anlamlandırmak için kurallar yaratma gereksinimi göstermek
Yukarıdakilerden hangileri Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri arasındadır?

I ve II

I ve III

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri:
• 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek
• 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak
• 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek
• 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak
• Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Otizmli bireylerde okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerden biri değildir?

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak

Sıklıkla bay-bay yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmak

Kendini diğer insanlardan soyutlamak

Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermemek

Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 35

I- OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler
II- OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar
III- OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken akılda tutulması gereken faktörlerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler akılda tutulmalıdır:
a. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
b. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
c. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetlerinden hangisi otizmli bireylere de sunulur?

Banyo yaptırılması

Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması

Tırnak kesilmesi

Dişlerinin temizlenmesi

Hepsi

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur. a. Kişisel bakım hizmetleri;
1. Banyo yaptırılması 2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması 3. Tırnaklarının kesilmesi 4. Saçlarının taranması 5. Dişlerinin temizlenmesi 6. Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi 7. El, yüz ve ayak temizliği 8. Sakal tıraşının yapılması 9. İstenmeyen tüylerin temizlenmesi 10. Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması 11. Burun ve kulak temizliğinin yapılması 12. Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi 13. Odasının temizlenmesi 14. Çamaşırlarının yıkanması gibi hizmetleri içerir.
Yönetmelik bu boyutlarında incelendiğinde, OSB olan bireylerde de dâhil olacak biçimde tüm yetersizliği olan bireylerin bakımı sürecinde “öz bakım becerileri” öncelikli kazandırılması gereken bir beceri alanı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

I-Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
II- Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
III- Yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir.
Yukarıdakilerden hangisi Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenlerdendir?

Yalnız II

II ve III

I ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz:
• Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
• Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
• Ayrıca yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir. Yemek yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme, yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş bir dizi öğretim stratejisini içeren, farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındıran öğretim yöntemleri aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Etkinlik çizelgesi

Fırsat öğretimi

Video modelle öğretim

Açıklama:

Doğal öğretim yöntemleri farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır. Doğal öğretim yöntemleri etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş bir dizi öğretim stratejisini içermektedir. Doğal öğretim yöntemleri yeni iletişim ve sosyal becerilerin öğretilmesinde günlük rutinleri ve etkinlikleri öğretim fırsatı olarak kullanılır. Öz bakım becerileri bu kapsamda etkinlikler içerisine gömülerek günlük doğal rutinin bir parçası olarak çalışılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

"Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisidir" şeklinde tanımlanan öğretim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal öğretim yöntemi

Ayrık denemelerle öğretim

Etkinlik çizelgesi

İpucu sunma

Video modelle öğretim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Otizmli bireylere veya ailelerine yönlendirme konusunda uzmanların yapabilecekleri sorumluluklardan biri değildir?

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek

Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmek

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vermek

Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların yaşamlarını kendi başlarına idare edecekleri becerilerin neler olduğunu, kendini yönetmek ve kendini savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak

Açıklama:

Bazı aileler resmî bir destek almadan çocuklarının bakımını sağlarken bazıları uzman yardımına ihtiyaç duyar. Bu yönlendirmeler kapsamında kısaca uzmanların yapabilecekleri sorumlulukları şu şekilde sıralayabiliriz:
• OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak • Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek
• Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmek
• Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek
• Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek
• OSB olan çocukların yaşamlarını kendi başlarına idare edecekleri becerilerin neler olduğunu, kendini yönetmek ve kendini savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak
• Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek
• Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak
• Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermek

Doğru Cevap: D

Soru 41

Normalin üstünde konuşma hızı
Sosyal etkileşimde yetersizlik
Yinelenen davranışlar
İlgi alanlarında sınırlılık
Erken çocukluk dönemi

Hangisi/hangileri otizm kavramı içinde yer alır?

I, II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II ve III

II ve IV

Yalnız V

Açıklama:

Otizm Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Çocuğun karmaşık özelliklerini bilirler.
Çocuğa etkili olan yöntemler hakkında fikir sahibi olurlar.
Çocukları üzerinde etkili olmayan müdahale yöntemlerini bilirler.
Çocuklarının fiziksel gelişimini takip ederler.
Çocuğun öğrendiği ve öğrenmediği bilgileri gözlemlerler.

Hangisi/hangileri Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuğa sahip anne babaların en önemli bilgi kaynağı olmalarının nedenleri arasında yer alır?

Yalnız I

II ve V

I, II, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

OSB olan çocuğa sahip anne-babalar en önemli bilgi kaynağı olarak kabul edilirler. Çünkü çocuklarının karmaşık özelliklerini, çocukları üzerinde etkili olan ve olmayan müdahale yöntemlerine ilişkin fikir sahibi olurlar. Çocuğun gelişimini takip eder, ne kadar geliştiğini, neleri öğrendiğini ya da öğrenemediğini gözlemlerler. OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklara kıyasla belirgin bir fiziksel farklılıkları yoktur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Çocuk bir yaşını geçtiği halde aşağıdakilerden hangi davranışı yapmadığında otizm spektrum bozukluğundan söz edilebilir?

Basit cümleler kurmamak

Başkalarına gülümsememek

Hiçbir ortamda agulamamak

Adı söylendiğinde tepkisiz kalmak

Kendisine dokunulmasından kaçınmak

Açıklama:

NAC (National Autism Center) (2009)’un raporunda otizmin belirtileri aşağıdaki biçimde sıralanmışlardır.
Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri:

6 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsememek
12 ayı geçtiği halde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak
16 ayı geçtiği halde tek bir sözcük bile söylememek
24 ayı geçtiği halde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak
Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak

Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı hizmet politikası otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik aşağıdaki hangi bakım modelini benimsemiştir?

Aile yanında

Hastanede

Yatılı okulda

Kaynaştırmada

Rehabilitasyon merkezinde

Açıklama:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı hizmet politikası incelendiğinde öncelikle “aile yanında bakım” temel alınarak kuruluş bakımı son aşamada ve zaruri durumlarda uygulanacak bakım modeline dönüşmüştür. Koruyucu önleyici hizmet modellerine ağırlık verilerek birey ve aileler kendi doğal ortamlarından koparılmadan desteklenmekte ve toplumsal hayattan soyutlanma riskleri en aza indirilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve 633 sayılı KHK’nın ilgili bölümünde “Engel gruplarına yönelik bakım, rehabilitasyon, toplumsal hayata katılmalarına ilişkin sosyal hizmet programları oluşturmak, geliştirmek ve uygulamakla yükümlüdür hükmü yer almaktadır. Mevzuata bakım hizmetlerinin kapsamı ile ilgili bakıldığında ise “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin üçüncü bölümünde bakım hizmetlerinin kapsamına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Bu bölümde özellikle bakım hizmetlerinin yetersizliği olan çocuğun bakımına yönelik olarak özellikle kişisel bakım hizmetlerini ve psiko-sosyal destek hizmetlerini kapsaması gerekliliği vurgulanmaktadır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Otizm spektrum bozukluğu olan bireye tuvalet kontrolünü kazandırma aşağıdakilerden hangi çalışma ile başlamalıdır?

Kuru kalma süresinin belirlenmesi

Tutma, açma becerilerinin gözlenmesi

Basit sözel yönergeleri dinlemesi

Görme tanıma becerisini kazanması

Yürüme mesafesinin tespit edilmesi

Açıklama:

Tuvalet öğretimi planlanırken mesane kontrolünün sağlanmış olması bir başka deyişle belli bir boşaltım örüntüsünün ve kuru kaldığı zamanların olması ön koşuldur. Yürüme, görme, basit sözel yönergelerin anlaşılması gibi beceriler zorunlu olmayabilir ancak bu becerilerin varlığı yapılacak öğretimi kolaylaştıracaktır. Bireyde tuvalet öğretimini kolaylaştırıcı işaretçilerin olması ve tuvaleti geldiğinde rahatsızlık hissetmesi öğretim sürecini kolaylaştıracaktır. Ayrıca tuvalete tek başına gidebilmesi, temel soyunma giyinme için gerekli ince motor becerilere (tutma, açma) sahip olması, 3-5 dakika oturmuş vaziyette kalabilmesi, basit yönergeleri anlayabilmesi bu öğretim sürecinin planlamayı kolaylaştıracaktır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

OSB’li bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında kullanılan son aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Pekiştireçleri azaltma

Uyarlamaları kaldırılma

Beceriyi genelleme

Boşaltım örüntüsünü değiştirme

Altına kaçırmaları görmezden gelme

Açıklama:

OSB’li bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında yaşı, dikkat süresi sahip olduğu psikomotor beceriler ve tuvalete yapma becerisindeki düzeyi gözönünde bulundurlar. Çocuğa uygun ipucu belirlenerek becerinin öğretimine geçilebilir. Öğretim sırasında daha önceden hazırlanan beceri analizi kullanılıp çocuğun yaptığı ve yapamadığı beceri analizi basamakları işaretlenir. Böylece yetersizliği olan çocuktaki ilerlemeler ya da ortaya çıkan olası sorunlar belirlenmiş olur.
Becerinin genellenmesi kazanılan becerinin öğrenildiği ortamdan başka ortamlarda başka araçlarla başka kişilerin varlığında ve başka yönergeler verildiğinde yapılması demektir. Eğer uyarlama yapıldı ise öncelikle uyarlamanın kaldırılması gerekmektedir. Uyarlamalar kaldırıldıktan sonra çocuğun kazandığı tuvalet yapma becerisini başka tuvaletlerde gerçekleştirmesi üzerinde durulmalıdır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi yemek yeme becerilerinin kazanılma sırasını göstermektedir?

Kaşık-bıçak-çatal-parmak

Bıçak- çatal-kaşık-parmak

Çatal-kaşık-parmak-bıçak

Kaşık-parmak-çatal-bıçak

Parmak-kaşık-çatal-bıçak

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılma sırası parmakla tutarak yemek yeme kaşık kullanarak, çatal kullanarak ve bıçak kullanarak yemek yemedir. Bardaktan sıvı içme parmakla yemek yeme ile birlikte kazanılmaya başlar. Diğer becerilerde olduğu gibi bireyin ilerlemeleri mutlaka kaydedilmelidir. Çocuk ilerleme gösterdikçe yapılan uyarlamalarda yavaş yavaş kaldırılmalıdır. Öğrenilen yemek yeme becerisinin başka ortamlarda ve başka kişilerin varlığında ve başka araç gereçlerle yapılması becerinin genellemesini sağlayacaktır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Doğal öğretim yöntemleri
Ayrık denemelerle öğretim
Önleyici hizmet modeli
Etkinlik çizelgesi
İpucu sunma

Hangisi/hangileri OSB olan bireylere öz bakım becerilerini kazandırmada kullanılan stratejiler arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

OSB olan bireylerin uygun davranışlarının arttırılmasında ya da yeni davranışların kazandırılmasında etkili bir biçimde kullanılan ve Uygulamalı Davranış Analizi (UDA) ilkelerine dayalı çeşitli stratejiler yer almaktadır. UDA temel olarak sosyal açıdan önemli davranışları kontrol almayı hedefler. Bu amaçla bireylerin sergilediği uygun davranışların kazandırılması ve/veya arttırılmasını hedeflemekle birlikte; uygun olmayan davranışların azaltılması ve mümkün olduğu durumlarda ortadan kaldırılmasını amaçlamaktadır. Ayrık denemelerle öğretim, ipucu sistemleri, zincirleme öğretimi, doğal öğretim yöntemleri ve video modelle öğretim yöntemleri otizmli bireylerin gereksinim duydukları rutin, etkinlik, tepki ve becerilerin öğretiminde yaygın olarak kullanılan öğretim yöntem ve stratejilerinden bazılarıdır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Çevreyi düzenleme
Resimleri oluşturma
Pekiştireçleri belirleme
Araç gereçleri hazırlama
Takıntılı davranışları kayıt etme

Hangisi/hangileri etkinlik çizelgesi basamakları arasında yer alır?

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II ve IV

III ve V

Yalnız II

Açıklama:

Etkinlik çizelgeleri OSB’li bireyin gününü tahmin edilebilir hale getirmekte ve bireye günlük rutinlerdeki değişimlere hazır olma fırsatı sunmaktadır. Özellikle günün farklı zamanlarında yerine getirmesi gereken öz bakım ve günlük yaşam becerilerinin sırasının ve basamaklarının öğretilmesi için oldukça kullanışlıdır. Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklar şu şekilde sıralanabilir. : (a) etkinlikleri seçme, (b) resimleri oluşturma, (c) araç-gereçleri hazırlama, (d) pekiştireçleri belirleme ve hazırlama, (e) çevreyi düzenleme ve (f ) sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Psikolog
Hemşire
Merkez müdürü
Özel eğitimci
Çocuk gelişimci

Hangisi/hangileri otizm spektrum bozukluğu olan bireylere bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yer alır?

Yalnız IV

I ve V

II, III ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde; özel eğitimciler, sosyal hizmet uzmanları, sağlık eğitimcileri, iş-uğraşı terapistleri, fizyoterapistler, psikologlar, çocuk gelişimcileri, hemşireler görev alır. Her meslek gurubunun OSB ile ilgili iş birliği hâlinde çalışması süreci daha pratik hale getirecektir. Bakım ve rehabilitasyon birimlerinde, öz bakımdan başlayarak bir sistem olmalı, toplumsal hayata katılım için özel tedbirler alınmalı ve ihtiyaca göre mesleki rehabilitasyon sistemleri de yer almalıdır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur.
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Disgrafi

Disleksi

Diskalkuli

Öğrenme Güçlüğü

Açıklama:

DSM-5 e göre Otizm, Asperger Sendromu,
Atipik Otizm ve Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu alt kategorileri “Otizm Spektrum Bozukluğu” (OSB) çatısı altında toplanmaktadır. Ayrıca,
DSM-5 kılavuzunda otizm, (a) sınırlı/yinelenen
ilgi ve davranış örüntüleri, (b) sosyal etkileşim ve
iletişimde belirgin yetersizliklerle kendini iki boyutta gösteren nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak
ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

6 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsememek
6 ayı geçtiği halde agulamamak
16 ayı geçtiği halde tek bir sözcük bile söylememek
24 ayı geçtiği halde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri arasında yer alır?

Yalnız II

II-III

III-IV

I-III-IV

I-II-III

Açıklama:

NAC (National Autism Center) (2009)’un raporunda otizmin belirtileri aşağıdaki biçimde sıralanmışlardır.
Otizm spektrum bozuklugunun erken belirtileri:
• 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek
• 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla
bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak
• 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek
• 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit
cümlecikler kurmamak
• Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme
göstermek; örneğin, daha önce söylediği
bazı sözleri söylememeye başlamak

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi otizmli çocuklarda okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerden biridir?

Başkalarının kendisine dokunmasından hoşlanmak

Başkalarının mimiklerini taklit etmek

Anne-babasının kendisine gülümsemesine
karşılık gülümseme davranışı göstermek

Rutinlerden kaçınmak

Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler:
• Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak
• Kendini diğer insanlardan soyutlamak
• Başkalarının mimiklerini taklit etmemek
• Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermemek
• Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak
• Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak
• Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek
• Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay
yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak
• Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma gibi tekrarlı davranışlar sergilemek
• Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek
• Rutinlere aşırı bağlılık göstermek
• Beslenmede aşırı seçici olmak
• Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek
• Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak

Doğru Cevap: E

Soru 54

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır.
OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler rutinlerden hoşlanmazlar.

OSB olan bireyin yukarıda belirtilen özellikleri ile ilgili açıklamalardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

I-II

III-IV

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

Açıklama:

OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler akılda tutulmalıdır:
a. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
b. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
c. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri
birleştirmede sorunları vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım hizmetleri kapsamında değildir?

Banyo yaptırılması

Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması

Tırnaklarının kesilmesi

Saçlarının taranması

Okuma alışkanlığının kazandırılması

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen kişisel bakım hizmetleri sunulur:
1. Banyo yaptırılması
2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
3. Tırnaklarının kesilmesi
4. Saçlarının taranması
5. Dişlerinin temizlenmesi
6. Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi
7. El, yüz ve ayak temizliği
8. Sakal tıraşının yapılması
9. İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
10. Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
11. Burun ve kulak temizliğinin yapılması
12. Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
13. Odasının temizlenmesi
14. Çamaşırlarının yıkanması gibi hizmetleri içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Atipik motor gelişim, ortopedik yetersizlikler, kaba ve ince motor becerilerdeki yetersizlikler gibi pek çok nedenden dolayı öz bakım becerilerin edinimini zorlaştırmaktadır.
Otizmi olan bireylerde sosyal iletişimsel yetersizliklerin olması, duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler bu becerilerin edinimini zorlaştırmaktadır.
Taklit becerilerinde yaşanan sorunlar ve sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik de OSB olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenme sürecini olumsuz etkilemektedir.
Dikkat yöneltme, motor taklit, basit yönergeleri anlama gibi becerileri
gelişmeyen OSB'li birey özbakım becerilerini kazanamaz.

Yukarıda otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde öz bakım becerilerinin
öğretimini etkileyen durumlar yer almaktadır. Bunlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

I-II

II-III

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Atipik motor gelişim, ortopedik yetersizlikler,
kaba ve ince motor becerilerdeki yetersizlikler gibi
pek çok nedenden dolayı öz bakım becerilerinin
edinimi etkilenebilir. Otizmi olan bireylerde sosyal
iletişimsel yetersizliklerin olması, duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler bu becerilerin edinimini
zorlaştırmaktadır. Ayrıca taklit becerilerinde yaşanan sorunlar ve sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik
de OSB olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenme sürecini olumsuz etkilemektedir.Büyük kas ve küçük becerilerindeki yetersizlikler öz bakım becerilerinin edinimini etkileyebilir.
OSB’li bireyde motor becerileride oluşan bir eksiklik öz bakım becerisinin gelişimini de olumsuz
biçimde etkileyecektir. Ayrıca OSB olan bireylere
ailenin ya da çevresinin tutumu ile bağlantılı olarak yeterince fırsat verilememesi, uygun modeller
sağlanması bu becerilerin edinimini geciktirebilir.
OSB’li bireyin fiziksel ve zihinsel gelişimi ne kadar
gelişmiş olursa öğretim süreci de ona dayalı olarak
daha kolay olacaktır. Örneğin bakma, tutma vb.
motor becerilerine ek olarak dikkat yöneltme, motor taklit, basit yönergeleri anlama gibi becerileri
gelişmiş olan çocuklar öz bakımlarını yapmayı sağlayan becerileri daha kolay öğreneceklerdir. Bu tür
motor becerileri ve bilişsel becerileri yerine getiremiyor olması öz bakım becerilerinin öğretilmesine
engel değildir ve öz bakım becerisi ile paralel olacak
şekilde çalışılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

OSB'li bireye tuvalet kontrolünü kazandırmak için ilk yapılacak iş aşağıdakilerden hangisidir?

Kuruluk süresinin saptanması

Tuvaletin yerinin öğretilmesi

Tuvaletinin söylemesinin istenmesi

Tuvalet temizliğinin öğretilmesi

El yıkama alışkanlığının kazandırılması

Açıklama:

Tuvalet öğretimi planlanırken mesane kontrolünün sağlanmış olması bir başka deyişle belli bir boşaltım örüntüsünün ve kuru kaldığı zamanların olması ön koşuldur. Yürüme, görme, basit sözel yönergelerin anlaşılması gibi beceriler zorunlu olmayabilir ancak bu becerilerin varlığı yapılacak
öğretimi kolaylaştıracaktır. Bireyde tuvalet öğretimini kolaylaştırıcı işaretçilerin olması ve tuvaleti geldiğinde rahatsızlık hissetmesi öğretim sürecini
kolaylaştıracaktır. Ayrıca tuvalete tek başına gidebilmesi, temel soyunma giyinme için gerekli ince motor becerilere (tutma, açma) sahip olması, 3-5
dk oturmuş vaziyette kalabilmesi, basit yönergeleri
anlayabilmesi bu öğretim sürecinin planlamayı kolaylaştıracaktır.
Bireyin öncelikle sabit bir boşaltım örüntüsüne sahip olup olmadığı belirlenmelidir. Bunu belirlemek için kayıt tutulması ve kuruluk süresinin
belirlenmesi gereklidir. Bireye tuvalet kontrolünü kazandırmak için ilk yapılacak iş kuruluk süresinin saptanmasıdır. Bunun için bir hafta on gün süreyle gündüz uyanık olduğu saatler içerisinde kayıt tutulur. Bunun içinde günde 6-7 kez çiş, 1-2 kez kaka yapıyorsa ortalama 1,5-2 saatlik kuruluk süresine sahipse tuvalet öğretimi planlanabilir. Aldığı sıvı miktarı, beslenme biçimi boşaltım örüntüsünü etkileyecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar
yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
Yemek yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme, yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorunları yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilmektedir.
Yemek yeme becerilerindeki olumsuzlukların tamamı genetik kökenlidir.

Yukarıdakilerden hangisi yemek yeme becerilerinin kazandırılmasını etkileyen etmenler arasında yer alır?

I-II

II-III

I-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz:
• Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.)
ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar
yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına
ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
• Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları
yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
• Ayrıca yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir. Yemek
yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme,
yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir.
Yemek yeme bozukluğu tamamıyla genetik bir bozukluktur demek yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek stratejiler arasında yer almaz?

İpucu sunma

Ayrık denemelerle öğretim

Buluş yoluyla öğretim

Doğal öğretim

Video modelle öğretim

Açıklama:

Kapsamlı ve etkili öğretim programlarının en
temel bileşenlerden biri olan sistematik öğretim,
öğretimin bir plana bağlı kalınarak tutarlı bir biçimde yürütülmesidir. Sistematik öğretimin kullanılması, öğrencinin becerilere ilişkin performansını
arttırmakta ve öğrenilen becerilerin genelleme ve
kalıcılık aşamaları için yapılandırılmış bir plan sağlayarak yüksek düzeyde katılımın gerçekleşmesini
sağlamaktadır. OSB olan bireylerin uygun davranışlarının arttırılmasında ya da yeni davranışların
kazandırılmasında etkili bir biçimde kullanılan
ve Uygulamalı Davranış Analizi (UDA) ilkelerine
dayalı çeşitli stratejiler yer almaktadır. Buluş yoluyla öğretim bunlara arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 60

OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklara kıyasla görülen fiziksel farklılıklar nelerdir?

Boylarının normalden kısa olması.

Kafalarının normalden büyük olması.

Boyunlarının olması gerekenden kalın olması.

Ellerinin normal bireyden büyük olması.

OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklara kıyasla belirgin bir fiziksel farklılıkları yoktur.

Açıklama:

OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklara kıyasla belirgin bir fiziksel farklılıkları yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Hangisi otizm spektrum bozukluğu olan bir bireyin öz bakım becerilerinin edinimi etkileyen nedenlerden birisidir?

Denge problemi

Titreme rahatsızlığı

Bilinç kaybı

Atipik motor gelişim

Ağrı

Açıklama:

Atipik motor gelişim, ortopedik yetersizlikler, kaba ve ince motor becerilerdeki yetersizlikler gibi pek çok nedenden dolayı öz bakım becerilerinin edinimi etkilenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

OSB olan bireylerde duyusal işlevlerde bazı özel bozukluklar olduğu bilinmektedir. Hangisi bu özel bozukluklardan birsidir?

Dikkat süresinin kısa olması

Bilinç kaybı

Duyu problemi

İşitmede yetersizlik

Görmede eksiklik

Açıklama:

OSB olan bireylerde duyusal işlevlerde bazı özel bozukluklar olduğu bilinmektedir. Bu duruma örnek verecek olursak motor becerilerdeki eksiklikler, algılama ve anlamada yetersizlikler ile dikkat süresinin kısalığı veya yoksunluğunu sıralayabiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin ailelerine destek olma aşamasında uzmanlara düşen sorumluklar arasında yer almaz?

OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek

Sosyal hayattan kopmuş ailelerle arkadaşlık yaparak ailelerin sosyal yaşama katılımına destek olmak

Açıklama:

Özellikle aileler OSB olan çocuklarının
bağımsız yaşamalarında kritik rol oynarlar. Bazı
aileler resmî bir destek almadan çocuklarının bakımını sağlarken bazıları uzman yardımına ihtiyaç
duyar. Bu yönlendirmeler kapsamında kısaca uzmanların yapabilecekleri sorumlulukları şu şekilde
sıralayabiliriz:
• OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve
sosyal destek sağlamak
• Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile
fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve
eğitim hizmeti vermek
• Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri odaklanmaları yerine başarıları
ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını
sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu
güçlendirmek
• Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba
göstermek
• Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların
bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri
hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek
• OSB olan çocukların yaşamlarını kendi
başlarına idare edecekleri becerilerin neler
olduğunu, kendini yönetmek ve kendini
savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak
• Ailelere OSB olan çocuklarının durumu
ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile
baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek
• Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para,
ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak
• Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile
fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme
hizmeti vermek

Doğru Cevap: E

Soru 64

Hangisi OSB olan bir bireyin yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenlerinden birisi değildir?

Görme ya da işitmedeki yetersizlikler

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler

Yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar

Ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar

Uyku problemi

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz:

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
Ayrıca yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir. Yemek yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme, yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Genel olarak uygulamacı yardımı olarak tanımlanan bu stratejiler; ipucu sunarak OSB’li bireyin beklenilen davranışı sergilemesini sağlaması, ardından sergilenen davranışın bir sonucu olarak onu pekiştirmesini ve performansa dayalı olarak ipucunu aşamalı biçimde silikleştirmesini içermektedir. İpuçları çeşitlilik gösterebilir. Alan yazında genel olarak beş temel ipucu biçimden söz edilir. Hangisi bu ipuçlarından birisi değildir?

Mantıksal ipucu

Fiziksel ipucu

Model ipucu

Jestsel ipucu

Görsel ipucu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındıran öğretim yöntemi hangisidir?

Ayrık denemelerle öğretim

İpucu sunma

Video modelle öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Dil öğretim yöntemi

Açıklama:

Doğal öğretim yöntemleri farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisi olarak adlandırılan şey nedir?

Etkinlik takibi

Etkinlik kodu

Etkinlik çizelgesi

Kontrol çizelgesi

Takip çizelgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Hangisi etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklardan birisi değildir?

Zamanlamayı belirleme

Çevreyi düzenleme

Sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma

Resimleri oluşturma

Etkinlikleri seçme

Açıklama:

Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklar şu şekilde sıralanabilir. : (a) etkinlikleri seçme, (b) resimleri oluşturma, (c) araç-gereçleri hazırlama, (d) pekiştireçleri belirleme ve hazırlama, (e) çevreyi düzenleme ve (f) sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma

Doğru Cevap: A

Soru 69

Öz bakım becerilerinin de içinde olduğu bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde yer alan meslek gruplarından birisi hangisidir?

Perfüzyonist

Podoloji

Çocuk gelişimci

Doktor

Solunum terapisti

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

Bazı aileler resmî bir destek almadan çocuklarının bakımını sağlarken bazıları uzman yardımına ihtiyaç duyar. Bu yönlendirmeler kapsamında hangisi uzmanların yapabilecekleri sorumluluklarından birisi değildir?

OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak.

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermek.

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak.

Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek.

OSB olan bireylere tedavisi için çözüm yolu geliştirmek.

Açıklama:

Otizm Spektrum Bozukluğunun bir tedavisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. OSB olan bireyler, birbirlerinden farklıdır.
II. Günlük yaşamda uygun olmayan davranış sergileyebilirler.
III. OSB, erken çocukluk döneminde ortaya çıkmaktadır.
IV. OSB olan bireyler, çok sık sosyal etkileşim kurmaktadırlar.
V. OSB olan bireyler, tipik gelişim gösteren akranlarından daha fazla problem çözebilme yeteneğine sahiptir.
Yukarıda Otizm Spektrum Bozukluğu(OSB) ile ilgili olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I,II,V

II,III,IV

III,IV,V

II,III,V

Açıklama:

OSB, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur. OSB olan bireyler, hayali oyun paylaşımında, göz kontağı kurmada, arkadaş ediniminde, sosyal etkileşime girme veya sürdürmede zorluklar yaşamaktadırlar. Bu bağlamda, iletişim alanında sahip oldukları bu yetersizlikleri onların ihtiyaçlarını, isteklerini ya da tercihlerini ifade edememelerine ve bunun bir sonucu olarak da etraflarındaki bireylerle iletişim kuramamalarına neden olmaktadır. Bu durum OSB olan bireylerin günlük yaşamlarında sıklıkla uygun olmayan davranış sergilemelerine neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdaki seçeneklerde verilen otizm spektrum bozukluğunun erken belirtilerinden hangisi doğrudur?

3 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsememek

24 ayı geçtiği halde parmakla bir şeyi işaret edememek

20 ayı geçtiği halde tek bir sözcük dahi söylememek

Daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak

36 ayı geçtiği halde iki sözcüklü basit cümlecik kuramamak

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri; 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek, 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak, 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek, 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak, hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Otizm Spektrum Bozukluğu'nun okul öncesi dönemdeki belirtilerinden bazıları; kendini diğer insanlardan soyutlamak, günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak ve kendisine gülümsemesine karşılık olarak gülümsememektir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen beceri, bu belirtilerin kapsamında değerlendirilebilir?

Taklit becerisi

Özbakım becerisi

İletişimsel beceri

Motor beceri

Bilişsel beceri

Açıklama:

OSB olan bireylerin hayali oyun paylaşımında, göz kontağı kurmada, arkadaş ediniminde, sosyal etkileşime girme veya sürdürmedeki zorluklara odaklanılarak, sosyo-duygusal ilişkiler ve iletişimsel becerilerinde yetersizliklere sahip oldukları vurgulanmaktadır. Soruda bahsedilen erken dönem belirtileri de iletişimsel beceri kapsamına girmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisinde OSB olan çocuğun eğitimde ailesinin neden önemli olduğu doğru olarak ifade edilmiştir?

OSB olan çocukların eğitimde her zaman ebeveynlerin fiziksel yardımı gerektiği için

Çocuğu OSB olan ebeveynlerin, eğitimcilere yeterince güvenmediği için

Çocuğu OSB olan ebeveynlerin çocuklarını yalnız bırakmak istemedikleri için

Çocuğu OSB olan ebeveynlerin çocuk hakkındaki en önemli bilgi kaynakları olduğu için

OSB olan çocuğa sahip ebeveynlerin, OSB konusunda bilgilendirilmesi gerektiği için

Açıklama:

OSB olan çocuğa sahip anne-babalar en önemli bilgi kaynağı olarak kabul edilirler. Çünkü çocuklarının karmaşık özelliklerini, çocukları üzerinde etkili olan ve olmayan müdahale yöntemlerine ilişkin fikir sahibi olurlar. Çocuğun gelişimini takip eder, ne kadar geliştiğini, neleri öğrendiğini ya da öğrenemediğini gözlemlerler.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerin hangisinde OSB olan çocukların eğitimde işlevsel yaşam becerilerinin öğretilmesinin nedeni doğru olarak verilmiştir?

OSB olan çocukların eğitimlerde sık sık kriz geçirmesi

OSB olan çocukların günlük yaşamdaki becerileri kendiliğinden edinememesi

OSB olan çocukların tipik gelişim gösteren akranları ile iletişim kuramaması

OSB olan çocukların eğitiminde, eğitim sürecine ailenin de mutlaka katılması

OSB olan çocukların, OSB'ye ek bir engelinin daha bulunması

Açıklama:

OSB olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarının kendiliklerinden öğrendikleri pek çok beceri ya da davranışı öğrenebilmek için özel olarak yapılandırılmış programlara ve öğretim ortamlarına gereksinim duyarlar. OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır. OSB olan bireylerde işlevsel becerilerin öğretimi programın odak noktasını oluşturmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıda OSB olan bireylerin tuvalet becerisi ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır?

Bireyin öncelikle sabit boşaltım örüntüsünün olmasını sağlamaktır.

Bireyin tuvalet kontrolünü kazandırmak için yapılacak olan ilk iş, tuvalette 3-5 dk. oturmasını sağlamaktır.

Bireyin kuruluk süresini belirlemek için, 7-10 gün uyanık olduğu saatlerde kayıt tutulur.

Birey, boşaltımı gerçekleştirmezse pekiştirilmez ya da ceza verilmez.

Bireylerin tuvalet yapma becerisinde dikkat süresi önemli etkenlerdendir.

Açıklama:

OSB olan bireyler, tuvalet öğretimi planlanırken mesane kontrolünün sağlanmış olması bir başka deyişle belli bir boşaltım örüntüsünün ve kuru kaldığı zamanların olması ön koşuldur. Bunu belirlemek için kayıt tutulması ve kuruluk süresinin belirlenmesi gereklidir. Bireye tuvalet kontrolünü kazandırmak için ilk yapılacak iş kuruluk süresinin saptanmasıdır. Bunun için bir hafta on gün süreyle gündüz uyanık olduğu saatler içerisinde kayıt tutulur. Bunun içinde günde 6-7 kez çiş, 1-2 kez kaka yapıyorsa ortalama 1,5-2 saatlik kuruluk süresine sahipse tuvalet öğretimi planlanabilir.
OSB olan birey, boşaltım gerçekleşirse pekiştirilir. Tüm doğru boşaltımlar tüm ortamlarda aynı tutarlılıkta pekiştirmelidir. Boşaltım gerçekleşmezse pekiştirme ya da cezaya yer verilmez. Tuvalet öğretimi sırasında altına kaçırmalar olursa görmezden gelinmelidir. Bunlarla birlikte, OSB’li bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında yaşı, dikkat süresi sahip olduğu psikomotor beceriler ve tuvalete yapma becerisindeki düzeyi göz önünde bulundurulmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

I. Giyinme becerisi, soyunma becerisinden daha az karmaşıktır.
II. Giyinme becerilerinde, az karmaşık olandan karmaşık olan beceriye doğru sıralama yapılmalıdır.
III. Giyinme becerilerinin öğretimi olabildiğince yapılandırılmış ortamlarda yapılmalıdır.
IV. Giyinme becerilerinin analizinde sadece tüm basamakların öğretimi stratejisi uygulanmalıdır.
V. Giyinme becerisinin öğretiminde ipuçları giderek azaltılmalıdır.
Yukarıda giyinme becerisi ile ilgili olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve IV

IV ve V

II ve V

Açıklama:

Giyinme becerileri OSB olan ya da normal gelişim gösteren olsun tüm bireyler için soyunma ile ilgili becerilerden daha zordur ve daha sonra kazanılır. Bu nedenle giysileri çıkarmayı beceremiyorsa öncelikle bu becerilerin öğretimi yapılır. Giyinme becerilerinin öğretiminde öğretilecek giyinme becerilerinin az karmaşık olandan karmaşık olana doğru sıralanması gerekmektedir. Bu nedenle giysileri çıkarmayı beceremiyorsa öncelikle bu becerilerin öğretimi yapılır. Düğme açma-kapama, çıt çıt takma fermuar açma-çekme düğüm ve fiyonk yapma el göz eşgüdümü parmakla ilgili becerilerde tam bir gelişme gerektirir. Giyinme becerilerinin öğretimi olabildiğince doğal günlük etkinliklerin yapılmalıdır. Ör. Sabah kalkış, evden çıkış, toplumsal ortamlara gidiş ve çıkışlar... Giyinme becerilerinin öğretiminde ileri geri zincirleme ya da tüm basamakların öğretimi stratejileri kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıda OSB olan çocuklara yemek yeme becerisinin öğretiminde dikkat edilmesi gerekenlerden hangisi doğrudur?

Parmakla tutarak yemek yeme, başlıca yemek yeme becerilerinden değildir.

Yemek yeme becerilerini sadece küçük kas becerilerinin gelişimi etkiler.

Yemek yeme becerileri, çocuğun normal olarak yemek yediği öğün zamanlarında öğretilir.

Yemek yeme becerilerinin öğretimi kazanıldıktan sonra hijyene dikkat çekilir.

Yemek yeme becerisinin öğretimi olabildiğince tesadüfi öğretimlerle yapılmalıdır.

Açıklama:

Yemek yeme becerileri, OSB olan çocuğun normal olarak yemek yediği öğün zamanlarında öğretilmelidir. Yemek yeme becerilerinin kazanılması sırasında öğrencinin aç olduğu olağan yemek yeme saatlerinin öğün saati olarak belirlenmelidir. Yemek yeme becerisini, motor beceriler ile birlikte, görme ve işitmenin gelişimi de etkilemektedir.
Başlıca yemek yeme becerileri; parmakla tutarak yemek yeme, kaşık tutarak yemek yeme, çatal kullanarak yemek yeme bardaktan sıvı içme ve bıçak kullanma becerileridir. Bunlarla birlikte, yemek yeme becerileri ile doğrudan ilişkisi olmamakla birlikte öğretim sırasında temizlik kurallarına dikkat ederek OSB’li bireyin vücut sağlıklarının korunmasına özen gösterilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi, öz bakım becerileri için yapılan beceri analiz kaydı formunda yer almaz?

Beceri analiz yöntemi

Doğru tepki

Yanlış tepki

Tepkide bulunmama

Beceri basamakları

Açıklama:

Beceri analizi kayıt formunda, beceri basamakları, doğru tepki, yanlış tepki ve tepkide bulunmama bölümleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Otizm ile ilgili en yoğun gelişmeler hangi yıldan sonra görülmektedir?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Otizmle ilgili en yoğun gelişmeler 1980 sonrasında görülmektedir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtilerinden biri değildir?

6 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsememek

12 ayı geçtiği halde agulamamak

16 ayı geçtiği halde tek bir sözcük bile söyleyememek

Başkalarının mimiklerini taklit etmek

24 ayı geçtiği halde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri şu şekildedir:
- 6 ayı geçtiği halde başkalarına gülümsememek
- 12 ayı geçtiği halde agulamamak
- 16 ayı geçtiği halde tek bir sözcük bile söyleyememek
- 24 ayı geçtiği halde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak
Başkalarının mimiklerini taklit etmemek de okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerden biridir. Fakat D şıkkında bu ifade 'taklit etmek' diye değiştirilerek verilmiştir. Bu durumda doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlardan biri değildir?

Matematik

Dil

İletişim

Öz bakım alanları

Toplumsal beceri alanları

Açıklama:

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Beceri analizi kullanılarak bireyle ilgili aşağıdakilerden hangisi belirlenir?

Sayıları kavrayıp kavramadığı

Bulunduğu performans düzeyi

Resim yapabilme yeteneği

Görsel algısı

Müzik yeteneği

Açıklama:

Beceri analizi kullanılarak çocuğun bulunduğu performans düzeyi belirlenir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

OSB olan bireyin gününü oluşturan aktiviteleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştirilen resim ya da sözcükler dizisine ne ad verilir?

Doğal öğretim yöntemleri

Ayrık denemelerle öğretim

Etkinlik çizelgesi

İpucu sunma

Video modelle öğretim

Açıklama:

OSB olan bireyin gününü oluşturan aktiviteleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisine etkinlik çizelgesi denir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında en önce gerçekleştirilmesi gereken basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Resimleri oluşturma

Araç-gereçleri hazırlama

Pekiştireçleri belirleme ve hazırlama

Çevreyi düzenleme

Etkinlikleri seçme

Açıklama:

Genel olarak etkinlik çizelgesi hazırlanma aşamasında gerçekleştirilmesi gereken basamaklar şu şekilde sıralanabilir:
(a) etkinlikleri seçme, (b) resimleri oluşturma, (c) araç-gereçleri hazırlama,
(d) pekiştireçleri belirleme ve hazırlama, (e) çevreyi düzenleme ve
(f) sosyal etkileşim becerilerinin öğretimi planlanma
Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

.......................... gözleyerek öğrenmeyle ilgili alan yazından ortaya çıkmış bilimsel dayanaklı ve etkili bir öğretim yöntemidir.
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Doğal öğretim

Ayrık denemelerle öğretim

Video modelle öğretim

İpucu sunarak öğretim

Sistematik öğretim

Açıklama:

Video modelle öğretim gözleyerek öğrenmeyle ilgili alan yazından ortaya çıkmış bilimsel dayanaklı ve etkili bir öğretim yöntemidir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Öz bakım becerilerinin de içinde olduğu bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde aşağıdakilerden hangisi görev almaz?

Sosyolog

Fizyoterapistler

Psikologlar

Hemşireler

Sosyal hizmet uzmanları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

OSB olan çocukların bağımsız yaşamalarında en kritik rolü aşağıdakilerden hangisi oynar?

Doktorlar

Aileler

Hemşireler

Sosyal hizmet uzmanları

Çocuk gelişimcileri

Açıklama:

Özellikle aileler OSB olan çocuklarının bağımsız yaşamalarında kritik rol oynarlar. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Alan yazında genel olarak kaç temel ipucu biçiminden söz edilir?

Açıklama:

Alan yazında genel olarak beş temel ipucu biçimden söz edilir: (a) sözel ipucu,
(b) jestsel ipucu, (c) görsel ipucu, (d) model ipucu ve (e) fiziksel ipucu. Doğru cevap D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

I. Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme
göstermek
II. Kendini diğer insanlardan soyutlamak
III. Beslenmede aşırı seçici olmak
IV. Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek
V. Fazlaca didaktik ifadeler kullanmak
VI. Sosyal oyunlara katılmamak
Yukarıda verilenlerden hangileri okul öncesi dönemde gözlenen otizm spektrum bozukluğu belirtilerindendir?

V ve VI

I, II, III, IV

III, IV, V

II, III ve IV

I ve V

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri: I. madde
Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler: II, III, IV
Okul öncesi dönemdeki özelliklere ek olarak okul döneminde gözlenen özellikler: V, VI dır.
Dolayısı ile doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

I. Aileler yüksek düzeyde depresyon ve ruh sağlığıproblemleri yaşamaktadırlar. II.OSB olan bireylerin normal gelişim gösteren çocuklarakıyasla belirgin bir fiziksel farklılıkları yoktur. III. OSB olan çocuğa sahip anne-babalar en önemlibilgi kaynağı olarak kabul edilirler. IV. OSB olan bireylerde,yüksek düzeyde duygusal ve davranışsal problemler gözlenmektedir. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ve aileleri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II, III

Yalnız IV

III ve IV

II, III, IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ve aileleri ile ilgili verilen bilgilerden hepsi doğrudur. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

I. Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
II. Motor becerileri ve bilişsel becerileri yerine getirmesi sağlanması
III. İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
IV. Saçlarının taranması
V. Burun ve kulak temizliğinin yapılması
Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alındığında yukarıda belirtilen bakım hizmetlerinden hangisi ya da hangileri diğerleri kadar önemli değildir?

I,II,III

Yalnız II

II,IV,V

I ve IV

II ve V

Açıklama:

Kişisel bakım hizmetleri; I,III,IV,V. maddelerdir. OSB olan bireylerde de dâhil olacak biçimde tüm yetersizliği olan bireylerin bakımı sürecinde “öz bakım becerileri” öncelikli kazandırılması gereken bir beceri alanı olduğu görülmektedir.
Bakma, tutma vb. motor becerilerine ek olarak dikkat yöneltme, motor
taklit, basit yönergeleri anlama gibi becerileri gelişmiş olan çocuklar öz bakımlarını yapmayı sağlayan becerileri daha kolay öğreneceklerdir. Bu tür motor becerileri ve bilişsel becerileri yerine getiremiyor olması öz bakım becerilerinin öğretilmesine engel değildir ve öz bakım becerisi ile paralel olacak şekilde çalışılabilir. Dolayısı ile doğru yanıt B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

__________, gelişimin önemli bir parçasıdır ve
sosyal ortamlarda kabul ile bağımsızlık için gereklidir.
Verilen cümleyi doğru tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Giyinme Becerisi

Yemek Yeme Becerisi

Banyo Yapma Becerisi

El ve Yüz Yıkama Becerisi

Tuvalet Yapma Becerisi

Açıklama:

Tuvalet becerileri, gelişimin önemli bir parçasıdır ve
sosyal ortamlarda kabul ile bağımsızlık için gereklidir. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

I. Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler
II. Ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar
III. Öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları
IV. Çok hızlı yemek yeme
Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I ve II

III ve IV

I,II,III,IV

I,II,III

Sadece II

Açıklama:

Verilen tüm maddeler yemek yeme becerilerinin kazanılmasını
etkileyen etmenlerdir. Doğru yanıt C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Beceri analizi ile ilgili olan aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Beceri analizi, bir beceriyi daha küçük alt basamaklara ayırmaktır.

Beceri analizi ileri ve tersine zincirleme yoluyla
analiz edilebilir.

Beceri analizi yollarından biri becerilerin bellekten analiz edilmesi ve basamakların sıralanmasıdır.

Beceri analizi yollarından diğeri, ele alınan becerinin bizzat yapılması ve basamakların sıralanmasıdır.

İleri zincirleme yöntemi basamakları yapılış sırasına göre sonra yapılan basamaktan önce yapılan basamağa doğru sıralanır.

Açıklama:

İleri zincirleme yöntemi ile yaparken becerinin basamakları yapılış sırasına göre önce yapılan basamaktan sonra yapılan basamağa doğru sıralanır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerine verilen isim nedir?

Ayrık denemelerle öğretim

Zincirleme öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Video modelle öğretim

Etkinlik çizelgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi OSB olan bireylerin bakımlarından sorumlu olan kişilerin yapması uygun olmayan davranışlardan biridir?

Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizliklerine
odaklanmaları sağlanarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmek

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba
göstermek

OSB olan çocukların yaşamlarını kendi başlarına idare edecekleri becerilerin neler olduğunu, kendini yönetmek ve kendini savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak

Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek

Açıklama:

Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri
odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu
güçlendirmek. Dolayısı ile doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

I. Dil
II. İletişim
III. Öz bakım
IV. Toplumsal beceri
OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar nelerdir?

I ve II

Yalnız IV

III ve IV

I,II,III,IV

I,II,III

Açıklama:

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır. OSB olan bireylerde işlevsel becerilerin öğretimi programın
odak noktasını oluşturmalıdır. Doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

I. Özel eğitimciler, II. Sosyal hizmet uzmanları, III. Fizyoterapistler, IV. Psikologlar, V. Hemşireler Öz bakım becerilerinin de içinde olduğu bağımsız yaşam becerilerinin öğretimi sürecinde yapılacak düzenlemelerde kimler görev alır?

II,III,IV,V

II,III,IV

I, II, IV

I,II,III,IV,V

I,II,III,IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 100

Zihin Engeli

Down Sendromu

Fragile X Sendromu

Otizm

İşitme Engeli

Açıklama:

Otizm Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile bir- likte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

OSB olan bireylerin ebeveynleri ile olan etkileşimlerini, öğrenme ve performansları ile sosyal ilişki geliştirmelerini engelleyebilecek düzeyde ortaya çıkan davranış örüntüleri aşağıdakilerden hangisidir.

Tekrarlayıcı - Yineleyeci davranışlar

Vurucu - Kırıcı davranışlar

Ağlama davranışları

Şiddet davranışları

İletişim davranışları

Açıklama:

Tekrarlayıcı ve yineleyici davranışlar, OSB olan bireylerin ebeveynleri ile olan etkileşimlerini, öğrenme ve performansları ile sosyal ilişki geliştirmelerini engelleyebilecek düzeyde ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Özel eğitim ile otizmli bireylerde kazandırılması hedeflenen en genel amaç aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir.

Konuşabilmesi

Doğru cevap verebilmesi

Sosyal etkileşimin arttırılabilmesi

Bağımsız yaşayabilmesi

Koşabilmesi

Açıklama:

Özel eğitimin en genel amacı olan “bireylerin olabildiğince bağımsız yaşaması”amacına hizmet edinilmiş olur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Bir uygulamanın etkililiğinin gösterilebilmesi için bir başka deyişle, bir uygulamanın hedeflenen değişikliğe neden olduğunu söyleyebilmek için bu uygulamanın başka uygulamalara ya da kontrollere kıyasla daha olumlu sonuçlar verdiğini gösteren deneysel araştırma sonuçlarına gereksinim vardır. Bu uygulamanın hangi özelliğini göstermektedir.

