Uzaktan Algılama - Coğrafi Bilgi Sistemleri

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama teknolojilerinin kavramlarına dayalı temel bileşenlerden biri değildir?

Radyometre

Hedef

Enerji kaynağı

İletim

Algılayıcı

Açıklama:

UZAKTAN ALGILAMA SİSTEMİ
Uzaktan algılamanın tanımı geniş perspektifte birçok farklı teknolojileri içerse de tüm uzaktan algılama teknolojileri belirli temel kavramlara dayalı olup aynı temel bileşenleri içermektedir. Sistemdeki temel bileşenler; (i) hedef, (ii) enerji kaynağı, (iii) iletim(yayılım) yolu ve (iv) bir algılayıcıdır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi hedef cisimden yayılan ve/veya yansıtılan ışınım enerjisini ölçer?

Lidar

Pasif Algılayıcı Sistemler

Radar

Aktif Algılayıcı Sistemler

Elektromanyetik Spektrum

Açıklama:

Pasif Algılayıcı Sistemler
Pasif Algılayıcı Sistemler: Hedef cisimden yayılan ve/veya yansıtılan ışınım enerjisini ölçerler.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçer?

Mie saçılımı

Elektromanyetik Spektrum

Aktif Algılayıcı Sistemler

Pasif Mikrodalga Radyometresi

Radyometre

Açıklama:

Aktif Algılayıcı Sistemler
Aktif Algılayıcı Sistemler: Kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçerler.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi ışığın dalga boyu ile aynı büyüklükteki parçacıkların etkileşmesinden meydana gelmektedir?

Seçmesiz Saçılma

Yutulma

Seçmesiz Saçılma

Rayleigh Saçılımı

Mie Saçılımı

Açıklama:

Mie Saçılımı
Mie Saçılımı: Bu saçılma türü ışığın dalga boyu ile aynı büyüklükteki parçacıkların (örn. toz, duman ve su buharı, vb.) etkileşmesinden meydana gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Atmosferdeki gazlar ve parçacıklar, elektromanyetik ışınımı yeniden yönlendirecek şekilde neyeneden olurlar?

Saçılmaya

Yutulma

Ozon

Fotosentez

Heterojen

Açıklama:

ELEKTROMANYETİK IŞINIMIN ATMOSFER İLE ETKİLEŞİMİ
Atmosferdeki gazlar ve parçacıklar, elektromanyetik ışınımı yeniden yönlendirecek şekilde saçılmaya neden olurlar ve bu saçılım miktarı ışınımın dalga boyuna, gaz ve parçacıkların yoğunluğuna, ışınımın atmosferde aldığı yol miktarına bağlıdır (Şekil 1.5).
Atmosferde üç tür saçılım gerçekleşir:
• Rayleigh saçılımı
• Mie saçılımı
• Seçmesiz saçılım

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama sisteminin temel bileşenlerinden biri değildir?

Verici

Algılayıcı

Hedef

İletim yolu

Enerji kaynağı

Açıklama:

"Verici", uzaktan algılama sisteminin temel bileşenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Yeryüzünün havadan kaydedildiği fotoğrafların kullanımı ilk olarak hangi dönemde başlamıştır?

1650'li yıllar

1750'li yıllar

1850'li yıllar

1980'li yıllar

2000'li yıllar

Açıklama:

Yeryüzünün havadan kaydedildiği fotoğrafların kullanımı ilk olarak 1850'li yıllarda başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

İlk yeryüzü gözlem uydusu olan SPUTNIK hangi tarihte uzaya fırlatılmıştır?

4 Ekim 1967

4 Ekim 1957

4 Ekim 1977

4 Kasım 1957

4 Kasım 1967

Açıklama:

İlk yeryüzü gözlem uydusu olan SPUTNIK 4 Ekim 1957'de uzaya fırlatılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdaki ışınlardan hangisi uzaktan algılama için kullanılamamaktadır?

X Işını

Fotoğrafik Ultraviyole

Kızıl Ötesi

Yansıtıcı Kızıl Ötesi

Isıl Kızıl Ötesi

Açıklama:

X Işınları, yeryüzü atmosferinde tamamen yutulduğundan uzaktan algılama için kullanılamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi aktif olarak enerji yayan algılayıcılar tarafından görüntülenebilmektedir?

Mikrodalga Radar

Görünür Işınlar

Fotoğrafik Ultraviyole

Kızıl Ötesi

Yansıtıcı Kızıl Ötesi

Açıklama:

Mikrodalga Radar, aktif olarak enerji yayan algılayıcılar tarafından görüntülenebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir pasif uzaktan algılama sistemidir?

Radyometre

LIDAR

RADAR

Lazer fluorosensor

SAR

Açıklama:

Radyometre, atmosfer veya okyanus üzerinden yansıtılmış Güneş ışınımını ölçen bir pasif uzaktan algılama sistemidir. Diğer seçenekler aktif uzaktan algılama sistemleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Flaşsız kamera
II. LIDAR
III. RADAR
IV. Göz
Yukarıdakilerden hangileri aktif uzaktan algılama sistemidir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

LIDAR ve RADAR, kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden yansıtılan enerjiyi ölçtüklerinden aktif algılayıcılardır. Ancak flaşsız kamera ve göz, hedef cisimden yayılan ışınımı ölçtüklerinden pasif sistemlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Uzaktan algılama prensipleri aşağıdaki enerji taşıma yollarından en fazla hangisine dayanmaktadır?

Konveksiyon

Kondüksiyon

Işıma

Gravitasyon

Elastic

Açıklama:

Enerji, kondüksiyon, konveksiyon ve ışımayla taşınır. Uzaktan algılamada, enerjinin ışımayla taşınması önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Işık hızıyla hareket eden bir elektromanyetik dalganın dalgaboyu λ=100 μm ise bu dalganın frekansı nedir? (ışık hızı, c=3x10⁸ m/s)

3 GHZ

30 GHZ

300 GHz

3000 GHz

30000 GHz

Açıklama:

Dalgaboyu, hız ve frekans arasındaki ilişki şu denklemle belirlenmiştir: c=λ.ν. Buna göre:
3.10⁸(m/s)=100.10^-6(m).v
v=3.10¹²Hz=3000.10⁹GHz

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bir siyah cismin yaydığı toplam ışınım Stefan-Boltzman kanunu ile açıklanmaktadır. Bu kanuna göre, bir siyah cismin birim yüzeyinden yaydığı toplam ışınım cismin mutlak sıcaklığının hangi kuvveti ile orantılıdır?

Açıklama:

Stefan-Boltzman kanununa göre, bir siyah cismin birim yüzeyinden yaydığı toplam ışınım cismin mutlak sıcaklığının dördüncü kuvveti ile orantılıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Elektromanyetik spektrumda 0.38-0.72 µm arası dalgaboyları hangi bölgeye karşılık gelmektedir?

Kozmik ışınlar

Mikrodalga

Ultraviyole

Uzak kızılötesi

Görünür bölge

Açıklama:

0.38-0.72 µm arası dalgaboyları görünür bölgedir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ışınım türlerinden hangisinin enerjisi en yüksektir?

Gama

Ultraviyole

Görünür

Mikrodalga

Kızılötesi

Açıklama:

Yukarıdaki seçeneklerden en kısa dalgaboyuna, dolayısıyla en yüksek enerjiye sahip ışınım Gama ışınlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

I. X-ışını
II. Görünür ışık
III. Mikrodalga
Yukarıdaki ışık türlerinin en düşük frekanstan en yükseğe sıralaması nasıl olur?

I-II-III

III-II-I

II-III-I

II-I-III

III-I-II

Açıklama:

Bu seçeneklerden en düşük frekansa sahip ışınım; mikrodalga, sonra görünür ışık, sonra da X-ışınlarıdır. Doğru sıralama III-II-I şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Işığın dalgaboyu ile aynı büyüklükteki parçacıkların etkileşmesinden meydana gelen saçılma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Rayleigh

Seçmesiz

Mie

Thompson

Compton

Açıklama:

Işığın dalgaboyu ile aynı büyüklükteki parçacıkların etkileşmesinden meydana gelen saçılma türü Mie saçılımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Işınımın atmosferden oldukça az bir zayıflama ile geçtiği bölgelere atmosferik pencere denmektedir. Spektral bölgede 4.2-5.0 µm aralığına tekabül eden atmosferik pencere numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Spektral bölgenin bu aralığı, 5 numaralı atmosferik pencereye karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Fotoğrafik Ultraviyole bölgesi hangi dalga boyları arasındadır?

0.3 - 0.4 mikrometre

0.4 - 0.5 mikrometre

0.4 - 0.7 mikrometre

0.7 - 3.0 mikrometre

3.0 - 14 mikrometre

Açıklama:

Fotoğrafik Ultraviyole bölgesi 0.3 - 0.4 mikrometre dalga boyları arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki yeryüzü cisimleri arasında "albedo" değeri en yüksek olanı hangisidir?

Nemli Toprak

Ormanlık Alan

Okyanus Yüzeyi

Kar

Koyu Renkli Kayalar

Açıklama:

Seçenekler arasında "albedo" değeri en yüksek olan yeryüzü cismi "kar"dır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Atmosferde kaç tür saçılma meydana gelmektedir?

Açıklama:

Atmosferde 3 tür saçılma meydana gelmektedir:
1. Rayleigh saçılımı
2. Mie saçılımı
3. Seçmesiz saçılım

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaprak yansıtımını etkileyen faktörlerden biri değildir?

Kanopi geometrisi

Yaprakların geçirimi

Yaprak tabakalarının sayısı

Bitki üzerindeki yaprakların dizilimi

Işınların geliş açısı

Açıklama:

Işınların geliş açısı yaprak yansıtımını etkileyen faktörlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Yansıma'nın tanımıdır?

Enerjinin cisim içinde yayılması

Gelen enerjinin tam ve/veya dağınık olarak geri dönmesi

Gelen ışınımın kısmen veya tamamen yutularak ısı gibi diğer enerji şekillerine
dönüşmesi

Enerjinin cisim içinden geçmesi

Işınımın cisim tarafından tamamen soğurulması

Açıklama:

Yansıma, gelen enerjinin tam ve/veya dağınık olarak geri dönmesi şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Uzaktan algılama teknolojilerinin temel bileşenlerinden hangisi “ilgilenilen bir yeryüzü cismi veya materyal” anlamı taşımaktadır?

Algılayıcı

Enerji kaynağı

Hedef

İletim yolu

Kaydedici

Açıklama:

Hedef, ilgilenilen bir yeryüzü cismi veya materyaldir. Sistem bileşenleri, uzaktan algılamanın tanımına uygun olarak yani hedef hakkında bilgiyi herhangi bir fiziksel temas olmaksızın kaydetmeye ve ölçmeye yönelik olarak bir arada çalışmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Uzaktan algılama sistemlerinden hangisi hedef cisimden yayılan ve/veya yansıtılan ışınım enerjisini ölçer?

Pasif Algılayıcı Sistemler

Aktif Algılayıcı Sistemler

LIDAR (Işık Saptama ve Uzaklık Belirleme)

RADAR (Radyo Dalgaları ile Saptama ve Uzaklık Belirleme)

Elektromanyetik dalga

Açıklama:

Pasif Algılayıcı Sistemler Hedef cisimden yayılan ve/veya yansıtılan ışınım enerjisini ölçerler. Diğer bir deyişle bu tip algılama yapan algılayıcılar, Güneş’in gönderdiği ışınlar aracılığıyla (veya Güneş Dünya’yı aydınlattığı sürece) cisimden yansıtılan ışınları ölçerler.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Dalga boyu (λ), frekans (ν) kullanılarak elektromanyetik dalganın hızı ya da diğer bir deyişle ışık hızı (c) nasıl hesaplanır?

c= λ.ν

c= λ/ν

c= λ+ν

c= λ-ν

c= λν²

Açıklama:

Elektromanyetik enerjinin parçacık karakteri Planck tarafından açıklanmıştır. Parçacık anlamında enerji sürekli dalgalarla aynı doğrultuda ve hızda yayılan küçük parçacıklar (kuantum) olarak düşünülür. Her bir ışıma parçacığının sahip olduğu enerji foton olarak adlandırılır. Elektromanyetik dalganın hızı ışık hızı (c) olup, frekansıyla dalga boyunun çarpımına eşittir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bir siyah cismin yaydığı toplam ışınım Stefan-Boltzman kanunu ile açıklanır. Bu kanuna göre, bir siyah cismin birim yüzeyinden yaydığı toplam ışınım cismin mutlak sıcaklığının formülü aşağıdakilerden hangisidir?

E = σ.T²

E = σ.T⁴

E = σ².T

E = σ.T²

E = σ.T³

Açıklama:

Eğer cisim ideal bir siyah cisim ise, enerji ışıması Planck denklemine uygunluk gösterir. Bir siyah cismin yaydığı toplam ışınım Stefan-Boltzman kanunu ile açıklanır. Bu kanuna göre, bir siyah cismin birim yüzeyinden yaydığı toplam ışınım cismin mutlak sıcaklığının (T) dördüncü kuvveti ile orantılıdır: E = σ.T⁴.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Görünür ışığı geçiren maddeler translusent, yarı geçirgen maddeler saydam, geçirmeyen maddeler ise opak olarak adlandırılır.

Görünür ışığı geçiren maddeler opak, yarı geçirgen maddeler translusent, geçirmeyen maddeler ise saydam olarak adlandırılır.

Görünür ışığı geçiren maddeler saydam, yarı geçirgen maddeler opak, geçirmeyen maddeler ise translusent olarak adlandırılır.

Görünür ışığı geçiren maddeler saydam, yarı geçirgen maddeler film, geçirmeyen maddeler ise opak olarak adlandırılır.

Görünür ışığı geçiren maddeler saydam, yarı geçirgen maddeler translusent, geçirmeyen maddeler ise opak olarak adlandırılır.

Açıklama:

Görünür ışığı geçiren maddeler saydam, yarı geçirgen maddeler translusent, geçirmeyen maddeler ise opak olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Rayleigh saçılımı için geçerlidir?

Atmosfer içindeki moleküllerin farklı dalga boylarındaki enerjiyi yutma olayıdır.

Bu saçılma türü ışığın dalga boyu ile aynı büyüklükteki parçacıkların (örn. toz, duman ve su buharı, vb.) etkileşmesinden meydana gelmektedir.

Atmosferin daha alt tabakalarında oluşan bu saçılma türü parçacıkların (örn. büyük toz parçacıkları, su damlacıkları, vb.) ışınımın dalga boyundan çok daha büyük olması durumunda gerçekleşir.

Spektrumun ısıl kızıl ötesi ve yakın mikrodalga ışınımlarını yutma olayıdır.

Açıklama:

Rayleigh saçılımı, atmosferin üst tabakalarında oluşan bu saçılma türü parçacıkların (örn. nitrojen ve oksijen molekülleri, ufak tanecikler, vb.), ışınımın dalga boyuna göre çok küçük olması durumunda gerçekleşir. Enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı, uzun dalga boylarına göre daha fazla olduğundan gökyüzünün mavi renkte görülmesinin sebebi de budur. Diğer bir deyişle mavi renk görünür bölgenin en kısa dalga boyu olduğundan saçılma bu bölgede görünür bölgenin diğer kısımlarına göre daha fazladır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Cisimden yansıtılan ışınım: E_cisim, gelen toplam ışınım: E_toplam olarak ifade edilirse, albedonun formülü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Albedo = (E_cisim x E_toplam) x100

Albedo = (E_cisim/ E_toplam) x100

Albedo = (E_cisim + E_toplam) x100

Albedo = (E_cisim - Et_oplam) x100

Albedo = (E_cisim + E_toplam)² x100

Açıklama:

Uzaktan algılamada cisimlerden yansıtılan enerji miktarı önemlidir. Cisimden yansıtılan ışınım miktarının gelen toplam ışınıma oranı “albedo (yansıtabilirlik)” olarak tanımlanmaktadır. Bir cisim gelen ışınımın büyük bir kısmını yansıtıyorsa yüksek albedo değerine sahip olacak ve açık renk tonunda gözükecektir. Albedo değeri, matematiksel olarak,
Albedo = (E_cisim / E_toplam) x100 eşitliği ile ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Zeminlerin yansıtma özelliklerini aşağıdakilerden hangisi etkilemez?

Zeminin su içeriği

Zemini oluşturan minerallerin cins ve miktarı

Doku ve yüzey pürüzlülüğü

Organik madde içeriği

Zeminin alanı

Açıklama:

Zeminlere ait yansıtma eğrilerinin genel özelliği, yansıtmanın artan dalga boyuna bağlı olarak artış göstermesidir. Genel olarak zeminlerin yansıtma özellikleri; (i) zeminin su içeriğine, (ii) zemini oluşturan minerallerin cins ve miktarına, (iii) doku ve yüzey pürüzlülüğüne ve (iv) organik madde içeriğine bağlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bir su kütlesinin yansıtımındaki konumsal değişkenliği etkileyen faktörlerden biridir?

Suyun sıcaklığı

Suyun kütlesi

Suyun derinliği

Suyun hacmi

Suyun yoğunluğu

Açıklama:

Görünür bölgede su yüzeyi tarafından enerjinin az bir kısmı yutulur, %5 den az bir kısmı yansıtılır ve büyük bir kısmı da geçirilir. Su, görünür bölgede mavi dalga boylarında en yüksek yansıtıma, yakın ve kısa dalga kızıl ötesi bölgelerde ise güçlü yutulmaya sahiptir. Bir su kütlesinin yansıtımındaki konumsal değişkenliği etkileyen faktörler; (i) su derinliği, (ii) su içerisindeki materyaller ve (iii) suyun yüzey pürüzlülüğü (dalgalılık) dür.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Yutulma saçılmanın tersine atmosfer içindeki moleküllerin farklı dalga boylarındaki enerjiyi yutma olayıdır. Yutulmaya neden olan temel bileşenler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Ozon, azot ve su buharı

Azot, karbondioksit ve su buharı

Ozon, karbondioksit ve azot

Ozon, karbondioksit ve su buharı

Ozon, karbonmonoksit ve su buharı

Açıklama:

Yutulmaya neden olan temel bileşenler ozon, karbondioksit ve su buharıdır. Bu bileşenler spektrumun birçok bölgesinde aktif olmalarına karşın asıl etkili oldukları bölgeler aşağıda verilmiştir:
Ozon: Daha çok canlılar için zararlı olan ultraviyole ışınlarının yutulmasına neden olur.
Karbondioksit: Spektrumun kızıl ötesi bölgesinde etkilidir. Sera gibi bir etkisi olduğundan “Greenhouse” gazı olarak da bilinir.
Su buharı: Spektrumun ısıl kızıl ötesi ve yakın mikrodalga ışınımlarını yutar.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Uzaktan algılamada temel eleman, yeryüzünün görüntüsünü kaydetme yeteneği olduğundan bu bilimin başlangıç noktası aşağıdaki buluşlardan hangisi kabul edilmektedir?

Fotoğrafın icadı

Helikopterin icadı

Dürbünün icadı

Televizyonun icadı

Balonun icadı

Açıklama:

Uzaktan algılamada temel eleman, yeryüzünün görüntüsünü kaydetme yeteneği olduğundan bu bilimin başlangıç noktası fotoğrafın icat edildiği tarih olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İlk uzaydan algılama faaliyetleri aşağıdaki gelişmelerin hangisi ile başlamıştır?

Sputnik Uydusu

Tiros-1 Uydusu

Skylab Sistemi

Landsat Sistemi

Alman V-2 roketleri

Açıklama:

İlk uzaydan algılama faaliyetleri Alman V-2 roketlerine yerleştirilen otomatik foto-kamera sistemiyle başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

İlk yeryüzü gözlem uydusu aşağıdakilerden hangisidir?

SpaceX

Apollo 11

Sputnik

SeaSAT

Apollo 13

Açıklama:

İlk yeryüzü gözlem uydusu Rusya tarafından 4 Ekim 1957 tarihinde fırlatılan Sputnik uydusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki şıklardan hangisinde uzaktan algılama teknolojilerinde temel bileşenleri doğru olarak verilmiştir?

Hedef-Enerji kaynağı-Algılayıcı

Enerji Kaynağı-İletim Yolu-Geri Bildirim

Enerji Kaynağı-İletim Yolu-Algılayıcı

Hedef-Enerji Kaynağı-İletim Yolu-Algılayıcı

Hedef-İletim Yolu-Algılayıcı-Geri Bildirim

Açıklama:

Uzaktan algılamanın tanımı geniş perspektifte birçok farklı teknolojileri içerse de tüm uzaktan algılama teknolojileri belirli temel kavramlara dayalı olup aynı temel bileşenleri içermektedir. Sistemdeki temel bileşenler; hedef, enerji kaynağı, iletim(yayılım) yolu ve bir algılayıcıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi aktif algılayıcı sistemlerden biridir?

Pasif Mikrodalga Radyoterapisi

LIDAR

Radyoterapi

Fizyoterapi

Fotoğrafik Sitemler

Açıklama:

Aktif algılayıcı sistemler kendi nerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçerler. LIDAR ve RADAR sistemleri buna örnek verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdaki şıklardan hangisinde atmosferde bulunan saçılımlar doğru olarak verilmiştir?

Rayleigh Saçılımı-Mie Saçılımı-Wien Saçılımı

Rayleigh Saçılımı-Mie Saçılımı-Planck Saçılımı

Rayleigh Saçılımı- Mie Saçılımı-Seçmesiz Saçılım

Planck Saçılımı-Wien Saçılımı-Seçmeli Saçılım

Rayleigh Saçılımı-Mie Saçılımı-Seçmeli Saçılım

Açıklama:

Atmosferdeki gazlar ve parçacıklar, elektromanyetik ışınımını yeniden yönlendirecek şekilde saçılmaya neden olurlar ve bu saçılım miktarı ışınımın dalga boyuna, gaz ve parçacıkların yoğunluğuna, ışınımın atmosferde aldığı yol miktarına bağlıdır. Atmosferde üç tür saçılım gerçekleşir: Rayleigh saçılımı, Mie saçılımı, Seçmesiz saçılım.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Sera gibi bir etkisi olduğundan ‘Greenhouse’ gazı olarak da bilinen gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Oksijen

Nitrojen

Karbondioksit

Azot

Hidrojen

Açıklama:

Karbondioksit spektrumun kızıl ötesi bölgesinde etkilidir. Sera gibi bir etkisi olduğundan “Greenhouse” gazı olarak da bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Cisimden yansıtılan ışınım miktarının gelen toplam ışınıma oranına verilen işim aşağıdakilerden hangisidir?

Ultraviyole

Kızıl ötesi

Frekans

Geçirim

Albedo

Açıklama:

Cisimden yansıtılan ışınım miktarının gelen toplam ışınıma oranı “albedo (yansıtabilirlik)”olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

I. Zeminin su içeriği
II. Zemini oluşturan minerallerin cins ve miktarı
III. Doku ve yüzey pürüzlüğü
IV. İnorganik madde içeriği
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri zeminin yansıtma özellikleri arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız IV

I, II ve III

Açıklama:

Genel olarak zeminlerin yansıtma özellikleri arasında, Zeminin su içeriği, Zemini oluşturan minerallerin cins ve miktarı, doku ve yüzey pürüzlüğü ve organik madde içeriği bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Algılayıcıya çok uzak olan yeryüzü cisimlerinin görüntüsünü gösteren bir yeryüzü gözlem uydusunun görüntüsünü doğru yorumlayabilmek için aşağıdakilerden hangisinin bilinmesi zorunlu değildir?

Kullanılan ışınım formu

Görüntü ölçeği

Işınımın nasıl toplandığı ve kaydedildiği

Kaydedilen özelliklerin görüntüdeki detay içeriği

Mikrodalga algılayıcı verileri

Açıklama:

Algılayıcıya çok uzak olan yeryüzü cisimlerinin görüntüsünü gösteren bu uydu görüntüsünü doğru yorumlayabilmek için;
-Ne tür bir ışınım formunun kullanıldığı
-Bu ışınımın nasıl toplandığı ve/veya kaydedildiği
-Görüntünün ölçeği
-Kaydedilen özelliklerin büyüklüklerine ve yansıtım değerlerine göre görüntüdeki detay içeriği vb. gibi soruların cevaplanması diğer bir ifade ile uzaktan algılama sistemini oluşturan temel kavramların bilinmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

I. Hedef
II. Enerji kaynağı
III. İletim yolu
IV. Algılayıcı
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri uzaktan algılama sisteminin temel bileşenidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıda verilen yeryüzündeki bilgilerin periyodik olarak toplanması amacıyla kullanılan uydulardan hangisi ilk askeri olmayan RADAR sistemidir?

Sputnik

Skylab

SeaSAT

Landsat

SIR-A

Açıklama:

İlk askeri olmayan RADAR sistemi, 1982’de SIR-A uydusunun fırlatılmasıyla başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen bilgi kesinlikle doğrudur?

Kondüksiyon ile transfer, ısının hareket halindeki sıvılarda veya gazlarda taşınım yoluyla aktarılmasıdır.

Konveksiyonla transfer, bir cismin komşu bölgeleri arasındaki sıcaklık farklarının etkisiyle gelişen ısı transferidir.

Işıma ile transfer, ısı enerjisi sıcak ortamdan soğuk ortama herhangi bir maddesel ortam olmaksızın aktarılıyorsa gerçekleşir.

Güneş’in Dünya’yı ısıtması enerjinin kondüksiyon ile transferi ile gerçekleşir.

Uzaktan algılama sisteminin bileşenleri arasındaki bağlantıyı elektromanyetik alanla sağlamak mümkün değildir.

Açıklama:

Isının, hareket halindeki sıvılarda veya gazlarda taşınım yoluyla aktarılması konveksiyon ile transferin tanımıdır. Kondüksiyon ile transfer, bir cismin komşu bölgeleri arasındaki sıcaklık farklarının etkisiyle gelişen ısı transferidir. Işıma ile transfer ise, ısı enerjisi sıcak ortamdan soğuk ortama herhangi bir maddesel ortam olmaksızın aktarılıyorsa gerçekleşir. Güneş’in Dünya’yı ısıtması enerjinin ışıma ile transferi ile gerçekleşir. Uzaktan algılama sisteminin bileşenleri arasındaki bağlantıyı elektromanyetik enerji oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Uzaktan algılamada özellikle hangi aralıkta yer alan dalga boyları ile ilgilenilmektedir?

1-100 nm

300-1000 cm

0,3-15 µm

1-10 m

1000m-

Açıklama:

Uzaktan algılamada, optik bölgeye karşılık gelen 0.3-15 μm arasındaki dalga boyları ile ilgilenilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

I. X Işını
II. Gama Işını
III. Ultraviyole
IV. Kızıl Ötesi
Yukarıdakilerden hangisi uzaktan algılamada kullanılan elektromanyetik spektral bölgelere örnek olarak verilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Gama ışını ve X ışını yeryüzü atmosferinde tümüyle yutulduğundan uzaktan algılama için mevcut değildir. Ultraviyole bölgeye karşılık gelen 0.03 - 0.3 mikrometre arasındaki dalga boyları yeryüzü atmosferindeki Ozon tarafından yutulur. Kızılötesi dalga boyunun sahip olduğu 0.7-0.9 mikrometre arası büyüklük atmosferden geçebildiği ve fotoğrafik film ile görüntülenebildiği için ve uzaktan algılama için kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Atmosferin üst tabakalarında oluşan, oluşan aynı zamanda gökyüzünün mavi renkte görünmesine de sebep olan saçılma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mie

Seçmesiz

Yutulma

Uzaya Geri Yansıma

Rayleigh

Açıklama:

Eletromanyetik ışınım atmosfer ile yutulma, saçılım ve tekrar uzaya geri yansıma olarak etkileşir. Mie, Seçmesiz ve Rayleigh saçılım türleridir. Rayleigh saçılımı atmosferin üst tabakalarında gerçekleşir, parçacıkların ışınımın dalga boyuna göre çok küçük olması durumunda gerçekleşir. Enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı, uzun dalga boylarına göre daha fazla olduğundan gökyüzünün mavi renkte görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Ozon, karbondioksit ve su buharı aşağıda verilen olaylardan hangisine sebebiyet veren temel bileşenlerdir?

Yutulma

Rayleigh

Geri Yansıma

Mie

Seçmesiz Saçılma

Açıklama:

Ozon, karbondioksit ve su buharı yutulmaya neden olan temel bileşenlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

I. Su içeriğine
II. Zemin minerallerinin cins ve miktarı
III. Doku ve yüzey özellikleri
IV. Organik madde içeriği
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri bir zeminin yansıtma özelliklerini doğrudan etkiler?

Yalnız I

Yalnız IV

I, II ve IV

I ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Genel olarak zeminlerin yansıtma özellikleri; (i) zeminin su içeriğine, (ii) zemini oluşturan minerallerin cins ve miktarına, (iii) doku ve yüzey pürüzlülüğüne ve (iv) organik madde içeriğine bağlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

I. Hedef
II. Enerji Kaynağı
III. İletim
IV. Algılayıcı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel uzaktan algılama sisteminin parçalarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Uzaktan algılamanın tanımı geniş perspektifte birçok farklı teknolojileri içerse de tüm uzaktan algılama teknolojileri belirli temel kavramlara dayalı olup aynı temel bileşenleri içermektedir. Sistemdeki temel bileşenler; (i) hedef, (ii) enerji kaynağı (iii) iletim(yayılım) yolu ve (iv) bir algılayıcıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hedeften gelen ışınımı (yansıtılan, iletilen ve/veya yayılan) ölçen ve kaydeden bir aygıt aşağıdakilerden hangisidir?

Hedef

Algılayıcı

Enerji Kaynağı

Panel

İletim

Açıklama:

Algılayıcı ise hedeften gelen ışınımı (yansıtılan, iletilen ve/veya yayılan) ölçen ve kaydeden bir aygıttır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Atmosfer veya okyanus üzerinden yansıtılmış (veya geri yansıtılan) Güneş ışınımını ölçen cihaza ne ad verilir?

LIDAR

Radyometre

Enerji Kaynağı

Panel

RADAR

Açıklama:

Radyometre: Atmosfer veya okyanus üzerinden yansıtılmış (veya geri yansıtılan) Güneş ışınımını ölçerler.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçen cihazlara verilen ad nedir?

Hedef

Radyometre

Enerji Kaynağı

Panel

Aktif Algılayıcı Sistemler

Açıklama:

Aktif Algılayıcı Sistemler: Kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçerler. Diğer bir deyişle, bu tip algılayıcılar Güneş enerjisine ihtiyaç duymazlar. Mevsim veya günün zamanına bakılmaksızın kendi ışınlarını kendileri gönderir ve yansıtılan enerjiyi geri almak suretiyle görüntü elde ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi aktif algılayıcı sistemlerdendir?

RADAR

Radyometre

Enerji Kaynağı

Panel

Aktif Algılayıcı Sistemler

Açıklama:

LIDAR (Işık Saptama ve Uzaklık Belirleme - LIght Detection And Ranging) ve RADAR (Radyo Dalgaları ile Saptama ve Uzaklık Belirleme - RAdio Detection And Ranging) aktif algılayıcı sistemlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Birbirini takip eden dalga tepeleri arasındaki mesafeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Periyot

Nanometre

Dalga boyu

Frekans

Hertz

Açıklama:

Dalga boyu, birbirini takip eden dalga tepeleri arasındaki mesafedir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yeryüzü atmosferinde tümüyle yutulduğundan uzaktan algılama için uygun olmayan 0.03 - 30 nanometre dalga boyu aralığındaki spektral bölgeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Gama Işını

Ultraviyole

Kızıl ötesi

X-Işını

Radyo dalgaları

Açıklama:

0.03 - 30 nanometre dalgaboyu aralığında olan ve Yeryüzü atmosferinde tümüyle yutulduğundan uzaktan algılama için uygun olmayan spektral bölgeye X-Işınları denir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Fotoğrafik ultraviyole
II. Kızıl ötesi
III. Yansıtıcı kızıl ötesi
IV. Gama Işınları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uzaktan algılama için kullanılabilen elektromanyetik spektrum bölgelerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Fotoğrafik ultraviyole, Görünür, Kızıl ötesi, Yansıtıcı Kızıl ötesi ve Isıl Kızıl ötesi bölgeleri uzaktan algılama için kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. Rayleigh Saçılımı
II. Mie Saçılımı
III. Seçmesiz Saçılım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri atmosferde meydana gelen saçılımlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Atmosferde üç tür saçılım gerçekleşir:
-Rayleigh saçılımı
-Mie saçılımı
-Seçmesiz saçılım

Doğru Cevap: E

Soru 63

I. Su derinliği
II. Su içerisindeki materyaller
III. Suyun yüzey pürüzlülüğü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir su kütlesinin yansıtımındaki konumsal değişkenliği etkileyen faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Bir su kütlesinin yansıtımındaki konumsal değişkenliği etkileyen faktörler; (i) su derinliği, (ii) su içerisindeki materyaller ve (iii) suyun yüzey pürüzlülüğü (dalgalılık)’dür. Sığ yüzeylerde yansıtım su yüzeyinin yanı sıra su tabanı ile de ilişkilidir. Sığ su kütlelerinde yansıtım, su taban yapısının yansıtım özellikleri tarafından etkilenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama biliminin başlangıç noktası olarak kabul edilir?

Uydunun icadı

Televizyonun icadı

Fotoğrafın icadı

Radarın icadı

Bilgisayarın icadı

Açıklama:

Uzaktan algılamada temel eleman, yeryüzünün görüntüsünü kaydetme yeteneği olduğundan bu bilimin bailangıç noktası fotoğrafın icat edildiği tarih olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın temel bileşenlerinden biri değildir?

Hedef

Enerji kaynağı

İletim yolu

Algılayıcı

Radar

Açıklama:

Uzaktan algılamanın tanımı geniş perspektifte birçok farklı teknolojileri içerse de tüm uzaktan algılama teknolojileri belirli temel kavramlara dayalı olup aynı temel bileşenleri içermektedir. Sistemdeki temel bileşenler; (i) hedef, (ii) enerji kaynağı, (iii) iletim(yayılım) yolu ve (iv) bir algılayıcıdır

Doğru Cevap: E

Soru 66

Nesnelerden yayılan ısı enerjisini ölçmeye yarayan termal kamera, uzaktan algılamanın hangi temel bileşeninin bir türüdür?

Hedef

Enerji kaynağı

İletim yolu

Algılayıcı

Yer istasyonu

Açıklama:

Termal kamera, kızılötesi dalga boyu spektrumunda, ekipmanla doğrudan temas gerçekleştirmeksizin sıcaklık modellerini algılayan bir cihazdır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Pasif algılayıcı sistemler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Atmosfer üzerinden geri yansıtılan Güneş ışınımını ölçen radyometre bir pasif algılayıcı sistemdir.

Güneş enerjisine ihtiyaç duymazlar

Kendi enerjisini/sinyalini ileterek hedef cisimden geri yansıtılan enerjiyi ölçerler.

RADAR bir pasif algılayıcı sistemdir.

LIDAR bir pasif algılayıcı sistemdir.

Açıklama:

Pasif algılayıcı sistemler hedef cisimden yayılan ve/veya yansıtılan ışınım enerjisini ölçerler. Diğer bir deyişle bu tip algılama yapan algılayıcılar, Güneş’in gönderdiği ışınlar aracılığıyla (veya Güneş Dünya’yı aydınlattığı sürece) cisimden yansıtılan ışınları ölçerler.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Dalga boyunun artmasıyla enerji ve frekansta nasıl bir değişim gözlenir?

Enerji artar, frekans artar.

Enerji azalır, frekans azalır.

Enerji artar, frekans azalır.

Enerji azalır, frekans artar

Her ikisi de değişmez.

Açıklama:

Enerji, frekansla doğru ve dalga boyu ile ters orantılı olduğundan artan dalga boyuyla enerjide bir azalma gözlenmektedir. Dalga boyu frekans ile ters orantılıdır. Dolayısıyla dalga boyu arttıkça frekans azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Uzaktan algılamada cisimlerden yansıtılan enerji miktarı önemlidir. Cisimden yansıtılan ışınım miktarının gelen toplam ışınıma oranı “albedo (yansıtabilirlik)” olarak tanımlanmaktadır. Bir cisim gelen ışınımın büyük bir kısmını yansıtıyorsa yüksek albedo değerine sahip olacak ve açık renk tonunda gözükecektir. Buna göre aşağıdaki cisimlerden hangisinin albedo değeri daha yüksektir.

Nemli toprak

Okyanus

Kar

Ormanlık alan

Taş kömürü

Açıklama:

Genel olarak yeryüzü cisimleri arasında en yüksek albedo oranına sahip olan cisimler kar ve kum, en düşük albedo değerlerine sahip olanlar ise yeni sürülmüş nemli topraklar ve ormanlık alanlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Kızıl ötesi bölgesi elektromanyetik spektrumda aşağıdaki hangi dalga boyu aralığına düşmektedir?

0.03 - 30 nanometre

0.1 - 100 cm

0.03 - 0.4 mikrometre

0.4 - 0.7 mikrometre

0.7 - 1000 mikrometre

Açıklama:

Kızıl ötesi bölgesi elektromanyetik spektrumda 0.7 - 1000 mikrometre dalga boyu aralığına düşer.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Bir elektromanyetik dalganın frekansı 300 000 Ghz (Ghz = 10⁹ s^-1) ise bu ışınımın dalga boyu ne kadardır? (ışık hızı c = 3x10⁸ m/s)

1 mikrometre

1 nanometre

10 mikrometre

10 nanometre

5 mikrometre

Açıklama:

Işık hızı = frekans x dalga boyu eşitliğinden elektromanyetik dalganın dalga boyu 1 mikrometre olarak hesaplanır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Atmosferin üst tabakalarında oluşan ve parçacıkların ışınımın dalga boyuna göre çok küçük olması durumunda gerçekleşen saçılma türüne ne ad verilir?

Mie

Rayleigh saçılımı

Seçmesiz saçılım

Yutulma

Albedo

Açıklama:

Atmosferin üst tabakalarında oluşan bu saçılma türü parçacıkların (örn. nitrojen ve oksijen molekülleri, ufak tanecikler, vb.), ışınımın dalga boyuna göre çok küçük olması durumunda gerçekleşir. Enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı, uzun dalga boylarına göre daha fazla olduğundan gökyüzünün mavi renkte görülmesinin sebebi de budur.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Elektromanyetik spektrumda görünür bölgenin en kısa dalga boyu mavi renk, en uzun dalga boyu ise kırmızı renktir. Buna göre gökyüzünün gün doğumu, gün ortası ve gün batımında farklı renklerde görülmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı, uzun dalga boylarına göre daha fazla olduğundan gökyüzü mavi renkte görülür.

Gün doğumunda ve gün batımında enerjinin uzun dalga boylarındaki saçılımı gün ortasına göre daha fazladır.

Gün doğumunda ve gün batımında Güneş ışınları atmosferden geçerken gün ortasına göre daha fazla yol alır.

Gün ortasında enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı gün doğumuna ve gün batımına göre daha fazladır.

Mavi renk görünür bölgenin en kısa dalga boyu olduğundan saçılma bu bölgede görünür bölgenin diğer kısımlarına göre daha düşüktür.

Açıklama:

Enerjinin kısa dalga boylarındaki saçılımı, uzun dalga boylarına göre daha fazladır.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Algılayıcının hareket doğrultusuna paralel doğrultuda dizilmiş detektörler içeren tarayıcılar hangi sınıfa girmektedir?

Line

Whiskbroom

Pushbroom

Circular

Sinusoidal

Açıklama:

Algılayıcının hareket doğrultusuna paralel doğrultuda dizilmiş detektörler içeren tarayıcılar "whiskbroom" türü olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Alçak yörüngeli sınıfına giren uyduların yere göre uzaklığı hangi aralıktadır?

250-300 km

300-400 km

500-2000 km

30000-36000 km

> 36000 km

Açıklama:

Yere göre mesafesi 500-2000 km olan uydular alçak yörüngeli kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

I. DD
II. DY
III. YY
IV. YD
Yukarıdakilerden hangileri bir Radar sisteminde sinyalin iletimi ve geri alımı için mümkün polarizasyon türlerindendir? (D=Dikey, Y=Yatay)

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Radarlar için YY, DD, DY ve YD polarizasyon türlerinin hepsinde sinyal iletimi ve geri alımı mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 4

I. Geniş kapsama alanı
II. Otomatik dijital görüntü işleme
III. Esnek zamanlama
IV. Politik sınırlarla ilgili yasal sınırlamanın olmayışı
Yukarıdakilerden hangileri uydu-bazlı algılama sistemlerinin sahip olduğu avantajlardandır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Geniş kapsama alanı, otomatik dijital görüntü işleme ve politik sınırlarla ilgili yasal sınırlamanın olmayı uydu bazlı bir algılama sisteminin sahip olduğu avantajlardanken bu tür uydularla, istenen zamanda istenen konum üzerinden görüntü alınamadığından esnek bir zamanlamaya sahip değillerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakiler hangisi uçak-bazlı algılama sistemlerinin uydu-bazlı algılama sistemlerine göre sahip olduğu avantajlardandır?

Geniş kapsama alanı

Yeryüzünü sürekli izleme

Birim alan başına göreceli daha düşük maliyet

Politik sınırlarla ilgili yasal sınırlamaların olmayışı

Yüksek spektral çözünürlük

Açıklama:

Uçak-bazlı algılama sistemlerinin uydu-bazlı sistemlere göre en önemli avantajlarından biri daha yüksek spektral çözünürlükte görüntü elde etmeleridir. Diğer seçenekler, uydu-bazlı sistemlerin uçak-bazlı sistemler üzerindeki üstünlükleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

1957'de uzaya gönderilen ilk uydu aşağıdakilerden hangisidir?

Sputnik

Landsat

SPOT

Hubble

Sentinel

Açıklama:

Uzaya gönderilen ilk uydu 1957'de Sputnik'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi insanlı bir uydudur?

Landsat

Gemini

Sentinel

Ikonos

Meteosat

Açıklama:

Apollo ve Gemini insanlı uydu sınıfına dair örneklerdendir. Diğer seçenekler insansız uydulara dair örneklerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Göktürk 2 uydusu, kütlesine göre hangi uydu sınıfına girmektedir?

Orta boy

Mini

Mikro

Nano

Femto

Açıklama:

Göktürk 2 uydusu yaklaşık 410 kg'lik kütlesiyle, kütlesine göre mini uydular sınıfındadır (100-500 kg).

Doğru Cevap: B

Soru 9

Uydu konumunun Dünya'nın Ekvator düzlemi üzerindeki izdüşümünün dönüşü ile aynı olması durumu nasıl isimlendirilir?

Kutupsal yörünge

Retrograde yörünge

Prograde yörünge

Jeosabit yörünge

Jeosenkronize yörünge

Açıklama:

Uydu konumunun Dünya'nın Ekvator düzlemi üzerindeki izdüşümünün dönüşü ile aynı olması durumu prograde yörünge olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdaki uydu türlerinden hangisi en kısa yörüngesel periyoda sahiptir?

Orta yükseklikte yörüngeli uydular (MEO)

Jeosenkronize uydular

Jeosabit uydular

Alçak yörüngeli uydular (LEO)

Uzay gözlem uyduları

Açıklama:

Bu seçenekler arasında alçak yörüngeli uydular, uzaklık açısından Dünya'ya en yakın olmaları sebebiyle merkezkaç kuvvetinden kaçabilmek için daha hızlı dönmektedirler. Bu sebeple en kısa yörüngesel periyoda sahiptirler.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Görüntünün belirli bir zaman aralığında bir bütün olarak değil de nokta bazında tarama doğruları şeklinde alınması durumundaki ölçme modu aşağıdakilerden hangisidir?

Çevreleme Sistemleri

Tarama Sistemleri

Algılayıcı Sistemler

Belirleyici Sistemler

Doğrulayıcı Sistemler

Açıklama:

Tarama sistemleri, görüntünün nokta bazında tarama doğruları şeklinde alınması durumundaki ölçme modudur.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Line tarayıcı
II. Whiskbroom tarayıcı
III. Pushbroom tarayıcı
IV. Tv vidicon
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tarama sistemlerindendir?

I-II

II-III

II-III-IV

I-II-III

III-IV

Açıklama:

Genel olarak 3 farklı türde tarama sistemi vardır. Bunlar: line tarayıcı, whiskbroom tarayıcı ve pushbroom tarayıcıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Algılayıcı sistemler, kullanılan elektromanyetik spectrum bölgesine bağlı olarak gruplandırıldığında aşağıdaki sistemlerden hangisi bu gruplandırma içerisinde yer alır?

Yer-bazlı algılama sistemleri

Uçak-bazlı algılama sistemleri

Uydu-bazlı algılama sistemleri

Mikrodalga algılayıcı sistemler

Atmosfer-bazlı algılayıcı sistemler

Açıklama:

Algılayıcı sistemler, kullanılan elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı olarak; optik algılayıcı sistemler, ısıl algılayıcı sistemler, mikrodalga algılayıcı sistemler olarak gruplandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Optik/ısıl görüntüleme sistemleri aşağıdakilerden hangisine göre gruplandırılmaktadır?

Frekans bandı

Polarizasyon modunun kombinasyonu

Spektral bant sayısı

Teknolojik gelişmelere

Yer çözünürlük elemanına

Açıklama:

Optik/ısıl görüntüleme sistemleri kullanılan spektral bant sayısına göre gruplandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisinde uçak-bazlı platformların algılama aralığı doğru olarak verilmiştir?

50km’ye kadar

100 ile 36000 km’ye kadar

250-300 km

300-400 km

50-100 km

Açıklama:

Uçak-bazlı platformlar: uçak, helikopter, yüksek irtifalı uçak, balon 50 km’ye kadar algılama yapabilen platformlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I. Geniş kapsama alanı
II. Birim alan başına göreceli daha düşük maliyet
III. Yüksek spektral çözünürlük
IV. Otomatik dijital görüntü işleme
V. Esnek zamanlama
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri uydu-bazlı algılama sistemlerinin özelliklerindendir?

II-III-V

II-IV-V

I-III-IV

III-IV-I

I-II-IV

Açıklama:

Uydu-bazlı algılama sistemlerinin özellikleri: geniş kapsama alanı, daha düşük mekansal çözünürlük, yeryüzünü sürekli izleme, birim alan başına göreceli daha düşük maliyet, otomatik dijital görüntü işleme, uydu ömrü süresi, politik sınırlarla ilgili yasal sınırlamaların olmayışı ve artan platform hızıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Genel anlamda herhangi bir cisim etrafında dönen cisimlere ne denilmektedir?

Platform

Yörünge

Gezegen

Uydu

Spektrum

Açıklama:

Genel anlamda herhangi bir cisim etrafında dönen cisimlere uydu denir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Uydular kütlelerine göre sınıflandırıldığında, 0.1 kg-1 kg arasında kütleye sahip uydulara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mini uydular

Nano uydular

Piko uydular

Femto uydular

Mikro uydular

Açıklama:

Uydular kütlelerine göre;
- Büyük uydular: ağırlığı 1 tondan fazla (Hubble, Türksat 3A)
-Orta boy uydular: 500 kg - 1 ton (THEOS)
-Mini uydular: 100 kg - 500kg (Göktürk -II)
-Mikro uydular: 10 kg - 100 kg (UoSAT-1)
-Nano uydular: 1 kg - 10 kg (Delfi C3)
-Piko uydular: 0,1kg - 1kg (İTÜpSAT1)
-Femto uydular: Ağırlığı 0,1 kg’dan az olarak sınıflandırılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İlk Jeosabit uydu aşağıdakilerden hangisidir?

GOES

Meteosat

GMS

SYNCOM-3

INSAT

Açıklama:

İlk jeosabit uydu 1964 yılında uzaya fırlatılan SYNCOM-3 uydusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Daha çok navigasyon amaçlı kullanılan ve yörüngesel periyotları yaklaşık 2-24 saat olan ve Dünya yüzeyinde yaklaşık 10000km yükseklikte bulunan uydu sistemleri aşağıdakilerden hangisidir?