Öğretmen dostu olması

Bilimsel dayanaklı olması

Kolay olması

Genel kabul görmüş olması

Ucuz olması

Açıklama:

Bilimsel Dayanaklı Uygulama; bir uygulamanın etkililiğinin gösterilebilmesi için bir başka deyişle, bir uygulamanın hedeflenen değişikliğe neden olduğunu söyleyebilmek için bu uygulamanın başka uygulamalara ya da kontrolle- re kıyasla daha olumlu sonuçlar verdiğini gösteren deneysel araştırma sonuçlarına gereksinim vardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Banyo yaptırılması
Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edil- mesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
Eşleme becerisi öğretimi
Saçlarının taranması

Yukarıda verilenlerden hangileri bireyin kişisel bakımı ile ilgili olarak yapılan uygulamalardandır.

I, II ve III

II ve III

I, II ve IV

Yalnız III

III ve IV

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur.
a. Kişisel bakım hizmetleri;

Banyo yaptırılması
Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
Tırnaklarının kesilmesi
Saçlarının taranması

Ancak Eşleme çalışması kişisel bakım uygulaması olarak kullanılmamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Mesane kontrolünün sağlanmış olması bir başka deyişle belli bir boşaltım örüntüsünün ve kuru kalma zamanın varlığı hangi becerinin öğretimi için ön koşuldur.

İletişim

Sosyal

Konuşma

Motor

Tuvalet

Açıklama:

Tuvalet öğretimi planlanırken mesane kontrolünün sağlanmış olması bir başka deyişle belli bir boşaltım örüntüsünün ve kuru kaldığı zamanların olması ön koşuldur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar aşağıdaki hangi becerinin öğretimini etkileyen etmenlerdir.

Tuvalet

Giyinme

Sosyal

Yeme-İçme

İletişim

Açıklama:

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki ye- tersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Bir beceriyi daha küçük alt basamaklara ayırma demek olan beceri analizi iki yolla yapılabilir. Aşağıdakilerden hangisinde bu iki yol doğru olarak verilmiştir.

Resimden- Bellekten

Bellekten- Bizzat yaparak

Bizzat yaparak- Resimden

Deneme yanılma- Bellekten

Bizzat yaparak- Deneme yanılma

Açıklama:

Bir beceriyi daha küçük alt basamaklara ayırma demek olan beceri analizi iki yolla yapılabilir. Birinci yol becerilerin bellekten analiz edilmesi ve basamakların sıralanmasıdır. İkinci yol ise ele alınan becerinin bizzat yapılması ve basamakların sıralanmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Becerinin basamakları yapılış sırasına göre önce yapılan basamaktan sonra yapılan basamağa doğru sıralanarak yapılan beceri analizi aşağıdakilerden hangisidir.

ileri

Tersine

Yana

Sarmal

Karmaşık

Açıklama:

İleri zincirleme yöntemi ile yaparken becerinin basamakları yapılış sırasına göre önce yapılan basamaktan sonra yapılan basamağa doğru sıralanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim ile diğer farklı becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim strateji aşağıdakilerden hangisidir.

İpucu Sunma

Ayrık denemelerle öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Etkinlik çizelgesi

Video modelle öğretim

Açıklama:

Farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır. Doğal öğretim yön- temleri etkinlik temelli öğretim ya da gömülü öğretim, fırsat öğretimi gibi uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı olarak geliştirilmiş bir dizi öğretim stratejisini içermektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun(OSB) okul öncesi dönemde gözlenen özellikleri arasında gösterilemez?

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak

Başkalarının mimiklerini taklit etmek

Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek

Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek

Beslenmede aşırı seçici olmak

Açıklama:

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak, kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek, oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek, beslenmede aşırı seçici olmak; Otizm spektrum bozukluğunun(OSB) okul öncesi dönemde gözlenen özellikleri arasında gösterilmemektedir. Ancak B seçeneğinde verilen ifade "Başkalarının mimiklerini taklit etmek" okul öncesi dönem çocuklarında görülen normal bir davranış özelliğidir. Bu sebeple doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Dil Becerisi
Üstbilişsel Beceriler
Öz bakım Becerisi
Toplumsal Beceriler

Yukarıdaki beceri alanlarından hangileri OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar arasında yer almaktadır?

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I ve III

I ve IV

Açıklama:

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenme sürecini olumsuz etkileyen faktörler arasında yer almamaktadır?

Sosyal iletişimsel yetersizliklerin olması

Duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler

Taklit becerilerinde yaşanan sorunlar

Sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik

Bilimsel dayanaklı uygulamaların kullanılması

Açıklama:

Otizmi olan bireylerde sosyal iletişimsel yetersizliklerin olması, duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler öz bakım becerilerini öğrenme sürecini zorlaştırmaktadır. Ayrıca taklit becerilerinde yaşanan sorunlar ve sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik de OSB olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenme sürecini olumsuz etkilemektedir. Bilimsel dayanaklı uygulamalardan yararlanmak ise bu süreci olumlu yönde etkileyebilecek bir unsurdur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi Tuvalet öğretimi sürecinde izlenmesi gereken adımlar arasında gösterilemez?

Tuvalet öğretimi sırasında altına kaçırmalar olursa görmezden gelinmemelidir.

Tüm doğru boşaltımlar tüm ortamlarda aynı tutarlılıkta pekiştirilmelidir.

Boşaltım gerçekleşmezse pekiştirme ya da cezaya yer verilmez.

Bireyin kas kontrolü yeterli değilse tuvaletin arkasına yanlarına destek konulmalıdır.

Etkili olan pekiştireçler bireysel olarak saptanmalı ve öğretime başlamadan önce etki durumu test edilmelidir.

Açıklama:

Tuvalet öğretimi için belirlenen boşaltım saatinden birkaç dakika önce birey tuvalete oturtulur. Boşaltım gerçekleşirse bunun için pekiştirilir. Tüm doğru boşaltımlar tüm ortamlarda aynı tutarlılıkta pekiştirmelidir. Bu bireyin farkındalığını artıracaktır. Boşaltım gerçekleşmezse pekiştirme ya da cezaya yer verilmez. Etkili olan pekiştireçler bireysel olarak saptanmalı ve öğretime başlamadan önce etki durumu test edilmelidir. Kullanılacak pekiştireçlerin tuvalet ortamı içinde kullanılabilecek özellikte olmasına dikkat edilmelidir. A seçeneğinde verilen ifade doğru değildir. Tuvalet öğretimi sırasında altına kaçırmalar olursa görmezden gelinmelidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Aşağıda yer alan yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenlerden hangisi davranışsal sorunlar arasında gösterilmektedir?

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler

Ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar

Öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları

Görme ya da işitmedeki yetersizlikler

Yemek kokusuna duyarlılık

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz: Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır. Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir. Yemek yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme, yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Bıçak kullanarak yemek yeme
Parmakla tutarak yemek yeme
Çatal kullanarak yemek yeme
Kaşık kullanarak yemek yeme

Yemek yeme becerilerinin kazanılma sırası aşağıdaki ifadelerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I, III, II, IV

II, IV, III, I

II, III, I, IV

II, III, IV, I

IV, III, II, I

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılma sırası parmakla tutarak yemek yeme kaşık kullanarak, çatal kullanarak ve bıçak kullanarak yemek yemedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Becerinin basamaklarının yapılış sırasına en son yapılandan en önce yapılan basamağa doğru sıralandığı beceri analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Tersine zincirleme yöntemi

İleri zincirleme yöntemi

Ön koşul beceri

Tek basamaklı beceri

Çok fırsat

Açıklama:

Tersine zincirleme yoluyla beceri analizi yapılırken, becerinin basamakları yapılış sırasına en son yapılandan en önce yapılan basamağa doğru sıralanır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek stratejiler arasında yer almamaktadır?

Ayrık denemelerle öğretim

Günlük plan yöntemi

Doğal öğretim yöntemleri

Etkinlik çizelgesi

Video modelle öğretim

Açıklama:

OSB olan bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek stratejiler; Ayrık denemelerle öğretim, ipucu sistemleri, etkinlik çizelgesi, zincirleme öğretimi, doğal öğretim yöntemleri ve video modelle öğretim yöntemleri olarak ifade edilebilir. Günlük plan yöntemi bu stratejiler arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin bakımlarından sorumlu olan kişilerin sorumlulukları arasında yer almamaktadır?

OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak.

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek.

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak.

Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmek.

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek.

Açıklama:

OSB olan bireylerin bakımlarından sorumlu olan kişilerin sorumlulukları; OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak, Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek, Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek, Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek, Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak, Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermektir. D seçeneğinde yer alan ifade doğru bir ifade değildir. Tam tersine uzmanlar, ailelerin okula devam eden çocuklarının yetersizliklerine odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmelidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri arasında yer almamaktadır?

Başka çocuklarla oynarken fazlaca patronluk yapmak

Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek

12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek

16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek

Açıklama:

Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtileri: 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek, 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak, 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek, 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak, Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamaktır. A seçeneğinde yer alan "Başka çocuklarla oynarken fazlaca patronluk yapmak" okul döneminde gözlenen özellikler arasında yer almaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Otizm ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Otizmle ilgili en yoğun gelişmeler 1995 sonrasında görülmektedir.

Otizmli bireyler rutinlere bağlı kalmakta sıkıntı yaşarlar.

Otizm nöro-gelişimsel bir bozukluktur.

Otizmli bireyler çevredeki uyaranlara tepki vermemektedir.

Otizm gençlik döneminde ortaya çıkmaktadır.

Açıklama:

Otizmle ilgili en yoğun gelişmeler 1980 sonrasında görülmekte ve erken çocukluk döneminde ortaya çıkmaktadır. Ayrıca Otizmli bireyler rutinlere bağlı kalmakta ısrarcı olup, çevredeki uyaranlara gereğinden az ya da çok tepkilerde bulunmaktadırlar. Otizm sosyal etkileşim ve iletişimde belirgin yetersizliklerle kendini iki boyutta gösteren nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozuklugunun okul döneminde gözlenen özelliklerinden biridir?

Fazlaca didaktik ifadeler kullanmak.

Kendisinden daha büyük çocuklarla oynamayı yeğlemek.

Kurallara uymamak.

Anne-babasının kendisine gülümsemesine
karşılık gülümseme davranışı göstermek.

Beslenmede seçici olmamak.

Açıklama:

Otizm spektrum bozuklugu olan bir çocuk kendisinden küçük çocuklarla oynar, beslenmede aşırı seçicidir, fazla kuralcıdır ve anne-babasının kendisine gülümsemesine
karşılık gülümseme davranışı göstermemektedir. Otizm spektrum bozuklugu olan bir çocuk okul döneminde fazlaca didaktik ifadeler kullanmaktadır. Dolayısıyla cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlardan biri değildir?

Dil

İletişim

Öz bakım

Bireysel sorumluluk

Toplumsal Beceri

Açıklama:

OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım
ve toplumsal beceri alanları olmaktadır. Dolayısıyla cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağidakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde öz bakım becerilerinin öğretimini etkileyen durumlardan biridir?

Duyusal uyaranlara tepkisiz kalınması.

Sosyal pekiştireçlere olan ilgi.

Etrafındakileri taklit etme eğilimi.

Ekonomik yetersizlikler.

Ortopedik yetersizlikler.

Açıklama:

Ortopedik yetersizlikler, kaba ve ince motor becerilerdeki yetersizlikler öz bakım becerilerinin edinimi etkileyebilir. Otizmi olan bireylerde sosyal iletişimsel yetersizliklerin olması, duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler bu becerilerin edinimini zorlaştırmaktadır. Ayrıca taklit becerilerinde yaşanan sorunlar ve sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik de OSB olan bireylerin öz bakım becerilerini öğrenme sürecini olumsuz etkilemektedir. Dolayısıyla cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Sosyal etkileşim ve sosyal iletişim boyutunda aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerin sosyo-duygusal ilişkiler ve iletişimsel becerilerinde sahip oldukları yetersizliklerden değildir?

sınırlı duygu paylaşımı

yüz ifadesi, jest kullanmada ve anlamada yetersizlikler

hayali oyun paylaşımında, göz kontağı kurmada,arkadaş ediniminde,

sosyal etkileşime girme veya sürdürmedeki zorluklar

Fiziksel gelişim

Açıklama:

Sosyal etkileşim ve sosyal iletişim boyutunda , sınırlı duygu paylaşımı; yüz ifadesi, jest kullanmada ve anlamada yetersizlikler;hayali oyun paylaşımında, göz kontağı kurmada,arkadaş ediniminde, sosyal etkileşime girme veya sürdürmedeki zorluklara odaklanılarak OSB olan bireylerin sosyo-duygusal ilişkiler ve iletişimsel becerilerinde yetersizliklere sahip oldukları vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozuklugunun erken belirtilerinden değildir?

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek.

12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak.

16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek.

6 ayı geçtiği halde Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak.

24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak.

Açıklama:

Otizm spektrum bozuklugunun erken belirtileri: 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek. 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak. 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek. 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak. Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği
bazı sözleri söylememeye başlamak.

Doğru Cevap: D

Soru 126

OSB olan çocuklarda en önemli bilgi kaynağı olarak kabul edilen aşağıdakilerden hangisidir?

arkadaş çevresi

öğretmen

anne-babalar

klinik testler

doktor tanısı

Açıklama:

OSB olan çocuğa sahip anne-babalar en önemli bilgi kaynağı olarak kabul edilirler. Çünkü çocuklarının karmaşık özelliklerini, çocukları üzerinde etkili olan ve olmayan müdahale yöntemlerine ilişkin fikir sahibi olurlar. Çocuğun gelişimini takip eder,
ne kadar geliştiğini, neleri öğrendiğini ya da öğrenemediğini gözlemlerler.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler ile ilgili doğrudur?

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır.

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha hızlı öğrenirler.

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

I, III

II,III,IV

Açıklama:

OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler akılda tutulmalıdır:a. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.b. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
c. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri
birleştirmede sorunları vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi Bakıma muhtaç özürlüye sunulan kişisel bakım hizmetlerinden değildir?

Banyo yaptırılması

Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması

Saç kesimi

Sakal tıraşının yapılması.

Tırnaklarının kesilmesi

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur.a. Kişisel bakım hizmetleri;1. Banyo yaptırılması,2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,3. Tırnaklarının kesilmesi,4. Saçlarının taranması,5. Dişlerinin temizlenmesi,6. Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi,7. El, yüz ve ayak temizliği,8. Sakal tıraşının yapılması.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Aşağıdakilerden hangileri Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenler ile ilgili doğrudur?

Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler ve sinir sistemi yetersizlikleri yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır.
Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
Yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir.
Yemek tadlarına duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir.

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

I,II,III

II,III,IV

Açıklama:

Yemek yeme becerilerinin kazanılmasını etkileyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz: Küçük kas becerilerinin gelişimindeki yetersizlikler sinir sistemi ile ilgili yetersizlikleri ağız boşluğu ve kas yapısındaki bozukluklar (tavşan dudak, yarık damak vb.) ve diyet yapılmasını gerektiren durumlar yemek yeme becerilerinin kazanılmamasına ya da geç kazanılmasına yol açmaktadır. Görme ya da işitmedeki yetersizlikler ve öğretim fırsatı sağlamayan öğretim ortamları yemek yeme becerilerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca yemek yeme ile bazı davranışsal sorunlar da yemek yeme becerilerinin kazanılmasını olumsuz olarak etkileyebilir. Yemek yemeyi reddetme, çok hızlı yemek yeme,yediklerini çıkarma, yemek kokusuna duyarlılık, takıntılı biçimde bazı yiyecekleri yeme davranış sorununa örnek verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

İpucu Sunmanın beş temel biçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

sözel ipucu
jestsel ipucu
görsel ipucu
model ipucu
fizikyolojik ipucu.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 131

Gözleyerek öğrenmeyle ilgili alan yazından ortaya çıkmış bilimsel dayanaklı ve etkili bir öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Etkinlik çizelgesi

Doğal öğretim yöntemleri

Ayrık denemelerle öğretim

İpucu Sunma

Video modelle öğretim

Açıklama:

Video modelle öğretim gözleyerek öğrenmeyle ilgili alan yazından ortaya çıkmış bilimsel dayanaklı ve etkili bir öğretim yöntemidir. Video modelle öğretim, OSB’li bireyin kendisinden beklenilen hedef davranış ya da becerinin bir model tarafından sergilendiği videoyu izlemesini ve ardından bu davranış ya da beceriyi yerine getirmesini içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi OSB'li çocuklar için Uzmanların yapabilecekleri sorumluluklardandır? OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak. Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek. Ailelere okula devam eden çocuklarının başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve Organizasyonunu güçlendirmek. Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek. Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere eğitim vermek.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Uzmanların yapabilecekleri sorumluluklar;OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve
sosyal destek sağlamak, Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek, Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve Organizasyonunu güçlendirmek, Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek, Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır?

Etkinlik çizelgesi

Doğal öğretim yöntemleri

Ayrık denemelerle öğretim

İpucu Sunma

sistematik öğretim

Açıklama:

Doğal öğretim yöntemleri farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırır.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Bireye tuvalet kontrolünü kazandırmak için ilk yapılacak iş aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Günlük aldığı sıvı miktarının hesaplanması.

Tuvaletin arkasına yanlarına destek konlması.

Kuruluk süresinin saptanması.

Kullanılacak pekiştireçlerin belirlenmesi.

Sifon zinciri uzunluğunun ve tuvalet kâğıdının yerinin çocuğa göre ayarlanması.

Açıklama:

Bireye tuvalet kontrolünü kazandırmak için ilk yapılacak iş kuruluk süresinin saptanmasıdır. Dolayısıyla cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 135

OBS'li bireylere giyinme becerisi kazandırmaya çalışırken aşağıdakilerin hangisinden kaçınılmalıdır?

Öğrenilen giyinme becerisi aynı ortamda ve belli kişilerin varlığında sürdürülmelidir.

Giyinme becerisinden önce soyunma becerisi öğretimi yapılır.

Öğretim yapılırken önce büyük beden giysilerle başlanmalıdır.

Öğretim sırasında, giysilerdeki fermuarların kolay çekilebilmesi için ucuna halka ve bağ takılmalıdır.

Giyinme becerilerinin öğretimi için sabah kalkış, evden çıkış, toplumsal ortamlara gidiş ve çıkışlar gibi uygun zamanlarda yapılmalıdır.

Açıklama:

Öğrenilen giyinme becerisinin başka ortamlarda ve başka kişilerin varlığında ve başka giysilerle yapılması becerinin genellemesini sağlayacaktır. Öğrenilen giyinme becerisinin aynı ortamda ve belli kişilerin varlığında sürdürülmesinden kaçınılmalıdır. Dolayısıyla cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 136

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde öz bakım becerileri öğretiminin planlama aşamaları doğru sırada verilmiştir?

beceri analizi oluşturmak - performans düzeyi belirlemek - çalışma programı çıkarmak

beceri analizi oluşturmak - çalışma programı çıkarmak - performans düzeyi belirlemek

çalışma programı çıkarmak - beceri analizi oluşturmak - performans düzeyi belirlemek

performans düzeyi belirlemek - beceri analizi oluşturmak - çalışma programı çıkarmak

performans düzeyi belirlemek - çalışma programı çıkarmak - beceri analizi oluşturmak

Açıklama:

Öz bakım becerilerinin öğretimine başlamadan önce öğretiminin planlanması gerekebilir. Bunun için öncelikle hangi öz bakım becerisinin öğretileceğine karar verilmesi gereklidir ve buna bağlı olarak o beceriye ilişkin “beceri analizi “ oluşturmadır. Hazırlanan beceri analizi kullanılarak çocuğun bulunduğu performans düzeyi belirlenir. Ardından çocuğun yapmadığı basamaklar gözönünde bulundurulup ona göre bir çalışma programı çıkarılmalıdır. Dolayısıyla cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Sistematik öğretim - bireyin gereksinim düzeyine, öğrenme biçimine ve tercihlerine dayalı olarak en etkili bireysel ipucunu belirlemeye dayanmaktadır

Ayrık denemelerle öğretim - bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanmaktadır

Video modelle öğretim - farklı dil edinim düzeyindeki OSB’li bireylere özellikle dil ve sosyal etkileşim becerilerinin öğretiminde kullanılan öğretim stratejilerini barındırmaktadır

Doğal öğretim yöntemleri - gözleyerek öğrenmeyle ilgili alan yazından ortaya çıkmış bilimsel dayanaklı ve etkili bir öğretim yöntemidir

İpucu Sunma - net bir öncül ya da ayırt edici uyaran, hedef davranış ve sonuç olmak üzere ilişkili üç bileşeni içermektedir

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanmaktadır. Dolayısıyla cevap B

Doğru Cevap: B

Soru 138

OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisi aşağıdaki ifadelerin hangisinde verilmiştir?

Model İpucu

İleri zincirleme

Çok fırsat yöntemi

Etkinlik çizelgesi

Hedef uyaran

Açıklama:

Etkinlik çizelgesi, OSB olan bireyin gününü oluşturan etkinlikleri hedeflenen sırada yerine getirmesini sağlamak amacıyla geliştiren resim ya da sözcükler dizisidir. Dolayısıyla cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi OSB’li bireylere karşı uzmanların yapabilecekleri sorumluluklardan biri değildir?

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek.

Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek.

Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek.

Ailelerin okula devam eden çocuklarının yetersizliklerine ve başarısızlıklarına odaklanmaları sağlamak.

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak.

Açıklama:

Uzmanların sorumluluklarından biri ailelerin okula devam eden çocuklarının yetersizliklerine odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmektir. Dolayısıyla cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen yaygın gelişimsel bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Obsesif Kompulsif

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite

Obezite

Otizm

Çölyak

Açıklama:

Otizm: Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sözel ve sözel olmayan iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde sınırlılıklar ile birlikte takıntılı, yineleyici davranışlar ve ilgi alanlarında sınırlılık ile karakterize edilen bir yaygın gelişimsel bozukluktur.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri Otizm spektrum bozukluğunun erken belirtilerindendir?

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek
16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek
24 ayı geçtiği hâlde beslenmede seçici olmamak

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Otizm spektrum bozuklugunun erken belirtileri: • 6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek • 12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak • 16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek • 24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak • Hangi ayda olursa olsun gelişimde gerileme göstermek; örneğin, daha önce söylediği bazı sözleri söylememeye başlamak

Doğru Cevap: C

Soru 142

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun Okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerinden biri değildir?

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak

Kendini diğer insanlardan soyutlamak

Başkalarının mimiklerini taklit etmek

Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak

Beslenmede aşırı seçici olmak

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler: • Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak • Kendini diğer insanlardan soyutlamak • Başkalarının mimiklerini taklit etmemek • Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermemek • Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak • Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak • Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek • Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak • Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma gibi tekrarlı davranışlar sergilemek • Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek • Rutinlere aşırı bağlılık göstermek • Beslenmede aşırı seçici olmak • Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek • Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak

Doğru Cevap: C

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun okul döneminde gözlenen özelliklerinden biri değildir?

Sosyal oyunlara katılmamak

Kendisinden daha büyük çocuklarla oynamayı yeğlemek

Başka çocuklarla oynarken fazlaca patronluk yapmak

Fazlaca didaktik ifadeler kullanmak

Dinlemeye ya da çalışmaya yoğunlaşmakta zorlanmak

Açıklama:

Okul öncesi dönemdeki özelliklere ek olarak okul döneminde gözlenen özellikler: • Sosyal oyunlara katılmamak • Kendisinden daha küçük çocuklarla oynamayı yeğlemek • Başka çocuklarla oynarken fazlaca patronluk yapmak • Fazlaca didaktik ifadeler kullanmak • Karşılıklı konuşma sürdürmekten çok tek taraflı konuşma özelliği göstermek • Söylediklerinin ya da yaptıklarının başkaları üzerindeki olumsuz etkilerini algılayamamak • Fazla kuralcı olma ya da olayları anlamlandırmak için kurallar yaratma gereksinimi göstermek • Dinlemeye ya da çalışmaya yoğunlaşmakta zorlanmak

Doğru Cevap: B

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi Otizm spektrum bozukluğunun Okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerindendir?

Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek
Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak
Oyuncaklarla etkileşime geçmemek
Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak

I-II

II-IV

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler: • Başkalarının kendisine dokunmasından ka- çınmak • Kendini diğer insanlardan soyutlamak • Başkalarının mimiklerini taklit etmemek • Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermemek • Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak • Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak • Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek • Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak • Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma gibi tekrarlı davranışlar sergilemek • Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek • Rutinlere aşırı bağlılık göstermek • Beslenmede aşırı seçici olmak • Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek • Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak

Doğru Cevap: D

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken dikkat edilmesi gereken özelliklendendir?

OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorun yaşamazlar.

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 146

Bakıma muhtaç bireyin özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yapılması gereken bakım hizmetlerinden biri değildir?

Çamaşırlarının yıkanması

Ödevlerinin yapılması

Odasının temizlenmesi

Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi

Saçlarının taranması

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur. a. Kişisel bakım hizmetleri; 1. Banyo yaptırılması 2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması 3. Tırnaklarının kesilmesi 4. Saçlarının taranması 5. Dişlerinin temizlenmesi 6. Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi 7. El, yüz ve ayak temizliği 8. Sakal tıraşının yapılması 9. İstenmeyen tüylerin temizlenmesi 10. Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması 11. Burun ve kulak temizliğinin yapılması 12. Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi 13. Odasının temizlenmesi 14.Çamaşırlarının yıkanması gibi hizmetleri içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 147

OSB olan bireylere öz bakım becerileriniöğretirken kullanılabilecek stratejilerilerden hangisi bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanır?

Sistematik öğretim

İpucu sunma

Video modelle öğretim

Doğal öğretim yöntemleri

Ayrık denemelerle öğretim

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretimin temeli ÖDS ilkesi başta olmak üzere UDA ilkelerine dayanmaktadır. Her bir deneme, üçlü izlerlik sürecine göre, net bir öncül ya da ayırt edici uyaran (Ö), hedef davranış (D) ve sonuç (S) olmak üzere ilişkili üç bileşeni içermektedir Kısaca ifade etmek gerekirse, bireyin öncül olarak belirlenen uyaranlara belirgin tepkiler vermesi ve diğer durumlarda tepki vermemesi ilkesine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 148

OSB'li bireyin özellikle günün farklı zamanlarında yerine getirmesi gereken öz bakım ve günlük yaşam becerilerinin sırasının ve basamaklarının öğretilmesi için oldukça kullanışlı olan öğretim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Video modelle öğretim

Etkinlik çizelgesi

Doğal öğretim yöntemleri

Ayrık denemelerle öğretim

İpucu Sunma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 149

Video modelle öğretimdeki basamaklar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
(a) gerektiğinde hedef davranışa etkinlik bağlamı içinde yetişkin tarafından model olma
(b) hedef beceriye ilişkin video klip hazırlama
(c) öğretim öncesinde bireye hazırlanan klibi izlettirme
(d) bireyin ilgili uyarana dikkatini yöneltmesi için ipuçları ve pekiştireçler sunma
(e) video klipte gösterilen beceriyi gerçekleştirmesi için OSB’li bireye fırsat sunma.
(f) hedef beceri belirleme

f-b-c-a-d-e

a-b-c-d-e-f

c-e-d-f-a-b

b-c-d-f-e-a

d-c-b-a-e-f

Açıklama:

Video modelle öğretimde sıralanan basamaklar takip edilmelidir: (a) hedef beceri belirleme, (b) hedef beceriye ilişkin video klip hazırlama, (c) öğretim öncesinde bireye hazırlanan klibi izlettirme, (d) gerektiğinde hedef davranışa etkinlik bağlamı içinde yetişkin tarafından model olma, (e) bireyin ilgili uyarana dikkatini yöneltmesi için ipuçları ve pekiştireçler sunma ve (f) video klipte gösterilen beceriyi gerçekleştirmesi için OSB’li bireye fırsat sunma.

Doğru Cevap: A

Soru 150

DSM-5 kılavuzunda yer alan otizm tanımlarına göre aşağıdaki durumlardan hangisi otizm olarak tanımlanır?

Hayali oyun arkadaşı ile oyun

Yaşıtlarından büyük kişilerle iletişim

Konuşmaya geç başlama

Tekrarlayan ses çıkarma

Duygularını sınırlı olarak paylaşma

Açıklama:

DSM-5 kılavuzunda otizm, (a) sınırlı/yinelenen ilgi ve davranış örüntüleri, (b) sosyal etkileşim ve iletişimde belirgin yetersizliklerle kendini iki boyutta gösteren nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak ifade edilmektedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 151

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğunun erken belirtilerinden biri değildir?

12 ayı geçtiği halde çevresinden gelen sözel uyaranlara tek sözcükle tepkide bulunamamak

12 ayı geçtiği hâlde agulamamak, parmakla bir şeyi işaret etmemek ya da ‘bay-bay’ gibi jestleri yapmamak

24 ayı geçtiği hâlde iki sözcüklük basit cümlecikler kurmamak

16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 152

Aşağıdakilerden hangisi OSB’ nin belirtilerinden biri olan sınırlı ve yinelenen ilgi ve davranışlar boyutundan gözlenen durumlardan biri değildir?

Nesnelerin ve dilin kullanımındaki normal olmayan davranışlar

Sınırlı duygu paylaşımı

Çevredeki uyaranlara gereğinden az ya da çok tepkilerde bulunma

Rutinlere hiç esneklik olmadan bağlı kalma

Aynılıkta ısrarcılık

Açıklama:

OSB’ nin sınırlı ve yinelenen ilgi ve davranışlar boyutunda, nesnelerin ve dilin kullanımındaki normal olmayan davranışlar, aynılıkta ısrarcılık ve rutinlere hiç esneklik olmadan bağlı kalma, çevredeki uyaranlara gereğinden az ya da çok tepkilerde bulunma ve sınırlı/yoğun ilgi alanları yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi otizm spektrum bozukluğunun okul öncesi dönemde gözlenen özelliklerinden biri değildir?

Kendini diğer insanlardan soyutlamak

Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek

Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermek

Başkalarının mimiklerini taklit etmemek

Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler: • Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak • Kendini diğer insanlardan soyutlamak • Başkalarının mimiklerini taklit etmemek • Anne-babasının kendisine gülümsemesine karşılık gülümseme davranışı göstermemek • Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak • Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak • Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek • Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak • Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma gibi tekrarlı davranışlar sergilemek • Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek • Rutinlere aşırı bağlılık göstermek • Beslenmede aşırı seçici olmak • Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek • Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız olmak

Doğru Cevap: C

Soru 154

Aşağıdakilerden hangisi OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken göz önünde bulundurulması özelliklerden biri değildir?

Normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler

Öğrendikleri becerilerin genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar

Ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır

Akranlarına kıyasla daha hızlı akıcılık sağlarlar

Öğrendikleri becerilerin kalıcılığını sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar

Açıklama:

OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler akılda tutulmalıdır: a. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler. b. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar. c. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri birleştirmede sorunları vardır

Doğru Cevap: D

Soru 155

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alındığında aşağıda belirtilen kişisel bakım hizmetlerinden hangisi sunulmamaktadır?

Banyo yaptırılması

Tırnaklarının kesilmesi

Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması

Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması

Para yönetiminin kazandırılması

Açıklama:

Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur. a. Kişisel bakım hizmetleri; 1. Banyo yaptırılması 2. Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması 3. Tırnaklarının kesilmesi 4. Saçlarının taranması 5. Dişlerinin temizlenmesi 6. Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi 7. El, yüz ve ayak temizliği 8. Sakal tıraşının yapılması 9. İstenmeyen tüylerin temizlenmesi 10. Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması 11. Burun ve kulak temizliğinin yapılması 12. Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi 13. Odasının temizlenmesi 14. Çamaşırlarının yıkanması gibi hizmetleri içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisi tuvalet öğretimi planlanırken göz önünde bulundurulması gereken önkoşul özelliklerden biri değildir?

3-5 dk dikkatini duruma yöneltebilmesi

Basit yönergeleri anlayabilmesi

Temel soyunma giyinme için gerekli ince motor becerilere (tutma, açma) sahip olması

Tuvalete tek başına gidebilmesi

Mesane kontrolünün sağlanmış olması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 157

Aşağıdakilerden hangisi OSB’li bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında göz önünde bulundurulması gereken özelliklerden biri değildir?

Tuvalete yapma becerisindeki düzeyi

İfade edici dil özellikleri

Psikomotor beceriler

Dikkat süresi

Yaşı

Açıklama:

OSB’li bireylere tuvalet yapma becerisinin kazandırılmasında yaşı, dikkat süresi sahip olduğu psikomotor beceriler ve tuvalete yapma becerisindeki düzeyi göz önünde bulundurlar.

Doğru Cevap: B

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi OSB'lilere temel becerilerin öğretiminde yaygın olarak kullanılan öğretim yöntem ve stratejilerinden biri değildir?

Ayrık denemelerle öğretim

İpucu sistemleri

Gözlem tekniği

Video modelle öğretim yöntemi

Doğal öğretim yöntemleri

Açıklama:

Ayrık denemelerle öğretim, ipucu sistemleri, zincirleme öğretimi, doğal öğretim yöntemleri ve video modelle öğretim yöntemleri otizmli bireylerin gereksinim duydukları rutin, etkinlik, tepki ve becerilerin öğretiminde yaygın olarak kullanılan öğretim yöntem ve stratejilerinden bazılarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Aşağıdakilerden hangisi OSB'liler öğretim sürecinde kullanılan ipucu türlerinden biri değildir?

Sözel ipucu

Model ipucu

Görsel ipucu

Kısmi sözel ipucu

Jestsel ipucu

Açıklama:

Alan yazında genel olarak beş temel ipucu biçimden söz edilir: (a) sözel ipucu, (b) jestsel ipucu, (c) görsel ipucu, (d) model ipucu ve (e) fiziksel ipucu.

Doğru Cevap: D

Soru 160

Aşağıdakilerden hangisi uzmanların ailelere sunacakları destek kapsamında yapabilecekleri sorumluluklardan biri değildir?

OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermek

Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek

Aileye normal gelişim gösteren çocuklarıyla yetersizliği olan çocukları arasında iletişim kurma ve geliştirmesi konusunda rehberlik etmek

Açıklama:

Bazı aileler resmî bir destek almadan çocuklarının bakımını sağlarken bazıları uzman yardımına ihtiyaç duyar. Bu yönlendirmeler kapsamında kısaca uzmanların yapabilecekleri sorumlulukları şu şekilde sıralayabiliriz: • OSB olan bireylerin ailelerine duygusal ve sosyal destek sağlamak • Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek • Ailelere okula devam eden çocuklarının yetersizlikleri odaklanmaları yerine başarıları ve yeterlilikleri üzerinde odaklanmalarını sağlayarak aile yapısını ve organizasyonunu güçlendirmek • Gerektiğinde normal gelişim gösteren yetişkin ve bireylerin çocuklarındaki yetersizlik durumunu kabullenmeleri için çaba göstermek • Gerektiğinde yetersizliği olan çocukların bakımı, eğitimi, rehabilitasyon hizmetleri hakkında aile ya da öğretmenlere bilgi vermek • OSB olan çocukların yaşamlarını kendi başlarına idare edecekleri becerilerin neler olduğunu, kendini yönetmek ve kendini savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak • Ailelere OSB olan çocuklarının durumu ile ilgili ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek • Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak • Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermek

Doğru Cevap: E

Soru 161

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek
12 ayı geçtiği hâlde emeklememek
16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek
24 ayı geçtiği hâlde uzun cümlecikler kurmamak

Sıralanan belirtilerden hangileri otizm spektrum bozukluğunun erken belirtilerindendir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II, III

I, III, IV

Açıklama:

6 ayı geçtiği hâlde başkalarına gülümsememek ve
16 ayı geçtiği hâlde tek bir sözcük bile söylememek OSB'nin erken belirtileri arasındadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 162

Okul öncesi öğretmeni olan Nurgül bir öğrencisinin farklı davranışlarının olduğunu, genellikle grupla oyunlara katılmakta güçlük çektiğini ve ona seslendiğinde tepki vermediğini gözlemlemiştir. Bu öğrenicisi ile ilgili olarak öğretmeninin şüphelendiği hangi tür nöro-gelişimsel bozukluktur?

Otizm

Asperger Sendromu

Çoklu yetersizlik

Down sendromu

Savant sendromu

Açıklama:

Gözlemlenen davranışlar okul öncesinde otizmin gözlenen belirtileri arasında yer alır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 163

"OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, .......... ve öz bakım ve .......... beceri alanları olmaktadır." ifadesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İletişim - Fiziksel

Konuşma - İletişim

Jest, mimik - Bedensel

İletişim - Toplumsal

İfade - Toplumsal

Açıklama:

""OSB olan bireylerin öğretim sürecinin odaklandığı temel alanlar dil, iletişim ve öz bakım ve toplumsal beceri alanları olmaktadır." Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 164

Aşağıdakilerden hangisi OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken göz önünde bulundurulması gereken özellikler arasında yer almaz?

Öğrenmenin normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızda olması

Öğrenilen becerileri kalıcı hale getirmekte başarısız olma

Ayrı ayrı öğrenilen becerileri birleştirmede güçlük yaşama

Öğrenilen becerileri genellemede zorluk çekme

Etraftaki olayları gözlemleyerek öğrenme

Açıklama:

Normal gelişim gösteren bireyler etraftaki olayları gözlemleyerek öğrenirken OSB'li bireylerde bu tür öğrenme gerçekleşemez. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 165

Aşağıdakilerden hangisi OSB'li bireylerde öz bakım becerilerinin öğretimini etkileyen durumlardan biri değildir?

Duyusal uyaranlara verilen sıra dışı tepkiler

Bilişsel becerilerin gelişimi

Sosyal pekiştireçlere olan ilgisizlik

Büyük kas ve küçük becerilerindeki yetersizlikler

Taklit becerilerinde yaşanan sorunlar

Açıklama:

Bilişsel becerilerin gelişimi tüm OSB'li biereylerde doğrudan öz bakım becerilerinin öğretimini engelleyen bir durum olmayabilir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 166

Sosyal ortamlarda kabul ile bağımsızlık için gerekli olan temel beceri aşağıdakilerden hangisidir?

Tuvalet becerisi

Giyinme becerisi

Yemek yeme becerisi

El yıkama becerisi

Banyo yapma becerisi

Açıklama:

Tuvalet becerileri, gelişimin önemli bir parçasıdır ve sosyal ortamlarda kabul ile bağımsızlık için gereklidir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 167

OSB'li bireylere öz bakım becerilerinin öğretimine başlamadan önceki süreç ne olmalıdır?

Beceri analizi yapma

İpucu sunma

Beceri kaydı yapma

Pekiştireç verme

Doğal öğretim yapma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 168

Aşağıdakilerden hangisi OSB'li bireylere öz bakım becerilerini öğretirken kullanılabilecek stratejilerden biridir?

Zenginleştirme

Hızlandırma

Doğal farklılaştırma

Ayrık denemeler

Uzaktan eğitim

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 169

OSB'li çocuğu olan bir aile durumu kabullenmekte güçlük çekmektedir ve bir uzman ile görüşürler. Danıştıkları uzman aileye aşağıdaki yönlendirme önerilerinden hangisini sunmuş olabilir?

Çocukların yaşamlarını kendi başlarına idare edecekleri becerilerin neler olduğunu, kendini yönetmek ve kendini savunmak konusunda gerekli bilgileri aktarmak

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek

Gerektiğinde aileye ya da bireye cihaz, para, ilaç vb. elle tutulabilir desteklerin sağlanması için yönlendirmeler yapmak

Bakım hizmetleri konusunda bakıcı aile fertlerine yönelik rehberlik/yönlendirme hizmeti vermek

Ortaya çıkabilecek sıkıntıları ile baş etmede kullanacak yöntemleri ve yardım alacakları meslek grupları ile ilgili bilgi vermek

Açıklama:

Seçeneklerde sıralanan tüm öneriler geçerli olmakla birlikte ailenin öncelikle durumu anlayıp kabul etmesi gereklidir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 170

Aşağıdakilerden hangisi OSB olan bireylerde karşılaşılan sosyal beceri yetersizlik kategorilerinden biri değildir?

İnce motor becerilerindeki sınırlılıklar

Taklit becerilerinde sınırlılıklar

Sözel olmayan iletişim becerilerinde sınırlılıklar

Ortak dikkat sürdürmede sınırlıklar

Sosyal karşılıklılığı korumadaki sınırlıklar

Açıklama:

Okul öncesi dönemde gözlenen özellikler:
• Başkalarının kendisine dokunmasından kaçınmak
• Kendini diğer insanlardan soyutlamak
• Başkalarının mimiklerini taklit etmemek
• Anne-babasının kendisine gülümsemesine
karşılık gülümseme davranışı göstermemek
• Günlük yaşamda konuşarak iletişim kurmamak
• Başkalarının söylediklerini anında ya da gecikmeli olarak papağan konuşması biçiminde tekrarlamak
• Kendisine adıyla seslenildiğinde hiçbir tepki vermemek
• Etrafındakilerin sıklıkla kullandığı bay-bay
yapma ya da öpücük verme gibi jestleri kullanmamak
• Kanat çırpma ya da parmak ucunda koşturma gibi tekrarlı davranışlar sergilemek
• Oyuncaklarla sıra dışı biçimlerde etkileşmek
• Rutinlere aşırı bağlılık göstermek
• Beslenmede aşırı seçici olmak
• Sıklıkla öfke nöbetleri geçirmek
• Bazı seslerden, ışıklardan vb. aşırı rahatsız
olmak

Doğru Cevap: A

Soru 171

Herhangi bir uygulamayla elde edilen ya da edilmesi olası değişiklikler arasında neden sonuç ilişkisi kurabilmek için bu ilişkinin deneysel olarak ortaya konması gerekliliğine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Etkili öğretim

Bilimsel Dayanaklı uygulama

Beceri yönergesi

Sistematik öğretim

Bilimsel Uygulama

Açıklama:

Bir uygulamanın etkililiğinin gösterilebilmesi
için bir başka deyişle, bir uygulamanın hedeflenen
değişikliğe neden olduğunu söyleyebilmek için bu
uygulamanın başka uygulamalara ya da kontrollere kıyasla daha olumlu sonuçlar verdiğini gösteren
deneysel araştırma sonuçlarına gereksinim vardır.
Herhangi bir uygulamayla elde edilen ya da edilmesi olası değişiklikler arasında neden sonuç ilişkisi kurabilmek için bu ilişkinin deneysel olarak
ortaya konması gerekir.
OSB alanında da bir uygulamanın ne düzeyde
bilimsel dayanağa sahip olduğu, o uygulamaya ilişkin yapılan araştırmaların özelliklerine ve sonuçlarına bağlıdır. Bilimsel nitelikli uygulama yeterli bilimsel dayanağa sahip uygulamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 172

OSB li bir çocuğa öğretilecek beceriler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi uygun ifade değildir?

Çocuk ve ailesi için öncelikli beceriler öğretilecek beceri olarak seçilmelidir

Öğretilecek beceri, arttırılarak ya da azaltılarak bireyin doğal pekiştireçlere ulaşmasını sağlayabilmelidir

Hedef beceri olumsuz biçimde ifade edilmelidir; çocuğun ne yapacağı değil ne yapmayacağı açıklanmalıdır.

Beceri evde, okulda ya da bireyin yaşam alanında herhangi bir davranışın başarı ile tamamlanması için bir bileşen olmalıdır.

Hedef beceri normal gelişim gösteren bireylerin toplumsal yaşama katılımını amaçlayan beceri olmalıdır.

Açıklama:

deneyimlerinin birçoğunu etraflarında gerçekleşen sosyal olaylardan elde ederler. Yetersizliği olan
çocuklar ise sahip oldukları, gelişimsel özellikleri
nedeniyle günlük yaşam içerisinde etraflarında gerçekleşen olayları öğrenme fırsatına çeviremezler.
Bu nedenle bu tür özellikler gösteren çocukların
bağımsız bir yaşam için gereksinim duydukları birçok beceri ve kavramı kazanabilmeleri için etkili
öğretim programlarının geliştirilmesine gereksinim
duymaktadırlar. OSB’li bireylerde öğretim düzenlenirken ve öğretim yöntemi/sürecine karar verirken sıralanan özellikler akılda tutulmalıdır:
a. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha düşük bir hızla öğrenirler.
b. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler öğrendikleri becerilerin kalıcılığını ve genellenmesini sağlamakta çoğunlukla başarısız olmaktadırlar.
c. OSB’den orta ve ileri derecede etkilenmiş
olan bireyler ayrı ayrı öğretilen becerileri
birleştirmede sorunları vardır.
OSB olan bireylerde bakım sağlayacak kişiler işlevsel beceri öğretimini hedeflemelidir. Alanyazında OSB olan bireylere etkili öğretim sunma konusunda çok sayıda öğretim stratejisi ve uygulaması
vardır

Doğru Cevap: C

Soru 173

Aşağıdakilerden hangisi ipucu türleri arasında sayılmaz?

Sözel ipucu

Model ipucu

Fiziksel ipucu

Doğal ipucu

Jestsel ipucu

Açıklama:

İpucu Sunma: Genel olarak uygulamacı
yardımı olarak tanımlanan bu stratejiler; ipucu
sunarak OSB’li bireyin beklenilen davranışı sergilemesini sağlaması, ardından sergilenen davranışın bir sonucu olarak onu pekiştirmesini ve
performansa dayalı olarak ipucunu aşamalı biçimde silikleştirmesini içermektedir. İpuçları çeşitlilik gösterebilir. Alan yazında genel olarak beş
temel ipucu biçimden söz edilir: (a) sözel ipucu,
(b) jestsel ipucu, (c) görsel ipucu, (d) model ipucu
ve (e) fiziksel ipucu. OSB’li bireyin gelişim düzeyine ve gereksinimlerine dayalı olarak tek bir
ipucu kullanılacağı gibi birkaç ipucu çeşidi bir
arada sunulabilir. Bu noktada önemli olan bireyin gereksinim düzeyine, öğrenme biçimine ve
tercihlerine dayalı olarak en etkili bireysel ipucunu belirleyebilmektir.

Doğru Cevap: D

Soru 174

Öğretmek isteğimiz beceriyi çocuğun gerçekleştirebilmesi için sahip olması gereken öğreteceğimiz beceriye kıyasla daha basit becerilere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Geriye zincirleme

Tek basamaklı beceri

İleri zincirleme

Beceri analizi

Önkoşul beceri

Açıklama:

Öz bakım becerileri hem kendi aralarında hem
de kendi içlerinde gelişimsel bir sıra izlerler. Örneğin, çocuklar giyinmeden önce soyunmayı öğrenirler. Kaşık kullanmadan önce elle yemeyi öğrenirler.
Küçük nesneleri tutma kaldırma becerisi elle yeme
becerisi için ön koşuldur. Her bir beceri kendi içinde basamaklandırılarak analiz edilebilir.
Beceri analizi ileri ve tersine zincirleme yoluyla
analiz edilebilir. İleri zincirleme yöntemi ile yaparken
becerinin basamakları yapılış sırasına göre önce yapılan basamaktan sonra yapılan basamağa doğru sıralanır. Tersine zincirleme yoluyla beceri analizi yapılırken ise, becerinin basamakları yapılış sırasına en son
yapılandan en önce yapılan basamağa doğru sıralanır.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bireylerde fiziksel yetersizlik sebeplerinden biri değildir?

Obozite

Kalp yetmezliği

Astım

Epilepsi

Hemofili

Açıklama:

Fiziksel yetersizliği olan bireyler ortopedik yetersizlik ve sağlık yetersizlikleri
olmak üzere iki başlık altında incelenmiştir. Sağlık yetersizlikleri, bireyin günlük performansını olumsuz yönde etkileyen kalp yetmezliği, astım, orak hücre anemisi, lösemi, epilepsi, böbrek yetmezliği, hemofili gibi süreğen ya da akut sağlık problemlerini içerir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğin doğum öncesi nedenlerinden birisidir?

Bebeğin oksijensiz kalması

Erken doğum

Kan uyuşmazlığı

Havale geçirmesi

Bebekte sarılık

Açıklama:

Fiziksel Yetersizliğin Nedenleri
Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar
çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi merkezi sinir sisteminin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan yetersizliklerden biri değildir?

Serebral palsi

Akdeniz anemisi

Çocuk felci

Multiple sklerozis,

Omurilik yaralanmaları

Açıklama:

Merkezî sinir sisteminin hasar görmesi sonucunda fiziksel yetersizlikler arasında en sık ortaya çıkan yetersizlik türleri serebral palsi, spina bifida, çocuk felci, multiple sklerozis, omurilik yaralanmaları, travmatik beyin hasarlarıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Serebral palsinin doğum öncesi en önemli nedenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kesenin anne rahminden erken ayrılması

Annenin zatürre geçirmesi

Annedeki kalp-ciğer hastalığı

Annenin alkol ve ilaç bağımlısı olması

Annenin hamilelik döneminde geçirdiği kızamıkçık gibi bulaşıcı hastalıklar

Açıklama:

Serebral palsinin doğum öncesi en önemli nedenlerden biri, annenin hamilelik döneminde geçirdiği kızamıkçık gibi bulaşıcı hastalıklardır. Diğer nedenler ise anne rahmindeki kesenin anne rahminden erken ayrılması, annenin zatürre geçirmesi, annedeki kalp-ciğer hastalığı, kan grubu uyuşmazlığı, annenin alkol ve ilaç bağımlısı olması ve şeker hastalığı sayılabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi 4 aylık bir bebekte serabral palsi şüphesi duyulmasına neden olacak belirtilerden birisidir?

Çocuğun tutunarak yürüyememesi

Emme bozukluğu

Baş kontrolünün olmaması

Etraftan gelen uyarılara tepki vermeme

Ağızdan fazla miktarda salya akması

Açıklama:

4 aylık bebekte görülen serebral palsi belirtileri: Baş kontrolünün olmaması, şaşılık, başparmağın avuç içinde durması, ani bir uyaran karşısında irkilme ve bebek yatakta başını ne tarafa çevirirse kolları ve bacaklarının da o tarafa açılmasının devam etmesi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Virüslerin meydana getirdiği ve bulaşıcı bir hastalık olarak sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlik oluşturan bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral palsi

Spina bifida

Multible skleroz

Omurilik zedelenmesi

Çocuk felci

Açıklama:

Virüslerin meydana getirdiği bir hastalık olan çocuk felci bulaşıcı bir hastalıktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü bozukluk türü sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden hangisidir?

Kas hastalığı

Travmatik beyin yaralanmaları

Çoklu skleroz

Rett sendromu

Çocuk felci

Açıklama:

Rett sendromu çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bir bozukluktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Kalça çıkığı

Romatoid artrit

Ateşli romatizma

Epilepsi

Kas hastalığı

Açıklama:

Epilepsi nöbetlerle kendini gösteren, hareket, duyu ve davranış bozukluğuna ve bilinç kaybına neden olan, beyindeki elektriksel işlev düzensizliğinden kaynaklanan sinir sistemi ile ilgili bir anormalliktir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Kalp kapağına zarar verme riski nedeniyle en tehlikeli çocukluk çağı hastalığı hangisidir?

Ateşli romatizma

Astım

Şeker hastalığı

Kistik fibrozis

Hemofili

Açıklama:

Ateşli romatizma kalp kapağına zarar verme riski taşıdığından çocukluk çağının en tehlikeli hastalıklarından biridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin istekleri, güç ve alışkanlıkları dikkate alınarak planlamalar yapılmalıdır.

Fiziksel yetersizliği olan bireylerin direncini artırmak için yaşam alanlarında yapay engeller oluşturulmalıdır.

Yetersizliği olan bireyler için tüm yaşam alanlarında tekerlekli sandalyeye yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

Bakım personeli kişisel hijyen ve kişinin mahremiyeti konusunda duyarlı olmalıdır.

Yetersizliği olan bireyin sosyal etkinliklerde aktif rol alması konusunda yardımcı olunmalıdır.

Açıklama:

Fiziksel yetersizliği olan bireylerin yaşam alanlarındaki engeller mümkün olduğunca ortadan kaldırılmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ortopedik yetersizliği olan bireyler nöromotor yetersizliklere de sahip olabilirler.
Ortopedik ve nörolojik yetersizlikler iki ayrı grup olarak değerlendirilse de birbiriyle yakından ilişkilidir.
Ortopedik yetersizliği olan bireyler vücutlarının bütün bölümlerini kullanmada sorun yaşarlar.
Ortopedik yetersizlik, sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesidir.

Ortopedik yetersizlikle ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

II, IV

Açıklama:

Verilenlerden I, II, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Bireyin günlük performansını olumsuz yönde etkileyen kalp yetmezliği, astım, orak hücre anemisi, lösemi, epilepsi, böbrek yetmezliği, hemofili gibi süreğen ya da akut sağlık problemlerini içerir.
Gelişim sürecinde oluşan nörolojik bozukluğun, bireyin eğitim performansını ve sosyal uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumudur.
İskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumudur.
Gelişim dönemi içerisinde, bireyin sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumudur.

Yukarıda verilen tanımların terimleri seçeneklerden hangisinde doğru bir sıralama ile verilmiştir?

Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Ortopedik yetersizlik - Süreğen hastalık - Sağlık yetersizlikleri

Sağlık yetersizlikleri - Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Ortopedik yetersizlik - Süreğen hastalık

Sağlık yetersizlikleri - Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Süreğen hastalık - Ortopedik yetersizlik

Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Süreğen hastalık - Sağlık yetersizlikleri - Ortopedik yetersizlik

Ortopedik yetersizlik - Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Süreğen hastalık - Sağlık yetersizlikleri

Açıklama:

"Sağlık yetersizlikleri - Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik - Ortopedik yetersizlik - Süreğen hastalık" sıralaması doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Anne-baba arasındaki akrabalık,
Kan uyuşmazlığı,
Müdahaleli doğum,
Annenin leğen kemiğinin dar olması,
Anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması,
Annenin yaptığı doğum sayısı,
Bebeğin oksijensiz kalması,

Yukarıda verilen fiziksel yetersizliğin nedenlerinden hangisi ya da hangileri "doğum öncesi nedenler" arasındadır?

I, II, IV, V, VII

I, II, III, IV, V

I, II, IV, V, VI

I, III, IV, V, VI

I, II, V, VI, VII

Açıklama:

I, II, IV, V, VI numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Fiziksel ya da sağlık yetersizlikleri bulunan çocukların oluşturduğu grup içinde özel eğitime yerleştirilen çocukların büyük çoğunluğunu hangi grup oluşturmaktadır?

Spina bifida

Serebral palsi

Omurilik zedelenmesi

Çocuk felci

Multiple skleroz

Açıklama:

"Serebral palsi" dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kasın sert olmasına, hareketin yavaşlamasına ve harekette kontrol güçlüğüne neden olur.
Kasta normal gevşekliğin ötesinde bir gevşeklik bulunmaktadır.
Çocuğun bacak, kol, el ya da yüzünde yavaş ya da sarsıntılı hareketler görülmektedir.
Beynin lezyona uğramış kısmından gelen yanlış emirler çocuğun hareketini zorlaştırarak vücudun tipik pozisyonlarda tutulmasına neden olur.
Sarsıntılı, değişen, titrek hareketler görülür.

Yukarıda verilen serebral palsinin türlerinden hangisi ya da hangileri "spastik tip"in özelliklerindendir?

I, IV

II, IV

III, IV, V

IV, V

I, II, V

Açıklama:

I, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Virüslerin meydana getirdiği bir hastalıktır.
Virüsler sinir sistemine yerleşerek çeşitli zedelenmelere neden
olmaktadırlar.
Sağlıklı uygulanan aşı politikalarıyla tamamen önlenebilen bir hastalıktır.

Yukarıda özellikleri verilen yetersizlik seçeneklerden hangisidir?

Omurilik Zedelenmesi

Spina Bifida

Serebral Palsi

Çocuk Felci

Travmatik Beyin Yaralanmaları

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

"Çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bir bozukluktur". Sözü edilen yetersizlik hangisidir?

Kas Hastalığı

Doğuştan Şekil Bozukluğu

Omurilik Zedelenmesi

Multiple Skleroz

Rett Sendromu

Açıklama:

"Rett Sendromu"dur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

"Süreğen bir hastalık olan ve nedeni hâla bilinmeyen bu hastalık, eklemlerde iltihaplanmaların meydana gelmesine neden olmaktadır". Sözü edilen hastalık seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Kalça Çıkığı

Kol-Bacak Eksikliği

Romatoid Artrit (RA)

Ateşli Romatizma

Kas Hastalığı

Açıklama:

"Romatoid Artrit (RA)" tir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bu hastalık kırmızı kan hücrelerinin yapısındaki kalıtsal bir bozukluk sonucu meydana gelmektedir.
Bu hastaların aşırı sıcak ve soğuktan kaçınmaları, yeterince sıvı almaları sağlanmalıdır.
Duygusal stres ve yorucu etkinlikler oraklaşma krizini tetikleyebilmektedir.

Yukarıda özellikleri verilen hastalık seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Kistik Fibrozis

Orak Hücre Anemisi

Şeker Hastalığı (Diyabet)

Epilepsi (Sara)

Astım

Açıklama:

"Orak Hücre Anemisi" dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Seçeneklerden hangisinde bu noktalardan birinde eksik bir bilgi verilmiştir?

Bakım hizmeti sunan personel, fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini gözlemlemeli ve yetersizliği olan bireyin bakımına etki eden olumsuz durumları belirleyerek gerekli önlemleri almalıdır.

Yetersizliği olan bireyin kullandığı tekerlekli sandalye ve diğer kullandığı aparatların hijyeni ve bakımı takip edilmeli gerekirse teknik bakımı için profesyonellerden yardım alınmalıdır.

Fiziksel yetersizliği olan bireyler kendilerinin yapabileceği aktiviteleri yapmaları konusunda teşvik edilmelidir.

Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin bakım hizmetleri sağlanırken kendi istekleri, güç ve alışkanlıkları dikkate alınarak planlanmalar yapılmalıdır.

Yetersizliği olan bireyler için evlerinde yeni düzenlemeler yapılmalıdır.

Açıklama:

Yetersizliği olan bireyler için öncelikle evleri ve eğitim kurumları olmak üzere tüm yaşam alanlarında tekerlekli sandalyeye yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. Örneğin, tuvaletlerde ve merdivenlerde tutunma yerleri, kaygan zeminlerin önlenmesi gibi düzenlemelerin yapılması önemsenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi olarak tanımlanan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık yetersizliği

Zihinsel yetersizlik

Ortopedik yetersizlik

Down Sendromu

Otizm Spektrum Bozukluğu

Açıklama:

Ortopedik yetersizlik, sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi olarak tanımlanmaktadır. Ortopedik yetersizliği olan bireyler nöromotor yetersizliklere de sahip olabilirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi gelişimi etkileyen doğum sırası nedenlerden biridir?

Müdahaleli doğum (forseps, vakum kullanımı vb.)

Hamilelikte yaşanan duygusal travmalar

Annenin madde bağımlılığı

Hamileliğin özellikle ilk üç ayında geçirilen kızamık

Gebelikte ilaç kullanımı

Açıklama:

Bilindiği gibi yetersizliklerin birçok nedeni olabilmektedir ve bu nedenler içinden hangisinin yetersizliğe doğrudan neden olduğunu belirlemek çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Fiziksel ya da sağlık yetersizliklerinin nedenlerini doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.
Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir. Doğum öncesinde bebeğin anne karnında omurga kemiklerinin tam olarak kapanamamasından kaynaklanabilen spina bifida bu gruba örnek olarak verilebilir.
Doğum Sırasındaki Nedenler: Doğumun zor olması ve bebeğin oksijensiz kalması, özellikle hastane ortamında yapılmayan doğumlarda sıkça karşılaşılan doğum travmaları, hastane ortamında yapılmayan zor doğumlar, çoğul gebelik, erken doğum, bebekte sarılık, müdahaleli doğum (forseps, vakum kullanımı), düşük bebek ağırlığı doğum sırası nedenler arasında sayılabilmektedir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Yetersizliklerin hafif-orta ve ağır olarak ele alınması, hangi tür yetersizlik sınıflandırmasına girmektedir?

Yetersizliğin oluşum şekline göre sınıflama

Yetersizliğin yoğunluğuna göre sınıflama

Yetersizliğin türüne göre sınıflama

Yetersizliğin sebeplerine göre sınıflama

Yetersizliğin işlevlerine göre sınıflama

Açıklama:

Fiziksel yetersizliği iki şekilde sınıflamak mümkündür. Birincisi yetersizliğin yoğunluğuna göre yapılabilecek sınıflamadır; hafif, orta ve yoğun.
İkinci sınıflama türü ise, fiziksel yetersizliğin oluşum şekline göre yapılabilecek bir sınıflamadır. Bu sınıflama da sinir sistemi ile ilgili olan fiziksel yetersizlik, kas - iskelet sistemi ile ilgili olan fiziksel yetersizlik ve sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlik olmak üzere üç şekilde yapılabilmektedir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması hangi yetersizlik türünü açıklamaktadır?

Bağımlı yetersizlik

Sinir sistemi ile ilgili yetersizlik

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Ağır derecede yetersizlik

Açıklama:

1. Hafif Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürmede herhangi bir alete ya da desteğe gereksinim duymaması, yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi, tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlanmadığında ise motor becerilerinin niteliğinde gerileme ihtimalinin olması durumudur.
2. Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.
3. Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi'nin tiplerinden biri değildir?

Spastik tip

Hipotonik tip

Ataksik tip

Genetik tip

Karışık tip

Açıklama:

Serebral palsinin beş tipi bulunmaktadır. Bunlar spastik tip, hipotonik tip, atetoid tip, ataksik tip ve karışık tiptir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Doğum öncesi, sırası ya da sonrası erken çocukluk çağında (0-7 yaş), beyinde meydana gelen bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan yürüme, hareket ve duruş bozukluklarıyla seyreden yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral Palsi

Down Sendromu

Otizm Spektrum Bozukluğu

Fragile X Sendromu

Cri Du Cat Sendromu

Açıklama:

Serebral Palsi (Beyin Felci - CP): Doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrası erken çocukluk çağında (0-7 yaş), beyinde meydana gelen bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan yürüme, hareket ve duruş bozuklukları ile seyreden bir bozukluktur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bozukluğa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Down Sendromu

Rett Sendromu

Multiple Skleroz Bozukluğu

Çocuk felci

Epilepsi (Sara)

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 28

Nöbetlerle kendini gösteren, hareket, duyu ve davranış bozukluğuna ve bilinç kaybına neden olan, beyindeki elektriksel işlev düzensizliğinden kaynaklanan sinir sistemi ile ilgili anormalliğe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi (Sara)

Rett Sendromu

Diyabet

Kistik Fibrozis

Orak Hücre Anemisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

.................. çocukluk ve ergenlik çağının genetik geçişli bir hastalığıdır. Bu hastalıkta salgı bezlerinden aşırı yoğun ve yapışkan bir madde salgılanmaktadır. Akciğerler, karaciğer, pankreas ve bağırsak gibi organlar bu salgı ile kaplanarak işlevlerini yerine getiremeyecek hâle gelirler. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Orak Hücre Anemisi

Şeker Hastalığı (Diyabet)

Kistik Fibrozis

Epilepsi (Sara)

Astım

Açıklama:

Kistik fibrozis çocukluk ve ergenlik çağının genetik geçişli bir hastalığıdır. Bu hastalıkta salgı bezlerinden aşırı yoğun ve yapışkan bir madde salgılanmaktadır. Akciğerler, karaciğer, pankreas ve bağırsak gibi organlar bu salgı ile kaplanarak işlevlerini yerine getiremeyecek hâle gelirler. İyi bir tedavi ile hastaların %70’i 20 yaşına kadar yaşayabilmektedir. Hastalığın tam tedavisi henüz bilinmemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bir epilepsi (sara) nöbetinde yapılması gerekenlerden biri değildir?

Bireyi yere yatırın ve onu yaralayacak şeyleri çevresinden uzaklaştırın.

Bireyin başının altına katlanmış palto gibi düz ve yumuşak bir şey koyun.

Bireyi yavaşça yan çevirin.

Ağzını açmaya çalışmayın.

Nöbeti durdurabilirsiniz. Bireyi canlandırmaya ve uyandırmaya çalışın.

Açıklama:

Sarası olan birey nöbet geçirdiğinde yapılması gerekenler aşağıda listelenmektedir:
• Sakin olun.
• Bireyi yere yatırın ve onu yaralayacak şeyleri çevresinden uzaklaştırın.
• Vücudu sarsıldıkça başı yere çarpmasın diye bireyin başının altına katlanmış palto gibi
düz ve yumuşak bir şey koyun.
• Nöbeti durduramazsınız. Normal düzeyde seyretmesine izin verin. Bireyi canlandırmaya, uyandırmaya ya da hareketlerini engellemeye çalışmayın.
• Bireyi yavaşça yan çevirin. Bu onun hava yolunun açılmasını ve kusmuşsa ağızdan
boşaltım yapmasını sağlar.
• Ağzını açmaya çalışmayın.
• Dilini tutmaya çalışmayın.
• Ağzına hiçbir şey koymayın.
• Titreme hareketleri bittiğinde, bilincini kazanana kadar bireyin dinlenmesine izin verin.
• Nöbet sırasında soluk alıp verme yüzeysel olabilir ve hatta kısa süreli durabilir. Solunumun yeniden başlamaması gibi istenmeyen bir durum olduğunda bireyin hava yolunun tıkanıp tıkanmadığını kontrol edip suni solunum yapın. Nöbet 5 dakikadan fazla sürerse acil yardım çağırın.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi olarak tanımlanmaktadır. Tanımı verilen yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Down Sendromu

Ortopedik yetersizlik

Sağlık yetersizliği

Fragile X Sendromu

Açıklama:

Tanımı verilen ifade ortopedik yetersizlikle ilgilidir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bireyin günlük performansını olumsuz yönde etkileyen kalp yetmezliği, astım, orak hücre anemisi, lösemi, epilepsi, böbrek yetmezliği, hemofili gibi süreğen ya da akut sağlık problemlerini içerir. Tanımı verilen ifade aşağıdakilerden hangi kavramla ilgilidir?

Otizm Spektrum Bozukluğu

Ortopedik Yetersizlik

Sağlık Yetersizliği

Down Sendromu

Fragile X Sendromu

Açıklama:

Sağlık yetersizlikleri, bireyin günlük performan- sını olumsuz yönde etkileyen kalp yetmezliği, astım, orak hücre anemisi, lösemi, epilepsi, böbrek yetmezliği, hemofili gibi süreğen ya da akut sağlık problemlerini içerir. Bu yetersizlik durumundaki bireyler günlük yaşamlarını sürdürmede güçlükler yaşarlar, sürekli tedavi ve bakıma gereksinim duyarlar. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

I. Anne-baba arasındaki akrabalık
II. Anne yaşının 35 yaş üstünde olması
III. Baba yaşının yüksek olması
IV. Bebeğin oksijensiz kalması
V. Annede şeker hastalığı
Yukarıdakilerden hangileri fiziksel yetersizliğin doğum öncesi nedenlerindendir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bilindiği gibi yetersizliklerin birçok nedeni olabilmektedir ve bu nedenler içinden hangisinin yetersizliğe doğrudan neden olduğunu belirlemek çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Fiziksel ya da sağlık yetersizliklerinin nedenlerini doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.
Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir. Doğum öncesinde bebeğin anne karnında omurga kemiklerinin tam olarak kapanamamasından kaynaklanabilen spina bifida bu gruba örnek olarak verilebilir.
Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

I. Düşük bebek ağırlığı
II. Havale geçirme
III. Kafa travmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiziksel yetersizliğin oluşumunda doğum sonrası nedenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

Açıklama:

Doğum Sonrası Nedenler: Çocuğun yüksek ateş- ten dolayı havale geçirmesi, tümörler, beyni ve omuriliği etkileyen enfeksiyonlar (menenjit vb.), zehirlenmeler, kas, kemik ve sinir sistemi hastalıkları (musküler distrofi vb.), kafa travmaları, kazalar, bebeğin yetersiz beslenmesi, olumsuz çevre koşulları doğum sonrası dönemde ortaya çıkan nedenler arasındadır. Travmatik nedenler arasında trafik kazaları, sportif yaralanmalar, yüksekten düşmeler, dövülmüş çocuklar ve doğal afetler sayılabilir. Boğulmaktan kurtarılan çocuklarda da eğer beyin oksijensiz kaldıysa beyin felci görülebilir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.
Yetersizliğin yoğunluğuna göre sınıflandırılmasına göre yukarıdaki açıklamalar hangi sınıflama kapsamında yer almaktadır?

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Ağır derecede yetersizlik

Çoklu yetersizlik

İşitme-görme yetersizliği

Açıklama:

Fiziksel ya da sağlık yetersizlikleri yetersizlik derecelerine göre üç grupta toplanabilmektedir (Heward, 1996; Kobal, 2003). Yetersizliklerin bu sınıflamasında, yetersizliği olan bireyin hangi alt boyutta olacağının belirlenmesinde bireyin gereksinim duyduğu desteğin yoğunluğu temel alınmaktadır. Takip eden bölümde bu sınıflamanın alt başlıkları kısaca özetlenmiştir.

Hafif Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bi- reyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürme- de herhangi bir alete ya da desteğe gereksi- nim duymaması, yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi, tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlan- madığında ise motor becerilerinin niteliğin- de gerileme ihtimalinin olması durumudur.
Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bi- reyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip ol- ması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağ- rıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da ya- şına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.
Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan ki- şinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olma- sı, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.

Doğru seçenek B'dir.

Hafif Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bi- reyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürme- de herhangi bir alete ya da desteğe gereksi- nim duymaması, yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi, tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlan- madığında ise motor becerilerinin niteliğin- de gerileme ihtimalinin olması durumudur.
Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bi- reyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip ol- ması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağ- rıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da ya- şına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.
Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan ki- şinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olma- sı, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur.

Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerdendir?

Kol-bacak eksikliği

Kas hastalığı

Kalça çıkığı

Romatoid Atrit

Spina Bfida

Açıklama:

Spina bifida çocukların en çok sinir sistemini, idrar yollarını, bağırsaklar, kas ve iskelet sistemini etkilemekte, genellikle çocuğun beynine hasar vermeden sadece hareketlerini etkileyebilmektedir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Değişen derecelerde fiziksel yetersizliğe neden olan ilerleyici bir sinir sistemi hastalığıdır. Bu hastalık sinir sistemini koruyan, çevreleyen ve aynı zamanda nöral mesajların daha hızlı iletilmesini sağlayan miyelin tabakasına zarar vermektedir. Hastalık ilerledikçe yayılma artmaktadır. Hastalık beyin ve omurilikte birçok farklı alanı etkiler.
Yukarıda açıklaması bulunan sinir sistemi yetersizliği ile ilişkili olan fiziksel yetersizlik aşağıdakilerden hangisidir?

Multiple Skleroz

Spina Bifida

Çocuk Felci

Travmatik beyin yaralanmaları

Ateşli romatizma

Açıklama:

Söz konusu fiziksel yetersizlik multiple skleroz yetersizliğidir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

I. Zihinsel yetersizlik
II. Görme yetersizliği
III. İşitme yetersizliği
IV. Epilepsi
Yukarıdakilerden hangileri serabral palsiye eşlik eden yetersizlik türlerindendir?