Jeosabit ve Jeosenkronize uydular(GEO)

Orta yükseklikte yörüngeye sahip uydular(MEO)

Alçak Yörüngeli uydular (LEO)

Ekvatoral yörüngeye sahip uydular

Kutupsal görüngeye sahip uydular

Açıklama:

Daha çok navigasyon amaçlı kullanılan ve yörüngesel periyotları yaklaşık 2-24 saat olan ve Dünya yüzeyinde yaklaşık 10000km yükseklikte bulunan uydu sistemleri Orta yükseklikte yörüngeye sahip uydulardır(MEO).

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Yer-bazlı algılama sistemleri
II. Uçak-bazlı algılama sistemleri
III. Uydu- bazlı algılama sistemleri
IV. Optik algılayıcı sistemler
Algılayıcı sistemler kullanılan platformlara bağlı olarak gruplandırıldığında yukarıdaki sistemlerden hangileri bu grup içerisinde yer alır?

Yalnız IV

I, II ve III

I ve III

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Algılayıcı sistemler, kullanılan platforma bağlı olarak, yer-bazlı algılama sistemleri, uçak-bazlı algılama sistemleri, uydu-bazlı algılama sistemleri olarak gruplandırılabilir. Optik algılayıcı sistemler, kullanılan elektromanyetik spektruma göre bir gruplama sınıfıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Optik algılayıcı sistemler
II. Isıl algılayıcı sistemler
III. Mikrodalga algılayıcı sistemler
Algılayıcı sistemler kullanılan elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı olarak gruplandırıldığında yukarıdaki sistemlerden hangileri bu grup içerisinde yer alır?

Yalnız III

I, II ve III

I ve III

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Algılayıcı sistemler, kullanılan elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı olarak, Optik algılayıcı sistemler, ısıl algılayıcı sistemler (ısıl kızıl ötesi), mikrodalga algılayıcı istemler olarak gruplandırılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Yapay açıklıklı radar görüntüleme sistemleri kullanılan frekans bandı ile polarizasyon modunun kombinasyonuna göre gruplandırılırsa, aşağıdaki sistemlerden hangisi bu grubun dışında yer alır?

Tek frekanslı (L - bant veya C - bant veya X - bant) sistemler

Çoklu frekans (iki veya daha fazla frekans bandının kombinasyonu) sistemleri

Tek polarizasyonlu (DD veya YY veya YD) sistemler

Çoklu polarizasyon (iki veya daha fazla polorizasyon modunun kombinasyonu) sistemleri

Çok spektrumlu (birkaç spektral bant) sistemler

Açıklama:

Yapay açıklıklı radar görüntüleme sistemleri kullanılan frekans bandı ile polarizasyon modunun kombinasyonuna göre gruplandırılmaktadır. Bunlar; tek frekanslı (L -bant veya C -bant veya X -bant) sistemler, çoklu frekans (iki veya daha fazla frekans bandının kombinasyonu) sistemleri, tek polarizasyonlu (DD veya YY veya YD) sistemler, çoklu polarizasyon (iki veya daha fazla polorizasyon modunun kombinasyonu) sistemleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Uzaktan algılama sistemleri dersi kapsamında çalışma yapan bir öğrencinin, yerden yaklaşık 1000 km yükseklikten veri alabilmesi için görüntü kalitesi ve kapsama alanı değerlendirildiğinde hangi tip algılama platformundan faydalanması daha doğru olacaktır?

Uçak-bazlı platformlar

Uzay mekiği

Uzay İstasyonu

Alçak yörüngeli uydular

Yüksek yörüngeli uydular

Açıklama:

Uçak bazlı platformlar yaklaşık 50 km’ ye kadar, uzay mekiği 250 ile 300 km arasında, uzay istasyonu 300 ile 400 km arasında, alçak yörüngeli uydular 500 ile 2000 km arasında ve yüksek yörüngeli uydular ise yaklaşık 36000 km ye kadar yüksek görüntü kalitesinde veri sağlayabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi insansız uydulara örnek olarak verilemez?

Landsat

Apollo

Meteosat

Ikonos

Envisat

Açıklama:

Landsat, Meteosat, Ikonos ve Envisat insansız uydular için örnek teşkil etmektedir. Apollo ise insanlı uydular için örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. Piko uydular
II. Askeri uydu sistemleri
III. Femto uydular
IV. Uzaktan algılama uydu sistemleri
V. Navigasyon uydu sistemleri
Uydular kullanım amaçlarına göre gruplandırıldığında yukarıdakilerden hangileri bu grup içerisinde yer alır?

I ve III

II, IV ve V

II, III ve IV

Yalnız V

II ve V

Açıklama:

Kullanım amaçlarına göre uydular gruplandırıldığında, Askeri amaçlı uydu sistemleri, Haberleşme amaçlı uydu sistemleri, Meteoroloji uydu sistemleri, Navigasyon amaçlı uydu sistemleri, Uzaktan algılama (yeryüzü gözlem) amaçlı uydu sistemleri ve Uzay araştırma uydu sistemleri bu grup içerisinde yer alır. Piko ve Femto uydular ise kütlelerine göre sınıflandırılmış uydulardır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Bir alçak yörüngeli uydunun (LEO) ömrü, yörüngesine yerleştirildikten sonra ortalama ne kadardır?

4-7 Yıl

10-15 Yıl

20-50 Yıl

50-100 Yıl

100-200 Yıl

Açıklama:

Alçak yörüngeye sahip olduklarından bu uyduların yörüngelerinde kalabilmesi için sık sık konumlandırılması ve dolayısı ile enerji harcamaları gerekmektedir. Bu nedenle bu tip uyduların ömrü genelde daha kısadır. (ortalama 4-7 yıl)

Doğru Cevap: A

Soru 28

Bir orta yükseklikte yörüngeye sahip uydunun (MEO) ömrü ortalama ne kadardır?

0-5 Yıl

5-10 Yıl

10-15 Yıl

15-25 Yıl

25-50 Yıl

Açıklama:

Orta yükseklikte yörüngeye sahip bir uydunun ortalama ömrü 10-15 yıl arasındadır. LEO uyduları gibi GEO (Jeosabit ve Jeosenkronize Uydular) uydularına nazaran ömürleri daha kısadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

1964 yılında uzaya fırlatılan ilk jeosabit uydu aşağıdakilerden hangisidir?

SYNCOM-3

GOES

METEOSAT

GMS

INSAT

Açıklama:

1964 yılında uzaya fırlatılan ilk jeosabit uydu, SYNCOM-3 isimli uydudur. GOES, METEOSAT, GMS ve INSAT görünür ve kızıl ötesi bantları ile yeryüzü ve atmosfer hakkında bilgi sağlayan meteorolojik amaçlı GEO uydulara örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi daha çok keşif ve çevresel izleme çalışmalarına yönelik olan kutupsal yörüngeye sahip uydulara örnek olarak verilebilir?

GOES

SPOT

GMS

INSAT

SYNCOM-3

Açıklama:

GOES, GMS, INSAT VE SYNCOM-3 jeosabit uydulardır. SPOT ise kutupsal yörüngeye sahip olan alçak yörüngeli bir uydudur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

I. Line Tarayıcı
II. Whiskbroom Tarayıcı
III. Pushbroom Tarayıcı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarama sistemleri içerisinde yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Görüntüyü tek bir dedektör elemanıyla oluşturan “line tarayıcı”, algılayıcının hareket doğrultusuna paralel doğrultuda dizilmiş dedektör dizisi içeren “whiskbroom tarayıcı” ve algılayıcının hareket doğrultusuna dik doğrultuda dizilmiş dedektör dizisi içeren “pushbroom tarayıcı” üç farklı türdeki tarama sistemlerini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi kullanılan platforma bağlı bir algılayıcı sistem grubudur?

Uçak bazlı algılama sistemleri

Motorsiklet bazlı algılama sistemleri

İnsan bazlı algılama sistemleri

Optik algılama sistemleri

Mikrodalga algılayıcı sistemler

Açıklama:

Uçak bazlı algılama sistemleri, algılayıcı sistemler için platforma bağlı bir grup iken optik algılama sistemler ve mikrodalga algılayıcı sistemler ise elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uçak bazlı algılama sistemlerinin uydu bazlı sistemlerden ayırt edici farkıdır?

Geniş kapsama alanı

Yeryüzünü sürekli izleme

Otomatik dijital görüntü işleme

Yüksek spektral çözünürlük

Uydu ömrü süresince homojen veri

Açıklama:

Geniş kapsama alanı, Yeryüzünü sürekli izleme, Otomatik dijital görüntü işleme, Uydu ömrü süresince homojen veri uydu bazlı algılama sistemlerine ait özellikler iken, Yüksek spektral çözünürlük uçak bazlı sistemlere ait ayırt edici bir özelliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi optik /ısıl görüntüleme sistemlerinde kullanılan spektral bant sayısına göre uzaktan algılama sistemi grubudur?

Çok spektrumlu

Tek frekanslı

Çoklu frekans sistemleri

Tek polarizasyonlu

Çoklu polarizasyon sistemleri

Açıklama:

Çok spektrumlu sistemler, optik /ısıl görüntüleme sistemlerinde kullanılan spektral bant sayısına göre uzaktan algılama sistemi grubundayken, tek frekanslı ve çoklu frekans sistemleri ile tek polarizasyon ve çoklu polarizasyon sistemleri, yapay açıklıklı radar görüntüleme sistemlerinde kullanılan frekans bandı ile polarizasyon modunun kombinasyonunu içeren gruplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi uzaya gönderilen ilk uydunun adıdır?

Apollo

Gemini

Landsat

Sputnik

Meteosat

Açıklama:

1957 yılında uzaya gönderilen ilk uydunun adı Sputniktir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisinde kütlelerine göre sınıflandırılmış uydularda uydu sınıfı ve ağırlıkları yanlış verilmiştir?

Orta boylu uydular: 500kg-1 ton

Piko uydular: 0,1 kg-1 kg

Nano uydular: 1 kg- 10 kg

Mini uydular 50 kg - 100 kg

Femto uydular: ağırlığı 0,1 kg den az

Açıklama:

Mini uydular ağırlıkları 100-500 kg arasında olan uydulardır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Jeosabit yörüngeye sahip uyduların dünyaya olan uzaklığıdır?

<2000 km

10000 km

36000km

1500-5000 km

13000-20000 km

Açıklama:

Jeosabit yörüngeye sahip uydular dünyadan 36000 km uzaklıkta yörğngeye sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdaki uydulardan hangisinin yörüngesel devri dünyanın dönüş periyoduna eşittir?

Ekvatoral yörüngeye sahip uydular

Kutupsal yörüngeye sahip uydular

Orta yükseklikte yörüngeye sahip uydular

Jeosabit yörüngeye sahip uydular

Navigasyon uyduları

Açıklama:

Jeosabit uyduların yörüngesel devri dünyanın dönüş periyoduna eşittir ve 24 saate bir tur tamamlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Kutupsal yörüngeye sahip uydular kaç derecelik inklinasyon açısına sahiptir?

Açıklama:

Kutupsal yörüngeye sahip uydular 90 derecelik inklinasyon açısına sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

1964 yılında uzaya fırlatılan ilk Jeosabit uydu aşağıdakilerden hangisidir?

GOES

GMS

INSAT

Meteosat

SYNCOM-3

Açıklama:

İlk Jeosabit uydu 1964 yılında uzaya fırlatılan SYNCOM-3 uydusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Algılanan hedeflerden alınan ışınımı bir elektrik sinyal gücü veya diğer nicel birimde ölçen sistemlere ne ad verilir?

Uydu sistemi

Görüntü veren algılayıcılar

Görüntü vermeyen algılayıcılar

Kapsama alanı

Yörünge

Açıklama:

Görüntü vermeyen algılayıcılar, algılanan hedeflerden alınan ışınımı bir elektrik sinyal gücü veya diğer nicel birimde ölçen sistemlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Açığa çıkan elektronları harekete geçiren veya iyonize etmek için kullanan veya görüntü üreten aygıtlarda gösteren sistemlere ne ad verilir?

Kapsama alanı

Görüntü veren algılayıcılar

Yörünge

Uydu sistemi

Görüntü vermeyen algılayıcılar

Açıklama:

Görüntü veren algılayıcılar, açığa çıkan elektronları harekete geçiren veya iyonize etmek (örn. film tabakasındaki gümüş iyonları) için kullanan veya görüntü üreten aygıtlarda (örn. TV, bilgisayar monitörü, katod ışın tübü, vb.) gösteren sistemlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Doğal kaynaklardan yansıtılan veya yayılan elektromanyetik ışınımı saptayan algılayıcılara ne ad verilir?

Pasif algılayıcılar

Yörünge algılayıcıları

Aktif algılayıcılar

Uydu sistemi algılayıcıları

Senkronize algılayıcılar

Açıklama:

Pasif Algılayıcılar, doğal kaynaklardan yansıtılan veya yayılan elektromanyetik ışınımı saptayan algılayıcılardır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Yapay olarak üretilen enerji kaynaklarından cisimlere ışınım gönderen ve geri yansıtılan ışınımı saptayan algılayıcılara ne ad verilir?

Pasif algılayıcılar

Yörünge algılayıcıları

Aktif algılayıcılar

Uydu sistemi algılayıcıları

Senkronize algılayıcılar

Açıklama:

Aktif algılayıcılar, yapay olarak üretilen enerji kaynaklarından cisimlere ışınım gönderen ve geri yansıtılan ışınımı saptayan algılayıcılardır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Keşif ve haritalama amaçlı kullanılan uydu sistemleri düşünüldüğünde 1997 ve sonrası kullanılan uydu sistemleri kaçıncı kuşak uydu sistemleridir?

Birinci kuşak uydu sistemleri

İkinci kuşak uydu sistemleri

Üçüncü kuşak uydu sistemleri

Dördüncü kuşak uydu sistemleri

Beşinci kuşak uydu sistemleri

Açıklama:

Günümüzde keşif ve haritalama amaçlı kullanılan uydu sistemlerindeki teknolojik gelişmeler göz önüne alındığında mevcut uydu sistemleri;
-Birinci kuşak uydu sistemleri (1970-1982),
-kinci kuşak uydu sistemleri (1982-1997),
-Üçüncü kuşak uydu sistemleri (1997 ve sonrası) olarak 3 ayrı grupta toplanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

50 m’ye kadar olan yüksekliklerdeki uzaktan algılama sistemlerinin platformlarına ne ad verilir?

Yer-bazlı platformlar

Uçak-bazlı platformlar

Uydu-bazlı platformlar

Uzay mekiği

Alçak yörüngeli uydular

Açıklama:

Yer-bazlı platformlar: yer, araç ve/veya kule gibi 50 m’ye kadar olan uzaklıklarda kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

300-400 km uzaklıktan algılama yapan uzaktan algılama sistemlerine ne ad verilir?

Yüksek yörüngeli uydular

Uçak-bazlı platformlar

Uzay Mekiği

Uzay istasyonu

Alçak yörüngeli uydular

Açıklama:

Uzay istasyonları 300-400 km mesafeden algılama yapabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Kütlelerine göre uyduları sınıflandırıldığında 100-500kg arasındaki uydular aşağıdaki sınıflardan hangisine girmektedir?

Büyük uydular

Orta boy uydular

Mini uydular

Mikro uydular

Nano uydular

Açıklama:

Uydular kütlelerine göre;
-Büyük uydular: ağırlığı 1 tondan fazla (Hubble)
-Orta boy uydular: 500 kg - 1 ton (THEOS)
-Mini uydular: 100 kg - 500kg (Göktürk -II)
-Mikro uydular: 10 kg - 100 kg (UoSAT-1)
-Nano uydular: 1 kg - 10 kg (Delfi C3)
-Piko uydular: 0,1kg - 1kg (‹TÜpSAT1)
-Femto uydular: Ağırlığı 0,1 kg’dan az olarak sınıflandırılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Dönüş periyodu Dünya’nın dönüş hızına eşit hıza sahip uyduya ne ad verilir?

Aktif algılayıcılar

Jeosenkronize uydu

Ekvatoral yörüngeye sahip uydu

Jeosabit uydu

Kutupsal yörüngeye sahip uydu

Açıklama:

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından yapılan yönetmeliklerde bu iki uydu yörüngesi için yapılan tanımlamalar aşağıda verilmektedir:
Jeosenkronize uydu: Dönüş periyodu Dünya’nın dönüş hızına eşit hızı sahip uydu.
Jeosabit uydu: Dairesel ve direkt Dünya’nın ekvator düzleminde yer alan ve böylelikle Dünya’ya göre sabit konumda olan uydu, diğer bir deyişle Dünya’ya göre yaklaşık sabit konumda bulunan uydu.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Bir uydunun Dünya çevresindeki tam bir dönüşüne ne ad verilir?

Uydu sistemi

Kapsama alanı

Algılayıcı

Yörünge

Devir Süresi

Açıklama:

Bir uydunun Dünya çevresindeki tam bir dönüşü “devir süresi” ile adlandırılmakta ve yüksekliğe bağlı olarak bu süre değişmektedir. Diğer bir deyişle uydular ne kadar yüksekte ise, Kepler yasalarına göre o kadar yavaş hareket etmektedirler. Örneğin Dünya’dan 160 km yükseklikteki bir uydunun devir süresi, yaklaşık 1,5 saat, 36000 km yükseklikteki bir uydunun devir süresi yaklaşık 24 saattir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

1) Aşağıdakilerden hangisi " Tüm alandan gelen ışınımı bir kerede alan algılayıcı sistemler" dendir?

Tarama Sistemleri,

Çerçeveleme Sistemleri,

Algılayıcı Sistemler,

Optik Algılayıcı Sistemler,

Isıl Algılayıcı Sistemler,

Açıklama:

Tüm alandan gelen ışınımı bir kerede alan algılayıcı sistemler (örn. bir fotoğraf kamerası veya TV vidikon) Çerçeveleme Sistemleridir. Çerçevelenen alanın büyüklüğü sistemde kullanılan optik sistem ve açıklığı tanımlayan görüş alanına (FOV) bağlıdır. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

2) Yapay açıklıklı radar görüntüleme sistemleri neye göre gruplandırılır?

Elektromanyetik spektrumun farklı bölgelerine göre;

Spektral bant sayısına göre;

Keşif ve haritalama amaçlı kullanıma göre;

Tek bir dalga boyu bandına göre;

Frekans bandı ile polarizasyon modunun kombinasyonuna göre;

Açıklama:

Yapay açıklıklı radar görüntüleme sistemleri kullanılan frekans bandı ile polarizasyon modu' nun kombinasyonuna göre gruplandırılmaktadır:
• Tek frekansl› (L -bant veya C -bant veya X -bant) sistemler,
• Çoklu frekans (iki veya daha fazla frekans bandının kombinasyonu) sistemleri,
• Tek polarizasyonlu (DD veya YY veya YD) sistemler,
• Çoklu polarizasyon (iki veya daha fazla polorizasyon modunun kombinasyonu)
sistemleri. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

3) Aşağıdakilerden hangisi " Polarizasyon " un doğru tanımıdır?

Genelde, elektromanyetik dalganın elektrik alan vektör yönünü belirtmek için
kullanılan bir kavramdır.

Elektromanyetik spektrumun farklı bölgelerinde kullanılan algılayıcı sistemdir.

Hiperspektral ( yüzlerce spektral bant ) demektir.

Radarsat- I uydu sistemidir.

Yüksek yörüngeli uydu sistemidir.

Açıklama:

Polarizasyon, genelde elektromanyetik dalganın elektrik alan vektör yönünü belirtmek için kullanılan bir kavramdır. Radar sisteminde alıcı ve verici antenlerinin tasarımı da bu doğrultuda yapılır. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

4) Aşağıdakilerden hangisi ilk uzay istasyonu olup hangi ülkeye aittir?

MİR / Sovyetler Birliği,

SKYLAB / NASA,

SALYUT / Sovyetler Birliği,

ISS / ABD,

ESA / Europe,

Açıklama:

İlk uzay istasyonu Sovyetler Birliği’nin Salyut uzay istasyonudur. Daha sonra
NASA’nın Skylab istasyonu ve Sovyetler Birliği’nin ikinci uzay istasyonu olan Mir yörüngeye oturtulmuştur. Günümüzde 1998 yılında yapımına başlanan ve 350 km yükseklikteki bir yörüngede Dünya etrafında günde 15,7 kez dönmekte olan
Uluslararası Uzay İstasyonunda (ISS), yerçekimsiz ortamın yarattığı etkiler
araştırılmaktadır. Uluslararası uzay istasyonu bulutsuz gecelerde çıplak gözle
görülebilmektedir. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

5) Askeri, Haberleşme, Meteoroloji ve Navigasyon amaçlı uydu sistemleri neye göre gruplandırılır?

Genel anlamda,

Kütlelerine göre,

İnsansız özelliğine göre,

Kullanım amaçlarına göre,

Uydu yapısına göre,

Açıklama:

Uydular kullanım amaçlarına göre;
• Askeri amaçlı uydu sistemleri
• Haberleşme amaçlı uydu sistemleri
• Meteoroloji uydu sistemleri
• Navigasyon amaçlı uydu sistemleri
• Uzaktan algılama (yeryüzü gözlem) amaçlı uydu sistemleri
• Uzay araştırma uydu sistemleri
olarak gruplandırılmaktadır. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

6) Kepler’in gezegensel hareket yasaları, Güneş sisteminde bulunan gezegenlerin hareketlerini açıklayan kaç matematiksel kuralı açıklar?

Açıklama:

Kepler’in gezegensel hareket yasaları, Güneş sisteminde bulunan gezegenlerin hareketlerini açıklayan üç matematiksel kuralı açıklar. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

7) " Uydu konumunun Dünya’nın Ekvator düzlemi üzerindeki izdüşümünün dönüşü Dünya’nın dönüşü (batıdan doğuya) ile aynı yönde olması durumudur. "
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisi ile doğru tanımlanır?

Prograde Yörünge,

Alçak Yörünge,

Yörüngesel Period,

Yüksek Yörünge,

Yörüngesel Parametre,

Açıklama:

Prograde yörünge: Uydu konumunun Dünya’nın Ekvator düzlemi üzerindeki izdüşümünün dönüşü Dünya’nın dönüşü (batıdan doğuya) ile aynı yönde olması durumudur. Böyle bir uydunun yörünge eğimi 90 dereceden azdır. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

8) Aşağıdakilerden hangisi yörünge seçimine etki eden temel etki faktörlerinden biri değildir?

Tarama Alanı,

Yer izi arasındaki uzaklık,

Misyon ömrü,

Güneşle-senkronize,

Yörüngesel düşüş,

Açıklama:

Genelde yüksekliklerine, merkezinde bulunduğu cisme, inklinasyona, dış merkezliliğe ve senkronize durumlarına göre sınıflandırılan farklı yörüngelere sahip uydu sistemleri etki faktörü anlamında " Misyon ömrü " kavramı hariç diğer seçenekleri kapsar. " Misyon ömrü " ise Gereksinim Faktörü kapsamındadır. Doğru cevap " C " dir

Doğru Cevap: C

Soru 59

9) Aşağıdakilerden hangisi " Yörüngesel Düşüş " ün tanımıdır?

Yön ölçümünde veya ayarlamasında kullanılan ve açısal dengenin korunması ilkesine bağlıdır.

Yörüngenin yarı-büyük eksen uzunluğunun istem dışı nedenlerle yavaş yavaş azalmasıdır.

Uzaydaki başıboş uydu ve roketlerin bulunduğu ortam olarak ifade edilmektedir.

Dünya’nın kendi çevresinde tam bir dönüş yaptığı süre bir yıldız günüdür.

Dönüş periyodu Dünya’nın dönüş hızına eşit hıza sahip uydudur.

Açıklama:

Yörüngesel Düşüş: Yörüngenin yarı-büyük eksen uzunluğunun istem dışı nedenlerle ( örn. atmosferik sürükleme )yavaş yavaş azalmasıdır. Bir yörüngenin eğimi veya inklinasyonu uydu yörünge düzleminin ekvator düzlemiyle yaptığı açıdır. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

10) Aşağıdakilerden hangisi GEO uydulara verilebilecek bir örnek olamaz?

GOES (Amerika)

Meteosat (Avrupa Uzay Ajansı)

GMS (Japon)

INSAT (Hindistan)

NOAA (Amerika)

Açıklama:

İlk Jeosabit uydu 1964 yılında uzaya fırlatılan SYNCOM-3 uydusudur. Görünür
ve kızıl ötesi bantları ile yeryüzü ve atmosfer hakkında bilgi sağlayan meteorolo-jik amaçlı GEO ( Jeosabit ve Jeosenkronize Uydular ) uydulara örnek olarak " A, B, C ve D " seçenekleri gösterilirken, " E " seçeneği ise daha çok keşif ve çevresel izleme çalışmalarına yönelik kullanılan bir tip uydudur. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Optik/ışıl görüntüleme sistemleri kullanılan spektral bant sayısına göre gruplandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

Pankromatik sistemler

Tek frekanslı sistemler

Çoklu frekans sistemler

Tek polarizasyonlu sistemler

Çoklu polarizasyon sistemleri

Açıklama:

Pankromatik sistemler

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi keşif ve haritalama amaçlı 1982-1997 tarihlerinde kullanılan uydu sistemlerine verilen addır ?

Birinci kuşak uydu sistemleri

İkinci kuşak uydu sistemleri

Üçüncü kuşak uydu sistemleri

Dördüncü kuşak uydu sistemleri

Beşinci kuşak uydu sistemleri

Açıklama:

İkinci kuşak uydu sistemleri

Doğru Cevap: B

Soru 63

Yer-bazlı sistemlerden atmosferin dışında çalışabilen farklı yüksekliklere sahip olası platformlar yüksek yörüngeli uydularda ne kadardır ?

300-400 km

Yaklaşık 36000 km

250-300 km

>50 km. ye kadar

500-2000 km

Açıklama:

Yaklaşık 36000 km

Doğru Cevap: B

Soru 64

Uydu-bazlı algılama sistemleriyle uçak- bazlı algılama sistemlerinin temel farklılıkları göz öününde bulundurulursa aşağıdakilerden hangisi uydu-bazlı algılama sistemlerinın özelliklerinden birisi değildir?

Geniş kapsama alanı

Daha düşük mekânsal çözünürlük

Yeryüzünü sürekli izleme (24/7 operasyon)

Otomatik dijital görüntü işleme

Birim alan başına yüksek maliyet

Açıklama:

Birim alan başına yüksek maliyet

Doğru Cevap: E

Soru 65

Uzaya ilk uydu hangi tarihte gönderilmiştir?

1955

1956

1957

1958

1959

Açıklama:

1957

Doğru Cevap: C

Soru 66

''Algılayıcı sistem mimarisi'' tüm uzaktan algılama uygulamalarında kullanılacak uydu verilerinin çözünürlüğünün belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

Mekânsal

Spektral

Evrensel

Radyometrik

Zamansal

Açıklama:

Evrensel

Doğru Cevap: C

Soru 67

İlk uzay istasyonu hangisidir?

Yörünge İstasyonu

Sovyetler Birliği Salyut Uzay İstasyonu

NASA Skylab İstasyonu

Sovyetler Birliği Mir İstasyonu

Uluslarası Uzay İstasyonu ISS

Açıklama:

Sovyetler Birliği Salyut Uzay İstasyonu

Doğru Cevap: B

Soru 68

Uydular kullanım amaçlarına göre gruplandırıldıklarında aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalır?

Askeri amaçlı uydu sistemleri

Ülke araştırma uydu sistemleri

Haberleşme amaçlı uydu sistemleri

Navigasyon amaçlı uydu sistemleri

Meteoroloji uydu sistemleri

Açıklama:

Ülke araştırma uydu sistemleri

Doğru Cevap: B

Soru 69

Ağırlığı 0,1 kg’dan az olan uydulara ne ad verilir?

Nano uydular

Piko uydular

Femto uydular

Mikro uydular

Mini uydular

Açıklama:

Femto uydular

Doğru Cevap: C

Soru 70

Daha çok navigasyon amaçlı kullanılan ve yörüngesel periyotlar yaklaşık 2-24 saat olan ve Dünya yüzeyinden yaklaşık 10000 km yükseklikte (GEO uydularından daha alçakta fakat LEO uydularından daha yüksekte) bulunan uydu sistemlerine ne ad verilir?

Orta yükseklikte yörüngeye sahip uydular

Jeosenkronize uydular

Kutupsal yörüngeye sahip uydular

Ekvatoral yörüngeye sahip uydular

Jeosabit uydular

Açıklama:

Orta yükseklikte yörüngeye sahip uydular

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi insansız uydulardan biri değildir?

Landsat

Meteosat

Ikonos

Envisat

Apollo

Açıklama:

Apollo insanlı uydulardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi tarama algılama sistemine örnektir?

İnsan gözü

Amatör kamera

Kızıl ötesi kamera

Elektro-optik sistemler

TV vidikon

Açıklama:

Elektro-optik sistemler arama algılama sistemine örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Kullanım amaçlarına göre kaç farklı uydu türü vardır?

Açıklama:

Uydular kullanım amaçlarına göre 6 farklı uydu sistemi bulunmaktadır. Bunlar; askeri amaçlı uydu sistemleri, haberleşme amaçlı uydu sistemleri, meteoroloji uydu sistemleri, navigasyon amaçlı uydu sistemleri, uzaktan algılama (yeryüzü gözlem) amaçlı uydu sistemleri, uzay araştırma uydu sistemleri olarak gruplandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Ekvatoral yörüngeye sahip uyduların inklinasyon açısı kaç derecedir?

Açıklama:

Ekvatoral yörüngeye sahip uyduların inklinasyon açısı 0 derecedir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Jeosabit bir uydunun yörüngesel periyodu yaklaşık ne kadardır?

10 dakika

30 dakika

6 saat

24 saat

48 saat

Açıklama:

Jeosabit bir uydunun yörüngesel periyodu yaklaşık 24 saattir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Uydunun kuzeyden güneye doğru yaptığı harekete ne ad verilir?

Alçalan (descending)

Yeröte (apogee)

Retrogade

Yükselen (ascending)

Yerberi (perigee)

Açıklama:

Uydunun kuzeyden güneye doğru yaptığı harekete 'alçalan' adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Yörünge seçimine aşağıdaki faktörlerden hangisi etki etmemektedir?

Kapsama alanı

Aynı bölgeden geçiş periyodu

Uydunun yörünge hızı

İnklinasyon açısı

Dalga boyu

Açıklama:

Yörünge seçimine dalga boyu etki etmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi, dönüş periyodu Dünya’nın dönüş hızına eşit hıza sahip uydudur?

Jeosenkronize uydu

Jeosabit uydu

İnsanlı uydu

İnsansız uydu

Yörüngesel uydu

Açıklama:

Jeosenkronize uydu, dönüş periyodu Dünya’nın dönüş hızına eşit hıza sahip uydudur.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Görünür ve kızıl ötesi bantları ile yeryüzü ve atmosfer hakkında bilgi sağlayan meteorolojik amaçlı GEO uydulara örnek verilemez?

GOES (Amerika)

Meteosat (Avrupa Uzay Ajansı)

GMS (Japon)

INSAT (Hindistan)

JMS (Çin)

Açıklama:

İlk Jeosabit uydu 1964 yılında uzaya fırlatılan SYNCOM-3 uydusudur. Görünür ve kızıl ötesi bantları ile yeryüzü ve atmosfer hakkında bilgi sağlayan meteorolojik amaçlı GEO uydulara örnek olarak;
• GOES (Amerika)
• Meteosat (Avrupa Uzay Ajansı)
• GMS (Japon)
• INSAT (Hindistan)
verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi son yıllarda uydu teknolojisinde gözlenen başlıca gelişmelerden biri değildir?

Yapım maliyetlerinin düşmesi ve fırlatma kapasitelerinin artması

Aynı yörünge ve gözlem koşulları altında stereo görüş elde edilmesi

Gelişmiş görüntü işleme yöntemleri

Arşivleme maliyetlerinin düşürülmesi

Yüksek mekânsal çözünürlükte veri alımında küçük tarama alanı

Açıklama:

Yüksek mekânsal çözünürlükte veri alımında küçük tarama alanı son yıllarda uydu teknolojisinde gözlenen başlıca gelişmelerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi algılayıcı sistemlerin kullanılan elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı sınıflandırmalarından biridir?

Whiskbroom

Pushbroom

Pasif algılayıcı sistemler

Aktif algılayıcı sistemler

Mikrodalga algılayıcı sistemler

Açıklama:

Algılayıcı sistemler kullanılan elektromanyetik spektrum bölgesine bağlı olarak

Optik algılayıcı sistemler (görünür ve yansıtıcı kızıl ötesi)
Isıl algılayıcı sistemler (ısıl kızıl ötesi)
Mikrodalga algılayıcı sistemler

olarak gruplandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Yüzlerce spektral banta sahip optik/ısıl görüntüleme sistemlerine ne denir?

Hiperspektral

Monospektral

Pankromatik

Çok spektrumlu

Whiskbroom

Açıklama:

Optik/ısıl görüntüleme sistemleri kullanılan spektral bant sayısına göre gruplandırılmaktadır:

Monospektral veya pankromatik (tek bir dalga boyu bandı/gri renk tonu görüntüsü) sistemler,
Çok spektrumlu (birkaç spektral bant) sistemler,
Hiperspektral (yüzlerce spektral bant) sistemler.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Algılama platformlarında yükseklik arttıkça mekansal çözünürlük azaldığına göre aşağıdakilerden hangisi daha yüksek mekansal çözünürlüğe sahiptir?

Uzay mekiği

Uzay istasyonu

Uçak

Alçak yörüngeli uygular

Yüksek yörüngeli uydular

Açıklama:

Uçak: 50km'den küçük (yüksek irtifalı uçaklar dahil)
Uzay mekiği: 250-300 km
Uzay istasyonu: 300-400 km
Alçak yörüngeli uydular: 500-2000 km
Yüksek yörüngeli uydular: yaklaşık 36000 km

Doğru Cevap: C

Soru 84

Uçak bazlı algılama sistemleri ile ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uydu bazlı algılama sistemlerine göre daha geniş kapsama alanına sahiptir.

Uydu bazlı algılama sistemlerine göre daha düşük mekansal çözünürlüğe sahiptir.

Politik sınırlarla ilgili yasal sınırlamaları yoktur.

Birim başına maliyet yüksektir.

Yeryüzünü sürekli (7/24) izleme özelliğine sahiptir.

Açıklama:

Uydu bazlı algılama sistemleri birim alan başına göreceli daha düşük maliyete sahipken uçak bazlı algılama sistemlerinde birim başına maliyet yüksektir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Uzaya gönderilen ilk insansız uydu aşağıdakilerden hangisidir?

Landsat

Türksat 3A

Sputnik

Apollo

Envisat

Açıklama:

1957 yılında uzaya ilk uydunun (SPUTNIK) gönderilmesi ile uzay çağı başlamış ve uydu sistemleri haberleşmenin yanı sıra birçok alanda kullanılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Uydunun batıdan doğuya doğru yaptığı harekete ne ad verilir?

Retgrograde

Prograde

Yeröte

Yerberi

Yükselen

Açıklama:

Dünya’nın mükemmel bir küre olmayışının yörünge düzlemleri üzerinde oluşturduğu jiroskopik etki nedeniyle batıdan doğuya dönen (prograde) uyduların eğimli (0> i >90 derece) yörünge düzlemleri, fırlatıldıkları ilk yörünge düzlemlerine göre batıya doğru; doğudan batıya dönen (retrograde) uyduların eğimli yörünge düzlemleri ise, fırlatıldıkları ilk yörünge düzlemlerine göre doğuya doğru ilerlerler.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Alçak yörüngeli uydularla (LEO) ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uzaklık açısından Dünya'ya en yakın yörüngede yer alırlar.

Güneşle senkronize olarak Dünya etrafında dönerler.

Hareketleri Dünya'nın dönüşüne paralel olarak batıya doğrudur.

Ekvatoru her zaman aynı lokal saatte geçerler.

En uzun ömürlü uydulardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 88

Jeosabit ve Jeosenkronize uydularla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Jeosabit uydular Dünya'nın ekvator düzleminde yer alır

Jeosenkronize uyduların dönüş periyodu Güneş'in dönüş hızına eşittir.

İlk Jeosabit uydu 1964 yılında uzaya fırlatılan SYNCOM-3 uydusudur.

Mekansal çözünürlükleri düşüktür.

Jeosabit uydular yeryüzünden yaklaşık 36000 km yüksekliğe yerleştirilir.

Açıklama:

Jeosenkronize uyduların dönüş periyodu Dünya'nın dönüş hızına eşittir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Mutlak sıcaklığın üzerindeki her cisim, atomlarının titreşmesi, dönmesi ve hareket etmesi sonucunda sahip olduğu kinetik enerjiye bağlı olarak elektromanyetik ışınım yayar. Bu ışınımın büyük bir çoğunluğu elektromanyetik spektrumun hangi bölgesinde gerçekleşir?

Ultraviyole

Görünür bölge

Isıl kızılötesi

Mikrodalga

X-ışınları

Açıklama:

Mutlak sıcaklığın üzerindeki her cismin, atomlarının titreşmesi, dönmesi ve hareket etmesi sonucunda sahip olduğu kinetik enerjiye bağlı olarak yaydığı elektromanyetik ışınımın büyük bir çoğunluğu ısıl kızılötesi bölgede gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Kızılötesi bölge, elektromanyetik spektrumun yaklaşık hangi dalgaboyu aralığında yer almaktadır?

0.7 - 1000 µm

0.3 - 15 μm

10^-10 - 10^-8 μm

10 - 1000 m

15 cm - 10 m

Açıklama:

Elektromanyetik spektrumun 0.7 - 1000 µm dalgaboyu aralığı kızılötesi bölgedir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Ozon yutulması, ısıl kızılötesi bölgede hangi dalgaboyu aralığında meydana gelmektedir?

3-5 µm

8-14 µm

9-10 µm

10.5-12.5 µm

12.5-15.0 µm

Açıklama:

Ozon yutulması, ısıl kızılötesi bölgede 9-10 µm dalgaboyu aralığında meydana gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Isıl algılamada hangi bölge, Wien Yer Değiştirme kanuna göre orman yangını, volkanik patlama, vb. gibi çok sıcak cisimlerin algılanması için daha uygundur?

1-3 µm

3-5 µm

8-14 µm

9-10 µm

10.5-12.5 µm

Açıklama:

Isıl algılamada 3-5 µm bölgesi, Wien Yer Değiştirme kanuna göre orman yangını, volkanik patlama, vb. gibi çok sıcak cisimlerin algılanması için daha uygundur

Doğru Cevap: B

Soru 5

Isıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerinin ışınım değerine eşitlenmesi hangi adla kanunlaşmıştır?

Wien

Maxwell

Planck

Boltzmann

Kirchhoff

Açıklama:

Cisimlerin ısıl özellikleri incelendiğinde, yutma ve ışınım özelliklerinin birbirine paralel oldukları gözlenmektedir. Fizikte Kirchhoff ışınım kanunu olarak adlandırılan bu olgu, ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini ışınım değerine eşitler.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Planck'ın ortaya koyduğu siyah cisim ışınım modeline göre bir cismin yaydığı enerji, mutlak sıcaklığın hangi kuvvetiyle orantılıdır?

Açıklama:

Planck modeline göre, bir cismin yaydığı enerji:
E = εσT⁴'dir.
Enerji, mutlak sıcaklığın dördüncü kuvvetiyle orantılıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdaki sınıflardan hangisi kötü bir yansıtıcı ancak iyi bir yayıcıdır?

Bitki örtüsü

Toprak

Kayaçlar

Metal yüzeyler

Açıklama:

Bu seçenekler arasında su, kötü bir yansıtıcı ancak iyi bir yayıcıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bir malzemenin ısıyı depolama yeteneği olarak tanımlanır?

Isıl iletkenlik

Isıl eylemsizlik

Isıl difüzyon

Isıl konveksiyon

Isıl kapasite

Açıklama:

Isıl kapasite, bir malzemenin ısıyı depolama yeteneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdaki cisimlerden hangisinin ısıl kapasitesi daha fazladır?

Toprak

Kayaçlar

Bitki örtüsü

Metal yüzeyler

Açıklama:

Suyun ısıl kapasitesi diğer bütün şıklardaki cisimlerden daha fazladır. Bu sebeple mevcut sıcaklıklarını daha uzun süre muhafaza ederler.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Dalgaboyuna
II. Sıcaklığa
III. Renge
IV. Bakış doğrultusuna
Isıl yayım değeri (ε), yukarıdaki etkenlerden hangilerine bağlıdır?

I ve II

I, II ve III

II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Isıl yayım (ε) değeri; dalga boyuna, sıcaklığa, renge,
pürüzlülüğe, su içeriğine ve bakış doğrultusuna göre değişkenlik gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

1800 yılında elekromanyetik spektrumun kızıl ötesi bölgesini keşfeden bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sir Frederick William Herschel

Isaac Newton

Albert Einstein

Marie Curie

Paul Dirac

Açıklama:

1800 yılında astronom Sir Frederick William Herschel’in elektromanyetik spektrumun kızıl ötesi bölgesini keşfetmesiyle ısının yeni bir iletim yolu bulunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerji aşağıdakilerden hangisidir?

Cismin potansiyel ısısı

Cismin kinetik ısısı

Cismin kızıl ötesi ısısı

Cismin moleküler ısısı

Cismin ultraviyole ısısı

Açıklama:

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerji, cismin kinetik ısısı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I. Cisimlerin renk tonu
II. Yüzey pürüzlülüğü
III. Yangın
IV. Güneşin konumu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri genel olarak yayımı etkileyen temel faktörler arasındadır?

I - II

II - III

I - II - III

II - III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Genel olarak yayımı(ε) etkileyen temel faktörler, Cisimlerin renk tonu; koyu cisimler daha iyi yutucu ve daha iyi yayıcıdır. Yüzey pürüzlülüğü; dalga boyuna göre daha pürüzlü (kaba) olan yüzeyler daha büyük yüzey alanına ve daha büyük yutulma ve tekrar yayma potansiyeline sahiptirler. Nem içeriği; nem içeriği fazla olan cisimlerin daha fazla yayıcı olma kapasitesi vardır. Görüş alanı ve bakış açısıdır. Yangın ve güneşin konumu cisimlerin kinetik sıcaklığını etkileyen faktörlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Ton
II. Gölge
III. Anten Tipi
IV. Uydu Ağırlığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tek bantlı ısıl kızıl ötesi görüntülerin yorumlanmasında dikkate alınan temel etkenler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız IV

I - II

II-III

III - IV

Açıklama:

Tek bantlı ısıl kızıl ötesi görüntülerin yorumlanmasında dikkate alınan temel etkenler:1. Ton (koyu renk = soğuk; açık renk = sıcak) 2. Zaman (24 saat) dilimi (gündüz - gece) 3. Gölge (koyu renk = soğuk) 4. Büyüklük 5. Biçim 6. Doku 7. Birleşim ve bölge ilişkilendirmeleridir. Uydu ağırlığı görüntü yorumlamada dikkate alınmaz. Aynı şekilde anten tipide termal algılama yapan uydular için önemli değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması aşağıdaki sistemlerin hangisi ile başlanmıştır?

NOAA

GOES

HCMM

TIROS

CZCS

Açıklama:

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması 1960 yılında meteorolojik amaçlı bir sistem olan TIROS sistemi ile başlamıştır. Bu sistem geniş bulut örüntülerini ve atmosferik cephe hareketlerini gözlemlemek amacıyla fırlatılan oldukça kaba mekânsal çözünürlüğe sahip bir sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdaki yaygın olarak kullanılan ısıl algılayıcıların hangisinin mekânsal çözünürlük değeri doğru olarak verilmiştir?

GOES 5 km

NOAA-AVHRR 1 km

Landsat-TM 120 km

Landsat-ETM 50 km

EOS-MODIS 3 km

Açıklama:

Yaygın olarak kullanılan ısıl algılayıcılardan olan GOES’in mekansal çözünürlük değeri 10 km ,NOAA-AVHRR 1km,Landsat-TM 120 m, Landsat-ETM 60 m, EOS-MODIS 1km’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Jeolojik yapıların tanımlanması
II. Toprak nemi çalışmaları
III. Su altı Modelleme
IV. Orman yangınları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel kullanım alanları arasında yer almaktadır?

I - III

I - II

III - IV

I - II - IV

Yalnız II

Açıklama:

Uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanları; Jeolojik yapıların tanımlanması, Toprak nemi çalışmaları, Hidroloji, Kıyı bölgeleri, Orman yangınları, Maden ve kömür yangınları, Sismoloji, Çevresel modelleme, Meteoroloji, İstihbarat ve askeri uygulamalar, Yapılardaki ısı kayıpları, olarak özetlenebilir. Su altı modellemede ise genellikle SONAR ve LIDAR gibi aktif algılama sistemleri kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Isıl uydu görüntülerinde orman yangınlarının meydana geldiği esnada yanmış alanlar hangi renk tonu ile gösterilir?

Siyah

Kahverengi

Kırmızı

Yeşil

Mavi

Açıklama:

Orman yangınına ait dumanların da görülebildiği ısıl görüntülerde kahverengimsi renk tonunda gözüken alanlar yanmış orman alanlarını, kırmızımsı renk tonundaki alanlar ise yanmakta olan alanları göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Isı enerjinin elektrik enerjisine çevrilmesini sağlayan santrallar aşağıdakilerden hangisidir?

Termik Santraller

Hidroelektrik Santraller

Nükleer Santraller

Jeotermal Santraller

Güneş Santralleri

Açıklama:

Termik santraller ısı enerjisini elektrik enerjisine çeviren santrallerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Bir Cismin yutma ve ışıma fazları arasında ısıyı içerisinde iletme yeteneği aşağıdakilerden hangisidir?

Isıl iletkenlik

Isıl kapasite

Isıl difüzyon

Isıl eylemsizlik

Isıl görüntüleme

Açıklama:

Bir cismin yutma ve ışıma fazları arasında ısıyı içerisinde iletme yeteneğine ısıl difüzyon denir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Elektromanyetik spektrumda bulunan ısıl kızıl ötesi bölge dalga boyu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1 - 5 mikrometre

15 - 25 mikrometre

3 - 14 mikrometre

1 - 5 nanometre

3 - 14 nanometre

Açıklama:

Elektromanyetik spektrumun ısıl kızılötesi bölgesi 3-14 mikrometre aralığında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Difüzyon
II. Konveksiyon
III. Radyasyon
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ısı transfer mekanizmasıdır?

Yalnız I

I - II

II - III

I - III

Yalnız III

Açıklama:

Konveksiyon ve Radyasyon birer ısı taşınım mekanizması iken, difüzyon katı madde taşınım mekanizmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ısı yayınımını etkileyen faktörlerden biri değildir?

Renk tonu

Yüzey pürüzlülüğü

Nem içeriği

Görüş alanı ve bakış açısı

Cismin ağırlığı

Açıklama:

Renk tonu, yüzey pürüzlülüğü, nem içeriği ve görüş alanı yayımı etkileyen faktörler iken cismin ağırlığının yayıma etkisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Kinetik sıcaklığı 400°K olan ve 0.88 yayım katsayısına sahip bir cisimden ışıyan sıcaklık kaç Kelvin’dir?

378,4

365,5

400

387,4

390

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Kinetik sıcaklıkların değişkenlik göstermesine sebep olan bir değişkendir?

Renk

Güneşin konumu

Su içeriği

Pürüzlülük

Bakış doğrultusu

Açıklama:

Kinetik sıcaklıkları etkileyen değişkenler güneşin konumu, atmosferin durumu, meteorolojik koşullar ve yangın gibi olağan dışı etkilerdir. Diğer şıklarda verilen değişkenler yayım değerini etkilemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleri ile uzaktan algılanması TIROS sistemi ile hangi yıl başlamıştır?

1960

1950

1970

1980

1940

Açıklama:

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması 1960 yılında meteorolojik amaçlı bir sistem olan TIROS sistemi ile başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

6500°K sıcaklığında ışıyan bir filamentin maksimum ışıma yaptığı dalga boyu nedir?

0,446 mikrometre

0.500 mikrometre

4.46 mikrometre

5.00 mikrometre

0.800 mikrometre

Açıklama:

Wien yer değiştirme kanununa göre

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi gündüz güneş ışınını yutup yüksek ısıl kapasitesi nedeniyle gün batımından sonraki saatlerde bile kuvvetli ışıma yapar?