I, II ve IV

I, II, III ve IV

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Serebral Palsiye Eşlik Eden Yetersizlik Türleri
Zihinsel yetersizlik: Serebral palsisi olan bireyler- de fiziksel hareketlilik yetersizlikten etkilenmemiş akranlarına oranla daha az olduğu için bu bireyler zihinsel gelişimlerini daha geç tamamlayabilirler. Bununla birlikte bu kişilerde motor merkezler et- kilenirken ayrıca beyinde zihinsel etkinlikleri yöne- ten merkezde de hasar oluşabilir. Bu nedenle yaşıt- larını geriden takip etme ya da zihinsel yetersizlik görülebilir.
Görme yetersizliği: Serebral palsisi olan kişilerde görme merkezinin doğrudan etkilenmesi sonucu görme kaybı oluşabilir. Ayrıca, görme merkezi doğ- rudan etkilenmediği hâlde göz kaslarındaki zayıflık ya da spastisite artışından dolayı gözlerde kayma ve şaşılık görülebilir.
İşitme yetersizlikleri: Serebral palsisi olan bi- reylerde işitme merkezinin etkilenmesi sonucunda işitme kaybı oluşabilir.
Konuşma yetersizlikleri: Konuşma merkezi doğ- rudan etkilenmiş ise serebral palsisi olan kişilerde konuşma problemleri görülebilir. Bununla birlikte, konuşmanın gerçekleşmesi için gerekli olan zihin- sel yeterliliğin herhangi bir neden ile olmayışından dolayı da konuşma problemleri olabilir. Konuşmayı sağlayan dil, dudak vb. kasların zayıflığı, bu kaslarda spastisite artışı ya da istemsiz hareketlerin olması nedeniyle konuşma problemleri oluşabilir. İşitme azlığı ya da yokluğu nedeni ile oluşan ko- nuşma problemleri de olabilir.
Epilepsi nöbetleri: Epilepsi nöbetleri her yaşta başlayabilmektedir. Bu nöbetlerin kontrol edilmesi oldukça önemlidir çünkü kontrol edilemeyen nöbetler beyne zarar verebilir. Epilepsi nöbetleri ilaçla kontrol altına alınabilir. Ancak dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ilaçların çok düzenli kullanılması gerektiğidir.
Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Bu durum, genellikle yüksekten düşme, trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları, derin olmayan sulara dalma ya da doğal afetler sonucunda oluşur. Tümörler, enfeksiyon hastalıkları, bel fıtığı ve bazı sinir hastalıkları sonucunda da bu durum oluşabilir. En görünür kayıp hareket ve duyu kaybı şeklinde olmaktadır. Bunlara ek olarak, idrar ve gaita kontrolü kaybı, cinsel işlev kaybı ve solunum güçlüğü de yaşanan problemler arasındadır.
Yukarıdaki açıklamalar aşağıdakilerden hangisiyle ilişkidir?

Serebral palsi

Spina Bifida

Çocuk Felci

Omurilik Zedelenmesi

Rett Sendromu

Açıklama:

Omurilik zedelenmesi genellikle yüksekten düşme, trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları, derin olmayan sulara dalma ya da doğal afetler sonucunda oluşur. Tümörler, enfeksiyon hastalık- ları, bel fıtığı ve bazı sinir hastalıkları sonucunda da omurilik zedelenmeleri oluşabilir. Yaralanmanın omurilikte meydana getirdiği hasarın derecesine göre etkilenme de çeşitlilik gösterir. En görünür kayıp hareket ve duyu kaybı şeklinde olmaktadır. Bunlara ek olarak, idrar ve gaita kontrolü kaybı, cinsel işlev kaybı ve solunum güçlüğü de yaşanan problemler arasındadır.
Omurilik zedelenmesi geçiren çocuk hastalar en erken devrede kapsamlı bir rehabilitasyon progra- mına alınırlar. Rehabilitasyon programı yetişkinlerinkine benzemekle birlikte çocuktaki gelişmelere paralel olarak değişikliklerle devam eder. Çocukta ağrı, kalp-akciğer sorunları ve denge bozukluğu olabilir. Uygun ortezler (vücuda takılan yardımcı cihazlar) verilerek omurganın düzgünlüğü sağlanabilir. Ayrıca aniden gelişen engellilik durumuna uyum sağlanmasına yardımcı olmak amacıyla hasta psikolojik destek programlarıyla desteklenmelidir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Şeker hastalığı

Kalça çıkığı

Kas hastalığı

Rett sendromu

Çocuk felci

Açıklama:

Şeker hastalığı sağlıkla ilgili bir fiziksel yetersizlik değildir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Ortopedik yetersizlik sebeplerinden biridir?

Lösemi

Kazalar

Kalp yetmezliği

Orak hücre anemisi

Böbrek yetmezliği

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğin nedenlerinden biridir?

Doğum sonrası nedenler

Biyolojik nedenler

Zihinsel nedenler

Ortopedik nedenler

Gelişimsel nedenler

Açıklama:

Fiziksel ya da sağlık yetersizliklerinin nedenlerini doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğin doğum sırasındaki nedenlerinden biridir?

Kan uyuşmazlığı

Anne yaşının 20' nin altında olması

Annenin yaptığı doğum sayısı

Erken doğum

Annenin madde bağımlılığı

Açıklama:

Doğum Sırasındaki Nedenler: Doğumun zor olması ve bebeğin oksijensiz kalması, özellikle hastane ortamında yapılmayan doğumlarda sıkça karşılaşılan doğum travmaları, hastane ortamında yapılmayan zor doğumlar, çoğul gebelik, erken doğum, bebekte sarılık, müdahaleli doğum (forseps, vakum kullanımı), düşük bebek ağırlığı doğum sırası nedenler arasında sayılabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi orta derecede fiziksel yetersizlik bulgularından biridir?

Bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi

Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması

İşlevsel baş kontrolüne sahip olması

Baş kontrolünün zayıf olması

Yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi

Açıklama:

Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Çocuk felci

Kas hastalığı

Astım

Kol-bacak eksikliği

Ateşli romatizma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsiye eşlik eden yetersizlik türlerinden biri değildir?

Zihinsel yetersizlik

Epilepsi nöbetleri

Fiziksel yetersizlik

Konuşma yetersizlikleri

Görme yetersizliği

Açıklama:

Serebral Palsiye Eşlik Eden Yetersizlik Türleri:
Zihinsel yetersizlik
Görme yetersizliği
Konuşma yetersizlikleri
Epilepsi nöbetleri
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kas - iskelet sistemi ile ilgili yetersizliklerden biridir?

Omurilik zedelenmesi

Romatoid Artrit

Astım

Rett Sendromu

Spina bifida

Açıklama:

Kas - iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler:
Kas Hastalığı
Kol-Bacak Eksikliği
Kalça Çıkığı
Doğuştan Şekil Bozukluğu
Romatoid Artrit (RA)
Ateşli Romatizma
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Nedeni bilinmemekle birlikte eklemlerde iltihaplanmaların meydana gelmesine neden olan kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlik aşağıdakilerden hangisidir?

Kalça çıkıklığı

Doğuştan şekil bozukluğu

Ateşli romatizma

Kol-bacak eksikliği

Romatoid artrit

Açıklama:

Romatoid Artrit (RA): Süreğen bir hastalık olan ve nedeni hâla bilinmeyen romatoid artrit eklemlerde iltihaplanmaların meydana gelmesine neden olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Bakıma muhtaç hastaların evde ya da bir merkezde en çok yaşadıkları sorun hangisidir?

Enfeksiyon

Çevre ile ilgili sorunlar

Yatak yarası

Psiko-sosyal sorunlar

Egzersize ilişkin sorunlar

Açıklama:

Tabloda 7.2. de görüldüğü gibi hastaların en çok sorun yaşadıkları konular arasında psiko-sosyal sorunlar yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki yetersizlik durumlarından hangisi diğerlerinden farklı grupta değerlendirilir?

Kalp yetmezliği

Astım

Orak hücre anemisi

Epilepsi

Nöromotor Yetersizlik

Açıklama:

Nöromotor yetersizlik, ortopedik yetersizlik olarak değerlendirilirken; kalp yetmezliği, astım, orak hücre anemisi ve epilepsi sağlıkla ilgili yetersizlik olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

El vuruşları, parmak ve oyuncakların aşırı yalanması,
Dişleri gıcırdatma, dili dışarı çıkarma,
Bağırma, aniden anlamsız gülme,
El çırpma, el ovuşturma, el sallama gibi tekrarlayan hareketlerin amaçlı kullanımının kaybolması

Ayşe, 14 aylıkken yukarıda verilen belirtiler ailesi tarafından gözlenmiş ve doktor kontrolüne götürülmüştür. Yapılan doktor kontrolü sonrası Ayşe’nin alacağı tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Rett Sendromu

Kas Hastalığı

Doğuştan Şekil Bozukluğu

Romatoid Artrit

Orak Hücre Anemisi

Açıklama:

Ayşe’nin; el vuruşları, parmak ve oyuncakları aşırı yalaması, dişlerini gıcırdatma, dilini dışarı çıkarması, bağırması, aniden anlamsız gülmesi ve el çırpma, el ovuşturma, el sallama gibi tekrarlayan hareketlerinin amaçlı kullanımının kaybolması Rett Sendromu olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenlerden biridir?

Kan uyuşmazlığı

Tümör

Menenjit

Çoğul gebelik

Forseps

Açıklama:

Kan uyuşmazlığı, fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenlerden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

“Yetersizliği olan bir kişinin bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması ve okul başarısını engelleyen duyu ve algı bozukluklarının olması” aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Ağır derecede yetersizlik

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlik

Epilepsi

Açıklama:

Yetersizliği olan kişinin bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması ve okul başarısını engelleyen duyu ve algı bozukluklarının olması, Ağır derecede yetersizlik olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Serebral palsinin olası nedenleri arasında yer almaz?

Anne rahmindeki kesenin anne rahminden erken ayrılması

Polio virüsü

Annenin zatürre geçirmesi

Annedeki kalp-ciğer hastalığı

Kan grubu uyuşmazlığı

Açıklama:

Polio virüsü, doğrudan ya da dolaylı olarak Çocuk Felcine yol açabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Sarsıntılı, değişen, titrek hareketler
Sarsıntılı hareketlerin çocuk elleri ile bir şey yaptığında, yürüdüğünde ya da dengeyi sağlamaya çalıştığında görülmesi
Teşhisi çocuk yürümeye başladığında konulması

Yukarıda verilen bilgiler Serebral Palsi’nin hangi alt sınıflamasına örnek teşkil eder?

Spastik tip

Karışık tip

Hipotonik tip

Atetoid tip

Ataksik tip

Açıklama:

Sarsıntılı, değişen, titrek hareketler, sarsıntılı hareketlerin çocuk elleri ile bir şey yaptığında, yürüdüğünde ya da dengeyi sağlamaya çalıştığında görülmesi ve teşhisi çocuk yürümeye başladığında konulması Serebral Palsi’nin Ataksik tipidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Dönme ve oturma etkinliklerinin olmaması
El - göz koordinasyon yokluğu
Tekme atarken iki bacağın birden hareket etmesi
Uzun oturma pozisyonunda bacakların birbiri üzerine binmesi

Doğumdan sonraki bir yıl içerisinde serebral palsi şüphesi ile gözlem altına alınan bir bireyde yukarıda verilen belirtilerin hangi dönemde görülmesi beklenir?

2 aylık

3 aylık

8 aylık

10 aylık

1 Yaş

Açıklama:

Dönme ve oturma etkinliklerinin olmaması, el - göz koordinasyon yokluğu, tekme atarken iki bacağın birden hareket etmesi ve uzun oturma pozisyonunda bacakların birbiri üzerine binmesi 8 aylık dönemde gözlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Sinir sistemini koruyan, çevreleyen ve nöral mesajların daha hızlı iletilmesini sağlayan miyelin tabakasına zarar veren hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Multiple Skleroz

Omurilik Zedelenmesi

Rett Sendromu

Spina Bifida

Romatoid Artrit

Açıklama:

Sinir sistemini koruyan, çevreleyen ve nöral mesajların daha hızlı iletilmesini sağlayan miyelin tabakasına zarar veren hastalık, Multiple Skleroz‘dur.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Çocukluk ve ergenlik çağında görülebilen genetik geçişli bir hastalık olması
Salgı bezlerinden aşırı yoğun ve yapışkan bir madde salgılanması
Salgılanan sıvı nedeniyle akciğer, karaciğer, pankreas ve bağırsak gibi organların işlevlerini yitirmesi

Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisinin tanımına aittir?

Diyabet

Orak Hücre Anemisi

Kistik Fibrozis

Hemofili

Kazanılmış Yetersiz Bağışıklık Sistemi Sendromu

Açıklama:

Çocukluk ve ergenlik çağının genetik geçişli bir hastalık olması, salgı bezlerinden aşırı yoğun ve yapışkan bir madde salgılanması ve salgılanan sıvı nedeniyle akciğerler, karaciğer, pankreas ve bağırsak gibi organlar işlevlerini yitirmesi; Kistik Fibrozis tanımına aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi kas - iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden birisi değildir?

Rett Sendromu

Kas Hastalığı

Romatoid Artrit

Ateşli Romatizma

Epilepsi

Açıklama:

Epilepsi, sağlık sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerden birisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

"Sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi" olarak tanımlanan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ortopedik yetersizlik

Zihin yetersizliği

Sağlık yetersizliği

Psiko-motor yetersizliği

Gelişimsel yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenlerden biri değildir?

Annenin gebeliği sonlandırma çabaları

Bebeğin oksijensiz kalması

Hamilelikte yaşanan duygusal travmalar

Kan uyuşmazlığı

Anne-baba arasındaki akrabalık

Açıklama:

Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi orta düzeyde fiziksel yetersizliği olan bireylerde görülen özelliklerden biri değildir?

Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması

Okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması

Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması

Eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması

İşlevsel baş kontrolüne sahip olması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Serebral palsinin doğum öncesi en önemli nedenlerden biridir?

Annenin hamilelik döneminde geçirdiği beyin iltihabı

Annenin emzirme döneminde geçirdiği kızamıkçık

Annenin hamilelik döneminde geçirdiği menenjit

Annenin hamilelik döneminde geçirdiği kızamıkçık

Annenin emzirme döneminde geçirdiği kan hastalığı

Açıklama:

Serebral palsinin doğum öncesi en önemli nedenlerden biri, annenin hamilelik döneminde geçirdiği kızamıkçık gibi bulaşıcı hastalıklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Serebral palsi türlerinden biri değildir?

Hipotonik

Atetoid

Ataksik

Spastik

Konjenital

Açıklama:

Serebral palsinin beş tipi bulunmaktadır. Bunlar spastik tip, hipotonik tip, atetoid tip, ataksik tip ve karışık tiptir. Spastik tip en bilinen serebral palsi türüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsiye eşlik edebilen yetersizlik türlerinden biri değildir?

Gelişimsel yetersizlik

Zihinsel yetersizlik

Görme yetersizliği

İşitme yetersizliği

Epilepsi

Açıklama:

Bazen serebral palsiye başka yetersizlik türleri de eşlik edebilmektedir. Bunlar zihinsel yetersizlik, görme yetersizliği, işitme yetersizliği, konuşma yetersizliği ve epilepsi nöbetleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Kas - İskelet sistemi ile ilgili giziksel yetersizliklerden biri değildir?

Kas Hastalığı

Rett Sendromu

Kol-Bacak Eksikliği

Doğuştan Şekil Bozukluğu

Romatoid Artrit (RA)

Açıklama:

Sinir Sistemi ile İlgili Fiziksel Yetersizliklerden biri de Rett Sendromudur.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sarası olan birey nöbet geçirdiğinde yapılması gerekenlerden biri değildir?

Sakin olun

Titreme hareketleri bittiğinde, bilincini kazanana kadar bireyin dinlenmesine izin verin

Ağzını açmaya çalışın

Vücudu sarsıldıkça başı yere çarpmasın diye bireyin başının altına katlanmış palto gibi düz ve yumuşak bir şey koyun

Bireyi yavaşça yan çevirin. Bu onun hava yolunun açılmasını ve kusmuşsa ağızdan boşaltım yapmasını sağlar

Açıklama:

Sarası olan birey nöbet geçirdiğinde yapılması gerekenler aşağıda listelenmektedir:
• Sakin olun.
• Bireyi yere yatırın ve onu yaralayacak şeyleri çevresinden uzaklaştırın.
• Vücudu sarsıldıkça başı yere çarpmasın diye bireyin başının altına katlanmış palto gibi düz ve yumuşak bir şey koyun.
• Nöbeti durduramazsınız. Normal düzeyde seyretmesine izin verin. Bireyi canlandırmaya, uyandırmaya ya da hareketlerini engellemeye çalışmayın.
• Bireyi yavaşça yan çevirin. Bu onun hava yolunun açılmasını ve kusmuşsa ağızdan boşaltım yapmasını sağlar.
• Ağzını açmaya çalışmayın.
• Dilini tutmaya çalışmayın.
• Ağzına hiçbir şey koymayın.
• Titreme hareketleri bittiğinde, bilincini kazanana kadar bireyin dinlenmesine izin verin.
• Nöbet sırasında soluk alıp verme yüzeysel olabilir ve hatta kısa süreli durabilir. Solunumun yeniden başlamaması gibi istenmeyen bir durum olduğunda bireyin hava yolunun tıkanıp tıkanmadığını kontrol edip suni solunum yapın

Doğru Cevap: C

Soru 68

Taşdelen ve Ateş (2012) tarafından yapılan bir çalışmada evde ya da bir merkezde bakıma muhtaç hastaların yaşadıkları sorunlar ve gereksinimlerin incelendiği çalışmada en sık karşılaşılan sorun türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hijyenik bakıma ilişkin sorunlar

Sözel iletişim kuramama

Hastalığa ilişkin bilgi gereksinimi

Psiko-sosyal sorunlar

Ağrı

Açıklama:

Taşdelen ve Ateş (2012) tarafından yapılan bir çalışmada evde ya da bir merkezde bakıma muhtaç hastaların yaşadıkları sorunlar ve gereksinimleri incelenmiştir. Araştırmaya 177 hasta katılmıştır. Araştırma sonuçları aşağıdaki tabloda özetlenmektedir.
Tablo 8.2 Hastaların Bakım Sırasında Yaşadıkları Sorunlar

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi diyabetik şokun belirtilerinden biri değildir?

Baş dönmesi

Terleme

Bulanık görme

Uyku hâli

Göz kararması

Açıklama:

Diyabetik şokun bayılma, baş dönmesi. terleme, bulanık görme, uyku hâli ve mide bulantısı gibi belirtileri vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Yetersizlik

Engel

Ortopedik Yetersizlik

Sağlık Yetersizliği

Çoklu yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 71

Türkiye'de yetersizliği olan bireyler 2010 yılına göre nüfusun yüzde kaçını oluşturmaktadır?

%12,29

% 10,50

% 5,15

% 6,25

% 8,19

Açıklama:

Başbakanlık Özürlüler İdaresi verilerine göre yetersizliği olan bireyler 2000 yılı Türkiye nüfusunun %12,29’unu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Ağır derecede yetersizlik

Çok ağır derecede yetersizlik

Yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 73

Merkezî sinir sisteminin hasar görmesi sonucunda fiziksel yetersizlikler arasında en sık ortaya çıkan yetersizlik türleri aşağıdakilerden hangisi değildir?

Serebral Palsi

Dizartri

Çocuk Felci

Travmatik beyin hasarı

Multiple Skleroris

Açıklama:

Dizartri motor konuşma bozukluğudur. Fiziksel yetersizlik değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Bir Serebral Palsi'li bebeğin devamlı huysuz olması, emme bozukluğu, ısrarlı kusması, etraftan gelen uyarılara tepki vermemesi, nöbetlerinin olması kaç aylıkken gözlenmektedir?

10 aylık bebek

8 aylık bebek

1 aylık bebek

2 aylık bebek

3 aylık bebek

Açıklama:

Bir Serebral Palsi'li bebeğin devamlı huysuz olması, emme bozukluğu, ısrarlı kusması, etraftan gelen uyarılara tepki vermemesi, nöbetlerinin olması 1 aylık bebekte gözlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Emeklemenin olmaması ya da emeklerken iki ayağını birden bükerek sıçraması kaç aylık serebral palsili bir bebekte gözlenir?

1 aylık

2 aylık

3 aylık

10 aylık

1 yaş

Açıklama:

Emeklemenin olmaması ya da emeklerken iki ayağını birden bükerek sıçraması, 10 aylık Serebral Palsili bebeklerde gözlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Spina Bifida

Rett Sendromu

Serebral Palsi

Multiple Sklerozis

Travmatik Beyin Hasarı

Açıklama:

Çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bozukluk Rett Sendromu'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Hırıltılı solunum, nefes alıp-vermede zorluk, öksürme gibi belirtilerle ve ataklarla kendini gösteren süreğen bir akciğer rahatsızlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Menenjit

Astım

Spina Bifida

Hemofili

Serebral Palsi

Açıklama:

Astım hırıltılı solunum, nefes alıp-vermede zorluk, öksürme gibi belirtilerle ve ataklarla kendini gösteren süreğen bir akciğer rahatsızlığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

I. Sakin olun,
II.Ağzını açmaya çalışmayın,
III. Dilini tutmaya çalışmayın
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri nöbet esnasında, yapılması gerekenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sakin olun,ağzını açmaya çalışmayın, dilini tutmaya çalışmayın üçü de nöbet esnasında yapılması gerekenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Kalp kapağına zarar verme riski taşıdığından çocukluk çağının en tehlikeli hastalıklarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Menenjit

Ateşli Romatizma

Spina Bifida

Hemofili

Açıklama:

Kalp kapağına zarar verme riski taşıdığından çocukluk çağının en tehlikeli hastalıklarından biri ateşli romatizmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomaliler, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi durumuna ne ad verilmektedir?

Nöromotor Yetersizlik

Ortopedik Yetersizlik

Ruhsal Yetersizlik

Sağlık Yetersizliği

Gelişimsel Yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenler arasındadır?

Kafa travmaları

Bebeğin oksijensiz kalması

Çoğul gebelik

Kas, kemik ve sinir sistemi hastalıkları

Plasentanın anne rahminden erken ayrılması

Açıklama:

Fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenler, anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Fiziksel ya da sağlık yetersizlikleri bulunan çocukların oluşturduğu grup içinde özel eğitime yerleştirilen çocukların büyük bir çoğunluğunu aşağıdaki hastalıklardan hangisine sahiptir?

Spina Bifida

Multiple Sklerozis

Omurilik Yaralanmaları

Serebral Palsi

Travmatik Beyin Hasarı

Açıklama:

Fiziksel ya da sağlık yetersizlikleri bulunan çocukların oluşturduğu grup içinde özel eğitime yerleştirilen çocukların büyük bir çoğunluğunu serebral palsisi olan çocuklardır. Serebral palsisi olan çocuklardan sonra gelen gruplar ise Spina Bifida ve kas hastalıkları olan çocuklardan oluşturmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Kasın sert olmasına, hareketin yavaşlamasına ve harekette kontrol güçlüğüne neden olan serebral palsi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ataksik tip

Hipotonik tip

Spastik tip

Atetoid tip

Karışık tip

Açıklama:

Spastik tip en bilinen serebral palsi türüdür. Spastik tip serebral palside, kasın sert olmasına, hareketin yavaşlamasına ve harekette kontrol güçlüğüne neden olur. Spastik kelime anlamı itibarıyla gergin ya da sert kas anlamını taşımaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Omuriliğin alt kısmını, bacak kaslarını ve duyuyu kontrol eden sinirlerin gelişiminde yetersizlik meydana gelmesi durumuna ne ad verilir?

Omurilik Zedelenmesi

Spina Bifida

Çocuk Felci

Serebral Palsi

Multiple Skleroz

Açıklama:

Spina bifida açık ya da açık omurga anlamına gelmektedir. Spina bifida ülkemizde her yıl yaklaşık 1000 çocuktan 3’ünde görülmektedir. Hamileliğin erken dönemlerinde bilinmeyen bir nedenle omurgada doğuştan bir yetersizlik olması sonucunda spina bifida meydana gelmektedir. Daha açık bir ifadeyle, omuriliğin alt kısmını, bacak kaslarını ve duyuyu kontrol eden sinirlerin gelişiminde yetersizlik meydana gelmesi durumudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdaki hastalıklardan hangisi bulaşıcıdır?

Spina Bifida

Multiple Skleroz

Serebral Palsi

Çocuk Felci

Rett Sendromu

Açıklama:

Virüslerin meydana getirdiği bir hastalık olan çocuk felci bulaşıcı bir hastalıktır. Virüsler sinir sistemine yerleşerek çeşitli zedelenmelere neden olmaktadırlar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hareket, duyu ve davranış bozukluğuna ve bilinç kaybına neden olan, beyindeki elektriksel işlev düzensizliğinden kaynaklanan sinir sistemi ile ilgili bir anormalliktir?

Astım

Epilepsi

Kistik Fibrozis

Hemofili

Orak Hücre Anemisi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden birisidir?

Kistik Fibrozis

Travmatik Beyin Yaralanmaları

Rett Sendromu

Omurilik Zedelenmesi

Romatoid Artrit

Açıklama:

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler;

Epilepsi,
Astım,
Diyabet,
Kistik Fibrozis,
Orak Hücre Anemisi,
Hemofili,
AIDS ve
Kanser olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Bakıma muhtaç hastalar, en fazla hangi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar?

Uyku Problemleri

Hijyenik Bakıma İlişkin Sorunlar

Yatak Yarası

Ağrı

Psiko-sosyal Sorunlar

Açıklama:

Bakıma muhtaç hastalarla yapılan çalışmalar bu hastaların en fazla sorun yaşadığı alanın psiko-sosyal sorunlar olduğunu göstermektedir. Bu sorunları en yoğun yaşanılandan en az yaşanana doğru bir biçimde;

Uyku problemleri,
Ağrı,
Egzersize ilişkin sorunlar,
Sözel iletişim kuramama,
Çevre ile ilgili sorunlar,
Yatak yarası,
Hijyenik bakıma ilişkin sorunlar,
Enfeksiyon ve
Hastalığa ilişkin bilgi gereksinimi izlemektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?

Herhangi bir yaralanmaya yol açmamak için, fiziksel yetersizliği olan bireylerin kendi başlarına aktivite gerçekleştirmemelerine özen gösterilmelidir.

Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin bakım hizmetleri sağlanırken kendi istekleri, güç ve alışkanlıkları dikkate alınarak planlamalar yapılmalıdır.

Yetersizlikleri olan bireylerin yetersizliklerinin baskı oluşturan bölgelerinde yara ve pozisyon bozukluğunu önlemek amacıyla pozisyon değişikliği ya da pozisyon desteği yönünden bakım planı yapılmalıdır.

Açıklama:

B seçeneğinde yazılan ifadelerin aksine; fiziksel yetersizliği olan bireyler kendilerinin yapabileceği aktiviteleri yapmaları
konusunda teşvik edilmelidir. Bağımsız yapabilecekleri aktiviteler varsa bu konuda cesaretlendirilmelidirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

................., sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi olarak tanımlanmaktadır. Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıda şıklarda verilen kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Kas yetersizliği

Ortopedik yetersizlik

Sağlık yetersizliği

Sinir sistemi yetersizliği

Motor yetersizlik

Açıklama:

Ortopedik yetersizlik, sinir sisteminin zedelen- mesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememe- si olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdaki şıklardan hangisi fiziksel yetersizliğin nedenleri arasında yer almaz?

Doğum öncesi nedenler

Travmatik nedenler

Doğum sırası nedenler

Doğum sonrası nedenler

Ailenin düşük sosyo ekonomik düzeyde olması

Açıklama:

Fiziksel ya da sağlık yetersizliklerinin nedenlerini doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olarak üç başlık altında toplamak mümkündür. Travmatik nedenlerde doğum sonrası nedenler arasında yer almaktadır. Doğru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

..................., yetersizliği olan bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürmede herhangi bir alete ya da desteğe gereksinim duymaması, yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi, tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlanmadığında ise motor becerilerinin niteliğinde gerileme ihtimalinin olması durumudur. Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Hafif derece fiziksel yetersizlik

Ortopedik yetersizlik

Orta derece fiziksel yetersizlik

Ağır derece fiziksel yetersizlik

Sağlıkla ilgili yetersizlik

Açıklama:

Hafif Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürmede herhangi bir alete ya da desteğe gereksinim duymaması, yaşamını bağımsız olarak ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi, tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlanmadığında ise motor becerilerinin niteliğinde gerileme ihtimalinin olması durumudur. Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

..................., yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur. Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Ortopedik yetersizlik

Sağlıkla ilgili yetersizlik

Orta derecede fiziksel yetersizlik

Hafif derecede fiziksel yetersizlik

Ağır derecede fiziksel yetersizlik

Açıklama:

Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri (yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

..................., yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur. Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Sağlıkla ilgili yetersizlik

Ağır derecede fiziksel yetersizlik

Ortopedik yetersizlik

Orta derecede fiziksel yetersizlik

Hafif derecede fiziksel yetersizlik

Açıklama:

Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması durumudur. Doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdaki şıklardan hangisi Serebral palsinin tiplerinden biri değildir?

Spastik tip

Hipotonik tip

Atetoid tip

Spina Bifida

Ataksik tip

Açıklama:

Serebral palsinin beş tipi bulunmaktadır. Bunlar spastik tip, hipotonik tip, atetoid tip, ataksik tip ve karışık tiptir. Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Serebral palsi şüphesi duyulmasına neden olacak bir gözde ya da her iki gözde irade dışı hareketler, sırt üstü, baş ve topuklar üzerinde yay gibi, sert bir şekilde durma, normalde gülmeye başlayan yüz ifadesinin yokluğu gibi belirtiler kaç aylık bebekte görülmesi gereken belirtilerdir?

1 aylık bebekte görülen belirtiler

2 aylık bebekte görülen belirtiler

3 aylık bebekte görülen belirtiler

4 aylık bebekte görülen belirtiler

5 aylık bebekte görülen belirtiler

Açıklama:

3 aylık bebekte görülen belirtiler: Bir gözde ya da her iki gözde irade dışı hareketler, sırt üstü, baş ve topuklar üzerinde yay gibi, sert bir şekilde durma, normalde gülmeye başlayan yüz ifadesinin yokluğu.

Doğru Cevap: C

Soru 97

I. Kemik uzatma ameliyatları II. Kas gevşetme ameliyatları III. Eklem dondurma ameliyatları IV. Kas transferleri Çocuk felcinde ortaya çıkan ortopedik bozukluğun düzeltilmesi amacıyla yukarıda belirtilen işlemlerden hangisi/hangileri yapılabilir?

I, II,III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Çocuk felcinde ortaya çıkan ortopedik bozukluğun düzeltilmesi amacıyla kemik uzatma, kas gevşetme ve eklem dondurma ameliyatlarının yanı sıra kas transferleri yapılabilir. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerin içerisinde yer almaz?

Omurilik yaralanmaları

Romatoid artrit

Kol-bacak eksikliği

Doğuştan şekil bozukluğu

Kalça çıkığı

Açıklama:

Kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerin içerisinde, kas hastalığı, kol bacak eksikliği, kalça çıkığı, romatoid artrid, doğuştan şekil bozukluğu ve ateşli romatizma yer almaktadır. Doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Kırmızı kan hücrelerinin yapısındaki kalıtsal bir bozukluk sonucu meydana gelen ve sağlıkla ilgili yetersizlikler içerisinde yer alan hastalık aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Epilepsi

Astım

Diyabet

Hemofili

Ortak hücre anemisi

Açıklama:

Ortak hücre anemisi, kırmızı kan hücrelerinin yapısındaki kalıtsal bir bozukluk sonucu meydana gelmektedir. Doğru cevap "E" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi yetersizliğe yol açan doğum öncesi nedenlerden biridir?

Kan uyuşmazlığı

Bebeğin oksijensiz kalması

Çoğul gebelik

Beyni ve omuriliği etkileyen enfeksiyonlar

Erken doğum

Açıklama:

Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da 35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sa- yısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı, annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçir- diği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden ola- bilmektedir. Doğum öncesinde bebeğin anne kar- nında omurga kemiklerinin tam olarak kapanamamasından kaynaklanabilen spina bifida bu gruba örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız ya da çok az bağımlı olarak gerçekleştirebildiği yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Ağır düzeyde yetersizlik

Çok ağır düzeyde yetersizlik

Sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

Serepral palsi

Spina Bifida

Çocuk Felci

Omurilik Zedelenmesi

Multiple Skleroz

Açıklama:

Doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrası erken çocukluk çağında (0-7 yaş), beyinde meydana gelen bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan yürüme, hareket ve duruş bozuklukları ile seyreden bozukluğa serebral palsi denir. Bazı durumlarda serebral palsiye zihinsel yetersizlik de eşlik edebilmektedir. Serebral palsi okul çağında görülen en yaygın fiziksel yetersizliklerden biridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi merkezi sinir sisteminin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan yetersizliklerden biridir?

Kalça Çıkığı

Romatoid Artrit

Spina Bifida

Ateşli Romatizma

Kol- bacak eksikliği

Açıklama:

Merkezî sinir sisteminin hasar görmesi sonucunda fiziksel yetersizlikler arasında en sık ortaya çıkan yetersizlik türleri serebral palsi, spina bifida, çocuk felci, multiple sklerozis, omurilik yaralanmaları, travmatik beyin hasarlarıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özel- liklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bir bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Serebral palsi

Rett sendromu

Çocuk felci

Kistik Fibrozis

Spina Bifida

Açıklama:

Rett sendromu çoğunlukla kızlarda görülen, genetik temelli ağır zihinsel gerilik ve otistik özelliklerin görüldüğü ilerleyici sinir sistemi ile ilgili bir bozukluktur. Görülme sıklığı kız çocuklarında 1/10000’dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Hırıltılı solunum, nefes alıp-vermede zorluk, öksürme gibi belirtilerle ve ataklarla kendini gösteren süreğen bir akciğer rahatsızlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Epilepsi

Astım

Kistik fibrozis

Orak Hücre Anemisi

Hemofili

Açıklama:

Astım hırıltılı solunum, nefes alıp-vermede zorluk, öksürme gibi belirtilerle ve ataklarla kendini gösteren süreğen bir akciğer rahatsızlığıdır. Çocuk hastalıkları arasında en sık rastlanılan hastalık astımdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili fiziksel yetersizliklerden biri değildir?

Epilepsi

AIDS

Astım

Şeker hastalığı

Kalça Çıkığı

Açıklama:

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler epilepsi, astım, AIDS, hemofili, şeker hastalığı, kistik fibrozis, orak hücre anemisi, kanserdir. Kalça çıkığı kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliklerdendir. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemiyle ilgili fiziksel yetersizliklerden biridir?

Rett Sendromu

Spina Bifida

Romatoid Artrit

AIDS

Kanser

Açıklama:

Süreğen bir hastalık olan ve nedeni hâla bilinmeyen romatoid artrit eklemlerde iltihaplanmala- rın meydana gelmesine neden olmaktadır. Çocukluk çağında nadir olarak rastlanan bu hastalığın en çok görüldüğü yaşlar 1-3 ve 10-15’tir. En çok dizlerin, el bileklerinin, ayakların ve ayak bileklerinin etkilendiği hastalıkta bireyin vücudunda ağrı, tutukluk ve şişlik meydana gelmektedir. Eklemlerdeki iltihaplanma genellikle yavaş ilerlemekte ve ergenlik sonunda sönmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi hastaların bakım sırasında yaşadıkları sorunlardan biri değildir?

Uyku problemleri

Sözel iletişim kuramama

Hastalığa ilişkin bilgi gereksinimi

Enfeksiyon

Oksijen yetersizliği

Açıklama:

Psikososyal sorunlar, uyku problemleri, ağrı, egzersize ilişkin problemler, sözel iletişim kuramama, çevre ile ilgili sorunlar, yatak yarası, hijyenik bakıma ilişkin sorunlar, enfeksiyon, hastalığa ilişkin bilgi gereksinimi ve tıbbi malzeme temin edememe, ekonomik yetersizlik, sosyal etkinliklere katılamama gibi diğer sorunlar hastaların bakım sırasında yaşadıkları sorunlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliği olan bireye bakım hizmeti sunulması sırasında dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Bakım hizmeti sunan personel, fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini gözlemlemeli ve yetersizliği olan bireyin bakımına etki eden olumsuz durumları belirleyerek gerekli önlemleri almalı

Fiziksel yetersizliği olan birey eğer çocuk ve tekerlekli sandalyeye bağlı ise resmî eğitim kaydından önce engel derecesi değerlendirilmeli

Yetersizliği olan bireyin kullandığı tekerlekli sandalye ve diğer kullandığı aparatların hijyeni ve bakımı takip edilmeli

İdrar, dışkı kontrolü ve boşaltımı konusunda güçlük ve sorun yaşanıyorsa hijyen konusu ve mahremiyet duygusu dikkate alınarak bakım yapılmalı

Hasta birey bakım hizmeti istemiyorsa hizmet sunulmamalı

Açıklama:

Fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Bu noktalar aşağıda sıralanmaktadır:
• Bakım hizmeti sunan personel, fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini gözlemlemeli ve yetersizliği olan bireyin bakımına etki eden olumsuz durumları belirleyerek gerekli önlemleri almalıdır.
• Fiziksel yetersizliği olan birey eğer çocuk vetekerlekli sandalyeye bağlı ise resmî eğitim kaydından önce engel derecesi değerlendirilmeli, öncelikle yetersizlik özellikleri olmak üzere diğer özellikler belirlenip ona göre örgün veya özel eğitime yönlendirilmelidir. Bakım hizmetini sunacak olan profesyoneller ve diğer meslek grupları bu durumdan haberdar olmalıdır.
• Yetersizliği olan bireyin kullandığı tekerlekli sandalye ve diğer kullandığı aparatların hijyeni ve bakımı takip edilmeli gerekirse teknik bakımı için profesyonellerden yardım alınmalıdır.
• Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin bakım hizmetleri sağlanırken kendi istekleri, güç ve alışkanlıkları dikkate alınarak planlanmalar yapılmalıdır.
• Fiziksel yetersizliği olan bireyler kendilerinin yapabileceği aktiviteleri yapmaları konusunda teşvik edilmelidir. Bağımsız yapabilecekleri aktiviteler varsa bu konuda cesaretlendirilmelidirler.
• Yetersizlikleri olan bireylerin yetersizliklerinin baskı oluşturan bölgelerinde yara ve pozisyon bozukluğunu önlemek amacıyla pozisyon değişikliği ya da pozisyon desteği yönünden bakım planı yapılmalıdır.
• Yetersizliği olan bireyler için öncelikle evleri ve eğitim kurumları olmak üzere tüm yaşam alanlarında tekerlekli sandalyeye yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. Örneğin, tuvaletlerde ve merdivenlerde tutunma yerleri, kaygan zeminlerin önlenmesi gibi düzenlemelerin yapılması önemsenmelidir.

İdrar, dışkı kontrolü ve boşaltımı konusunda güçlük ve sorun yaşanıyorsa hijyen konusu ve mahremiyet duygusu dikkate alınarak bakım yapılmalıdır. Bakım personeli kişisel hijyen ve kişinin mahremiyeti konusunda duyarlı olmalıdır. Doğru cevap E'dir.

İdrar, dışkı kontrolü ve boşaltımı konusunda güçlük ve sorun yaşanıyorsa hijyen konusu ve mahremiyet duygusu dikkate alınarak bakım yapılmalıdır. Bakım personeli kişisel hijyen ve kişinin mahremiyeti konusunda duyarlı olmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi sağlık yetersizlikleri arasında yer almaz?

Kalp yetmezliği

Orak hücre anemisi

Lösemi

Hemofili

Ortopedik yetersizlikler

Açıklama:

E seçeneği fiziksel yetersizliklerin bir çeşididir. Diğer seçenekler ise sağlık yetersizliklerinin birer çeşididir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi nedenler arasında yer alır?

Annenin madde bağımlılığı

Erken doğum

Çoğul gebelik

Kemik ve sinir sistemi hastalıkları

Kafa travmaları

Açıklama:

Cevapların hepsi doğru ancak bazıları doğum sırası bazıları ise doğum sonrası nedenleri içermektedir. A şıkkı ise sorulduğu gibi doğum öncesi nedeni ifade etmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

''Doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrası erken çocukluk çağında (0-7 yaş), beyinde meydana gelen bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan yürüme, hareket ve duruş bozuklukları ile seyreden bir bozukluktur.'' ifadesiyle anlatılmak istenen yetersizlik çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz

Serebral palsi

Rett sendromu

Açıklama:

Tanımı verilen yetersizlik türü Serebral palsidir. Doğru seçenek D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Dönme ve oturma etkinliklerinin olmaması, el - göz koordinasyon yokluğu, tekme atarken iki bacağın birden hareket etmesi, uzun oturma pozisyonunda bacakların birbiri
üzerine binmesi.
Yukarıda verilen serebral palsi şüphesi duyulan belirtiler, yetersizliğin tanısını koymak için hangi ayda gözlenmektedir?

Açıklama:

Soru kökünde verilen belirtiler 8. ay da gözlenmektedir. Doğru seçenek E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 114

''Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı
bozukluklarının olması durumudur.'' tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?

Ağır derecede yetersizlik

Diyabet

Kas iskelet sistemi rahatsızlıkları

Hafif derecede yetersizlik

Orta derecede yetersizlik

Açıklama:

Tanımı verilen yetersizlik çeşidi Ağır derecede yetersizlik çeşidinin tanımıdır. Doğru seçenek A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Değişen derecelerde fiziksel yetersizliğe neden olan ilerleyici bir sinir sistemi hastalığıdır. Bu hastalık sinir sistemini koruyan, çevreleyen ve aynı zamanda nöral mesajların daha hızlı iletilmesini sağlayan miyelin tabakasına zarar vermektedir. Yukarıda özellikleri verilen hastalık nedir?

Omurilik zedelenmesi

Multiple Skleroz

Serebral palsi

Travmatik beyin yaralanmaları

Kas hastalığı

Açıklama:

Özellikleri verilen yetersizlik çeşidi Multiple sklerozdur. Doğru seçenek B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

Bakım hizmeti sunan personel, fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini
gözlemlemelidir.

Yetersizliği olan bireyin kullandığı tekerlekli sandalye ve diğer kullandığı aparatların
hijyeni ve bakımı takip edilmeli gerekirse teknik bakımı için profesyonellerden yardım
alınmalıdır.

Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin bakım hizmetleri sağlanırken, öncelikle yardımcı personelin görüşleri dikkate alınmalıdır.

Fiziksel yetersizliği olan bireyler kendilerinin yapabileceği aktiviteleri yapmaları
konusunda teşvik edilmelidir.

Yetersizliği olan bireyler için öncelikle evleri ve eğitim kurumları olmak üzere tüm
yaşam alanlarında tekerlekli sandalyeye yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

Açıklama:

Fikir alınması hususunda öncelik tekerlekli sandalye kullanan bireyin kendi fikirleridir. Dolayısıyla doğru seçenek C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Çocuk otururken ya da ayaktayken aniden düşebilir. Nöbet sırasında bilinç kaybı, kol ve bacaklarda kuvvetli, kontrol edilemeyen, sarsıntılı hareketler olabilir. Ağızdan salya gelebilir ve gözler yukarı doğru çevrilebilir. Yukarıda sıralanan belirtiler hangi hastalık sırasında görülmektedir?

Küçük epilepsi nöbeti

Kas ağrıları

Rett sendromu

Büyük epilepsi nöbeti

Beyin travması

Açıklama:

Sayılan belirtiler büyük epilepsi nöbetleri sırasında görülmektedir. Doğru seçenek D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi çocuk felci hastalığının semptomları arasında yer almaz?

Kas ağrısı

Halsizlik

Titreme

İshal

Baygınlık

Açıklama:

Doğru seçenek E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi epilepsisi olan bireylerin nöbet geçirdiğinde yapılması gerekenlerden biri değildir?

Bireyin başının altına katlanmış palto gibi düz ve yumuşak bir şey koyulmalıdır.

Bireyi canlandırmaya, uyandırmaya ya da bireyin hareketlerini engellemeye çalışılmamalıdır.

Birey sırt üstü yatırılarak rahat etmesi sağlanmalıdır.

Bireyi yere yatırılmalı ve onu yaralayacak şeyler çevresinden uzaklaştırılmalıdır.

Titreme hareketleri bittiğinde, bilincini kazanana kadar bireyin dinlenmesine izin verilmelidir.

Açıklama:

Doğru seçenek C şıkkıdır. Çünkü epilepsi nöbeti sırasında birey sırt üstü değil yan çevirilerek yatırılmalıdır. Böylece bireyin hava yolunun açılması ve eğer kusmuşsa ağızdan boşaltım yapması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğe neden olan doğum öncesi engellerden biri değildir?

Kan uyuşmazlığı

Annede şeker hastalığı

Annenin 35 yaşından büyük olması

Plasenta yetersizliği

Babanın 20 yaşından küçük olması

Açıklama:

Baba yaşının yüksek olması bir risk faktörü olmasına karşın küçük yaş bir risk değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğe yol açan ve doğum sırasında ortaya çıkan nedenlerdendir?

Kan uyuşmazlığı

Annenin madde bağımlılığı

Anne yaşının 20'nin altında olması

Bebekte sarılık

Annenin gebeliği sonlandırma çabaları

Açıklama:

D seçeneği dışındaki tüm seçeneklerde doğum öncesi nedenler verilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Türkiye genelinde, doğuştan gelen özürler göz önünde bulundurulduğunda en fazla orana sahip özür türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ortopedik

Görme

Zihinsel

İşitme

Dil ve konuşma

Açıklama:

% 47,92 oran ile zihinsel özürler en fazla oran sahiptir. Bunu % 46,63 ile dil ve konuşma özürleri takip etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Bütün serebral palsi vakalarının yaklaşık %50 - 60’ını oluşturan serebral palsi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotonik tip

Spastik tip

Atetoid tip

Ataksik tip

Karışık tip

Açıklama:

Spastik tip serebral palsinin en yaygın tipidir ve bütün serebral palsi vakalarının yaklaşık %50 - 60’ını oluşturur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsiye eşlik eden yetersizlik türlerinden biri değildir?

Böbrek yetersizliği

Zihinsel yetersizlik

Görme yetersizliği

İşitme yetersizlikleri

Konuşma yetersizlikleri

Açıklama:

Bazen serebral palsiye başka yetersizlik türleri de eşlik edebilmektedir. Bunlar zihinsel yetersizlik, görme yetersizliği, işitme yetersizliği, konuşma yetersizliği ve epilepsi nöbetleridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Omuriliğin alt kısmını, bacak kaslarını ve duyuyu kontrol eden sinirlerin gelişiminde yetersizlik meydana gelmesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Spina Bifida

Serebral Palsi

Çocuk Felci

Multiple Skleroz

Omurilik Zedelenmesi

Açıklama:

Spina bifida açık ya da açık omurga anlamına gelmektedir. Spina bifida ülkemizde her yıl yaklaşık 1000 çocuktan 3’ünde görülmektedir. Hamileliğin erken dönemlerinde bilinmeyen bir nedenle omurgada doğuştan bir yetersizlik olması sonucun- da spina bifida meydana gelmektedir. Daha açık bir ifadeyle, omuriliğin alt kısmını, bacak kaslarını ve duyuyu kontrol eden sinirlerin gelişiminde yetersizlik meydana gelmesi durumudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi çoğunlukla kızlarda görülen bir rahatsızlıktır?

Çocuk felci

Rett sendromu

Spina bifida

Serebral Palsi

Omurilik zedelenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi romatoid artiritin tedavisinde etkili olan yöntemlerden birisi değildir?