Kayaçlar

Zemin Materyalleri

Metal yüzeyler

Bitki örtüsü

Açıklama:

Beton, asfalt gibi zemin materyalleri gündüz güneş ışınının iyi yutucusu olmaları ve oldukça yüksek ısıl kapasitesi nedeniyle gün batımından sonraki saatlerde bile kuvvetli ışıma yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Ozon yutulması ısıl kızılötesi bölgede hangi dalgaboyu aralığında olmaktadır?

3 - 5 mikrometre

8 - 14 mikrometre

10.5 - 12.5 mikrometre

9 - 10 mikrometre

1 - 3 mikrometre

Açıklama:

Atmosfer diğer bölgelerde olduğu gibi ısıl kızıl ötesi bölgedeki enerjiyi de düzenli bir şekilde geçirmez. Atmosferde belli dalga boylarında karbondioksit, su buharı ve ozon nedeniyle yutulma bölgeleri mevcuttur. Ozon yutulması
9-10 mikrometre aralığında gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Isıl görüntülerin görsel yorumlanmasında aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?

Ton

Gölge

Biçim

Doku

Dedektör algılayıcı tipi

Açıklama:

Dedektör algılayıcı tipi yorumlama aşamasında dikkate alınmazken, ton, gölge, biçim, doku gibi etkenler yorumlamada dikkate alınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. Kondüksiyon
II. Konveksiyon
III. Radyasyon
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri ısı enerjisinin bir ortamdan diğerine geçerken transfer olma şeklidir?

Yalnız II

I, II ve III

I ve III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Genel olarak ısı enerjisi bir ortamdan diğerine;
-İletim (Kondüksiyon): moleküler temas,
-Taşınım (Konveksiyon): Isıtılan malzemenin fiziksel yer değiştirimi,
-Işıma (Radyasyon): elektromanyetik dalga ile üç farklı şekilde transfer edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi cisimlerin yayımını (e) (ısıl ışım yapabilme yeteneği) etkileyen temel faktörlerden değildir?

Cisimlerin renk tonu

Yüzey pürüzlülüğü

Nem içeriği

Görüş alanı ve bakış açısı

Cisimlerin geometrik şekilleri

Açıklama:

Genel olarak cisimlerin yayımını(e) etkileyen temel faktörler,
-Cisimlerin renk tonu; koyu cisimler daha iyi yutucu ve daha iyi yayıcıdır.
-Yüzey pürüzlülüğü; dalga boyuna göre daha pürüzlü (kaba) olan yüzeyler daha büyük yüzey alanına ve daha büyük yutulma ve tekrar yayma potansiyeline sahiptirler.
-Nem içeriği; nem içeriği fazla olan cisimlerin daha fazla yayıcı olma kapasitesi vardır.
-Görüş alanı ve bakış açısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Bitki örtüsünün ısıl özellikleri suyun ve toprağın ısıl özelliklerine nazaran daha karmaşık olduğundan ısıl bölgede yapılan tarımsal alanlarda dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hususlardan biri olamaz?

Toprak sıcaklığı

Bitki örtüsü tipi

Bitki örtüsü nem içeriği

Algılayıcı açısı

Yer altı su seviyesi

Açıklama:

Isıl bölgede yapılan tarımsal uygulamalarda; (i) toprak sıcaklığı, (ii) algılayıcı açısı, (iii) bitki örtüsü tipi ve (iv) bitki örtüsünün nem içeriği gibi hususların dikkate alınması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Zaman dilimi
II. Büyüklük
III. Biçim
IV. Gri Değer Standart Sapması
Isıl görüntülerin yorumlanmasında kullanılan tek-bantlı ısıl kızıl ötesi görüntü diğer optik bölgelerden alınan görüntüler gibi gri tonlu bir görüntüdür. Yukarıdakilerden hangileri bu görüntülerin yorumlanmasında dikkate alınacak temel etkenlerden olabilir?

I - II - III

II - III - IV

Yalnız I

I - III

I - II - IV

Açıklama:

Isıl görüntülerin yorumlanmasında tek-bantlı veya yanlış renkli ısıl kızıl ötesi görüntüler kullanılır. Tek bantlı ısıl kızıl ötesi görüntü diğer optik bölgelerden (görünür ve yakın kızıl ötesi) alınan görüntüler gibi gri-renk tonlu bir görüntüdür ve bu görüntülerin görsel yorumlanmasında dikkate alınan temel etkenler;
-Ton (koyu renk = soğuk; açık renk = sıcak)
-Zaman (24 saat) dilimi (gündüz - gece)
-Gölge (koyu renk = soğuk)
-Büyüklük
-Biçim
-Doku
-Birleşim ve bölge ilişkilendirmeleridir.
Gri değerlerin standart sapması görsel yorumlama ile değil bilgisayarda görüntü işleme ile elde edilebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

I. Atmosferik bileşenler
II. Su
III. Toprak ve kayaçlar
IV. Ormanlar
V. Kullanılan Uydunun Ağırlığı
Yukarıdakilerden hangileri ısıl görüntülerde yeryüzü cisimlerinin görsel analizinde dikkat edilmesi gereken hususlardandır?

Yalnız V

I - II - III - IV

I - II

I - III

I - II - III - IV - V

Açıklama:

Yeryüzü cisimlerinin ısıl görüntü analizinde atmosferik bileşenler, su, toprak ve kayaçlar, ormanlar ve metal yüzeyler dikkat edilmesi gereken hususlardır. Kullanılan uydunun ağırlığına ise cisimlerin analizinde dikkat edilmesine gerek yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 36

I. Kaya tipleri
II. Jeolojik fayların konumları
III. Toprak tipi ve toprak nemi
IV. Sıcak su ve gayzerlerin konumu
V. Volkanların ısıl özellikleri
Isıl görüntülerden jeolojik açıdan faydalanmak istenildiğinde, görüntülerin doğru yorumlanması ve analiziyle yukarıdakilerden hangileri hakkında fikir sahibi olunabilir?

Yalnız V

I - II - III - IV

I - II - III - IV - V

I - II

I - II - V

Açıklama:

Isıl görüntülerin doğru yorumlanması ve analiziyle, kaya tipleri ve yapıları, jeolojik fayların konumları, toprak tipi ve toprak nemi, sulama kanallarındaki kaçakların konumları, volkanların ısıl özellikleri, bitki örtüsü terlemesi, soğuk su kaynaklarının konumları, sıcak su ve gayzerlerin konumları, göl ve nehirlerdeki ısıl ayrışmanın özellikleri, su yapılarındaki doğal sirkülasyon örüntüleri, aktif orman yangınlarının merkezleri ve konumsal dağılımları, çöplük ve benzeri karbon temelli atık bölgelerindeki yüzey altı yangınlarının konumları, vb. olarak belirlenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

I. Optik- mekanik tarama sistemi
II. Isıl kızıl ötesi enerjiye duyarlı dedektör
III. Görüntü kayıt ve iletim sistemi
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri temel bir ısıl algılayıcı sistemde bulunması gerekir?

Yalnız I

I - II - III

I - III

I ve II

Yalnız II

Açıklama:

Temel olarak; bir ısıl algılayıcı sistem (i) optik-mekanik tarama sistemi, (ii) ısıl kızıl ötesi enerjiye duyarlı detektör ve (iii) görüntü kayıt ve iletim sistemlerinden oluşur.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Civa katkılı Germanyum
II. İndiyum Antimon
III. Civa Kadmiyum Tellürit
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri kuantum detektörüdür?

Yalnız I

I - III

I - II - III

I - II

Yalnız II

Açıklama:

Kuantum detektörleri ısıl enerjiye duyarlı detektörlerdendir ve ısıl uzaktan algılamada yoğun olarak kullanılmaktadır. Civa katkılı Germanyum, İndiyum Antimon, ve Civa Kadmiyum Tellürit en yaygın kullanılan kuantum detektörleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

I. GOES
II. NOVAA-AVHRR
III. World View - 2
IV. Landsat-ETM
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri ısıl uzaktan algılama algılayıcılarına örnek olarak verilebilir?

I - II - IV

I - I - III

II - III - IV

I - III

II - IV

Açıklama:

GOES, NOVAA-AVHRR, Landsat-TM, Landsat-ETM, ERS-I ATSR, EOS-ASTER (Terra), EOS-MODIS(Terra/Aqua) ve TIMS (uçak) yaygın olarak kullanılan örnek ısıl algılayıcılardır. World View - 2 uydusunda termal bant bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

I. Levha hareketlerinin izlenmesi
II. Yapılardaki ısı kayıpları
III. Meteoroloji
IV. Hidroloji
Uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanlarına yukarıdakilerden hangileri örnek olarak verilebilir?

Yalnız V

II - III - IV

I - II

I - III

II - IV

Açıklama:

Uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanları;
-Jeolojik yapıların tanımlanması,
-Toprak nemi çalışmaları,
-Hidroloji,
-Kıyı bölgeleri,
-Orman yangınları,
-Maden ve kömür yangınları,
-Sismoloji,
-Çevresel modelleme,
-Meteoroloji,
-İstihbarat ve askeri uygulamalar,
-Yapılardaki ısı kayıpları,
olarak özetlenebilir. Levha hareketlerinin izlenmesinde ise ısıl uzaktan algılama kullanılmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Farklı sıcaklıklara sahip cisimler arasındaki ısıl enerji akışına ne ad verilir?

Sıcaklık

Isı

Kızıl ötesi

Kinetik enerji

Füzyon

Açıklama:

Isı ise farklı sıcaklıklara sahip cisimler arasındaki ısıl enerji akışıdır. Örn. ocaktan yayılan ılık hava nedeniyle hissedilen ısı akışı. Isı birimi kaloridir. 1 Kalori 1 gr suyun sıcaklığını 1 °C arttırmak için gerekli olan ısı miktarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Kinetik enerjiye bağlı olarak bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerjiye ne ad verilir?

Nötron

Proton

Kinetik ısı

Kızıl ötesi

Elektron

Açıklama:

Potansiyel enerji, cisimlerin bir alanda bulundukları fiziksel durumlardan ötürü depoladığı kabul edilen enerji (örn. barajlarda biriken su), kinetik enerji ise cisimlerin hareketlerine bağlı olarak sahip oldukları enerji (örn. rüzgar) türüdür. Buna bağlı olarak bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerji, cismin kinetik ısısı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. İletim
II. Taşınım
III. Işıma
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri genel olarak ısı enerjisini bir ortamdan diğerine transfer olmasını sağlar?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Genel olarak ısı enerjisi bir ortamdan diğerine;
-İletim (Kondüksiyon): moleküler temas,
-Taşınım (Konveksiyon): ısıtılan malzemenin fiziksel yer değiştirimi,
-Işıma (Radyasyon): elektromanyetik dalga ile üç farklı şekilde transfer edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

I. Cisimlerin renk tonu
II. Yüzey pürüzlülüğü
III. Nem İçeriği
IV. Görüş alanı ve bakış açısı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genel olarak yayınımı etkilen faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

II, III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Genel olarak yayımı etkileyen temel faktörler,
-Cisimlerin renk tonu; koyu cisimler daha iyi yutucu ve daha iyi yayıcıdır.
-Yüzey pürüzlülüğü; dalga boyuna göre daha pürüzlü (kaba) olan yüzeyler daha büyük yüzey alanına ve daha büyük yutulma ve tekrar yayma potansiyeline sahiptirler.
-Nem içeriği; nem içeriği fazla olan cisimlerin daha fazla yayıcı olma kapasitesi vardır.
-Görüş alanı ve bakış açısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

I. Doğrudan cisimden yayılan enerji
II. Atmosferden yayılıp cisimden yansıyan enerji
III. Cisimle hiçbir teması olmadan atmosferden yayılan enerji
IV. Yayılmayan enerji
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ısıl enerjinin bileşenlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Algılanan ısıl enerji üç bileşene ayrılabilir:
-Doğrudan cisimden yayılan enerji (cismin yüzey sıcaklığı T ve yayım parametresi ɛ’nun fonksiyonu),
-Atmosferden yayılıp cisimden yansıyan enerji (yüzey yansıtım parametresi ρ’nun fonksiyonu),
-Cisimle hiçbir teması olmadan atmosferden yayılan enerji

Doğru Cevap: D

Soru 46

Isının bir cisim içindeki geçirim oranına ne ad verilir?

Isıl eylemsizlik

Isıl difüzyon

Isıl iletkenlik

Isıl biçim

Isıl kapasite

Açıklama:

Isıl iletkenlik, ısının bir cisim içindeki geçirim oranıdır. Kaya ve toprak gibi cisimlerin ısıl iletkenliği düşük iken metalinki çok yüksektir. Bu nedenle bu malzemeler ısı yalıtımında kullanılabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Bir malzemenin sıcaklık değişimlerine karşı ısıl tepkisine ne ad verilir?

Isıl eylemsizlik

Isıl fark

Isıl kapasite

Isıl çatım

Isıl biçim

Açıklama:

Isıl eylemsizlik, bir malzemenin sıcaklık değişimlerine karşı ısıl tepkisidir. Isıl eylemsizliği büyük olan cismin günlük sıcaklık değişimi daha azdır. Diğer deyişle bütün gün boyunca daha üniform bir yüzey sıcaklığına sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Bir malzemenin ısıyı depolama yeteneğine ne ad verilir?

Isıl iletkenlik

Isıl füzyon

Isıl kapasite

Isıl difüzyon

Isıl kalıtım

Açıklama:

Isıl kapasite, bir malzemenin ısıyı depolama yeteneğidir. Suyun ısıl kapasitesi diğer bütün cisimlerden daha fazladır. Isıl kapasitesi yüksek olan cisimler mevcut sıcaklıklarını daha uzun süre muhafaza ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Yaygın olarak kullanılan quantum dedektörlerinin algılayıcı tipi Indiyum Antimon’un kullanıldığı spektral bölge aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

10-15 µm

3-14 µm

1-6 µm

3-5 µm

8-14 µm

Açıklama:

En yaygın kullanılan quantum dedektörleri ve kullanıldıkları spektral bölge sırasıyla, Civa katkılı Germanyum Ge:Hg 3-14µm, İndiyum Antimon 3-5 µm, Civa Kadmiyum Tellürit 8-14 µm’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

I. Optik-mekanik tarama sistemi
II. Isıl kızıl ötesi enerjiye duyarlı detektör
III. Görüntü kayıt ve iletim sistemleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir ısıl algılayıcı sistemin parçasıdır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Temel olarak; bir ısıl algılayıcı sistem (i) optik-mekanik tarama sistemi, (ii) ısıl kızıl ötesi enerjiye duyarlı detektör ve (iii) görüntü kayıt ve iletim sistemlerinden oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Kızıl ötesi bölgeyi keşfeden astronom aşağıdakilerden hangisidir?

Galilo Galilei

Isaac Newton

Charles Messier

Frederick William Herschel

Johannes Kepler

Açıklama:

1800 yılında astronom Sir Frederick William Herschel’in elektromanyetik spektrumun kızıl ötesi bölgesini keşfetmesiyle ısının yeni bir iletim yolu bulunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi atom çekirdeğinin bölünmesidir?

Elektrolit

Proton

Elektron

Fizyon

Füzyon

Açıklama:

Fizyon, atom çekirdeğinin bölünmeye maruz kalmasını, füzyon ise çekirdeğin birleşimini tanımlar.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerjiye ne ad verilir?

Kalori

Kinetik ısı

Ultraviyole ışın

Radyasyon

Konveksiyon

Açıklama:

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerji, cismin kinetik ısısı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ısı enerjisini elektromanyetik dalga ile iletme metodudur?

Kondüksiyon

Konveksiyon

Radyasyon

Taşınım

İletim

Açıklama:

Genel olarak ısı enerjisi bir ortamdan di¤erine;
1. iletim (Kondüksiyon): moleküler temas,
2. Taşınım (Konveksiyon): ısıtılan malzemenin fiziksel yer değişltirimi,
3. Işıma (Radyasyon): elektromanyetik dalga

Doğru Cevap: C

Soru 55

Bir cisimdeki tüm atomların veya moleküllerin ortalama kinetik enerjisi hangi terim ile ifade edilir?

Isı

Sıcaklık

Manyetizma

Radyoaktivite

Kütle

Açıklama:

Sıcaklık bir cisimdeki tüm atomların veya moleküllerin ortalama kinetik enerjisi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangi cismin yayım değeri en yüksektir?

Temiz su

Altın

Cam

Nemli toprak

Parlak metal

Açıklama:

Verilen maddelerden yayımı en yüksek olan temiz su'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bir malzemenin sıcaklık değişimlerine karşı ısıl tepkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Isıl iletkenlik

Isıl kapasite

Isıl difüzyon

Kondüksiyon

Isıl eylemsizlik

Açıklama:

Isıl eylemsizlik, bir malzemenin sıcaklık değişimlerine karşı ısıl tepkisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Meteorolojik amaçlı yapay uydu aracılığıyla ısı izleme sistemi ilk ne zaman kullanılmıştır?

1960

1996

1972

1984

2001

Açıklama:

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması, 1960 yılında meteorolojik amaçlı bir sistem olan TIROS sistemi ile başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdaki maddelerden hangisi uzaktan ısı algılamasında gece ve gündüz aynı renkte görünür?

Orman

Metal

Toprak

Kayaçlar

Açıklama:

Çıplak metal yüzeyler düşük ısıları nedeniyle hem gece hem de gündüz koyu renk tonunda gözükürler. Parlak yüzeye sahip bu cisimler havadan keşifte göz önüne alınan diğer maddelere göre daha düşük yayıma sahiptirler.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Bir cismin yutma ve ışıma fazları arasında ısıyı içerisinde iletme yeteneği aşağıdakilerden hangisidir?

Isıl iletkenlik

Isıl difüzyon

Isıl kapasite

Isıl eylemsizlik

Kinetik sıcaklık

Açıklama:

Isıl difüzyon, bir cismin yutma ve ışıma fazları arasında ısıyı içerisinde iletme yeteneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

1) " Atom çekirdeğinin bölünmeye maruz kalmasına " ne denir?

Fizyon

Füzyon

Isıl

Işınım

Enerji

Açıklama:

Fizyon, atom çekirdeğinin bölünmeye maruz kalmasını, füzyon ise çekirdeğin
birleşimini tanımlar. Örneğin, uranyum çekirdeği gibi ağır bir atom çekirdeğinin hemen hemen eflit kütleli iki parçaya bölünmesi veya hafif elementlerin atom
çekirdeklerinin daha ağır bir elementin çekirdeğini oluşturmak üzere birleşmesi.
Tüm bu etkileşimler sonrasında önemli ölçüde enerji açığa çıkar. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

2) Sıcaklık ve ısı ne ile ilgilidir?

Kinetik ısı

Isıl enerji

Isıl ışınım

Elektromanyetik

Kızıl ötesi

Açıklama:

Sıcaklık ve ısı, ısıl enerji ile ilişkili olan iki terimdir. Sıcaklık bir cisimdeki tüm
atomların veya moleküllerin ortalama kinetik enerjisi olarak tanımlanır. Isı ise
farklı sıcaklıklara sahip cisimler arasındaki ısıl enerji akışıdır. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

3) " ................... enerji bir cisimden diğer bir cisme geçtiğinde gerçekleşmektedir. "
Cümlede ki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

İletim

Atmosfer

Elektromanyetik

Spektrum

Enerji

Açıklama:

İletim, enerji bir cisimden diğer bir cisme geçtiğinde gerçekleşmektedir. Örneğin,
sıcak bir cisme elimizi değdirdiğimizde, ısı enerjisi elimize iletilmekte ve elimiz
ısınmaktadır. Metal cisimler ısı enerjisini mükemmel bir şekilde ilettiğinden iletken, tahta veya plastik malzemeler ise ısı enerjisini iyi iletmediğinden yalıtkan
olarak tanımlanırlar. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

4) Ozon gazı atmosferin neresinde bulunur ?

Yutulum bölümünde

Yansıtım bölgesinde

Isıl algılama da

Stratosfer tabakasında

Işınım alanında

Açıklama:

Ozon gazı atmosferin stratosfer tabakasında 10000 m den daha yüksekte
bulunduğu için hava taşıtları bu dar yutulma bandından etkilenmezler. Bu
nedenle hava taşıtlarındaki ısıl algılayıcı sistemler 8 -14 µm sürekli aralığında
algılama yapabilirler. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

5) Aşağıdakilerden hangisi genel olarak yayımı(ε) etkileyen temel faktörlerden biri değildir ?

Cisimlerin renk tonu,

Yüzey pürüzlülüğü,

Nem içeriği,

Görüş alanı ve bakış açısı,

Mineralli kuru toprak,

Açıklama:

Genel olarak yayımı(ε) etkileyen temel faktörler,
• Cisimlerin renk tonu; koyu cisimler daha iyi yutucu ve daha iyi yayıcıdır.
• Yüzey pürüzlülüğü; dalga boyuna göre daha pürüzlü (kaba) olan yüzeyler
daha büyük yüzey alanına ve daha büyük yutulma ve tekrar yayma potansiyeline
sahiptirler.
• Nem içeriği; nem içeriği fazla olan cisimlerin daha fazla yayıcı olma kapasitesi
vardır.
• Görüş alanı ve bakış açısıdır. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

6) Doğrudan cisimden yayılan enerji, atmosferden yayılıp cisimden yansıyan enerji ve cisimle hiçbir teması olmadan atmosferden yayılan enerji .............. ................................ .
Cümlede ki boşluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisi tamamlar?

Algılanan ısıl enerji bileşenleridir.

Kinetik sıcaklıktır.

Cismin yüzey sıcaklığıdır.

Farklı yansıtım özellikleridir.

Yutma ve ısınım özellikleridir.

Açıklama:

Ünite 1’de açıklandığı gibi yeryüzü cisimlerinin (bitki örtüsü, toprak ve su) farklı
yansıtım özelliklerine benzer olarak, cisimlerden yayılan ısıl ışınım özellikleri ile
farklı cisimler birbirinden ayırt edilebilmektedir. Algılanan ısıl enerji üç bileşenden oluşmaktadır. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

7) Isının bir cisim içindeki geçirim oranına ne denir?

Isıl kapasite,

Isıl eylemsizlik,

Isıl iletkenlik,

Isıl özellik,

Isıl difüzyon,

Açıklama:

Isıl iletkenlik, ısının bir cisim içindeki geçirim oranıdır. Kaya ve toprak gibi cisimlerin ısıl iletkenliği düşük iken metalin ki çok yüksektir. Bu nedenle bu
malzemeler ısı yalıtımında kullanılabilirler. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

8) Sıcaklık ve yüksekliğin bir fonksiyonu olarak ısıl ışınım yapan şey aşağıdakilerden hangisidir?

Bitki örtüsü,

Kayaçlar,

Toprak,

Atmosfer,

Su,

Açıklama:

Atmosfer, sıcaklık ve yüksekliğin bir fonksiyonu olarak ısıl ışınım yapar. Yutulum
ve ışınım belirleyen temel etkenler, değişken gazların konsantrasyonları, askıdaki
maddeler, karbon parçacıkları, duman, su buharı, bulut, sis, meteorolojik
koşullar, vb. anormal yeryüzü ısıl aktiviteleridir. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

9) Hangi amaçla alınan görüntülerde sıcak olan bölgeler koyu renk tonuyla ve
soğuk olan bölgeler ise açık renk tonuyla gösterilirler?

Görsel amaçla,

Dalga boyuna göre,

Kızıl ötesi amaçla,

Büyüklüğüne göre,

Meteorolojik amaçla,

Açıklama:

Meteorolojik amaçlı alınan görüntülerde sıcak olan bölgeler koyu renk tonuyla ve
soğuk olan bölgeler ise açık renk tonuyla gösterilirler. Böylelikle bu görüntülerde
bulutlar açık renk tonuyla gösterilmiş olurlar. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

10) Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanlarından biri değildir?

Jeolojik yapıların tanımlanması,

Maden ve kömür yangınları,

Isıl görüntüleme kameraları,

Çevresel modelleme,

Yapılardaki ısı kayıpları,

Açıklama:

Bir cismin ısıl ışınım özelliği üst yüzey tabakasını temsil eder. Ölçülen ısıl ışınım,
diğer yöntemleri destekleyici olabildiği gibi bağımsız olarak da yeryüzü cisimlerinin özelliklerinin tanımlanmasında kullanılır. Uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanları A, B, D ve E seçenekleridir. Dolayısıyla doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Yeryüzünün doğrudan ısınmasında tüm kızıl ötesi bölgenin pay oranı nedir?

%50

%49

%48

%47

%46

Açıklama:

%49

Doğru Cevap: B

Soru 72

''Isıtılan malzemenin fiziksel yer değiştirimi''olarak bilinen ısı enerjisi transferi aşağıdaki hangi terimle ifade edilir?

Kondüksiyon

Radyasyon

Konveksiyon

İletim

Işıma

Açıklama:

Konveksiyon

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıda ısınım yoğunluğuyla ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?

Isınım yoğunluğu kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığın karesiyle doğru
orantılıdır.

Isınım yoğunluğu,kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığa eşittir.

Isınım yoğunluğu, kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığın karesinin iki katına eşittir.

Isınım yoğunluğu,kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığın üç katıdır.

Isınım yoğunluğu,kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığın karesinin tersiyle orantılıdır.

Açıklama:

Isınım yoğunluğu, kaynakla algılayıcı arasındaki uzaklığın karesinin tersiyle orantılıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Fizikte Kirchhoff kanunu olarak adlandırılan olgu hakkında aşağıda verilen bilgi doğrudur?

Bu olgu,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini düşürür.

Bu olgu,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini ışınım değerine eşitler.

Bu olgu,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini yükseltir.

Bu olgu,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini yarıya indirir.

Bu olgu,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini nötrler.

Açıklama:

Bu olgu ,ısıl dengenin olduğu bir ortamda bir cismin yutulum değerini ışınım değerine eşitler.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Wien Yer Değiştirme kanununa göre aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu küçülmektedir.

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu da artmaktadır.

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu nötrlenmektedir.

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu iki kata çıkmaktadır.

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları ile ışınım yaptıkları dalga boyu arasında bir ilişki gözlenmemektedir.

Açıklama:

Bu kanuna göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu küçülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi yayımı etkileyen faktörlerden biri değildir?

Cisimlerin renk tonu

Yüzey pürüzlülüğü

Nem içeriği

Görüş alanı

Cismin cinsi

Açıklama:

Cismin cinsi

Doğru Cevap: E

Soru 77

Bir cismin yutma ve ışıma fazları arasında ısıyı içerisinde iletme yeteneğine ne ad verilir?

Isıl kapasite

Isıl eylemsizlik

Isıl diffüzyon

Isıl iletkenlik

Isıl görüntü

Açıklama:

Isıl diffüzyon

Doğru Cevap: C

Soru 78

Isıl eylemsizliği büyük olan cismin günlük sıcaklık değişimi hakkında ne söylenebilir ?

Eşittir.

İlişkisizdir.

Daha fazladır.

Daha azdır.

Sabittir.

Açıklama:

Daha azdır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi yeryüzü cisimlerinin ısıl özelliklerinden biri değildir ?

Bitki örtüsü

Kayaçlar

Zemin Materyalleri

Enerji

Toprak

Açıklama:

Enerji

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi,
görüntülerin görsel yorumlanmasında dikkate alınan temel etkenlerden birisi değildir?

Ton

Koku

Zaman

Gölge

Büyüklük

Açıklama:

Koku

Doğru Cevap: B

Soru 81

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerjiye ne ad verilir?

Kinetik enerji

Kinetik ısı

İletim enerjisi

Taşınım enerjisi

Işıma enerjisi

Açıklama:

Bir cismin moleküllerinin rastlantısal hareketlerine bağlı olarak kazandığı enerjiye kinetik ısı adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Toprağın ısıl kızıl ötesi bölgedeki davranışı, asıl olarak aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir.

Su içeriği

Kayaçlar

Zemin materyalleri

Metal yüzeyler

Organik yüzeyler

Açıklama:

Toprağın ısıl kızıl ötesi bölgedeki davranışı, asıl olarak su içeriği ile belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Isıl görüntülerin yorumlanmasında aşağıdaki hangi etmenler dikkate alınmamaktadır?

Ton

Zaman

Gölge

Büyüklük

Güneşin konumu

Açıklama:

Isıl görüntülerin yorumlanmasında Güneşin konumu dikkate alınmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanlarından biri değildir?

Jeolojik yapıların tanımlanması

Toprak nemi çalışmaları

Hidroloji

Kıyı bölgeleri

Politik durumlar

Açıklama:

Politik durumlar, uzaktan algılamada büyük uygulama potansiyeli olan ısıl görüntülerin genel uygulama alanlarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi bir cismin ışıyan sıcaklığının gerçek yüzey sıcaklığından farklı olmasının nedeni olan yayım parametresini etkilemez?

Pürüzlülük

Sıcaklık

Renk

Bakış açısı

Ağırlık

Açıklama:

Ağırlık bir cismin ışıyan sıcaklığının gerçek yüzey sıcaklığından farklı olmasının nedeni olan yayım parametresini etkilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Bir cisim, moleküllerinin titreşim hareketinden dolayı hangi ışınımı yapar?

Radyo dalgası

Görünür

Morötesi

Kızıl ötesi

X ışıması

Açıklama:

Bir cisim, moleküllerinin titreşim hareketinden dolayı kızıl ötesi ışınımı yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Cisimlerin kinetik sıcaklıklarına bağlı olarak yaptıkları elektromanyetik ışımayı modelleyen ve siyah cisim ışıma kanununu bulan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Einstein

Planck

Schrodinger

Feynman

Maxwell

Açıklama:

Cisimlerin kinetik sıcaklıklarına bağlı olarak yaptıkları elektromanyetik ışımayı modelleyen ve siyah cisim ışıma kanununu bulan bilim adamı Planck'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Isıl görüntüde yer yer aydınlık ve yer yer karanlık görünen cisim aşağıdakilerden hangisidir?

Bulut

Duman

Nemli toprak

Yeşil bitki örtüsü

Durgun su

Açıklama:

Isıl görüntüde yer yer aydınlık ve yer yer karanlık görünen cisim bulut'tur.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Isıl görüntülerde cisimlerin ayırt edilebilmeleri için aşağıdaki zaman dilimlerinden hangisi uygun değildir?

Öğleden önce

Öğleden sonra

Öğle

Gece yarısı

Gün doğumu yada batımı esnası

Açıklama:

Isıl görüntülerde cisimlerin ayırt edilebilmeleri için gün doğumu yada gün batımı zaman dilimleri uygun değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi ısıl uzaktan algılamanın başlıca uygulama alanlarından biri değildir?

Deniz yüzey sıcaklıklarının belirlenmesi

Zeminlerin yüzey pürüzlülüğünün belirlenmesi

Jeolojik yapıların belirlenmesi

Bulut haritalaması

Orman yangını

Açıklama:

Zeminlerin yüzey pürüzlüğünün belirlenmesi ısıl uzaktan algılamanın başlıca uygulama alanlarından biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Wien Yer Değiştirme Kanunu'na göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu küçülmektedir. Buna göre bir demir parçasının renk değişimi sıcaklık arttıkça nasıl olur?

Mavi-Sarı-Kırmızı

Sarı-Kırmızı-Mavi

Kırmızı-Sarı-Mavi

Mavi-Kırmızı-Sarı

Kırmızı-Mavi-Sarı

Açıklama:

Wien Yer Değiştirme Kanunu'na göre cisimlerin sıcaklıkları arttıkça en çok ışınım yaptıkları dalga boyu küçülmektedir. Dolayısıyla ısıtılan bir demir parçası önce kırmızı, sonra sarı ve gittikçe mavi renge doğru renk değişimi gösterecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Yayım değeri yüksek olan bir cisim (örneğin siyah cisim) üzerine gelen enerjiyi daha fazla yutar ve kinetik enerjisine bağlı olarak daha fazla ışınım yapar. Buna göre aşağıdaki cisimlerin hangisinin yayım değeri en düşüktür?

İnsan cildi

Parlak altın

Cam

Nemli toprak

Sağlıklı yeşil bitki örtüsü

Açıklama:

Siyah cisim için 1 olan yayım değeri diğer bütün cisimler için 1'den küçüktür. Parlak altının ortalama yayım değeri 0.02-0.03 aralığındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi yayımı etkileyen temel faktörlerden biri değildir?

Cisimlerin renk tonu

Yüzey pürüzlülüğü

Nem içeriği

Görüş alanı

Cismin ağırlığı

Açıklama:

Genel olarak yayımı(ε) etkileyen temel faktörler,

Cisimlerin renk tonu; koyu cisimler daha iyi yutucu ve daha iyi yayıcıdır.
Yüzey pürüzlülüğü; dalga boyuna göre daha pürüzlü (kaba) olan yüzeyler daha büyük yüzey alanına ve daha büyük yutulma ve tekrar yayma potansiyeline sahiptirler.
Nem içeriği; nem içeriği fazla olan cisimlerin daha fazla yayıcı olma kapasitesi vardır.
Görüş alanı ve bakış açısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Yeryüzü cisimlerinin ısıl özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Geceleyin bitki örtüsü kendini çevreleyen topraktan daha fazla ışınım oranına sahiptir.

Çıplak metal yüzeyler hem gece hem de gündüz yüksek ısıya sahiptirler.

Kuru zeminler, su içeriği fazla olan zeminlere göre daha fazla ışınım yaparlar.

Isıl görüntülerde su cisimleri gün boyunca kendilerini çevreleyen kara cisimlerine nazaran daha soğuk, gece ise daha sıcak görünürler.

Beton asfalt vb. materyaller gün batımından sonraki saatlerde bile kuvvetli ısıl ışınıma sahiptirler.

Açıklama:

Yayım değeri yüksek olan cisimler üzerine gelen enerjiyi daha fazla yutar ve daha fazla ışınım yapar. Çıplak metal yüzeylerin ortalama yayım değerleri düşüktür. Dolayısıyla hem gece hem de gündüz düşük ısıya sahiptirler.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Isıl algılama ve ısıl görüntülerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Isıl görüntülerde koyu renk tonu daha düşük ışıyan sıcaklığı gösterir.

Isıl algılamanın günün hangi saatinde yapıldığı görüntü yorumlamasını etkilemez.

Isıl görüntülerin kullanımı daha çok nemli ve bitki örtüsü yoğun bölgelerde etkili olmaktadır.

Yüzeye düşen bulut gölgelerinin kapladığı alanlar ısıl görüntülerde açık renk tonunda gözükür.

Isıl görüntülerde ormanlar gündüz görece açık renkte görünürken gece koyu renkte görünürler.

Açıklama:

Daha kısa dalga boyuna sahip optik görüntülerden farklı olarak ısıl görüntülerde renk tonu, cisimlerin yansıtımları yerine yüzeyin ışıyan sıcaklıkları ile ilişkilidir. Genel olarak yeryüzü cisimlerinin analiz edildiği ısıl görüntülerde, koyu renk tonu daha düşük ışıyan sıcaklığı, açık renk tonu ise daha yüksek ışıyan sıcaklığı gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdaki yeryüzü cisimlerinin hangisinde günlük sıcaklık değişimi en fazladır?

Bitki örtüsü

Kuru toprak

Nemli toprak

Orman

Açıklama:

Bitki örtüsü ve suya göre toprağın ısıl eylemsizliği daha düşüktür. Dolayısıyla en fazla günlük sıcaklık değişimi kuru toprakta gözlemlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

4000 ^oK ışıyan sıcaklığı olan bir tungsten filamentinin maksimum ışıma yaptığı dalga boyunu Wien Yer Değiştirme kanununu kullanarak hesaplayınız (A=2.898 x 10^-3 mK).

0.966 µm

0.725 µm

0.850 µm

0.555 µm

0.414 µm

Açıklama:

λ_max = A / T_ışıyan
_{= 2.898 x 10^-3 mK / 4000 K = 0.725 µm}

Doğru Cevap: B

Soru 98

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması hangi uydu sistemiyle başlamıştır?

HCMM

CZCS

TIMS

TIROS

ATLAS

Açıklama:

Isıl görüntülerin yapay uydu sistemleriyle uzaktan algılanması, 1960 yılında meteorolojik amaçlı bir sistem olan TIROS sistemi ile başlamıştır. Bu sistem geniş bulut örüntülerini ve atmosferik cephe hareketlerini gözlemlemek amacıyla fırlatılan oldukça kaba mekânsal çözünürlüğe sahip bir sistemdi.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın başlıca uygulama alanlarından biri değildir?

Orman yangını

Jeolojik yapıların belirlenmesi

Deniz yüzey sıcaklıklarının belirlenmesi

Nüfus yoğunluğunun belirlenmesi

Bulut haritalaması

Açıklama:

Uzaktan algılama ile nüfus yoğunluğunun belirlenmesi uzaktan algılamanın başlıca uygulama alanlarından biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdaki algılayıcı sistemlerden hangisi en yüksek mekansal çözünürlüğe sahiptir?

LANDSAT-ETM

GOES

NOAA-AVHRR

ERS-I ATSR

EOS-MODIS

Açıklama:

LANDSAT-ETM 60m mekansal çözünürlüğe sahipken diğer sistemlerin mekansal çözünürlükleri 1km-10km arasında değişmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılan bir radar algılama sistemidir?

Altimetre

Radyometre

Scatterometre

Yapay açıklıklı radar

Interferometrik SAR (InSAR)

Açıklama:

Mikrometre altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılan bir radar algılama sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Dalgaboyu
II. Cismin sıcaklığı
III. Cismin iletkenliği
IV. Yayım parametresi
Cisimlerden yayılan mikrodalga ışıma değeri yukarıdakilerden hangilerine bağlıdır.

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Mikrodalga ışıma değeri, dalga boyuna, cismin sıcaklığına ve yayım parametresine bağlıdır: E_M=2σεT/λ² cismin iletkenliği bu parametrelerden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki radar algılama sistemlerinden hangisiyle deniz yüzeyi üzerindeki rüzgar yönü ve hızı hakkında bilgi edinilebilir?

Altimetre

Radyometre

Scatterometre

Yapay açıklıklı radar

Interferometrik SAR (InSAR)

Açıklama:

Scatterometre, mikrodalga saçılım değerlerini kullanarak deniz yüzeyi üzerindeki rüzgar yönü ve hızı hakkında bilgi toplayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Evre uyumlu bir radar sistemine göre bağıl hızla hareket eden bir cismin radara gelen ardışık faz işaretindeki frekansının değişmesi olayına ne ad verilir?

Thompson etkisi

Doppler etkisi

Rayleigh saçılımı

Bose etkisi

Newton etkisi

Açıklama:

Evre uyumlu bir radar sistemine göre bağıl hızla hareket eden bir cismin radara gelen ardışık faz işaretindeki frekansının değişmesi olayına Doppler etkisi denilir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Belli bir yönde belli bir hızda hareket halinde bulunan evre uyumlu bir radarla, aynı yönde ve aynı hızda hareket eden bir hedef gözlenmektedir. Radardan çıkan dalgaların hedefe varıp geri dönmesi sürecinde frekansı nasıl değişecektir?

Yarı yarıya artacaktır

Yarı yarıya azalacaktır

İki kat artacaktır

İki kat azalacaktır

Değişmeyecektir

Açıklama:

Doppler etkisine göre: f_Doppler= ((c-v_radar)/(c-v_hedef)).f₀'dır. Soruda, radar ve hedefin aynı yönde aynı hızda hareket ettikleri verildiğinden; ((c-v_radar)/(c-v_hedef))=1 olacaktır. Dolayısıyla, f_Doppler= f₀'dır. Dönen sinyalin frekansı değişmeyecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki radar bantlarından hangisi mikrodalga frekans bandında yer alan en büyük dalga boyuna karşılık gelmektedir?

Açıklama:

Bu şıklar arasında en küçükten en büyüğe doğru dalgaboyu sıralaması şu şekildedir: W < K < Ku < S < P. P bandı, mikrodalga frekans bandında yer alan en büyük dalga boyuna karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki radar bantlarından hangisi jeolojik yüzeyler gibi büyük cisimlerin algılanması için daha uygundur?

Açıklama:

Uzun dalga boyları (L = 10 - 30 cm), jeolojik yüzeyler / ağaç gövdeleri ve dalları gibi büyük cisimlerin algılanması için daha uygundur. Diğer şıklarda yer alan bantlar daha düşük dalgaboylarına karşılık gelip daha küçük cisimlerin tespitinde uygundurlar.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Deniz yüzeyleri söz konusu olduğunda, aşağıdaki cisim özelliklerinden hangisinin etkisiyle radar alıcısına beklenenden fazla enerji geri dönmesi söz konusu olur?

Isıl kapasite

İletkenlik

Yüzey pürüzlülüğü

Isıl Konveksion

Penetrasyon derinliği

Açıklama:

Deniz yüzeyindeki yüzey pürüzlülüğünün artması (küçük genlikli dalgaların oluşması nedeniyle) durumunda alıcıya beklenenden daha fazla enerji geri dönecektir. Bragg saçılması olarak adlandırılan bu etki özellikle SAR sistemleri ile deniz yüzeylerinin görüntülenmesinde önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İşlenmiş SAR görüntülerinde ortaya çıkan benek (speckle) etkisi aşağıdaki filtrelerden hangisinin kullanımıyla mekansal çözünürlüğü azaltma pahasına bastırılabilir?

Alçak geçirgenli filtre

Yüksek geçirgenli filtre

Sobel filtre

Butterworth Filtre

Laplacian filtre

Açıklama:

İşlenmiş SAR görüntülerinde ortaya çıkan benek (speckle) etkisi, alçak geçirgenli filtre kullanımıyla mekansal çözünürlüğü azaltma pahasına bastırılabilir. Diğer şıklardaki filtreler, yüksek geçirgenli yapıda olup benek etkisini artırıcı yönde etki gösterceklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdaki yağış tiplerinden hangisinin radar sisteminde karşılık geldiği yansıma değeri en yüksektir?

Çisenti

Sağanak yağış

Kar

Hafif yağmur

Su içeren ancak yağışa neden olmayan bulutlar

Açıklama:

Bu atmosferik olayları, radar sisteminde karşılık gelen en düşük yansıma değerinden başlayarak sıralarsak: Su içeren ancak yağışa neden olmayan bulutlar < Çisenti < Hafif yağmur < Kar < Sağanak yağış. En yüksek yansıma, sağanak yağıştan kaynaklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Altimetre radar aşağıdakilerden hangisini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır?

Uzaklık

İvme

Açı

Hız

Açısal momentum

Açıklama:

Mikrodalga altimetre sistemleri uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Saçılım ölçer (scatterometer) üzerinde bulunan 3 ayrı anten izi arasında kaç derecelik açı vardır?

Açıklama:

Anten izi, anten tarafından gönderilen mikrodalga enerjinin yerde aydınlattığı alandır. Saçılım ölçer ile aynı alanı tarayan ve aralarında 45°’lik açı bulunan 3 ayrı anten izi ile ölçüm yapılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bir radar algılama sistemi değildir?

Altimetre

Radyometre

Hidrometre

Saçılım ölçer

Yapay açıklıklı radar

Açıklama:

Hidrometre, yoğunluk ölçümü için kullanılan bir ölçüm aleti olup radar algılama sistemlerinde kullanılmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

IEEE radar bant adı K olan mikro dalganın sahip olduğu frekans aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.

1-2 GHz

75-110 GHz

8-12 GHz

4-8 GHz

18-27 GHz

Açıklama:

IEEE Radar bandı K olan mikrodalganın sahip olduğu dalga boyu 1.67-1.11 cm aralığında olup sahip olduğu frekans aralığı da 18-27 GHz arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

8 GHz mikrodalga frekansa sahip olan sabit yer radarında, saatteki hızı 3000 metre/saniye olan bir cismin Doppler etkisince yol açtığı frekans kayması miktarı ne kadardır?

1,0001 GHz

3,00001 GHz

8,000008 GHz

8,0008 GHz

1,000001 GHz

Açıklama:

f_doppler = [(c-v_radar)/(c-v_hedef)]*f₀ formülüne göre hesaplanan frekans kayma miktarı 8,00008 GHz olmaktadır. Hesaplama işleminde c ışık hızı = 3x10⁸m/sn; Radar sabit olduğu için v_radar= 0; v_hedef= 3000 m/sn ve f₀ = 8 GHz olarak yerine yazılarak çözüm yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Radar sistemlerinde alıcıya gelen güç belirlenirken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?

Anten verimi

Geliş açısı

Menzil

Geri yansıtım değeri

Hız

Açıklama:

Radar sistemlerinde alıcıya gelen güç hesaplanırken anten verimi, menzili, geliş açısı ve geri yansıtım değeri kullanılırken hız kullanılmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Yapay açıklıklı radar sistemlerinde yapay açıklık yani anten uzunluğu, gerçek açıklıklı radarların azimuth çözünürlüğünün kaç katıdır?

Açıklama:

Yapay açıklıklı radar sistemlerinde yapay açıklık yani anten uzunluğu, gerçek açıklıklı radarların azimuth çözünürlüğünün 2 katıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Yağmur damlaları gibi küçük cisimlerin algılanmasında hangi dalga boy aralığı kullanılmaktadır?

100 - 30 cm

2 - 6 cm

30 - 15 cm

5 - 1 cm

10 - 30 cm

Açıklama:

Radar dalga boyunun ayırt edilmesi istenen cisimlerin boyutuna yakın olması gerekir. Yağmur damlası gibi çok küçük cisimlerin algılanmasında kısa dalga boyları (Ka=0.5-1 cm) kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Mikro dalga frekans bandında bulunan en geniş dalga boyuna sahip bant aşağıdakilerden hangisidir?

W bandı

X bandı

S bandı

L bandı

P bandı

Açıklama:

Mikrodalga frekans bandında W bandı (0.4-0.27 cm), X bandı (3.75-2.5 cm), S bandı (15-7.5 cm), L bandı (30-1 5cm) ve P bandı (100-30 cm) dalga boyu aralıklarına sahiptir. Verilen dalga boylarına göre en geniş dalga boyu aralığına P bandı sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Yapay açıklıklı radar ile elde edilen faz bilgisi radar ile hedef arasındaki hangi özellik ile ilişkilidir?

Hız

Mesafe

Açı

Renk

Geri yansıtım değeri

Açıklama:

Yapay açıklıklı radar ile elde edilen faz bilgisi radar ile hedef arasındaki uzaklık (mesafe) ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Dalga boyu
II. Cismin sıcaklığı
III. Yayım parametresi
Mikrodalga ışıma değeri (E_M) yukarıdaki parametrelerden hangileriyle doğrudan bağlantılıdır?

Yalnız II

I - II - III

I - III

II - III

I - II

Açıklama:

Mikrodalga ışıma değeri, dalga boyuna, cismin sıcaklığına ve yayım parametresine bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Verici
II. Spektral Kamera
III. Anten
IV. Termal Algılayıcı
Yukarıda verilenlerden hangileri bir darbeli radar sisteminin temel yapısal elemanı olarak gösterilebilir?

Yalnız I

I - II

III - IV

II - III - IV

I - III

Açıklama:

Bir darbeli radar sistemi, belirli bir frekansta tekrarlı dalga (darbe) gönderen verici, geri yansıtılan sinyali alan, filtreleyen ve güçlendiren alıcı, hem verici hem de alıcı tarafından kullanılan anten ve geri dönen sinyali kayıt eden kaydediciden oluşur. Darbeli radar sisteminde spektral kamera ve termal algılayıcı yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ilk sivil mikrodalga uydusudur?

QUILL

SEASAT SAR

ENVISAT

ERS

JERS

Açıklama:

Bilinen ilk radar gözlem uydusu, Aralık 1964 yılında uzaya fırlatılan Amerikan QUILL askeri uydusudur. İlk sivil mikrodalga gözlem uydusu ise NASA tarafından 28 Haziran 1978’de fırlatılan SEASAT SAR (Synthetic Aperture Radar -Yapay Açıklıklı Radar) uydusudur. 1978’den günümüze dek birçok askeri ve sivil amaçlı mikrodalga gözlem uyduları uzaya gönderilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

I. Altimetre
I. Gravimetre
III. Saçılım ölçer
IV. Yapay açıklıklı radar
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri günümüzde uzaktan algılama amacıyla kullanılan mikrodalga algılama sistemidir?

I - II - III

II - III

I - III - IV

Yalnız IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Günümüzde uzaktan algılama amacıyla kullanılan dört temel mikrodalga algılama sistemi bulunmaktadır. Bunlar altimetre, radyometre, saçılım ölçer ve yapay açıklıklı radar sistemleridir. Gravimetre ise yer çekimi ölmek için kullanılmaktadır ve bir mikrodalga algılama sistemi değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bir polarizasyon türü değildir?

Düşey doğrusal polarizasyon

Yatay doğrusal polarizasyon

Sağ dairesel polarizasyon

Sağ eliptik polarizasyon

Sağ silindirik polarizasyon

Açıklama:

Genelde 3 farklı polarizasyon türü vardır; (i) Düşey / Yatay Doğrusal Polarizasyon, (ii) Sağ / Sol Dairesel Polarizasyon, (iii) Sağ / Sol Eliptik Polarizasyon. Sağ silindirik polarizasyon diye bir polarizasyon türü bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Binalardaki ısı kayıpları
II. Deniz yüksekliğindeki değişimler
III. Depremlerin yeryüzünde yol açtığı değişimler
Yukarıdakilerden hangileri mikrodalga sistemleri ve alınan verileri ile belirlenebilecek olaylardır?

II - III

I - II

Yalnız III

I - II - III

Yalnız II

Açıklama:

Mikrodalga sistemleri ve alınan veriler kara, deniz ve atmosfer olaylarının incelenmesine yönelik birçok farklı uygulamada etkin olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla hava tahminleri, deniz seviyeleri ve depremin sebep olduğu değişimler de mikrodalga sistemlerin verileriyle belirlenebilmektedir. Binalardaki ısı kaybı ise ısıl uzaktan algılama sistemleri ile elde edilebilecek bir uygulamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar.
II. Görüntü vermeyen radar algılama sistemidir.
III. Okyanus yüzeyine ait baskın dalga yüksekliği, dalga sıklığı gibi bilgiler elde edilebilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen radar algılama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Altimetre

Radyometre

Saçılım ölçer

Yapay açıklıklı radar sistemi

Gerçek açıklıklı radar sistemi

Açıklama:

Radyometreler, yapay açıklıklı radar sistemleri ve gerçek açıklıklı radar sistemleri görüntü kaydeden sistemlerdir. Saçılım ölçer yeryüzünün birim alandaki mikrodalga saçılım katsayısını ölçer. Dolayısıyla çalışma şekli itibariyle I. Seçeneğe uymaz. Verilen özellikler altimetrenin tanımını yapmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri ile alakalı aşağıda verilenlerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri çalışma prensiplerine göre aktif ve pasif mikrodalga algılama sistemleri olarak 2 ana gruba ayrılmaktadır.

Mikrodalga uzaktan algılama aktif sistemleri farklı kaynaklardan ya da yeryüzünden doğal olarak yayımlanan mikrodalga enerjisini algılayan sistemlerdir.

Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri mikrodalga frekans bandında yer alan dalgalar ile çalışan sistemlerdir.

Tıbbi amaçlara yönelik kullanılan manyetik rezonans görüntülemede (MR) mikrodalga uzaktan algılama sistemi kullanılmaktadır.

Her cisim mutlak sıcaklığına bağlı olarak mikrodalga enerji yaymaktadır.

Açıklama:

Verilen seçeneklerden
“Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri çalışma prensiplerine göre aktif ve pasif mikrodalga algılama sistemleri olarak 2 ana gruba ayrılmaktadır.”, "Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri mikrodalga frekans bandında yer alan dalgalar ile çalışan sistemlerdir.", "Tıbbi amaçlara yönelik kullanılan manyetik rezonans görüntülemede (MR) mikrodalga uzaktan algılama sistemi kullanılmaktadır." ve "Her cisim mutlak sıcaklığına bağlı olarak mikrodalga enerji yaymaktadır." seçenekleri doğru ifadelerdir. Yanlış ifade B seçeneğidir. Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri çalışma prensiplerine göre aktif ve pasif mikrodalga algılama sistemleri olarak 2 ana gruba ayrılmaktadır. Aktif sistemler kendi yaydıkları enerji ile algılama yapan sistemlerdir. Yani algılama için kendi enerjilerini dışarıdan bir kaynağa bağımlı olmadan üreten sistemlerdir. Pasif sistemler ise farklı kaynaklardan (örn. FM radyo yayınları, telsiz iletişim sinyalleri, vb.) ya da yeryüzünden doğal olarak yayımlanan mikrodalga enerjisini algılayan sistemlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıda verilen radar algılama sistemleri ile ilgili bilgilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar.

Mikrodalga radyometre sistemleri pasif görüntüleme radarları olup 1-1000 GHz bandı arasında çalışırlar.

Mikrodalga altimetre sistemleri belirli dalga boyu aralığındaki değerlerini kaydeden görüntüleme cihazlarıdır.

Saçılım ölçer aktif bir mikrodalga algılama sistemidir ve yeryüzünün birim alandaki mikrodalga saçılım katsayısını ölçer.

SAR sistemleri gelen mikrodalga işaretinin hem faz hem de genlik bilgisini ölçmektedirler.

Açıklama:

Verilen seçeneklerden "Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar.", "Mikrodalga radyometre sistemleri pasif görüntüleme radarları olup 1-1000 GHz bandı arasında çalışırlar." ,"Saçılım ölçer aktif bir mikrodalga algılama sistemidir ve yeryüzünün birim alandaki mikrodalga saçılım katsayısını ölçer." ve "SAR sistemleri gelen mikrodalga işaretinin hem faz hem de genlik bilgisini ölçmektedirler." seçeneklerinde verilen ifadeler doğru ifadelerdir. Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar. Görüntü vermeyen bu radar algılama sisteminde uzaklık ölçümü, nadir (yeryüzüne dik) doğrultuda vericiden gönderilen sinyalin (mikrodalga enerjisinin) alıcıya geri dönmesi için geçen süre belirlenerek yapılmaktadır. C seçeneğinde verilen ifade mikrodalga radyometrenin yapmış olduğu bir işlemdir. Çünkü Mikrodalga radyometre sistemleri belirli dalga boyu aralığındaki ışıma değerlerini kaydeden görüntüleme cihazlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bilinen ilk radar gözlem uydusu aşağıdakilerden hangisidir?

QUILL

SEASAT

SPUTNİK

SPACE X

APOLLO 11

Açıklama:

Bilinen ilk radar gözlem uydusu Aralık 1964 yılında uzaya fırlatılan Amerikan QUILL askeri uydusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Ağaç gövde ve dallarının mikrodalga uzaktan algılama ile algılanabilmesi için aşağıdaki bantlardan hangisinin kullanımı uygundur?

Açıklama:

Yeryüzü cisimlerinin mikrodalga uzaktan algılama ile ayırt edilebilmesi için radar dalga boyunun ayırt edilmesi istenilen yüzey cismine yakın olması istenir. Verilen seçeneklerden W, V ve Ka bantları çok küçük cisimlerin ayırt edilmesinde kullanılırken, X bandı yaprak gibi küçük cisimlerin ayırt edilmesinde kullanılır. L bandı ise ağaç gövdesi ve dalları gibi büyük cisimlerin algılanmasında tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Darbeli bir radar uydu sistemi ile algılanacak cisim arasındaki mesafe yaklaşık 500 km’dir. Algılayıcıdan cisme gönderilen bir mikrodalga işaret kaç saniye sonra alıcıya geri döner? (Işık hızı = 3 x 10⁸ m/sn)

0.0011

0.0022

0.0033

0.0044

0.0055

Açıklama:

Algılayıcı ile hedef arasındaki eğik uzaklık = c x T/2 formülü ile hesaplanmaktadır. Burada eğik uzaklık 500 km olarak verilmiştir. c ışık hızı 3x10⁸m/sn olduğuna göre bizden T zamanının hesaplanması istenilmektedir. 500 km metre biriminde ifade edilip formuülde yerine konulduğunda (2 x 500000)/ (3 x 10⁸) = 0.0033 sn değeri elde edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Genellikle tek bir anten üzerinden belirli aralıklarla gönderilen kısa mikrodalga işaretin hedeften yansıdıktan sonar aynı antene geri gelmesi ile çalışan radarlar aşağıdakilerden hangisidir?

Sürekli Radarlar

Darbeli Radarlar

Karma taramalı radar

Monostatik radar

Mekanik taramalı radar

Açıklama:

Darbeli radarlar Genellikle tek bir anten üzerinden belirli aralıklarla gönderilen kısa mikrodalga işaretin hedeften yansıdıktan sonar aynı antene geri gelmesi ile çalışan radarlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliğine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Faz Açısı

Doppler etkisi

Işık hızı etkisi

Mikrodalga etkisi

Radyometre

Açıklama:

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliğine Doppler etkisi denilir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemlerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek açıklıklı radar sistemi

Yapay açıklıklı radar sistemi

Sürekli radar sistemi

Darbeli radar sistemi

Mekanik taramalı radar sistemi

Açıklama:

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemlerine gerçek açıklıklı radar sistemleri denir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Yansıtma yüzey alanları radar menzil çözünürlüğünden küçük olan cisimlere ne denilmektedir?

Polarizasyon

Bakış açısı

Penetrasyon

Nokta hedefler

Hedef cisim

Açıklama:

Yansıtma yüzey alanları radar menzil çözünürlüğünden küçük olan cisimlere nokta hedefler denir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

I. Meteoroloji
II. İklim Değişikliği
III. Deprem Araştırmaları
IV. TV ve Radyo Yayını
Yukarıdakilerin hangisi/hangileri mikrodalga sistemlerinin uygulama alanları arasında yer alır?

I - II

II - III

III - IV

I - II - IV

I - II - III

Açıklama:

Mikrodalga sistemleri ve alınan veriler kara, deniz ve atmosfer olaylarının incelenmesine yönelik birçok farklı uygulamada etkin olarak kullanılmaktadır. Bunlar: Meteoroloji, iklim değişikliği, deprem araştırmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Mikrodalga ışınlar bulutlara nüfuz edebildiği gibi dalga boyundan küçük cisimlerin belirli oranda altına gönderilebilmesine ne denilmektedir?

Penetrasyon derinliği

Optik gözleme

Penetrasyon

Polarizasyon

Hedef nokta

Açıklama:

Mikrodalga ışınlar bulutlara nüfuz edebildiği gibi dalga boyundan küçük cisimlerin belirli oranda altına gönderilebilmesine Penetrasyon denir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi darbeli radar yapısal elemanları arasında yer almaz?

Alıcı

Verici

Anten

Kaydedici

Dijital Kamera

Açıklama:

Sistem, belirli bir frekansta tekrarlı dalga (darbe) gönderen verici, geri yansıtılan sinyali alan, filtreleyen ve güçlendiren alıcı, hem verici hem de alıcı tarafından kullanılan anten ve geri dönen sinyali kayıt eden kaydediciden oluşur. Dijital kamera sistemin yapısal elemanları arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

I. Altimetre
II. Radyometre
III. Saçılım ölçer
IV. Yapay açıklı radar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel mikrodalga algılama sistemlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

II, III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılan sistemlere ne ad verilir?

Altimetre

Radyometre

Saçılım ölçer

Radar

Menzil

Açıklama:

Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar. Görüntü vermeyen bu radar algılama sisteminde uzaklık ölçümü, nadir (yeryüzüne dik) doğrultuda vericiden gönderilen sinyalin (mikrodalga enerjisinin) alıcıya geri dönmesi için geçen süre belirlenerek yapılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Yeryüzünün birim alandaki mikrodalga saçılım katsayısını ölçen sistemlere ne ad verilir?

Radyometre

Altimetre

Radar

Saçılım ölçer

Menzil

Açıklama:

Saçılım ölçer aktif bir mikrodalga algılama sistemidir ve yeryüzünün birim alandaki mikrodalga saçılım katsayısını ölçer. Saçılma katsayısı (σ₀) noktasal hedefler için yansıtıcı yüzey alanı ile ilişkili olduğundan yansıtma yüzey alanı (radar cross section) olarak da tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

1-1000 GHz bandı arasında çalışan pasif görüntüleme radarlarına ne ad verilir?

Altimetre

Radyometre

Radar

Menzil

Saçılım ölçer

Açıklama:

Mikrodalga radyometre sistemleri pasif görüntüleme radarları olup 1-1000 GHz bandı arasında çalışırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Su altında termoklin seviyesinde oluşan ve genlikleri yaklaşık 100 metreyi bulabilen dalgalara ne ad verilir?

İçsel dalgalar

Dışsal dalgalar

Dar dalgalar

Termal dalgalar

Saçılan dalgalar

Açıklama:

İçsel dalgalar, su altında termoklin seviyesinde oluşurlar ve genlikleri yaklaşık 100 metreyi bulabilir. Termoklin seviyesi, deniz yüzeyinden aşağı inildikçe azalan sıcaklığın en hızlı değiştiği seviyedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Genellikle tek bir anten üzerinden belirli aralıklarla gönderilen kısa mikrodalga işaretin hedeften yansıdıktan sonra aynı antene geri gelmesi ile çalışan radar aşağıdakilerden hangisidir?

Yarı kapalı radar

Darbeli radar

Kapalı radar

Sürekli radar

Açık radar

Açıklama:

Darbeli radarlar, genellikle tek bir anten üzerinden belirli aralıklarla gönderilen kısa mikrodalga işaretin hedeften yansıdıktan sonra aynı antene geri gelmesi ile çalışırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği gözlenebilir. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?

Genlik

Polarizasyon

Faz

Doppler etkisi

Frekans

Açıklama:

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği gözlenebilir. Bu olaya Doppler etkisi denilir. Fazdaki bu değişim, hedef ile radar arasındaki uzaklığın sürekli değişmesine bağlı olarak ardışık mikrodalga işaretlerin farklı uzunlukta yol alması ndan kaynaklanır. Doppler etkisi nedeniyle hareketli bir hedeften yansıyan işaretin frekansı hedef ve alıcının hızına bağlı olarak aşağıdaki eşitlikte belirtildiği şekilde değişmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

İki ayrı anten üzerinden işaretler sürekli olarak gönderilip alındığı sistemlere ne ad verilir?

Sürekli radar

Yarı kapalı radar

Kapalı radar

Açık radar

Darbeli radar

Açıklama:

Sürekli dalga ile çalışan sistemlerde ise iki ayrı anten üzerinden işaretler sürekli olarak gönderilip alınır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi radar bandı 1.55 um dalgaboyuna aittir?

W bandı

V bandı

K bandı

C bandı

S bandı

Açıklama:

1.67-1.11 um dalga boyları aralığı yani frekans olarak 18-27 GHz aralığı K bandı olarak adlandırılan radar bandıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemlerine ne ad verilir?

Bakış açılı radar sistemleri

Yarı açıklı radar sistemleri

Kapalı radar sistemleri

Yapay açıklı radar sistemleri

Gerçek açıklı radar sistemleri

Açıklama:

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemlerine gerçek açıklıklı radar sistemleri denir. Gerçek açıklıklı radar sistemlerinde uçuş yönündeki çözünürlük anten demet genişliği ile birebir orantılıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri kaça ayrılır?

Açıklama:

Mikrodalga uzaktan algılama sistemleri çalışma prensiplerine göre aktif ve pasif mikrodalga algılama sistemleri olarak 2 ana gruba ayrılmaktadır. Aktif sistemler kendi yaydıkları enerji ile algılama yapan sistemler, pasif sistemler ise farklı kaynaklardan (örn. FM radyo yayınları, telsiz iletiflim sinyalleri, vb.) ya da yeryüzünden doğal olarak yayımlanan mikrodalga enerjisini algılayan sistemlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Bilinen ilk radar gözlem uydusu aşağıdakilerden hangisidir?

SEASAT

QUILL

INTELSAT

RASAT

BİLSAT

Açıklama:

Bilinen ilk radar gözlem uydusu, Aralık 1964 yılında uzaya fırlatılan Amerikan QUILL askeri uydusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılan radar tarama sistemi şağıdakilerden hangisidir?

Radrometre

Telemetri

Altimetre

Saçılım ölçer

Kontrol anteni

Açıklama:

Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Radar sistemleri kullandıkları elektronik dalga açısından kaça ayrılırlar?

Açıklama:

Radar sistemleri kullandıkları elektromanyetik dalganın darbeli ya da sürekli olmasına göre ikiye ayrılırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Darbeli radar sistemleri temel olarak kaç bölümden oluşur?

Açıklama:

Darbeli radar sistemleri verici, alıcı, anten ve kaydedici olarak dört temel bölümden oluşur.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği ne ile isimlendirilir?

Dpppler etkisi

Lineer Momentum

Thomson etkisi

Kuantum tünel etkisi

Tyndall etkisi

Açıklama:

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği gözlenebilir. Bu olaya Doppler etkisi denilir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

IEEE'ye göre en kısa dalga boylarını ayırt etmede kullanılan frekans hangisidir?

Açıklama:

IEEEE'ye göre en kısa dalga boyları olan 0.40-0.27cm aralığındaki dalga boyları 75-110ghz frekans aralığından W radar bandıyla ayırt edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemleri aşağıdakilerden hangisidir?

Bistatik radar

İkincil radar

Gerçek açıklıklı radar

Yapay açıklıklı radar

ASR radar

Açıklama:

Antenin fiziksel özelliği olan gerçek demet açıklığı ile aynı çözünürlükte çalışan radar sistemleri gerçek açıklıklı radar sistemleri denir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Radar sistemlerinde kaç tür polarizasyon vardır?

Açıklama:

Genelde 3 farklı polarizasyon türü vardır; (i) Düşey / Yatay Doğrusal Polarizasyon, (ii) Sağ / Sol Dairesel Polarizasyon, (iii) Sağ / Sol Eliptik Polarizasyon

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdaki yağış tiplerinden hangisinin yansıma değeri daha küçüktür?

Dolu

Sağanak yağmur

Şiddetli yağış

Hafif yağmur

Çisenti

Açıklama:

Verilenlerden E seçeneğindeki çisentinin radar yansıtıcılık değeri en düşüktür.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi aktif algılayıcı sistemlere örnektir?

Radar sistemleri

Pasif mikrodalga radyometresi

FM radyo yayınları

Telsiz iletişim sinyalleri

Tv yayınları

Açıklama:

Radar sistemleri

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bilinen ilk radar gözlem uydusu,hangi tarihte uzaya fırlatılmıştır?

Ekim 1962

Eylül 1961

Kasım 1963

Aralık 1964

Ekim 1960

Açıklama:

Aralık 1964

Doğru Cevap: D

Soru 62

Elektronik sistemler için gerekli enerji,SEASAT uydusu üzerinde bulunan radar sisteminin hangi ana elemanı aracılığıyla yapılmaktadır ?

Güneş panelleri

Scatterrometre

Telemetre-kontrol

Veri-aktarım

Antenler

Açıklama:

Güneş panelleri

Doğru Cevap: A

Soru 63

Uzaktan algılama platformu ile yeryüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek amacıyla kullanılan radar algılama sistemine ne ad verilir?

Altimeter

Radyometer

Scatterometer

SAR

Yapay Açıklıklı Radar

Açıklama:

Altimeter

Doğru Cevap: A

Soru 64

Evre uyumlu sistemler ile radara göre bağıl hızla hareket eden cisimlerden radara gelen ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği gözlenebilir.Bu olaya ne ad verilir?

Radarın gözlemciye göre hızı

Doppler etkisi

Hedefin gözlemciye göre hızı

Işık hızı

Gönderilen mikrodalga işaretin frekansı

Açıklama:

Doppler etkisi

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi radar görüntülerinde görülen bozulmalardan biri değildir?

Yana yatma

Benek etkisi

Yakın alan kısalması

Radar gölgesi

Çarpışma

Açıklama:

Çarpışma

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdaki dalga boylarından hangisi,bitki örtüsü yapraklarının algılanmasında kullanılır?

Kısa dalga boyları

Orta dalga boyları

Yarı uzun dalga boyları

Uzun dalga boyları

Maximum dalga boyları

Açıklama:

Orta dalga boyları

Doğru Cevap: B

Soru 67

Mikrodalga ışınlar bulutlara nüfus edebildiği gibi dalga boyundan küçük cisimlerin belirli oranda altını görebilmesine ne ad verilir ?

Geri yansıtım

Derinlik

Nokta hedefler

Penetrasyon

Menzil

Açıklama:

Penetrasyon

Doğru Cevap: D

Soru 68

Su içeren ancak yağışa neden olmayan bulutların yansıma değeri nedir?

>45

<45

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

Yeryüzündeki hedefin örneğin 1 cm.lik hareketi ne kadar uzunluktaki faz değişikliğine yol açar ?

5 cm.

4 cm.

3 cm.

2 cm.

1 cm.

Açıklama:

2 cm.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi günlük hayatta mikro dalganın kullanımına bir örnek değildir?

Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Polis hız radarı

Araba anahtarı radyo frekansı tanımlaması

Mikro dalga ısıtıcıları

Ses tanıma sistemleri

Açıklama:

Ses tanıma sistemleri görünür dalga boyndaki değişimleri algılayan sistemlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aktif uzaktan algılamayı pasif uzaktan algılamadan ayıran temel bileşen aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Aktif sistemler bir enerji yayarak algılama yaparken pasif sistemler farklı kaynaklardan yayılan enerjiyi algılarlar.

Aktif sistemler radar olarak bilinirler ve pasif istemlere göre daha iyi algılama yapabilirler.

Aktif sistemler görüntü elde edebilirken pasif sistemler görüntü algılayamazlar.

Aktif sistemler her koşulda algılama yapabilirken pasif sistemler hava durumu, güneş ışınları gibi durumlardan etkilenebilir.

Aktif sistemler bilimsel araştırmalarda kullanılabilirken pasif sistemler bilimsel araştırmalarda kullanılmaz.

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilenler kısmen doğru olmakla birlikte temel ayırt edici bir bileşen değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi radar algılama sistemlerine bir örnek değildir?

Alimetre

Radyometre

Saçılım ölçer

Yapay açıklık radarı

Boltzmetre

Açıklama:

Boltzmetre bir algılama ölçüsü veya sistemi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi darbeli radarda kullanılan bileşenlere örnek değildir?

Darbe gönderen verici

Sinyali güçlendiren ve filtreleyen alıcı

Sinyali kaydeden kaydedici

Verici ve alıcı anten

Doppler etkisi hesaplayıcısı

Açıklama:

Bu şıkta belirtilen, darbeli radarda çeşitli algılamalara bağlı olarak oluşan bir etkiyi hesaplama yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Doppler etkisinde aşağıdakilerden hangileri gözlenebilir?
I) Ardışık faz işaretindeki frekans değişikliği
II) Artan dalga boyu ve azalan frekans
III) Azalan dalga boyu ve artan frekans
IV) Artan dalga boyu artan frekans
V) Azalan dalga boyu işaret değiştiren frekans

I, II ve III

IV, V

Hepsi

I, IV

Açıklama:

Dalga boyu ve frekans ters orantılı olup doppler etkisinde II ve III gözlenebilir. Ayrıca I doppler etkisinin genel tanımıdır. Bu yüzden A şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Kısa, orta ve uzun dalga boyları neden kullanılır?

Cismin boyutuna göre cismin algılanabilmesi için kullanılır.

Cismin yüzey alanine saptamak için kullanılır.

Faklı menzillerdeki cisimlerin boyutlarının algılanması için kullanılır.

Eğik uzaklık ve demet genişliğini belirleyerek menzil hesabının daha doğru olarak elde edilmesinde kullanılır.

Mekansal çözünürlüğün dikkate alınabilmesi için kullanılır.

Açıklama:

Cisim boyutuna yakın dalga boyları seçilerek cismin algılanması sağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Antenlerde neden mercek şeklinde bir yapı vardır?

Dalgaları yakalayabilmesi için

Mikrodalga ışımasının demet genişlliğini (saçılma alanını) belirleyebilmesi için

Her türlü dalga boyu yakalayabilmek için

Demet açıklığını azaltmak için

Uydunun taşıma kapasitesini etkilememek için

Açıklama:

En doğru cevap B şıkkında verilmiştir. Diğer şıklardakiler kısmen doğru sayılabilir. Ancak mercek şeklinde olması nedenini açıklamamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Yapay açıklıklı radarlarda antene verilen açı neden önemlidir?

Doppler etkisnde gözlenen dalga boyu değişikliklerini en aza indirmek için

Radarın sol ve sağ yanında olan hedeflerin farklı Doppler etkisine sahip olmasını sağlamak için.

Polarizasyonun doğrusal olmasını sağlamak için

Doppler etkisinin farklı açılarda bile aynı değerlere sahip olmasını sağlamak.

Radar yüzeyi açıklığını artırmak için

Açıklama:

B şıkkında anlatıldığı gibi Doppler etkisinin farklılaşması cismin daha geniş bir açıklıkta yakalanması için önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Yanısıtıcı antenler neden köşelidir?

Yüksek yanıstma yüzey alanının fiziksel alandan daha fazla olması için

Dalga boyundan küçük cisimlerin belirli oranda altının gösterebilmek için

Yoğun bitki örtüsünde kullanılabilmesi için

Nokta hedefleri daha iyi saptamak ve yüzey yanıstmasını engellemek için

Penatrasyon derinliğini artırmak için

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilenler yanlıştır. Doğru cevap A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Mikro dalga sistemlerinin uygulama alanları aşağıdakilerden hangileri olabilir?
I) Kısa süreli hava durumu tahmini
II) Ortalama deniz sevyesi değişiklikleri
III) Depremelerle oluşan yer yüzü hareketlerinin saptanması
IV) Büyük ölçekli doğal afetlerde oluşan hasarın saptanmasında

I ve II

I ve III

Hepsi

I, II ve III

I ve IV

Açıklama:

Uygulama alanları verilen örneklerin tümümü olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

İlk sivil mikrodalga gözlem uydusu aşağıdakilerden hangisidir?

ENVISAT

SEASAT SAR

QUILL

ERS

LANDSAT

Açıklama:

İlk sivil mikrodalga gözlem uydusu NASA tarafından 28 Haziran 1978’de fırlatılan SEASAT SAR (Synthetic Aperture Radar - Yapay Açıklıklı Radar) uydusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 81

İlk radar gözlem uydusu aşağıdakilerden hangisidir?

ENVISAT

SEASAT SAR

QUILL

ERS

LANDSAT

Açıklama:

Bilinen ilk radar gözlem uydusu, Aralık 1964 yılında uzaya fırlatılan Amerikan QUILL askeri uydusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek için hangi sistemler kullanılır?

Radyometre

Saçılım ölçer (Scatterometer)

Yapay Açıklıklı Radar (SAR)

Gerçek Açıklıklı Radar

Altimetre

Açıklama:

Mikrodalga altimetre sistemleri, uzaktan algılama platformu ile yer yüzeyi arasındaki uzaklığı ölçmek için kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi mikrodalga frekans bandında yer alan en büyük dalga boyudur?

L bandı

X bandı

K bandı

P bandı

C bandı

Açıklama:

100-30 cm dalga boyuna sahip P bandı mikrodalga frekans bandında yer alan en büyük dalga boyudur.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Yerden 3000 m yüksekte konumlanan bir radar sisteminden yeryüzündeki bir hedefe gönderilen işaretin 0.00003 saniye sonra radara geri gelmesi durumunda radar ile hedef arasındaki eğik mesafe kaç metre olacaktır? (Işık hızı = 3 x 10⁸ m/sn)

4500

9000

5000

6000

7000

Açıklama:

Eğik uzaklık = Işık hızı x Radar dalgasının hedefe gidip gelme süresi / 2
denkleminden sonuç 4500 m olarak hesaplanır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Ay ile Dünya arasındaki uzaklık yaklaşık 380,000 km'dir. Bu durumda Dünya'dan Ay'a gönderilen bir mikrodalga işaret yaklaşık kaç saniye sonra alıcıya geri döner? (Işık hızı = 3 x 10⁸ m/sn)

5.12

2.56

1.28

0.64

8.00

Açıklama:

Eğik uzaklık = c x T / 2
denkleminden 2.56 sn elde edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Yatay eksende radara uzak ancak yüksek hedeflerden yansıyan mikroldalga işaretin, yatayda radara daha yakın ve alçak noktalardaki mikrodalga işaretten daha önce algılanmasının sebebi nedir?

Benek etkisi

Radyometrik çözünürlüğün yüksek olması

Mekansal çözünürlüğün düşük olması

Cisimlerin radara olan uzaklıklarına göre konumlandırılması

Açılı gelen ışımanın bazı bölgeleri aydınlatmaması

Açıklama:

Cisimler radara olan uzaklıklarına göre konumlandırıldığından, dik yamaçların bulunduğu görüntülerde atay eksende radara uzak ancak yüksek hedeflerden yansıyan mikroldalga işaret, yatayda radara daha yakın ve alçak noktalardaki mikrodalga işaretten daha önce algılanacaktır. Bu tür bozunma yana yatma olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Radar görüntülerinde cisimler radara olan uzaklıklarına göre konumlandırıldığından, dik yamaçların bulunduğu görüntülerde yatay eksende radara uzak ancak yüksek hedeflerden yansıyan mikroldalga işaret, yatayda radara daha yakın ve alçak noktalardaki mikrodalga işaretten daha önce algılanacaktır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Yakın alan kısalması

Benek etkisi

Yana yatma

Radar gölgesi

Doppler etkisi

Açıklama:

Cisimler radara olan uzaklıklarına göre konumlandırıldığından, dik yamaçların bulunduğu görüntülerde yatay eksende radara uzak ancak yüksek hedeflerden yansıyan mikroldalga işaret, yatayda radara daha yakın ve alçak noktalardaki mikrodalga işaretten daha önce algılanacaktır. Bu tür bozunma yana yatma olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Mikrodalga sistemlerinin günlük hayattaki uygulamaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Radar sistemleri meteorolojide kısa süreli hava durumu tahminlerinin yapılmasında ve şiddetli hava olaylarına karşı önlemlerin alınmasında yaygın olarak kullanılmaktadır

Radar altimetre sistemleri, uydunun uzaydaki konumu bilindiği için deniz yüksekliklerindeki değişimleri de ölçebilmektedir.

Yeryüzü hareketlerini geniş alanlarda hassasiyetle ölçebilen yapay açıklıklı radar uyduları deprem araştırmalarında kullanılmaktadır.

Polislerin trafik kontrol amacıyla kullandıkları radar sistemleri, yeryüzünden doğal olarak yayımlanan mikdordalga enerjisini algılayan pasif radar sistemleridir.

Tıbbi amaçlara yönelik kullanılan mikrodalga sistemlerine örnek olarak manyetik rezonans görüntüleme (MR) gösterilebilir.

Açıklama:

Polislerin trafik kontrol amacıyla kullandıkları radar sistemleri aktif radar sistemleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Radar görüntülerinde açılı gelen ışımanın bazı bölgeleri aydınlatmaması sonucunda meydana gelen görüntü bozulmasına ne ad verilir?

Saçılma

Yakın alan kısalması

Benek etkisi

Yana yatma

Radar gölgesi

Açıklama:

Açılı gelen ışıma bazı bölgeleri aydınlatmamakta, diğer bir ifade ile radar gölgesi altında kalan yerlerden mikrodalga yansıması algılanamamaktadır.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Üç boyutlu gerçek fiziksel uzayın iki boyutlu gösterimine ne ad verilir?

Dijital görüntü

Analog görüntü

Multi spektral görüntü

Hiper spektral görüntü

Pankromatik görüntü

Açıklama:

Üç boyutlu gerçek fiziksel uzayın iki boyutlu gösterimine dijital görüntü adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi dijitalleştirme adımlarından biridir?

Seçme

Görüntüleme

Örnekleme

Ortorektifikasyon

Yoğunlaştırma

Açıklama:

Analog bir görüntünün dijital görüntüye dönüştürülmesi ya da “Dijitalleştirme” olarak da adlandırılan bu işlem, örnekleme (sampling) ve nicemleme adımlarından oluşur.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi varlıkların kesin konumlarını tanımlama açısından daha kullanışlı bir modeldir?

Vektör veri modeli

Raster veri modeli

Projection veri modeli

Model veri sistemi

Rasyonel veri sistemi

Açıklama:

Vektör veri modeli coğrafi varlıkların kesin konumlarını tanımlama açısından daha kullanışlı bir modeldir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi en basit görüntü çeşidi olan, sadece 0 veya 1 olmak üzere 2 değer (siyah ve beyaz) alan görüntüdür?

RGB görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Gri seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Binary görüntü

Açıklama:

Binary görüntü, en basit görüntü çeşidi olan, sadece 0 veya 1 olmak üzere 2 değer (siyah ve beyaz) alan görüntüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılığa ne ad verilir?

Kontrast

Atmosferik hata

Radyometrik hata

Zamansal hata

Projeksiyon

Açıklama:

Bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılığa kontrast adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimine ne ad verilir?

Görüntü histogramı

Sentetik görüntü

Generate edilmiş görüntü

Görüntü derinliği

Analiz edilmiş görüntü

Açıklama:

Dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimine "Görüntü histogramı" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değerine ne ad verilir?

Mod

Medyan

Varyans

Standat sapma

Ortalama

Açıklama:

Histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değerine "Mod" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Çok spektrumlu bir görüntüde farklı spektral bantlar arasındaki ortak değişkenliğin lineer ölçüsüne ne ad verilir?

Kovaryans

Mod

Medyan

Varyans

Standart sapma

Açıklama:

Çok spektrumlu bir görüntüde farklı spektral bantlar arasındaki ortak değişkenliğin lineer ölçüsüne "Kovaryans"ad verilir

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir uydu algılayıcısının aynı bölgenin görüntüsünü hangi sıklıkta algıladığını belirtir?

Zamansal çözünürlük

Mekânsal çözünürlük

Spektral çözünürlük

Radyometrik çözünürlük

Vektörsel çözünürlük

Açıklama:

"Zamansal çözünürlük " bir uydu algılayıcısının aynı bölgenin görüntüsünü hangi sıklıkta algıladığını belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Dijital verideki en küçük birim aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Bit

Micron

Radyometre

Bayt

Açıklama:

Dijital verideki en küçük birim "Bit" ile ifade edilir

Doğru Cevap: A

Soru 11

Dijital veri setinin toplamından oluşan dijital bir görüntü olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Analog görüntü

Uydu görüntüsü

Optik görüntü

Fotoğraf görüntüsü

Kamera görüntüsü

Açıklama:

Uydu görüntüsü hedefin basit bir fotoğraf kamerası ile çekilen analog bir görüntüsü olmayıp görüntüyü oluşturan dijital veri setinin toplamından oluşan dijital bir görüntüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 12

En basit görüntü çeşidi olup sadece 0 ve 1 olmak üzere 2 değer (siyah ve beyaz) alan dijital görüntü grubunun adı aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Binari görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Çok spekturumlu görüntü

Analog görüntü

Açıklama:

Binari görüntü yalnızca 2 değer alan (0 ve 1) en basit görüntü çeşididir. Gri renk seviyeli görüntü monokrom veya tek renkli görüntüdür. Renkli görüntü adından anlaşıldığı üzere kırmızı, mavi ve yeşil renkleri üzerinden alınmış dijital görüntülerin bilgisayar ekranında RGB katmanlarında görüntülenmesi ile elde edilir. Çok spektrumlu görüntü, görünür spektrumun dışındaki bölgelerden alınan görüntülerdir. Analog görüntü bir dijital görüntü değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılık olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Boyut

Kontrast

Doku

Örüntü

Spektral yansıtım özelliği

Açıklama:

Eğer görüntüde yeterli kontrast varsa, diğer bir ifade ile görüntüde ilgilenilen cisim ile etrafındaki komşu cisimlerin (yeryüzü özelliklerinin) rölatif parlaklık değerleri arasındaki fark yüksek ise cisimlerin tanınması daha kolaydır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Histogram alanını eşit iki parçaya bölen dijital değer olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Varyans

Mod

Standart Sapma

Medyan

Aritmetik ortalama

Açıklama:

Görüntüdeki bütün pikseller parlaklık değerlerine göre küçükten büyüğe sıralandığında tam orta sıradaki parlaklık değeri verinin medyanıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki şıklardan hangisi istatiksel parametrelerden birisi değildir?

Piksel ölçü vektörü

Varyans

Standart sapma

Kovaryans

Korelasyon

Açıklama:

Standart sapma, istatiksel bir parametre olan varyansın pozitif kareköküne eşittir ve verinin ortalama değerden tam olarak ne kadar saptığını göstermektedir. İstatiksel bir parametre değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Düşük korelasyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Verilerdeki istatiksel ilişkilerin yararlı bir özetidir

İlgili bant için daha fazla bilgi içeriğini gösterir.

İlgili bantlar arasında büyük miktarda bilgi tekrarı olduğunu gösterir.

Her bir bantın bir diğerinde bulunmayan bilgi içeriğini ifade eder.

Sayısal değeri lineer ilişkinin gücünü gösterir.

Açıklama:

"Verilerdeki istatiksel ilişkilerin yararlı bir özetidir" ve "Sayısal değeri lineer ilişkinin gücünü gösterir." şıkları kovaryans ve korelasyon katsayılarının genel özelliğidir, "İlgili bant için daha fazla bilgi içeriğini gösterir." şıkkı yüksek varyans, "İlgili bantlar arasında büyük miktarda bilgi tekrarı olduğunu gösterir." şıkkı yüksek korelasyonun özelliğidir. Düşük korelasyon ile ilgili.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdaki şıklardan hangisi düşük mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerin sahip olduğu avantajlardan biridir?

Daha küçük piksel boyutu

Yüksek mekânsal doğruluk

Daha hızlı görüntüleme hızı

Daha büyük görüntü dosya boyutu

Düşük mekânsal doğruluk

Açıklama:

"Daha küçük piksel boyutu", "Yüksek mekânsal doğruluk" ve "Daha büyük görüntü dosya boyutu" seçenekleri yüksek mekânsal çözünürlüğün avantajı olup, "Düşük mekânsal doğruluk" seçeneği düşük mekânsal çözünürlüğün bir dezavantajıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdaki şıklardan hangisi yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerin sahip olduğu dezavantajlardan biridir?

Daha büyük piksel boyutu

Düşük mekânsal doğruluk

Uydudan daha hızlı veri iletimi

Daha küçük görüntü dosya boyutu

Daha yavaş görüntü işleme hızı

Açıklama:

Yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerdeki dezavantajlardan birisi de daha yavaş görüntü işleme hızına sahip olmalarıdır. Diğer seçeneklerdeki avantajlar ve dezavantajlar düşük mekânsal çözünürlüğe sahip görüntülerin özellikleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki şıklarda belirtilen mekânsal çözünürlüklerden hangisi daha iyi görüntü sunar?

30m

15m

Açıklama:

Mekansal çözünürlüğün sayısal değeri ne kadar düşük olursa içerdiği ayrıntı daha yüksek olur.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdaki şıklardan hangisi algılayıcı sistem gruplarından birisi değildir?

Geniş-bant aralıklı

Dar-bant aralıklı

Spektral

Hiperspektral

Spektral uzaklık

Açıklama:

Genel olarak spektral çözünürlüğe bağlı olarak algılayıcı sistemler; geniş-bant aralıklı, dar-bant aralıklı, spektral ve hiperspektral algılayıcılar olmak üzere gruplandırılırlar. Spektral uzaklık; n-boyutlu spektral uzayda (bant sayısı n olan) hesaplanan Öklit uzaklığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Binari görüntü
II. Gri renk seviyeli görüntü
III. Renkli görüntü
IV. Çok spektrumlu görüntü
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde genel olarak dijital görüntü çeşitleri doğru olarak verilmiştir?

Yalnız II

I, II, III ve IV

I ve III

II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Genel olarak dijital görüntüler dört farklı grupta toplanmaktadır. Bunlar: Binari görüntü, Gri renk seviyeli görüntü, Renkli görüntü, Çok spektrumlu görüntü olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Cismin doğrultusu
II. Cismin boyutu
III. Cismin rengi
IV. Cismin örüntüsü
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde bir cismin uydu görüntüsünde ayırt edilebilirliği doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Bir cismin uydu görüntüsünde ayırt edilebilirliği, görüntünün mekânsal, spektral ve radyometrik çözünürlükleri ile ilişkilidir. Buna ek olarak cismin;
-boyutu,
-doğrultusu,
- rengi (ya da spektral yansıtım özelliği),
-dokusu,
-arka plan ile kontrastı,
- örüntüsü,
- diğer cisimlerle olan birleşimi de dikkate alınması gereken diğer faktörlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Görüntü histogramı, dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir.
II. Görüntü histogramında görüntüdeki her bir parlaklık değerini içeren toplam piksel sayısı ile görüntü piksellerinin istatistiksel dağılımı gösterilmektedir.
III. Histogram, her bir parlaklık seviyesindeki (DN) piksel sayısının görüntüdeki toplam piksel sayısına oranı olan bağıl frekans ile belirlenmektedir.
IV. Görüntü histogramı, dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir.
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde görüntü histogramı ile ilgili bilgiler doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I, II, III

Yalnız IV

I, II, III ve IV

III, IV ve V

Açıklama:

Görüntü histogramı, dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir. Görüntü histogramında görüntüdeki her bir parlaklık değerini içeren toplam piksel sayısı ile görüntü piksellerinin istatistiksel dağılımı gösterilmektedir. Histogram, her bir parlaklık seviyesindeki (DN) piksel sayısının görüntüdeki toplam piksel sayısına oranı olan bağıl frekans ile belirlenmektedir. Görüntü histogramı, dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

I. Mod; histogramın maksimum olduğu diğer bir
deyişle frekansı en büyük parlaklık değeridir.
II. Varyans; farklı spektral bantlar arasındaki ortak değişenliğin lineer bir ölçüsüdür
III. Medyan; iki değişken (bant) arasındaki lineer bağımlılığı gösteren bir ölçüttür.
IV. Piksel ölçü vektörü; tek bir pikselin tüm bantlar için veri dosya değeridir.
Yukarıdaki seçeneklerde, histogramın istatistiksel parametrelerinden hangilerinin tanımı doğru olarak verilmiştir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kovaryans ; çok spektrumlu bir görüntüde , farklı spektral bantlar arasındaki ortak değişkenliğin lineer bir ölçüsüdür. Varyans ise; verinin ortalama değer etrafındaki yayılımını anlamak için kullanılır. Korelasyon; iki değişken (bant) arasındaki lineer bağımlılığı gösteren bir ölçüttür. Medyan ise; histogram alanını iki eş parçaya bölen dijital değerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Verilerdeki istatistiksel ilişkilerin yararlı bir özetidir.
II. Yüksek varyans, ilgili bant için daha fazla bilgi içeriğini gösterir.
III. Yüksek korelasyon ilgili bantlar arasında büyük miktarda bilgi tekrarı olduğunu gösterir.
IV. Düşük korelasyon her bir bantın bir diğerinde bulunmayan bilgi içeriğini ifade eder.
Kovaryans ve korelasyon katsayıları ile ilgili olarak Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğru olarak verilmiştir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kovaryans ve korelasyon katsayıları;
-Verilerdeki istatistiksel ilişkilerin yararlı bir özetidir.
-Yüksek varyans, ilgili bant için daha fazla bilgi içeriğini gösterir.
-Yüksek korelasyon ilgili bantlar arasında büyük miktarda bilgi tekrarı olduğunu gösterir.
-Düşük korelasyon her bir bantın bir diğerinde bulunmayan bilgi içeriğini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Daha küçük piksel boyutu
II. Düşük mekânsal doğruluk
III. Daha büyük görüntü dosya boyutu
IV. Daha yavaş görüntü işleme hızı
Yukarıdaki bilgilerden hangileri yüksek mekânsal çözünürlük için doğru olarak verilmiştir?

Yalnız II

I ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yüksek mekânsal çözünürlük bilgileri: Daha küçük piksel boyutu, Yüksek mekânsal doğruluk, Daha büyük görüntü dosya boyutu, Daha yavaş görüntüleme hızı, Daha yavaş görüntü işleme hızı, Uydudan daha yavaş veri iletimidir. Düşük mekânsal çözünürlük bilgileri ise: Daha büyük piksel boyutu, Düşük mekânsal doğruluk, Daha küçük görüntü dosya boyutu, Daha hızlı görüntüleme hızı, Daha hızlı görüntü işleme hızı, Uydudan daha hızlı veri iletimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Geniş-bant aralıklı
II. Spektral
III. Hiperspektral
Yukarıdaki bilgilerden hangileri genel olarak spektral çözünürlüğe bağlı olarak algılayıcı sistemler; algılayıcılar olarak gruplandırılmasında doğru olarak verilmiştir?

Yalnız II

I ve III

I, II ve III

Yalnız III

I ve II

Açıklama:

Tansiyon Genel olarak spektral çözünürlüğe bağlı olarak algılayıcı sistemler;
-geniş-bant aralıklı
-dar-bant aralıklı,
-spektral,
- hiperspektral algılayıcılar olarak gruplandırılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Radyometrik çözünürlük bir görüntü dosyasının boyutunu (depolama alanını) hesaplamada da kullanılır. 100 x 100 pikselden oluşan 8bit lik bir görüntünün kapladığı alan aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

80 bit

800 bit

8000 bit

80 000 bit

800 000 bit

Açıklama:

Dosya boyutu = Görüntü boyutu (satır * sütun) × Radyometrik çözünürlük (bit)
=100x100x8 = 80 000 bit veya 10 000 bayttır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I. QuickBird
II. IKONOS
III. ASTER
IV. Worldview-2
Lokal ölçekte uydu - bazlı algılayıcı sistemler ile ilgili olarak Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

II ve IV

I ve II

I, II ve III

I, II, ve IV

Açıklama:

Lokal ölçekte uydu - bazlı algılayıcı sistemler : QuickBird, IKONOS, Worldview-2, GeoEye-1’dır. ASTER bölgesel ölçekte uydu - bazlı algılayıcı sistemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. ENVISAT ASAR
II. RADARSAT-I
III. TerraSAR-X
IV. ALOS-PALSAR
V. E-SAR(DLR)
Uydu - bazlı SAR sistemleri ile ilgili olarak Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğru olarak verilmiştir?

I,II ve III

I ve II

II, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

Açıklama:

ENVISAT ASAR, RADARSAT-I, TerraSAR-X , ALOS-PALSAR ve COSMOSkyMed Uydu - bazlı SAR sistemleri ile ilgilidir. E-SAR(DLR) ise Uçak - bazlı SAR sistemlerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdaki şıklardan hangisi genel olarak dijital görüntü çeşidi değildir?

Binari görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Spektral çözünürlük

Açıklama:

Genel olarak dijital görüntüler dört farklı grupta toplanmaktadır. Bunlar: Binari görüntü, Gri renk seviyeli görüntü, Renkli görüntü, Çok spektrumlu görüntü olarak belirlenmiştir. Bir cismin uydu görüntüsünde ayırt edilebilirliği ise görüntünün mekânsal, spektral ve radyometrik çözünürlükleri ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Uzaktan algılamada, görüntü depolamada kullanılan gri renk tonu skalası genellikle kaç bit’dir?

8 bit

16 bit

4 bit

32 bit

64 bit

Açıklama:

Uzaktan algılamada gri renk tonu skalası genellikle 256 ( 8 bit ) dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Uzaktan algılama sistemlerinde kaç tür uydu çözünürlüğü vardır?

Açıklama:

Uydu sistemlerinde Mekansal, Spektral, Radyometrik, Zamansal çözünürlük olmak üzere 4 tür çözünürlük mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 34

İki değişken (bant) arasındaki lineer bağımlılığı gösteren ölçüt olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Kovaryans

Korelasyon

Korelasyon Katsayısı

Varyans

Medyan

Açıklama:

İki değişken bant arasındaki lineer bağımlılığı gösteren ölçüt ile korelasyon tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdaki şıklardan hangisi bir istatiksel parametre değildir?

(Aritmetik) Ortalama

Mod

Medyan

Histogram

Varyans

Açıklama:

Histogram dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir ve istatiksel bir parametre değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Histogramın maksimum olduğu değer olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Mod

Medyan

Varyans

Kovaryans

Standart Sapma

Açıklama:

Histogramın maksimum olduğu yani frekansı en büyük parlaklık değeri mod ile tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdaki şıklardan hangisi yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerin sahip olduğu avantajlardan biridir?

Daha hızlı görüntüleme hızı

Küçük görüntü dosya boyutu

Daha hızlı görüntü işleme hızı

Yüksek mekânsal doğruluk

Uydudan daha hızlı veri iletimi

Açıklama:

Yüksek mekânsal doğruluk, yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntü avantajı iken diğer seçeneklerdeki avantajlar düşük mekânsal çözünürlüğe sahip görüntülerin sahip oldukları avantajlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdaki şıklardan hangisinde 11 bit radyometrik çözünürlükte, gri renk tonu sayısı doğru olarak verilmiştir?

256

2048

4096

65536

Açıklama:

11 bit çözünürlükteki bir dijital görüntü (2048) gri renk tonuna sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki şıklardan hangisi dijital görüntü karakteristiği ile ilgili bir terimdir?

Histogram

Piksel ölçü vektörü

Spektral uzaklık

Medyan

Mod

Açıklama:

Histogram dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir ve bir görüntü karakteristiğidir, ancak diğer şıklarda verilen terimler istatistiksel verilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

formülü ile aşağıdaki şıklardaki hangi istatiksel parametre hesaplanmaktadır?

Kovaryans

Spektral uzaklık

Korelasyon katsayısı

Varyans

Ortalama

Açıklama:

Yukarıda verilen formül ile korelasyon katsayısı hesaplanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Analog bir görüntünün dijital görüntüye dönüştürülmesi işlemine ne ad verilir?

Çözünürlük

Dijitalleştirme

Analoglaştırma

Örnekleme

Niceleme

Açıklama:

Analog bir görüntünün dijital görüntüye dönüştürülmesi ya da “Dijitalleştirme” olarak da adlandırılan bu işlem, örnekleme (sampling) ve nicemleme (quantization-genliğin ayrıklaştırılması) adımlarından oluşur. Örnekleme sürekli görüntü fonksiyonundan (parlaklık) dijital eşdeğerine belirli noktalarda yapılan bir geçiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

En basit görüntü çeşidi olup sadece 0 veya 1 olmak üzere 2 değer (siyah ve beyaz) alan dijital görüntülere ne ad verilir?

Üç boyutlu görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Renkli görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Binari görüntü

Açıklama:

Binari görüntü: en basit görüntü çeşidi olup sadece 0 veya 1 olmak üzere 2 değer (siyah ve beyaz) alırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Monokrom veya tek renkli görüntülerdir. Renk bilgisi içermeyip sadece parlaklık bilgisi içeren dijital görüntülere ne ad verilir?

Binari görüntü

Üç boyutlu görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Açıklama:

Gri renk seviyeli görüntü: monokrom veya tek renkli görüntülerdir. Renk bilgisi içermeyip sadece parlaklık bilgisi içerirler.

Doğru Cevap: D

Soru 44

I. Binari Görüntü
II. Gri renk seviyeli görüntü
III. Renkli görüntü
IV. Çok spektrumlu görüntü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dijital görüntü sınıfına girmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

II, III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Genel olarak dijital görüntüler aşağıda belirtilen dört farklı grupta toplanmaktadır.
-Binari görüntü
-Gri renk seviyeli görüntü
-Renkli görüntü
-Çok spektrumlu görüntü:

Doğru Cevap: E

Soru 45

Görünür spektrumun dışındaki bölgelerden alınan ve yanlış renkli görüntü olarak da adlandırılan dijital görüntüye ne ad verilir?

Üç boyutlu görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Binari görüntü

Renkli görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Açıklama:

Çok spektrumlu görüntü: görünür spektrumun dışındaki bölgelerden alınan ve yanlış renkli görüntü olarak da adlandırılan görüntülerdir. Örneğin morötesi, kızıl ötesi dalga boyları gibi. Bu tür verilerin kaynağı, uydu sistemleri, su altı algılama sistemleri, değişik tipteki uçak radarları, kızıl ötesi görüntüleme sistemleri ve tıbbi tanı görüntüleme sistemleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılığa ne ad verilir?

Medyan

Beyaz dengesi

Kontrast

Histogram

RGB

Açıklama:

Kontrast, bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılıktır. Görsel algılamada kontrast, bir cismin aynı görüş alanında bulunan diğer cisimlerle olan renk ve parlaklığındaki farklılıklar ile belirlenir. En basit ifade ile kontrast, görüntüdeki en parlak bölüm ile en karanlık bölüm arasındaki fark olarak tanımlanabilir. Görüntüde yeterli kontrast olup olmadığı görüntü histogramına bağlı olarak analiz edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik olarak gösterimine ne ad verilir?

Histogram

Kontrast

Piksel

RGB

Raster

Açıklama:

Görüntü histogramı, dijital bir görüntüdeki tonal frekans dağılımının grafik gösterimidir. Diğer bir ifade ile görüntüdeki her bir parlaklık değerini içeren toplam piksel sayısı ile görüntü piksellerinin istatistiksel dağılımı gösterilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değerine ne ad verilir?

Mod

Standart sapma

Medyan

Varyans

Ortalama

Açıklama:

Mod; histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değeridir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Elektromanyetik spektrumun farklı bölgelerinde algılama yapan uzaktan algılama uydularından alınan veriler çok-spektrumlu veriye ne ad verilir?

3 boyutlu çözünürlük

Spektral çözünürlük

Mekansal çözünürlük

Radyometrik çözünürlük

Zamansal çözünürlük

Açıklama:

Spektral çözünürlük; elektromanyetik spektrumun farklı bölgelerinde algılama yapan uzaktan algılama uydularından alınan veriler çok-spektrumlu veri olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Bir uydu algılayıcısının aynı bölgenin görüntüsünü hangi sıklıkta algıladığını gösteren çözünürlük aşağıdakilerden hangisidir?

Spektral çözünürlük

3 boyutlu çözünürlük

Mekansal çözünürlük

Radyometrik çözünürlük

Zamansal çözünürlük

Açıklama:

Zamansal çözünürlük bir uydu algılayıcısının aynı bölgenin görüntüsünü hangi sıklıkta algıladığını belirtir. Bu ise uydudan uyduya farklılık göstermektedir, diğer bir ifade ile bazı uydu sistemleri birkaç saatte, bazıları ise birkaç gün sonra aynı bölgeden algılama yapabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Optik görüntü nedir?

Dış mekandan yansıyanlardır.

Bireysel olarak değişen algılama şeklidir.

Noktaların oluşturduğu değişmez düzlemler bütünüdür.

Bir görüntü girdi verisini mekânsal olarak dağılmış ışık enerjisinin toplamı olarak algılamaktır.

Analog görüntünün dijitale dönüşmesidir.

Açıklama:

İnsan görme sistemi bir görüntü girdi verisini mekânsal olarak dağılmış ışık enerjisinin toplamı olarak algılar. Bu şekildeki algılama optik görüntü olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Dijital görüntüler kaç farklı grupta incelenir?

Açıklama:

4 gruba ayrılır, binari,gri renk seviyeli,renkli ve çok spektrumlu görüntü olarak.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi dijital görüntü türlerinden olamaz?

Gri renk seviyeli görüntü

Siyah kurşuni görüntü

Binari görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Renkli görüntü

Açıklama:

4 grupta incelenen dijital görüntüler
1-Binari görüntü
2-Gri renk seviyeli görüntü
3-Renkli görüntü
4-Çok spektrumlu görüntü

Doğru Cevap: B

Soru 54

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri hangi renk seviyesi formatında depolanır?

Gri

Beyaz

Siyah

Mavi

Kırmızı

Açıklama:

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri gri renk seviyesi formatında depolanır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri gri renk tonu skalası kaç bit tir?

8bit

22bit

10bit

3bit

120bit

Açıklama:

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri gri renk tonu skalası 8 bittir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bir cismi veya görüntüdeki temsilini diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan, görsel özelliklerdeki farklılığa ne ad verilir?

Boyut

Doku

Kontrast

Işıma

Frekans dağılımı

Açıklama:

Kontrast, bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılıktır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi, histogramın maksimum olduğu yani frekansı en büyük parlaklık değerine verilen addır?

Mod

Standart Sapma

Varyans

Medyan

Kovaryans

Açıklama:

Histogramın maksimum olduğu yani frekansı en büyük parlaklık değerine mod denir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Elektromanyetik spektrumun farklı bölgerinde algılama yapan, uzaktan algılama uydularından alınan verilere ne ad verilir?

Çözünmüş veri

Çok spektrumlu veri

Algılama genişliği

Bant Sayısı

Kaba spektral çözünürlük

Açıklama:

Elektromanyetik spektrumun farklı bölgerinde algılama yapan uzaktan algılama uydularından alınan veriler çok-spektrumlu veri olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi çözünürlük türleri sıralandığında aralarında yer alamaz?

Mekansal Çözünürlük

Spektral çözünürlük

Radyometrik çözünürlük

Zamansal çözünürlük

Yörüngesel çözünürlük

Açıklama:

Spektral,Mekansal,Radyometrik ve Zamansal çözünürlük sayılabilir ancak yörüngesel bir uydu çözünürlüğü söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Mekânsal çözünürlüğü tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Görüntünün alınma şeklidir.

Görüntüdeki toplam gri renk düzeyidir.

Elektromanyetik spektrum bant aralığıdır.

Görüntüdeki toplam spektral bant sayısıdır.

Görüntüde ayırt edilebilir detay seviyesini-pixeli gösterir.

Açıklama:

Mekânsal çözünürlük görüntüde ayırt edilebilir detay seviyesini gösteren bir özelliktir. Yani bir uydu görüntüsünde görünen detaylar algılayıcının mekânsal çözünürlüğüne bağlı olup, bu değer görüntünün en küçük elemanı olan bir pikselin yeryüzündeki kapladığı alana karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

1) Örnekleme noktalarının düzlemde sıralanmasıyla oluşan geometrik ilişki aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

vektör

grid

çizgi

alan

model

Açıklama:

Bu örnekleme noktalarının düzlemde sıralanmasıyla oluşan geometrik ilişki
grid olarak tanımlanır. Gridi oluşturan her bir örnekleme noktası piksel (pixel; picture x element) olarak adlandırılan bir resim elemanına karşılık gelir. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

2) Dijital bir görüntü, elemanları, uzaydaki x,y konumlarına karşılık gelen noktaların f(x,y) parlaklık değerlerini içeren bir ..................... tir.
Cümlede ki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidiir?

matris

binari

renkli

görüntü

spektrumlu

Açıklama:

Dijital bir görüntü, elemanları, uzaydaki x,y konumlarına karşılık gelen noktaların
f(x,y) parlaklık değerlerini içeren bir matristir. Görüntü verisinin boyutu veri
katmanı (bant) sayısı ile saptanır. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

3) Grafik ekranlarda rengi tanımlamak için değişik modeller kullanılır. Bunların
arasında sık kullanılanı, aşağıdakilerden hangisidir?

BRG

WBB

RGB

GBW

BWR

Açıklama:

Grafik ekranlarda rengi tanımlamak için değişik modeller kullanılır. Bunların
arasında sık kullanılanı, rengi RGB (Kırmızı, Yeşil ve Mavi) değerleriyle tanımlama yöntemidir. Bu yöntemde bir renk değişik tondaki kırmızı, yeşil ve mavi temel renklerin bir arada karıştırılmasıyla elde edilmektedir. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

4) Görsel algılamada ............... , bir cismin aynı görüş alanında bulunan diğer
cisimlerle olan renk ve parlaklığındaki farklılıklar ile belirlenir.
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

boyut

doku

arka plan

kontrast

doğrultu

Açıklama:

Kontrast, bir cismi (veya görüntüdeki temsilini) diğer cisimlerden ve arka plandan ayırt etmeye yarayan görsel özelliklerdeki farklılıktır. Görsel algılamada kontrast, bir cismin aynı görüş alanında bulunan diğer cisimlerle olan renk ve
parlaklığındaki farklılıklar ile belirlenir. En basit ifade ile kontrast, görüntüdeki en
parlak bölüm ile en karanlık bölüm arasındaki fark olarak tanımlanabilir. Görüntüde yeterli kontrast olup olmadığı görüntü histogramına bağlı olarak
analiz edilir. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

5) Aşağıdakilerden hangi seçenek " Medyan " tanımlamasıdır?

Frekansı en büyük parlaklık değeridir.

Histogram alanını eşit iki parçaya bölen dijital değerdir.

Verinin ortalama değer etrafındaki yayılımını anlamak içindir.

Tek bir pikselin tüm bantlar için veri dosya değeridir.

Görüntüyü oluşturan her bir bant için genel parlaklığı yansıtır.

Açıklama:

Toplam piksellerin %50’ si bu değerin altında ve %50’si de bu değerin üstündedir. Diğer bir ifadeyle, görüntüdeki bütün pikseller parlaklık değerlerine göre küçükten büyüğe sıralandığında tam orta sıradaki parlaklık değeri verinin medyanıdır. Doğru yanıt " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

6) " Birbirinden bağımsız iki değişken için sıfır ve birbiriyle aynı olan değişkenler için birdir " tanımlaması aşağıdakilerden hangisidir?

Kovaryans

Korelasyon

Spektral

Varyans

Çözünürlük

Açıklama:

Korelasyon, birbirinden bağımsız iki değişken için sıfır ve birbiriyle aynı olan
değişlkenler için birdir. Negatif değerler ilişkinin ters yönlü olduğunu gösterir.
Değişkenler arasındaki ilişki lineer değilse, korelasyon ayırt edici istatistiksel bir
özellik olamaz. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

7) İlk ticari uydu aşağıdakilerden hangisidir?

LANDSAT

NOAA

AVHRR

MEKAN

PIKSEL

Açıklama:

İlk ticari uydu olan LANDSAT uydusundan günümüze birçok farklı mekânsal
çözünürlüğe sahip uydu sistemi fırlatılmıştır. 2007 yılında fırlatılan Worldview-1
ile 2008 yılında fırlatılan Geoeye-1 uyduları 0,5m ile en yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip uydu sistemleridir. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

8) Aşağıdaki seçeneklerden hangisi genel olarak spektral çözünürlüğe bağlı olarak algılayıcı sistemlerden biri değildir?

spektral,

geniş-bant aralıklı,

dar- bant aralıklı,

hiperspektral,

batimetrik,

Açıklama:

Farklı tarihlerde aynı algılayıcı sistem ile aynı spektral bantlardan algılanmış veriler değişim saptama analizlerinde en iyi sonucu vermektedir. Bunun
mümkün olmadığı durumlarda (bulut etkisi, programlama yapılmamış olunması, vb.) ise yaklaşık olarak en yakın dalga boyu aralığına sahip başka bir
spektral bant kullanılmalıdır. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

9) Dijital verideki en küçük birim ne ile ifade edilir?

Bayt

Binari

Bit

Veri

Değer

Açıklama:

Dijital verideki en küçük birim “bit” ile ifade edilir. Bir bit, ikili (binari) sistemdeki her bir basamağa verilen ad olup sadece “0” ve “1”değerlerini alır. Diğer bir
ifade ile bir bit, iki seçenekli durumu gösteren verilerde (örn. açık/kapalı,
yanlış/doğru, vb.) kullanılır. Doğru yanıt " C " dir

Doğru Cevap: C

Soru 70

10) Aşağıdakilerden hangisi " Yaygın kullanılan optik algılayıcı sistem özellikleri " 'nden biri değildir?

Algılayıcı Mekânsal çözünürlük

Radyometrik çözünürlük (bit)

SAR çözünürlük

Spektral çözünürlük

Zamansal çözünürlük (gün )

Açıklama:

Günümüzde yaygın olarak kullanılan farklı ölçek ve platformlardaki algılayıcı sistemlerin çözünürlükleri Uydu Bazlı Algılayıcı sistemlerde Global ölçekte Algılayıcı, Mekânsal çözünürlük, Radyometrik çözünürlük (bit), Spektral çözünürlük ( Bant sayısı ve Spektral bölge ) ve Zamansal çözünürlük (gün ) olarak görülür. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Bir görüntü girdi verisini mekânsal olarak dağılmış ışık enerjisinin toplamı olarak algılanmasına ne ad verilir?

Optik görüntü

Histogram görüntü

Multi spektral görüntü

Hiper spektral görüntü

Pankromatik görüntü

Açıklama:

Bir görüntü girdi verisini mekânsal olarak dağılmış ışık enerjisinin toplamı olarak algılanmasına "optik görüntü adı verilir".

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdaki veri modellerinden hangisinde x,y koordinat sistemi kullanılarak coğrafi detaylar, haritalara benzer şekilde nokta, çizgi ve alan ile gösterilir?

Seçme veri modeli

Sentetik veri modeli

Vektör veri modeli

Raster veri modeli

Medyan veri modeli

Açıklama:

Vektör veri modellerinden hangisinde x,y koordinat sistemi kullanılarak coğrafi detaylar, haritalara benzer şekilde nokta, çizgi ve alan ile gösterilir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Görünür spektrumun dışındaki bölgelerden alınan ve yanlış renkli görüntü olarak da adlandırılan görüntülere ne ad verilir?

RGB görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Gri seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Binary görüntü

Açıklama:

Görünür spektrumun dışındaki bölgelerden alınan ve yanlış renkli görüntü olarak da adlandırılan görüntülere "Çok spektrumlu görüntü" adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Monokrom veya tek renkli görüntülere ne ad verilir?

RGB görüntü

Çok spektrumlu görüntü

Gri seviyeli görüntü

Renkli görüntü

Raster görüntü

Açıklama:

Monokrom veya tek renkli görüntülere "Gri seviyeli görüntü" adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Görüntüdeki her bir parlaklık değerini içeren toplam piksel sayısı ile görüntü piksellerinin istatistiksel dağılımı gösterimine ne ad verilir?

Kontrast

Atmosferik hata

Radyometrik hata

Zamansal hata

Görüntü histogramı

Açıklama:

Görüntüdeki her bir parlaklık değerini içeren toplam piksel sayısı ile görüntü piksellerinin istatistiksel dağılımı gösterimine "Görüntü histogramı" ad verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Tek bir pikselin tüm bantlar için veri dosya değerine ne ad verilir?

Piksel ölçü vektörü

Sentetik görüntü vektörü

Generate edilmiş görüntü vektörü

Görüntü derinlik vektörü

Analiz edilmiş görüntü vektörü

Açıklama:

Tek bir pikselin tüm bantlar için veri dosya değerine "Piksel ölçü vektörü" adI verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 77

Histogram alanını eşit iki parçaya bölen dijital değere ne ad verilir?

Mod

Medyan

Varyans

Standat sapma

Ortalama

Açıklama:

Histogram alanını eşit iki parçaya bölen dijital değere "Medyan" adı verilir?

Doğru Cevap: B

Soru 78

İki değişken arasındaki lineer bağımlılığı gösteren ölçüte ne ad verilir?

Kovaryans

Mod

Medyan

Varyans

Korelasyon

Açıklama:

İki değişken arasındaki lineer bağımlılığı gösteren ölçüte "Korelasyon" adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

n-boyutlu spektral uzayda (bant sayısı n olan) hesaplanan Öklit uzaklığına ne ad verilir?

Spektral uzaklık

Sayısal uzaklık

Zamansal uzaklık

Radyometrik uzaklık

Vektörsel uzaklık

Açıklama:

n-boyutlu spektral uzayda (bant sayısı n olan) hesaplanan Öklit uzaklığına "spektral uzaklık" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi yüksek mekânsal çözünürlüğün dezavantajlarından biri değildir?

Daha büyük görüntü dosya boyutu

Daha yavaş görüntüleme hızı

Daha yavaş görüntü işleme hızı

Uydudan daha yavaş veri iletimi

Yüksek mekânsal doğruluk

Açıklama:

"Yüksek mekânsal doğruluk" yüksek mekânsal çözünürlüğün dezavantajlarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Renk bilgisi içermeyip sadece parlaklık bilgisi içeren ve monokrom ya da tek renkli görüntülerden oluşan dijital görüntü grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Binari Görüntü

Gri Renk Seviyeli Görüntü

Renkli Görüntü

Çok Spektrumlu Görüntü

Az Spektrumlu Görüntü

Açıklama:

Gri renk seviyeli görüntü: monokrom veya tek renkli görüntülerdir. Renk bilgisi içermeyip sadece parlaklık bilgisi içerirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi dijital görüntü gruplarından birisi değildir?

Binari Görüntü

Renkli Görüntü

Renksiz Görüntü

Gri Renk Seviyeli Görüntü

Çok Spektrumlu Görüntü

Açıklama:

Genel olarak dijital görüntüler aşağıda belirtilen dört farklı grupta toplanmaktadır:

Binari Görüntü
Gri Renk Seviyeli Görüntü
Renkli Görüntü
Çok Spektrumlu Görüntü

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Bir cisim herhangi bir görüntü üzerinde aşağıdaki hangi koşul altında daha rahat saptanabilir?

Yeterli Kontrast

Yeterli Renk

Yeterli Uzaklık

Yeterli Ölçek

Yeterli Gri Seviye

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 84

Piksel Ölçü Vektörü
Ortalama
Mod
Medyan
Varyans

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri istatistiksel parametreler arasında yer almaktadır?

IV ve III

Yalnız I

I - III ve V

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

İstatistiksel Parametreler

Piksel Ölçü Vektörü
(Aritmetik) Ortalama
Mod
Medyan
Varyans

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

"Histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değeridir." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Piksel Ölçü Vektörü

(Aritmetik) Ortalama

Mod

Medyan

Varyans

Açıklama:

Mod; histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişle frekansı en büyük parlaklık değeridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

"Verinin ortalama değer etrafındaki yayılımını anlamak için kullanılır." açıklaması aşağıdakilerden hangisi için geçerlidir?

Mod

Medyan

(Aritmetik) Ortalama

Varyans

Piksel Ölçü Birimi

Açıklama:

Varyans; verinin ortalama değer etrafındaki yayılımını anlamak için kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

"İki değişken (bant) arasındaki lineer bağımlılığı gösteren bir ölçüttür." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Kovaryans

Mod

Korelasyon

Medyan

Korelasyon Katsayısı

Açıklama:

Korelasyon; iki değişken (bant) arasındaki lineer bağımlılığı gösteren bir ölçüttür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

"n-boyutlu spektral uzayda (bant sayısı n olan) hesaplanan Öklit uzaklığıdır." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Korelasyon

Kovaryans

Mod

Spektral Uzaklık

Medyan

Açıklama:

Spektral Uzaklık; n-boyutlu spektral uzayda (bant sayısı n olan) hesaplanan Öklit uzaklığıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

"Görüntüde ayırt edilebilir detay seviyesini gösteren bir özelliktir." açıklaması aşağıdakilerden hangisine aittir?

Kovaryans

Mekansal Çözünürlük

Spektral Çözünürlük

Radyometrik Çözünürlük

Medyan

Açıklama:

Mekânsal çözünürlük görüntüde ayırt edilebilir detay seviyesini gösteren bir özelliktir. Diğer bir ifade ile bir uydu görüntüsünde görünen detaylar algılayıcının mekânsal çözünürlüğüne bağl› olup, bu de¤er görüntünün en küçük elemanı olan bir pikselin yeryüzündeki kapladığı alana karşılık gelmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

yeryüzünün belirli bölgeleri için (örn. tropik bölgeler) bulutsuz görüntü alma
olanağının sınırlı olması durumunda,
insan ve/veya doğal kaynaklı afet olaylarının (sel baskını, gemilerden yağ
tabakası deşarjı, vb.) izlenmesinde,
çok-zamanlı görüntülerin karşılaştırılmalarını (örn. böcek istilası durumunda zarar gören orman kaynaklarının yıldan yıla izlenmesi ve yayılımının belirlenmesi)
gerektiren uygulamalarda,
dinamik özelliğe sahip arazi örtü sınıflarının (örn. buğday ürünü gelişiminin
izlenmesi) zaman içindeki gelişiminin izlenmesinde

Zamansal çözünürlük, tek bir görüntü yerine aynı algılayıcının zaman içerisinde algıladığı seri görüntüleri belirttiğinden özellikle değişim saptama uygulamaları için çok önemlidir. Yukarıdakilerden hangisi / hangileri zamansal çözünürlük için geçerlidir?

Yalnız I

I ve III

Yalnız III

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

yeryüzünün belirli bölgeleri için (örn. tropik bölgeler) bulutsuz görüntü alma
olanağının sınırlı olması durumunda,
insan ve/veya doğal kaynaklı afet olaylarının (sel baskını, gemilerden yağ
tabakası deşarjı, vb.) izlenmesinde,
çok-zamanlı görüntülerin karşılaştırılmalarını (örn. böcek istilası durumunda zarar gören orman kaynaklarının yıldan yıla izlenmesi ve yayılımının belirlenmesi)
gerektiren uygulamalarda,
dinamik özelliğe sahip arazi örtü sınıflarının (örn. buğday ürünü gelişiminin
izlenmesi) zaman içindeki gelişiminin izlenmesinde

oldukça kritik bir faktör olduğundan, uzaktan algılama uygulamalarında kullanılacak algılayıcı seçiminde büyük önem taşımaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bir görüntüdeki en parlak bölüm ile en karanlık bölüm arasındaki farka ne denir?

Histogram

Kontrast

Çözünürlük

Piksel

Raster

Açıklama:

Görsel algılamada kontrast, bir cismin aynı görüş alanında bulunan diğer cisimlerle olan renk ve parlaklığındaki farklılıklar ile belirlenir. En basit ifade ile kontrast, görüntüdeki en parlak bölüm ile en karanlık bölüm arasındaki fark olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri genellikle hangi görüntü formatında depolanır?

Çok spektrumlu görüntü

Renkli görüntü

Binari görüntü

Gri renk seviyeli görüntü

Doğal renkli görüntü

Açıklama:

İşlenmemiş ham uydu görüntüleri genelde gri renk seviyesi formatında depolanırlar. Uzaktan algılamada görüntü depolamada kullanılan gri renk tonu skalası genellikle 256 (8bit) dır. Her bir değer cisimlerden yansıtılan parlaklık değerini gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Bir görüntü histogramında yatay eksen gri renk tonu için parlaklık değerlerini ifade ettiğine göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Histogramın sol tarafı açık renk tonuna sahip pikselleri gösterir

Histogramın sağ tarafı koyu renk tonuna sahip bölgeleri gösterir

Histogramın sol tarafı koyu renk tonuna sahip pikselleri gösterir

Histogramın sağ tarafı orta gri renk tonuna sahip bölgeleri gösterir

Histogramın orta bölgeleri koyu renk tonuna sahip pikselleri gösterir

Açıklama:

Frekans gösteriminde, düşey eksen belirli bir gri renk tonu seviyesi için toplam piksel sayısını, yatay eksen ise olası bütün parlaklık değerlerini küçükten büyüğe doğru (görüntünün dinamik aralığı) göstermektedir. Diğer bir ifade ile histogramın sol tarafı koyu renk tonuna, orta bölgeler orta gri renk tonuna ve sağ tarafı ise açık renk tonuna sahip pikselleri göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Histogramın maksimum olduğu (frekansı en büyük) parlaklık değeri aşağıdaki istatistiksel parametrelerden hangisi ile ifade edilir?

Standart sapma

Aritmetik ortalama

Varyans

Medyan

Mod

Açıklama:

Mod; histogramın maksimum olduğu diğer bir deyişe frekansı en büyük parlaklık değeridir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Mekansal çözünürlüğü 20m olan bir algılayıcıdan elde edilen görüntüde 2 piksel kaç metrekare alana karşılık gelir?

400

800

200

100

1000

Açıklama:

Mekansal çözünürlüğü 20m olan bir algılayıcıdan elde edilen görüntüdeki her bir piksel 20 x 20 = 400 metrekarelik bir alana karşılık gelecektir. Bu durumda 2 piksel 800 metrekarelik alana karşılık gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

I. Düşük mekansal çözünürlüğe sahip görüntülere göre piksel boyutu daha küçüktür.
II. Düşük mekansal çözünürlüğe sahip görüntülere göre dosya boyutu daha küçüktür.
III. Düşük mekansal çözünürlüğe sahip görüntülere göre görüntü işleme hızı daha yavaştır.
Yüksek mekansal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerle ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yüksek mekânsal çözünürlüğe sahip dijital görüntülerdeki temel avantaj ve dezavantajlar aşağıda verilmektedir.
Daha küçük piksel boyutu
Yüksek mekânsal doğruluk
Daha büyük görüntü dosya boyutu
Daha yavaş görüntüleme hızı
Daha yavaş görüntü işleme hızı
Uydudan daha yavaş veri iletimi

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdaki uydulardan hangisi daha düşük mekansal çözünürlüğe sahiptir?

LANDSAT-TM - 30m

NOAA/AVHRR - 1km

TERRA/MODIS - 500m

SPOT-4 - 20m

GeoEye-1 - 0.5m

Açıklama:

NOAA/AVHRR uydusundan elde edilen görüntülerde 1 piksel 1km x 1km lik alana karşılık gelmektedir. Bu nedenle en düşük mekansal çözünürlüğe sahip olan uydu budur.

Doğru Cevap: B

Soru 98

7 bit radyometrik çözünürlüğe sahip bir uydunun en yüksek piksel değeri kaçtır?

127

255

511

Açıklama:

n bit sayısını ifade etmek üzere dijital uydu görüntüsünde piksel değerleri (gri renk tonu), parlaklığın belirli sınırlar arasında kaydedilmiş ölçüsü olup 0 ile 2ⁿ-1 değeri arasında tanımlanır. Bu durumda
n = 7 için en büyük piksel değeri 127 olarak hesaplanır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

100 x 100 pikselden oluşan 16 bitlik bir görüntü dosyasının boyutu (depolama alanı) kaç bayttır?

5000

8000

16000

20000

30000

Açıklama:

Dosya boyutu = Görüntü boyutu x Radyometrik çözünürlük (bit)
= 100 x 100 x 16
= 160 000 bit
= 20 000 bayt

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdaki şıklardan hangisi dijital görüntünün bilgisayar ortamında analizinde genel işleme adımlarından biri değildir?

Ön işleme

Spektral dönüşüm

Kantitatif analiz

Mekansal dönüşüm

Sınıflandırma

Açıklama:

Kantitatif analiz, görüntünün bilgisayar ortamında, karmaşık algoritmalarla işlenmesi yönteminin adıdır. Bu yöntemde izlenen adımlar: Ön işleme, spektral dönüşüm, mekansal dönüşüm ve sınıflandırmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaki şıklardan hangisi görsel yorumlama esnasında cisimlerin spektral nitelikleri ile ilgili olarak doğrudur?

Renk

Büyüklük

Konum

Şekil

Oryantasyon

Açıklama:

Renk, cisimlerin spektral özelliklerini belirtirken, büyüklük, şekil, konum ve oryantasyon cisimlerin mekansal özellikleri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Objelerin mekansal dizilimi olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Konum

Gölge

Doku

Biçim

Örüntü

Açıklama:

Örüntü, objelerin mekansal dizilimidir şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Işığı ölçmek için kullanılan birim aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Işınır akı

Fotometri

Radyometri

Işınırlılık

Kalibrasyon

Açıklama:

Işığı ölçmek için kullanılan birimlere fotometrik birimler denilmektedir. Radyometri, elektromanyetik enerjinin ölçümüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Koyu piksel çıkartımı yönteminde, kızıl ötesi bantlar için aşağıdakilerden hangisi hedef olarak seçilir?

Gölge alanlar

Dağlar

Şehir merkezleri

Derin su kütleleri

Ormanlık alanlar

Açıklama:

Koyu piksel çıkartımı yönteminde kızıl ötesi bantlar için temiz ve derin su kütleleri hedef olarak seçilir. Gölge alanlar da optik veriler için hedef oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

I. Yüryüzü eğriselliği
II. Topografik rölyef etkisi
III. Görüntü elde edilirken Dünya’nın dönüşü
IV. Uydu platformunun konumu
Yukarıda belirtilen faktörlerden hangileri geometrik distorsiyonlara neden olmaktadır?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II, III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Belirtilen faktörlerden hepsi geometrik distosiyona neden olabilmektedir. Bunların dışında; bazı algılayıcıların sınırlı tarama oranı, geniş bakış alanı ve görüntüleme geometrisiyle ilişkili panoramıik etkiler gibi faktörler de etkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki şıklardan hangisinde görüntü zenginleştirme ile ilgili olarak, bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını amaçlayan yöntem doğru olarak verilmiştir?

Histogram eşitleme

Gauss yayma

Lineer kontrast artırımı

Ana bileşen dönüşümü

Aritmetik bant işlemleri

Açıklama:

Normal (Gauss) Yayma: Bu yöntemin histogram eşitleme yönteminde uygulanan işlemlerden tek farkı hedef histogramının uniform olması yerine Normal (Gauss) dağılım eğrisine benzer şekilde oluşturulmasıdır. Lineer Kontrast Artırımı: En basit kontrast zenginleﬂtirme yöntemidir. Ana bileşen dönüşümünde amaç, bilgi tekrarı olmayan korelasyonsuz (birbirine ortogonal) bileşenler elde etmektir Aritmetik Bant işlemleri Tek veya farklı kaynaklardan gelen görüntü bantlarının, uygun matematiksel yöntemlerle yeni bir özellik uzayına dönüştürülmesi işlemidir Histogram eşitlemede amaç çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını yani bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdaki şıklardan hangisi polinom dönüşüm modellerinin kullanılmasının dezavantajlarından biri değildir?

Yüksek prezisyon için çok sayıda YKN gerekmesi.

Dönüştürülecek noktaların ağırlık merkezine olan uzaklıkları

Verideki orijinal parlaklık değerlerinin, yeniden örnekleme adımından sonra değişmesi.

Dönüşüm modellerinin görüntü genelinde ne kadar etkin olursa olsun lokal boyutta düzeltme yapamaması.

2 ve daha büyük dereceli polinom modeller için YKN’lerin dağılımının çok iyi olması gerekliliği.

Açıklama:

"Yüksek prezisyon için çok sayıda YKN gerekmesi.","Verideki orijinal parlaklık değerlerinin, yeniden örnekleme adımından sonra değişmesi.","Dönüşüm modellerinin görüntü genelinde ne kadar etkin olursa olsun lokal boyutta düzeltme yapamaması.","2 ve daha büyük dereceli polinom modeller için YKN’lerin dağılımının çok iyi olması gerekliliği." şıkları polinom dönüşüm modellerinin kullanılmasının dezavantajlarındandır. Dönüştürülecek noktaların ağırlık merkezine olan uzaklıkları ise dönüşümün doğruluğu ile ilgili bir bilgidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Yeryüzünün dijital üç boyutlu modeli olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Dijital yükseklik modeli,

Dijital yüzey modeli

Dijital arazi modeli

Ortorektifikasyon

Rektifikasyon

Açıklama:

Dijital yükseklik modeli, yeryüzünün dijital üç boyutlu modelidir. Bu modele istenirse yapay objelerde dâhil edilerek dijital yüzey modeli oluşturulabilir. Eğer yükseklik modeli sadece çıplak doğal yeryüzünü temsil ediyorsa dijital arazi modeli olarak adlandırılır. Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesi işlemine ortorektifikasyon denir.Uydu görüntü verilerinin bu distorsiyonlar için düzeltilerek bir harita projeksiyon sistemiyle tutarlı hale getirilmesi işlemine “rektifikasyon” adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Uzaktan algılama görüntülerindeki bilgiyi çıkartmak veya değiştirmek için kullanılan yöntem aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Spektral dönüşüm

Kontrast zenginleştirme

Aritmatik bant işlemleri

Ana bileşen dönüşümü

Mekansal dönüşümler

Açıklama:

Uzaktan algılama görüntülerindeki bilgiyi çıkartmak veya değiştirmek için kullanılan yöntem mekansal dönüşümlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Görüntülerin bilgisayar ortamında oldukça karmaşık olabilen matematik istatistik algoritmalarla işlenmesi olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Kantitatif analiz

Spektral dönüşüm

Görüntü zenginleştirme

Ön işleme

Sınıflandırma

Açıklama:

"Spektral dönüşüm","Görüntü zenginleştirme", "Ön işleme","Sınıflandırma" seçenekleri dijital görüntünün bilgisayar ortamında değişik algoritmalarla analizinde göz önüne alınan genel işleme adımlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Görüntüdeki ton değişiminin frekansı olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Örüntü

Biçim

Doku

Gölge

Büyüklük

Açıklama:

Doku görüntüdeki ton değişiminin frekansı şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden başka bir yere transfer edilen enerji miktarı olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Işınırlık

Işınır akı

Birim ışınırlık

Işınır çıkış

Radyometri

Açıklama:

Işınır akı birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden başka bir yere transfer edilen enerji miktarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Birim zamanda birim alandan ve birim katı açı içinden gelen enerji miktarı olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Işınırlık

Işınır akı

Birim ışınırlık

Işınır çıkış

Katı açı

Açıklama:

Birim zamanda birim alandan ve birim katı açı içinden gelen enerji miktarına ışınırlık denir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Yükseklik modelinin sadece çıplak doğal yeryüzünü temsil etmesi olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Dijital yükseklik modeli

Dijital yüzey modeli

Dijital arazi modeli

Ortorektifikasyon

Rektifikasyon

Açıklama:

Dijital yükseklik modeli, yeryüzünün dijital üç boyutlu modelidir. Bu modele istenirse yapay objelerde dâhil edilerek dijital yüzey modeli oluşturulabilir. Eğer yükseklik modeli sadece çıplak doğal yeryüzünü temsil ediyorsa dijital arazi modeli olarak adlandırılır. Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesi işlemine ortorektifikasyon denir. Uydu görüntü verilerinin bu distorsiyonlar için düzeltilerek bir harita projeksiyon sistemiyle tutarlı hale getirilmesi işlemine “rektifikasyon” adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Bir seride aradaki eksik verilerin hesaplanması işlemidir. Bu amaçla geliştirilen lineer ve lineer olmayan matematiksel yöntemlere verilen isim aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Enterpolasyon

Ekstrapolasyon

Lineer Kontrast Artırımı

Histogram Eşitleme

Entropi

Açıklama:

Enterpolasyon bir seride aradaki eksik verilerin hesaplanması işlemidir. Serideki sınır değerlerin dışında kalan değerlerin hesaplanması işlemine ise ekstrapolasyon denir. Lineer Kontrast Artırımı: En basit kontrast zenginleştirme yöntemidir. Histogram Eşitleme: Bu yöntemde amaç, çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını yani her bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını amaçlar. Entropi, verinin rastlantısallık ölçüsüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Verilerin rastlantısallık ölçüsü olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Enterpolasyon

Ekstrapolasyon

Entropi

Gauss

Histogram Eşitleme

Açıklama:

Enterpolasyon: bir seride aradaki eksik verilerin hesaplanması işlemidir. Serideki sınır değerlerin dışında kalan değerlerin hesaplanması işlemine ise ekstrapolasyon denir. Normal (Gauss) yayma metodu kontrast zenginleştirmesinde tercih edilen yöntemlerden biridir. Histogram Eşitleme: Bu yöntemde amaç, çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını amaçlar.Entropi verilerin rastlantısallık ölçüsüne verilen addır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Tek veya farklı kaynaklardan gelen görüntü bantlarının, uygun matematiksel yöntemlerle yeni bir özellik uzayına dönüştürülmesi işlemi olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Spektral dönüşüm

Kontrast zenginleştirme

Aritmatik bant işlemleri

Ana bileşen dönüşümü

Mekansal dönüşümler

Açıklama:

Tek veya farklı kaynaklardan gelen görüntü bantlarının, uygun matematiksel yöntemlerle yeni bir özellik uzayına dönüştürülmesi işlemi olarak tanımlanan ifade Aritmatik bant işlemleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Histogram eşitleme

Gauss yayma

Lineer kontrast artırımı

Ana bileşen dönüşümü

Aritmetik bant işlemleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Astronomik birim aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1.496 x 10¹¹ metredir

1.496 x 10¹⁰ metredir

1.496 x 10¹²metredir

1.496 x 10¹⁵ metredir

1.496 x 10⁹ metredir

Açıklama:

Astronomik birim; Dünyanın güneş etrafındaki eliptik yörüngesinin büyük ekseninin yarısı olan 1.496 x 10¹¹ metredir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Ön işleme
II. Görüntü zenginleştirme
III. Sınıflandırma
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde dijital görüntünün bilgisayar ortamında değişik algoritmalarla analizinde göz önüne alınması gereken işlemler doğru olarak verilmiştir?

Yalnız II

I, II, ve III

I ve III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Dijital görüntünün bilgisayar ortamında değişik algoritmalarla analizinde göz önüne alınan genel işleme adımları :
-Ön işleme
- Görüntü zenginleştirme
- Sınıflandırma ‘dır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Büyüklük,
II. Örüntü,
III. Renk
IV. Bağlamsal ilişki
Uydu görüntülerinin farklı çözünürlük ve ölçeklerde elde edilmesi objelerin alışkın olunmayan şekillerde görünmesine neden olur. Görüntülerin görsel yorumlaması istenen uygulama türüne bağlı olmasına rağmen temelde bazı özelliklere ve bu özelliklerin değişimlerine bağlıdır. Bu özellikler yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Bu özellikler; büyüklük, biçim, konum, örüntü, doku, gölge, ton, renk ve bağlamsal ilişkidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdaki şıklardan hangisi görsel yorumlama başarısını doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir?

Görüntünün mekânsal çözünürlüğü

Görüntünün görsel kalitesi

Görüntünün spektral bölgesi

Görüntü zamanı

Spektral dönüşüm

Açıklama:

Görüntünün mekânsal çözünürlüğü, görüntünün görsel kalitesi, görüntünün spektral bölgesi, görüntü zamanı ve görüntülerin zamansal dağılımı görsel yorumlama başarısını doğrudan etkileyen faktörlerdendir. Spektral dönüşüm ise dijital görüntünün bilgisayar ortamında değişik algoritmalarla analizinde göz önüne alınan genel işleme adımları ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I. Algılayıcı kalibrasyonu
II. Atmosferik düzeltme
III. Topoğrafik düzeltme
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde spektrumun görünür ve kızıl ötesi bölgelerinde kullanılan pasif algılama sistemlerinde belirgin radyometrik düzeltme aşamaları doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Spektrumun görünür ve kızıl ötesi bölgelerinde kullanılan pasif algılama sistemlerinde belirgin radyometrik düzeltme aşamaları; algılayıcı kalibrasyonu, atmosferik düzeltme, topoğrafik düzeltme ve Güneş’in açısal yüksekliği ve yeryüzüne olan uzaklığına bağlı düzeltmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdaki şıklarda uzaktan algılamada kullanlan radyometrik birimlerle ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?

Işınır akı

Birim ışınırlık

Işınır çıkış

Işınırlık

Katı açı

Açıklama:

Radyometri, elektromanyetik enerjinin ölçümüdür. Işınır akı; Birim ışınırlık; Işınır çıkış; Işınırlık uzaktan algılamada kullanıılan bazı radyometrik birimlerdir. Katı açı ise : bir gök cisminin radyan kare biriminde gökyüzünde kapladığı alandır. Atmosferik düzeltme ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Bazı algılayıcıların sınırlı tarama oranı
II. Yeryüzü eğriselliği
III. Bazı algılayıcıların geniş bakış alanı
IV. Bant oranlaması
Yukarıda belirtilen faktörlerden kaynaklanan geometrik distorsiyonlar hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve III

III ve IV

I, II ve III

I,II,III ve IV

Açıklama:

Geometrik distorsiyonlar genel olarak aşağıda belirtilen faktörlerden kaynaklanmaktadır:
-Bazı algılayıcıların sınırlı tarama oranı
-Bazı algılayıcıların geniş bakış alanı
- Görüntü elde edilirken Dünya’nın dönüşü
-Yeryüzü eğriselliği
-Uydu platformunun konum, durum ve hızındaki değişimler
- Görüntüleme geometrisiyle ilişkili panoramik etkiler
- Topoğrafik rölyef etkisi. Bant oranlaması ise: Topoğrafik düzeltme adımında, topoğrafik değişimlere bağlı olarak oluşan sinyal farklılıklarının normalize edilmesinde en yaygın kullanılan yöntemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki şıklarda spektral dönüşümlerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Spektral dönüşümler görüntüye yeni bir bilgi eklenmesi anlamına gelmektedir.

Her bir spektral dönüşüm farklı bir özellik uzayı oluşturur.

Kontrast zenginleştirme spektral dönüşümlerin bir parçasıdır.

Spektral dönüşümlerde, mevcut bilgiler daha yararlı olacak şekilde farklı bir şekilde sunulur.

Spektral dönüşümler, görüntünün spektral bilgi içeriğini değiştirirler.

Açıklama:

Spektral dönüşümler, görüntünün spektral bilgi içeriğini değiştirirler. Ancak değişimin anlamı görüntüye yeni bir bilgi eklenmesi değil sadece mevcut bilginin daha yararlı olacak şekilde farklı bir yapıda sunulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Lineer kontrast artırımı
II. Histogram eşitleme
III. Normal (Gauss) yayma
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri görüntünün kontrastını geliştirmek amacıyla kullanılan metotlardan biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Görüntünün kontrastını geliştirmek için kullanılan en yaygın teknikler lineer kontrast artırımı ve histogram eşitlemedir. Ayrıca Normal (Gauss) yayma metodu da kontrast zenginleştirmesinde tercih edilen diğer yöntemlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Bağlamsal ilişki, objelerin belirli özelliklerinin ilişkilendirilmesi anlamına gelir.
II. Doku, görüntüdeki ton değişiminin frekansıdır.
III. Örüntü, objelerin mekânsal dizilimidir.
Yukarıda görsel yorumlama başarısını doğrudan etkileyen bazı faktörlerin tanımları verilmiştir. Bu bilgilerin karşılığı hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

I ve II

Yalnız II

I ve III

I,II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Bağlamsal ilişki, objelerin belirli özelliklerinin ilişkilendirilmesi anlamına gelir. Doku, görüntüdeki ton değişiminin frekansıdır. Örüntü, objelerin mekânsal dizilimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

I. Uygun matematiksel hata düzeltme modelinin seçimi
II. Koordinat dönüşümü veya belirlenen modelin kullanımı
III. Parlaklık değerlerinin yeniden örneklenmesi
Yukarıdaki bilgiler hangi düzeltme için doğru olarak verilmiştir?

Algılayıcı kalibrasyonu

Atmosferik düzeltme

Topoğrafik düzeltme

Güneş’in açısal yüksekliğine ve yeryüzüne olan uzaklığına bağlı düzeltme

Geometrik düzeltme

Açıklama:

Hangi yaklaşım kullanılırsa kullanılsın görüntülerin geometrik düzeltilmesinde genel olarak 3 aşamalı bir süreç uygulanır:
1. Uygun matematiksel hata düzeltme modelinin seçimi
2. Koordinat dönüşümü veya belirlenen modelin kullanımı
3. Parlaklık değerlerinin yeniden örneklenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Dijital görüntü işlemede objelerin fiziksel dış sınırlarının oluşturduğu genel konfigürasyona ne ad verilir?

Biçim

Ton

Gölge

Doku

Örüntü

Açıklama:

Objelerin fiziksel dış sınırlarının oluşturduğu genel konfigürasyona dijital görüntü işlemede biçim denir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi görüntülerin görsel yorumlanmasında dikkate alınan temel özelliklerden biri değildir?

Renk

Büyüklük

Bağlamsal İlişki

Konum

Stereoskopik görüş

Açıklama:

Renk, büyüklük, bağlamsal ilişki ve konum bir görüntünün temel özellikleri arasında yer alır. Stereoskopik görüş ise iki boyutlu olarak gözlerle algılanan görüntüyü beyinde birleştirerek üç boyutlu hale getirmeyi ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Algılayıcı, ışımanın dalga boyu, atmosfer ve topoğrafik etkiler sonucu parlaklık değerlerinde oluşan hatalara ne ad verilir?

Geometrik hatalar

Radyometrik hatalar

Spektral hatalar

Mekânsal hatalar

Oryantasyon hataları

Açıklama:

Algılayıcı, ışımanın dalga boyu, atmosfer ve topoğrafik etkiler sonucu parlaklık değerlerinde oluşan hatalara radyometrik hatalar adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Görüntünün ait olduğu gerçek yüzey konumundan dolayı oluşan hataların düzeltilmesi işlemine ne ad verilir?

Radyometrik Düzeltme

Atmosferik Düzeltme

Geometrik düzeltme

Topoğrafik Düzeltme

Enterpolasyon

Açıklama:

Görüntünün ait olduğu gerçek yüzey konumundan dolayı oluşan hataların düzeltilmesi işlemine geometrik düzeltme adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamada birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden başka bir yere transfer edilen enerji miktarını ifade etmek için kullanılır?

Fotometrik enerji

Işınırlık

Birim Işınırlık

Işınır akı

Işınır çıkış

Açıklama:

Birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden (örneğin, Güneş)başka bir yere (örneğin, Dünya) transfer edilen enerji miktarına ışınır akı denir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bir serideki sınır değerlerin dışında kalan değerlerin hesaplanması işlemine ne ad verilir?

Enterpolasyon

Ekstrapolasyon

Histogram eşitleme

Lineer kontrast arttırımı

Kalibrasyon

Açıklama:

Bir serideki sınır değerlerin dışında kalan değerlerin hesaplanması işlemine ektrapolasyon denir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi en kolay ve en yaygın olarak kullanılan atmosferik düzeltme yöntemidir?

Koyu piksel yöntemi

Bant oranlaması yöntemi

Lineer kontrast artırımı

Histogram eşitleme

Kübik enterpolasyon

Açıklama:

Atmosferik düzeltme amacıyla kullanılan en yaygın yöntem koyu piksel çıkartımı yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi geometrik distorsiyonlara sebep olan genel faktörlerden biri değildir?

Yeryüzü eğriselliği

Topoğrafik rölyef etkisi

Algılayıcının büyüklüğü

Uydu platformunun konum değişimi

Görüntü elde edilirken Dünya’nın dönüşü

Açıklama:

Algılayıcının sınırlı tarama oranı ve geniş bakış açısı geometrik distorsiyonlara sebep olan faktörler arasındadır ancak büyüklüğü bu faktörler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesine ne ad verilir?

Rektifikasyon

Polarizasyon

Projeksiyon

Enterpolasyon

Ortorektifikasyon

Açıklama:

Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesine ortorektifikasyon denir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Bant oranlaması yöntemi hangi alandaki düzeltmeler için uygulanan bir yöntemdir?

Mekânsal düzeltme

Spektral düzeltme

Geometrik düzeltme

Atmosferik düzeltme

Topoğrafik düzeltme

Açıklama:

Bant oranlaması topoğrafik düzeltme amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Uydu veya uçak bazlı görüntüler gibi farklı algılama sistemlerinden elde edilen görüntülerin, optik olarak yorumlanarak değerlendirilmesi ve değişik fiziksel özelliklerinin sınıflandırılmasına ne ad verilir?

Görsel yorumlama

Teknik çözümleme

Kantatif görüş

Kontrast analizi

Veri depolama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Uydu aracılığı ile elde edilmiş objelerin alışkın olunmayan şekillerde görünmesine ne neden olur?

Sistematik olmayışı

Görüntüleyen nesnelerin ağırlıklarından dolayı

Mekandaki sesten dolayı

Elde ediliş geometrisine göre farklı açı ve perspektife sahip olmalarından dolayı

Bilinmeyen nedenlerle

Açıklama:

Cisimleri tepeden algılayan uydu görüntüleri, elde ediliş geometrisine göre farklı açı ve perspektife sahiptirler. Uzaktan algılamanın doğal bir sonucu olan çok spektrumlu görüntüleme insan gözünün duyarlı olmadığı spektral bölgelerde de görüntü elde etme olanağı sağlar. Uydu görüntülerinin farklı çözünürlük ve ölçeklerde elde edilmesi objelerin alışkın olunmayan şekillerde görünmesine neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Stereoskopik görüş nedir?

Evcil hayvanlarda bulunan görme şeklidir.

Kontrast dengesi yüksek görme biçimidir.

Üç boyutlu görme şeklidir.

Bilimsel görüntü yorumlama teknolojisine verilen addır.

Spektral yansıma sonucu oluşan görüş biçimidir.

Açıklama:

Her iki göz ile bir şeye bakıldığında, her bir göz aynı cismi, farklı doğrultulardan ve değişik açı altında görür. Daha sonra bu cismin gözlerde oluşan iki farklı görüntüsünü beyinde birleştirerek “stereoskopik görüş” denilen üç boyutlu görüşü oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Biçim nedir?

Objelerin fiziksel dış sınırlarının oluşturduğu genel formu veya konfigürasyonu biçimdir.

Objelerin diğer objelere göre ölçeğidir.

Nesnelerin mekansal dizilim örülümüdür.

Görüntüdeki ton değişim frekansıdır.

Objelerin coğrafi konumlarıdır.

Açıklama:

Objelerin fiziksel dış sınırlarının oluşturduğu genel formu veya konfigürasyonu biçimdir. İki boyutlu değerlendirmelerde sadece uzunluk ve genişlik söz konusu olurken, üç boyutlu stereoskopik değerlendirmelerde yükseklik bilgisi de biçim özelliğine dahildir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

'...........objelerin belirli özelliklerinin ilişkilendirilmesi anlamına gelir. Bunun yanında görüntünün mekânsal çözünürlüğü, görüntünün görsel kalitesi (örn. kontrast dengesi), görüntünün spektral bölgesi, görüntü zamanını ve görüntülerin zamansal dağılımı ile görsel yorumlama başarısını direkt olarak etkileyen diğer faktörlerdir.' tanımlamasındaki noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Gölge

Bağlamsal ilişki

Renk

Doku

Ton

Açıklama:

Bağlamsal ilişki objelerin belirli özelliklerinin ilişkilendirilmesi anlamına gelir. Bunun yanında görüntünün mekânsal çözünürlüğü, görüntünün görsel kalitesi (örn. kontrast dengesi), görüntünün spektral bölgesi, görüntü zamanını ve görüntülerin zamansal dağılımı ile görsel yorumlama başarısını direkt olarak etkileyen tüm faktörlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Ön işleme sırasında ölçülen sinyalin kalibrasyonuna ne ad verilir?

Radyometrik düzeltme

Denklemsel düzeltme

Bağlamsal ayar

Boyut Ayarlama

Stereoskop

Açıklama:

Herhangi bir algılayıcı sistem kullanıarak ölçülen ışınırlık, aydınlanma geometrisindeki, atmosferik koşullardaki, bakış geometrisindeki ve algılayıcı karakteristiklerindeki değişimlerden etkilenir. Bu etkilerin düzeltilmesi algılayıcı sisteme ve uygulama çeşidine bağlı olarak farklılık gösterir.Uzaktan algılama görüntülerinin yorum ve analizinde ölçülen sinyalin kalibrasyonuna Radyometrik Düzeltme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Uzaktan algılama görüntülerinin yorum ve analizinde kaç temel kabulden söz edilebilir?

Altı

İki

Beş

Tek tür kabul vardır.

Hiçbiri

Açıklama:

Uzaktan algılama görüntülerinin yorum ve analizinde 2 temel kabulden bahsedilmektedir. Bunlar:
1- Görüntü piksel değerleri, yeryüzü yansıtmasının mekânsal dağılımını doğru bir şekilde temsil etmektedir,
2- Bu yansıtım büyüklüğü yeryüzünün fiziksel, kimyasal veya biyolojik özellikleriyle ilişkilidir

Doğru Cevap: B

Soru 48

Görüntünün ait olduğu gerçek yüzey konumundan dolayı oluşan hataların düzeltilmesi işlemini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Geometrik Düzeltme

Rayometrik Düzeltme

Piksel Düzeltme

Netlik ve ışık Ayarı

Birim Düzeltme

Açıklama:

Geometrik düzeltme demek görüntünün ait olduğu gerçek yüzey konumundan dolayı oluşan hataların düzeltilmesi demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdaki tanımlardan hangisi fotometrik birimi doğru olarak ifade etmektedir?

Farklı algılayıcılardan algılanan tematik bilgilerinin analiz sonucuna fotometrik birim denir.

Kızıl ötesi bölgelerde kullanılan pasif algılama sistemlerine fotometrik birim denir.

Uydu platformu ve yeryüzü karakteristiklerine bağlı olarak gelişen, birimsel hatalara fotometrik birim denir.

Işığı ölçmek için kullanılan birimlere fotometrik birimler denir.

Uydu görüntüsündeki piksel yansıtma değerlerine fotometrik birim denir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Işınır Akı, birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden başka bir yere transfer edilen enerji miktarına denir.

Birim ışınırlıkk, birim zamanda birim alana gelen (içeri yönlü) elektromanyetik enerji miktarına denir.

Işınır çıkış, birim zamanda birim alandan gelen dışarı yönlü enerji miktarına denir.

Birim zamanda birim alandan ve birim katı açı içinden gelen enerji miktarına ışınırlık denir.

Radyosimetri, elektromanyetik enerjinin ölçümüdür,

Açıklama:

Radyometri, elektromanyetik enerjinin ölçümüdür,

Doğru Cevap: E

Soru 51

Görüntülerin bilgisayar ortamında oldukça karmaşık olabilen matematik istatistik algoritmalarla işlenmesine ne ad verilir?

Görsel analiz

Kantitatif analiz

Tümevarımsal analiz

İşleme

Sınıflandırma

Açıklama:

Kantitatif analiz görüntülerin bilgisayar ortamında oldukça karmaşık olabilen matematik istatistik algoritmalarla işlenmesine denir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Mekansal yorumlama aşağıdaki seçeneklerin hangisine bağlı değildir?

Büyüklük

Renk

Konum

Ölçek

Biçim

Açıklama:

İşlemin başarısı, analizcinin görüntüdeki mekânsal, spektral ve zamansal öğeleri analiz edebilme yeteneğine sıkı sıkıya bağlıdır. Bilginin mekânsal özellikleri genellikle objelerin şekil, büyüklük, oryantasyon, örüntü ve doku nitelikleriyle açıklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Görüntüdeki ton değişim frekansı aşağıdakilerin hangisiyle ifade edilir?

Gölge

Bağlamsal ilişki

Konum

Örüntü

Doku

Açıklama:

Doku, görüntüdeki ton değişiminin frekansıdır. Bu özellik, fark edilemeyecek kadar küçük olabilen bireysel objelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Dokusuna göre objeler “ince” veya “kaba” olabilirler. Doku ölçeğe çok bağlı olup ölçek küçüldükçe doku özelliği kaybolur.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Uzaktan algılama görüntülerinin yorum ve analizinde hangi seçenek temel kabul edilir?

Görüntü piksel değerleri mekânsal dağılımı doğru temsil eder

Yansıtım biyolojik özelliklerle ilgilidir

Görüntü geometrik özelliklerle ilgilidir

Saçılma etkileri düzeltilmez

Güneş birim ışınırlığı görüntüyü etkilemez

Açıklama:

Uzaktan algılama görüntülerinin yorum ve analizinde görüntü piksel değerleri yeryüzü yansıtımının mekânsal dağılımını doğru bir şekilde temsil etmesi temel kabul edilen noktalardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Geometrik bozulma (distorsiyon) düzeltilmesinde 2. derece polinom modelinde kaç tane bilinmeyen parametre vardır?

Açıklama:

Geometrik bozulma (distorsiyon) düzeltilmesinde 2. derece polinom modelinde 12 tane bilinmeyen model parametresi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi geometrik distorsiyonların kaynağı olarak gösterilemez?

Algılayıcıların sınırlı tarama oranı

Dünyanın dönüşü

Uydudaki değişimler

Yeryüzü eğriselliği

Algılayıcıların çok dar bakış alanı

Açıklama:

Bazı algılayıcılar geniş bakış açısına sahip oldukları için bozulmalar olabilir. Bununla birlikte topoğrafik rölyef etkisi, görüntüleme geometrisiyle ilişkili panaromik etkiler de bozulmalara neden olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Radyometrik etkiler göz önüne alındığında oran görüntülerinde hangisinin daha az etkisinin olduğu söylenebilir?

Güneşin yeryüzüne uzaklığı

Atmosferik yutulma

Algılayıcı kalibrasyonu

Yeryüzü topoğrafyası

Atmosferik yol ışınırlığı

Açıklama:

Radyometrik etkiler göz önüne alındığında oran görüntülerinde yeryüzü topoğrafyasına bağlı etkilerin diğerlerine göre daha az etki gösterdiği söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Ölçümler esansında topoğrafik etkilere bağlı bozulmaların düzeltilmesi için neye ihtiyaç vardır?

Kalibrasyon parametlerine

Durum parametrelerine

Görüş alanına

Güneşin açısına

Digital yükseklik modeline

Açıklama:

Topoğrafik etkilere bağlı geometrik distorsiyonların düzeltilmesi için seçenekler arasında verilenlerden digital yükseklik modeline ihtiyaç duyulur.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Histogram eşitleme neye yönelik yapıldığı söylenebilir?

Algılayıcı kalibrasyonuna

Atmosferik yutulmaya

Topoğrafik gölge etkisine

Mekânsal frekansa

Histogramın uniform olmasına

Açıklama:

Histogram Eşitleme: Bu yöntemde amaç, çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını yani her bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını amaçlar.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Mekansal dönüşümde temel amaç aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Radyometrik düzeltme yapmak

Bilgiyi çıkartmak veya değiştirmek

Geometrik kaliteyi artırmak

Bantlar arası bilgi tekrarını azaltmak

Görüntü kontrastını geliştirmek

Açıklama:

Mekânsal dönüşümler, uzaktan algılama görüntülerindeki bilgiyi çıkartmak veya değiştirmek için uygulanırlar. En yaygın dönüşüm uygulaması mekânsal filtrelemedir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi cisimlerden yansıyan veya yayılan elektromanyetik enerjinin mekânsal (pikseller) ve radyometrik (piksel parlaklık değerleri) nicemlenmesi sonucu elde edilir ?

Dijital Görüntü

Piksel

Analog

X.Y Genliği

Görsel Analiz

Açıklama:

Dijital görüntü, cisimlerden yansıyan veya yayılan elektromanyetik enerjinin mekânsal (pikseller) ve radyometrik (piksel parlaklık değerleri) nicemlenmesi sonucu elde edilir ve matematiksel olarak x,y satır-sütun koordinatlarındaki piksellerin parlaklık değerlerini üreten ayrık bir f (x,y) fonksiyonuyla gösterilir. Özellikle uzaktan algılamada çok spektrumlu görüntüleme yapıldığından f (x,y) fonksiyonu, spektrumun görüntüleme yapılan dalga boyu da eklenerek üç boyutlu bir f(x,y,λ) sistemine dönüşür. Bu şekilde matematiksel ifade edilen çok spektrumlu dijital görüntüler küresel-bölgesel farklı ölçeklerde askeri ve sivil birçok farklı uygulamalar için kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

I - Sistem Analizi
II - Görsel Analiz
III - Ardışık Analiz
IV - Kantitatif Analiz
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri dijital görüntülerden amaca uygun bilgilerin çıkartılmasında genel olarak kullanılan yöntemlerdendir?

I ve IV

I - III ve IV

II ve IV

I-II ve III

Açıklama:

Dijital görüntülerden amaca uygun bilgilerin çıkartılmasında genel olarak iki farklı yöntem kullanılır: Görsel analiz olarak adlandırılan birinci yaklaşımda, görüntüler bu konuda tecrübe sahibi kişiler tarafından görsel/optik olarak yorumlanırlar. Kantitatif analiz olarak bilinen ikinci yaklaşımda ise görüntüler bilgisayar ortamında oldukça karmaşık olabilen matematik istatistik algoritmalarla işlenirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Görüntülerin görsel yorumlaması istenen uygulama türüne bağlı olmasına rağmen temelde bazı özelliklere ve bu özelliklerin değişimlerine bağlıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Renk

Büyüklük

Doku

Zaman

Gölge

Açıklama:

Görüntülerin görsel yorumlaması istenen uygulama türüne bağlı olmasına rağmen temelde bazı özelliklere ve bu özelliklerin değişimlerine bağlıdır. Bu özellikler; büyüklük, biçim, konum, örüntü, doku, gölge, ton, renk ve bağlamsal ilişkidir. Zaman bu özelliklerden biri değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

İki göz ile bakıldığında her göz aynı cismi, farklı doğrultulardan ve değişik açı altında görür ve daha sonra bu cismin oluşan iki farklı görüntüsü beyinde birleşerek oluşturdukları üç boyutlu görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Konum

Renk

Anaglif Yöntem

Büyüklük

Stereoskopik Görüş

Açıklama:

İki göz ile bakıldığında her göz aynı cismi, farklı doğrultulardan ve değişik açı altında görür ve daha sonra bu cismin oluşan iki farklı görüntüsü beyinde birleşerek “stereoskopik görüş” olarak adlandırılan üç boyutlu görüş ortaya çıkar. Uygun şekilde çekilmiş fotoğraflar kullanılarak üç boyutlu görüş, “Anaglif yöntem”, “Stereoskop”, vb. çeşitli yöntemler ile elde
edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Bir görüntü elde edilirken geometrisinde ve piksel parlaklık değerlerinde bazı sistematik karakterli geometrik ve/veya radyometrik hatalar oluşabilir. Algılayıcı, uydu platformu ve yeryüzü karakteristiklerine bağlı olarak oluşan hatalara ne ad verilir?

Beklenen Hatalar

Ani Hatalar

Geometrik Hatalar

Coğrafi Hatalar

Atmosferik Hatalar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Işınır Akı

Işınırlık

Işınır Çıkış

Birim Işınırlık

Işın Ölçüsü

Açıklama:

Işığı ölçmek için kullanılan birimlere fotometrik birimler denir. Bu birimler, ışığın algılayıcısı olarak insan gözünü temel alır ve gözün duyarlılığına göre oluşturulur. Uzaktan algılamada algılayıcı sistemler insan gözünden farklı dijital sistemler olduğu için radyometrik birimler kullanılır. Radyometri, elektromanyetik enerjinin ölçümüdür. Bu amaçla uzaktan algılamada kullanılan bazı radyometrik birimler: Işınır akı, birim zamanda elektromanyetik ışımayla bir yerden (örneğin, Güneş) başka bir yere (örneğin, Dünya) transfer edilen enerji miktarıdır. Birim ışınırlık, birim zamanda birim alana gelen (içeri yönlü) elektromanyetik enerji miktarıdır. Işınır çıkış, birim zamanda birim alandan gelen (dışarı yönlü) enerji miktarıdır. Birim zamanda birim alandan ve birim katı açı içinden gelen enerji miktarı ise ışınırlıktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi en kolay ve en yaygın kullanılan atmosferik düzeltme yöntemidir?

Koyu Piksel Çıkartımı

Uydu Algılayıcısı

Lambert Yüzeyi

Bant Oranlanması

Astronomik Birim

Açıklama:

En kolay ve en yaygın kullanılan atmosferik düzeltme yöntemi “koyu piksel çıkartımı” yöntemidir. Bu yöntemde herhangi bir spektral bant için bir minimum parlaklık değeri (DN) belirlenir ve bu değere göre görüntü histogramı ötelenir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Topoğrafik düzeltme adımında, topoğrafik değişimlere bağlı olarak oluşan sinyal farklılıkları normalize edilir. Bu amaçla en yaygın kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Bant Oranlaması

Astronomik Birim

Koyu Piksel Ölçümü

Rektifikasyon

Dijital Yükseklik Modeli

Açıklama:

Topoğrafik düzeltme adımında, topoğrafik değişimlere bağlı olarak oluşan sinyal farklılıkları normalize edilir. Bu amaçla en yaygın kullanılan yöntem “bant oranlaması” dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Astronomik birim, Dünya’nın Güneş etrafındaki eliptik yörüngesinin büyük ekseninin yarısı uzunluğundadır. Aşağıdakilerden hangisi bu uzunluktur?

1.321 x 876 metre

678 x 894 metre

87 x 4.325 metre

1.496 x 1011 metre

87 x 6.534 metre

Açıklama:

Astronomik birim, Dünya’nın Güneş etrafındaki eliptik yörüngesinin büyük ekseninin yarısı olan 1.496 x 1011 metredir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

"Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik
izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesi işlemi" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Rektifikasyon

Ortorektifikasyon

Dijital Arazi Modeli

Enterpolasyon

Bilineer Enterpolasyon

Açıklama:

Görüntünün piksel piksel topoğrafik distorsiyonları düzeltilerek, harita gibi ortografik izdüşüm özelliğine sahip bir duruma getirilmesi işlemine ortorektifikasyon denir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar ortamında dijital görüntü işlemenin bir adımı değildir?

Görsel/Optik yorumlama

Ön İşleme

Sınıflandırma

Mekansal Dönüşüm

Spektral Dönüşüm

Açıklama:

Görsel/Optik yorumlama dijital görüntü işleme adımıdır ancak bilgisayar ortamında yapılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Bilgisayar ortamında yapılan dijital görüntü işlemenin faydasını aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde açıklar?

Sonuçta oluşan bilginin bilgisayar ortamında paylaşılabilmesi.

Bilginin Coğrafi Bilgi Sistemine kolayca aktrılabilmesi.

Gözle görülemeyecek çok küçük ve elle hesaplanamayacak hacimdeki bilgilerin işlenebilmesi.

Güncel bilginin en hzılı şekilde işlenmesi.

Doğru analizlerin elde edilebilmesi.

Açıklama:

Tüm şıklarda dijital görüntü işlemenin avantajları sıralanmıştır. Ancak en önemlisi C şıkkında belirtildiği gibi dijital görüntü işleme olmadan elde edilemeyecek bir bilginin elde edilebiliyor olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Görsel yorumlamada görüntü zenginleştirme ne için direkt olarak kullanılmaz?

Görüntünün bir analizci tarafından daha iyi analiz edilebilmesi için

Görüntünün detaylarının belirginleşmesi için

Spektral ve mekansal özellikleri analiz edebilmek için

Zamansal değişimin saptanabilmesi için

Sınıflandırma sonucun elde edilmesi için

Açıklama:

Sınıflandırma sonucu birçok istatistiksel analiz gerektiren işlemlerden sonra elde edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Görüntü işlemede uygulamaya bakılmaksızın belirlenen temel özellikler aşağıdakilerden hangileri ile belirtilmiştir.

Mekansal özellikler

Çözünürlük, boyut, tip özellikleri

Spektral özellikler

Büyüklük, biçim, konum, örüntü, ton, renk, doku, gölge ve bağlamsal özellikler

Zamansal özellikler.

Açıklama:

B şıkkında belirtilen özellikler görüntü işlemedeki temel özelliklerden değildir. Diğer özellikler uygulama türüne göre değişiklik gösterirken en temel özellikler D şıkkında belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Temel özelliklerden olan doku özelliği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir.

Ton değişiminin frekansıdır.

Bitki dokusunun tiplerini belirtir.

Spektral yansıtım farklılarıdır.

Objelerin fiziksel dış sınırlarının oluşturduru genel formu ve konfigürasyonudur.

Objelerin belirli özelliklerinin ilişkilendirmiş şekli.

Açıklama:

Diğer şıklar her nekadar bir özelliğin tanımı olsa da doku özelliğinin tanımı değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Ön işlemenin neden gerekli olduğunu aşağıdakilerden hangisi en iyi açıklar?

Görüntü geometrisinde, piksel parlaklık değerlerinde bazı sistematik bozulmaların düzeltilmesi için

Radyolajik algılamada sinyalin kalibresinde oluşan hataların düzeltilmesi için.

Belirgin olmayan şekil ve örüntünün analizi için

Bakış geometrisinde piksel değerlerinin düzeltilmesi için

Yantıtım büyüklüğündeki sapmaların düzeltilmesi için

Açıklama:

A şıkkında en temel açıklamaya sahiptir. Sistematik bozulmalar birçok alanda olabilir. B şıkkında buna bir örnek verilmektedir. Diğer şıklar ise ön işlemede ile alakalı değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi ön işlemede kullanılan radyometrik düzeltmeyi gerektiren sebebi en iyi şekilde açıklar?

Işınırlığın, aydınlanma geometrisindeki, atmosferik koşullardaki, bakış geometrisindeki ve algılayıcı karakteristiğindeki değişimlerden etkilenmesi.

İklimsel etkilerin, meteorolik etkilerin zaman ve mekan üzerindeki ışınım dağılımlarının farklılaştırması.

Radyometrik verideki çok küçük farkların bile anlamlı detaylara karşılık gelmesi.

Görüntünün belirli bir alanına ait yansıtım değerlerindeki değişim oranına karşılık gelen doku bilgisideki farklılaşmalar.

Görüntülerin algılanabilirliğini veya yorumlanabilirliğini arttırabilmek veya diğer otomatik görüntü işleme tekniklerine daha “iyi” girdi görüntüsü elde edilebilmesi.

Açıklama:

Diğer şıklar radyometrik düzeltme ile doğrudan ilişkili değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi görüntü zenginleştirmede kullanılan spektral dönüşümlerden değildir?

Radyolojik dönüşüm

Kontrast zenginleştirme

Aritmetik bant işlemleri

Ana bileşen dönüşümü

Linner contrast artırımı

Açıklama:

Radyolojik dönüşüm bir dönüşüm yöntemi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Histogram eşitleme yöntemi neden kullanılır?

Geometrik farklılıkların saptanarak normele dönüştürülmesi için

Işınım bilgisindeki bozulmayı saptamak için

Parlaklık bilgisindeki piksel sayısını uniform dağılıma sahip olmasını sağlamak için

Parlaklık bilgisindeki piksel sayısını normal dağılıma sahip olmasını sağlamak için

Topografik etkenlere bağlı olarak oluşan aydınlanma farklılıklarını azaltmak için

Açıklama:

D şıkkında belirtilen gauss yayma işlemi dışındakiler kontrast artırımında kullanılmaz. C şıkkında belirtilen ifade bu yöntemin temel amacını vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Mekansal dönüşümlerden mekansal filtereleme nasıl hesaplanır?

Görüntü içindeki bazı özellikleri bu özelliklerin mekânsal frekanslarına dayanarak vurgulamak veya yok etmek için 1 veya 0 değeri ile çarparak.

Matris tersi kullanarak

Belirli bir penceredeki filtre değerlerini tüm resim içinde gezdirerek ve tüm değerlerin birebir çarpımlarının toplamını alanın ortasındaki değer olarak kabul ederek.

Filtere ağırlık toplamı 1 olacak şekilde ağırlıkları resim içersindeki tüm değerlerle çarparak

Tüm resim içinde filtreyi gezdirerek ve matris çarpımını filter alanının ortasınki alana uygulayarak.

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilen uygulamalar tümüyle yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi görsel yorumlamada dikkate alınan spektral özelliklerden biridir?

Büyüklük

Zaman

Biçim

Konum

Renk

Açıklama:

Renk ve ton cisimlerin spektral niteliklerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi görsel yorumlamada dikkate alınan mekansal özelliklerden biridir?

Zaman

Renk

Büyüklük

Ton

Bağlamsal ilişki

Açıklama:

Bilginin mekânsal özellikleri genellikle objelerin şekil, büyüklük, oryantasyon, örüntü ve doku nitelikleriyle açıklanır. Yollar, caddeler, yerleşim yerleri, kıyı şeritleri, sulama sistemleri, nehirler, kırıklı örüntüler, sık veya seyrek dokular mekânsal özelliklerdeki farklılıklara göre rahatça ayırt edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Görüntüdeki ton değişiminin frekansı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Örüntü

Doku

Biçim

Renk

Gölge

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi spektrumun görünür ve kızıl ötesi bölgelerinde kullanılan pasif algılama sistemlerindeki radyometrik düzeltme aşamalarından değildir?

Geometrik düzeltme

Algılayıcı kalibrasyonu

Atmosferik düzeltme

Topoğrafik düzeltme

Güneş'in açısal yüksekliğine ve yeryüzüne olan uzaklığına bağlı düzeltme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 85

Yaygın olarak kullanılan en kolay atmosferik düzeltme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel modelleme

Yansıtımı bilinen yeryüzü hedeflerine dayalı düzeltme

Bant oranlaması

Koyu piksel çıkartımı

Rektifikasyon

Açıklama:

En kolay ve en yaygın kullanılan atmosferik düzeltme yöntemi “koyu piksel çıkartımı” yöntemidir. Bu yöntemde herhangi bir spektral bant için bir minimum parlaklık değeri (DN) belirlenir ve bu değere göre görüntü histogramı ötelenir. Yani belirlenen değer görüntüdeki bütün piksellerin yansıtım değerlerinden çıkartılır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

DN_min= 85 ve DN_mak= 155 olan 8 bitlik bir görüntüde 100 değerine sahip bir pikselin kontrast artırımı sonrasındaki çıktı değeri nedir?

Açıklama:

= ((100-85)/(155-85))(255-0) + 0
= 55

Doğru Cevap: A

Soru 87

Bir görüntüde her bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunması amaçlanıyorsa aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmalıdır?

Lineer kontrast artırımı

Histogram eşitleme

Normal (Gauss) yayma

Bilineer enterpolasyon

Kübik enterpolasyon

Açıklama:

Histogram Eşitleme yöntemi, çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını yani her bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını amaçlar.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Görüntü zenginleştirme yöntemleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ana bileşen dönüşümü spektral dönüşüm yöntemlerinden biridir.

Görüntünün kontrastını geliştirmek için kullanılan en yaygın teknikler lineer kontrast artırımı ve histogram eşitlemedir.

Ana bileşen dönüşümünde amaç, bilgi tekrarı olmayan korelasyonsuz bileşenler elde etmektir.

Histogram eşitleme yönteminde amaç, çıktı görüntü histogramının uniform bir dağılımda olmasını yani her bir parlaklık seviyesi için yaklaşık aynı sayıda piksel bulunmasını sağlamaktır.

Normal (Gauss) yayma yöntemi ile histogram eşitleme yöntemi tamamen aynıdır.

Açıklama:

Normal (Gauss) yayma yönteminin histogram eşitleme yönteminde uygulanan işlemlerden tek farkı hedef histogramının uniform olması yerine Gauss dağılım eğrisine benzer şekilde oluşturulmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Geometrik distorsiyonların düzeltilmesinde kullanılan 1. derece polinom modeli dönüşümünde toplam kaç tane bilinmeyen model parametresi vardır?

Açıklama:

Model parametrelerinin belirlenmesinde hem görüntü hem de harita koordinatları bilinen Yer Kontrol Noktaları (YKN) kullanılır. YKN’ler iyi tanımlanmış, mekânsal olarak küçük, olabildiğince aynı yükseklikte, zamanla değişmeyen yapay veya doğal yeryüzü noktalarıdır. Yol kesişimleri, tarımsal alanların köşeleri, dalgakıran ve limanlar örnek olarak verilebilir. Polinomun derecesi ölçülmesi gereken en az YKN sayısını belirler. Örneğin 1. dereceden polinom dönüşümü için toplam 6 bilinmeyen (a0, a1, a2, b0, b1, b2) ve 2. dereceden dönüşüm için toplam 12 bilinmeyen model parametresi vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Normalize Edilmiş Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) hangi görüntü zenginleştirme yöntemine bir örnektir?

Bant oranlama

Kontrast artırımı

Histogram eşitleme

Ana bileşen dönüşümü

Mekansal dönüşüm

Açıklama:

Oranlama yaklaşımı topoğrafik etkenlere bağlı olarak oluşan aydınlanma farklılıklarını da azaltır. Birçok oran uygulaması içinde en yaygın kullanılan bant oranlaması, bitki örtüsü indeksidir

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Tematik bilgiyi oluşturan görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemidir. Bir başka deyişle farklı mekânsal, spektral, radyometrik ve zamansal bileşenleri olan görüntü verisinin, farklı yüzey materyallerini ve durumlarını kategorize eden açıklayıcı etiketlere veya tematik bilgiye dönüştürülmesidir.
Yukarıda tanımı verilmiş olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Diverjans

Sınıfandırma

Özellik Uzayı

Hata Matrisi

Özellik

Açıklama:

Uzaktan algılamada sınıflandırma, tematik bilgiyi oluşturan görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemidir. Bir başka deyişle farklı mekânsal, spektral, radyometrik ve zamansal bileşenleri olan görüntü verisinin, farklı yüzey materyallerini ve durumlarını kategorize eden açıklayıcı etiketlere veya tematik bilgiye dönüştürülmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüdür.
Yukarıda tanımı verilmiş olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Diverjans

Sınıflandırma

Özellik Uzayı

Örüntü

Özellik

Açıklama:

Sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüdür. Spektral tabanlı sınıflandırma problemlerinde örüntüler, görüntü verisinin her bir spektral banttaki sınırlığın ölçüm değerleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Kantitatif karar fonksiyonlarının oluşturulmasında görüntüye ait spektral ve mekânsal bilgilerle bölgeye ait diğer yardımcı veriler kullanılır. Sınıflandırmaya girdi olacak bu bilgilerdir.
Yukarıda tanımı verilmiş olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Diverjans

Sınıflandırma

Özellik Uzayı

Örüntü

Özellik

Açıklama:

Sınıflandırma işlemi ile görüntüdeki farklı özelliklerin veya objelerin belirlenmesi ve tanımlanmasını sağlayacak kantitatif karar fonksiyonları oluşturulur. Kantitatif karar fonksiyonlarının oluşturulmasında görüntüye ait spektral ve mekânsal bilgilerle bölgeye ait diğer yardımcı veriler kullanılır. Sınıflandırmaya girdi olacak bu bilgilere özellik denir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Nesne tabanlı sınıflandırmada, ölçek, renk ve şekil gibi belirli homojenlik ölçütlerine göre piksellerin gruplanmasına ne ad verilmektedir?

Segmentasyon

Bulanık mantık

Yapay Sinir Ağları

Kontrollü sınıflandırma

Alt Piksel Sınıflandırması

Açıklama:

Segmentasyon, ölçek, renk ve şekil gibi belirli homojenlik ölçütlerine göre piksellerin gruplanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdaki ifadelerden hangisinde, Maksimum Olabilirlik yöntemi gibi parametrik sınıflandırma algoritmalarının parametrik olmayan algoritmalara göre bir üstünlüğü doğru olarak verilmiştir?

Veri için kabul edilen dağılıma bağlı olarak teorik bir sınıflandırma hatasının önceden tahmin edilebilmesidir

Mekânsal çözünürlüğe bağlı olarak piksel alanı içerisinde sıklıkla farklı yüzey örtü tipleri bulunduğundan bu yaklaşım, kolay uygulanabilir olmasıdır.

Yeryüzünde bir alana karşılık gelen pikselin homojen olmadığı durumda o piksele atanan parlaklık değeri de gerçekte bir karışımı temsil edebilmesidir.

Benzerlik değerleri, örüntülere (piksel özellik vektörü) atanan her bir kategorinin ilgili örüntü içindeki rölatif bulunma oranlarını göstermesidir.

Piksel tabanlı sınıflandırmaya diğer bir alternatif de alan tabanlı sınıflandırma olmasıdır.

Açıklama:

Maksimum Olabilirlik yöntemi gibi parametrik sınıflandırma algoritmalarının parametrik olmayan algoritmalara göre diğer bir üstünlüğü, veri için kabul edilen dağılıma bağlı olarak teorik bir sınıflandırma hatasının önceden tahmin edilebilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Paralel Kenar Yöntemi

Sınıflandırma

Özellik Uzayı

Eğitim

Özellik Seçimi

Açıklama:

Bir görüntüyü istenen kategorilere ayırmak için sınıflandırma algoritmasının eğitilmesi, bir başka deyişle kantitatif karar fonksiyonlarının oluşturulması gerekir. Bu amaçla kategorileri temsil eden eğitim örüntüleri kullanılır. Sınıflandırma algoritması eğitim örnekleriyle temsil edilen farklı kategorileri tanımak için eğitildikten sonra eğitim sırasında oluşturulan karar sınırlarına göre görüntüdeki örüntüler sınıflandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağidaki ifadelerden hangisi, Özellik Seçimi için yanlıştır?

Özellik seçiminde amaç, en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özelliklerin belirlenmesidir.

Bu yöntemde pikseller yerine alanlar sınıflandırılır

İstatistiksel özellik seçiminde Ana Bileşen dönüşümü kullanılmaktadır.

İstatistiksel özellik seçiminde Diverjans gibi istatistiksel uzaklık analizleri kullanılmaktadır.

Uzaktan algılamada eğitim verisinin özellik seçimi genellikle istatistiksel olarak yapılır.

Açıklama:

Kontrollü sınıflandırmada, istenen karar sınırları eğitim verileriyle belirlendiği ve verinin doğal spektral kümeleşmesiyle oluşturulmadığı için sınıfların birbirlerinden ayırt edilebilir olmasının bir garantisi yoktur. Bu amaca yönelik olarak özellik seçiminde amaç, en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özelliklerin belirlenmesidir. Uzaktan algılamada eğitim verisinin özellik seçimi genellikle istatistiksel olarak yapılır. İstatistiksel özellik seçiminde Ana Bileşen dönüşümüne ek olarak, orijinal veriyi değiştirmeden mevcut sınıflar için en iyi ayırt edilebilirlik potansiyeline sahip alt özellik kombinasyonlarını belirleyen Diverjans gibi istatistiksel uzaklık analizleri kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Orijinal veriyi değiştirmeden mevcut sınıflar için en iyi ayırt edilebilirlik potansiyeline sahip alt özellik kombinasyonlarını belirlemek
II. Diverjans analizinde, verilerin çok değişkenli normal dağılımda olduğu kabul edilir
III. Diverjans analizinin asıl amacı sınıflandırma performansı için orijinal verideki p adet banttan en optimal olan alt-bant kombinasyonlarını belirlemektir,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Diverjans istatistiksel uzaklık analizi için doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I ve III

Yalnız II

Açıklama:

İstatistiksel özellik seçiminde Ana Bileşen dönüşümüne ek olarak, orijinal veriyi değiştirmeden mevcut sınıflar için en iyi ayırt edilebilirlik potansiyeline sahip alt özellik kombinasyonlarını belirleyen Diverjans gibi istatistiksel uzaklık analizleri kullanılmaktadır. Diverjans analizinde, verilerin çok değişkenli normal dağılımda olduğu kabul edilir. Bu nedenle bu analizin parametrik sınıflandırıcılarla kullanılması daha uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerler belirlenir. Diverjans analizinde, verilerin çok değişkenli normal dağılımda olduğu kabul edilir.
II. Alternatif olarak ortalama değerlerin etrafında standart sapma biriminde belirlenen alt ve üst sınırlar da kullanılabilir.
III. Bu yöntem işlemsel olarak hızlı olmasına karşın hiper paralelkenarlar arasındaki bindirmeler sınıflandırma performansı için bir avantajdır.
IV. Tanımlanamayan piksellere ek olarak bu yöntemin diğer bir sakıncası aynı pikselin birden fazla aralığa girmesidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Paralelkenar Yöntemi için doğrudur?

I, II ve IV

I ve II

I, II ve III

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bu yöntemde bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerler belirlenir Alternatif olarak ortalama değerlerin etrafında standart sapma biriminde belirlenen alt ve üst sınırlar da kullanılabilir. Herhangi bir örüntü hangi aralığa denk gelirse ilgili piksel o sınıfa atanır. Bu şekilde oluşturulan karar sınırları ikiden büyük boyutlu özellik uzayında hiper paralelkenarlar oluşturur. Herhangi bir aralık içinde kalmayan bir piksel, tanınmayan piksel olarak atanır. Bu yöntem işlemsel olarak hızlı olmasına karşın hiper paralelkenarlar arasındaki bindirmeler sınıflandırma performansı için bir dezavantajdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır. Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılır. Buna göre, her bir sınıf eğitim verisinin Normal dağılım gösterdiği kabul edilir.
Yukarıda özellikleri verilen dağılım aşağıdakilerden hangisidir?

Maksimum Olabilirlik Yöntemi

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Paralelkenar Yöntemi

Diverjans

Alan Tabanlı Sınıflandırma

Açıklama:

Maksimum Olabilirlik yönteminde, bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır. Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılır. Buna göre, her bir sınıf eğitim verisinin Normal dağılım gösterdiği kabul edilir. Gerçekte bu kabul doğru olmamasına rağmen özellikle optik uzaktan algılama verilerinin modellenmesinde, Normal dağılımın uygun olduğu ve bu kabule dayanan sınıflandırma algoritmalarının daha sağlam algoritmalar oldukları görülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüne ne ad verilmektedir?

Özellik uzayı

Örüntü

Doku

Coğrafi Bilgi Sistemi

Özellik

Açıklama:

Özellik uzayındaki her bir nokta bir örüntüdür. Diğer bir deyişle, örüntü, sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Topoğrafya
II. Atmosferik değişkenlik
III. Algılayıcı kalibrasyon değişimleri
IV. Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları
Yukarıdaki şıklardan hangilerinde, sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen faktörler verilmiş olabilir?

Yalnız I

Yalnız III

II ve III

I, II, III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Genel olarak sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen başlıca dört faktör vardır: Topoğrafya, atmosferik değişkenlik algılayıcı kalibrasyon değişimleri, bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bir sınıflandırma yöntemi değildir?

Piksel tabanlı sınıflandırma

Alt piksel sınıflandırması

Üst piksel sınıflandırması

Alan tabanlı sınıflandırma

Nesne tabanlı sınıflandırma

Açıklama:

Piksel tabanlı sınıflandırma, alt piksel sınıflandırması, alan tabanlı sınıflandırma ve nesne tabanlı sınıflandırma birer sınıflandırma yöntemidir. Ancak üst piksel sınıflandırması diye bir yöntem bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellere ne denilmektedir?

Yapay sinir ağları

Bulanık mantık

Parametrik algoritma

Kovaryans matrisi

Diverjans

Açıklama:

Yapay Sinir Ağları (YSA), biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Hataların nedenlerinin anlaşılması ve düzeltilmesi
II. Üretilen tematik haritaların doğruluklarını arttırmak
III. Bir uygulamada hangi sınıflandırma yönteminin kullanılacağına karar vermek
IV. Sınıflandırma sonucu elde edilen tematik haritalara dayanarak yapılacak analizlerin doğruluklarını belirlemek
V. Örüntülerin yanlış sınıflara atanması
Yukardakilerden hangileri bir sınıflandırma işleminin doğruluğunun hesaplanmasındaki amaçlardan değildir?

I, II ve III

I, IV ve V

III ve V

Yalnız V

I ve IV

Açıklama:

Bir sınıflandırma işleminin doğruluğunun hesaplanmasındaki amaç:
-Hataların nedenlerinin anlaşılıp uygun olarak düzeltilmesiyle üretilen tematik haritaların doğruluklarını artırmak
-Sınıflandırma sonucu elde edilen tematik haritalara dayanarak yapılacak analizlerin doğruluklarını belirlemek
-Belirli bir uygulamada hangi sınıflandırma yönteminin kullanılacağına karar vermektir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Farklı mekânsal, spektral, radyometrik ve zamansal bileşenleri olan görüntü verisinin, farklı yüzey materyallerini ve durumlarını kategorize eden açıklayıcı etiketlere veya tematik bilgiye dönüştürülmesine ne denilmektedir?

Özellik

Özellik uzayı

Örüntü

Coğrafi bilgi sistemleri

Sınıflandırma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 17

Sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan, sınıflandırılan temel elemanın piksel olmadığı sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Piksel tabanlı sınıflandırma

Alt piksel sınıflandırması

Alan tabanlı sınıflandırma

Nesne tabanlı sınıflandırma

Üst piksel sınıflandırması

Açıklama:

Nesne tabanlı sınıflandırma, sadece görüntüdeki spektral bilgiyi (bant yansıtım değerleri) değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan bir yöntemdir. Sınıflandırılan temel eleman piksel değil, komşuluk ilişkisine sahip piksel gruplarından oluşan objeler (nesneler)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

I. Kantatif karar sınırlarının deterministik ve sabit olmaması
II. Farklı kaynaklardan elde edilen değişik verilerin birlikte kolayca kullanılabilmesi
III. Herhangi bir istatiksel dağılım kabulü gerektirmemesi
Yukarıda verilen seçeneklerden hangileri Yapay Sinir Ağları’nın (YSA) diğer sınıflandırma algoritmalarından farkı olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

YSA’nın diğer sınıflandırma algoritmalarından farkı,
-Kantitatif karar sınırlarının deterministik ve sabit olmaması,
-Farklı kaynaklardan elde edilen değişik verilerin birlikte kolaylıkla kullanılabilmesi,
-Herhangi bir istatistiksel dağılım kabulü gerektirmemesidir. İstatistiksel sınıflandırma algoritmalarında karar fonksiyonlarının temelini oluşturan istatistiksel varsayımlara ait parametreler eğitim veri kümesi kullanılarak belirlenir. Belirtilen bu avantajlarına karşın, uygun ağ yapısının seçimi, ağ parametrelerinin başlangıç değerlerinin belirlenmesi, iterasyon sayısı, aktivasyon fonksiyon tipi ve diğer öğrenme parametrelerinin belirlenmesindeki zorluklar YSA’nın dezavantajlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Özellikle eğitim veri sayısının az olduğu durumlar içi uygundur.
II.Sınıf eğitim verilerinden her bir sınıf için ortalama değerler hesaplanır.
III. Bilinmeyen her bir pikselin bütün sınıf merkezlerine olan uzaklıkları hesaplanır.
IV. Bilinmeyen pikseller bu uzaklıklara göre en yakın oldukları sınıflara atanır.
Yukarıda aşama aşama tarif edilen sınıflandırma algoritması aşağıdakilerden hangisidir?

Paralelkenar yöntemi

Eşkenar dörtgen yöntemi

En kısa uzaklık yöntemi

Maksimum olabilirlik yöntemi

Minimum olabilirlik yöntemi

Açıklama:

Eşkenar dörtgen ile minimum olabilirlik yöntemi şaşırtma amaçlı verilmiştir. Bu isimlerle anılan bir sınıflandırma algoritması bulunmamaktadır. Paralelkenar yönteminde, bütün sınıflar için minimum ve maksimum değerler kullanıldığı için "Sınıf eğitim verilerinden her bir sınıf için ortalama değerler hesaplanır." seçenekte bahsedilen ortalama değerlerin hesaplanmasına aykırıdır. Minimum olabilirlik yönteminde ise her piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa doğrudan atanır. Dolayısıyla seçeneklerde tarifi edilen algoritma en kısa uzaklık yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Sınıflandırmaya girdi olacak bilgilere ne ad verilmektedir?

Özellik

Özellik uzayı

Örüntü

Kantitatif karar

Diverjans

Açıklama:

Sınıflandırmaya girdi olacak bilgilere özellik denir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırmada kategorileri birbirinden ayırt etmeyi etkileyen faktörlerden biri değildir?

Atmosferik değişkenlik

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri

Topoğrafik aydınlanma koşulları

Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları

Sınıfların vektör yerine dağılım ile gösterilmesi

Açıklama:

‘Sınıfların vektör yerine dağılım ile gösterilmesi’ sınıflandırmada kategorileri birbirinden ayırt etmeyi etkileyen faktörlerden biri değildir. Diğer seçeneklerde verilen faktörlere bağlı olarak değişen sınıfları gösteren bir unsurdur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Görüntüdeki spektral bilgi dışında piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini kullanan sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Nesne tabanlı sınıflandırma

Alan tabanlı sınıflandırma

Alt piksel sınıflandırmaı

Piksel tabanlı sınıflandırma

Kontrolsüz sınıflandırma

Açıklama:

Piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini kullanan sınıflandırma yöntemi ‘nesen tabanlı sınıflandırma’ yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Kontrollü sınıflandırmada, sınıfların birbirinden ayırt edilebilir olmasının bir garantisi yoktur. Bu amaca yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi yapılır?

İstenen karar sınırları eğitim verileriyle belirlenir

Veri doğal spektral kümeleşmesiyle oluşturulmaz

Matematiksel olarak kolay işlenebilir analitik bir çözüm bulunur

En iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özellikler belirlenir.

Her bir pikselin ilgili sınıflara olan üyelik dereceleri belirlenir.

Açıklama:

Kontrollü sınıflandırmada, istenen karar sınırları eğitim verileriyle belirlenir ve veri doğal spektral kümeleşmesiyle oluşturulmaz. Bu yüzden de sınıfların birbirinden ayırt edilebilir olmasının bir garantisi yoktur. Bu durumda en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özellikler belirlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Paralelkenar yöntemi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?

Özellik uzayında minimum ve maksimum değerler belirlenir.

Herhangi bir aralık içinde kalmayan piksel tanınmayan piksel olarak atanır.

Aynı piksel birden fazla aralığa girebilir.

Hiper paralelkenarlar arasındaki bindirmeler dezavantaj oluşturur.

İşlemsel olarak yavaş bir yöntemdir.

Açıklama:

Paralelkenar yöntemi işlemsel olarak yavaş bir yöntem değil, aksine hızlı bir yöntemdir. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler b yöntemle ilgili doğru bilgilerdir fakat "İşlemsel olarak yavaş bir yöntemdir." seçeneği yanlış bilgi vermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

“Kontrolsüz sınıflandırma sonrasında elde edilen kümeler birleştirilerek, kontrollü sınıflandırma için gereken eğitim alanlarının oluşturulmasında kullanılır.” Bu tanım, aşağıdaki yöntemlerden hangisini tanımlamaktadır?

Kontrolsüz sınıflandırma

Kontrollü sınıflandırma

Melez sınıflandırma

Maksimum olabilirlik yöntemi

En kısa uzaklık yöntemi

Açıklama:

Verilen tanım kem kontrollü sınıflandırma hem de kontrolsüz sınıflandırma yöntemlerini kullandığı için ‘melez (hibrit) sınıflandırma’ yöntemi olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

I. Üretilen tematik haritaların doğruluklarını arttırmak.
II. Sınıflandırma yöntemine karar vermek
III. Örüntülerin hangi kategoriye ait olduğunu belirlemek
IV. Tematik haritalara dayanarak yapılacak analizlerin doğruluğunu belirlemek
Yukarıda verilenlerden hangileri sınıflandırma işlemlerinin doğruluğunu hesaplamadaki amaçlardandır?

I ve III

II ve III

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

‘Üretilen tematik haritaların doğruluklarını arttırmak, sınıflandırma yöntemine karar vermek ve tematik haritalara dayanarak yapılacak analizlerin doğruluğunu belirlemek’ sınıflandırma işlemlerinin doğruluğunu hesaplamadaki amaçlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

a. Referans verilerine karşılık gelen piksellerin kaç tanesinin hangi sınıfa atandığı belirlenir.
b. Görüntüdeki bütün pikseller, eğitim verisiyle tanımlanan sınıflandırma yöntemine göre sınıflandırılır.
c. Referans verilerindeki sayılar sütunlar halinde yan yana yerleştirilerek bir matris oluşturulur.
Yukarıda, hata matrisi yaklaşımında yapılması gereken işlemler verilmiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu işlemler doğru sırada verilmiştir?

a, b, c

b, a, c

c, b, a

b, c, a

a, c, b

Açıklama:

Sınıflandırma doğruluğunu belirlemede en yaygın yaklaşım olan hata matrisinde ilk olarak görüntüdeki bütün pikseller, eğitim verisiyle tanımlanan sınıflandırma yöntemine göre sınıflandırılır. Daha sonra referans verilerine karşılık gelen piksellerin kaç tanesinin hangi sınıfa atandığı belirlenir. Son olarak da referans verilerindeki sayılar sütunlar halinde yan yana yerleştirilerek bir matris oluşturulur.

Doğru Cevap: B

Soru 28

En temel kontrolsüz sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Monotonik fonksiyon

K-ortalamalar algoritması

Maksimum olabilirlik yöntemi

Paralelkenar yöntemi

En kısa uzaklık yöntemi

Açıklama:

Kontrolsüz sınıflandırmada kullanılan en temel yöntem K-ortalamalar algoritmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kontrollü sınıflandırma yönteminde uygulanması gereken işlemlerden biri değildir?

İstenen arazi kullanım ve örtü tiplerinin belirlenmesi

Özellik seçimi ile eğitim ve test verilerinin oluşturulması

Görüntünün sınıflandırılması

K-ortalamalar algoritmasının uygulanması

Sınıflandırma doğruluğunun belirlenmesi

Açıklama:

K-ortalamalar algoritması kontrolsüz sınıflandırmada kullanılan bir yöntemdir ve kontrollü sınıflandırma yöntemindeki bir basamak değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Uzaktan algılamada farklı mekânsal, spektral, radyometrik ve zamansal bileşenleri olan görüntü verilerinin, farklı yüzey materyallerini ve durumlarını kategorize eden açıklayıcı etiketlere dönüştürülmesi işlemine ne ad verilir?

Histogram eşitleme

Görüntü zenginleştirme

Enterpolasyon

Sınıflandırma

Kalibrasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirinden ayırt edilebilirliği etkileyen başlıca faktörlerden biri değildir?

Topoğrafya

Topoğrafik aydınlanma şartları

Kategori sayısı

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri

Atmosferik değişkenlik

Açıklama:

Topoğrafya, topoğrafik aydınlanma şartları, atmosferik değişkenlik ve algılayıcı kalibrasyon değişimleri sınıflandırmada ayırt edilebilirliği etkileyen başlıca faktörler arasındadır. Kategori sayısı ayırt ediciliği etkilemez.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan sınıflandırma çeşidi hangisidir?

Nesne tabanlı sınıflandırma

Piksel tabanlı sınıflandırma

Alt piksel tabanlı sınıflandırma

Alan tabanlı sınıflandırma

Doku sınıflandırması

Açıklama:

Sadece görüntüdeki spectral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan sınıflandırma yöntemine nesne tabanlı sınıflandırma adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Karışık piksel sınıflandırma yönteminde, sınıfların ayırt edici özelliklerinin birbiriyle karışmış oldukları kabul edilerek her bir pikselin ilgili sınıflara olan üyelik dereceleri belirlenir. Bu yönteme ne ad verilir?

Nesne tabanlı sınıflandırma

Kontrollü sınıflandırma

Kontrolsüz sınıflandırma

Yapay sinir ağları ile sınıflandırma

Bulanık sınıflandırma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırmada Yapay Sinir Ağlarını kullanımanın dezavantajlarından biri değildir?

Uygun ağ yapısının seçimi

Kantitatif karar sınırlarının deterministik ve sabit olmaması

Ağ parametrelerinin başlangıç değerlerinin belirlenmesi

İterasyon sayısının belirlenmesi

Aktivasyon fonksiyon tipinin belirlenmesi

Açıklama:

Kantitatif karar sınırlarının deterministic ve sabit olmaması YSA’yı diğer sınıflandırıcılardan farklı kılan avantajlarından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Kontrollü sınıflandırmada,, Diverjans gibi istatistiksel uzaklık analizleri sınıflandırmanın hangi aşamasında kullanılır?

Özellik seçimi

Eğitim

Ön işleme

Veri çıkarımı

Ağırlıklandırma

Açıklama:

Uzaktan algılamada sınıflandırma uygulamalarında, istatistiksel uzaklık analizleri en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özelliklerin belirlendiği özellik seçimi aşamasında gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Kontrolsüz sınıflandırma için kullanılan en temel sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yapay Sinir Ağları ile sınıflandırma

Paralelkenar yöntemi

En Kısa Uzaklık yöntemi

Maksimum olabilirlik yöntemi

K-ortalamalar algoritması

Açıklama:

YSA ile sınıflandırma, paralelkenar yöntemi, en kısa uzaklık yöntemi ve maksimum olabilirlik yöntemi eğitim verisi gerektiren kontrollü sınıflandırma yöntemleridir. Kontrolsüz sınıflandırmada yararlanılan en temel yöntem k-ortalamalar algoritmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bir pikselin en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atandığı kontrollü sınıflandırma yöntemi hangisidir?

K-ortalamalar algoritması

Bulanık sınıflandırma

Yapay Sinir Ağları ile sınıflandırma

Maksimum Olabilirlik yöntemi

Destek Vektör Makineleri ile sınıflandırma

Açıklama:

Bir pikselin en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atandığı kontrollü sınıflandırma yöntemi maksimum olabilirlik yöntemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Hata matrisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sınıflandırma doğruluklarının belirlenmesinde kullanılır.

Sınıf sayısı kadar satır ve sütundan oluşur

Her bir sınıfın üretici ve kullanıcı doğruluk ölçütü hata matrisinden yararlanılarak hesaplanabilir

Hata matrisinin oluşturulmasında eğitim verileri kullanılır

Hata matrisinin oluşturulmasında test verileri kullanılır

Açıklama:

Hata matrisinin oluşturulmasında bütünüyle ilgili kategorilere ait olduğu kabul edilen referans verileri (test verileri) kullanılır, eğitim verileri kullanılmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı sınıflandırma yöntemine ne ad verilir?

K-ortalamalar

Paralelkenar yöntemi

Melez sınıflandırma

Maksimum Olabilirlik yöntemi

En Kısa Uzaklık yöntemi

Açıklama:

Kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı sınıflandırma yöntemine melez (hibrit) sınıflandırma yöntemi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

'.....işlemi ile görüntüdeki farklı özelliklerin veya objelerin belirlenmesi
ve tanımlanmasını sağlayacak kantitatif karar fonksiyonları oluşturulur.' tanımlamasındaki noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Sınıflandırma

Seyreltme

Derleme

Çarpma

Sonuçlama

Açıklama:

Sınıflandırma işlemi ile görüntüdeki farklı özelliklerin veya objelerin belirlenmesi
ve tanımlanmasını sağlayacak kantitatif karar fonksiyonları oluşturulur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Genel olarak sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım sebebiyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen temel dört faktör vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden birisi değildir?

Topografya ve topografik aydınlanma koşulları.

Beşeri faktörler

Atmosferik değişkenlik.

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri.

Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları.

Açıklama:

*Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları.
*Algılayıcı kalibrasyon değişimleri.
*Atmosferik değişkenlik.
*Topografya ve topografik aydınlanma koşulları. bu dört maddedir. Bunlara dahil olayan ise beşeri faktörlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

'Sınıflandırma işlemi için hangi algoritma kullanılırsa kullanılsın bu ........ ve
......... olmak üzere iki temel yaklaşım ile yapılır.' ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile doğru biçimde tamamlanacaktır?

kontrollü ve kontrolsüz

geçirgen olan ve olmayan

sıcak ve soğuk

ayrılabilir ve ayrılamaz

gözlenebilen ve gözlenemez

Açıklama:

Sınıflandırma işlemi sırasında hangi algoritma kullanılırsa kullanılsın bu kontrollü ve kontrolsüz olmak üzere iki temel yaklaşım ile yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Bu tür sınıflandırma sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan bir yöntemdir.Bu yöntemdeki temel eleman piksel değil, komşuluk ilişkisine sahip piksel gruplarından oluşan objelerdir, tanımlaması aşağıdakilerden hangisine aittir?

Örüntüleme

Pixel Tabanlı Sınıflandırma

Alan Tabanlı Sınıflandırma

Kara Tabanlı Sınıflandırma

Nesne Tabanlı Sınıflandırma

Açıklama:

Nesne tabanlı sınıflandırma sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil, piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan bir yöntemdir.Bu yöntemdeki temel eleman piksel değil, komşuluk ilişkisine sahip piksel gruplarından oluşan nesnelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Yapay sinir ağı ne demektir?

Örüntü bazlı modülleme tekniğidir.

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellerdir.

Devinim sistemleri ile organize edilen bir dosyalama modelidir.

Kümeleme tekniğidir.

Analitik bir çarpma şeklidir.

Açıklama:

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellerdir. Beyin dokusunun temel elemanı olan biyolojik nöronlar, birbirleriyle kurdukları binlerce bağlantıyla aynı anda paralel çalışan büyük bir ağ meydana getirirler. Beynin bu paralel çalışabilme özelliği, merkezi
ve çevresel sinir sisteminin hiçbir aksama olmadan gerektiği gibi hızlı çalışmasını sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Klasik mantık ile bulanık mantık arasındaki en temel fark aşağıdaki ifadelerden hangisinde doğru verilmiştir?

Klasik mantıkta aşırı uçlar kullanılmakta iken, bulanık mantıkta aşırı uçların yanı
sıra yaklaşık ara değerlerde kullanılır.

Hem Klasik mantıkta hem bulanık mantıkta yaklaşık ara değerler kullanılır.

Klasik mantıkta da orta bulanık mantıkta da orta üstü veriler kullanılmaz.

Bulanık mantıkta aşırı uçlar kullanılmakta iken, klasik mantıkta aşırı uçlarla beraber ara değerlerde kullanılır.

Klasik ve bulanık mantıkta uçlar kullanılmamakta kendini tekrar eden verilere odaklanılmaktadır.

Açıklama:

Bulanık veya bir başka deyişle fuzzy mantık, bir tür mantık uygulamasıdır. Klasik
mantıkta aşırı uçlar kullanılırken, bulanık mantıkta aşırı uçlar yanında yaklaşık ara değerlerde kullanılmaktadır. 1960’larda Loutfi Zadeh’in teorisini yarattığı bulanık mantığın en önemli avantajı problemleri gerçek hayattaki yaklaşık ifadelerle modelleyebiliyor olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdaki yöntemlerin hangisinde, bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır.

En kısa uzaklık yöntemi

Öklit Uzaklığı Tekniği

Blok Yuvarlama Tekniği

Maksimum Olabilirlik yöntemi

Paralel kenar yöntemi

Açıklama:

Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılmaktadır. Maksimum Olabilirlik yönteminde bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Alman bir matematikçinin ölçme hataları üzerine yaptığı çalışmalar sonucu tanınan bir temel istatistik modelidir?

Gauss

Melez Sınıflandırma

Isodata

Hata Matrisi

Monotonik

Açıklama:

Alman matematikçi Gauss’un ölçme hataları üzerine yaptığı çalışmalar sonucu tanınan Normal (Gauss) dağılım, sürekli bir olasılık dağılımı olup bilimin her alanında, rastlantısal etkiler içeren fiziksel ölçmeler için temel bir modeldir. Bundan dolayı, istatistiksel karar alma (sonuç çıkarma) ve regresyon analizlerinin temel istatistik modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Monotonik fonksiyon nedir?

İstatistiksel Mahalanobis uzaklığıdır.

Mekansal çözünürlüktür.

Verideki sırayı koruyan reel değerli bir fonksiyondur

Rastlantısal etkiler içeren fiziksel ölçmeler için temel bir modeldir.

Öklit uzaklık fonksiyonudur

Açıklama:

Monotonik fonksiyon,verideki sırayı koruyan reel değerli bir fonksiyondur. Monotonik bir fonksiyonun tersi de aynı şekilde verilen sıralamayı korur.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Melez -Hibrit sınıflandırma nedir?

Doğal logaritma fonksiyonudur.

Çan eğrisi yöntemidir.

Standart sapma parametre ölçeğidir.

Kontrollü ve kontrolsüz yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir yöntemdir.

Negatif sonsuzdan pozitif sonsuza kadar bütün değerlerin alınmasıdır.

Açıklama:

Melez (Hibrit) sınıflandırma, kontrollü ve kontrolsüz yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir yöntemdir. Bu tip bir yaklaşımda kontrolsüz sınıflandırma sonrasında elde edilen kümeler birleştirilerek, kontrollü sınıflandırma için gerekli eğitim alanlarının oluşturulmasında etkin öncül bir araç olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Sınıflandırmaya girdi olacak bilgilerin oluşturduğu uzaya ne ad verilir?

Özellik uzayı

Analog bilgi uzayı

Multi spektral görüntü bilgi kütüphanesi

Hiper spektral görüntü bilgi kütüphanesi

Pankromatik görüntü bilgi kütüphanesi

Açıklama:

Sınıflandırmaya girdi olacak bilgilerin oluşturduğu uzaya özellik uzayı adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüne ne ad verilir?

Özellik uzayı

Örnek

Örüntü

Ortorektifikasyon

Yoğunlaştırma

Açıklama:

Sınıflandırma işleminin temel girdisi olan görüntü özelliklerine ait ölçüm vektörüne örüntü adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırma işleminde, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen faktörlerden biri değildir?

Topoğrafya ve topoğrafik aydınlanma koşulları,

Atmosferik değişkenlik,

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri,

Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları.

Görüntünün rektifiye edilmiş olması

Açıklama:

"Görüntünün rektifiye edilmiş olması" sınıflandırma işleminde, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen faktörlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Hacim tabanlı sınıflandırma

Alan tabanlı sınıflandırma

Alt piksel tabanlı sınıflandırma

Piksel tabanlı sınıflandırma

Nesne tabanlı sınıflandırma

Açıklama:

Sadece görüntüdeki spektral bilgiyi değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan yönteme "Nesne tabanlı sınıflandırma" adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellere ne ad verilir?

Yapay sinir ağları

Rastgele orman

Rotasyon orman

Karar ağaçları

Paralel kenar yöntemi

Açıklama:

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellere "yapay sinir ağları" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kontrollü sınıflandırmada en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özelliklerin belirlenmesine ne ad verilir?

Özellik seçimi

Sentetik görüntü oluşturma

Görüntü filtreleme

Görüntü derinliği oluşturma

Görüntüyü analiz etme

Açıklama:

Kontrollü sınıflandırmada en iyi sınıflandırma doğruluğunu veren özelliklerin belirlenmesine "Özellik seçimi" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bir görüntüyü istenen kategorilere ayırmak için kantitatif karar fonksiyonlarının oluşturulmasına ne ad verilir?

Eğitim

Test

Kontrol

Analiz

Filtreleme

Açıklama:

Bir görüntüyü istenen kategorilere ayırmak için kantitatif karar fonksiyonlarının oluşturulmasına "" adı verilir

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerlerin belirlendiği ve herhangi bir örüntü hangi aralığa denk gelirse ilgili pikselin o sınıfa atandığı yönteme ne ad verilir?

Yapay sinir ağları

Rastgele orman

Maksimum olabilirlik

Karar ağaçları

Paralel kenar yöntemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bir görüntüdeki piksellerin en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atandığı yönteme ne ad verilir?

K-Ortalamalar

Rastgele orman

Maksimum olabilirlik

Karar ağaçları

Paralel kenar yöntemi

Açıklama:

Bir görüntüdeki piksellerin en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atandığı yönteme "Maksimum olabilirlik" adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Bir görüntüdeki örüntülerin, seçilen küme merkezlerine olan uzaklıkları dikkate alınarak en yakın oldukları kümeye atandığı kontrolsüz sınıflandırma yöntemine ne ad verilir?

K-Ortalamalar

Rastgele orman

Maksimum olabilirlik

Karar ağaçları

Paralel kenar yöntemi

Açıklama:

Bir görüntüdeki örüntülerin, seçilen küme merkezlerine olan uzaklıkları dikkate alınarak en yakın oldukları kümeye atandığı kontrolsüz sınıflandırma yöntemine "K-Ortalamalar" adı verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 60

"Uzaktan algılamada, tematik bilgiyi oluşturan görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemi" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sınıflandırma

Özellik

Örüntü

Özellik Uzayı

Eleme

Açıklama:

Uzaktan algılamada sınıflandırma, tematik bilgiyi oluşturan görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen başlıca faktörlerden biri değildir?

Topoğrafya ve topoğrafik aydınlanma koşulları

Atmosferik değişkenlik

Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri

Özellik Uzayı

Açıklama:

Genel olarak sınıflandırmada, kategorilere ait özellikler arasındaki karışım nedeniyle
birbirlerinden ayırt edilebilirliği etkileyen başlıca dört faktör vardır:
1. Topoğrafya ve topoğrafik aydınlanma koşulları,
2. Atmosferik değişkenlik,
3. Algılayıcı kalibrasyon değişimleri,
4. Bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alan içindeki sınıf karışımları.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

"Sadece görüntüdeki spektral bilgiyi (bant yansıtım değerleri) değil piksellerin komşuluk özelliklerini yansıtan doku ve bağlam bilgilerini de kullanan bir yöntemdir. Sınıflandırılan temel eleman piksel değil, komşuluk ilişkisine sahip piksel gruplarından oluşan objeler (nesneler)dir." açıklanması aşağıdakilerden hangisine aittir?

Piksel Tabanlı Sınıflandırma

Alt Piksel Sınıflandırması

Nesnel Tabanlı Sınıflandırma

Alan Tabanlı Sınıflandırma

Üst Piksel Sınıflandırması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 63

1960’larda Loutfi Zadeh’in teorisini oluşturduğu ve en önemli avantajı problemleri gerçek hayattaki yaklaşık ifadelerle modelleyebilmesi olan mantık aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Mantık

Modern Mantık

İleri Mantık

Bulanık Mantık

Temiz Mantık

Açıklama:

Bulanık (fuzzy) mantık, çok önemli bir mantık uygulamasıdır. Klasik mantıkta aşırı uçlar kullanılırken, bulanık mantıkta aşırı uçların yanı sıra yaklaşık ara değerlerde kullanılır. 1960’larda Loutfi Zadeh’in teorisini oluşturduğu bulanık mantığın en önemli avantajı problemleri gerçek hayattaki yaklaşık ifadelerle modelleyebilmesidir. Bir aracın hız olgusu, “çok yavaş”, “yavaş”, “hızlı”, “çok hızlı” gibi dilsel kavramlarla ifade edilebilir. Buradaki her bir kavram bir bulanık kümeye karşılık gelir. Buna göre herhangi bir hız değeri bütün kümelere belirli bir üyelik derecesiyle ait olabilir. Klasik mantıkta bu hız değeri bu kümelerden sadece birine ait olabilir. Bulanık mantık, özellikle karmaşık sistemlerin otomatik kontrolünde, robotikte, bilgisayarlı görmede ve daha birçok farklı alanda kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı model aşağıdakilerden hangisidir?

Yapay Sinir Ağları

Doğal Sinir Ağları

Nöron Yapısı

Beyin Modeli

Nöron Modeli

Açıklama:

Yapay Sinir Ağları (YSA), biyolojik beynin çalışma prensibini matematiksel olarak taklit eden lineer olmayan hesaplamalı modellerdir. Beyin dokusunun temel elemanı olan biyolojik nöronlar, birbirleriyle kurdukları binlerce bağlantıyla aynı anda paralel çalışan büyük bir ağ meydana getirirler. Beynin bu paralel çalışabilme özelliği, merkezi ve çevresel sinir sisteminin hiçbir aksama olmadan gerektiği gibi hızlı çalışmasını sağlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

"Bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerler belirlenir. Alternatif olarak ortalama değerlerin etrafında standart sapma biriminde belirlenen alt ve üst sınırlar da kullanılabilir. Herhangi bir örüntü hangi aralığa denk gelirse ilgili piksel o sınıfa atanır." açıklaması aşağıdaki hangi yönteme aittir?

Paralelkenar Yöntemi

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Maksimum Olabilirlik Yöntemi

Olabilirlik Yöntemi

Uzaklık Yöntemi

Açıklama:

Paralelkenar yönteminde, bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerler belirlenir. Alternatif olarak ortalama değerlerin etrafında standart sapma biriminde belirlenen alt ve üst sınırlar da kullanılabilir. Herhangi bir örüntü hangi aralığa denk gelirse ilgili piksel o sınıfa atanır. Bu şekilde oluşturulan karar sınırları ikiden büyük boyutlu özellik uzayında hiper paralelkenarlar oluşturur. Herhangi bir aralık içinde kalmayan bir piksel, tanınmayan piksel olarak atanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

"İşlemsel olarak basit olan bu yöntem özellikle eğitim veri sayısının az olduğu durumlar için uygundur. İlk adım olarak sınıf eğitim verilerinden her bir sınıf için ortalama değerler hesaplanır. Daha sonra bilinmeyen her bir pikselin bütün sınıf merkezlerine olan uzaklıkları hesaplanır." aşağıdakilerden hangisine aittir?

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Uzaklık Yöntemi

Paralelkenar Yöntemi

Maksimum Olabilirlik Yöntemi

Olabilirlik Yöntemi

Açıklama:

En Kısa Uzaklık Yöntemi; işlemsel olarak basit olan bu yöntem özellikle eğitim veri sayısının az olduğu durumlar için uygundur. İlk adım olarak sınıf eğitim verilerinden her bir sınıf için ortalama değerler hesaplanır. Daha sonra bilinmeyen her bir pikselin bütün sınıf merkezlerine olan uzaklıkları hesaplanır. Bilinmeyen pikseller bu uzaklıklara göre en yakın oldukları sınıflara atanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

"Bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır. Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılır. Buna göre, her bir sınıf eğitim verisinin Normal dağılm gösterdiği kabul edilir." açıklaması aşağıdaki hangi yönteme aittir?

Maksimum Olabilirlik Yöntemi

En Kısa Uzaklık Yönetemi

Paralelkenar Yöntemi

Uzaklık Yöntemi

Olabilirlik Yöntemi

Açıklama:

Maksimum olabilirlik yönteminde, bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır. Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılır. Buna göre, her bir sınıf eğitim verisinin Normal dağılm gösterdiği kabul edilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

"Kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir yöntemdir. Bu tip bir yaklaşımda kontrolsüz sınıflandırma sonrasında elde edilen kümeler (benzer arazi örtüsü / kullanımı sınıflarını gösteren) birleştirilerek, kontrollü sınıflandırma için gerekli eğitim alanlarının oluşturulmasında etkin öncül bir araç olarak kullanılırlar." açıklaması aşağıdaki hangi yönteme aittir?

Maksimum Olabilirlik Modeli

Melez Sınıflandırma

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Paralelkenar Yöntemi

Uzaklık Yöntemi

Açıklama:

Melez (Hibrit) sınıflandırma, kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir yöntemdir. Bu tip bir yaklaşımda kontrolsüz sınıflandırma sonrasında elde edilen kümeler (benzer arazi örtüsü / kullanımı sınıflarını gösteren) birleştirilerek, kontrollü sınıflandırma için gerekli eğitim alanlarının oluşturulmasında etkin öncül bir araç olarak kullanılırlar. Daha sonra elde edilen bu eğitim alanları ile tüm görüntü En Kısa Uzaklık, Maksimum Olabilirlik, vb. sınıflandırma yöntemleri ile sınıflandırılarak tematik haritalama yapılabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Sınıflandırma doğruluklarının belirlenmesinde en yaygın yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Hata Matrisi

Örneklem

Özellik Uzayı

Ölçü

Test Verisi

Açıklama:

Sınıflandırma doğruluklarının belirlenmesinde en yaygın yaklaşım hata matrisi kullanımıdır. Hata matrisinin oluşturulmasında bütünüyle ilgili kategorilere ait olduğu kabul edilen referans verileri (test verileri) kullanılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Sınıflandırmada hangi faktörler ayırt edilebilirliği olumsuz olarak etkilememektedir?

Topoğrafya ve topoğrafik aydınlanma koşulları

Atmosferik değişkenlik

Algılayıcı kalibrasyon değişimleri

Pikselin yeryüzündeki alanı içersindeki sınıf karışımları

Yüzey doku bilgisi

Açıklama:

E şıkkı yardımcı verilerdendir ve ayırt edilebilirliğe yardımcı bir bilgidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırmada elde edilen bir çıktı olamaz?

Bitki örtüsü türleri

Su derinliği ve kirliliği

Yükseltilerin yükseklikleri

Çölleşmenin boyutu

Yüzey parlaklığı

Açıklama:

Yüzey parlaklık sınıflandırmada girdi olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Piksel tabanlı sınıflandırma ile alt tabanlı piksel sınıflandırma arasındaki fark aşağıdakiler hangisi ile en iyi açıklanabilir?

Piksel tabanlı sınıflandırmada tek bir sınıflandırma kategorisi kullanılırken alt tabanlı piksel sınıflandırmada birden çok sınıf bulunur ve bu sınıfların pikselden piksele değiştiği kabul edilir.

Piksel tabanlı sınıflandırmada tek bir sınıflandırma kategorisi kullanılırken alt tabanlı piksel sınıflandırmada piksellerin alanları da kullanılır.

Piksel tabanlı sınıflandırmada segmentasyon algolaritmaları kullanılmaz ancak alt tabanlı piksel sınıflandırmada segmentasyona ihtiyaç duyulur.

Piksel tabanlı sınıflandırmada piksel gruplarına ait doku ve bağlam bilgileri kullanılırken alt tabanlı piksel sınıflandırmada piksellere ait tematik bilgiden (yollar, köprüler gibi) faydalanılır.

Piksel sınıflandırma kontrollü bir sınıflandırma iken alt tabanlı piksel sınıflandırma kontrolsüz bir sınıflandırma yöntemidir.

Açıklama:

En doğru açıklama A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangileri hem kontrollü hem de kontrolsüz sınıflandırma yöntemine örnektir?
I) Alt tabanlı piksel sınıflandırma
II) Piksel tabanlı sınıflandırma
III) Alan tabalı sınılandırma
IV) Nesne tabanlı sınıflandırma

I, II ve III

I, III

I, IV

I, III, ve IV

Hepsi

Açıklama:

Tüm bu yöntemler iki faklı sınıflandırma türünde de kullanılabilinir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Kontrollü sınıflandırma kontrolsüz sınıflandırmadan farklı olarak aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç duyar?

Özellik vektörlerine

Matematiksel bir modele

Parametrik yönteme

Parametrik olmayan bir yönteme

İşaretlenmiş eğitim verisine

Açıklama:

Diğer şıklar kontrollü sınıflandırmanın kontrolsüz sınıflandırmadan farkı değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Parametrik sınıflandırmanın en temel özelliğidir?

Parametrik sınınflandırma özellik vektörlerinin olasılıksal dağılımını dikkate alır.

Parametrik sınınflandırma öncül istatistik hesabı gerektirmez.

Parametrik sınınflandırma normal dağılıma ihtiyaç duymaz.

Parametrik sınınflandırma yapay sinir ağları bilişsel özelliklere dayanan sınıflandırma tekniklerine ihtiyaç duyar.

Teorik sınıflandırma hatası tahminine ihtiyaç duymaz.

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilen özellikler parametrik sınıflandırmanın bir özelliği değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Özellik seçimi için en temelde ne gereklidir?

İşaretlenmiş bir eğitim verisi

İstatistiksel uzaklık analizlerine

X ve Y sınıfını ayırt etmede kullanılacak Özellik vektörüne

Diverjans analizine

Parametrik sınılandırıcılara

Açıklama:

Diğer şıklardan E ve C özellik seçiminde olması istenen (şıklar için sıraıyla) bir metod ve özelliği betimlemektedir. Ancak temelde Özellik vektörü için işaretlenmiş eğitim verisi gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi kontrolsüz sınılandırmada kullanılan bir yöntem değildir?

Küme ortalamalasına olan uzaklığın öklit normunu ile hesaplanması

Özellik vektörlerinin genel ortalamasının hesaplanması

İteratif olarak özelliklerin küme merkezine olan uzaklalıklarına göre kümeye dahil edilmesi

Küme merkezinin kümeye ait özellikler kullanılarak güncellenmesi.

Piksel sayılarının birbirine oranlanlanarak uzaklık değeri elde edilmesi.

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilen yöntemler kümeleme algoritmalarının (kontrolsüz sınıflandırma) temel bir metodudur.

Doğru Cevap: E

Soru 78

En kısa uzaklık yöntemine göre aşağıda verilen üç özellik vektörü (Ö1, Ö2, Ö3), iki sınıfa ait ortalama vektöre (S1, S2) göre Öklit uzaklık yöntemi kullanılarak hangi sınıfa atanmalıdır?
Ö1 = [4, 5, 6] Ö2 = [2,0, 7] Ö3= [2,2,2]
S1 = [1,1,1] S2 = [4,0, 5]

Ö1 => S1, Ö1 => S2, Ö3 => S2

Ö1 => S2, Ö2 => S1, Ö3 => S1

Ö1 => S1, Ö2=> S1, Ö3 => S2

Ö1 => S2, Ö2 => S2, Ö3 => S1

Ö1 => S2, Ö2 => S2, Ö3 => S2

Açıklama:

Ö1, Ö2, ve Ö3 özellik vektörlerinin S1, ve S2 ye olan Öklit uzaklıklarından en kısa olanlar seçilerek D şıkkındaki gibi atanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Örüntü aşağıdakilerden hangisi ile en iyi ifade edilebilir.

Sınıflandırmada kullanılan tüm özellikler.

Arazi tipleri, göller, akarsular gibi belirleyici özellikler.

Özelliklerin bir görüntü için vektör olarak ifade edilmesi.

Özelliklerin oluşturduğu tüm vektörlere ait uzay.

Farklı yüzey materyallerini ve durumlarını kategorize eden açıklayıcı etiketler veya tematik bilgi.

Açıklama:

Örüntü bir örneklemin özellik vektörüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Komşuluk ilişkisine sahip piksel gruplarından oluşan objelerin sınıflandırıldığı sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Piksel tabanlı sınıflandırma

Alt piksel sınıflandırması

Alan tabanlı sınıflandırma

Nesne tabanlı sınıflandırma

Kontrollü sınıflandırma

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 81

İstenen sınıfları temsil eden öncül tematik bilginin var olduğu sınıflandırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrollü sınıflandırma

Kontrolsüz sınıflandırma

Piksel tabanlı sınıflandırma

Alt piksel tabanlı sınıflandırma

Nesne tabanlı sınıflandırma

Açıklama:

Kontrollü sınıflandırma yaklaşımında istenen sınıfları temsil eden öncül tematik bilgi vardır ve bunlara eğitim verisi denir. Diğer bir ifade ile her bir örüntü için karar fonksiyonlarına göre atanacağı olası sınıflar önceden belirlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Özellik seçiminde orijinal verinin bütün p boyutunu kullanmak yerine m ≤ p şeklindeki m adet boyutunu kullanmak isteyen bir kişi aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanmalıdır?

Diverjans Analizi

Paralelkenar Yöntemi

Ana Bileşen Dönüşümü

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Maksimum Olabilirlik Yöntemi

Açıklama:

Ana Bileşen dönüşümü ile yapılabilecek temel işlem, ilk m sayıdaki ana bileşenin, orijinal verinin bütün p boyutunun yerine kullanılmasıdır (m ≤ p).

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi kontrollü parametrik bir sınıflandırma yöntemidir?

Paralelkenar Yöntemi

En Kısa Uzaklık Yöntemi

Yapay Sinir Ağları

Destek Vektör Makineleri

Maksimum Olabilirlik

Açıklama:

Parametrik algoritmalarda görüntü verisi için özel bir istatistiksel dağılım kabulü yapılır. Maksimum Olabilirlik yönteminde, bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanır. Bu olasılıkların hesaplanabilmesi için bir olasılık dağılım modeline ihtiyaç vardır. Uygulamada genellikle Normal dağılım modeli kullanılır. Buna göre, her bir sınıf eğitim verisinin Normal dağılım gösterdiği kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Bir sınıflandırma işleminin sonucunda herhangi bir sınıfa atanamayan pikseller bulunduğuna göre bu sınıflandırma işlemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

En kısa uzaklık yöntemi kullanılmıştır.

Paralelkenar yöntemi kullanılmıştır.

Her bir piksel en yüksek olasılık değerine sahip olduğu sınıfa atanmıştır.

Parametrik bir sınıflandırma yöntemi kullanılmıştır.

K-Ortalamalar yöntemi kullanılmıştır.

Açıklama:

Paralelkenar yönteminde bütün sınıflar için eğitim örüntüleri kullanılarak özellik uzayındaki minimum ve maksimum değerler belirlenir. Alternatif olarak ortalama değerlerin etrafında standart sapma biriminde belirlenen alt ve üst sınırlar da kullanılabilir. Herhangi bir örüntü hangi aralığa denk gelirse ilgili piksel o sınıfa atanır. Bu şekilde oluşturulan karar sınırları ikiden büyük boyutlu özellik uzayında hiper paralelkenarlar oluşturur. Herhangi bir aralık içinde kalmayan bir piksel, tanınmayan piksel olarak atanır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

K-ortalamalar yöntemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kontrolsüz sınıflandırma yöntemidir

Örüntüler, seçilen küme merkezlerine olan uzaklıkları dikkate alınarak en yakın oldukları kümeye atanırlar.

Küme merkezleri sabittir, her bir kümeleme işleminden sonra merkezler güncellenmez.

Küme merkezleri başlangıçta ya rastlantısal ya da sistematik olarak belirlenir.

En yaygın kullanılan uzaklık ölçütü Öklit normudur.

Açıklama:

K-ortalamalar algoritmasında her bir kümeleme işleminden sonra küme merkezleri güncellenir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Gerçekten ait olduğu sınıfa atanan örüntülerin, o sınıfa ait referans verisi içindeki oranı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Üretici doğruluğu

Genel doğruluk

Kullanıcı doğruluğu

Hata matrisi

Maksimum olabilirlik

Açıklama:

Üretici doğruluğu, gerçekten ait olduğu sınıfa atanan örüntülerin o sınıfa ait referans verisi içindeki oranıdır. Kullanıcı doğruluğu ise bir sınıfa atanan örüntülerin gerçekten bu sınıfa ait olma doğruluğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdaki hata matrisi için genel doğruluğu hesaplayınız.

%90

%92.5

%95

%97.5

%85

Açıklama:

Genel doğruluk = (90+95)/200 = %92.5

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdaki hata matrisinde orman sınıfı için üretici doğruluğunu hesaplayınız?

%70

%75

%80

%85

%90

Açıklama:

Orman sınıfı üretici doğruluğu = 90/100 = %90

Doğru Cevap: E

Soru 89

Üç bantlı [75 33 64] piksel ölçme vektörünün En Kısa Uzaklık yöntemine göre hangi sınıfa atandığını ve ilgili sınıf merkezine olan uzaklığını belirleyiniz.

Sınıf 1, 39.7

Sınıf 2, 39.7

Sınıf 1, 9.7

Sınıf 2, 9.7

Sınıf 1, 25

Açıklama:

Önce sınıf merkezleri hesaplanır:

Buna göre

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın tarım uygulamarından biridir?

Ürün tipi ayırma, ürün gelişimi izleme ve rekolte tahmini

Kereste üretimi tahmini ve planlaması

Sulak alanların haritalanması

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması

Deprem araştımaları

Açıklama:

Verilen seçenekler arasında, ürün tipi ayırma, ürün gelişimi izleme ve rekolte tahmini uzaktan algılamanın tarım ugulamalarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Planimetre haritaları, stereo uydu görüntülerinden etüt haritaları ve 3 boyutlu sayısal arazi modellerinin hazırlanması, Topoğrafik harita üretimi ve topoğrafyadaki değişimin analizi, Otoyol, demiryolu ve boru hattı koridor seçimleri, sulama, baraj, vb. ön etüt çalışmaları uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı hangi kara uygulamasının elemanlarıdır?

Tarım

Jeoloji

Hidroloji

Arazi kullanımı

Haritalama

Açıklama:

Soruda belirtilen elemanlar, Haritalama kara uygulamasına ait elemanlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki temiz su ihtiyacında sıkıntı yaşanma sebeplerinden değildir?

Plansız ve yoğun yerleşme

Su toplama havzalarındaki kaçak yapılaşma

Büyük şehirlerde hızlı nüfus artışı

Su kaynaklarının tanınması

Yetersiz altyapı çalışmaları

Açıklama:

Hızla artan plansız ve yoğun yerleşmeler, su toplama havzalarındaki kaçak yapılaşmalar, büyük şehirlerdeki hızlı nüfus artışları, vb. beraberinde yetersiz altyapı su temini çalışmaları nedeniyle zaman zaman temiz su ihtiyacı temininde sıkıntılar yaşanmaktadır. Küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin yanı sıra ülkemizde mevcut akarsu akımlarının düzensizliği nedeniyle kış ve yaz mevsimleri arasında büyük akım değişikliklerinin oluşması, mevcut potansiyelin iyi değerlendirilememesine etki eden diğer önemli bir etkendir. Dolayısıyla ülkemizdeki su kaynaklarının tanınması, potansiyelinin bilinmesi ve korunması, gerek farklı kullanımlara yönlendirilecek su miktarının belirlenmesi gerekse kalkınma stratejilerinin geliştirilebilmesi açısından oldukça önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

I. Atmosferik geçirimlilik
II. Atmosferik parçacık türü ve dağılımının izlenmesi
III. Yüzey ve atmosfer sıcaklığı
IV. İklim araştırması
V. Su kaynakları yönetimi
VI. Bulut ve su buharı içeriğinin analizi
VII. Yağ tabakası kirliliği araştırmaları
Seçeneklerden hangisinde yukarıda verilen uygulamalar içerisinde uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı atmosfer ve hava uygulamaları yer almaktadır?

I, II, III

II, III, IV, V

I, II, III, IV, VI

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamaları
-Atmosferik parçacık türü ve dağılımının izlenimi
-Atmosferik geçirimlilik
-Yüzey ve atmosfer sıcaklığı
-İklim değişimi araştırması
-Ozon tabakası konsantrasyonu ve dağılımının izlenmesi
- Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi
- Bulutlardaki yağış ve su içeriğinin analizi
- Meteorolojik araştırma, hava analizi ve tahmini
- Hava kirliliği araştırması ve izlenmesi’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde radyometrik düzeltme doğru tanımlanmaktadır?

Görüntüdeki aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi için yapılan bir işlemdir.

Geometrik distorsiyonların giderilmesi ve düzeltilmiş dijital uydu görüntüsünün haritanın geometrik entegrasyonuna sahip olmasını sağlamak için yapılır.

Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi işlemidir.

Görüntüde homojen dağılmış, konumu belirgin yer kontrol noktaları (YKN) ile bu noktaların harita karşılıkları arasındaki matematiksel bağıntı kurularak düzeltme işlemi tamamlanır.

Sistematik olmayan (gelişigüzel) distorsiyonlar ile bilinmeyen (artık) sistematik distorsiyonların giderilmesini amaçlayan bir işlemdir.

Açıklama:

Radyometrik düzeltme görüntüdeki aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi için yapılan bir işlemdir. Aynı zamanda farklı algılayıcı ve/veya farklı mevsimlerde/ tarihlerde algılanmış verilerin karşılaştırılmasına yönelik bu verilerin bilinen (mutlak) ışınım veya yansıtma birimlerine dönüştürülmesi/kalibre edilmesi için de gerekli bir işlem adımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Karışık piksel
II. Geri plandaki toprak etkisi
III. Spektral verilerin konvansiyonel yersel ölçümler ile ilişkisinin ortaya konması;
IV. Gölge etkisi
V. Spektral verilerin konvansiyonel yersel ölçümler ile ilişkisinin ortaya konması
VI. Algılama ölçeği
Seçeneklerden hangisinde sadece uzaktan algılama verileri ile bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde karşılaşılan temel problemler belirtilmiştir?

I, II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV

I, III, IV, V

II, III, IV, V

Açıklama:

Uzaktan algılama verileri ile bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde karşılaşılan 3 tane temel problem ile karşılaşılır. Bunlar; karışık piksel, geri plandaki toprak etkisi ve gölge etkisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

NDVI (Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü Indeksi) değerlerinin alabileceği teorik değerler hangi sayılar arasında yer almaktadır?

0 ile 1

0 ile 100

1 ile 100

-1 ile +1

-100 ile +100

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde kentleşme ile ilgili kavram ve hususlar doğru olarak verilmemiştir?

Kentleşme kent sayısının ve kentlerde yaşayan nüfusun artmasıdır.

Kentsel gelişimin amacı yaşam kalitesini artırmaktır.

Kentleşme/şehirleşme hızı, plansız bir şekilde dramatik bir şekilde azalmaktadır.

Sürdürülebilir kentsel gelişme yaklaşımı (yoğunluk, kirlilik, şehir ısı adaları, işe gidiş geliş zamanı, vb.) planlamada göz önünde bulundurulmalıdır.

Kentleşme sürecine dar anlamda sadece bir nüfus hareketi olarak bakılmamalı ve buna etki eden toplumsal, teknolojik ve ekonomik değişmeler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Açıklama:

Kentleşme/şehirleşme hızı, planlı ve/veya plansız olarak dramatik biçimde artmaktadır. Dolayısıyla seçeneklerde yer alan şehirleşme hızının azaldığı argümanı yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Seçeneklerden hangisinde değişim vektörü analizi doğru tanımlanmıştır?

Aynı coğrafi alanın, farklı zamanlarda elde edilmiş iki veya daha fazla görüntüsü arasındaki çevresel değişimlerin algılanmasıdır.

Çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik bir yaklaşımdır.

Birinci zamanlı görüntünün bağımsız görüntü olarak alınarak uygulanan tek değişkenli regresyon analizlerinde regresyon eşitliği sonucunda elde edilen katsayının ikinci zamanlı görüntü için tahmin görüntüsü elde edildiği bir yöntemdir.

Görüntünün bağımsız görüntü olarak alınarak uygulanan tek değişkenli regresyon analizlerinde regresyon eşitliği sonucunda elde edilen katsayının ikinci zamanlı görüntü için tahmin görüntüsü elde edildiği bir yöntemdir.

Geçirimsiz yüzeylere ait saf bileşenlerin şehir spektrasının lineer bir kombinasyonu olarak modellenmesiyle analiz edilir.

Açıklama:

Değişim vektörü analizi: çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik bir yaklaşımdır. Bu analizde n sayıdaki spektral bant ya da her bir görüntü çiftindeki (birinci tarihli görüntü, ikinci tarihli görüntü) yansıma değerleri, giriş verisi olarak kullanılmaktadır. Yöntemin esası, özellik uzayında değişim vektörünün başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklığın ölçüldüğü Öklit Euclidean) uzaklığı hesabına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Seçeneklerden hangisi şehir gelişiminin izlenmesi ve arazi örtüsü/kullanımının haritalanmasında uydu görüntü verilerinin kullanımının avantajlarından değildir?

Düşük maliyet

Sinoptik görüş olanağı nedeniyle büyük alanların hızlı ve doğruluklu haritalanması

Mevcut kartoğrafik paftaların hızlı güncelleştirimi

Uzaktan algılama ile arazi kullanımı/örtüsüne yönelik elde edilen bilgilerin kadastral haritalarla entegrasyon olanağı

Uydu görüntü verileri ile kartoğrafik verilerin CBS’de entegre edilmeksizin kullanılabilirliği

Açıklama:

Şehir gelişiminin izlenmesi ve arazi örtüsü/kullanımının haritalamasında uydu görüntü verilerinin kullanımının avantajlarından biri de uydu görüntü verileri ile kartoğrafik verilerin CBS’de entegre edilebilme kolaylığıdır. Bu durumda yanlış olan argüman "Uydu görüntü verileri ile kartoğrafik verilerin CBS’de entegre edilmeksizin kullanılabilirliği" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Daha düşük maliyet
II. Erişilemeyen alanların izlenme olanağı
III. Mevcut haritaların yavaş güncelleştirimi
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama biliminin birçok çevre uygulamasında başarıyla uygulanmasının nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Daha düşük maliyet ve erişilemeyen alanların izlenme olasılığı uzaktan algılama biliminin başarıyla uygulanmasının nedenlerindendir. Fakat mevcut haritaların yavaş güncelleştirimi diye bir neden yoktur. Tam tersi, mevcut haritaların hızlı güncelleştirimi uzaktan algılama biliminin başarıyla uygulanmasının bir nedenidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Kara
II. Deniz
III. Atmosfer ve Hava
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama biliminin uygulama alanlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yeryüzünü gözleyen algılayıcı sistemlerini taşıyan uyduların son yıllardaki teknolojik gelişimiyle yer yüzeyi hakkında çok fazla analog ve/veya dijital formda veriler elde edilmekte ve buna paralel olarak da uzaktan algılama teknolojisinin kullanıldığı uygulama alanlarının sayısı artmaktadır. Genel olarak uygulama alanları, kara, deniz ve atmosfer ve hava olarak gruplanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı “tarım” uygulamalarından biridir?

Bitki örtüsü dağılımı ve sınıflandırması

Ağaç hastalık/böceklenme izleme ve önleme çalışmaları

Kereste üretimi tahmini ve planlaması

Sulak alanların haritalanması

Karlı yüzeylerin miktarının ve dağılımının belirlenmesi

Açıklama:

Ağaç hastalık/böceklenme izleme ve önleme çalışmaları ve kereste üretimi tahmini ve planlaması ormancılık uygulamalarındandır. Sulak alanların haritalanması ve karlı yüzeylerin miktarının ve dağılımının belirlenmesi hidroloji uygulamalarındandır. "Bitki örtüsü dağılımı ve sınıflandırması" seçeneğinde belirtilen bitki örtüsü dağılımı ve sınıflandırması ise tarım uygulamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı “arazi kullanımı” uygulamalarından biridir?

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması

Maden ve mineral kaynak araştırmaları

Drenaj dağılımı incelemesi

Şehir bölge planlaması

Kar erime miktarının incelenmesi

Açıklama:

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması ile maden ve mineral kaynak araştırmaları jeoloji alanındaki uygulamalardandır. Drenaj dağılımı incelemesi ve kar erime miktarının incelenmesi hidroloji alanındaki uygulamalardandır. D seçeneğinde verilen şehir bölge planlaması ise arazi kullanımı alanında bir uygulamadır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı “Afet İzleme Çalışmaları” uygulamalarından biridir?

Topoğrafik harita üretimi ve topoğrafyadaki değişimin analizi

Planimetre haritaları (uzunluk ve alan)

Volkan araştırmaları ve izleme

Ağaçlandırma araştırma ve izleme çalışmaları

Ağaç hastalık/böceklenme izleme ve önleme çalışmaları

Açıklama:

Topoğrafik harita üretimi ve topoğrafyadaki değişimin analizi ile planimetre haritaları (uzunluk ve alan) haritalama alanındaki uygulamalardandır. Ağaçlandırma araştırma ve izleme çalışmaları ile ağaç hastalık/böceklenme izleme ve önleme çalışmaları ise ormancılık alanındaki uygulamalardandır. C seçeneğinde verilen volkan araştırmaları ve izleme ise afet izleme çalışmalarına yönelik uygulamalardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Su kaynakları yönetimi
II. Plankton ve gelgit araştırması
III. İklim değişimi araştırması
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Su kaynakları yönetimi ile plankton ve gelgit araştırması uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarındandır. Fakat iklim değişimi araştırmasının su alanındaki uygulamalardan olduğu söylenemez. Bu uygulama atmosfer ve hava uygulamalarından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Deniz yüzeyi, rüzgâr ve dalga araştırmaları
II. Deniz yüzeyi sıcaklık dağılımı belirleme
III. Deniz yüzey suyu akıntısı izleme
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Deniz yüzeyi, rüzgâr ve dalga araştırmaları, deniz yüzeyi sıcaklık dağılımı belirleme ve deniz yüzey suyu akıntısı izleme uygulamalarının her üçü de uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarına örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I. Yüzey ve atmosfer sıcaklığı
II. Okyanus ve kıyı bilimleri araştırmaları
III. İklim değişimi araştırması
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamalarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yüzey ve atmosfer sıcaklığı ile iklim değişimi araştırması uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamaları arasında gösterilebilir. Fakat okyanus ve kıyı bilimleri araştırmaları başlıca su uygulamaları arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Girdi ürününün/bilgisinin doğruluğunun irdeleneceği ölçütlerin belirlenmesi
II. Problemin ve/veya uygulamanın açık ve net tanımı,
III. Uygun veri elde etme prosedürünün belirlenmesi
Yukarıdakilerden hangileri uzaktan algılama biliminin farklı çevre sorunları ve uygulama alanlarında başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli koşullardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uzaktan algılama biliminin farklı çevre sorunları ve uygulama alanlarında başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için şu koşullar sağlanmalıdır. Problemin ve/veya uygulamanın açık ve net tanımı, uygun veri elde etme prosedürünün belirlenmesi, uygulama türünün uzaktan algılama teknikleri ile çözümündeki potansiyelin değerlendirilmesi, kullanılacak veri işleme ve/veya yorumlama prosedürlerinin ve gerekli olan referans verisinin saptanması, elde edilen çıktı ürününün/bilgisinin doğruluğunun irdeleneceği ölçütlerin belirlenmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi için yapılan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Geometrik Düzeltme

Radyometrik Düzeltme

Kontrolsüz Sınıflandırma

Kontrollü Sınıflandırma

Zonlama

Açıklama:

Soruda geçen işlem radyometrik düzeltmedir. Radyometrik düzeltme işlemi görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi için yapılır. Söz konusu bu etkenler, seçilen algılayıcı türü ve platform ile veri alımı boyunca atmosferin durumuna göre değişmektedir. Radyometrik düzeltme aynı zamanda farklı algılayıcı ve/veya farklı mevsimlerde/ tarihlerde algılanmış verilerin karşılaştırılmasına yönelik bu verilerin bilinen (mutlak) ışınım veya yansıtma birimlerine dönüştürülmesi/kalibre edilmesi için de gerekli bir işlem adımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama biliminin çevre uygulamalarında başarıyla kullanılmasını sağlayan unsurlardan biri değildir?

Düşük maliyet

Snoptik görüş imkanı

Erişilemeyen alanların izlenme olanağı

Teknoloji kullanımı

Periyodik gözleme olanağı

Açıklama:

Uzaktan algılama biliminde teknoloji tabii ki kullanılmaktadır ancak bu çevre uygulamalarında başarıyla kullanılmasını sağlayan unsurlardan biri değildir. Teknoloji daha çok uygulama alanlarının genişlemesine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin tarım alanındaki uygulamasına örnektir?

Toprak nemi ve türünü belirleme ve haritalama

Ağaçlandırma izleme ve araştırma çalışmaları

Drenaj dağılımı incelemesi

Kar erime miktarının incelenmesi

Delta veya kıyı yüzey alanlarının analizi

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin başlıca uygulandığı alanlardan biri de tarımdır. Bu kapsamda; toprak nemini ve türünü belirleme ve haritalama, tarımsal amaçlı arazi kullanımı, ürün tipi ayırma, ürün gelişimi izleme ve rekolte tahmini gibi alanlarda bu sistemden faydalanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama sistemlerinin çevre sorunları ve uygulama alanında kullanılabilmesi için gerekli olan unsurlardan biri değildir?

Problemin açık ve net tanımı

Etkili prosedürün belirlenmesi

Gerekli olan referans verisinin saptanması

Çıktının doğruluğunu inceleyecek ölçütlerin belirlenmesi

İlgilenilen cisimlere etki eden değişkenlerin kontrol altına alınması

Açıklama:

Uzaktan algılama uygulamaları sırasında ilgilenilen cisimlere etki eden değişkenlerin tamamen kontrol altına alınması mümkün değildir ve uygulamanın başarılı olması için gereken unsurlardan biri de değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde ve mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin birleştirilerek bir bütün oluşturulması işlemine ne ad verilmektedir?

Sınıflandırma

Registerasyon

Görüntü mozaiği

Geometrik düzeltme

Radyometrik düzeltme

Açıklama:

Görüntü mozaiği işleminde bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde ve mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin birleştirilerek bir bütün oluşturulur.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verileri ile kurak ve yarı kurak sistemlerde bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde yaşanan temel problemlerden biridir?

Global ölçekte alınmış değerlerin lokal ölçeğe indirgenmesi

Yüksek spektral çözünürlüklü uydu bazlı algılayıcıların kullanılamaması

Her bitki örtüsü için aynı algılama ölçeği kullanılması

Çölleşme etkisi

Gölge etkisi

Açıklama:

Uzaktan algılama verileri ile kurak ve yarı kurak sistemlerde bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde yaşanan üç temel problem: Karışık piksel, geri plandaki toprak etkisi ve gölge etkisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bitki örtüsü tipi genellikle aşağıdaki yöntemlerin hangisi ile belirlenir?

Bitki örtüsü indeksleri

Tematik sınıflandırma

Spektral karışım modelleme

Optik algılayıcılar

Geometrik düzeltme

Açıklama:

Genellikle, bitki örtüsü miktarı ‘bitki örtüsü indeksi’ ile, bitki örtüsü tipi ise ‘tematik sınıflandırma’ ile belirlenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

I. Yersel ölçümlere göre daha ekonomik olması
II. Mevsimsel ve zamansal değişimlerin izlenebilmesi
III. Arazi kullanımına ait değişim bilgisi vermesi
IV. Konvansiyonel ölçümler sağlaması
Yukarıda verilenlerden hangileri çölleşmenin izlenmesinde uzaktan algılama yöntemlerinin kullanımının sağladığı avantajlardandır?

I ve IV

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Uzaktan algılama yöntemleri çölleşmenin izlenmesinde birçok avantaj sağlamaktadır. Bunlardan bazıları, yersel ölçümlere göre daha ekonomik olması, mevsimsel ve zamansal değişimlerin izlenebilmesi ve arazi kullanımına ait değişim bilgisi vermesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ‘Dünya Doğa Şartı’ belgesinde yer alan ‘sürdürülebilirlik’ kavramını tanımlamaktadır?

Ekonomik ve teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı çevre sorunlarını engellemek ve ekosistemi korumak.

Toplumsal, teknolojik ve ekonomik sebeplerle kent sayısının artması

Şehirleşme nedeniyle kentlerin kırsal alanlara oranla daha yüksek sıcaklıklara sahip olması

Arazide doğal olarak var olan alanların kullanımının tasarlanması

Kentsel alanlarla kırsal alanlar arasındaki sınırın belirlenmesi.

Açıklama:

İlk olarak 1982’de IUCN tarafından ileri sürülen sürdürülebilirlik kavramı ekonomik ve teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı çevre sorunlarını engellemek ve ekosistemi korumak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama biliminin kentsel gelişimi izlemede kullanılmasında karşılaşılan problemlerden biri değildir?

Kentsel alanların heterojen bölgeler olması uydu görüntülerinin tematik sınıflandırma doğruluğunu etkilemektedir.

Kentsel alanlara yönelik özellikler, diğer doğal arazi örtülerine kıyasla daha büyük boyuttadır.

Kentsel alanlara yönelik özelliklerin spektrasında mevsimsel değişim problemleri yaşanmaktadır.

Bazı arazi örütüsü değişimleri gelişme sonucu oluşmayabilir.

Yeşil alanlardaki değişim bilinmeyen faktörlerden kaynaklanabilir.

Açıklama:

Uzaktan algılama biliminin kentsel gelişimi izlemede kullanılmasında bazı problemler yaşanmaktadır. Örneğin, kentsel alanlara yönelik özellikler, diğer doğal arazi örtülerine kıyasla daha küçük boyuttadır, büyük boyutta değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik bir yaklaşımdır?

Değişim saptama analizi

Sınıflandırma karşılaştırması

Görüntü resresyonu

Değişim vektörü analizi

Spektral karışım analizi

Açıklama:

Çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik yaklaşım ‘değişim vektörü analizi’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Coğrafi verilerin toplanması, bilgisayar ortamına aktarılması, depolanması, işlenmesi, analiz edilmesi ve sunulması amacıyla bir araya getirilmiş bilgisayar donanımı, yazılım, insan kaynakları ve coğrafi bilgilerden oluşan bütüne ne ad verilir?

Uzaktan Algılama

Kent Bilgi Sistemi

Coğrafi Bilgi Sistemi

Global Konumlandırma Sistemi

Topoğrafya

Açıklama:

Yukarıda tanımı yapılan kavram coğrafi bilgi sistemindir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerin hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı tarım uygulamalarından biridir?

Bitki örtüsü dağılımı ve sınıflandırılması

Kereste üretimi tahmini ve planlanması

Kar erime miktarının incelenmesi

Kayaç tiplerinin tespiti

Deprem araştırmaları

Açıklama:

Bitki örtüsü dağılımı ve sınıflandırılması uzaktan algılama verilerinin tarım için kullanıldığı bir uygulamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı jeoloji uygulamalarından biridir?

Toprak nemi ve türünü belirleme ve haritalama

Orman yangını izleme ve hasar tespiti

Buzul erime hareketlerinin izlenmesi

Maden ve mineral kaynak araştırmaları

Planimetre haritaları

Açıklama:

Seçeneklerde belirtilenlerden maden ve mineral kaynak araştırmaları uygulamaları uzaktan algılamanın jeoloji alanında kullanıldığı çalışmalardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Volkan araştırmaları ve izleme, sel baskını izleme ve haritalaması ile deprem araştırmaları gibi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı uygulamalar aşağıdaki alanlardan hangisine aittir?

Arazi kullanımı

Afet izleme çalışmaları

Jeoloji

Hidroloji

Ormancılık

Açıklama:

Volkan araştırmaları ve izleme, sel baskını izleme ve haritalaması ile deprem araştırmaları gibi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı uygulamalar uzaktan algılamanın afet izleme çalışmaları alanına ait uygulamalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Orman yangını izleme ve hasar tespiti uzaktan algılamanın hangi alanına aittir?

Tarım

Jeoloji

Hidroloji

Afet izleme

Ormancılık

Açıklama:

Orman yangını izleme ve hasar tespiti uzaktan algılamanın ormancılık uygulamalarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamalarından biridir?

İklim değişimi araştırması

Su kaynakları yönetimi

Plankton ve gelgit araştırması

Kar erime miktarının incelenmesi

Kayaç tiplerinin tespiti

Açıklama:

İklim değişimi araştırması uzaktan algılama verilerinden yararlanılan atmosfer ve hava uygulamalarından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Landsat-5 TM verisi kaç farklı banda sahiptir?

Açıklama:

Landsat-5TM verisi 7 farklı banda sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Yeryüzünü gözleme amacıyla uzaya fırlatımı ilk olarak hangi yıl gerçekleştirilmiştir?

1970

1971

1972

1973

1974

Açıklama:

Yeryüzünü gözleme amacı ile uzaya ilk olarak 1972 yılında uydu fırlatılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kentsel planlamada kullanılan ve planlayıcılara ilgilenilen bölgede belirli değişkenler için gelişme sınırlarının belirlenmesinde yardımcı olan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Registerasyon

Zonlama

Enterpolasyon

Sınıflandırma

Topoğrafya

Açıklama:

Kentsel planlamada kullanılan ve planlayıcılara ilgilenilen bölgede belirli değişkenler için gelişme sınırlarının belirlenmesinde yardımcı olan araca zonlama denir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

İki nokta arasındaki doğrusal uzaklık aşağıdakilerden hangisi ile ölçülür?

Paralelkenar yöntemi

Maksimum olabilirlik yöntemi

Blok-Yuvarlama uzaklığı

Öklit uzaklığı

Monotonik fonksiyon

Açıklama:

İki nokta arası doğrusal uzaklık öklit uzaklığı ile ölçülür.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Uzaktan algılama biliminin birçok çevre uygulamasında kullanım amaçlarından biri değildir?

Daha düşük maliyet

Erişilemeyen alanların izlenme olanağı

Sinoptik görüş imkânı nedeniyle küçük alanların hızlı ve doğruluklu haritalanması

Mevcut haritaların hızlı güncelleştirimi

Kullanılan algılayıcıların insan gözünün duyarlı olduğu alandan çok daha geniş bölgeleri algılaması

Açıklama:

Uzaktan algılama bilimi birçok çevre uygulamasında aşağıda sıralanan özellikleri nedeniyle başarıyla kullanılmaktadır:
Daha düşük maliyet,
Kullanılan algılayıcıların insan gözünün duyarlı olduğu alandan çok daha geniş bölgeleri algılaması,
Sinoptik görüş imkânı nedeniyle büyük alanların hızlı ve doğruluklu haritalanması,
Erişilemeyen alanların izlenme olanağı,
Periyodik gözleme olanağı ve değişim saptama analizi,
Mevcut haritaların hızlı güncelleştirimi,
Uzaktan algılama ile elde edilen dijital verilerin Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS) diğer haritalarla entegrasyon olanağı.

Doğru Cevap: C

Soru 42

I. Tarım
II. Ormancılık
III. Hidroloji
IV. Jeoloji
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamalarıdır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamaları aşağıda verilmektedir. Tarım, Ormancılık, Hidroloji, Jeoloji, Afet İzleme Çalışmaları, Arazi Kullanımı, Haritalama.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamalarından olan Jeoloji’nin uygulama alanlarından biri değildir?

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması

Delta veya kıyı yüzey şekillerinin analizi

Maden ve mineral kaynak araştırmaları

Topoğrafik harita üretimi ve topoğrafyadaki değişimin analizi

Jeolojik yapı araştırmaları ve haritalaması

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamaları aşağıda verilmektedir.
Jeolojik yapı araştırmaları ve haritalaması
Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması
Delta veya kıyı yüzey şekillerinin analizi
Jeotermal araştırmalar
Maden ve mineral kaynak araştırmaları
Kayaç tiplerinin tespiti.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamalarından olan Afet İzleme Çalışmalarının uygulama alanlarından biridir?

Volkan araştırmaları ve izleme

Drenaj dağılımı incelemesi

Arazi kullanımı araştırması ve haritalaması

Toprak nemi ve türünü belirleme ve haritalama

Orman yangını izleme ve hasar tespiti

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamaları aşağıda verilmektedir.
Afet İzleme Çalışmaları
Volkan araştırmaları ve izleme
Sel baskını izleme ve haritalaması
Deprem araştırmaları Haritalama.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamalarından biridir?

Yağ tabakası kirliliği araştırmaları

Plankton ve gelgit araştırması

Ozon tabakası konsantrasyonu ve dağılımının izlenmesi

Su kalitesi (deniz, göl ve gölet) kirliliği izleme ve analizleri

Deniz yüzey suyu akıntısı izleme

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca atmosfer ve hava uygulamaları aşağıda verilmektedir.
Atmosferik parçacık türü ve dağılımının izlenimi
Atmosferik geçirimlilik
Yüzey ve atmosfer sıcaklığı
İklim değişimi araştırması
Ozon tabakası konsantrasyonu ve dağılımının izlenmesi
Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi
Bulutlardaki yağış ve su içeriğinin analizi
Meteorolojik araştırma, hava analizi ve tahmini
Hava kirliliği araştırması ve izlenmesi

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarından biridir?

Okyanus ve kıyı bilimleri araştırmaları

Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi

Bulutlardaki yağış ve su içeriğinin analizi

İklim değişimi araştırması

Yüzey ve atmosfer sıcaklığı

Açıklama:

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamaları aşağıda verilmektedir.
Su kaynakları yönetimi
Su kalitesi (deniz, göl ve gölet) kirliliği izleme ve analizleri
Plankton ve gelgit araştırması
Yağ tabakası kirliliği araştırmaları
Deniz yüzeyi, rüzgâr ve dalga araştırmaları
Deniz yüzeyi sıcaklık dağılımı belirleme
Deniz yüzey suyu akıntısı izleme
Okyanus ve kıyı bilimleri araştırmaları

Doğru Cevap: A

Soru 47

I. Bitki örtüsü özellikleri
II. Toprak özellikleri
III. Topoğrafik karakteristikler
IV. Planimetre haritaları
Yukarıdaki faktörlerden hangileri toprak kaybını kontrol eden faktörlerdir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Toprak kaybını kontrol eden faktörler:
Yağış rejimi,
Toprak özellikleri,
Bitki örtüsü özellikleri,
Arazi kullanımı,
Topoğrafik karakteristiklerdir.
Yukarıda belirtilen faktörlerin içinde bitki örtüsü;
çölleşmenin etkilerini tahmin etme ve azaltmayı hedeşeyen modellere girdi olarak kullanılabilmesi,
bitki örtüsündeki zamansal değişimlerin gözlenmesi ile çölleşme açısından en fazla riske sahip olan bölgelerin saptanabilmesi nedeniyle büyük öneme sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Uzaktan algılama verileri ile %30’dan daha az bitki örtüsüne sahip kurak ve yarı-kurak sistemlerde bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde 3 temel problem ile karşılaşılır:
Aşağıdakilerden hangisinde bu 3 temel problem doğru olarak verilmiştir?

Karışık Piksel- Geri Plandaki Toprak Etkisi -Yağış Rejimi,

Karışık Piksel-Geri Plandaki Toprak Etkisi Gölge Etkisi

Geri Plandaki Toprak Etkisi-Gölge Etkisi- Yağış Rejimi,

Karışık Piksel- Gölge Etkisi- Yağış rejimi

Karışık Piksel- Geri Plandaki Toprak Etkisi- Topoğrafik Harita Üretimi

Açıklama:

Uzaktan algılama verileri ile %30’dan daha az bitki örtüsüne sahip kurak ve yarı kurak sistemlerde bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde 3 temel problem ile karşılaşılır:
1. Karışık Piksel: Zemindeki mekânsal değişim piksel büyüklüğüne göre oldukça büyük ise, çok sayıda farklı arazi örtüsü/kullanımı sınıfı aynı piksel içinde yer alacaktır. Bu durum diğer birçok uygulama için de geçerlidir
2. Geri Plandaki Toprak Etkisi: Çıplak toprak yüzeyi üzerindeki seyrek bitki örtüsü, toprak yüzeyinin yüksek yansıtımı nedeniyle bitki örtüsünün spektral yansıtımında bir değişime neden olacaktır.
3. Gölge Etkisi: Güneş zenit açısına bağlı olan ve tüm optik dalga boylarında etkisi büyük olan gölge faktörü, topoğrafya ve bitki örtüsü yapısından kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Sınıflandırma veya örüntü tanıma, görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemidir. Spektral olarak benzer verilerin bir görüntüde tematik olarak benzer elemanları tanımlayacağı ya da her bir piksel için dominant bir görüntü bileşeninin olduğu varsayımı ile sınıflandırma yapılır.
Yukarıda tanımı verilmiş olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tematik sınıflandırma yöntemleri

Değişim vektörü analizi

Sınıflandırma karşılaştırması

Görüntü regresyonu

Spektral karışım analizi

Açıklama:

Tematik sınıflandırma yöntemleri: Sınıflandırma veya örüntü tanıma, görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi işlemidir. Spektral olarak benzer verilerin bir görüntüde tematik olarak benzer elemanları tanımlayacağı ya da her bir piksel için dominant bir görüntü bileşeninin olduğu varsayımı ile sınıflandırma yapılır. Ancak tek zamanlı bir spektral veride arazi örtüsü sınıflarının birbirinden ayırt edilmesi ve bir sınıf ile diğer bir sınıf arasındaki sınırın belirlenmesi oldukça güçtür.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik bir yaklaşımdır. Bu analizde n sayıdaki spektral bant ya da her bir görüntü çiftindeki (birinci tarihli görüntü ikinci tarihli görüntü) yansıma değerleri, giriş verisi olarak kullanılmaktadır.
Yukarıda tanımı verilmiş olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tematik sınıflandırma yöntemleri

Değişim vektörü analizi

Sınıflandırma karşılaştırması

Görüntü regresyonu

Spektral karışım analizi

Açıklama:

Değişim vektörü analizi: Çok bantlı uydu verisindeki değişimin yönünü ve büyüklüğünü gösteren radyometrik bir yaklaşımdır. Bu analizde n sayıdaki spektral bant ya da her bir görüntü çiftindeki (birinci tarihli görüntü, ikinci tarihli görüntü) yansıma değerleri, giriş verisi olarak kullanılmaktadır. Yöntemin esası, özellik uzayında değişim vektörünün başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklığın ölçüldüğü Öklit (Euclidean) uzaklığı hesabına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Uzaktan algılama bilimi birçok çevre uygulamasında aşağıdaki hangi özellikleri nedeniyle başarıya ulaşmış olamaz?

Çok yüksek maliyete sahip olması

Erişilemeyen alanlara ulaşma olanağı

Mevcut haritaları hızlı güncelleme olanağı tanıması

Düşük maliyet

CBS ile diğer haritalara entegrasyon sağlama olanağı

Açıklama:

Daha düflük maliyet,kullanılan algıtların insan gözünün duyarlı olduğu alandan çok daha geniş bölgeleri algılaması, sinoptik görüş imkânı nedeniyle büyük alanların hızlı ve doğruluklu haritalanması, erişilemeyen alanları izlenme olanağı, periyodik gözlem ve değişim saptama analizi, mevcut haritaları güncelleştirimi, uzaktan algılama ile elde edilen dijital verilerin Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS) diğer haritalarla entegrasyon olanağı olumlu yönleridir. Bunlar sayesinde başarılı olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı kara uygulamalarından biri olamaz?

Tarım

Ormancılık

Jeoloji

Haritalama

Uzay

Açıklama:

Haritalama,jeoloji,ormancılık tarım afet izleme vs gibi kara temelli çalışmalar bu alana girer.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Maden ve mineral kaynak araştırmaları aşağıdaki uzaktan algılama uygulamalarından hangisine dahil edilmelidir?

Haritalama

Afet izleme

Jeoloji

Ormancılık

Tarım

Açıklama:

Jeoloji
* Jeolojik yapı araştırmaları ve haritalaması
* Fay, çizgisellik ve kırık taraması
* Delta veya kıyı yüzey analizi
* Jeotermal araştırmalar
* Maden ve mineral kaynak aramaları
* Kayaç tipi tespiti

Doğru Cevap: C

Soru 54

Uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı su uygulamaları aşağıdakilerden hangisidir?

Kayaç tiplerinin tespiti

Volkan araştırmaları

Deniz yüzeyi ve dalga araştırma

Maden arama

Mineral tesbiti

Açıklama:

Deniz okyanus göl içi ve yüzeyinde yapılan tüm izlemeler su uygulamaları arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Atmosferdeki parçacık türüne dair yapılan uygulamalar aağıdaki başlıklardan hangisinin kapsamındadır?

Su uygulamaları

Yeraltı uygulamaları

Kara Uygulamaları

Atmosfer ve Hava Uygulamaları

Hiçbiri

Açıklama:

Dünyan çevresinde bulunan ve yoğunluğu yerden uzaklaştıkça azalan atmosfer tabakası alt katmanında (troposfer); azot, oksijen, karbondioksit ve çok az miktarda diğer gazlardan bulunmaktadır. İşte atmosfer ve hava uygulamaları bu katmanlarda yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü
hatalarının giderilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılır?

Radyometrik düzeltme

Milimetrik düzeltme

Geometrik düzeltme

Mikron taraması

Hiçbiri

Açıklama:

Bir görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü
hatalarının giderilmesi için Radyometrik düzeltme yapılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi cisimlerin elektromanyetik spektrumun farklı dalga boyu bölgelerinde farklı yansıtma özellikleri göstermesine dayanarak çalışır ve algılanan cisimlerin otomatik olarak tanınmasına ve birbirleri ile sınırlandırılmasına olanak verir?

Geometrik düzeltme

Sınıflandırma

Radyometri

Görüntü mozaiği kullanmak

Elektromanyetil ışınım

Açıklama:

Sınıflandırma, elektromanyetik spektrumun farklı dalga boyu bölgelerinde farklı yansıtma özellikleri göstermesine dayanarak çalışır ve algılanan cisimlerin otomatik olarak tanınmasına ve birbirleri ile sınırlandırılmasına olanak verir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Sınıflandırma yöntemleri kaça ayrılmaktadır?

Açıklama:

İki temel sınıflandırma yöntemi söz konusudur;
1- Kontrolsüz sınıflandırma yöntemi
2- Kontrollü sınıflandırma yöntemi

Doğru Cevap: B

Soru 59

Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınan uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Registeresyon

Kopyalama

Color correction

Görüntü mozaiği

Uni-contrast

Açıklama:

Görüntü mozaiği, bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınan uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Eğer bir mozaiği oluşturan görüntüler birbirine kayıt edilmişse uygulanan işlem aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Registerasyon

Uniform kontrast uygulaması

Temizleme

Atmosferik kırılma taraması

Geometrik düzeltme

Açıklama:

Görüntü mozaiği, bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınan uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesidir. Bu amaçla mozaiği oluşturan görüntüler birbirine kayıt edilmişse registerasyon işlemi uygulanmış demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir bölgedeki genlerin, türlerin, eko-sistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bütüne ne ad verilir?

Biyoçeşitlilik

Coğrafi çeşitlilik

Multi çeşitlilik

Hiper çeşitlilik

Karasal çeşitlilik

Açıklama:

Bir bölgedeki genlerin, türlerin, eko- sistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bütüne "Biyoçeşitlilik"
adı verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 62

Coğrafi Bilgi Sistemleri

Uzaktan Algılama

Coğrafi Veri Tabanı

Uzaysal Bilgi Sistemleri

Karasal Veri Tabanı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın kullanıldığı kara uygulamalarından biridir?

Su kalitesi

Su kaynakları yönetimi

Afet izleme çalışmaları

Yüzey ve atmosfer sıcaklığı

İklim değişimi araştırması

Açıklama:

"Afet izleme çalışmaları" uzaktan algılamanın kullanıldığı kara uygulamalarından biridir?

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın kullanıldığı su uygulamalarından biri değildir?

Su kalitesi

Su kaynakları yönetimi kirliliği izleme ve analizleri

Plankton ve gelgit araştırması

Yağ tabakası kirliliği araştırmaları

İklim değişimi araştırması

Açıklama:

"İklim değişimi araştırması" uzaktan algılamanın kullanıldığı su uygulamalarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın kullanıldığı atmosfer ve hava uygulamalarından biridir?

Deniz yüzeyi, rüzgâr ve dalga araştırmaları

Deniz yüzeyi sıcaklık dağılımı belirleme

Deniz yüzey suyu akıntısı izleme

Okyanus ve kıyı bilimleri araştırmaları

Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi

Açıklama:

Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi uzaktan algılamanın kullanıldığı atmosfer ve hava uygulamalarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi amacıyla gerçekleştirilen işlemdir?

Radyometrik düzeltme

Geometrik düzeltme

Zamansal düzeltme

Atmosferik düzeltme

İklim değişim düzeltme

Açıklama:

"Radyometrik düzeltme" görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi amacıyla gerçekleştirilen işlemdir?

Doğru Cevap: A

Soru 67

Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi işlemine ne ad verilir?

İklimsel düzeltme

Görüntü mozaiği

Geometri mozaiği

Sınıflandırma

Atmosferik düzeltme

Açıklama:

Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi işlemine "Görüntü mozaiği" adı verilir?

Doğru Cevap: B

Soru 68

Toprağın biyolojik potansiyelinin, sonrasında çöl koşullarına sürükleyecek şekilde azalımı veya yok edilmesine ne ad verilir?

Çölleşme

Şehirleşme

Kırsallaşma

Sınıflandırma

Bitkiselleşme

Açıklama:

Toprağın biyolojik potansiyelinin, sonrasında çöl koşullarına sürükleyecek şekilde azalımı veya yok edilmesine "çölleşme" adı verilir?

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi toprak kaybını kontrol eden faktörlerden biri değildir?

Yağış rejimi,

Toprak özellikleri,

Bitki örtüsü özellikleri,

Arazi kullanımı

Zamansal çözünürlük

Açıklama:

"Zamansal çözünürlük" toprak kaybını kontrol eden faktörlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Yeryüzünün normali ile Güneş ışınları arasında oluşan açıya ne ad verilir?

Zenit açısı,

Spektral açı,

Tematik açısı,

Gölgesel açı

Zamansal açı

Açıklama:

Zenit açısı (θz): yatay yüzeyin normali ile güneş ışınları arasında oluşan açıdır. m = 1 / cos θz ...

Doğru Cevap: A

Soru 71

1) Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamalarından biri değildir?

Hidroloji

Tarım

Biyoçeşitlilik

Jeoloji

Haritalama

Açıklama:

Biyolojik çeşitlilik ya da kısaca “biyoçeşitlilik”, bir bölgedeki genlerin, türlerin,
eko-sistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bir bütündür. Haritalama, Jeoloji, Hidroloji ve Tarım ise uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca kara uygulamalarına örneklerdir. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

2) Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarından biridir?

Afet İzleme Çalışmaları,

Plankton ve Gelgit Araştırması,

Ormancılık,

Arazi Kullanımı,

Kara Uygulamaları,

Açıklama:

Plankton ve gelgit araştırması, uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca su uygulamalarından biridir. Diğer seçenekler ise kara uygulamalarına örneklerdir. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

3) " Atmosferik parçacık türü ve dağılımının izlenimi " uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı hangi uygulama kapsamındadır?

Kara Uygulamaları,

Su Uygulamaları,

Uygulama Alanları,

Atmosfer ve Hava Uygulamaları,

İki Farklı Uygulama,

Açıklama:

" Atmosferik parçacık türü ve dağılımının izlenimi " uzaktan algılama verilerinin kullanıldığı başlıca " Atmosfer ve Hava Uygulamaları " kapsamındadır. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

4) Bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi işlemine ne denir?

Görüntü Mozaiği,

Radyometrik Düzeltme,

Geometrik Düzeltme,

Sınıflandırma,

Elektromanyetik Işınım,

Açıklama:

Görüntü mozaiği, bir bölgeyi oluşturan farklı algılayıcılardan farklı tarihlerde veya mevsimlerde alınmış uydu görüntülerinin bir bütün olacak şekilde birleştirilmesi işlemidir. Bu amaçla mozaiği oluşturan görüntüler birbirine kayıt edilmeli (registerasyon) ve görüntüler arasında üniform kontrast (aynı renk tonu) sağlanmalıdır.
Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

5) Birleşmiş Milletler’in tanımına göre “ ................. ”, toprağın biyolojik potansiyelinin, sonrasında çöl koşullarına sürükleyecek şekilde azalımı veya yok edilmesidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Rektifikasyon

Digital

Düzeltme

Görüntü

Çölleşme

Açıklama:

Birleşmiş Milletler’in tanımına göre “Çölleşme”, toprağın biyolojik potansiyelinin, sonrasında çöl koşullarına sürükleyecek şekilde azalımı veya yok edilmesidir. Çölleşme veya toprak kaybı, zamansal ve mekansal olarak oldukça değişken ve kompleks bir
prosesdir. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

6) Yeryüzünün normali ile Güneş ışınları arasında oluşan açıya ne denir?

Karışık Piksel,

Uydu Verisi,

Zenit Açısı,

Toprak,

Gölge Etkisi,

Açıklama:

Zenit açısı, yeryüzünün normali ile Güneş ışınları arasında oluşan açıdır. Zenit açısı ve bu açıyı 90 dereceye tamamlayan Güneş’in açısal yüksekliği enleme, mevsime ve zamana bağlıdır. Örneğin, Güneş ışınları en yüksek değerlere dik Güneş açılarında ulaşmaktadır, diğer bir deyişle Güneş ışınları daha kısa atmosferik yol almaktadır. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

7) " Kentleşme " kavramı hangi seçenekte doğru olarak tanımlanmıştır?

Sürdürülebilir kentsel gelişme yaklaşımı,

Planlı veya plansız şehirleşme hızı,

Uzaktan algılama yöntemi,

Kent sayısının ve kentlerde yaşayan nüfusun artması,

Köylerin beldelere, beldelerin ilçelere, ilçelerin kentlere dönüşmesi,

Açıklama:

Kentleşme, kent sayısının ve kentlerde yaşayan nüfusun artması olarak kısaca
tanımlanabilir. Ancak bu sürece dar anlamda sadece bir nüfus hareketi olarak bakılmamalı ve buna etki eden toplumsal, teknolojik ve ekonomik değişmeler de göz
önünde bulundurulmalıdır. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

8) " Kentsel planlamada kullanılan ve planlayıcılara ilgilenilen bölgede belirli değişkenler için gelişme sınırlarının belirlenmesinde yardımcı olan araç " aşağıdakilerden hangisidir?

Vektörel

Zonlama

Konvansiyonel

Sektör

Örüntü

Açıklama:

Zonlama; kentsel planlamada kullanılan ve planlayıcılara ilgilenilen bölgede belirli değişkenler için gelişme sınırlarının belirlenmesinde yardımcı olan bir araçtır. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

9) Aşağıdakilerden hangisi " Oklit Uzaklığı " tanımıdır?

İki nokta arasındaki doğrusal uzaklık,

Değişim saptama analizi,

Değişim vektörü analizi,

Fark görüntüleri,

Sınıflandırma karşılaştırması,

Açıklama:

Öklit uzaklığı iki nokta arasındaki doğrusal uzaklıktır. Örneğin n-boyutlu uydu görüntüsü için Öklit uzaklığı aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır:
Öklit uzaklığı
D= √ ∑n (xi - yi)2
i=1
burada;
n: bant sayısı,
xi = i. banttaki x pikselinin yansıtım değeri,
yi = i. banttaki y pikselinin yansıtım değeridir.
Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

10) Görüntü zenginleştirme adımlarından biri olan görüntü verisi olarak hangi teknik kullanılır?

LANDSAT-TM

FÜZYON

RGB

NDVI

SPOT-P

Açıklama:

Projede sınıflandırma sonuçlarının görsel yorumlanmasında ve arazi kullanımı
sınıflarına ait kontrol bölgelerinin seçiminde yardımcı olması amacıyla görüntü zenginleştirme adımlarından biri olan görüntü verisi kaynaştırma (füzyon) tekniği
uygulanmıştır. Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangileri uzaktan algılamanın tercih edilmesinin bir sebebidir?
I) Düşük maliyet
II) Sinoptik görüş imkanı
III) Değişim saptama analizi
IV) Coğrafi bilgi sistemlerine entegrasyon kolaylığı
V) Bilgi filterelemesi ve arama kolaylığı

I, III, IV

II, V

I, II, III ve IV

I, IV, ve V

Hepsi

Açıklama:

V ile belirtilen coğrafi bilgi sisteminin genel özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Uzaktan algılamanın doğru bir şekilde uygulanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi en önce yapılmalıdır?

Problemin ve/veya uygulamanın açık ve net tanımı

Sınıflandırma verisinin elde edilmesi

Radyometrik düzeltmenin yapılarak verinin zenginleştirilmesi

Yer kontrol noktalarının harita karşılıklarının belirlenmesi

Uydu verisinin işlenmesi

Açıklama:

B, D, ve E şıklarında belirtilenler gereklidir ancak öncelikli olarak problem tanımı yapılarak bu problem ilişkin metodların belirlenmesi gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın atmosferik bir uygulama örneğidir?

Asit yağmurlarının önceden tahmin edilmesi

Buzullardaki erimenin tespit edilmesi

Yüzey ve atmosfer sıcaklığının saptanması

Rüzgar ve dalga araştırmaları

Yağ tabakasının saptanması

Açıklama:

A şıkkında belirtilen tahmin metodu uzaktan algılamanın verisi kullanılarak yapılabilinir ancak tahmin işlemi genel olarak coğrafi bilgi sistemlerinin bir konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Geometrik düzeltme ne için kullanılmaktadır?

Görüntüde aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıklar, atmosferik etkiler ve algılayıcı kaynaklı gürültü hatalarının giderilmesi için

Farklı algılayıcı ve/veya farklı mevsimlerde/tarihlerde algılanmış verilerin karşılaştırılmasına yönelik bu verilerin bilinen (mutlak) ışınım veya yansıtma birimlerine dönüştürülmesi/kalibre edilmesi için

Sistematik ve sistematik olmayan distorsiyonları gidererek, düzeltilmiş dijital uydu görüntüsünün haritanın geometrik entegrasyonuna sahip olmasını sağlamak için

Optik algılayıcılarda aydınlanma ve bakış geometrisindeki farklılıkları düzeltmek için

Uydu verisinin özelliklerinin iyi anlaşılması, veriden bilgi çıkartımına yönelik kullanılacak istatistiksel ve/veya diğer yöntemlerin uygulanması için

Açıklama:

A,B ve D şıkları radyometrik düzeltmenin amacıdır. E şıkkı genel olarak ön işlemenin tanımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kontrolsüz sınıflandırmanın amacını açıklamaktadır?

Cisimlerin elektromanyetik spektrumun değişik dalga boyu bölgelerinde farklı yansıtım özellikleri göstermesine dayanır ve algılanan cisimlerin otomatik olarak tanınmasına ve birbirleri ile sınırlandırılmasına olanak verir.

Herhangi bir temsil edici kontrol bölgeleri olmaksızın görüntü verisinin kendi doğal spektral gruplara ayrılmasını sağlamak.

Bir eğitim verisi üzerinde çeşitli istatistiksel sınıflandırma teknikleri ile bitki örtüsü, kayalık arazi gibi yapısal özelliklerin sınıflandırılmasını sağlamak.

Herhangi bir ön işlemeye gerek duymaksızın istatistiksel bilgi çıkarımı yaparak çeşitli yüzey özelliklerinin sınıflandırmasını sağlamak.

Homojen dağılmış, konumu belirgin yer kontrol noktaları (YKN) ile bu noktaların harita karşılıkları arasındaki matematiksel bağıntı kurulma işleminin en doğru şekilde sınıflandırılmasını sağlamak.

Açıklama:

Kontrollü sınıflandırmada, önceden belirlenen sınıfları temsil eden örnek kontrol bölgeleri (örüntüler) görüntü üzerinden seçilerek sınıflar arası ayırt edilebilirlik, kontrolsüz sınıflandırmada ise herhangi bir temsil edici kontrol bölgeleri olmaksızın görüntü verisinin kendi doğal spektral gruplara ayrılması amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Toprak kaybı ile ilişkili bir uzaktan algılama yapılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi veya hangileri bilinmelidir?
I) Sera gazlarındaki artış
II) Arazinin topoğrafik yapısı
III) Yağış rejimi
IV) Toprak özellikleri

II, III, ve IV

II,III

I, III

I, II, III

Açıklama:

I’de belirtilen faktörün bilinmesine gerek yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Uzaktan algılama verileri ile %30’dan daha az bitki örtüsüne sahip kurak ve yarı-kurak sistemlerde bitki örtüsü tipi ve miktarının gözlenmesinde oluşan temel problem aşağıdakilerden hangisinde belirtilmemiştir?

Karışık piksel

Geri plandaki toprak etkisi

Gölge etkisi

Algılama ölçeğinin belirlenmesi

Sınıflandırma ölçeğinin belirlenmesi

Açıklama:

Sınıflandırma ölçeği diye bir tanımlama bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Bitki örtüsü indeksleri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Farklı spektral bant de¤erlerinin çeflitli aritmetik işlemler (bölme, çıkartma, vb.) ile bir pikseldeki bitki örtüsü miktarını göstermeye yönelik tek bir değer elde etmek için tasarımlanmış nicel ölçülerdir

Görüntüdeki anlamlı örüntü gruplarının belirlenmesi için geliştirilen bir normalizasyon işlemidir.

Çok spektrumlu görüntülerdeki spektral değişimlerin referans değerler kullanılarak analiz edilmesine sağlayan bir indekleme türüdür.

Değişimin saptanmasına yönelik kullanılacak arşiv görüntülerin mekânsal çözünürlüğünün normalize edilmesi işlemidir.

Değişim türüne ve sınırlara bağlı olarak arazi örtüsündeki değişimin nicel (kantitatif) olarak belirlenmesi için kullanılan bir indeksleme türüdür.

Açıklama:

Diğer şıklarda belirtilenler yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi arazi örtüsü ve arazi kullanım alanları için birer örnek değildir?

Kentsel alanların sınırlarının belirlenmesi

Kentsel gelişimin izlenmesi

Arazi örtüsü/kullanımı sınıflandırması ve haritalaması

Yeşil alanların korunması ve yeni yeşil alanların yaratılması

Kentsel gelişimde meydana çıkan hava kirliliğinin belirlenmesi

Açıklama:

Hava kirliliği arazi alanları ile ilgili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama biliminin birçok uygulamada tercih edilmesinin sebeplerinden biri değildir?

Erişilemeyen alanların izlenme olasılığı

Mevcut haritaların hızlı güncelleştirimi

Periyodik gözleme olanağı ve değişim saptama analizi

Daha yüksek maliyet

Sinoptik görüş imkanı nedeniyle büyük alanların hızlı ve doğruluklu haritalanması

Açıklama:

Uzaktan algılama bilimi, uygulamaları daha düşük maliyetle gerçekleştirmeyi sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın tarım alanındaki uygulamalarından biridir?

Kereste üretimi tahmini ve planlaması

Drenaj dağılımı incelemesi

Ürün tipi ayırma, ürün gelişimi izleme ve rekolte tahmini

Delta veya kıyı yüzey şekillerinin analizi

Deprem araştırmaları

Açıklama:

Ürün tipi ayırma, ürün gelişimi izleme ve rekolte tahmini tarım alanındaki uygulamalardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması için gerçekleştirilen bir uzaktan algılama uygulaması aşağıdaki alanların hangisiyle ilişkilidir?

Hidroloji

Tarım

Ormancılık

Arazi kullanımı

Jeoloji

Açıklama:

Fay, çizgisellik ve kırıkların tanımlanması jeoloji bilimi ile ilgili bir uygulamadır

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın hidroloji alanındaki uygulamalarından biridir?

Buzul erime hareketlerinin incelenmesi

Kayaç tiplerinin tespiti

Volkan araştırmaları ve izleme

Şehir bölge planlaması

Orman tür çeşitliliğinin tespiti ve haritalanması

Açıklama:

Buzul erime hareketlerinin incelenmesi hidroloji alanında gerçekleştirilen bir uygulamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılamanın kullanıldığı atmosfer ve hava uygulamalarından değildir?

Atmosferik geçirimlilik

İklim değişimi araştırması

Bulut ve su buharı içeriğinin izlenmesi

Hava kirliliği araştırması ve izlenmesi

Drenaj dağılımı incelenmesi

Açıklama:

Drenaj dağılımının incelenmesi hidroloji alanındaki bir uygulamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Önceden belirlenen sınıfları temsil eden örnek örüntüler olmaksızın, görüntü verisinin kendi doğal spektral gruplara ayrılmasının amaçlandığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Radyometrik düzeltme

Geometrik düzeltme

Kontrolsüz sınıflandırma

Kontrollü sınıflandırma

Değişim vektörü analizi

Açıklama:

İki temel sınıflandırma yöntemi söz konusudur; (i) Kontrolsüz sınıflandırma, (ii) Kontrollü sınıflandırma. Kontrollü sınıflandırmada, önceden belirlenen sınıfları temsil eden örnek kontrol bölgeleri (örüntüler) görüntü üzerinden seçilerek sınıflar arası ayırt edilebilirlik, kontrolsüz sınıflandırmada ise herhangi bir temsil edici kontrol bölgeleri olmaksızın görüntü verisinin kendi doğal spektral gruplara ayrılması amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdaki NDVI değerlerinden hangisinde yeşil bitki örtüsü varlığı en fazladır?

-1

0.5

-0.5

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 97

Aşağıdaki yeryüzü cisimlerinden hangisi en düşük NDVI değerine sahiptir?

Orman

Çıplak toprak

Kaya

Temiz su yüzeyi

Çöl

Açıklama:

NDVI indeks değerleri teorik olarak (-1) ile (+1) arasında değişir. Yeşil bitki örtüsünün fazla olduğu alanlarda indeks değeri +1’e doğru yaklaşırken, bulut, su ve kar düşük (eksi) NDVI indeks değerlerine sahiptir. Kayalık alanlar ve kıraç toprak ise kırmızı ve yakın kızıl ötesi bölgede benzer yansıtım özellikleri taşıdığından, bu yüzeylerde NDVI sıfıra yakın değerler alır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Uzaktan algılama yöntemi kullanılarak kentsel gelişimin izlenmesinde karşılaşılabilecek problemler ve sınırlamalar ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kentsel alanların çok farklı materyallerden oluşması uydu görüntülerinin tematik sınıflandırma doğruluğunu etkiler

Konut alanlarına yönelik peyzaj çalışmaları vb. bilinmeyen faktörler sonucunda yeşil alanlarda farklılıklar oluşabilir.

Kentsel alanlara yönelik özellikler diğer doğal arazi örtülerine (örn. orman, tarım alanları vb.) nazaran daha büyük boyuttadır.

Değişimin saptanmasına yönelik kullanılacak arşiv görüntülerin mekansal çözünürlüğü önemlidir.

Mevsimsel değişimler kentsel alanlara yönelik özelliklerin spektrasında değişimlere neden olur.

Açıklama:

Kentsel alanlara yönelik özellikler diğer doğal arazi örtülerine (örn. orman, tarım alanları vb.) nazaran daha küçük boyuttadır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Bitki örtüsü tipi aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle belirlenir?

Bitki örtüsü indeksleri

Tematik sınıflandırma

Değişim saptama analizi

Değişim vektörü analizi

Görüntü regresyonu

Açıklama:

Bitki örtüsü miktarı genellikle bitki örtüsü indeksleri ile, bitki örtüsü tipi ise tematik sınıflandırma yardımıyla belirlenir

Doğru Cevap: B

Uzaktan Algılama - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2