İlaç tedavisi

Fizik tedavi

Psikolojik destek

Ameliyat

Organ nakli

Açıklama:

Romatoid artiritte ilaç tedavisi, fizik tedavi, psikolojik destek ve bazı durumlarda da ameliyat etkili olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 128

Epilepsi nöbeti kaç dakikadan fazla sürerse acil yardım çağırmak gerekir?

Açıklama:

Nöbet sırasında soluk alıp verme yüzeysel olabilir ve hatta kısa süreli durabilir. Solunumun yeniden başlamaması gibi istenmeyen bir durum olduğunda bireyin hava yolunun tıkanıp tıkanmadığını kontrol edip suni solunum yapılmalıdır. Nöbet 5 dakikadan fazla sürerse acil yardım çağırılmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Fiziksel yetersizliği olan bireyler bakım sırasında en fazla hangi sorunları yaşamakatadırlar?

Uyku problemleri

Psiko-sosyal sorunlar

Ağrı

Enfeksiyon

Sözel iletişim kuramama

Açıklama:

% 72,9 oranla psiko -sosyal sorunlar en fazla yaşanan sorunlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 130

Sinir sistemi yetersizliği

Ortopedik yetersizlik

Zihinsel yetersizlik

Doğuştan yetersizlik

Sağlık yetersizliği

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Fiziksel yetersizliğin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?

Kan uyuşmazlığı
Akraba evliliği
Doğum sırasında oksijensiz kalma
Havale
Kazalar

I,II

II,III

III,IV

II,III,IV,V

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğin nedenlerinden doğum esnasındaki nedenlerdendir?

Kan uyuşmazlığı

Oksijensiz kalma

Kaza

Havale

Akraba evliliği

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Fiziksel yetersizliği kaç şekilde sınıflamak mümkündür?

Açıklama:

Fiziksel yetersizliği iki şekilde sınıflamak mümkündür.Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Bireyin eğitsel performansını etkileyen fiziksel ve sağlık yetersizliği ile ilgili birçok durum bulunmaktadır. Bunlar meydana geldikleri yere göre sınıflandırıldığında kaç farklı grupta ele alınmaktadır?

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangileri sinir sistemi ile ilgili fiziksel yetersizlikler arasında yer alır?

Beyin felci
Spina bifida
Multiple Skleroz
Rett Sendromu
Kas Hastalığı

I,II

I,II,III

I,III,IV

I,II,III,IV

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 136

Bebek doğduğunda bacağındaki deri çizgilerinin simetrik olması gerekmektedir. Yani bu çizgiler aynı seviyelerde ve sayıda olmalıdır. Eğer bu çizgilerde bir asimetri söz konusuysa hangi yetersizlikten söz edilebilir?

Rett sendromu

Kalça çıkıklığı

Kas hastalığı

Romatoid Artrit

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Sağlıkla ilgili fiziksel yetersizlikler arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?

Epilepsi
Astım
Diyabet

III

I,II

I,II,III

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 138

Fiziksel yetersizliği olan bireylerin en çok hangi alanda sıkıntı yaşadığı görülmektedir?

Uyku problemi

Ağrı

Psiko-sosyal sorunlar

Enfeksiyon

Yatak yarası

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken noktalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Yetersizliği olan bireyin sosyal etkinliklerde aktif rol alması konusunda ısrarcı olunmalıdır.

Tekerlekli sandalyeye bağlı bireylerin bakım hizmetleri sağlanırken kendi istekleri, güç ve alışkanlıkları dikkate alınarak planlanmalar yapılmalıdır.

Fiziksel yetersizliği olan bireyler kendilerinin yapabileceği aktiviteleri yapmaları
konusunda teşvik edilmelidir. Bağımsız yapabilecekleri aktiviteler varsa bu konuda cesaretlendirilmelidirler.

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 140

I- Plasenta yetersizliği doğum sonrası nedenlerden biridir. II- Erken doğum, doğum sırası nedenlerden biridir. III- Yüksek ateşten dolayı geçirilen havale doğum sonrası nedenlerden biridir. IV- Anne baba arasındaki kan uyuşmazlığı doğum sırası nedenlerden biridir.
Fiziksel yetersizlikler doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenlerden kaynaklanabilir bununla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

II, III ve IV

I ve II

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Anne-baba arasındaki akrabalık ve kan uyuşmazlığı, plasentanın anne rahminden erken ayrılması ve plasenta yetersizliği gibi durumlar çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir ve bu durumlar doğum öncesi nedenlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ndeki süreğen hastalık tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişim dönemi içerisinde, bireyin sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu.

Gelişim sürecinde oluşan nörolojik bozukluğun, bireyin eğitim performansını ve sosyal uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumu.

İskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu.

Vücudun bazı bölümlerinin hareket ettirilmesi, hissedilmesi, kullanılması ve kontrol ettirilmesini sağlayan merkezî sinir sistemini etkileyen yetersizliklerdir.

Kişinin yaşamını bağımsız ya da çok az bağımlı şekilde sürdürebilmesi.

Açıklama:

Türkiye’de 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde süreğen hastalık “gelişim dönemi içerisinde, bireyin sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu” olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 142

I- Beyinde meydana gelen bir hasara bağlı olarak ortaya çıkan bir bozukluktur. II- Yürüme, hareket ve duruş bozuklukları ile seyreder. III- Konjenital serebral palsi doğumdan sonra çocukluğun ilk dönemlerinde ortaya çıkar. IV- Serebral palsi okul çağında görülen en yaygın fiziksel yetersizliklerden biridir.
Serebral palsi ile ilgili yukarıda verilmiş olan bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I ve II

III ve IV

Açıklama:

Doğumdan önce ya da doğum sırasında oluşan serebral palsiye konjenital serebral palsi denilmektedir ve vakaların %70’ini konjenital serabral palsi oluşturmaktadır. Diğer tür olan akiz serebral palsi doğumdan sonra çocukluğun ilk dönemlerinde ortaya çıkmaktadır ve genellikle kazalardan, beyin enfeksiyonlarından veya çocuk istismarından kaynaklanan beyin hasarının bir sonucudur.

Doğru Cevap: C

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi serebral palsi tiplerinden biri değildir?

Hipotonik

Genetik

Spastik

Atetoid

Ataksik

Açıklama:

Serebral palsinin beş tipi bulunmaktadır. Bunlar spastik tip, hipotonik tip, atetoid tip, ataksik tip ve karışık tiptir. Spastik tip en bilinen serebral palsi türüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 144

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi hipotonik tip serebral palsi ile ilgilidir?

Kas sertliği çocuk sinirli olduğunda, vücudunu zorladığında ya da hızlı hareket ettiğinde daha fazla görülür.

Bu tip serebral palsi, kasın sert olmasına, hareketin yavaşlamasına ve harekette kontrol güçlüğüne neden olur.

Sarsıntılı hareketler sadece çocuk elleri ile bir şey yaptığında, yürüdüğünde ya da dengeyi sağlamaya çalıştığında görülür.

Kasta normal gevşekliğin ötesinde bir gevşeklik bulunmaktadır.

Bu tipte çocuğun bacak, kol, el ya da yüzünde yavaş ya da sarsıntılı hareketler görülmektedir.

Açıklama:

Serebral palsinin diğer bir türü hipotonik tiptir. Hipotonik kas gerginliği az olan kas anlamındadır. Kasta normal gevşekliğin ötesinde bir gevşeklik bulunmaktadır. Eklemlerinde de bir gevşeklik görülür. Serebral palsinin nadir görülen bir türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 145

I- Hamileliğin erken dönemlerinde bilinmeyen bir nedenle omurgada doğuştan bir yetersizlik olması sonucunda ........ meydana gelmektedir. II- Virüslerin meydana getirdiği bir hastalık olan ........ bulaşıcı bir hastalıktır. III- ........ sinir sistemini koruyan, çevreleyen ve aynı zamanda nöral mesajların daha hızlı iletilmesini sağlayan miyelin tabakasına zarar vermektedir. Yukarıda sinir sistemi hasarı sonucu ortaya çıkan fiziksel yetersizlikler ile ilgili açıklamalar verilmiştir. Cümleleri anlamlı bir şekilde tamamlayacak sıralama aşağıdakilerden hangisidir?

Spina bifida

Çocuk felci

Multiple skleroz

Multiple skleroz

Rett sendromu

Çocuk felci

Rett sendromu

Çocuk felci

Multiple skleroz

Spina bifida

Çocuk felci

Omurilik zedelenmesi

Omurilik zedelenmesi

Rett sendromu

Spina bifida

Açıklama:

Doğru sıralama; spina bifida, çocuk felci, multiple skleroz olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 146

"Bu hastalıkta ilaç tedavisi, fizik tedavi, psikolojik destek ve bazı durumlarda da ameliyat etkili olmaktadır. Hastalıkla ilgili sorunlar özellikle kış mevsiminde sık yaşanmaktadır." Yukarıdaki cümledeki açıklamalar hangi kas-iskelet sistemi ile ilgili fiziksel yetersizliği işaret etmektedir?

Kas hastalığı

Ateşli romatizma

Doğuştan şekil bozukluğu

Kalça çıkığı

Romatoid artrit

Açıklama:

Süreğen bir hastalık olan ve nedeni hâla bilinmeyen romatoid artrit eklemlerde iltihaplanmaların meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu hastalıkta ilaç tedavisi, fizik tedavi, psikolojik destek ve bazı durumlarda da ameliyat etkili olmaktadır. Hastalıkla ilgili sorunlar özellikle kış mevsiminde sık yaşanmaktadır. Bakım personelinin özellikle de hastalığın alevlenme dönemlerinde bireye daha fazla destek olması ve bireyin yorucu etkinliklerden kaçınması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi kistik fibrozis ile ilgilidir?

Beyindeki elektriksel işlev düzensizliğinden kaynaklanan sinir sistemi ile ilgili bir anormalliktir.

Bu hastalıkta salgı bezlerinden aşırı yoğun ve yapışkan bir madde salgılanmaktadır.

Sanılanın aksine nefes alamamak değil alınan nefesin geri verilememesi durumudur.

Bu hastalık kırmızı kan hücrelerinin yapısındaki kalıtsal bir bozukluk sonucu meydana gelmektedir.

Pankreasın çok, az ya da hiç insülin üretmemesine bağlı olarak gelişen bir hastalıktır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 148

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizlik nedeniyle yaşanan duygusal ve sosyal problemlerden biri değildir?

Öz bakım gereksinimlerini tek başına karşılayamama, ebeveynlere olan bağımlılığı arttırmaktadır.

Bir başkasına bağımlı olarak yaşayan bireylerde düşük benlik saygısı görülebilmektedir.

Dış görünüşlerinde zayıflama gibi belirgin değişiklikler görülebilir.

Fiziksel yetersizlik dışarıdan görünebilir durumdaysa utanç, çekinme, yaşıtlarına karşı öfke gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Çocukların yaşından beklenen aktiviteleri yapamıyor olmaları duygusal durumlarını bozabilir.

Açıklama:

Dış görünüşteki belirgin değişiklikler duygusal ya da sosyal durum ile ilgili değil, fiziksel durum ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 149

I- Bakım hizmeti sunan personel hijyen ve mahremiyete dikkat etmelidir. II- Fiziksel yetersizliği olan bireyler yapabilecekleri aktivitelerle ilgili teşvik edilmelidir. III-Bakım hizmeti sunan personel, fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini gözlemlemelidir. IV- Yetersizliği olan bireyler için ev ve eğitim kurumlarının fiziki düzenlemeleri yapılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri fiziksel yetersizliği olan bireylere bakım hizmetleri sunulurken dikkat edilmesi gereken şeylerdir?

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Bakım hizmeti sunan personel hijyen ve mahremiyete dikkat etmelidir. Fiziksel yetersizliği olan bireyi ve ailesiyle olan ilişkilerini gözlemleyerek bireyin bakımına etki eden olumsuzluklar için önlem almalıdır. Fiziksel yetersizliği olan bireyler yapabilecekleri aktivitelerle ilgili teşvik edilmeli, cesaretlendirilmelidir. Yetersizliği olan bireyler için ev ve eğitim kurumlarının tuvalet, tutunma yerleri ve kaygan zemin gibi fiziki düzenlemeleri yapılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 150

"........... yetersizlik, sinir sisteminin zedelenmesi, kazalar, travmalar, doğumsal anomalileri, hastalıklar ya da genetik problemler nedeniyle kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi olarak tanımlanmaktadır."
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

zihinsel

fiziksel

ortopedik

gelişimsel

hiçbiri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 151

hangi yönetmeliğe göre ortopedik yetersizlik “iskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu” olarak tanımlanmaktadır?

özel eğitim hizmetleri yönetmeliği

ilkokul yönetmeliği

sağlık yönetmeliği

yüksek öğretim yönetmeliği

hiçbiri

Açıklama:

Türkiye’de 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde ortopedik yetersizlik “iskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu” olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 152

fiziksel yetersizliğe neden olan "hormonal bozukluklar" hangi tür yetersizlik nedenleri arasındadır?

doğum öncesi bozukluklar

doğum sırasındaki bozukluklar

doğum sonrası bozukluklar

hiçbiri

hepsi

Açıklama:

Doğum Öncesi Nedenler: Anne-baba arasındaki
akrabalık, kan uyuşmazlığı, annenin leğen kemiğinin dar olması, anne yaşının 20’nin altında ya da
35’in üstünde olması, annenin yaptığı doğum sayısı, baba yaşının yüksek olması, hormonal bozukluklar, annede şeker hastalığı, hamilelikte yaşanan
duygusal travmalar, annenin madde bağımlılığı,
annenin hamileliğinin özellikle ilk üç ayında geçirdiği kızamık, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar, gebelik sürecinde annenin röntgen ışınına maruz kalması, annenin aldığı bazı ilaçlar, annenin gebeliği
sonlandırma çabaları, geçirdiği travmalar, kötü ya
da yetersiz beslenme, plasentanın anne rahminden
erken ayrılması, plasenta yetersizliği gibi durumlar
çocuğun beyninde gelişim bozukluğuna neden olabilmektedir. Doğum öncesinde bebeğin anne karnında omurga kemiklerinin tam olarak kapanamamasından kaynaklanabilen spina bifida bu gruba
örnek olarak verilebilir (Cevher, 2007).

Doğru Cevap: A

Soru 153

Ülkemizde fiziksel yetersizliği olan bireyler tüm yetersizlik gruplarının yüzde kaçını oluşturur?

14,45

20,42

23,91

Açıklama:

ortopedik yetersizliğin tüm yetersizlik grupları arasında %23,91’lik bir orana sahip olduğu görülmektedir. Başka bir deyişle, yetersizliği olan bireylerin %23,91’i fiziksel yetersizliğe
sahip olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 154

yetersizliği yoğunluğuna göre sıralayacak olursak kaç tür yetersizlikten söz edebiliriz?

Açıklama:

1. Hafif Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak
karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürmede herhangi bir alete ya da desteğe gereksinim duymaması, yaşamını bağımsız olarak
ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi,
tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor
becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline
sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlanmadığında ise motor becerilerinin niteliğinde gerileme ihtimalinin olması durumudur.
2. Orta Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa
desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız
olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması,
bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri
(yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış
aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını
engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması
durumudur.
3. Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı
olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada
tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf
olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve
ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı
bozukluklarının olması durumudur.

Doğru Cevap: C

Soru 155

aşağıdaki ifadelerden hangisi ağır derecede yetersizliği açıklayan ifadedir?

Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı
olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada
tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf
olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve
ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı
bozukluklarının olması durumudur

Yetersizliği olan bireyin günlük yaşamını sürdürmede az da olsa
desteğe gereksinim duyması, bazen bağımsız
olabilmesi, işlevsel baş kontrolüne sahip olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması,
bireysel gereksinimlerinde yardımcı aletleri
(yürüme cihazı, koltuk değneği, uyarlanmış
aletler) kullanması, okul başarısını ya da yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını
engelleyen duyu-algı bozukluklarının olması
durumudur.

Yetersizliği olan bireyin kişisel gereksinimlerini bağımsız olarak
karşılayabilmesi, günlük yaşamını sürdürmede herhangi bir alete ya da desteğe gereksinim duymaması, yaşamını bağımsız olarak
ya da çok az bağımlı olarak sürdürebilmesi,
tedavi ve eğitim desteği sağlandığında motor
becerilerinin niteliğinin artma potansiyeline
sahip olması, tedavi ve eğitim desteği sağlanmadığında ise motor becerilerinin niteliğinde gerileme ihtimalinin olması durumudur

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Ağır Derecede Yetersizlik: Yetersizliği olan kişinin tekerlekli sandalyeye ve desteğe bağımlı
olması, bireysel gereksinimlerini karşılamada
tam bağımlı olması, baş kontrolünün zayıf
olması, eklemlerinde işlevlerini sınırlayan ve
ağrıya neden olan şekil bozukluklarının olması, okul başarısını ve yaşına uygun motor becerilerin kazanılmasını engelleyen duyu-algı
bozukluklarının olması durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel yetersizliğin oluşum şekline göre yapılan sınıflamalardan biridir?

hafif derecede yetersizlik

orta derecede yetersizlik

ağır derecede yetersizlik

sinir sistemiyle ilgili fiziksel yetersizlik

Hiçbiri

Açıklama:

Sinir Sistemi ile İlgili Fiziksel
Yetersizlikler
Merkezî sinir sistemi bütün vücudun kontrol
sistemidir. Merkezî sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşur. Merkezî sinir sistemi, tüm vücudun
işleyişini ve düzenini kontrol eder. Merkezî sinir
sisteminde meydana gelebilecek bir hasar bireyin
vücudunda geçici ya da kalıcı işlevsel yetersizliklere
yol açabilmekte, hatta felce neden olabilmektedir.
Fiziksel yetersizliğin şiddetine bağlı olarak bireyin
ellerini kullanma, oturma, emekleme, yürüme,
merdiven inip çıkma gibi işlevlerinde kayıplarla
karşılaşılabilmektedir. Beyinde meydana gelen hasarın büyüklüğüne ve derecesine göre bireyde motor (hareket) problemlerin yanında zihinsel, işitme,
konuşma, görme, algılama ile ilgili yetersizlikler ve
nöbetler görülebilmektedir.
Merkezî sinir sisteminin hasar görmesi sonucunda fiziksel yetersizlikler arasında en sık ortaya
çıkan yetersizlik türleri serebral palsi, spina bifida,
çocuk felci, multiple sklerozis, omurilik yaralanmaları, travmatik beyin hasarlarıdır (Uysal, 2010).

Doğru Cevap: D

Soru 157

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi'nin 4 aylık bebek belirtilerinden biridir?

Baş kontrolünün olmaması

Emeklemenin olmaması

emeklerken iki ayağını birden bükerek sıçraması

Çocuk tutunarak yürüyememesi

bacaklarını birleştirerek yürümesi

Açıklama:

4 aylık bebekte görülen belirtiler: Baş kontrolünün olmaması, şaşılık, başparmağın avuç içinde
durması, ani bir uyaran karşısında irkilme ve bebek
yatakta başını ne tarafa çevirirse kolları ve bacaklarının da o tarafa açılmasının devam etmesi.
5., 6. ve 7. aylarda da belirtiler aynı şekildedir.
8 aylık bebekte belirtiler: Dönme ve oturma
etkinliklerinin olmaması, el - göz koordinasyon
yokluğu, tekme atarken iki bacağın birden hareket
etmesi, uzun oturma pozisyonunda bacakların birbiri üzerine binmesi.
10 aylık bebekte belirtiler: Emeklemenin olmaması ya da emeklerken iki ayağını birden bükerek
sıçraması, tutunarak ayağa kalkmada bozukluk,
ismi ile çağrılınca tepki göstermemesi, ağızdan fazla miktarda salya akması, verilen yiyeceği almaması
ya da ağzına götürmemesi.
1 yaşındaki belirtiler: Tanının en kolay koyulduğu evredir. Çocuk tutunarak yürüyemiyorsa ya da
parmak ucunda ve bacaklarını birleştirerek yürüyorsa beyin lezyonu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi Serebral Palsi'ye eşlik eden yetersizlik türlerindendir?

zihinsel yetersizlik

görme yetersizliği

işitme yetersizliği

hiçbiri

hepsi

Açıklama:

Zihinsel yetersizlik: Serebral palsisi olan bireylerde fiziksel hareketlilik yetersizlikten etkilenmemiş
akranlarına oranla daha az olduğu için bu bireyler
zihinsel gelişimlerini daha geç tamamlayabilirler.
Bununla birlikte bu kişilerde motor merkezler etkilenirken ayrıca beyinde zihinsel etkinlikleri yöneten merkezde de hasar oluşabilir. Bu nedenle yaşıtlarını geriden takip etme ya da zihinsel yetersizlik
görülebilir.
Görme yetersizliği: Serebral palsisi olan kişilerde
görme merkezinin doğrudan etkilenmesi sonucu
görme kaybı oluşabilir. Ayrıca, görme merkezi doğrudan etkilenmediği hâlde göz kaslarındaki zayıflık
ya da spastisite artışından dolayı gözlerde kayma ve
şaşılık görülebilir.
İşitme yetersizlikleri: Serebral palsisi olan bireylerde işitme merkezinin etkilenmesi sonucunda
işitme kaybı oluşabilir.
Konuşma yetersizlikleri: Konuşma merkezi doğrudan etkilenmiş ise serebral palsisi olan kişilerde
konuşma problemleri görülebilir. Bununla birlikte,
konuşmanın gerçekleşmesi için gerekli olan zihinsel yeterliliğin herhangi bir neden ile olmayışından
dolayı da konuşma problemleri olabilir. Konuşmayı sağlayan dil, dudak vb. kasların zayıflığı, bu
kaslarda spastisite artışı ya da istemsiz hareketlerin
olması nedeniyle konuşma problemleri oluşabilir.
İşitme azlığı ya da yokluğu nedeni ile oluşan konuşma problemleri de olabilir (Şafak, 2012).

Doğru Cevap: E

Soru 159

Sarası olan birey nöbet geçirdiğinde ilk yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

sakin olun

Bireyi yere yatırın ve onu yaralayacak şeyleri
çevresinden uzaklaştırın.

Vücudu sarsıldıkça başı yere çarpmasın diye
bireyin başının altına katlanmış palto gibi
düz ve yumuşak bir şey koyun.

Nöbeti durduramazsınız. Normal düzeyde
seyretmesine izin verin. Bireyi canlandırmaya, uyandırmaya ya da hareketlerini engellemeye çalışmayın.

Ağzını açmaya çalışmayın.

Açıklama:

Sarası olan birey nöbet geçirdiğinde yapılması gerekenler aşağıda listelenmektedir:
• Sakin olun.
• Bireyi yere yatırın ve onu yaralayacak şeyleri
çevresinden uzaklaştırın.
• Vücudu sarsıldıkça başı yere çarpmasın diye
bireyin başının altına katlanmış palto gibi
düz ve yumuşak bir şey koyun.
• Nöbeti durduramazsınız. Normal düzeyde
seyretmesine izin verin. Bireyi canlandırmaya, uyandırmaya ya da hareketlerini engellemeye çalışmayın.
• Bireyi yavaşça yan çevirin. Bu onun hava
yolunun açılmasını ve kusmuşsa ağızdan
boşaltım yapmasını sağlar.
• Ağzını açmaya çalışmayın.
• Dilini tutmaya çalışmayın.
• Ağzına hiçbir şey koymayın.
• Titreme hareketleri bittiğinde, bilincini kazanana kadar bireyin dinlenmesine izin verin.
• Nöbet sırasında soluk alıp verme yüzeysel
olabilir ve hatta kısa süreli durabilir. Solunumun yeniden başlamaması gibi istenmeyen
bir durum olduğunda bireyin hava yolunun
tıkanıp tıkanmadığını kontrol edip suni solunum yapın. Nöbet 5 dakikadan fazla sürerse acil yardım çağırın (Kobal, 2003).

Doğru Cevap: A

Gelişimsel Yetersizliklerin Bakım ve Rehabilitasyonu - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler