⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
2. Dönem CBS118U

Konumsal Veritabanı II

Toplam 608 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Konumsal Veritabanı II - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

I. Koordinat değerlerine sahiptirler.
II. Sadece raster biçiminde temsil edilebilirler.
III. Coğrafi bilginin temsil biçimidir.
IV. Konumsal veri veya öznitelik verisi olabilirler.
Coğrafi veriler için yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Coğrafi bilginin temsil biçimi olan coğrafi veriler, diğer veri tiplerinden farklı olarak koordinat değerlerine sahiptirler. Bu tip veriler vektörel veya raster olarak ifade edilebilirler. Coğrafi veri tipleri ise konumsal veri ve öznitelik verisidir.

Soru 2

Bir akarsuya ait coğrafi verilerden hangisi konumsal veri örneğidir?

Seçenekler

A
Akarsuyun eğimi
B
Akarsuyun hacmi
C
Akarsuyun nerede olduğu
D
Akarsuyun akış yönü
E
Akarsuyun kaynağı
Açıklama:
Konumsal veriler yeryüzündeki herhangi bir nesnenin coğrafi olarak nerede olduğunu, yani coğrafi konumunu belirlemek için kullanılır. Öznitelik verisi ise konumsal nesne ile ilişkili konum bilgisi içermeyen özelliklerin her biridir. Akarsuyun nerede olduğu konumsal bir veriyken, eğimi, hacmi, akış yönü ve kaynağı gibi veriler öznitelik verisi niteliğindedir.

Soru 3

Yeryüzü üzerinde yer alan bir nesnenin temsil edilmesi için bir yöntem ortaya konmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Modelleme
B
Haritalama
C
Coğrafi veri toplama
D
Coğrafi bilgi edinme
E
Örnekleme
Açıklama:
Coğrafi bilgi sistemlerinde modelleme, yeryüzü üzerinde yer alan bir nesnenin temsil edilmesi için bir yöntem ortaya konmasıdır.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi vektör verinin avantajları arasındadır?

Seçenekler

A
Boyutları raster verilere göre daha küçüktür.
B
Çakıştırma ve yakınlık gibi konumsal analizlerin daha kolay yapılmasını sağlar.
C
Nicel analizler için daha uygundur.
D
Veri yapısı raster veriye göre daha basittir.
E
Tür, doku gösterimlerine uygundur.
Açıklama:
Vektör verilerin boyutları raster verilere göre daha küçüktür. Diğer seçeneklerdeki avantajlar ise raster veri türüne aittir. Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir. Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır. Raster veri tür, doku gösterimlerine ve nicel analizlere uygundur.

Soru 5

Vektör veri modeline göre bir park alanı, bir dere ve bir yangın musluğu için en uygun gösterim biçimleri sırasıyla hangileridir?

Seçenekler

A
Nokta, çizgi, poligon
B
Nokta, poligon, çizgi
C
Poligon, çizgi, nokta
D
Poligon, nokta, çizgi
E
Çizgi, nokta, poligon
Açıklama:
Vektör veri modeli en temel şekliyle üç ana gösterim şeklinden oluşur. Bunlar nokta, çizgi, poligon olarak sıralanabilir. En uygun gösterim biçimleri bir park alanı için poligon, dere için çizgi ve bir yangın musluğu için noktadır.

Soru 6

Raster veri modelinde hangi çözünürlük değerlerinde nesneler daha iyi ayırt edilebilir?

Seçenekler

A
500 santimetre
B
1 metre
C
5 metre
D
24 metre
E
2 kilometre
Açıklama:
Çözünürlük, konumlandırılmış verinin piksel boyutu ile tanımlanır ve piksel büyüklüğü verinin gösterim hassasiyetini belirler. Çözünürlük değeri küçüldükçe nesnelerin ayırt edilebilirliği artacaktır.

Soru 7

Konumsal veri modelleri yardımıyla aynı alana ait farklı veri katmanları üst üste bindirilerek yeni haritalar elde edilmesi işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Çakıştırma
C
Ağ analizi
D
Yüzey analizi
E
Grid analizi
Açıklama:
En yaygın olarak kullanılan analiz yöntemlerinden birisi olan çakıştırmada aynı alana ait farklı veri katmanları üst üste bindirilerek yeni haritalar elde edilir.

Soru 8

Kara yolları üzerinde, en kısa rotanın belirlenmesinde kullanılan analiz tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakınlık analizi
B
Ağ analizi
C
Yüzey analizi
D
Grid analizi
E
İstatistiksel analiz
Açıklama:
Kara yolları, uçuş rotaları, enerji nakil hatları ve akarsu ağları gibi çizgisel özellikte ve ağ yapısına sahip sistemler üzerinde, en kısa, en hızlı, en ekonomik ve uygun rotaların belirlenmesinde kullanılan analiz ağ analizidir (network analysis).

Soru 9

Atmosferin farklı katmanlarına yerleştirilen uydular yardımıyla yeryüzünde bulunulan konumu belirlemeye yarayan küresel konumlandırma sisteminin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
CAD
B
CBS
C
CPS
D
GPS
E
SQL
Açıklama:
Atmosferin farklı katmanlarına yerleştirilen uydular yardımıyla yeryüzünde bulunulan konumu belirlemeye yarayan alete kısaca GPS denir. Son yıllarda GPS bir marka adı gibi kullanıldığından bu sisteme yaygın olarak GNSS de denilmektedir.

Soru 10

Konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalı organizasyon modelinin adı nedir?

Seçenekler

A
Spagetti veri modeli
B
Konumla ilişkili veri modeli
C
Konumsal veritabanı modeli
D
Vektör veri modeli
E
Raster veri modeli
Açıklama:
Raster ve vektör veri modelleri coğrafi bilgi sistemlerinde konumsal verilerin modellenmesi amacıyla kullanılır. Konumsal veri modellerinin organizasyonunda kullanılan modeller ise spagetti veri modeli, konumla ilişkili veri modeli (georelational) ve konumsal veritabanı (geodatabase) modelidir. 1900’lü yılların ikinci yarısında gelişmeye başlayan bilgisayar destekli tasarım (CAD) teknolojisinin paralelinde ortaya çıkmış olan spagetti veri modeli konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalıdır.

Soru 11

Konumsal veri modelinin ihtiyaç sonucu ortaya çıktığı düşünüldüğünde seçeneklerden hangisi bu modelin gerekliliği arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Küresel iklim değişikliklerini eklemek ve değişim sonuçlarını tahmin etmek
B
Sınırsız insan ihtiyaçlarını sınırlı kaynaklar ile karşılamaya çalışmak
C
Doğal çevreyi belirlemek
D
Fiziksel çevreyi yok etmek
E
Kültürel çevreyi belirlemek
Açıklama:
çevre sorunları, küresel iklim değişiklikleri, giderek artan bölgesel çatışmalar ve savaşlar, artan afet maruziyetleri gibi sorunlar çıkmaktadır. Bu sorunların hepsi aslında gezegenimizin bize sunduğu tüm kaynakları yönetememizden kaynaklanmaktadır. Bu kaynakları doğal kaynaklar, fiziksel kaynaklar, kültürel kaynaklar olarak sınıflandırabiliriz. Bu çerçeveden hareketle de çevreyi fiziksel çevre, doğal çevre, kültürel çevre olarak üç ana başlık altında değerlendirebilir, çevre olarak da geniş perspektiften bakarak içinde yaşadığımız gezegenimizin kendisini anlayabiliriz. Fiziksel çevre insan eliyle şekillenmiş çevre olup tüm mühendislik ve sanat yapıları, yollar, barajlar, binalar vb. her şey fiziksel çevrenin altında irdelenmektedir. Doğal çevre çevrenin doğal karakterleri ile ilgili olup doğal çevre özellikleri eğim, bakı vb. gibi topografik yapı, jeolojik yapı, hidrolojik yapı, jeomorfolojik yapı, iklim durumu vb. başlıklar altında değerlendirilebilir. Kültürel çevre ise, çevre içinde insana dair tüm özellikleri kapsamaktadır ki, buna örnek olarak demografik verileri, eğitim, istihdam durumu vb verileri vermek mümkündür. gezegeni ve gezegeni oluşturan tüm sistemleri analiz edip sınırsız olan insan gereksinimlerini sınırlı kaynaklarla karşılamaya, bunları yönetmeye ve bu sınırlı kaynakların nasıl kullanılması, önceliklerin nasıl şekillendirilmesi gerektiğini belirlemeye” çok ihtiyacımız vardır.
Konumsal veri modeli fiziksel çevreyi belirlemek ve gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaya yardımcı olan bir modeldir. Fiziksel çevreyi belirlemek ile kısıtlıdır, değişiklik kararları bu model kapsamı dışındadır.

Soru 12

Veri, bilgi, coğrafi veri ve coğrafi bilgi kavramları düşünüldüğünde seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Veri bilginin işlenmiş bir formudur.
B
Bilgi verinin temsilidir.
C
Coğrafi bilgi, coğrafi verinin bilgisayar ortamındaki temsilidir.
D
Evrende bir konumu olan nesneler coğrafi bilgidir.
E
Coğrafi veri, konumsal ve öznitelik verilerinden oluşur.
Açıklama:
Coğrafi veri, konumsal ve öznitelik verilerinden oluşur. Konumsal veriler yeryüzündeki herhangi bir nesnenin coğrafi olarak nerede olduğunu, yani coğrafi konumunu belirlemek için kullanılır. Öznitelik verisi ise konumsal nesne ile ilişkili konum bilgisi içermeyen özelliklerin her biridir.

Soru 13

Bir nesnenin türüne göre sorgulamalarına cevap bulunması için bazı sorular sorulur. Seçeneklerdeki sorulardan hangisi nesnenin konumsal verisini elde etmek için sorulan sorudur?

Seçenekler

A
Ne?
B
Nasıl?
C
Hangi?
D
Nerede?
E
Hangi biçimde?
Açıklama:
Konumsal veriler yeryüzündeki herhangi bir nesnenin coğrafi olarak nerede olduğunu, yani coğrafi konumunu belirlemek için kullanılır. Öznitelik verisi ise konumsal nesne ile ilişkili konum bilgisi içermeyen özelliklerin her biridir. Bunu bir ağaç örneği ile örnekleyecek olursak, ağacın nerede olduğuna dair soruya cevap olarak verdiğimiz koordinat değerleri konumsal veri ne, nasıl, hangi gibi sorulara cevap olarak verdiğimiz ağacın türü, çapı, yüksekliği, yaşı vb. veriler ise öznitelik verisidir.

Soru 14

Konumsal veri modellerinin karşılaştırılmasına ilişkin verilen seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür.
B
Vektör verilerde ilgili konumsal nesnelerin öznitelik bilgilerine ulaşma ve güncelleme daha zordur.
C
Bazı konumsal analizleri raster verilerle yapmak daha kolaydır.
D
Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir.
E
Vektör veriler daha hassastır.
Açıklama:
Vektör verilerde ilgili konumsal nesnelerin öznitelik bilgilerine ulaşma ve güncelleme daha kolaydır.

Soru 15

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi konumsal veri modellerden vektör veri modelinin bir avantajıdır?

Seçenekler

A
Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilebilmektedir.
B
Analiz edilmesi zordur, bu amaçla fonksiyonel veri takımlarına ihtiyaç vardır.
C
Nicel analizlere uygundur.
D
Tür, doku gösterimlerine uygundur.
E
Yazıcı ve çizicilere (mürekkep püskürtmeli-lazer) uygun yapıdadır.
Açıklama:
Vektöre Veri Modelinin Avantajları
  • Veri güncelleştirme yapılmadan orjinal çözünürlüğünde gösterilebilir.
  • Grafik olarak baskıya daha elverişlidir (tasarımlanma açısından).
  • Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilebilmektedir.
  • Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıdadır.

Soru 16

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi konumsal veri modellerden raster veri modelinin bir avantajıdır?

Seçenekler

A
Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıdadır.
B
Nicel analizlere uygundur.
C
Veri güncelleştirme yapılmadan orjinal çözünürlüğünde gösterilebilir.
D
Grafik olarak baskıya daha elverişlidir (tasarımlanma açısından).
E
Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilebilmektedir.
Açıklama:
Raster Veri Modelinin Avantajları
  • Nicel analizlere uygundur.
  • Tür, doku gösterimlerine uygundur.
  • Yazıcı ve çizicilere (mürekkep püskürtmeli-lazer) uygun yapıdadır.

Soru 17

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi konumsal veri modellerden vektör veri modelinin bir dezavantajıdır?

Seçenekler

A
Veri boyutu ihtiyaç duyulan depolama alanı büyüktür.
B
Pikselin boyutu çözünürlüğü belirler.
C
Analiz edilmesi zordur, bu amaçla fonksiyonel veri takımlarına ihtiyaç vardır.
D
Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıdadır.
E
Veri güncelleştirme yapılmadan orjinal çözünürlüğünde gösterilebilir.
Açıklama:
Vektör Veri Modelinin Dezavantajları
  • Analiz edilmesi zordur, bu amaçla fonksiyonel veri takımlarına ihtiyaç vardır.
  • Etkili analizler için topolojik ilişkiler düzeltilmeli, yeniden kurulmalıdır.
  • Yükseklik verisi gibi sürekli verilerin vektör yapıda ifadesi zordur. Enterpolasyona ihtiyaç vardır.

Soru 18

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi konumsal veri modellerden raster veri modelinin bir dezavantajıdır?

Seçenekler

A
Nicel analizlere uygundur.
B
Etkili analizler için topolojik ilişkiler düzeltilmeli, yeniden kurulmalıdır.
C
Analiz edilmesi zordur, bu amaçla fonksiyonel veri takımlarına ihtiyaç vardır.
D
Veri boyutu ihtiyaç duyulan depolama alanı büyüktür.
E
Tür, doku gösterimlerine uygundur.
Açıklama:
Raster Veri Modelinin Dezavantajları
  • Pikselin boyutu çözünürlüğü belirler.
  • Veri boyutu ihtiyaç duyulan depolama alanı büyüktür.

Soru 19

Konumsal ilişkilerin gösterilemediği veri modeli hangisidir?

Seçenekler

A
Vektör
B
Raster
C
Spagetti
D
Georelational
E
Geodatabase
Açıklama:
Spagetti veri modeli 1900’lü yılların ikinci yarısında gelişmeye başlayan bilgisayar destekli tasarım (CAD) teknolojisinin paralelinde ortaya çıkmış olup konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalıdır. Bu modelde konumsal nesnelerin birbirleri ile olan ilişkileri gösterilememekte olup kayıt ve gösterim nesne bazında yapılabilmektedir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 21.yüzyıl dünyasında karşımıza çıkan sorunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Fiziksel sorunlar
B
Çevre sorunları
C
Küresel iklim değişiklikleri
D
Giderek artan bölgesel çatışmalar ve savaşlar
E
Artan afet maruziyetleri
Açıklama:
Bu çerçevede 21. yüzyıl dünyasında gezegeni iyileştirmek için coğrafi bilgi teknolojileri yardımıyla konumsal verileri modellemek neden önemlidir konusuna gelince, karşımıza 21.yüzyıl dünyasında çıkan çevre sorunları, küresel iklim değişiklikleri, giderek artan bölgesel çatışmalar ve savaşlar, artan afet maruziyetleri gibi sorunlar çıkmaktadır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi veri kavramıyla aynı anlamda kullanılan bir kavramdır?

Seçenekler

A
Teknoloji
B
Bilgi
C
İşlem
D
Sayı
E
Hafıza
Açıklama:
Veri ve bilgi genellikle birbirleriyle aynı anlamda kullanılan iki farklı kavramdır. Bu iki
kavramın aynı şeyleri ifade etmek için kullanılıyor olması, birçok durumda anlatılmak
istenen şeylerin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır.

Soru 22

Coğrafi bilgi, bilgisayar ortamında farklı şekillerden gösterilir. Aşağıdakilerden hangisi bu gösterim biçimlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Alan
C
Tarama yöntemiyle
D
Çizgi
E
Vektör veri
Açıklama:
Coğrafi bilgi, bilgisayar ortamında, nokta, çizgi, alan şeklinde vektör veri biçiminde; hücreler şeklinde raster veri biçiminde temsil edilebilir. Örneğin akarsular, yollar, elektrik hatları çizgi,binalar alan, ağaçlar nokta şeklinde temsil edilebilir. Genel anlamda coğrafiveriler diğer veri tiplerinden farklı olarak koordinat değerlerine sahiptir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisinde coğrafi veri tipleri doğru olarak birarada verilmiştir?

Seçenekler

A
Konumsal veri-Nicel veri
B
Nicel veri-Nitel veri
C
Öznitelik verisi-Nitel veri
D
Konumsal veri-Öznitelik verisi
E
Öznitelik verisi-Coğrafi veri
Açıklama:
Bu bağlamdatemelde coğrafi bilgi sistemlerine girdi teşkil eden verileri iki ana grupta gruplandırmamız mümkündür:
• Konumsal veri
• Öznitelik verisi

Soru 24

Yeryüzündeki objeler benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterilirler. Verilen bilgi hangi model türüne aittir?

Seçenekler

A
Coğrafi model
B
Mekansal model
C
Uygunluk modelleri
D
Süreç modelleri
E
Gösterimli modeller
Açıklama:
Gösterimli (representation) modeller: Yeryüzündeki objeler (binalar, akarsular, ormanlar vb.) benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterilirler. Bu gösterimler kullanılarak coğrafi objeler arasındaki temel statik mekânsal ilişkiler yakalanır.

Soru 25

Raster ve vektör veri modellerininin kendilerine özgü bazı avantaj - dezavantajları vardır. Verilen bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi bu modellerin avantaj ya da dezavantajları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür.
B
Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır.
C
Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir.
D
Vektör veriler daha hassastır.
E
Ağ analizlerinde raster veri tercih edilir.
Açıklama:
Raster ve vektör veri modellerininin kendilerine özgü bazı avantaj - dezavantajları
vardır. Listelemek gerekirse bunlar;
• Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür.
• Bazı konumsal analizleri raster verilerle yapmak daha kolaydır.
• Ağ analizlerinde vektör veri tercih edilir.
• Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir.
• Vektör veriler daha hassastır.
• Vektör verilerde iligli konumsal nesnelerin öznitelik bilgilerine ulaşma ve güncelleme daha kolaydır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde yapılan modelleme çalışmalarında kullanılan başlıca analiz yöntemleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Çakıştırma
C
Yakınlık analizi
D
Coğrafi analiz
E
Ağ analizi
Açıklama:
Konumsal veri modelleri yardımıyla gerçek dünyayı modellemenin en temel sebebi, gerçek dünyadaki bir soruna çözüm bulabilmek amacıyla çeşitli analizleri yapabilmektir. Günümüzde yapılan modelleme çalışmalarında kullanılan başlıca analiz yöntemleri şu şekildedir:
1. Sorgulama
2. Çakıştırma
3. Yakınlık analizi
4. Ağ analizi
5. Yüzey analizleri:
6. Grid analizi
7. İstatiksel analizler

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi başlıca veri sağlama yöntemlerinden değildir?

Seçenekler

A
Mevcut sayısal verilerin temini ve dönüştürülmesi
B
Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - tarama
C
Coğrafi şekilleri yorumlama
D
Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - sayısallaştırma
E
Arazi ölçümleri
Açıklama:
Başlıca veri temin etme yöntemleri şunlardır:
Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - tarama,Arazi ölçümleri,Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - sayısallaştırma,Mevcut sayısal verilerin temini ve dönüştürülmesi...

Soru 28

Konumsal veri modelinin en yaygın kullanılan tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Spagetti veri modeli
B
Topolojik veri modeli
C
Konumla ilişkili veri modeli
D
Konumsal veritabanı modeli
E
Öznitelikli veri modeli
Açıklama:
Konumsal veri modelinin en yaygın kullanılan tipi topolojik veri modelidir. Topolojik veri modeli objelerin koordinat bilgileri dışında içindelik, dışındalık, komşuluk, yön, bağlantı özellikleri, çakışıklık, birbirleriyle diğer ilişkileri gibi topolojik özelliklerin de kaydedilmesine olanak sağlar.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanı modelinin avantajları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Topolojik modelden kaçınırlar.
B
Tüm konumsal veriler tek ve merkezî bir veritabanı üzerinde tutulabilir
C
Veri girişi ve güncelleme işlemleri kullanıcı hataları daha aza indirilerek yapılabilir.
D
Konumsal nesneler kolaylıkla platformlar arası taşınabilir, diğer veritabanı sistemleri ile entegre olabilirler.
E
Harita üzerinde bulunan konumsal nesnelerin gösterimi dinamiktir ve birçok kullanıcı konumsal veriye aynı anda ulaşabilir ve güncelleyebilir.
Açıklama:
Konumsal veritabanı modelinin avantajları şu şekilde sıralanabilir:
• Tüm konumsal veriler tek ve merkezî bir veritabanı üzerinde tutulabilir.
• Veri girişi ve güncelleme işlemleri kullanıcı hataları daha aza indirilerek yapılabilir.
• Konumsal nesneler kolaylıkla platformlar arası taşınabilir, diğer veritabanı sistemleri ile entegre olabilirler.
• Konumsal nesneler hem topolojik, hem de ilişkileri ile birlikte tanımlanırlar.
• Harita üzerinde bulunan konumsal nesnelerin gösterimi dinamiktir ve birçok kullanıcı konumsal veriye aynı anda ulaşabilir ve güncelleyebilir

Soru 30

İşlenmemiş gerçekler ve malzemeler, aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
veri
B
bilişim
C
derleme
D
sanal gerçeklik
E
bilgi
Açıklama:
veri . sf. 4. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

Hücreler şeklindeki veri tipi aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
bulut
B
raster
C
geometrik
D
vektör
E
küresel
Açıklama:
raster. sf. 4. Doğru cevap B'dir.

Soru 32

Çizgi için kullanılan veri tipi aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
raster
B
geometrik
C
küresel
D
bulut
E
vektör
Açıklama:
vektör. sf. 4. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi veri tipidir ?

Seçenekler

A
bulut
B
vektör
C
öznitelik
D
küme
E
raster
Açıklama:
öznitelik. sf. 6. Doğru cevap C'dir.

Soru 34

Yeryüzü üzerinde yer alan bir nesnenin temsil edilmesi için bir yöntem ortaya konması, aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
modelleme
B
sentez
C
çözümleme
D
analiz
E
planlama
Açıklama:
modelleme. sf. 6. Doğru cevap A'dır.

Soru 35

Yeryüzündeki objelerin benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterildiği model aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
uygunluk
B
geçişli
C
küme
D
gösterimli
E
süreç
Açıklama:
gösterimli. sf. 8. Doğru cevap D'dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi raster veride belirleyicidir ?

Seçenekler

A
renk
B
geometri
C
algoritma
D
derinlik
E
piksel boyutu
Açıklama:
piksel boyutu. sf. 9. Doğru cevap E'dir.

Soru 37

Sürekli vektör verilerin ifadesini kolaylaştırmak için aşağıdakilerden hangisi gerekir ?

Seçenekler

A
kesikleştirme
B
dönüşüm
C
enterpolasyon
D
çevrim
E
benzetişim
Açıklama:
enterpolasyon (ara değer bulma). sf. 9. Doğru cevap C'dir.

Soru 38

Optimum koridor belirleme, aşağıdaki analizlerden hangisinin bir çeşididir ?

Seçenekler

A
B
yüzey
C
çakışma
D
grid
E
yakınlık
Açıklama:
grid (kafes) ; optimum : en uygun, en iyi. sf. 13. Doğru cevap D'dir.

Soru 39

Konumsal verilerin nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalı veri modeli, aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
konumsal veritabanı
B
spagetti
C
vektör
D
raster
E
konumla ilişkili
Açıklama:
spagetti. sf. 15. Doğru cevap B'dir.

Soru 40

I. Demografik veriler
II. İstihdam durumu
III. Jeolojik yapı
IV. Barajlar
V. Mühendislik ve sanat yapıları
Yukarıdakilerden hangileri kültürel çevre ile ilgili kavramlardır?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, IV
E
IV, V
Açıklama:
Fiziksel çevre insan eliyle şekillenmiş çevre olup tüm mühendislik ve sanat yapıları, yollar, barajlar, binalar vb. her şey fiziksel çevrenin altında irdelenmektedir. Doğal çevre çevrenin doğal karakterleri ile ilgili olup doğal çevre özellikleri eğim, bakı vb. gibi topografik yapı, jeolojik yapı, hidrolojik yapı, jeomorfolojik yapı, iklim durumu vb. başlıklar altında değerlendirilebilir. Kültürel çevre ise, çevre içinde insana dair tüm özellikleri kapsamaktadır ki, buna örnek olarak demografik verileri, eğitim, istihdam durumu vb verileri vermek mümkündür. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Veri ve bilgi kavramları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Veri, bilgiyi elde etmek için kullanılan işlenmemiş gerçekler ve malzemelerdir.
B
Bilgi, bir amaç doğrulusunda işlenmiş veridir.
C
Verinin bilgiye dönüşmesi için güvenilir, doğru ve eksiksiz olması gerekir.
D
Veri, bilginin yapıtaşı olduğu için her veri bilgiye dönüştürülebilir.
E
Veri, bilgiye ulaşmak için kullanılan sistemli gerçekler bütünü, her türlü işaret, harf ve rakamlar topluluğudur.
Açıklama:
Veri, bilginin oluşması için mutlaka gerekli olmakla birlikte her veri bilginin oluşturulmasında kullanılamaz. Doğru cevap D'dir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisinin vektör verilerden nokta ile gösterilmesi daha mantıklıdır?

Seçenekler

A
Toprak poligonları
B
Elektrik direkleri
C
Yollar
D
Eş yükselti eğrileri
E
Parsel alanı
Açıklama:
Elektrik direklerini nokta; yollar ve eş yükselti eğrilerini çizgi; parsel alanı ve toprak poligonlarını da poligon şeklinde göstermek daha mantıklıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi bir gölün konumsal verisi ile ilgili bir bilgidir?

Seçenekler

A
Gölün derinliği
B
Gölün kapladığı alan
C
Gölün coğrafi lokasyonu
D
Göl suyunun niteliği
E
Gölün yaşı
Açıklama:
Konumsal veriler yeryüzündeki herhangi bir nesnenin coğrafi olarak nerede olduğunu, yani coğrafi konumunu belirlemek için kullanılır. Öznitelik verisi ise konumsal nesne ile ilişkili konum bilgisi içermeyen özelliklerin her biridir. Doğru cevap C'dir.

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi gösterimli (representation) modeller ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Gösterimli modellerde tanımlanan coğrafi objeler arasındaki etkileşimi tanımlayan daha karmaşık problemleri ifadede kullanılırlar.
B
En zor kısmı seçilen alan için uygun kriterlerin ve bu kriterlere verilecek ağırlık değerlerinin belirlenmesi aşamasıdır.
C
Birtakım kriterler belirlenip bu kriterleri sağlayan farklı tabakalardaki objeler kullanılarak istenilen uygunlukta yerler bulmamıza yardımcı olurlar.
D
En uygun lokasyonu bulmakta kullanılırlar (iş yeri, okul, arazi doldurma, acil durum boşaltım bölgesi vb.)
E
Yeryüzündeki objeler (binalar, akarsular, ormanlar vb.) benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterilirler.
Açıklama:
Gösterimli (representation) modellerde yeryüzündeki objeler (binalar, akarsular, ormanlar vb.) benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterilirler. Bu gösterimler kullanılarak coğrafi objeler arasındaki temel statik mekânsal ilişkiler yakalanır. Doğru cevap E'dir.

Soru 45

I. Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür.
II. Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır.
III. Ağ analizlerinde raster veri tercih edilir.
IV. Vektör veri yapısı, raster veriye göre daha basittir.
V. Raster veriler daha hassastır.
Raster ve vektör veri modelleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, IV
E
IV, V
Açıklama:
Ağ analizlerinde vektör veri tercih edilir. Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir. Ayrıca vektör veriler daha hassastır. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 46

Raster veri modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Raster veri, grafik nesneleri hücrelere bağlı olarak temsil eder.
B
Raster veride her piksel konum ve o konumun özniteliğine bağlı farklı bir renk ya da renk tonuyla değer alır.
C
Raster veri nicel analizlere uygundur.
D
Raster veride çözünürlük değeri küçüldükçe nesnelerin ayırt edilebilirliği artacaktır.
E
Raster veri modeli en temel şekliyle nokta, çizgi ve poligon şeklinden oluşur.
Açıklama:
Vektör veri modeli en temel şekliyle üç ana gösterim şeklinden oluşur. Bunlar nokta, çizgi, poligon olarak sıralanabilir. Raster veri modeli ise piksellerden oluşur. Doğru cevap E'dir.

Soru 47

Kara yolları, uçuş rotaları, enerji nakil hatları ve akarsu ağları gibi çizgisel özellikte ve ağ yapısına sahip sistemler üzerinde, en kısa, en hızlı, en ekonomik ve uygun rotaların belirlenmesinde hangi analiz kullanılır?

Seçenekler

A
Yakınlık analizi
B
Ağ analizi
C
Yüzey analizi
D
Grid analizi
E
İstatistiksel analiz
Açıklama:
Ağ analizi (network analysis), kara yolları, uçuş rotaları, enerji nakil hatları ve akarsu ağları gibi çizgisel özellikte ve ağ yapısına sahip sistemler üzerinde, en kısa, en hızlı, en ekonomik ve uygun rotaların belirlenmesinde kullanılan bir analizdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 48

Uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları ile kentsel gelişimin zamansal değişiminin gözlenmesi ne tür bir veri temin etme yöntemidir?

Seçenekler

A
Mevcut sayısal verilerin temini ve dönüştürülmesi
B
Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - tarama
C
Arazi ölçümleri
D
Uzaktan algılama - fotogrametrik veri toplama
E
Küresel konumlandırma sistemi (GPS-GNSS)
Açıklama:
Uzaktan algılama - fotogrametrik veri toplamada uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları önemli veri kaynaklarındandır. Bu veri kaynakları sayesinde topografya özellikleri, mevcut alan kullanımının ve kentsel gelişimin zamansal değişimi, bitki örtüsü, yer altı ve yer üstü zenginlikleri, arkeolojik zenginlikler vs. hakkında bilgi edinilebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 49

I. Bu model, blgisayar destekli tasarım (CAD) teknolojisinin paralelinde ortaya çıkmış olup konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalıdır.
II. Bu modelde konumsal nesnelerin birbirleri ile olan ilişkileri gösterilememekte olup kayıt ve gösterim nesne bazında yapılabilmektedir.
III. Bu modelde grafik nesneler ayrı bir CAD dosyası benzeri bir yapıda değil doğrudan doğruya veritabanı içinde öznitelik verileriyle birlikte aynı tablo içinde saklanır.
IV. Bu model öznitelik verileri ile konumsal verilerin arasındaki entegrasyon sorununu ortadan kaldırmak amacıyla konumsal nesnelerin şekil ve koordinat verilerinin, veritabanı kayıtlarında tutulması esasına dayanır.
V. Bu modelde konumsal veri ile öznitelik verileri birlikte tutulmakta, ayrıca nesnelerin birbirleri ile olan ilişkileri de model içinde yer almaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Konumsal Veritabanı (Geodatabase) Modeli ile ilgilidir?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, IV
E
IV, V
Açıklama:
I ve II no'lu ifadeler Spagetti veri modeli, V no'lu ifade de konumla ilişkili veri modeli ile ilgilidir. Yalnızca III ve IV no'lu ifadeler konumsal veritabanı (geodatabase) modeli ile alakalıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 50

“Bu yapının yüksekliği 30 metredir.” ifadesinde veri hangisidir?

Seçenekler

A
30
B
Metre
C
Bu
D
Yapı
E
Yükseklik
Açıklama:
“Bu yapının yüksekliği 30 metredir.” ifadesi bilgi olarak nitelendirilir. Buradaki “30” rakamı bu yapının yüksekliği hakkındaki bilgiyi temsil eden veridir.

Soru 51

Coğrafi bilginin bilgisayar ortamında temsil biçimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Coğrafi bilgi
B
Coğrafi veri
C
Coğrafi konum
D
Coğrafi nokta
E
Coğrafi uzunluk
Açıklama:
Coğrafi bilgi sistemleri dâhilinde düşündüğümüzde coğrafi veri, coğrafi bilginin bilgisayar ortamında temsil biçimidir. Coğrafi bilgi, bilgisayar ortamında, nokta, çizgi, alan şeklinde vektör veri biçiminde; hücreler şeklinde raster veri biçiminde temsil edilebilir.

Soru 52

I. Konumsal veri
II. Öznitelik veri
III. Raster veri
Yukarıdakilerden hangileri coğrafi bilgi sistemlerine girdi teşkil eden veri grupları arasındadır?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Temelde coğrafi bilgi sistemlerine girdi teşkil eden verileri iki ana grupta gruplandırılması mümkündür:
• Konumsal veri
• Öznitelik verisi.

Soru 53

'Gösterimli modellerde tanımlanan coğrafi objeler arasındaki etkileşimi tanımlayan daha karmaşık problemleri ifadede kullanılır. Yapılması düşünülen bir barajın arkasındaki taşma alanının belirlenmesi, denizdeki petrol sızıntısının sahile gelerek zarar verme riskinin belirlenmesi veya bir orman yangınının yayılma alanının tahminini belirleme gibi süreç ihtiva eden karmaşık olayların modellenmesidir.'
Yukarıda tanımı verilen model türü hangisidir?

Seçenekler

A
Uyumsuzluk modelleri
B
Uygunluk modelleri
C
Gösterimsiz modeller
D
Süreç modelleri
E
Gösterimli modeller
Açıklama:
Süreç modelleri gösterimli modellerde tanımlanan coğrafi objeler arasındaki etkileşimi tanımlayan daha karmaşık problemleri ifadede kullanılır. Yapılması düşünülen bir barajın arkasındaki taşma alanının belirlenmesi, denizdeki petrol sızıntısının sahile gelerek zarar verme riskinin belirlenmesi veya bir orman yangınının yayılma alanının tahminini belirleme gibi süreç ihtiva eden karmaşık olayların modellenmesidir.

Soru 54

Raster ve vektör veri modellerininin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajları göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?

Seçenekler

A
Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür
B
Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır.
C
Ağ analizlerinde vektör veri tercih edilir
D
Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir
E
Raster verilerde iligli konumsal nesnelerin öznitelik bilgilerine ulaşma ve güncelleme daha kolaydır
Açıklama:
Raster ve vektör veri modellerinin kendilerine özgü bazı avantaj - dezavantajları vardır. Bunlar;
• Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür.
• Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır.
• Ağ analizlerinde vektör veri tercih edilir.
• Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir.
• Vektör veriler daha hassastır.
• Vektör verilerde iligli konumsal nesnelerin öznitelik bilgilerine ulaşma ve güncelleme daha kolaydır.

Soru 55

I. Nokta
II. Poligon
III. Çizgi
Yukarıdakilerden hangileri vektör veri modeli gösterim şekillerindendir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Vektör veri modeli en temel şekliyle üç ana gösterim şeklinden oluşur. Bunlar nokta, çizgi, poligon olarak sıralanabilir.

Soru 56

En yaygın olarak kullanılan analiz yöntemlerinden birisi olan bu yöntemde aynı alana ait farklı veri katmanları üst üste bindirilerek yeni haritalar elde edilir. Bu işlem sadece basit bir pafta birleştirme işlemi olmayıp bu işlem sonunda çeşitli veri setlerini içeren kompozit haritalar oluşturulur.
Yukarıda sözü edilen konumsal veri modelleri yardımıyla yapılan analiz türü hangisidir?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Çakıştırma
C
Yüzey analizleri
D
Ağ analizi
E
Yakınlık analizi
Açıklama:
Çakıştırma, en yaygın olarak kullanılan analiz yöntemlerinden birisi olan bu yöntemde aynı alana ait farklı veri katmanları üst üste bindirilerek yeni haritalar elde edilir. Bu işlem sadece basit bir pafta birleştirme işlemi olmayıp bu işlem sonunda çeşitli veri setlerini içeren kompozit haritalar oluşturulur.

Soru 57

Kara yolları, uçuş rotaları, enerji nakil hatları ve akarsu ağları gibi çizgisel özellikte ve ağ yapısına sahip sistemler üzerinde, en kısa, en hızlı, en ekonomik ve uygun rotaların belirlenmesinde kullanılan analizin adı nedir?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Grid analizi
C
Ağ analizi
D
Çakıştırma
E
Yakınlık analizi
Açıklama:
Ağ analizi (network analysis), kara yolları, uçuş rotaları, enerji nakil hatları ve akarsu ağları gibi çizgisel özellikte ve ağ yapısına sahip sistemler üzerinde, en kısa, en hızlı, en ekonomik ve uygun rotaların belirlenmesinde kullanılan bir analizdir.

Soru 58

I. Arazi ölçümleri
II. Uzaktan algılama
III. Küresel konumlandırma sistemleri
Yukarıdakilerden hangileri konumsal veri kaynakları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Soru sayfa 13 ve 14 derlenerek oluşturulmuştur.
Verilen seçeneklerin tamamı konumsal veri kaynakları arasındadır.

Soru 59

I. Spagetti veri modeli
II. Konumla ilişkili veri modeli
III. Konumsal veritabanı modeli
Yukarıdakilerden hangileri konumsal veritabanının coğrafi bilgi sistemlerinde veritabanında tutulma şekillerindendir?
.

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Konumsal veritabanının coğrafi bilgi sistemlerinde veritabanında tutulma prensibine ve grafik nesnelerle, öznitelik verilerinin bir arada tutulma şekline göre üç temel grupta ifade edilmesi mümkündür. Bunlar;
• spagetti veri modeli
• konumla ilişkili veri modeli (georelational)
• konumsal veritabanı (geodatabase) modeli olarak sıralanabilir.

Soru 60

Bilgiyi elde etmek için kullanılan işlenmemiş gerçekler ve malzemeler anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Poligon
D
Veri
E
Vektör
Açıklama:
Veri, temel anlamda bilgiyi elde etmek için kullanılan işlenmemiş gerçekler ve malzemelerdir.

Soru 61

Coğrafi bilginin bilgisayar ortamında, hücreler şeklinde temsil edilen veri birimi hangisidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Alan
D
Raster
E
Vektör
Açıklama:
Coğrafi bilgi, bilgisayar ortamında, nokta, çizgi, alan şeklinde vektör veri biçiminde; hücreler şeklinde raster veri biçiminde temsil edilebilir

Soru 62

Coğrafi bilgi sistemlerine girdi teşkil eden veri tiplerini iki ana grupta gruplandırmamız mümkündür. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu iki veri tipi doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Vektör veri - Raster veri
B
Konumsal veri - Öznitelik verisi
C
Alansal veri - Noktasal veri
D
Noktasal veri - Çizgisel veri
E
Alansal veri - Çizgisel veri
Açıklama:
Bu bağlamda temelde coğrafi bilgi sistemlerine girdi teşkil eden verileri iki ana grupta gruplandırmamız mümkündür: • Konumsal veri • Öznitelik verisi

Soru 63

Yeryüzündeki objelerin (binalar, akarsular, ormanlar vb.) benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterildiği model türü hangisidir?

Seçenekler

A
Gösterimli Model
B
Uygunluk Modeli
C
Süreç Modeli
D
Raster veri modeli
E
Vektör veri modeli
Açıklama:
Gösterimli (representation) modeller: Yeryüzündeki objeler (binalar, akarsular, ormanlar vb.) benzer özelliklere göre kategorize edilerek tabakalarla gösterilirler.

Soru 64

Yapılması düşünülen bir barajın arkasındaki taşma alanının belirlenmesi, denizdeki petrol sızıntısının sahile gelerek zarar verme riskinin belirlenmesi gibi süreç ihtiva eden karmaşık olayların modellenmesinde hangi model türü kullanılır?

Seçenekler

A
Gösterimli Modeller
B
Uygunluk Modelleri
C
Süreç Modelleri
D
Raster veri modeli
E
Vektör veri modeli
Açıklama:
Süreç (process) modelleri: Süreç modelleri gösterimli modellerde tanımlanan coğrafi objeler arasındaki etkileşimi tanımlayan daha karmaşık problemleri ifadede kullanılır. Yapılması düşünülen bir barajın arkasındaki taşma alanının belirlenmesi, denizdeki petrol sızıntısının sahile gelerek zarar verme riskinin belirlenmesi veya bir orman yangınının yayılma alanının tahminini belirleme gibi süreç ihtiva eden karmaşık olayların modellenmesidir

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi vektör verinin avantajlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Veri güncelleştirme yapılmadan orijinal çözünürlüğünde gösterilebilmesi
B
Grafik olarak baskıya daha elverişli oluşu
C
Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilmesine olanak vermesi
D
Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıda olması
E
Kolay analiz edilebilmesi
Açıklama:
Şekil 1.6, Vektör verinin dezavantajları başlığı altında yer alan E seçeneği doğru cevaptır
Dezavantajlar Analiz edilmesi zordur, bu amaçla fonksiyonel veri takımlarına ihtiyaç vardır

Soru 66

Raster ve Vektör veri tiplerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Raster verilerin boyutları vektör verilere göre daha büyüktür
B
Bazı konumsal analizleri (çakıştırma, yakınlık vb) raster verilerle yapmak daha kolaydır
C
Vektör veri yapısı, raster veriye göre daha basittir.
D
Ağ analizlerinde vektör veri tercih edilir
E
Vektör veriler daha hassastır
Açıklama:
Raster veri yapısı, vektör veriye göre daha basittir. C seçeneği yanlış ifade içerdiği için doğru cevaptır.

Soru 67

Ağaç, elektrik direği, kuyu, zirve noktası, verici vb. nesneler için uygun bir gösterim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Poligon
D
Vektör
E
Raster
Açıklama:
Nokta veri gösterimi ağaç, elektrik direği, kuyu, zirve noktası, verici vb. nesneler için uygun bir gösterim şekliyken, poligon veri gösterimi binalar, tarım alanları, ormanlar, göller, arsa sınırları vb. coğrafi varlıklar için uygun olacaktır. Ç

Soru 68

Aynı alana ait farklı veri katmanlarının üst üste bindirilerek yeni haritaların elde edildiği analiz türü hangisidir?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Yakınlık analizi
C
Çakıştırma
D
Yüzey analizleri
E
Grid analizi
Açıklama:
Çakıştırma: En yaygın olarak kullanılan analiz yöntemlerinden birisi olan bu yöntemde aynı alana ait farklı veri katmanları üst üste bindirilerek yeni haritalar elde edilir.

Soru 69

Konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalı olan veri modeli hangisidir?

Seçenekler

A
Konumla ilişkili veri modeli
B
Konumsal veritabanı modeli
C
Spagetti veri modeli
D
Uzaktan algılama modeli
E
Grid analizi
Açıklama:
Spagetti veri modeli 1900’lü yılların ikinci yarısında gelişmeye başlayan bilgisayar destekli tasarım (CAD) teknolojisinin paralelinde ortaya çıkmış olup konumsal verilerin CAD dosyaları içinde nokta, çizgi ve poligon olarak saklanması esasına dayalıdır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi gezegeni ve gezegeni oluşturan tüm sistemleri analiz edip sınırsız olan insan gereksinimlerini sınırlı kaynaklarla karşılamaya, bunları yönetmeye ve bu sınırlı kaynakların nasıl kullanılması, önceliklerin nasıl şekillendirilmesi gerektiğini belirlemeye yarayan sistemlere verilen addır?

Seçenekler

A
Coğrafi bilgi sistemleri
B
Karar destek sistemleri
C
İşletim bilgi sistemleri
D
Kaynak yönetim sistemleri
E
Ağ yönetim sistemleri
Açıklama:
Soruda geçen metin Coğrafi Bilgi Sistemlerinin genel tanımıdır.

Soru 71

raster Bir akarsu ve karayolunun modellendiği yukarıdaki şekilde hangi yöntem kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Raster veri modeli
B
Vektör veri modeli
C
Doğrusal programlama modeli
D
Elle çizim yöntemi
E
Serbest model
Açıklama:
Şekilde raster veri modeline örnek bir gösterim yer almaktadır.

Soru 72

vektör Bir akarsu ve karayolunun modellendiği yukarıdaki şekilde hangi yöntem kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Vektör veri modeli
B
Raster veri modeli
C
Doğrusal programlama modeli
D
Elle çizim yöntemi
E
Serbest model
Açıklama:
Şekilde vektör veri modeline ilişkin örnek yer almaktadır.

Soru 73

Bilgiye ulaşmak için kullanılan sistemli gerçekler bütünü, her türlü işaret, harf ve rakamlar topluluğuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Veri
B
Model
C
Konum
D
Çevre
E
Topoloji
Açıklama:
Sorudaki metinde yer alan ifade verinin genel tanımıdır.

Soru 74

Gezegenimizin ve gezegenimizdeki nesnelerin gerçeğe bağlı kalarak sembollerle basitleştirilmiş şekillerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Model
B
Bilgi
C
Veri
D
Sistem
E
Konum
Açıklama:
Soruda verilen metin coğrafi modelin tanımıdır.

Soru 75

Coğrafi bilgi sistemine eklenecek olan bir binanın koordinat değerleri hangi tip coğrafi veridir?

Seçenekler

A
Konumsal veri
B
Öznitelik verisi
C
Kaynak verisi
D
Girdi verisi
E
Çıktı verisi
Açıklama:
Koordinat değerleri konumsal veri tipleridir.

Soru 76

Coğrafi bilgi sistemine eklenecek bir binaya ait tür, yükseklik, yapım yılı gibi veriler hangi tip coğrafi veridir?

Seçenekler

A
Öznitelik verisi
B
Konumsal veri
C
Girdi verisi
D
Kaynak verisi
E
Çıktı verisi
Açıklama:
Nesnenin konumu dışındaki her türlü veri öznitelik verisidir.

Soru 77

Aşağıdakilerin hangisi doğada belli bir konumu ve biçimi olan somut veya soyut nesnelere ilişkin bilgiye verilen addır?

Seçenekler

A
Coğrafi bilgi
B
Varlık bilgisi
C
Kaynak bilgisi
D
Doğal bilgi
E
Çevre bilgisi
Açıklama:
Soruda geçen metin coğrafi bilginin tanımıdır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi vektör veri modelinde karayolu, demiryolu, akarsu gibi nesnelerin modellenmesinde kullanılan gösterim şeklidir?

Seçenekler

A
Çizgi
B
Poligon
C
Nokta
D
Hücre
E
Piksel
Açıklama:
Çizgi gösterim şekli karayolu, demiryolu, akarsu, sınır gibi nesnelerin modellenmesinde kullanılır.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi vektör veri modelinde binalar, ormanlar, su havzaları gibi coğrafi nesnelerin modellenmesinde kullanılan gösterim şeklidir?

Seçenekler

A
Poligon
B
Piksel
C
Çizgi
D
Hücre
E
Nokta
Açıklama:
Binalar, su havzaları gibi coğrafi nesnelerin modellenmesinde kullanılan gösterim şekli poligondur.

Soru 80

Yukarıda verilen veri tiplerinden 3 numara hangi tür veriyi göstermektedir?

Seçenekler

A
Alansal veri
B
Çizgisel Veri
C
Noktasal Veri
D
Raster veri
E
Vektör veri
Açıklama:

Soru 81

Aşağıdaki vektör veri örneklerinden hangisi nokta ile gösterilir?

Seçenekler

A
Yollar
B
Akarsular
C
Eşyükselti eğrileri
D
Ağaçlar
E
Elektrik hatları
Açıklama:
Coğrafi bilgi, bilgisayar ortamında, nokta, çizgi, alan şeklinde vektör veri biçiminde; hücreler şeklinde raster veri biçiminde temsil edilebilir (Şekil 1.1). Örneğin akarsular, yollar, elektrik hatları çizgi, binalar alan, ağaçlar nokta şeklinde temsil edilebilir (Şekil 1.2).

Soru 82

Yandaki şema ne tür veri yapısını göstermektedir?

Seçenekler

A
Raster
B
Vekrör
C
Alansal
D
Çizgisel
E
Noktasal
Açıklama:

Soru 83

Yanda verilen Vektör veri modelindeki gösterimde 4 numara neyi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Dizi
D
Poligon
E
Çoklu Çizgi
Açıklama:

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi vektör verinin avantajlarından bir değildir?

Seçenekler

A
Veri güncelleştirme yapılmadan orjinal çözünürlüğünde gösterilebilir
B
Yazıcı ve çizicilere (mürekkep püskürtmeli-lazer) uygun yapıdadır.
C
Grafik olarak baskıya daha elverişlidir (tasarımlanma açısından).
D
Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilebilmektedir.
E
Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıdadır.
Açıklama:

Vektör verinin avantajları;
- Veri güncelleştirme yapılmadan orjinal çözünürlüğünde gösterilebilir.
- Grafik olarak baskıya daha elverişlidir (tasarımlanma açısından).
- Hassas coğrafi konum bilgisi elde edilebilmektedir.
- Üzerinde değişiklik yapılmaya, ağ analizlerine, topolojik işlemlere uygun yapıdadır.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi "Nokta, çizgi poligon verinin çevresinde istenilen mesafe ve kademelerde zonlar oluşturulur." ifadesinin karşılayan analiz yöntemidir?

Seçenekler

A
Sorgulama
B
Çakıştırma
C
Ağ Analizi
D
Grid Analizi
E
Yakınlık Analizi
Açıklama:
3. Yakınlık analizi (proximity analysis): Yakınlık analizleri içerisinde en çok kullanılanı tek veya çoklu tampon bölge oluşturma (Buffer ve Multiple Ring Buffer) analizleridir. Bu analizde nokta, çizgi poligon verinin çevresinde istenilen mesafe ve kademelerde zonlar oluşturulur.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi "Atmosferin farklı katmanlarına yerleştirilen uydular yardımıyla yeryüzünde bulunulan konumu belirlemek" yoluyla veri temin etme yöntemini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Analog haritalardan sayısal haritaya dönüştürme - sayısallaştırma
B
Mevcut sayısal verilerin temini ve dönüştürülmesi
C
Uzaktan algılama - fotogrametrik veri toplama
D
Küresel konumlandırma sistemi
E
Arazi ölçümleri
Açıklama:
6. Küresel konumlandırma sistemi (GPS-GNSS): Atmosferin farklı katmanlarına yerleştirilen uydular yardımıyla yeryüzünde bulunulan konumu belirlemeye yarayan alete GPS denir. Başlangıçta sadece askerî amaçlarla kullanılan bu araç, zamanla günlük yaşamın vazgeçilmezi hâline gelmiştir. Modelleme yapılacak alan içerisinde belirlenen unsurların dağılışının belirlenmesinde GPS’den alınan koordinat bilgileri kullanılmaktadır. Alınan koordinat bilgileri noktasal bir veri kaynağı iken bu veriler CBS yazılımlarındaki jeoistatistik analizi araçları yardımıyla alansal veriler hâline getirilebilir. Bu işlemde alınan koordinatlı noktasal veri sayısının fazlalığı elde edilen alansal verinin gerçeğe yakınlığı üzerinde belirleyicidir. Şekil 1.13’te GPS sistemi örneklenmiştir. Son yıllarda GPS bir marka adı gibi kullanıldığından bu sisteme yaygın olarak GNSS denilmektedir.

Soru 87

Yanda verilen şema hangi modelde konumsal nesneyi göstermektedir?

Seçenekler

A
Georelational Model
B
Geodatabase Model
C
Spagetti Veri Modeli
D
CAD Veri Modeli
E
Analiz Veri Modeli
Açıklama:

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek veri -32,768 ile +32,767 arası bir tamsayı olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Uzun tamsayı
C
Tek ondalık sayı
D
Çift ondalık sayı
E
Metin
Açıklama:
Kısa tamsayı, girilecek veri -32,768 ile +32,767 arası bir tamsayı olur

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek veri -2,147,483,648 ile +2,147,483,647 arası bir tamsayı olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Uzun tamsayı
C
Tek ondalık sayı
D
Çift ondalık sayı
E
Metin
Açıklama:
Uzun tamsayı, girilecek veri -2,147,483,648 ile +2,147,483,647 arası bir tamsayı olur

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek değer ortalama -3.4x1038 ile +3.4 x1038 arası olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Uzun tamsayı
C
Tek ondalık sayı
D
Çift ondalık sayı
E
Metin
Açıklama:
Tek ondalık sayı, girilecek değer ortalama -3.4x1038 ile +3.4 x1038 arası olur

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek değer ortalama -1.7x10308 ile +1.7x10308 arası olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Uzun tamsayı
C
Tek ondalık sayı
D
Çift ondalık sayı
E
Metin
Açıklama:
Çift ondalık sayı, girilecek değer ortalama -1.7x10308 ile +1.7x10308 arası olur

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek veri alfanümerik bir dizi olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Uzun tamsayı
C
Tek ondalık sayı
D
Çift ondalık sayı
E
Metin
Açıklama:
Metin, girilecek veri alfanümerik bir dizi olur

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek veri tarih gösterim formunda olur?

Seçenekler

A
Tarih
B
Uzun Veri
C
Eşsiz tanım
D
Raster
E
Poligon
Açıklama:
Tarih,girilecek veri tarih gösterim formunda olur

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisinde ikili sayılardan (binary) oluşan uzun bir diziyi temsil eder. Görüntü ve özel veri tipleri için kullanılır?

Seçenekler

A
Tarih
B
Uzun Veri
C
Eşsiz tanım
D
Raster
E
Poligon
Açıklama:
Uzun Veri, ikili sayılardan (binary) oluşan uzun bir diziyi temsil eder. Görüntü ve özel veri tipleri için kullanılır

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisinde tire ile gruplanmış 32 karakterle tanımlanan referans sistemidir?

Seçenekler

A
Tarih
B
Uzun Veri
C
Eşsiz tanım
D
Raster
E
Poligon
Açıklama:
Eşsiz tanım, tire ile gruplanmış 32 karakterle tanımlanan referans sistemidir

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisinde konumsal nesne ile ilişkili bir raster görüntüyü konumsal veritabanı içinde saklamak için kullanılır?

Seçenekler

A
Tarih
B
Uzun Veri
C
Eşsiz tanım
D
Raster
E
Poligon
Açıklama:
Raster, konumsal nesne ile ilişkili bir raster görüntüyü konumsal veritabanı içinde saklamak için kullanılır

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi iki boyutlu alansal geometrik nesnedir?

Seçenekler

A
Tarih
B
Uzun Veri
C
Eşsiz tanım
D
Raster
E
Poligon
Açıklama:
Poligon, iki boyutlu alansal geometrik nesnedir

Soru 11

  1. nokta
  2. çizgi
  3. poligon
Yukarıdakilerden hangileri vektör veri modelinde yer yüzündeki olguları temsil eden özellikler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
Yalnız iii
D
i ve ii
E
i, ii ve iii
Açıklama:
Vektör veri modelinde yeryüzündeki olgular, sahip oldukları belirgin özellikler
göz önünde bulundurularak, nokta (point), çizgi (line) ya da poligon (polygon) olarak
temsil edilir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi vektör veri modelinde yeryüzündeki olguların temsilinde kullanılan nokta için söylenebilir?

Seçenekler

A
Sıralı bir x, y koordinat serisinden oluşmaktadır.
B
Belirli bir uzunluğa sahip geometrik nesneler için kullanılır.
C
Ölçeğe bağlı olarak alan ya da çizgi olamayacak kadar küçük nesneler için kullanılır.
D
İki boyutlu alansal geometrik nesnedir
E
Ölçeğe bağlı olarak çizgi ile gösterilemeyecek kadar geniş coğrafi biçimler için kullanılır
Açıklama:
Nokta (point): Nokta boyutsuz bir geometrik nesnedir. Ölçeğe bağlı olarak alan ya da çizgi olamayacak kadar küçük nesneler için kullanılır. x ve y koordinatlarından oluşan nokta, mutlak konum belirlemek için kullanılır. Her ne kadar boyutsuz olsa da harita üzerinde çeşitli semboller kullanılarak gösterilebilir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi vektör veri modelinde yeryüzündeki olguların temsilinde kullanılan poligon için söylenebilir?

Seçenekler

A
Ölçeğe bağlı olarak alan ya da çizgi olamayacak kadar küçük nesneler için kullanılır.
B
Ölçeğe bağlı olarak çizgi ile gösterilemeyecek kadar geniş coğrafi biçimler için kullanılır.
C
Boyutsuz bir geometrik nesnedir.
D
Çizgi ile temsil edilen nesneler ölçeğe göre nokta olamayacak kadar uzun, alan olamayacak kadar dar nesnelerdir.
E
Çizgi, sıralı bir x, y koordinat serisinden oluşan, belirli bir uzunluğa sahip
geometrik nesneler için kullanılır.
Açıklama:
Poligon (polygon): Poligon, iki boyutlu alansal geometrik nesnedir. Çizgiler tarafından sınırlandırılmış x, y koordinatlarından oluşur. Ölçeğe bağlı olarak çizgi ile gösterilemeyecek kadar geniş coğrafi biçimler için kullanılır. Poligon parsel, ada, toprak tipi veya göl gibi kapalı alanları tanımlar.

Soru 14

  1. Sıralı bir x, y koordinat serisinden oluşan, belirli bir uzunluğa sahip
    geometrik nesneler için kullanılır.
  2. Çizgi ile temsil edilen nesneler ölçeğe göre nokta olamayacak
    kadar uzun, alan olamayacak kadar dar nesnelerdir.
  3. İki boyutlu alansal geometrik nesnedir.
Yukarıdakilerden hangileri vektör veri modelinde yeryüzündeki olguları temsil eden çizginin özellikleri için söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
i ve ii
D
i, ii ve iii
E
Yalnız iii
Açıklama:
Çizgi (line): Çizgi, sıralı bir x, y koordinat serisinden oluşan, belirli bir uzunluğa sahip geometrik nesneler için kullanılır. Çizgi ile temsil edilen nesneler ölçeğe göre nokta olamayacak kadar uzun, alan olamayacak kadar dar nesnelerdir. Örneğin; akarsular, yollar, su boruları vb. vektör veri modelinde çizgi kullanılarak gösterilir.

Soru 15

Aşağıdaki ifadelerden hangisi konumsal nesneler ve geometriyle ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde vektör veriler konumsal nesne (feature) olarak adlandırılmaktadır.
B
Konumsal nesne kavramı nokta, çizgi ve poligon ile temsil edilen varlıkların biçimsel özelliklerini kapsayan daha geniş anlamlı bir kavram olarak tanımlanabilir.
C
Her coğrafi varlığın belirgin bir biçimi veya geometrisi olmak zorundadır.
D
Her konumsal nesne bir geometrik temsile sahip olmak zorundadır.
E
Bir konumsal nesne nokta, çizgi ve poligon geometrilerinden herhangi biriyle ifade edilebilir.
Açıklama:
Her coğrafi varlığın belirgin bir biçimi veya geometrisi olmak zorunda değildir

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi nokta, çizgi ve poligon dışında kullanılan diğer vektör veri tipleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Çoklu nokta
B
Çoklu yama
C
Etiket
D
Ölçüm
E
Mesafe
Açıklama:
Mesafe; nokta, çizgi ve poligon dışında kullanılan diğer vektör veri tipleri arasında değildir

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi çoklu nokta (multipoint) için söylenebilir?

Seçenekler

A
Noktanın konumuna hassas olarak ihtiyaç duyulmadığı durumlarda, ortak özniteliklere sahip, rastgele yerleştirilen noktalar grubudur.
B
Genellikle üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ya da hacim kaplayan bir nesnenin, dış yüzeyi ya da kabuğunu temsil etmek için kullanılan geometri tipidir.
C
Konumsal nesnesi açıklama gerektiren alanlarda kullanılan konumsal nesnedir.
D
Genellikle metin gösteriminde kullanılsa da zaman zaman grafik nesneler de içerebilir.
E
Uzunluk, mesafe gibi ölçümlerin, harita üzerine yazılmasını sağlar.
Açıklama:
Çoklu nokta (multipoint): Noktanın konumuna hassas olarak ihtiyaç duyulmadığı
durumlarda, ortak özniteliklere sahip, rastgele yerleştirilen noktalar grubudur. Ağaçlardan meydana gelen bir grup, nokta bulutu verileri gibi birden fazla noktadan meydana gelen noktalar bu geometri tipe örnek gösterilebilir

Soru 18

  1. konumsal nesnesi açıklama gerektiren alanlarda kullanılan
    konumsal nesnedir.
  2. Genellikle metin gösteriminde kullanılsa da zaman zaman grafik
    nesneler de içerebilir
  3. Etiketin bir konumsal nesne olarak kullanılmasının amacı, özellikle çok kullanıcılı ve çok fazla sayıda etikete sahip veritabanlarında performansı ve veri tutarlılığını korumaktır
Yukarıdakilerden hangiler etiket (annotation) için söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
i ve iii
D
ii ve iii
E
i, ii ve iii
Açıklama:
Etiket (annotation): Etiket konumsal nesnesi açıklama gerektiren alanlarda kullanılan konumsal nesnedir. Genellikle metin gösteriminde kullanılsa da zaman zaman grafik nesneler de içerebilir. Etiketin bir konumsal nesne olarak kullanılmasının amacı, özellikle çok kullanıcılı ve çok fazla sayıda etikete sahip veritabanlarında performansı ve veri tutarlılığını korumaktır

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi vektör verilerde konumsal referansla ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Konumsal nesnenin geometrisi (feature geometry) kartezyen koordinat sistemine göre saklanır.
B
Yeryüzünün küresel olması dolayısıyla yeryüzündeki varlıkların, harita düzlemine
aktarılması esnasında, konumlarının hesaplanabilmesi için matematiksel işlemler yapılması gereklidir.
C
Konumsal referans (spatial reference), konumsal nesnelerin yeryüzündeki
konumlarının iki boyutlu ortama ne şekilde aktarılacağını gösteren referans sistemidir.
D
Konumsal referans, metaveride tanımlanması gereken bir bilgidir.
E
Konumsal referansların aynı olması, iki nesne arasındaki ilişkilerde ölçüm hataları, geometri bozulmaları gibi sorunlara yol açar.
Açıklama:
Konumsal referansların farklı olması, iki nesne arasındaki ilişkilerde ölçüm hataları, geometri bozulmaları gibi sorunlara yol açar.

Soru 20

Öznitelik verileri tabloda, veri alanlarıyla temsil edilmektedir. Bu veri alanlarına yapılacak girişler için alan adı ve veri tipi tanımlanır.
Aşağıdaki veri alanları ve açıklamalarıyla ilgili yanlış bir eşleşme yapılmıştır?

Seçenekler

A
Metin (Text): Girilecek veri alfanümerik bir dizi olur.
B
Tarih (Date): Girilecek veri tarih gösterim formunda olur.
C
Uzun Veri (BLOB): İkili sayılardan (binary) oluşan uzun bir diziyi temsil eder.
Görüntü ve özel veri tipleri için kullanılır.
D
Eşsiz tanım (GUID- Globally Unique Identifier):Girilecek değer ortalama -3.4x1038 ile +3.4 x1038 arası olur.
E
Raster: Konumsal nesne ile ilişkili bir raster görüntüyü konumsal veritabanı içinde saklamak için kullanılır.
Açıklama:
Eşsiz tanım (GUID- Globally Unique Identifier): Tire ile gruplanmış 32 karakterle
tanımlanan referans sistemidir.

Soru 21

Doğrultusu, yönü ve uzunluğu belirli olan doğru parçasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Poligon
D
Vektör
E
Olgu
Açıklama:
Vektör, doğrultusu, yönü ve uzunluğu belirli olan doğru parçasıdır (TDK). Vektör kelimesi farklı disiplinlerde farklı anlamlara gelmektedir. Vektör grafik; noktalar ve bunları birbirine bağlayan yollar arasındaki matematiksel ilişki ile tanımlanır (http://www.sketchpad.net/basics1.htm). Vektör olarak oluşturulmuş nesnelerde, nesneyi tanımlayan matematiksel ifadelerden dolayı büyütme ve küçültme işlemlerinde görüntü kalitesi bozulmaz, yüksek hassasiyette işlem yapılabilir.

Soru 22

Genellikle üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ya da hacim kaplayan bir nesnenin, dış yüzeyi ya da kabuğunu temsil etmek için kullanılan geometri tipine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çoklu yama
B
Çoklu nokta
C
Etiket
D
Ölçüm
E
Vektör
Açıklama:
Çoklu yama (multipatch): Genellikle üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ya da hacim kaplayan bir nesnenin, dış yüzeyi ya da kabuğunu temsil etmek için kullanılan geometri tipidir. Üç boyutlu (three dimensions- 3D) binalar, su tablası, su kuyusu, vb coğrafi varlıklar için kullanılabilir

Soru 23

I. Geometrik kapsam bir konumsal nesnenin en büyük ve en küçük x, y değerlerini kapsayarak oluşturulur.
II. Her konumsal nesnenin bir geometrik kapsamı olmak zorunda değildir.
III. Geometrik kapsam aslında veritabanında konumsal dizin oluşturmak için kullanılır.
Yukarıda geometrik kapsam ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Geometrik kapsam bir konumsal nesnenin en büyük ve en küçük x, y değerlerini kapsayarak oluşturulmuş, kenarları koordinat sistemine paralel bir dikdörtgendir (Şekil 2.7). Her konumsal nesnenin bir geometrik kapsamı vardır. Bu, konumsal veritabanının performansını olumlu yönde etkileyen bir özelliktir. Geometrik kapsam aslında veritabanında konumsal dizin oluşturmak için kullanılır. CBS yazılımları bir konumsal nesneye ulaşırken, nesneyi oluşturan karmaşık geometrik yapının tüm noktalarının koordinat bilgilerini taramak yerine, oluşturulmuş geometrik kapsamı tek seferde bularak daha hızlı çalışabilmektedir.

Soru 24

İlişkisel ve topolojik işlemler sırasında, koordinatlar arasındaki en küçük mesafeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nesnenin geometrisi
B
Çözünürlük
C
Referans
D
Öznitelik
E
Hata payı
Açıklama:
Hata payı ilişkisel ve topolojik işlemler sırasında, koordinatlar arasındaki en küçük mesafeyi tanımlar (Zeiler and Murphy, 2010). İki nesne birbirlerine hata payından daha yakınsa nesnelerin koordinatları aynı olarak kabul edilir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisinde girilecek değer ortalama -1.7x10308 ile +1.7x10308 arası olur?

Seçenekler

A
Kısa tamsayı
B
Çift ondalik sayı
C
Metin
D
Uzun veri
E
Eşsiz tanım
Açıklama:
Çift ondalık sayı (Double): Girilecek değer ortalama -1.7x10308 ile +1.7x10308 arası olur.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi öznitelik veri tiplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Etiket
B
Tarih
C
Metin
D
Kısa tamsayı
E
Tek ondalık sayı
Açıklama:
Öznitelik verileri tabloda, veri alanlarıyla temsil edilir. Bu veri alanlarına yapılacak girişler için alan adı ve veri tipi tanımlanır. Bu sayede yapılacak girişler belirli standartlara sahip olmak zorunda bırakılır. • Kısa Tamsayı (Short integer): Girilecek veri -32,768 ile +32,767 arası bir tamsayı olur. • Uzun Tamsayı (long integer): Girilecek veri -2,147,483,648 ile +2,147,483,647 arası bir tamsayı olur. • Tek ondalık sayı (float): Girilecek değer ortalama -3.4x1038 ile +3.4 x1038 arası olur. • Çift ondalık sayı (Double): Girilecek değer ortalama -1.7x10308 ile +1.7x10308 arası olur. • Metin (Text): Girilecek veri alfanümerik bir dizi olur. • Tarih (Date): Girilecek veri tarih gösterim formunda olur. • Uzun Veri (BLOB): İkili sayılardan (binary) oluşan uzun bir diziyi temsil eder. Görüntü ve özel veri tipleri için kullanılır. • Eşsiz tanım (GUID- Globally Unique Identifier): Tire ile gruplanmış 32 karakterle tanımlanan referans sistemidir. • Raster: Konumsal nesne ile ilişkili bir raster görüntüyü konumsal veritabanı içinde saklamak için kullanılır

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi alt tiplerin dezavantajlarındandır?

Seçenekler

A
Alt tiplerin kullanımı, verilerin organizasyonunu sağlar.
B
Konumsal nesneler ve alt tipler arasında topoloji ve ilişki kuralları tanımlanamaz.
C
Her bir alt tip için öznitelik değer alanları kullanılabilir.
D
Her bir alt tip için özniteliklere ön tanımlı değerler atanabilir.
E
Alt tiplere farklı seviyelerde erişim kısıtlaması getirilemez.
Açıklama:
Alt Tiplerin Dezavantajları • Konumsal nesnelerin öznitelikleri farklıysa alt tip uygulanamaz. • Alt tiplere farklı seviyelerde erişim kısıtlaması getirilemez.

Soru 28

I. Yakınlık
II. Bitişiklik
III. Bağlanırlık
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri konumsal ilişkilerin tanımlanmasında kullanılan topolojinin temel ilkelerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bağlanırlık (connectivity), bitişiklik (adjacency) ve yakınlık (proximity) konumsal ilişkilerin tanımlanmasında kullanılan topolojinin üç temel ilkesidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisinde kaynak konumsal nesne tablosu, hedef konumsal nesne tablosundan bağımsız şekilde oluşturulabilir?

Seçenekler

A
İlişkilendirme
B
Birleştirme
C
Basit ilişki
D
Bileşik ilişki
E
Birden çoğa ilişki
Açıklama:
Basit ilişkide, ilişki tablosunda kaynak konumsal nesne tablosu, hedef konumsal nesne tablosundan bağımsız şekilde oluşturulabilir. Bu ilişkide kaynak tablodan bir konumsal nesne silinirse hedef tablodaki kayıt silinmez. Bu işlem sonucunda hedef konumsal nesne tablosunda “NULL” yani boş veri alanı oluşmuş olur. Örneğin bir elektrik direğini modelleyen konumsal nesne silinirse, onunla ilişkili olan transformatörler tablosunda sadece ilgili veri alanları silinecek, konumsal nesne korunacaktır.

Soru 30

Konumsal nesne tabloları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Konumsal nesne tablosu oluşturulurken ilk olarak ismi belirlenir.
B
Konumsal nesne tablosunun en önemli özelliklerinden biri, vektör tipi belirlenmeden tablonun oluşturulamayacağıdır.
C
Konumsal nesne tablosu oluşturulduktan sonra vektör tipi kesinlikle değiştirilemez.
D
Bir konumsal nesne tablosunda, farklı referanslara sahip konumsal nesneler bulunabilir.
E
Bir konumsal nesne tablosundaki tüm konumsal nesneler aynı öznitelik veri alanlarına sahip olmalıdır.
Açıklama:
Konumsal nesne tablolarının genel özellikleri aşağıdaki gibi listelenebilir:
  • Konumsal nesne tablosu oluşturulurken ilk olarak ismi belirlenir. Kullanılacak isim Türkçe veya özel karakterler içermemelidir. Ayrıca bir konumsal nesne tablosu, veritabanı içindeki başka bir tablo ile aynı adı paylaşmamalıdır.
  • Konumsal nesne tablosunun en önemli özelliklerinden biri, vektör tipi belirlenmeden tablonun oluşturulamayacağıdır. Konumsal nesne tablosu, sadece aynı vektör tipindeki konumsal nesneleri barındırabilir. Yani çizgi olarak tanımlanmış bir konumsal nesne tablosunda nokta ya da poligon konumsal nesneleri bulunamaz. Konumsal nesne tablosu oluşturulduktan sonra vektör tipi kesinlikle değiştirilemez.
  • Konumsal nesne tablosu, konumsal referansı belirlenmeden oluşturulamaz. Bir konumsal nesne tablosunda, farklı referanslara sahip konumsal nesneler bulunamaz. Vektör tiplerinden farklı olarak konumsal referans, konumsal nesne tablosu oluşturulduktan sonra değiştirilebilir.
  • Öznitelik değer alanları ve alt tipler konumsal nesne tabloları içerisinde oluşturulur.
  • Konumsal nesne tabloları oluşturulurken, öznitelik veri alanları tanımlanır. Bir konumsal nesne tablosundaki tüm konumsal nesneler aynı öznitelik veri alanlarına sahip olmalıdır. Tablo, bu alanlar tanımlanmasa da oluşturulabilir, değer alanları daha sonra eklenip çıkartılabilir veya silinebilir. Ancak bir değer alanı silinirse tablodaki tüm konumsal nesnelerdeki o alana ait veriler silineceği için veri kaybı olacaktır. Bu ilişkili diğer tabloları da etkileyeceği için dikkat edilmesi gereken bir noktadır.
  • Konumsal nesne tabloları arasında ilişkiler kurulabilir ve topoloji kuralları tanımlanabilir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi çizgiler tarafından sınırlandırılmış x, y koordinatlarından oluşan iki boyutlu alansal geometrik nesnedir?

Seçenekler

A
Poligon
B
Vektör
C
Grafik
D
Piksel
E
Çizgi
Açıklama:
Poligon, iki boyutlu alansal geometrik nesnedir. Çizgiler tarafından sınırlandırılmış x, y koordinatlarından oluşur. Ölçeğe bağlı olarak çizgi ile gösterilemeyecek kadar geniş coğrafi biçimler için kullanılır. Poligon parsel, ada, toprak tipi veya göl gibi kapalı alanları tanımlar

Soru 32

Genellikle üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ya da hacim kaplayan bir nesnenin, dış yüzeyi ya da kabuğunu temsil etmek için kullanılan geometri tipi hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Çoklu nokta
B
Çoklu çizgi
C
Çoklu uzay
D
Çoklu vektör
E
Çoklu yama
Açıklama:
Çoklu yamalar üç boyutlu (three dimensions- 3D) binalar, su tablası, su kuyusu, vb coğrafi varlıklar için kullanılabilir.

Soru 33

Yukarıdaki şekilde verilen numaralar hangi konumsal nesneye örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Vektör
B
Ölçüm
C
Etiket
D
Çoklu yama
E
Çoklu nokta
Açıklama:
Etiket konumsal nesnesi açıklama gerektiren alanlarda kullanılan konumsal nesnedir. Genellikle metin gösteriminde kullanılsa da zaman zaman grafik nesneler de içerebilir. Etiketin bir konumsal nesne olarak kullanılmasının amacı, özellikle çok kullanıcılı ve çok fazla sayıda etikete sahip veritabanlarında performansı ve veri tutarlılığını korumaktır. Şekildeki Parsel numaraları birer etiket konumsal nesnesidir.

Soru 34

Harita birimine göre, konumsal nesnenin x ve y koordinatları için belirlenen en küçük mesafeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Izgara
B
Çözünürlük
C
Nesnenin geometrisi
D
Geometrik kapsam
E
Konumsal referans
Açıklama:
Konumsal veritabanında çözünürlük, bir konumsal nesnenin konum ve geometri bilgisinin hangi hassasiyette saklanacağını belirler. Bir başka deyişle, harita birimine göre, konumsal nesnenin x ve y koordinatları için belirlenen en küçük mesafedir.

Soru 35

  1. Nokta
  2. Çizgi
  3. Veri Uzunluğu
  4. Poligon
  5. Otomatik değer
  6. Kısa tamsayı
Verilenlerden hangisi ya da hangileri Konumsal nesne veri tiplerindendir?

Seçenekler

A
I ve III
B
I, II, V
C
I, II, IV
D
II, IV, VI
E
II, IV, V
Açıklama:

Soru 36

Bir konumsal nesne tablosunda "Yol" ana alanı için hangisi alt tip olabilir?

Seçenekler

A
Direk
B
Kaldırım
C
Asfalt
D
Sokak
E
Bina
Açıklama:
Konumsal nesneler ve alt tipler arasında topoloji ve ilişki kuralları tanımlanabilir. Örneğin, çıkmaz sokak alt tipine sahip nesneler dışındaki sokak konumsal nesnelerinin, diğer sokak konumsal nesneleriyle sadece sonlarından bağlanması bu kurallar yardımıyla sağlanabilir.

Soru 37

"........................... için kodlama mantığı, veri girişine bir standart getireceği için veri tutarlılığı sağlayacaktır. ........ için kodlama mantığı ise aynı konumsal nesne tablosunda, aynı geometrik tip ve özniteliklere sahip farklı varlıkların modellenmesini sağlar."
Verilen açıklamada boşluklara sırasıyla hangi ikili getirilmelidir?

Seçenekler

A
Alt tip - Konumsal alan
B
Kodlanmış değer alanı - Alt tip
C
Bağımsız konumsal nesne - Alt alan
D
Değer alanı - Konumsal nesne
E
Alt değer - Konumsal alan
Açıklama:
Kodlanmış değer alanındaki kodlama mantığı, veri girişine bir standart getireceği için veri tutarlılığı sağlayacaktır. Alt tipteki kodlama mantığı ise aynı konumsal nesne tablosunda, aynı geometrik tip ve özniteliklere sahip farklı varlıkların modellenmesini sağlar.

Soru 38

  1. Bağlanırlık
  2. Güvenilirlik
  3. Bitişiklik
  4. Özgünlük
  5. Yakınlık
Topolojinin temel ilkeleri yukarıda verilenlerden hangileridir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve V
D
III, IV, V
E
I, II, IV
Açıklama:
Konumsal ilişkiler matematiğin bir dalı olan topoloji ile tanımlanmaktadır. Bağlanırlık (connectivity), bitişiklik (adjacency) ve yakınlık (proximity) konumsal ilişkilerin tanımlanmasında kullanılan topolojinin üç temel ilkesidir.

Soru 39

"Bir öğrenci birden fazla ders alabilir. Bir dersi de birden fazla öğrenci alabilir." ifadesi hangi tür ilişki için bir örnek olabilir?

Seçenekler

A
Çoktan çoğa
B
Çoktan aza
C
Azdan çoğa
D
Bire bir
E
Birden çoğa
Açıklama:
Çoktan-çoğa ilişki birden-çoğa ilişkinin iki yönlü olma durumudur. Örnek olarak bir öğrencinin birden fazla ders alabilmesi ve bir derse de birden fazla öğrencinin girebilmesi gösterilebilir.

Soru 40

"İlişki Tablosu Oluşturma Basamakları" hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.
B
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.
C
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
D
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.
E
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.
Açıklama:
  • İlişki tablo adı tanımlanır.
  • Kaynak konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • Hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirlenir.
  • İlişki tipi belirlenir.
  • Tablolar arası ilişki belirlenir (bire-bir, birden-çoğa veya çoktan-çoğa).
  • Kurulan ilişki için birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirlenir.
  • Çoktan çoğa ilişkilerde özniteliklerin tutulması için ek veri alanı oluşturulup oluşturulmayacağı belirlenir.

Soru 41

Akarsu, yol ve su boruları vektör veri modelinde hangi sembol ile temsil edilir?

Seçenekler

A
Çizgi
B
Prizma
C
Çoklu nokta
D
Poligon
E
Nokta
Açıklama:
Akarsu, yol ve su boruları vektör veri modelinde çizgi şeklinde gösterilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi alt tiplerin avantajlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Alt tip kullanımı veritabanının çalışma performansını arttırır.
B
Alt tiplere farklı seviyelerde erişim kısıtlaması yoktur.
C
Alt tiplerin kullanımı verilerin organizasyonunu sağlar.
D
Her bir alt tip için öznitelik değer alanları kullanılabilir.
E
Konumsal nesne tablosu içinde yeni nesneler oluşturulurken her bir alt tip için özniteliklere ön tanımlı değerler atanabilir.
Açıklama:
B seçeneğinde yer alan alt tiplere farklı seviyelerde erişim kısıtlaması getirilmez ifadesi alt tipler için bir dezavantajdır. Diğer şıklarda yer verilen ifadeler ise alt tip kullanımının avantajlarını göstermektedir. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 43

I. Bağlanırlık
II. Bitişiklik
III. Tanımlayıcılık
IV.Yakınlık
Yukarıdakilerden hangileri konumsal ilişkilerin tanımlanmasında kullanılan topolojinin temel ilkelerini ifade eder?

Seçenekler

A
II, III ve IV
B
I, II ve IV
C
Yalnız IV
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Konumsal ilişkilerin tanımlanmasında kullanılan topolojinin üç temel ilkesi vardır. Bunlar: bitişiklik, yakınlık ve bağlanırlık. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.

Soru 44

I. Tüm ilişki türlerini destekler.
II. Tabloları veri tutarlılığına zorlar.
Yukarıda özellikleri verilen konumsal veritabanı platformunda kullanılan yöntem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ayrıştırma
B
Birleştirme
C
Bitiştirme
D
İlişkilendirme
E
İlişki tabloları
Açıklama:
I. Tüm ilişki türlerini destekler.
II. Tabloları veri tutarlılığına zorlar.
Yukarıda özellikleri verilen konumsal veritabanı platformunda kullanılan yöntem türü ilişki tablolarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 45

Konumsal nesne tablolarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kullanılacak isim Türkçe veya özel karakterler içerebilir.
B
Konumsal nesne tablosunda, aynı referanslara sahip konumsal nesneler bulunamaz.
C
Konumsal nesne tablosu oluşturulduktan sonra vektör tipi değiştirilebilir.
D
Konumsal nesne tablosundaki tüm konumsal nesneler farklı öznitelik veri alanlarına sahip olabilir.
E
Vektör tipi belirlenmeden tablo oluşturulamaz.
Açıklama:
E şıkkında yer alan Konumsal nesne tablosunun vektör tipi belirlenmeden oluşturulamayacağı ifadesi konumsal nesne tablosunun en önemli özelliğidir. Dolayısıyla konumsal nesne tablolarına ilişkin doğru bir ifadedir. Diğer maddelerde yer alan ifadeler yanlıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 46

I. Kaynak ve hedef konumsal nesne tablosu ya da öznitelik tablosu belirleme
II. İlişki tablo adı tanımlama
III. İlişki tipi (basit/bileşik) belirleme
IV. Birincil (primary) ve yabancı (foreign) anahtarlar belirleme
V. Tablolar arası ilişki belirleme (bire-bir, birden-çoğa, çoktan-çoğa)
İlişki tablosu oluştururken yukarıdaki basamaklar hangi sırayla izlenir?

Seçenekler

A
II-III-V-IV-I
B
III-II-V-I-IV
C
II-III-V-IV-I
D
II-I-III-V-IV
E
III-V-IV-II-I
Açıklama:
İlişki tablosu oluşturulurken D şıkkında belirtilen basamaklar sırasıyla takip edilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 47

I. Konumsal nesnenin en büyük ve en küçük x, y koordinat değerlerini kapsayarak oluşturulmuş bir dikdörtgendir.
II. Her konumsal değerin sahip olduğu bir özelliktir.
III. Veritabanında konumsal dizin oluşturmak için kullanılır.
Yukarıda özellikleri belirtilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geometrik Kapsam
B
Konumsal Kapsam
C
Dairesel Kapsam
D
Dizinsel Kapsam
E
Çizgisel Kapsam
Açıklama:
I. Konumsal nesnenin en büyük ve en küçük x, y koordinat değerlerini kapsayarak oluşturulmuş bir dikdörtgendir.
II. Her konumsal değerin sahip olduğu bir özelliktir.
III. Veritabanında konumsal dizin oluşturmak için kullanılır.
Yukarıda özellikleri belirtilen kavram geometrik kapsamdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 48

Üç boyutlu (three dimensions- 3D) binalar, su tablası, su kuyusu, vb coğrafi varlıklar için kullanılabilen vektör veri tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Poligon
D
Çoklu nokta
E
Çoklu Yama
Açıklama:
Çoklu yama, genelde üç boyutlu uzayda ayrı bir alan veya hacim kaplayan bir nesnenin, dış yüzeyi/kabuğunu temsil etmek için kullanılan geometri tipidir. Üç boyutlu (three dimensions- 3D) binalar, su tablası, su kuyusu, vb coğrafi varlıklar için kullanılabilir. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 49

CBS yazılımlarında varsayılan hata payı değeri genellikle kaç birimdir?

Seçenekler

A
1,001
B
0,100
C
0,001
D
0,010
E
0,01
Açıklama:
CBS yazılımlarında varsayılan hata payı değeri genellikle 0,001 birimdir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 50

Bir ilde birden fazla ilçe bulunabilir, ancak bir ilçe birden fazla ilin ilçesi olamaz.
Bu örnekte il ve ilçe arasında ne tür bir ilişki bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Bire-bir ilişki
B
Birden-çoğa ilişki
C
Çoktan-çoğa ilişki
D
Çoktan-bire ilişki
E
Birden-ikiye ilişki
Açıklama:
Bir ilde birden fazla ilçe bulunabilir, ancak bir ilçe birden fazla ilin ilçesi olamaz.Dolayısıyla bu örnekte il ve ilçe arasında birden çoğa ilişki bulunmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi sayısal bir resmin en küçük birimidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Hücre
C
Piksel
D
Fotoğraf
E
Raster veri
Açıklama:
Piksel, sayısal bir resmin en küçük birimidir. Piksel kelimesi de İngilizcedeki “picture element” yani resim elemanı kelimelerinin kısaltmasından türetilmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 2

  1. Yüzey haritası (surface map)
  2. Ölçekleme tablosu (block table)
  3. Vektör verinin özniteliği (feature attribute)
  4. Tematik raster harita (thematic raster map)
CBS ortamında raster veri yukarıdakilerden hangileri olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Raster veriler, bilgisayar ortamında daha kolay işlendikleri ve analiz edilebildikleri için vektör verilere göre daha kullanışlıdır. Raster veriler basit veri yapısına sahip oldukları için geniş bir uygulama alanına sahiptir. CBS ortamında raster veri:
  • Altlık harita (base map)
  • Yüzey haritası (surface map)
  • Tematik raster harita (thematic raster map)
  • Vektör verinin özniteliği (feature attribute)
Olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Soru 3

  1. Altlık harita
  2. Piksel derinliği
  3. Konumsal referans
  4. Satır ve sütün sayısı
Yukarıdakilerden hangileri raster veri dosyasının standart parametreleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılabilmesi için her raster veri dosyasının standart parametrelerinin bilinmesi gerekir. Raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan bu parametreler;
  • Satır ve sütün sayısı
  • Piksel değeri
  • Piksel boyutu
  • Piksel derinliği
  • Bant sayısı
  • Konumsal referans
Olarak sıralanır. Doğru cevap D’dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi veri içermeyen piksel değerlerinin ifade şeklidir?

Seçenekler

A
ncols
B
nrows
C
cellsize
D
no data
E
xllcorner
Açıklama:
Genellikle veri içermeyen piksel değerleri “no data” olarak ifade edilirler. Doğru cevap D’dir.

Soru 5

Raster veride piksel boyutları yeryüzünde 25 metreye karşılık geliyorsa, her bir hücre kaç metrekarelik bir alanı göstermektedir?

Seçenekler

A
50
B
100
C
125
D
500
E
625
Açıklama:
Örneğin raster veride piksel boyutları (yükseklik ve genişlik) yeryüzünde 25 metreye karşılık geliyorsa, her bir hücre 25m x 25m = 625 metrekarelik bir alanı göstermektedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi piksel boyutunun büyük olduğu durumlarda geçerlidir?

Seçenekler

A
Yavaş işleme
B
Yavaş gösterim
C
Büyük veri boyutu
D
Yüksek çözünürlük
E
Düşük konumsal hassasiyet
Açıklama:
Büyük piksel boyutu:
  • Düşük çözünürlük
  • Düşük konumsal hassasiyet
  • Hızlı gösterim
  • Hızlı işleme
  • Küçük veri boyutu
Küçük piksel boyutu:
  • Yüksek çözünürlük
  • Yüksek konumsal hassasiyet
  • Yavaş gösterim
  • Yavaş işleme
  • Büyük veri boyutu
Doğru cevap E’dir.

Soru 7

map Yukarıdaki şekilde görülen veri tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınıflamalı (nominal) veri
B
Kademeli (ordinal) veri
C
Spektral (spatial) veri
D
Aralıklı (interval) veri
E
Oranlı (ratio) veri
Açıklama:
Sınıflamalı veri, isim olarak tanımlanan veridir. Pikseller bağlı olduğu grup, sınıf, üyelik, cinsiyet, kategori vb. göre tanımlanır. Bu değerler vasıf ve nitelik bilgisi içerirler. Sınıflamalı veriler, nicelik, miktar gibi değerler almaz, doğrusal bir ölçekle ya da sabit bir değer veya noktayla ilişkilendirilemezler. Sayısal değer olmadıkları için piksel değerleri ile matematiksel işlem ve sıralama yapılamaz. Arazi kullanımı, toprak sınıfı gibi değerler kategorik sınıf olarak nitelendirilir. Sınıflamalı veride sayısal yorum, ancak yüzde değerler ile azlık ve çokluk değerlendirmesi şeklinde yapılabilir. Örneğin bir verideki yeşil alanların orman, mavi alanların göl ve kahverengi alanların toprak olarak sınıflandırılması yapılabilir. Azlık, çokluk ise verideki orman, toprak ve göl değeri alan piksel sayılarına bakarak yorumlanabilir. Doğru cevap A’dır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi raster verinde çözünürlük çeşitleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Radyometrik çözünürlük (radiometric resolution)
B
Öznitelik çözünürlüğü (attribute resolution)
C
Zamansal çözünürlük (temporal resolution)
D
Konumsal çözünürlük (spatial resolution)
E
Spektral çözünürlük (spectral resolution)
Açıklama:
Raster verinin hassasiyeti veya kalitesi piksel sayısına, bant sayısı ve aralığına, pikselin parlaklık derecesine ve verinin toplanma sıklığına göre değişen çözünürlük özellikleri ile tanımlanır. Çok geniş anlamda kullanılan çözünürlük, raster veride 4 farklı anlamda kullanılır. Bunlar:
  • Konumsal çözünürlük (spatial resolution)
  • Spektral çözünürlük (spectral resolution)
  • Radyometrik çözünürlük (radiometric resolution)
  • Zamansal çözünürlük (temporal resolution)
Doğru cevap B’dir.

Soru 9

  1. Ekip çalışmasına olanak sağlar.
  2. Donanımın güçlü olması gerekmez.
  3. Kullanılabilecek raster veri formatlarında herhangi bir kısıtlama yoktur.
  4. Raster veri formatı, konumsal veritabanı yapısına uygun hâle getirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri verilerin konumsal veritabanında depolanması durumunda söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Konumsal veritabanında depolama:
  • Ekip çalışmasına olanak sağlar.
  • Kullanımı için veritabanının bulunduğu donanım güçlü olmak zorundadır.
  • Raster veri formatı, konumsal veritabanı yapısına uygun hâle getirilmelidir.
Dosya sisteminde depolama:
  • Kişisel çalışmaya uygundur.
  • Donanımın güçlü olması gerekmez.
  • Kullanılabilecek raster veri formatlarında herhangi bir kısıtlama yoktur.
Doğru cevap B’dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi içinde bulunan raster veri kümelerine tek veri kümesiymiş gibi davranır?

Seçenekler

A
Raster Katalog (raster catalog)
B
Raster Veri Kümesi (raster dataset)
C
Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset)
D
Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute)
E
Radyometrik Çözünürlük (radiometric resolution)
Açıklama:
Mozaik veri kümesi, içinde bulunan raster veri kümelerine tek veri kümesiymiş gibi davranır. Doğru cevap C’dir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi günümüz teknolojisinde birçok görüntüleme yapısının dayandığı akımdır?

Seçenekler

A
Noktacılık
B
Sürrealizm
C
Dadaizm
D
Konstrüktivizm
E
Minimalizm
Açıklama:
Günümüz teknolojisinde birçok görüntüleme yapısı noktacılık akımına dayanmaktadır. Televizyon, bilgisayar vb. ekranlı donanımların görüntüleme yöntemleri, noktacılık akımının teknolojiye uyarlanması ile elde edilmiştir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinde verinin nasıl depolanıp işleneceğini tanımlayan modeldir?

Seçenekler

A
Veri modeli
B
Konumsal veri modeli
C
Raster veri modeli
D
Arazi modeli
E
Geometrik arazi modeli
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde verinin nasıl depolanıp işleneceğini tanımlayan bu yapıya raster veri modeli adı verilir

Soru 13

  1. Sürekli veri
  2. Kesikli veri
  3. İstikrarsız veri
Konumsal veritabanlarında raster veri yukarıdaki hanhi şekillerde yer alabilir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
Yalnız iii
D
i ve ii
E
i ve iii
Açıklama:
Konumsal veritabanlarında raster veri, iki biçimde yer alabilir:
• Sürekli veri (continuous data)
• Kesikli veri (discrete data)

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sürekli veriyle ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Sürekli veride raster piksel değerleri, bir yüzey oluşturmak için kesintisiz bir değişim gösterir.
B
Bir hücreden diğerine değer değişimi oldukça yumuşak geçişli ve kolektiftir.
C
Sürekli veri, bir yerin yükseklik, sıcaklık, yağış miktarı gibi sınırları çok net olmayan, yüzeylerin temsilinde kullanılır.
D
Hücre değeri, hücre merkezlerinin nicelik değeriyle temsil edilir
E
Hücre değeri, genellikle bir tam sayıyla temsil edilir
Açıklama:
Hücre değeri, genellikle bir tam sayıyla temsil edilir maddesi kesikli veriyle ilgilidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kesikli veriyle ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Bir hücreden diğerine değer değişimi ya özdeş ya da çok keskindir.
B
Sınır çizgileri keskin, sınıflanmış ya da kategorize edilmiş yapıları temsil
etmede kullanılır.
C
Sürekli verilere göre veri büyüklükleri daha fazladır.
D
Hücre değeri, genellikle bir tam sayıyla temsil edilir.
E
Arazi kullanımı, politik sınırların gösterimi, imar planı, toprak haritası gibi yapıların görüntülenmesinde kullanılır.
Açıklama:
Sürekli verilere göre veri büyüklükleri daha azdır.

Soru 16

  1. Altlık harita
  2. Yüzey haritası
  3. Tematik raster harita
  4. Vektör verinin özniteliği
Yukarıdakilerden hangileri raster veri kullanım alanları içeirisndedir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
i ve iii
C
ii ve iii
D
i, iii ve iv
E
i, ii, iii ve iv
Açıklama:
  • Altlık harita (base map)
    • Yüzey haritası (surface map)
    • Tematik raster harita (thematic raster map)
    • Vektör verinin özniteliği (feature attribute)
    olarak kullanılmaktadır.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi altlık harita olarak kullanılması uygun değildir?

Seçenekler

A
Uydu görüntüleri
B
taranmış kağıt paftalar
C
Tematik raster harita
D
GoogleMaps,
E
OpenStreetMap
Açıklama:
Tematik raster harita altlık harita olarak kullanılmamaktadır.

Soru 18

  1. Yağış miktarı
  2. Sıcaklık değişimleri
  3. Nüfus yoğu
  4. Uydu görüntüleri
Yukarıdakilerden hangileri yüzey haritaları kullanım alanları arasında değildir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
i ve iv
C
i ve ii
D
i, ii ve iii
E
i, ii, iii ve iv
Açıklama:
yağış miktarı, sıcaklık değişimleri, nüfus yoğunluğu gibi gösterimlerde yüzey haritaları kullanılmaktadır uydu görüntüleri altlık haritalarda kullanmaktadır

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Tematik Raster Haritalarla ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Yağış miktarı, sıcaklık değişimleri, nüfus yoğunluğu gibi gösterimlerde Tematik Raster Haritaları kullanılmaktadır.
B
Tematik raster haritalar çeşitli analizler veya sınıflandırma sonucu oluşturulan haritalardır.
C
Tematik raster haritalar genellikle uydu görüntülerinin sınıflandırılması sonucu elde edilir.
D
vektör verilerin, öznitelik verilerine göre sınıflandırılmasından sonra, elde edilen haritaların çakıştırma analizi için raster veriye dönüştürülmesi, tematik raster harita kullanımına örnek olarak verilebilir.
E
Tematik raster harita ile yüzey haritasını birbirinden veri tipleri ayırır.
Açıklama:
yağış miktarı, sıcaklık değişimleri, nüfus yoğunluğu
gibi gösterimlerde yüzey haritaları kullanılmaktadır.

Soru 20

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılabilmesi için her raster veri dosyasının standart parametrelerinin bilinmesi gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan bu
parametreler arasında değildir?

Seçenekler

A
Satır ve sütün sayısı
B
Piksel doygunluğu
C
Piksel değeri
D
Piksel boyutu
E
Piksel derinliği
Açıklama:
Raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan bu
parametreler;
• Satır ve sütün sayısı
• Piksel değeri
• Piksel boyutu
• Piksel derinliği
• Bant sayısı
• Konumsal referans
olarak sıralanır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sayısal bir resmin en küçük birimidir?

Seçenekler

A
Nokta
B
Hücre
C
Piksel
D
Fotoğraf
E
Raster veri
Açıklama:
Piksel, sayısal bir resmin en küçük birimidir. Piksel kelimesi de İngilizcedeki “picture element” yani resim elemanı kelimelerinin kısaltmasından türetilmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 22

  1. Yüzey haritası (surface map)
  2. Ölçekleme tablosu (block table)
  3. Vektör verinin özniteliği (feature attribute)
  4. Tematik raster harita (thematic raster map)
CBS ortamında raster veri yukarıdakilerden hangileri olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Raster veriler, bilgisayar ortamında daha kolay işlendikleri ve analiz edilebildikleri için vektör verilere göre daha kullanışlıdır. Raster veriler basit veri yapısına sahip oldukları için geniş bir uygulama alanına sahiptir. CBS ortamında raster veri:
  • Altlık harita (base map)
  • Yüzey haritası (surface map)
  • Tematik raster harita (thematic raster map)
  • Vektör verinin özniteliği (feature attribute)
Olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Soru 23

  1. Altlık harita
  2. Piksel derinliği
  3. Konumsal referans
  4. Satır ve sütün sayısı
Yukarıdakilerden hangileri raster veri dosyasının standart parametreleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılabilmesi için her raster veri dosyasının standart parametrelerinin bilinmesi gerekir. Raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan bu parametreler;
  • Satır ve sütün sayısı
  • Piksel değeri
  • Piksel boyutu
  • Piksel derinliği
  • Bant sayısı
  • Konumsal referans
Olarak sıralanır. Doğru cevap D’dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi veri içermeyen piksel değerlerinin ifade şeklidir?

Seçenekler

A
ncols
B
nrows
C
cellsize
D
no data
E
xllcorner
Açıklama:
Genellikle veri içermeyen piksel değerleri “no data” olarak ifade edilirler. Doğru cevap D’dir.

Soru 25

Raster veride piksel boyutları yeryüzünde 25 metreye karşılık geliyorsa, her bir hücre kaç metrekarelik bir alanı göstermektedir?

Seçenekler

A
50
B
100
C
125
D
500
E
625
Açıklama:
Raster veride piksel boyutları (yükseklik ve genişlik) yeryüzünde 25 metreye karşılık geliyorsa, her bir hücre 25m x 25m = 625 metrekarelik bir alanı göstermektedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi piksel boyutunun büyük olduğu durumlarda geçerlidir?

Seçenekler

A
Yavaş işleme
B
Yavaş gösterim
C
Büyük veri boyutu
D
Yüksek çözünürlük
E
Düşük konumsal hassasiyet
Açıklama:
Büyük piksel boyutu:
  • Düşük çözünürlük
  • Düşük konumsal hassasiyet
  • Hızlı gösterim
  • Hızlı işleme
  • Küçük veri boyutu
Küçük piksel boyutu:
  • Yüksek çözünürlük
  • Yüksek konumsal hassasiyet
  • Yavaş gösterim
  • Yavaş işleme
  • Büyük veri boyutu
Doğru cevap E’dir.

Soru 27

Yukarıdaki şekilde görülen veri tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınıflamalı (nominal) veri
B
Kademeli (ordinal) veri
C
Spektral (spatial) veri
D
Aralıklı (interval) veri
E
Oranlı (ratio) veri
Açıklama:
Sınıflamalı veri, isim olarak tanımlanan veridir. Pikseller bağlı olduğu grup, sınıf, üyelik, cinsiyet, kategori vb. göre tanımlanır. Bu değerler vasıf ve nitelik bilgisi içerirler. Sınıflamalı veriler, nicelik, miktar gibi değerler almaz, doğrusal bir ölçekle ya da sabit bir değer veya noktayla ilişkilendirilemezler. Sayısal değer olmadıkları için piksel değerleri ile matematiksel işlem ve sıralama yapılamaz. Arazi kullanımı, toprak sınıfı gibi değerler kategorik sınıf olarak nitelendirilir. Sınıflamalı veride sayısal yorum, ancak yüzde değerler ile azlık ve çokluk değerlendirmesi şeklinde yapılabilir. Örneğin bir verideki yeşil alanların orman, mavi alanların göl ve kahverengi alanların toprak olarak sınıflandırılması yapılabilir. Azlık, çokluk ise verideki orman, toprak ve göl değeri alan piksel sayılarına bakarak yorumlanabilir. Doğru cevap A’dır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi raster verinde çözünürlük çeşitleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Radyometrik çözünürlük (radiometric resolution)
B
Öznitelik çözünürlüğü (attribute resolution)
C
Zamansal çözünürlük (temporal resolution)
D
Konumsal çözünürlük (spatial resolution)
E
Spektral çözünürlük (spectral resolution)
Açıklama:
Raster verinin hassasiyeti veya kalitesi piksel sayısına, bant sayısı ve aralığına, pikselin parlaklık derecesine ve verinin toplanma sıklığına göre değişen çözünürlük özellikleri ile tanımlanır. Çok geniş anlamda kullanılan çözünürlük, raster veride 4 farklı anlamda kullanılır. Bunlar:
  • Konumsal çözünürlük (spatial resolution)
  • Spektral çözünürlük (spectral resolution)
  • Radyometrik çözünürlük (radiometric resolution)
  • Zamansal çözünürlük (temporal resolution)
Doğru cevap B’dir.

Soru 29

  1. Ekip çalışmasına olanak sağlar.
  2. Donanımın güçlü olması gerekmez.
  3. Kullanılabilecek raster veri formatlarında herhangi bir kısıtlama yoktur.
  4. Raster veri formatı, konumsal veritabanı yapısına uygun hâle getirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri verilerin konumsal veritabanında depolanması durumunda söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Konumsal veritabanında depolama:
  • Ekip çalışmasına olanak sağlar.
  • Kullanımı için veritabanının bulunduğu donanım güçlü olmak zorundadır.
  • Raster veri formatı, konumsal veritabanı yapısına uygun hâle getirilmelidir.
Dosya sisteminde depolama:
  • Kişisel çalışmaya uygundur.
  • Donanımın güçlü olması gerekmez.
  • Kullanılabilecek raster veri formatlarında herhangi bir kısıtlama yoktur.
Doğru cevap B’dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi içinde bulunan raster veri kümelerine tek veri kümesiymiş gibi davranır?

Seçenekler

A
Raster Katalog (raster catalog)
B
Raster Veri Kümesi (raster dataset)
C
Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset)
D
Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute)
E
Radyometrik Çözünürlük (radiometric resolution)
Açıklama:
Mozaik veri kümesi, içinde bulunan raster veri kümelerine tek veri kümesiymiş gibi davranır. Doğru cevap C’dir.

Soru 31

Raster verilerde hücre boyutu düştükçe aşağıda verilen özelliklerden hangisi/hangileri artar?
I- Çözünürlük
II - Konumsal Hassasiyet
III - Veri Boyutu
IV - Veri İşleme Hızı

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Ancak unutulmamalıdır ki detayın ve hassasiyetin artması, veri boyutunun artmasına, veri işleme ve veri görüntüleme sürelerinin de uzamasına neden olacaktır.

Soru 32

8-bit piksel derinliği kaç değer barındırabilir?

Seçenekler

A
8
B
16
C
64
D
256
E
1024
Açıklama:
Örneğin 8-bit piksel derinliği 28=256 olduğu için 256 farklı değer içerirken, 211=2048 farklı değer ifade etmektedir

Soru 33

Raster veriler kendi içinde katmanlı bir yapıdadır. Bu katmanlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Piksel derinliği
B
Piksel boyutu
C
Piksel Değeri
D
Bant
E
Referans
Açıklama:
Raster veriler kendi içinde katmanlı bir yapıdadır. Bu katmanlara bant adı verilir

Soru 34

Raster veri kümelerine ait koordinatların yerkürede nerede konumlanacağı aşağıdakilerden hangisi ile belirlenmektedir?

Seçenekler

A
Piksel Derinliği
B
Piksel Değeri
C
Konumsal referans
D
Bant Sayısı
E
Piksel Boyutu
Açıklama:
Raster veri kümelerine ait koordinatların yerkürede nerede konumlanacağı konumsal referans ile belirlenmektedir.

Soru 35

Piksel değerlerini sayısal olmayan bir derecelendirme ölçeğine göre sıralandığı ve piksel değerlerinin göreceli bir kritere göre karşılaştırılabildiği Raster Veri Tipi hangisidir?

Seçenekler

A
Sınıflamalı Veri
B
Kademeli Veri
C
Aralıklı Veri
D
Oranlı Veri
E
Vektörel Veri
Açıklama:
Kademeli veri, piksel değerlerini sayısal olmayan bir derecelendirme ölçeğine göre sıralar... Sınıflamalı veri ile kademeli veri arasındaki fark piksel değerlerinin karşılaştırılabilmesidir.

Soru 36

Kilometrekareye düşen yağış miktarı hangi Raster Veri Tipine örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Kademeli Veri
B
Aralıklı Veri
C
Oranlı Veri
D
Sınıflamalı Veri
E
Vektörel veri
Açıklama:
Oranlı veri ile aralıklı veri arasındaki fark, oranlı veri değerinin sıfır değeri içermesidir. Sıfır değeri tarif edilen niceliğin olmaması demektir (Bektöre, 2011). Kilometrekareye düşen yağış miktarı oranlı veriye örnek olarak verilebilir

Soru 37

Görüntüdeki ayırt edilebilir detay seviyesini gösteren bir özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal Çözünürlük
B
Spektral Çözünürlük
C
Radyometrik çözünürlük
D
Zamansal çözünürlük
E
Piksel Derinliği
Açıklama:
Konumsal çözünürlük, görüntüdeki ayırt edilebilir detay seviyesini gösteren bir özelliktir.

Soru 38

Raster veri kümesinin tek bir bantta görüntülenmesi için kullanılan "iki renk" yönteminde piksel derinliği kaç bit'dir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
8
D
64
E
256
Açıklama:
İki renk: Piksel derinliği 1bit ( 21 farklı değerlik) olan raster veri bantları için kullanılan yöntemdir. Her piksel 0 veya 1 değerliklerine sahiptir.

Soru 39

Gri tonlama yöntemi piksel derinliği kaç bit olan raster veri bantları için kullanılır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
8
D
32
E
64
Açıklama:
Gri tonlama: Piksel derinliği 8bit (28 farklı değerlik) olan raster veri bantları için kullanılan yöntemdir.

Soru 40

Raster veri bantlarının bloklanmış piksel değerlerini BLOB olarak kayıtlarında barındıran tablo türü hangisidir?

Seçenekler

A
Ana tablo
B
Yardımcı tablo
C
Ölçekleme tablosu
D
Bant tablosu
E
Raster öznitelik tablosu
Açıklama:
Ölçekleme tablosu (block table): Raster veri bantlarının bloklanmış piksel değerlerini BLOB olarak kayıtlarında barındırır.

Soru 41

Sayısal bir resmin en küçük birimi olan ve raster veri yapısının temelini oluşturan elemanlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Parsel
B
Piksel
C
İmage
D
Bant
E
Bit
Açıklama:
Tanımı yapılan terim pikseldir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sürekli veri için uygundur?

Seçenekler

A
Arazi Kullanımı
B
İmar Planı
C
Toprak Haritası
D
Politik Sınırların Gösterimi
E
Yağış Miktarı
Açıklama:
Sürekli veri sınırları keskin olmayan yüzeylerin temsilinde kullanılı; yağış, nem miktarı, sıcaklık gibi. İlk dört seçenekte verilenler ise kesikli veriye uygundur. Bu nedenle cevap E'dir.

Soru 43

Bitki örtüsü haritası aşağıdakilerden hangisine örnek teşkil eder?

Seçenekler

A
Tematik Harita
B
Altlık Harita
C
Yüzey Haritası
D
Üstlük Harita
E
Mozaik Harita
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak/arazi kullanımı gibi haritalar tematik haritalara örnektir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan parametrelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Satır sayısı
B
Sütun sayısı
C
Piksel değeri
D
Piksel sayısı
E
Piksel boyutu
Açıklama:
Raster verinin genel özellikleri olarak tanımlanan bu parametreler şunlardır:
• Satır ve sütün sayısı
• Piksel değeri
• Piksel boyutu
• Piksel derinliği
• Bant sayısı
• Konumsal referans
Görüldüğü üzere piksel sayısı bu parametreler arasında yer almaz.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kategorik veya kesikli verilerin gösteriminde kullanılan bir piksel değeri olamaz?

Seçenekler

A
-10
B
10
C
10,2
D
200
E
350
Açıklama:
Kategorik veya kesikli veriler için kullanılan pikseller negatif veya pozitif tam sayı değeri alabilir fakat ondalıklı değer alamaz. Gerçel sayılar kesikli olmayan, sürekli veriler için uygundur.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi piksel boyutunun küçültülmesinin sonuçları arasında yer alır?
I-Harita daha detaylı olur
II-Çizgiler daha yumuşak olur
III-Veriler daha az yer kaplar

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Piksel boyutu küçüldükçe veri miktarı artacağından veriler daha fazla yer kaplar fakat çizilen haritalar daha detaylı ve çizgiler daha yumuşak olur.

Soru 47

Sayısal bir resmin en küçük birimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Piksel
B
Hücre
C
Raster
D
Spektra
E
Noktacık
Açıklama:
Piksel, sayısal bir resmin en küçük birimidir. Piksel kelimesi de İngilizcedeki “picture element” yani resim elemanı kelimelerinin kısaltmasından türetilmiştir

Soru 48

Konumsal nesneleri hücreler şeklinde temsil eden satır ve sütunlardan
oluşan veri modeline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hücresel veri modeli
B
Raster veri modeli
C
Konumsal veri modeli
D
Spektral veri modeli
E
Tematik veri modeli
Açıklama:
Raster veri modeli, konumsal nesneleri hücreler şeklinde temsil eden satır ve sütunlardan oluşan veri modelidir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Raster veri modeli tarafından tanımlanan özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
satır
B
konumsal referans
C
görüntü kalitesi
D
bant sayısı
E
piksel boyutu
Açıklama:
Raster veri modeli tarafından tanımlanan özellikler; satır ve sütun sayısı, piksel boyutu, piksel değeri, piksel derinliği, bant sayısı ve konumsal referanstır.

Soru 50

GoogleMaps aşağıdaki harita tiplerinden hangisinde kullanılır?

Seçenekler

A
Konumsal harita
B
Kesikli harita
C
Tematik raster harita
D
Altlık harita
E
Yüzey haritası
Açıklama:
Uydu görüntüleri, taranmış kağıt paftalar, GoogleMaps, OpenStreetMap vb. haritalar, sayısallaştırma işleminde altlık harita olarak kullanılır. Sayısallaştırma, konumlandırılmış
bir raster veri üzerinden vektör veri oluşturma işlemidir. Altlık veri, vektör veri oluşturulmanın yanı sıra arazi çalışmalarında, çalışılan arazi hakkında görsel açıdan daha detaylı bilgiye ulaşmak için kullanılabilir. Altlık haritalar, coğrafi verilerin doğruluk kontrolü için kullanışlı bir araçtır. Altlık veri ile vektör veri oluşturma işlemine GoogleMaps üzerinden yol ağının sayısallaştırılması veya uydu görüntülerinden binaların çizilmesi örnek gösterilebilir.

Soru 51

Yağış miktarı, sıcaklık değişimleri, nüfus yoğunluğu gibi gösterimlerde aşağıdaki haritalardan hangisi kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Altlık Harita
B
Tematik raster harita
C
Vektör harita
D
Konumsal harita
E
Yüzey haritası
Açıklama:
Bununla beraber, yağış miktarı, sıcaklık değişimleri, nüfus yoğunluğu
gibi gösterimlerde yüzey haritaları kullanılmaktadır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi raster veri modelinde veri tiplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sınıflamalı (Nominal)
B
Kademeli (Ordinal)
C
Oranlı (ratio)
D
Aralıklı (interval)
E
Sürekli (Continious)
Açıklama:
raster veri tipleri arasında sürekli veri diye bir tür bulunmaz.

Soru 53

Algılayıcının belirli bir bölge için görüntü alabilme sıklığına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zamansal Çözünürlük
B
Radyometrik çözünürlük
C
Spektral Çözünürlük
D
Konumsal Çözünürlük
E
Boylamsal Çözünürlük
Açıklama:
Tanımı yapılan zamansal çözünürlükdür. Uydu, ayarlanmış olduğu bölge üzerinde bir yörünge izlemektedir. Bu yörünge üzerinde belirlenen bölgeden tekrar görüntü alma süresi de zamansal çözünürlüktür.

Soru 54

Konumsal veritabanında depolama yönteminde raster verinin kendisini veya ayak izini tutan tabloya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Öznitelik tablosu
B
Ana tablo
C
Yardımcı tablo
D
Bant tablosu
E
Ölçekleme tablosu
Açıklama:
Ana tablo (business table), Raster verilerinin kendisini ve ayak izini (footprint) tutan tablodur. Herhangi bir tablo ile bağlantısı bulunmamaktadır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangileri konumsal veritabanında raster veri organizasyonunu oluşturur?
  1. Raster Veri Kümesi (raster dataset)
  2. Raster Katalog (raster catalog)
  3. Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset)
  4. Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute)
  5. Tamamlayıcı Veri Kümesi (supplamentary dataset)

Seçenekler

A
I, II, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Konumsal veritabanında raster veri:
  • Raster Veri Kümesi (raster dataset)
  • Raster Katalog (raster catalog)
  • Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset)
  • Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute)
olarak organize edilmektedir.

Soru 56

Toprak, arazi kullanım, bitki örtüsü gibi haritalar aşağıdaki harita türlerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Konumsal harita
B
Kesikli harita
C
Altlık harita
D
Yüzey haritası
E
Tematik raster haritalar
Açıklama:
Tematik raster haritalar çeşitli analizler veya sınıflandırma sonucu oluşturulan haritalardır. Tematik raster haritalar genellikle uydu görüntülerinin sınıflandırılması sonucu elde edilir. Ayrıca vektör verilerin, öznitelik verilerine göre sınıflandırılmasından sonra, elde edilen haritaların çakıştırma analizi için raster veriye dönüştürülmesi, tematik raster harita kullanımına örnek olarak verilebilir. Tematik raster harita uygulamalarına toprak, arazi kullanım, bitki örtüsü gibi haritaları örnek olarak gösterebiliriz.

Soru 57

Piksel derinliği (bit derinliği) bilgisayar ortamında aşağıdaki hangisi şeklinde belirtilir?

Seçenekler

A
2n
B
2-n
C
2xn
D
˂2
E
2n
Açıklama:
Piksel derinliği (bit derinliği) raster verilerin piksellerinin alabileceği değer aralıklarını tanımlar. Bilgisayar ortamında veriler ikili sistemde (binary) tanımlandığı için 2n şeklinde belirtilir. Örneğin 8-bit piksel derinliği 28=256 olduğu için 256 farklı değer içerirken,
211=2048 farklı değer ifade etmektedir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi raster veri tiplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sınıflamalı veri
B
Kademeli veri
C
Sürekli veri
D
Aralıklı veri
E
Oranlı veri
Açıklama:
Raster veriler, analiz aşamasında farklı biçimlerde kullanılır. Raster içindeki her hücre tek bir değere sahiptir. Bu değerin temsil edebileceği dört genel veri tipi vardır. Bunlar:
• Sınıflamalı (nominal) veri
• Kademeli (ordinal) veri
• Aralıklı (interval) veri
• Oranlı (ratio) veri

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi kademeli verinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Ölçülen değerleri değer aralıkları ile ifade eder.
B
İsim olanarak tanımlanan veridir
C
Oranlı veri değerinin sıfır değeri içerir.
D
Karşılaştırma göreceli bir kritere göre yapılır.
E
Sayısal değerlerden oluşur.
Açıklama:
Kademeli Veri (Ordinal Data)
Kademeli veri, piksel değerlerini sayısal olmayan bir
derecelendirme ölçeğine göre sıralar. Sınıflamalı veride
tanımlanan nitelik değerlerini örneğin bir fabrika inşaatı
yeri için “uygun” ya da “uygun değil” şeklinde derecelendirir. Piksel değerleri arasında anlamlandırılabilecek
sayısal bir aralık yoktur. Sınıflamalı veri ile kademeli veri
arasındaki fark piksel değerlerinin karşılaştırılabilmesidir. Karşılaştırma göreceli bir kritere göre yapılır (Bektöre, 2011). Ancak sınıflamalı veride böyle bir karşılaştırma söz konusu değildir. Örneğin ormanın toprağa ya da
toprağın göle göre hiyerarşik bir sıralaması söz konusu
olamaz (Şekil 3.16).

Soru 60

“Görünür bölge” (visible range) aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1000 nm ve üstü
B
700-1000 nm
C
0 - 100 nm
D
100 - 400 nm
E
400 - 700 nm
Açıklama:
Normalde insanın görebileceği bant genişliği elektromanyetik spektrumda çok küçük bir dalga boyuna karşılık gelir. İnsan gözünün görebildiği aralığa “görünür bölge” (visible range) adı verilir. Görünün bölgenin dalga boyu aralığı yaklaşık 400 nm (nanometre) ile
700 nm aralığıdır.

Soru 61

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Raster Veri Modeli bağlamında geçersizdir?

Seçenekler

A
Raster veri modelinde hücreler, veriyi spektral veya tematik olarak temsil eden birbirinden farklı büyüklükteki dikdörtgenlerdir.
B
Raster veri modeli, konumsal nesneleri hücreler şeklinde temsil eden satır ve sütunlardan oluşan veri modelidir.
C
Raster veri modeli, hücrelerden oluşması nedeni ile bazı kaynaklarda hücresel veri modeli olarak tanımlanmaktadır.
D
Raster veri modeli yeryüzünü, piksellere bağlı olarak temsil eder.
E
Raster veri yapısının temel ve en küçük elemanı olan hücrelere piksel adı verilir.
Açıklama:
Raster veri modeli, konumsal nesneleri hücreler şeklinde temsil eden satır ve sütunlardan oluşan veri modelidir. Hücrelerden oluşması nedeni ile bazı kaynaklarda hücresel veri modeli olarak tanımlanmaktadır. Hücre, veriyi spektral veya tematik olarak temsil eden eşit büyüklükteki dikdörtgenlerdir. Raster veri yapısının temel ve en küçük elemanı olan bu hücrelere piksel adı verilir. Raster veri modeli yeryüzünü, piksellere bağlı olarak temsil eder. Raster verilere örnek olarak hava fotoğrafları, uydu görüntüleri ve taranmış haritalar gösterilebilir. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 62

Aşağıdaki özelliklerden hangisi konumsal veritabanlarında raster verinin sürekli veri biçiminde aittir?

Seçenekler

A
Bir yerin yükseklik, sıcaklık, yağış miktarı gibi sınırları çok net olmayan, yüzeylerin temsilinde kullanılır.
B
Bir hücreden diğerine değer değişimi ya özdeş ya da çok keskindir.
C
Sınır çizgileri keskin, sınıflanmış ya da kategorize edilmiş yapıları temsil etmede kullanılır.
D
Arazi kullanımı, politik sınırların gösterimi, imar planı, toprak haritası gibi yapıların görüntülenmesinde kullanılır.
E
Hücre değeri, genellikle bir tam sayıyla temsil edilir ve veri büyüklükleri daha azdır.
Açıklama:
Konumsal veritabanlarında raster veri, iki biçimde yer alabilir:
  • Sürekli veri (continuous data)
  • Kesikli veri (discrete data)
Sürekli veride raster piksel değerleri, bir yüzey oluşturmak için kesintisiz bir değişim gösterir. Bir hücreden diğerine değer değişimi oldukça yumuşak geçişli ve kolektiftir. Sürekli veri, bir yerin yükseklik, sıcaklık, yağış miktarı gibi sınırları çok net olmayan, yüzeylerin temsilinde kullanılır. Hücre değeri, hücre merkezlerinin nicelik değeriyle temsil edilir.
Kesikli veride ise bir hücreden diğerine değer değişimi ya özdeş ya da çok keskindir. Kesikli veri, sınır çizgileri keskin, sınıflanmış ya da kategorize edilmiş yapıları temsil etmede kullanılır. Sürekli veriden farklı olarak hücre değeri, genellikle bir tam sayıyla temsil edilir. Sürekli verilere göre veri büyüklükleri daha azdır. Arazi kullanımı, politik sınırların gösterimi, imar planı, toprak haritası gibi yapıların görüntülenmesinde kullanılır. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi raster veri kullanım alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Etiket bilgisi olarak
B
Altlık harita olarak
C
Yüzey haritası olarak
D
Tematik raster harita olarak
E
Vektör verinin özniteliği olarak
Açıklama:
Raster veriler, bilgisayar ortamında daha kolay işlendikleri ve analiz edilebildikleri için vektör verilere göre daha kullanışlıdır. Raster veriler basit veri yapısına sahip oldukları için geniş bir uygulama alanına sahiptir. CBS ortamında raster veri: • Altlık harita (base map) • Yüzey haritası (surface map) • Tematik raster harita (thematic raster map) • Vektör verinin özniteliği (feature attribute) olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi raster veri oluşturulurken küçük piksel boyutu kullanıldığında ortaya çıkan bir sonuçtur?

Seçenekler

A
Büyük veri boyutu
B
Düşük çözünürlük
C
Düşük konumsal hassasiyet
D
Hızlı gösterim
E
Hızlı işleme
Açıklama:
Büyük piksel boyutukullanımının sonucu

  • Düşük çözünürlük

  • Düşük konumsal hassasiyet

  • Hızlı gösterim

  • Hızlı işleme

  • Küçük veri boyutu


Küçük piksel boyutu kullanımının sonucu

  • Yüksek çözünürlük

  • Yüksek konumsal hassasiyet

  • Yavaş gösterim

  • Yavaş işleme

  • Büyük veri boyutu

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi raster verilerin piksellerinin alabileceği değer aralıklarını tanımlar?

Seçenekler

A
Piksel derinliği
B
Bant sayısı
C
Piksel değeri
D
Piksel boyutu
E
Satır ve sütun sayısı
Açıklama:
Piksel derinliği (bit derinliği) raster verilerin piksellerinin alabileceği değer aralıklarını tanımlar. Bilgisayar ortamında veriler ikili sistemde (binary) tanımlandığı için 2n şeklinde belirtilir. Örneğin 8-bit piksel derinliği 28=256 olduğu için 256 farklı değer içerirken, 211=2048 farklı değer ifade etmektedir. Burada 256 farklı değer, piksel değerinin 0-255 arasındaki tamsayı değerlerini alabileceğini göstermektedir. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi raster veri modelinde kullanılan veri tiplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Nicel (kardinal) veri
B
Sınıflamalı (nominal) veri
C
Kademeli (ordinal) veri
D
Aralıklı (interval) veri
E
Oranlı (ratio) veri
Açıklama:
Raster veriler, analiz aşamasında farklı biçimlerde kullanılır. Raster içindeki her hücre tek bir değere sahiptir. Bu değerin temsil edebileceği dört genel veri tipi vardır. Bunlar:
  • Sınıflamalı (nominal) veri
  • Kademeli (ordinal) veri
  • Aralıklı (interval) veri
  • Oranlı (ratio) veri.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi raster veriye ait çözünürlük türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ölçümsel çözünürlük
B
Konumsal çözünürlük
C
Spektral çözünürlük
D
Radyometrik çözünürlük
E
Zamansal çözünürlük
Açıklama:
Raster verinin hassasiyeti veya kalitesi piksel sayısına, bant sayısı ve aralığına, pikselin parlaklık derecesine ve verinin toplanma sıklığına göre değişen çözünürlük özellikleri ile tanımlanır. Çok geniş anlamda kullanılan çözünürlük, raster veride 4 farklı anlamda kullanılır. Bunlar:
  • Konumsal çözünürlük (spatial resolution)
  • Spektral çözünürlük (spectral resolution)
  • Radyometrik çözünürlük (radiometric resolution)
  • Zamansal çözünürlük (temporal resolution).
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 68

Konumsal veritabanı sistemlerinde aşağıdaki tablolardan hangisi raster veri bantlarının bloklanmış piksel değerlerini BLOB olarak kayıtlarında barındırır?

Seçenekler

A
Ölçekleme tablosu (block table)
B
Yardımcı tablo (auxiliary table)
C
Bant tablosu (band table)
D
Raster öznitelik tablosu (raster attribute table)
E
Ana tablo (business table)
Açıklama:
Raster veriler, farklı konumsal veritabanı sistemlerinde farklı şekillerde tutulurlar. Fakat temel mantık her sistemde aynı şekilde işlemektedir. Örneğin DB2 veritabanı yönetim sistemi için raster veri yönetimi incelenecek olursa, raster verilerin temelde 5 tablodan oluşan bir yapı içerisinde tutulduğu görülür. Bu tablolar:
  • Ana tablo (business table)
  • Yardımcı tablo (auxiliary table)
  • Ölçekleme tablosu (block table)
  • Bant tablosu (band table)
  • Raster öznitelik tablosu (raster attribute table)
Ana tablo (business table): Raster verilerinin kendisini ve ayak izini (footprint) tutan ana tablodur. Herhangi bir tablo ile bağlantısı bulunmamaktadır. Yardımcı tablo (auxiliary table): Raster verinin bantlarına göre satırları tutmaktadır. Ayrıca istatistiksel bilgi, sınıflandırılmış renk haritası, koordinat dönüşümleri gibi verileri saklar. Kısaca raster verinin meta verisini içerir. Ölçekleme tablosu (block table): Raster veri bantlarının bloklanmış piksel değerlerini BLOB olarak kayıtlarında barındırır. Ayrıca bu verilerin gösterimlerine yardımcı olmak için geliştirilen piramit (pyramid) ve bloklama (tile) işlemlerini tutmaktadır. Bant tablosu (band table): Bantların tutulduğu bir tablodur. Raster bant verilerinin hangi veriye ait olduklarını, veri bantlarının piksel boyutlarını, en büyük ve en küçük x, y değerlerini, bantların oluşturulma ve son değiştirilme tarihlerini depolar. Raster öznitelik tablosu (raster attribute table): Veri açıklamalarını ve bu açıklamaların hangi veriye ait olduklarını saklar. Verinin özelliklerini farklı bir yöntem kullanarak aynı tabloda depolamaktadır. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanında raster veri organizasyon biçimlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Zamansal Veri Kümesi (temporal dataset)
B
Raster Veri Kümesi (raster dataset)
C
Raster Katalog (raster catalog)
D
Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset)
E
Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute)
Açıklama:
Konumsal veritabanında raster veri: • Raster Veri Kümesi (raster dataset) • Raster Katalog (raster catalog) • Mozaik Veri Kümesi (mosaic dataset) • Konumsal Nesne Özniteliği (feature attribute) olarak organize edilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 70

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi raster verilerin gösterim ölçeğine bağlı olarak çözünürlüğü daha düşük gösterecek biçimde, sadece gösterimde piksel boyutlarını değiştiren; çalışma alanına yaklaştıkça çözünürlüğü artırarak performansı yükselten ve böylece donanım zorlanmadan raster verinin en uygun gösterimini sağlayan uygulamadır?

Seçenekler

A
Piramit
B
Bloklama
C
Mozaik
D
Raster katalog
E
Spektral çözünürlük
Açıklama:
Piramit, raster verilerin konumsal veritabanı ortamına eklenirken oluşturulması önerilen bir yapıdır. Raster veriler donanımların grafik işlemcilerini fazlasıyla yoran veri modelidir. Raster veri üzerinde yapılan işlemlerin daha hızlı yapılmasını sağlamak ve grafik işlemciyi optimum performansla kullanmak amacıyla uygulanan bir yöntemdir. Piramit, raster veri üzerinde herhangi bir değişiklik yapmayan sadece gösterime yönelik bir uygulamadır. Piramit uygulaması, raster verilerin gösterim ölçeğine bağlı olarak çözünürlüğü daha düşük gösterecek biçimde, sadece gösterimde piksel boyutlarını değiştiren bir uygulamadır. Çalışma alanına yaklaştıkça çözünürlüğü artırarak performansı artırılır. Böylece donanım zorlanmadan raster verinin en uygun gösterimi sağlanmış olur. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Ünite 4

Soru 1

Harita açıklamalarının gösteriminde etiket konumsal nesnesi kullanımının avantaj ve dezavantajlarını sıralarsak aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalır?

Seçenekler

A
Harita açıklamalarında standart gösterimler dışında gösterim kullanılmaz.
B
Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse, gösterimin dinamik etiketleme yöntemi ile yapılması daha kullanışlı olabilir.
C
Eğer gösterim birden fazla harita dosyasında kullanılacaksa, etiket konumsal nesne
yapısının kullanılması daha doğru olacaktır.
D
Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa, harita açıklamalarını etiket konumsal nesnesi olarak kullanmak, veri işleme aşamasında çok kullanıcılı ortamdaki düzenleme ve versiyonlama işlemlerinde avantaj sağlayacaktır.
E
Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket
konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır.
Açıklama:
Harita açıklamalarının gösteriminde etiket konumsal nesnesi kullanımının
avantaj ve dezavantajları aşağıda listelenmiştir.
• Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse, gösterimin dinamik etiketleme yöntemi ile yapılması daha kullanışlı olabilir. Dinamik etiketleme yöntemindeaçıklamalar konumsal veritabanında değil harita dosyasında saklandığı için harita dosyası silindiğinde açıklamaların da silineceği göz önünde bulundurulmalıdır.
• Eğer gösterim birden fazla harita dosyasında kullanılacaksa, etiket konumsal nesne
yapısının kullanılması daha doğru olacaktır. Etiket konumsal nesne tablosunda depolanan açıklamalar diğer konumsal nesne tabloları (feature class) gibi katman olarak kullanılabilecek ve her harita dosyasına çağrılabilecektir. Etiket konumsal nesne tabloları konumsal veritabanında depolandığı için harita dosyaları silindiğinde açıklamalar kaybolmaz. Burada dikkat edilmesi gereken durum, etiket konumsal
nesne tablosunun silinmesi durumunda, tablonun kullanıldığı tüm haritaları etkileyecek olmasıdır.
• Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa, harita açıklamalarını etiket konumsal nesnesi olarak kullanmak, veri işleme aşamasında çok kullanıcılı ortamdaki düzenleme ve versiyonlama işlemlerinde avantaj sağlayacaktır.
• Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket
konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır. Çünkü sayıca fazla olan açıklamaların dinamik etiketleme yöntemi ile oluşturulmuş harita dosyalarından erişimi, konumsal veritabanındaki etiket konumsal nesne tablosuna kıyasla daha zor olacaktır. Ayrıca çok sayıdaki açıklama, harita dosyasının büyüklüğünü de artıracaktır

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisinde konumsal veritabanlarında bulunan etiket nesneleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Standart etiket-Klasik etiket
B
Standart etiket- Konumsal nesneye bağlı etiket
C
Konumsal nesneye bağlı etiket-Bağımsız etiket
D
Öznitelikli etiket-Bağımsız etiket
E
Bağımsız etiket-Bağımsız etiket
Açıklama:
Konumsal veritabanlarında iki tip etiket konumsal nesnesi bulunmaktadır. Bunlar;
• Standart etiket (standart annotation)
• Konumsal nesneye bağlı etiket (feature linked annotation) konumsal nesneleri olarak sınıflanabilir.

Soru 3

Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler aşağıdakilerden hangisinin harita üzerinde açıklama olarak gösterimini sağlar?

Seçenekler

A
Konumsal nesnelerin
B
Standart etiketlerin
C
Öznitelik veri alanlarının
D
Bağımsız etiketlerin
E
Veri istatistiklerinin
Açıklama:
Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler, bağlantılı olduğu konumsal nesne tablolarındaki öznitelik veri alanlarının, harita üzerinde açıklama olarak gösterimini sağlar. Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler (feature linked annotation) etiket konumsal nesne tablolarında (annotation feature class) depolanır.

Soru 4

Etiket konumsal nesnesi oluşturulurken dönüşüm yöntemi kullanılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi dönüşüm sonunda kullanılan dinamik etiketten saptanmış değer olarak alınmaz?

Seçenekler

A
Konum
B
Büyüklük
C
Font
D
Cins
E
Renk
Açıklama:
Eğer konumsal nesnenin birden fazla öznitelik veri alanı dinamik etiketleme için kullanılmışsa, bu alanlar oluşan etiket konumsal nesnesinin etiket sınıflarını oluşturacaktır. Dönüşüm sonunda etiket konumsal nesnesinin konum, büyüklük, font, renk gibi değerleri, kullanılan dinamik etiketten saptanmış değer olarak alınır. Daha sonra bu değerler üzerinde değişiklik yapılabilir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi etiket konumsal nesne tablosunda bulunan veri alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
ObjectID
B
Shape
C
FeatureID
D
ZOrder
E
Corner Point
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten alanlar mutlaka bir değere sahip olmalıdırlar. Bu veri alanlarının değerleri silinemez. Bu veri alanları incelenecek olursa, sırasıyla:
ObjectID: Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır.
Shape: Etiket konumsal nesneleri bir poligon içinde bulunurlar. Bu alan, etiketi çerçeveleyen poligonun konumsal bilgisini içerir.
FeatureID: Konumsal nesneyle bağlantılı etiket konumsal nesnesinin, bağlı olduğu konumsal nesneyi tanımlayan veri alanıdır. Bu alan aynı zamanda tablonun yabancı anahtarıdır.
ZOrder: Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.

Soru 6

Konumsal nesneye ait metinsel dizi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Element
B
SymbolID
C
Status
D
Shape_length
E
TextString
Açıklama:
TextString: Konumsal nesneye ait metinsel dizidir.

Soru 7

Etiket konumsal nesne tablosu, veritabanı üzerinden oluşturuluyorsa aşağıdakilerden hangisinin mutlaka tanımlanması gerekir?

Seçenekler

A
Veri alanının
B
Standart etiketin
C
Özniteliksel veri alanının
D
Konumsal referansın
E
Coğrafi konumun
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosu, dinamik etiket dönüşümüyle oluşturuluyorsa kullanılan konumsal nesne tablosunun konumsal referansını kullanır. Ancak veritabanı üzerinden oluşturuluyorsa konumsal referansın tanımlanması gerekir.

Soru 8

Ölçüm konumsal nesneleri grafik nesnelerdir ve sembolojileri konumsal veritabanında saklanır. Verilen bilgye göre bu sembojiler aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Ölçüm konumsal nesnesinin cinslerini
B
Ölçüm konumsal nesnesinin boyutlarını
C
Ölçüm konumsal nesnesinin stillerini
D
Ölçüm konumsal nesnesinin renklerini
E
Ölçüm konumsal nesnesinin şekillerini
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesneleri grafik nesnelerdir ve sembolojileri konumsal veritabanında saklanır. Bu sembolojiler, ölçüm konumsal nesnesinin stillerini ifade eder. Oluşturulan her ölçüm konumsal nesnesi için, hangi parçaların nasıl çizileceğini gösteren bir stil atanır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm konumsal nesne tabloları oluşturulurken izlenen adımlardan değildir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne tablosunun adı özel karakterler ve Türkçe karakter kullanmadan tanımlanmalıdır.
B
Konumsal analiz yapılmalıdır.
C
Konumsal nesne tablosunun tipi ölçüm olarak belirlenmelidir.
D
Konumsal referansı tanımlanmalıdır.
E
Referans gösterim ölçeği ve nesnelerin hangi ölçek aralıklarında görüntüleneceği tanımlanmalıdır.
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesne tabloları oluşturulurken aşağıdaki adımlar izlenir:
• Konumsal nesne tablosunun adı özel karakterler ve Türkçe karakter kullanmadan tanımlanmalıdır. Konumsal veritabanı içerisinde yer alan konumsal nesne tabloları ile aynı adları taşıyamaz.
• Konumsal nesne tablosunun tipi ölçüm olarak belirlenmelidir.
• Konumsal referansı tanımlanmalıdır.
• Referans gösterim ölçeği ve nesnelerin hangi ölçek aralıklarında görüntüleneceği tanımlanmalıdır.
• Gösterim stili tanımlanmalıdır.
• Ölçüm konumsal nesne tablosu içinde saptanmış alanlar dışında diğer öznitelik bilgi alanı varsa tanımlanır

Soru 10

Ölçüm konumsal nesne tablosunda yer alacak konumsal nesne elemanları aşağıdakilerden hangisinin kullanılmasıyla oluşturulur?

Seçenekler

A
Ölçüm çizim araçlarıyla
B
Ölçüm stilleriyle
C
Verilerle
D
Veri alanlarıyla
E
Öznitelikle
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesne tablosunda yer alacak konumsal nesne elemanları, ölçüm çizim
araçlarıyla oluşturulur. Kullanılan çizim aracı, oluşturulacak ölçüm tipini ve ölçüm için gerek duyulan referans nokta sayısını belirler. Çizim, gerekli sayıda referans nokta belirlendiğinde zaman otomatik olarak sona erer.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi standart etiket ile ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Bağlantılı etiketler (feature linked annotation) (annotation feature class) tablolarında depolanır.
B
Bu etiketler öznitelik veri alanlarının, harita üzerinde açıklama olarak gösterimini sağlar.
C
Bu tür etikete örnek olarak dağlık bir bölgenin harita üzerinde açıklama olarak belirtilmesi gösterilebilir.
D
Tablolar içinde bir kayıt olarak bulunan etiketler, konumsal nesne tabloları (feature class) ile ilişki tablosu (relationship class) aracılığıyla ilişkilendirilir.
E
Kaynak tabloda bulunan bir öznitelik değeri değişirse, otomatik olarak bağlantılı olduğu etiket nesnesi de değişir.
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerinde verilen bilgiler konumsal nesneyle bağlantılı etiketler (feature linked annotation) ile ilgili iken, C seçeneğinde verilen bilgi standart etiket ile ilgilidir.
Standart etiket konumsal nesneleri, konumsal veritabanında depolanan ancak herhangi bir konumsal nesne ile bağlantısı bulunmayan basit metinsel veya grafiksel açıklamalardır (Kelleci, 2011). Standart etikete, dağlık bir bölgenin harita üzerinde açıklama olarak belirtilmesi örnek gösterilebilir. Harita üzerindeki dağlık bir bölgenin kapsadığı alanı sınırlayan herhangi bir konumsal nesne olmadığı için, bölgenin harita üzerinde açıklama olarak belirtilmesi standart etiket kullanılarak yapılabilir.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 12

Etiket konumsal nesne tablolarını oluştururken izlenecek adımlardan "Etiket Tipinin Belirlenmesi" adımından sonra hangi adım gelir?

Seçenekler

A
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
B
Konumsal Referansın Tanımlanması
C
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
D
Etiket Sınıflarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
E
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Açıklama:
• Konumsal nesne tablosunun adı özel karakterler ve Türkçe karakterler kullanmadan tanımlanmalıdır. Oluşturulan tablo, konumsal veritabanı içinde yer alan konumsal nesne tabloları ile aynı adları taşıyamaz. Eğer Türkçe karakter kullanılacaksa bu karakterler, tablo adında değil rumuz (alias) kısmında kullanılmalıdır.
• Konumsal nesne tablosunda oluşturulacak konumsal nesne tipi etiket nesnesi olarak belirlenmelidir.
• Etiket konumsal nesne tablosunun tipi belirlenmelidir. Eğer tipi konumsal nesneyle bağlantılı etiket nesnesi olacaksa ilişki kurulacak konumsal nesne tablosu seçilmelidir.
• Konumsal nesne tablosunun konumsal referansı tanımlanmalıdır.
• Referans gösterim ölçeği tanımlanmalıdır.
• Etiket sınıfları ve bu sınıflara ait gösterim sembolojisi (font tipi, renk, büyüklük vb.) tanımlanmalı ve bu sınıflar ve sembolojileri için bir ad, metin sembolleri ve gösterim ölçek aralığı belirlenmelidir.
• Etiket konumsal nesne tablosu içinde saptanmış veri alanları dışında eklenmek istenen veri alanları varsa tanımlanır (Kelleci, 2011).
Doğru yanıt B'dir.

Soru 13

Etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten alanlar mutlaka bir değere sahip olmalıdırlar. Bu veri alanlarının değerleri silinemez.
Bu veri alanlarından "ObjectID" karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal nesneyle bağlantılı etiket konumsal nesnesinin, bağlı olduğu konumsal nesneyi tanımlayan veri alanıdır. Bu alan aynı zamanda tablonun yabancı anahtarıdır.
B
Etiket nesnelerine, etiket konumsal nesne tablosunda metin gösterim değerleri tek tek verilebileceği gibi bu gösterim bilgileri bir tablo altında gruplanabilmektedir.
C
Etiket sınıflarının tanımlandığı veri alanıdır. Eğer etiket nesnesi tek sınıftan oluşuyorsa “0” değerinde gösterilir.
D
Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır.
E
Etiket konumsal nesnesini çevreleyen (poligonun) yapının uzunluk ölçüsüdür.
Açıklama:
ObjectID: Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır.
Doğru yanıt D'dir.

Soru 14

Etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten alanlar mutlaka bir değere sahip olmalıdırlar. Bu veri alanlarının değerleri silinemez.
Bu veri alanlarından "ZOrder" karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.
B
Etiket konumsal nesnesinin yerleştirilip, yerleştirilmediğini gösteren veri alanıdır.
C
Etiket konumsal nesnesini çevreleyen yapının alan değeridir.
D
Sembolojinin ve geometrisinin tutulduğu blob (binary large object) türü veri alanıdır.
E
Etiket konumsal nesneleri bir poligon içinde bulunurlar. Bu alan, etiketi çerçeveleyen poligonun konumsal bilgisini içerir.
Açıklama:
ZOrder: Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 15

"Metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri verilir. Pozitif değerler metni sağa, negatif değerler metni sola kaydırır"
Verilen açıklama etiket konumsal nesnesinin gösterimine ait veri alanlarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Angle
B
WordSpacing
C
CharacterSpacing
D
YOffset
E
XOffset
Açıklama:
XOffset: Metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri verilir. Pozitif değerler metni sağa, negatif değerler metni sola kaydırır.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 16

Etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten alanlar mutlaka bir değere sahip olmalıdırlar. Bu veri alanlarının değerleri silinemez. Aşağıda verilen bu veri alanlarından hangisi diğerlerinden önce gelir?

Seçenekler

A
SymbolID
B
AnnotationClassID
C
FeatureID
D
Shape_area
E
ZOrder
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten alanlar mutlaka bir değere sahip olmalıdırlar. Bu veri alanlarının değerleri silinemez. Bu veri alanları incelenecek olursa, sırasıyla:
ObjectID
Shape
FeatureID
ZOrder
AnnotationClassID
Element
SymbolID
Status
Shape_length
Shape_area
Doğru yanıt C'dir.

Soru 17

Ölçüm konumsal nesne tablosunda stiller ve özelliklerine göre "Ok gösterimi (Arrow display)" ölçümünün özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçüm çizgisinin; çizgi tipi, kalınlık, renk vb. grafik özelliklerini belirler.
B
Başlangıç ve bitiş noktalarının hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.
C
Ölçüm değerini gösteren metinin sembolojisidir. Bu sembol sadece ölçüm değerini içerebilir. Ön ek, son ek ya da her ikisi burdan alabilir.
D
Uzatma çizgileri arası uzaklık, ok işaretlerinin ve metin sembolojinin gösterilemeyeceği kadar küçük olduğunda, gösterimde yapılacak ayarlamalardır.
E
Temel çizginin (baseline) başlangıç noktasını işaret eden sembolü belirler.
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.

Soru 18

Okla gösterilen ölçüm konumsal nesne elemanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçüm Çizgisi Yüksekliği
B
Uzatma Çizgisine Olan Uzaklık
C
Ölçüm Noktası Başlangıcı
D
Uzatma Çizgisi Taşma Mesafesi
E
Ölçüm Noktası Sonu
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.

Soru 19

"Referans olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen noktadır. Çizim dördüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer."
Yukarıda sözü edilen ölçüm çizim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit hizalanmış
B
Doğrusal
C
Serbest hizalanmış
D
Kenar ölçüm
E
Döndürülmüş doğrusal
Açıklama:
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear): Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi, referans olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen noktadır. Çizim dördüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer (Şekil 4.22).
Doğru yanıt E'dir.

Soru 20

"Ölçüm çizgisinin uzunluk bilgisini içerir."
Yukarıda ölçüm konumsal nesne tablosunun geometrisini belirleyen veri alanlarından hangisi anlatılmaktadır?

Seçenekler

A
SHAPE_Length
B
STYLEID
C
DIMLENGTH
D
USECUSTOMLENGHT
E
DIMX
Açıklama:
DIMLENGTH: Ölçüm çizgisinin uzunluk bilgisini içerir.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ilişki kurulurken kaynak tablo olarak gösterilir?

Seçenekler

A
Hedef tablo (target table)
B
Kaynak tablo (source table)
C
Konumsal nesne tablosu (feature class)
D
Etiket konumsal nesne tablosu (annotation feature class)
E
Konumsal nesneyle bağlantılı etiket (feature linked annotation)
Açıklama:
Tablolar içinde bir kayıt olarak bulunan etiketler, konumsal nesne tabloları (feature class) ile ilişki tablosu (relationship class) aracılığıyla ilişkilendirilir. İlişki kurulurken konumsal nesne tablosu (feature class) kaynak tablo (source table), etiket konumsal nesne tablosu (annotation feature class) ise hedef tablo (target table) olarak belirlenir. Bu iki tablonun ilişki türü bileşik (composite) ilişkidir. Doğru cevap C’dir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanlarında bileşik ilişkilerde hedef tabloyu yönetir?

Seçenekler

A
Hedef tablo (target table)
B
Kaynak tablo (source table)
C
Konumsal nesne tablosu (feature class)
D
Etiket konumsal nesne tablosu (annotation feature class)
E
Konumsal nesneyle bağlantılı etiket (feature linked annotation)
Açıklama:
Konumsal veritabanlarında bileşik ilişkilerde, kaynak tablo hedef tabloyu yönetir. Yani kaynak tabloda bulunan bir öznitelik değeri değişirse, otomatik olarak bağlantılı olduğu etiket nesnesi de değişir. Doğru cevap B’dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi etiket konumsal nesne tablolarını oluştururken izlenmesi gereken son adımdır?

Seçenekler

A
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
B
Etiket Sınıflarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
C
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
D
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
E
Konumsal Referansın Tanımlanması
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablolarını oluştururken izlenecek adımlar:
Doğru cevap D’dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisinin veri türü kısa metindir?

Seçenekler

A
ZOrder
B
Override
C
SymbolID
D
TextString
E
WordSpacing
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosunda saptanmış alanlar ve veri türleri:
Doğru cevap D’dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi etiket konumsal nesnesini tanımlayan numara olup aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır?

Seçenekler

A
XOffset
B
ObjectID
C
SymbolID
D
FeatureID
E
AnnotationClassID
Açıklama:
ObjectID: Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır. Doğru cevap B’dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi başlangıç ve bitiş noktalarının hangilerinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler?

Seçenekler

A
Ölçüm çizgisinin gösterimi (Dimension line display)
B
Başlangıç ölçüm noktası (Begin dimension point)
C
Ölçüm çizgi sembolü (Dimension line symbol)
D
Başlangıç sembolü (Begin symbol)
E
Ok gösterimi (Arrow display)
Açıklama:
Ok gösterimi (Arrow display): Başlangıç ve bitiş noktalarının hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Doğru cevap E’dir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi referans olarak ölçüm başlangıç noktası ve ölçüm bitiş noktası olmak üzere iki noktaya gereksinim duyar?

Seçenekler

A
Serbest doğrusal (free linear)
B
Basit hizalanmış (simple aligned)
C
Sürekli ölçüm (continue dimension)
D
Dik ölçüm (perpendicular dimension)
E
Temel çizgi ölçümü (baseline dimension)
Açıklama:
Basit hizalanmış (simple aligned): Basit hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak iki noktaya gereksinim duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası ve ölçüm bitiş noktasıdır. Çizim ikinci referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer. Doğru cevap B’dir.

Soru 28

Yukarıdaki şekil aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Doğrusal ölçüm nesnesi
B
Hizalanmış ölçüm nesnesi
C
Temel çizgi ölçüm nesnesi
D
Basit hizalanmış ölçüm nesnesi
E
Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi
Açıklama:
Hizalanmış (aligned): Hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Çizim üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer (Şekil 4.20).
Doğru cevap B’dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm çizgisinin uzunluk bilgisini içerir?

Seçenekler

A
SHAPE
B
DIMTYPE
C
EXTANGLE
D
DIMLENGTH
E
EXTDISPLAY
Açıklama:
DIMLENGTH: Ölçüm çizgisinin uzunluk bilgisini içerir. Doğru cevap D’dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisinin NULL değeri alması ölçüm çizgisi ve ok işaretçilerinin haritada gösteriliyor olduğunu ifade eder?

Seçenekler

A
TEXTANGLE
B
DIMDISPLAY
C
MARKERDISPLAY
D
CUSTOMLENGTH
E
USECUSTOMLENGHT
Açıklama:
MARKERDISPLAY: Bu alanın “null” değerini alması, ölçüm çizgisi ve ok işaretçilerinin haritada gösteriliyor olduğunu ifade eder. “1” değeri, sadece başlangıç ölçüm çizgisi ve ok işaretçisinin gösterildiğini, “2” değeri, sadece bitiş ölçüm çizgisi ve ok işaretçisinin gösterildiğini, “3” değerini alması, hiçbir ölçü çizgisi ve ok işaretçisinin gösterilmediğini ifade eder. Doğru cevap C’dir.

Soru 31

Harita üzerindeki açıklamaların gösteriminde etiket kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse, gösterimin etiket konumsal nesnesi kullanımı ile yapılması daha kullanışlı olabilir.
B
Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa, harita açıklamalarının dinamik etiketleme yöntemi ile yapılması, veri işleme aşamasında çok kullanıcılı ortamdaki düzenleme ve versiyonlama işlemlerinde avantaj sağlayacaktır.
C
Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır.
D
Harita açıklamalarında standart gösterimlerin yanı sıra özelleştirilmiş gösterim şekillerinin kullanılması isteniyorsa, açıklamaların dinamik etiketleme yöntemiyle depolanması avantajlı olacaktır
E
Etiket konumsal nesne tabloları konumsal veritabanında depolandığı için harita dosyaları silindiğinde açıklamalar kaybolmaz.
Açıklama:
Sayfa 78-79
Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır.

Soru 32

Etiket konumsal nesne tablosunu oluşturulurken uygulanması gereken ilk adım hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne tablosunun adının belirlenmesi
B
Etiket konumsal nesne tablosunun tipi belirlenmesi
C
Konumsal nesne tablosunun konumsal referansı tanımlanması
D
Referans gösterim ölçeği tanımlanması
E
Etiket sınıfları ve bu sınıflara ait gösterim sembolojisinin (font tipi, renk, büyüklük vb.) tanımlanması
Açıklama:
Adının Belirlenmesi Şekil 4.5

Soru 33

Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numara ve aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarı olan veri alanı hangisidir?

Seçenekler

A
Shape
B
ObjectID
C
AnnotationClassID
D
SymbolID
E
TextString
Açıklama:
ObjectID: Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır.

Soru 34

Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirten veri alanı hangisidir?

Seçenekler

A
AnnotationClassID
B
SymbolID
C
FeatureID
D
ObjectID
E
ZOrder
Açıklama:
ZOrder: Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi yazılım tarafından korunan ve kullanılan bir alan olup düzenlenebilir bir alan değildir?

Seçenekler

A
FeatureID
B
ZOrder
C
SymbolID
D
Override
E
FlipAngle
Açıklama:
Override: Bu alan, yazılım tarafından korunan ve kullanılan bir alan olup düzenlenebilir bir alan değildir

Soru 36

Başlangıç ve bitiş noktalarının hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterilip gösterilmeyeceğini belirleyen ölçüm hangisidir?

Seçenekler

A
Ok gösterimi
B
Ölçüm çizgisinin gösterimi
C
Uzatma çizgisi sembolü
D
Geçilen
E
Başlıngıç sembolü
Açıklama:
Ok gösterimi (Arrow display) Başlangıç ve bitiş noktalarının hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Tablo 4.1

Soru 37

Ölçüm konumsal nesne tabloları oluşturma sürecinde, Konumsal nesne tablosunun adının belirlenmesinden sonraki aşama hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal Referansın Tanımlanmas
B
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
C
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Ölçüm Olarak Belirlenmesi
D
Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
E
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Açıklama:
Şekil 4.18 Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Ölçüm Olarak Belirlenmesi

Soru 38

Ölçüm konumsal nesne tabloları oluşturma sürecinde Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi aşamasından sonra gelen aşama hangisidir?

Seçenekler

A
Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
B
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Ölçüm Olarak Belirlenmesi
C
Konumsal Referansın Tanımlanması
D
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
E
Adının Belirlenmesi
Açıklama:
Şekil 4.18: Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi

Soru 39

Referans olarak ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen nokta olmak üzere dört noktaya ihtiyaç duyan ölçüm çizim aracı hangisidir?

Seçenekler

A
Hizalanmış
B
Döndürülmüş doğrusal
C
Doğrusal
D
Serbest hizalanmış
E
Serbest doğrusal
Açıklama:
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear): Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi, referans olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen noktadır. Ç

Soru 40

Hangi alanın “null” değerini alması, her iki ölçüm çizgisinin de haritada gösteriliyor olduğunu ifade eder.

Seçenekler

A
DIMDISPLAY
B
DIMTYPE
C
EXTANGLE
D
DIMLENGTH
E
CUSTOMLENGTH
Açıklama:
DIMDISPLAY: Bu alanın “null” değerini alması, her iki ölçüm çizgisinin de haritada gösteriliyor olduğunu ifade eder.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi konumsal nesnelerin öznitelik veri alanlarındaki bilgilerinin, harita üstünde nokta, çizgi ya da poligon konumsal nesnesinin yakınlarında görüntülenmesini sağlayan yöntemdir?

Seçenekler

A
dinamik etiketleme
B
güncel etiketleme
C
nesnesel etiketleme
D
doğrudan etiketleme
E
konumsal etiketleme
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde haritalar üzerinde kullanılan açıklamalar genellikle öznitelik veri alanlarındaki bilgilerin harita üzerine çağrılması ile gösterilmektedir. Konumsal nesnelerin öznitelik veri alanlarındaki bilgilerinin, harita üstünde nokta, çizgi ya da poligon konumsal nesnesinin yakınlarında görüntülenmesini sağlayan bu yönteme “dinamik etiketleme yöntemi” (label) adı verilir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli gösterimlerde, (parsel ve bina için) cephe ve derinlik ölçülerinin işaretlenerek etiketlenmesi gerekliliğini yerine getirmek için kullanılır?

Seçenekler

A
etiket konumsal nesnesi
B
ölçüm konumsal nesnesi
C
etiket konumsal nesne tablosu
D
parsel konumsal nesnesi
E
öznitelik veri tablosu
Açıklama:
Genellikle parsel, bina planı gibi büyük ölçekli gösterimlerde, (parsel ve bina için) cephe ve derinlik ölçülerinin işaretlenerek etiketlenmesi gerekir. Elektrik, su, kanalizasyon vb. altyapı şebekelerinde de şebeke elemanlarının boyutları harita veya plan üzerinde belirtilmedir. CBS’de bu gereklilik “ölçüm konumsal nesnesi” (dimension feature) kavramı ile giderilmiştir.

Soru 43

Etiket konumsal nesne tablolarında yazılım tarafından önceden tanımlanmış, standart öznitelik veri alanları bulunur. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
font tipi
B
renk
C
altyapı
D
büyüklük
E
semboloji
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablolarında yazılım tarafından önceden tanımlanmış, standart öznitelik veri alanları bulunur. Bu alanlar font tipi, renk, büyüklük, semboloji vb. alanlar olarak sayılabilir.

Soru 44

Aşağıdaki durumların hangisinde dinamik etiketleme yöntemi kullanılması daha uygundur?

Seçenekler

A
harita dosyası silindiğinde verilerin kaybolmaması isteniyorsa
B
Harita açıklamalarında özelleştirilmiş gösterim şekillerinin kullanılacaksa
C
gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise
D
Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse
E
etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa
Açıklama:
Hazırlanacak haritalara göre harita üzerindeki açıklamaların gösteriminde bazen
dinamik etiketleme yöntemi, bazen de etiket konumsal nesnesi kullanımı daha uygun
olmaktadır. Harita açıklamalarının gösteriminde etiket konumsal nesnesi kullanımının
avantaj ve dezavantajları aşağıda listelenmiştir.
• Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse, gösterimin dinamik etiketleme yöntemi ile yapılması daha kullanışlı olabilir. Dinamik etiketleme yönteminde
açıklamalar konumsal veritabanında değil harita dosyasında saklandığı için harita
dosyası silindiğinde açıklamaların da silineceği göz önünde bulundurulmalıdır.
• Eğer gösterim birden fazla harita dosyasında kullanılacaksa, etiket konumsal nesne
yapısının kullanılması daha doğru olacaktır. Etiket konumsal nesne tablosunda depolanan açıklamalar diğer konumsal nesne tabloları (feature class) gibi katman olarak kullanılabilecek ve her harita dosyasına çağrılabilecektir. Etiket konumsal nesne tabloları konumsal veritabanında depolandığı için harita dosyaları silindiğinde
açıklamalar kaybolmaz. Burada dikkat edilmesi gereken durum, etiket konumsal
nesne tablosunun silinmesi durumunda, tablonun kullanıldığı tüm haritaları etkileyecek olmasıdır.
• Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa, harita
açıklamalarını etiket konumsal nesnesi olarak kullanmak, veri işleme aşamasında
çok kullanıcılı ortamdaki düzenleme ve versiyonlama işlemlerinde avantaj sağlayacaktır.
• Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket
konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır. Çünkü sayıca fazla olan açıklamaların dinamik etiketleme yöntemi ile oluşturulmuş harita dosyalarından erişimi, konumsal veritabanındaki etiket konumsal nesne tablosuna kıyasla daha zor
olacaktır. Ayrıca çok sayıdaki açıklama, harita dosyasının büyüklüğünü de artıracaktır.
• Harita açıklamalarında standart gösterimlerin yanı sıra özelleştirilmiş gösterim
şekillerinin kullanılması isteniyorsa, açıklamaların etiket konumsal nesnesi olarak
depolanması avantajlı olacaktır

Soru 45

Aşağıdakileden hangisi etiket konumsal nesne tablosu oluşturmada takip edilmesi gereken adımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne tablosunun adı özel karakterler ve Türkçe karakterler kullanmadan tanımlanmalıdır.
B
Etiket konumsal nesne tablosunun tipi belirlenmelidir.
C
Konumsal nesne tablosunun konumsal referansı tanımlanmalıdır.
D
Referans gösterim ölçeği tanımlanmalıdır
E
kaynak tabloda bulunan bir öznitelik değerleri değiştirilmelidir.
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosu oluşturmada kullanılan bir diğer yöntem, veritabanı
üzerinden boş bir etiket konumsal nesne tablosu oluşturmadır. Bu aşamada etiket konumsal nesne tablosunu oluştururken şu adımlar izlenir (Şekil 4.5):
• Konumsal nesne tablosunun adı özel karakterler ve Türkçe karakterler kullanmadan tanımlanmalıdır. Oluşturulan tablo, konumsal veritabanı içinde yer alan konumsal nesne tabloları ile aynı adları taşıyamaz. Eğer Türkçe karakter kullanılacaksa bu karakterler, tablo adında değil rumuz (alias) kısmında kullanılmalıdır.
• Konumsal nesne tablosunda oluşturulacak konumsal nesne tipi etiket nesnesi olarak belirlenmelidir.
• Etiket konumsal nesne tablosunun tipi belirlenmelidir. Eğer tipi konumsal nesneyle bağlantılı etiket nesnesi olacaksa ilişki kurulacak konumsal nesne tablosu
seçilmelidir.
• Konumsal nesne tablosunun konumsal referansı tanımlanmalıdır.
• Referans gösterim ölçeği tanımlanmalıdır.
• Etiket sınıfları ve bu sınıflara ait gösterim sembolojisi (font tipi, renk, büyüklük
vb.) tanımlanmalı ve bu sınıflar ve sembolojileri için bir ad, metin sembolleri ve
gösterim ölçek aralığı belirlenmelidir.
• Etiket konumsal nesne tablosu içinde saptanmış veri alanları dışında eklenmek
istenen veri alanları varsa tanımlanır.

Soru 46

Aşağıdakilerdenn hangisi etiket sınıflarının tanımlandığı veri alanına verilen isimdir?

Seçenekler

A
AnnotationClassID
B
ObjectID
C
FeatureID
D
SymbolID
E
ShapeID
Açıklama:
AnnotationClassID: Etiket sınıflarının tanımlandığı veri alanıdır. Eğer etiket nesnesi
tek sınıftan oluşuyorsa “0” değerinde gösterilir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ZOrder kavramını ifade etmektedir?

Seçenekler

A
etiketi çerçeveleyen poligonun konumsal bilgisi
B
Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırası
C
Etiket konumsal nesnesini çevreleyen yapının alan değeri
D
Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numara
E
Etiket sınıflarının tanımlandığı veri alanı
Açıklama:
ZOrder: Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını
belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.

Soru 48

Etiket konumsal nesnesinin gösterimine ait veri alanlarından XOffset'in işlevi nedir?

Seçenekler

A
Metni döndürmek
B
Metnin dikey hizalama ölçüsünü göstermek
C
Metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırmak.
D
Çizgiler arasındaki boşluğu düzenlemek
E
Kullanılan karakterlerin genişliğini düzenlemek
Açıklama:
XOffset: Metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri
verilir. Pozitif değerler metni sağa, negatif değerler metni sola kaydırır

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi konumsal nesne tiplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Doğrusal
B
Serbest hizalanmış
C
Döndürülmüş doğrusal
D
Doğrusal hizalanmış
E
Hizalanmış
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesne tablosunda yer alacak konumsal nesne elemanları, ölçüm çizim
araçlarıyla oluşturulur. Kullanılan çizim aracı, oluşturulacak ölçüm tipini ve ölçüm için
gerek duyulan referans nokta sayısını belirler. Çizim, gerekli sayıda referans nokta belirlendiğinde zaman otomatik olarak sona erer. Referans nokta sayısı, oluşturulacak ölçüm konumsal nesne tipine göre değişiklik gösterir.
Basit hizalanmış (simple aligned): Basit hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak iki
noktaya gereksinim duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası ve ölçüm bitiş noktasıdır. Çizim ikinci referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer
Hizalanmış (aligned): Hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak üç noktaya ihtiyaç
duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Çizim üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer
Doğrusal (linear): Doğrusal ölçüm nesnesi, yatayda ve dikeyde ölçüm nesnesi oluşturur ve referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Üçüncü referans noktasının
başlangıç ve bitiş noktalarına göre yeri, ölçüm nesnesinin yatayda mı yoksa dikeyde mi
oluşturulacağını belirler. Çizim üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik
olarak sona erer
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear): Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi, referans
olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen noktadır. Çizim dördüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer
Serbest hizalanmış (free aligned): Serbest hizalanmış ölçüm nesnesi, hem basit hizalanmış hem de hizalanmış ölçümler oluşturmak için kullanılabilir. Girdi olarak iki ya da üç referans noktası kullanır. Eğer çizim iki noktayla bitirilirse basit hizalanmış, üç noktayla bitirilirse hizalanmış ölçüm olacaktır. Eğer çizim ikiden az ya da üçten fazla noktayla bitirilmeye çalışılırsa işlem başarısız olacaktır.
Serbest doğrusal (free linear): Serbest doğrusal ölçüm nesnesi, yatay, dikey ve döndürülmüş doğrusal ölçüm nesneleri oluşturmada kullanılabilir. Girdi olarak üç ya da dört noktaya ihtiyaç duyar. Girdi olarak dört nokta kullanılırsa, döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi oluşur. Eğer çizim üçten az ya da dörtten fazla noktayla bitirilmeye çalışılırsa işlem başarısız olacaktır

Soru 50

Aşağıdaklerden hangisi ölçüm konumsal nesne tablosunun geometrisini
belirleyen veri alanlarından biri olan DIMX hangi bilgiyi gösterir?

Seçenekler

A
Ölçüm çizgisinin uzunluk bilgisi
B
Metnin X eksenindeki koordinat noktası değeri
C
Ölçüm başlangıç noktasının X ekseni koordinat bilgisi
D
Ölçüm stilini belirleyen tanıtıcı numara
E
Ölçüm çizgisi yüksekliğinin X ekseni koordinat bilgisi
Açıklama:
DIMX: Ölçüm çizgisi yüksekliğinin X ekseni koordinat bilgisini içerir

Soru 51

Ölçüm konumsal nesne tablosunda yer alan ve uzatma çizgisinin, ölçüm çizgisinden geçerek taşan uzaklığını belirleyen ölçüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
End symbol
B
Arrow fit and text fit
C
Dimension line symbol
D
Overshot
E
Offset
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesne tablosunda yer alan ve uzatma çizgisinin, ölçüm çizgisinden geçerek taşan uzaklığını belirleyen ölçüm Overshot'tur. Doğru cevap D'dir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi etiket konumsal nesne tablosunun özelliklerini belirten veri alanlarından "Shape" in özelliklerinden birisidir?

Seçenekler

A
Etiket konumsal nesnesini çevreleyen yapının alan değeridir.
B
Etiket konumsal nesnesini çevreleyen yapının uzunluk ölçüsüdür.
C
Etiket konumsal nesneleri bir poligon içinde bulunurlar.
D
Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.
E
Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır.
Açıklama:
Shape: Etiket konumsal nesneleri bir poligon içinde bulunurlar. Bu alan, etiketi çerçeveleyen poligonun konumsal bilgisini içerir. Doğru cevap C'dir.

Soru 53

Döndürülmüş doğrusal (rotated linear) ölçüm nesnesi, referans olarak kaç noktaya ihtiyaç duyar?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear): Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi, referans olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Doğru cevap C'dir.

Soru 54

Ölçüm konumsal nesnesinin eşsiz belirleyici numarası olan ve aynı zamanda birincil anahtar veri alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Shape
B
ObjectID
C
DIMLENGTH
D
BEGINX
E
TEXTX
Açıklama:
ObjectID: Ölçüm konumsal nesnesinin eşsiz belirleyici numarasıdır. Aynı zamanda birincil anahtar alanıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 55

Ölçüm konumsal nesnesini çevreleyen poligonun alan değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
EXTANGLE
B
DIMTYPE
C
DIMDISPLAY
D
SHAPE_Area
E
STYLEID
Açıklama:
SHAPE_Area: Ölçüm konumsal nesnesini çevreleyen poligonun alan değeridir. Doğru cevap D'dir.

Soru 56

Aşağıdaki ölçümlerden hangisi uzatma çizgilerinden hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterileceğini belirler?

Seçenekler

A
Dimension line display
B
Value to display for text
C
Extension line display
D
Arrow display
E
Arrow fit and text fit
Açıklama:
Uzatma çizgisi gösterimi (Extension line display): Uzatma çizgilerinden hangilerinin (sadece başlangıç, sadece bitiş, her ikisi, hiçbiri) gösterileceğini belirler. Doğru cevap C'dir.

Soru 57

Yukarıda verilen şekil hangi ölçüm nesnesini belirtmektedir?

Seçenekler

A
Basit hizalanmış ölçüm nesnesi
B
Hizalanmış ölçüm nesnesi
C
Doğrusal ölçüm nesnesi
D
Temel çizgi ölçüm nesnesi
E
Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi
Açıklama:
Hizalanmış (aligned): Hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 58

Sembolojinin ve geometrisinin tutulduğu blob (binary large object) türü veri alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ZOrder
B
Element
C
SymbolID
D
Status
E
ObjectID
Açıklama:
Element: Sembolojinin ve geometrisinin tutulduğu blob (binary large object) türü veri alanıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 59

Metnin pozisyonunu yukarı ya da aşağı kaydıran ve saptanmış olarak “0” değeri verilen veri alanı hangisidir?

Seçenekler

A
Override
B
CharacterWidth
C
FlipAngle
D
YOffset
E
FontLeading
Açıklama:
YOffset: Metnin pozisyonunu yukarı ya da aşağı kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri verilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 60

Yukarıda verilen şekil aşağıdaki ölçüm çizim araçlarından hangisini temsil etmektedir?

Seçenekler

A
Hizalanmış ölçüm nesnesi
B
Doğrusal ölçüm nesnesi
C
Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi
D
Basit hizalanmış ölçüm nesnesi
E
Serbest hizalanmış ölçüm nesnesi
Açıklama:
Şekil "Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi"ni ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 61

Harita üzerindeki açıklamaların gösteriminde aşağıdakilerden hangisinde dinamik etiketleme yöntemi kullanmak avantajlıdır?

Seçenekler

A
Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse
B
Eğer gösterim birden fazla harita dosyasında kullanılacaksa
C
Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa
D
Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise
E
Harita açıklamalarında standart gösterimlerin yanı sıra özelleştirilmiş gösterim şekillerinin kullanılması isteniyorsa
Açıklama:
Hazırlanacak haritalara göre harita üzerindeki açıklamaların gösteriminde bazen dinamik etiketleme yöntemi, bazen de etiket konumsal nesnesi kullanımı daha uygun olmaktadır. Harita açıklamalarının gösteriminde etiket konumsal nesnesi kullanımının avantaj ve dezavantajları aşağıda listelenmiştir.
  • Eğer gösterim yalnızca bir harita dosyası ile ilgiliyse, gösterimin dinamik etiketleme yöntemi ile yapılması daha kullanışlı olabilir. Dinamik etiketleme yönteminde açıklamalar konumsal veritabanında değil harita dosyasında saklandığı için harita dosyası silindiğinde açıklamaların da silineceği göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Eğer gösterim birden fazla harita dosyasında kullanılacaksa, etiket konumsal nesne yapısının kullanılması daha doğru olacaktır. Etiket konumsal nesne tablosunda depolanan açıklamalar diğer konumsal nesne tabloları (feature class) gibi katman olarak kullanılabilecek ve her harita dosyasına çağrılabilecektir. Etiket konumsal nesne tabloları konumsal veritabanında depolandığı için harita dosyaları silindiğinde açıklamalar kaybolmaz. Burada dikkat edilmesi gereken durum, etiket konumsal nesne tablosunun silinmesi durumunda, tablonun kullanıldığı tüm haritaları etkileyecek olmasıdır.
  • Eğer etiket konumsal nesne tabloları bir sunucu üstünde depolanıyorsa, harita açıklamalarını etiket konumsal nesnesi olarak kullanmak, veri işleme aşamasında çok kullanıcılı ortamdaki düzenleme ve versiyonlama işlemlerinde avantaj sağlayacaktır.
  • Gösterimde kullanılan açıklama sayısı birkaç yüz parçadan daha fazla ise etiket konumsal nesnesi kullanımı daha avantajlı olacaktır. Çünkü sayıca fazla olan açıklamaların dinamik etiketleme yöntemi ile oluşturulmuş harita dosyalarından erişimi, konumsal veritabanındaki etiket konumsal nesne tablosuna kıyasla daha zor olacaktır. Ayrıca çok sayıdaki açıklama, harita dosyasının büyüklüğünü de artıracaktır.
  • Harita açıklamalarında standart gösterimlerin yanı sıra özelleştirilmiş gösterim şekillerinin kullanılması isteniyorsa, açıklamaların etiket konumsal nesnesi olarak depolanması avantajlı olacaktır.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 62

Konumsal veritabanında depolanan ancak herhangi bir konumsal nesne ile bağlantısı bulunmayan basit metinsel veya grafiksel açıklamalar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Standart etiket
B
Konumsal nesneyle bağlantılı etiket
C
Dinamik etiket
D
Etiket konumsal nesnesi
E
Ölçüm konumsal nesnesi
Açıklama:
Standart etiket konumsal nesneleri, konumsal veritabanında depolanan ancak herhangi bir konumsal nesne ile bağlantısı bulunmayan basit metinsel veya grafiksel açıklamalardır. Standart etikete, dağlık bir bölgenin harita üzerinde açıklama olarak belirtilmesi örnek gösterilebilir. Harita üzerindeki dağlık bir bölgenin kapsadığı alanı sınırlayan herhangi bir konumsal nesne olmadığı için, bölgenin harita üzerinde açıklama olarak belirtilmesi standart etiket kullanılarak yapılabilir. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Konumsal Nesneyle Bağlantılı Etiket bağlamında geçersizdir?

Seçenekler

A
İlişki kurulurken etiket konumsal nesne tablosu (annotation feature class) kaynak tablo (source table), konumsal nesne tablosu (feature class) ise hedef tablo (target table) olarak belirlenir.
B
Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler, bağlantılı olduğu konumsal nesne tablolarındaki öznitelik veri alanlarının, harita üzerinde açıklama olarak gösterimini sağlar.
C
Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler (feature linked annotation) etiket konumsal nesne tablolarında (annotation feature class) depolanır.
D
Konumsal nesne (feature) ve konumsal nesneyle bağlantılı etiket (feature linked annotation), tablolar arası ilişkileri kullanarak birbirleri ile ilişkilendirilir.
E
Tablolar içinde bir kayıt olarak bulunan etiketler, konumsal nesne tabloları (feature class) ile ilişki tablosu (relationship class) aracılığıyla ilişkilendirilir.
Açıklama:
Konumsal Nesneyle Bağlantılı Etiket (feature linked annotation)
Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler, bağlantılı olduğu konumsal nesne tablolarındaki öznitelik veri alanlarının, harita üzerinde açıklama olarak gösterimini sağlar. Konumsal nesneyle bağlantılı etiketler (feature linked annotation) etiket konumsal nesne tablolarında (annotation feature class) depolanır. Konumsal nesne (feature) ve konumsal nesneyle bağlantılı etiket (feature linked annotation), tablolar arası ilişkileri kullanarak birbirleri ile ilişkilendirilir. Tablolar içinde bir kayıt olarak bulunan etiketler, konumsal nesne tabloları (feature class) ile ilişki tablosu (relationship class) aracılığıyla ilişkilendirilir. İlişki kurulurken konumsal nesne tablosu (feature class) kaynak tablo (source table), etiket konumsal nesne tablosu (annotation feature class) ise hedef tablo (target table) olarak belirlenir. Bu iki tablonun ilişki türü bileşik (composite) ilişkidir. Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Etiket konumsal nesne tablolarını oluştururken izlenecek adımların doğru sıralamasıdır?

Seçenekler

A
Adının Belirlenmesi
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Etiket Tipinin Belirlenmesi
Konumsal Referansın Tanımlanması
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
B
Adının Belirlenmesi
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Etiket Tipinin Belirlenmesi
Konumsal Referansın Tanımlanması
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
C
Adının Belirlenmesi
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Etiket Tipinin Belirlenmesi
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Konumsal Referansın Tanımlanması
D
Adının Belirlenmesi
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Konumsal Referansın Tanımlanması
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Etiket Tipinin Belirlenmesi
E
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Etiket Tipinin Belirlenmesi
Konumsal Referansın Tanımlanması
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Adının Belirlenmesi
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablolarını oluştururken izlenecek adımlar:
Adının Belirlenmesi
Konumsal Nesne Tipinin Konumsal Etiket Olarak Belirlenmesi
Etiket Tipinin Belirlenmesi
Konumsal Referansın Tanımlanması
Referans Gösterim Ölçeğinin Belirlenmesi
Etiket Sınıfarının ve Gösterim Sembolojilerinin Belirlenmesi
Diğer Öznitelik Alanlarının Tanımlanması
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 65

Etiket Konumsal Nesne Tablosunun Veri Alanları içinde aşağıdakilerden hangisi metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırmak amacıyla kullanılır?

Seçenekler

A
XOffset
B
YOffset
C
VerticalAlignment
D
HorizontalAlignment
E
FlipAngle
Açıklama:
Etiket Konumsal Nesne Tablosunun Veri Alanları:
TextString: Konumsal nesneye ait metinsel dizidir.
FontName: “Arial”, “Times New Roman” gibi yazı karakter tipinin tanımlandığı alandır.
FontSize: Yazı karakter tipinin büyüklüğünün tanımlandığı alandır.
Bold: Yazı karakter tipinin, kalın karakter (bold) olup olmadığının tanımlandığı alandır.
Italic: Yazı karakter tipinin yana yatık olup olmadığını tanımlar. (Gösterimde 1-0 değeri kullanılır.)
Underline: Yazı karakter tipinde alt çizgi olup olmadığını tanımlar. (Gösterimde 1-0 değeri kullanılır.)
VerticalAlignment: Metnin dikey hizalama ölçüsünü gösterir. Aldığı değerlikler üst (top), merkez (center), taban çizgisi (baseline), alttır (bottom).
HorizontalAlignment: Metnin yatay hizalama ölçüsünü gösterir. Aldığı değerlikler sol (left), merkez (center), sağ (right) ve tamdır (full).
XOffset: Metnin pozisyonunu sağa ya da sola kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri verilir. Pozitif değerler metni sağa, negatif değerler metni sola kaydırır.
YOffset: Metnin pozisyonunu yukarı ya da aşağı kaydırır. Saptanmış olarak “0” değeri verilir.
Angle: Metni döndürmek için kullanılan veri alandır. Açı değerleriyle ifade edilir.
FontLeading: Çizgiler arasındaki boşluğu düzenlemek için kullanılan veri alanıdır.
WordSpacing: Kelimeler arasındaki boşluğu düzenlemek için kullanılan veri alanıdır. Saptanmış olarak “100” değerini alır.
CharacterWidth: Kullanılan karakterlerin genişliğini düzenlemek için kullanılan veri alanıdır. Saptanmış olarak “100” değerini alır.
CharacterSpacing: Kullanılan karakterlerin arasındaki boşluğu düzenleyen veri alanıdır.
FlipAngle: Metnin düşeyde açısal değer olarak hangi noktadan ters döndürüleceğini ya da ayna yansıması oluşturulacağını belirler.
Override: Bu alan, yazılım tarafından korunan ve kullanılan bir alan olup düzenlenebilir bir alan değildir.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 66

Aşağıdaki alanlardan hangisi etiket konumsal nesnesinin gösterimine ait özellikleri belirleyen alanlardan biridir?

Seçenekler

A
TextString
B
ObjectID
C
Shape
D
FeatureID
E
ZOrder
Açıklama:
Etiket konumsal nesne tablosunun özellikleri:
ObjectID: Etiket konumsal nesnesini tanımlayan numaradır. Bu numara aynı zamanda bu tablonun birincil anahtarıdır.
Shape: Etiket konumsal nesneleri bir poligon içinde bulunurlar. Bu alan, etiketi çerçeveleyen poligonun konumsal bilgisini içerir.
FeatureID: Konumsal nesneyle bağlantılı etiket konumsal nesnesinin, bağlı olduğu konumsal nesneyi tanımlayan veri alanıdır. Bu alan aynı zamanda tablonun yabancı anahtarıdır.
ZOrder: Etiket konumsal nesne tablosunda etiket sınıflarının katman olarak sırasını belirtir. Değerin küçülmesi katmanın daha üstte olduğu anlamına gelir.
AnnotationClassID: Etiket sınıflarının tanımlandığı veri alanıdır. Eğer etiket nesnesi tek sınıftan oluşuyorsa “0” değerinde gösterilir.
Element: Sembolojinin ve geometrisinin tutulduğu blob (binary large object) türü veri alanıdır.
SymbolID: Etiket nesnelerine, etiket konumsal nesne tablosunda metin gösterim değerleri tek tek verilebileceği gibi bu gösterim bilgileri bir tablo altında gruplanabilmektedir. Bu veri alanı sembol tablosunda gruplanmış gösterim özelliklerini tanımlayan veri alanıdır.
Status: Etiket konumsal nesnesinin yerleştirilip, yerleştirilmediğini gösteren veri alanıdır.
Shape_length: Etiket konumsal nesnesini çevreleyen (poligonun) yapının uzunluk ölçüsüdür.
Shape_area: Etiket konumsal nesnesini çevreleyen yapının alan değeridir.
Etiket konumsal nesne tablosunda bu alanlar dışındaki ki diğer alanlar, etiket konumsal nesnesinin gösterimine ait özellikleri belirlerler.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 67

Etiket konum nesnesinin düzenlenmesi esnasında ölçek küçüldükçe font büyüklükleri küçülmediği için etiketleri oluşturan metinlerin haritaya sığmaması sorunun giderilmesi için aşağıdaki ölçeklerden hangisi kullanılmalıdır?

Seçenekler

A
Referans ölçek
B
Sabit ölçek
C
Dinamik ölçek
D
Semboloji
E
Gösterim aralığı
Açıklama:
Kitabın 86. Sayfasındaki Şekil 4.9’da Eskişehir’in ilçeleri ve ilçelere bağlı referans ölçek kullanılmayan etiket konumsal nesneleri görülmektedir. Şekildeki her iki örnekte de etiket konumsal nesnesi üç sınıftan oluşmuştur. Bunlar; ilçe adı, il plaka kodu ve ilçe nüfusudur. Her iki örnekte de ilçe adı kırmızı renkte, kalın ve on punto büyüklüğünde; il plaka kodu siyah renkte, sekiz punto büyüklüğünde; ilçe nüfusu yeşil renkte, italik ve altı çizgili, sekiz punto büyüklüğünde oluşturulmuştur. Ölçek küçüldükçe (1:3.000.000) font büyüklükleri küçülmediği için etiketleri oluşturan metinlerin haritaya sığmadığı görülmektedir. Bu sorunun giderilmesi için referans ölçek kullanılmalıdır. Referans ölçek kullanıldığında ölçek küçüldükçe, font büyüklüğü de küçültülecektir.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 68

Konumsal veritabanında, konumsal nesne olarak tanımlanmış bir binanın kenarı, bir yolun uzunluğu ya da iki konumsal nesne arasındaki uzaklık vb. değerlerinin harita üzerinde boyutlandırma gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçüm konumsal nesnesi (dimension feature)
B
Ölçüm konumsal nesne tablosu (dimension feature class)
C
Konumsal nesne veri kümeleri (feature dataset)
D
Ölçüm stilleri (dimension styles)
E
Ölçüm tipleri (dimension types)
Açıklama:
Konumsal veritabanında, konumsal nesnelerin harita üzerinde boyutlarını gösteren etiket nesnelerinin özelleşmiş hâline “ölçüm konumsal nesnesi” (dimension feature) adı verilir. Harita üzerinde boyutlandırma gösterimi, konumsal nesne olarak tanımlanmış bir binanın kenarı, bir yolun uzunluğu ya da iki konumsal nesne arasındaki uzaklık vb. olabilir. Ölçüm nesneleri etiket nesneleri gibi konumsal nesnelerdir. Konumsal veritabanında ölçüm konumsal nesne tablosunda (dimension feature class) depolanır. Ölçüm konumsal nesne tablosu, konumsal nesne tablolarının ölçümlerini saklayacak şekilde özelleştirilmiştir. Bu nedenle konumsal veritabanı içinde yer alan diğer konumsal nesne tablolarının sahip olduğu bütün özelliklere sahiptir. Ölçüm konumsal nesne tablosu, konumsal nesne veri kümeleri (feature dataset) içinde ya da bağımsız olarak dışında yer alabilmektedir. Ölçüm konumsal nesnelerinin kullanılmasının avantajı, gösterilmesi gereken boyutlandırma çalışmalarını kolaylaştırmaktır.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi, iki uzatma çizgisi arasında kalan uzunluğu ifade eden ve konumsal nesnenin dışına doğru işaret eden ölçümlerdir.

Seçenekler

A
Dışa doğru gösterimler (outward dimensions)
B
İçe doğru gösterimler (inward dimensions)
C
Hizalanmış ölçümler (aligned dimensions)
D
Doğrusal ölçümler (linear dimensions)
E
Ölçüm konumsal nesneleri (dimension features)
Açıklama:
Ölçüm konumsal nesne tablolarında hizalanmış ölçümler (aligned dimensions) ve doğrusal ölçümler (linear dimensions) olarak iki tip ölçüm vardır. Hizalanmış ölçümler, temel çizgiye paralel olan, başlangıç ve bitiş ölçüm noktaları arasındaki gerçek uzaklığı gösterir
Doğrusal ölçümler, hizalanmış ölçümlerin aksine başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki konumsal nesnenin gerçek uzunluğunu vermez. Doğrusal ölçümler, düşey, yatay ya da herhangi bir açıdaki bir eksene paralel başlangıç ve bitiş noktalarının uzantıları arasındaki ölçümü verir
Ölçümler, içe doğru ya da dışa doğru olarak gösterilebilir. Dışa doğru gösterimler (outward dimensions), konumsal nesnenin dışına doğru işaret eden ölçümlerdir. İki uzatma çizgisi arasında kalan uzunluğu ifade eder.
İçe doğru gösterimler (inward dimensions) konumsal nesnenin dışında nesnenin içini işaret eden iki oka sahiptir. Ölçüm değeri bu iki okun arasındaki uzunluktur.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi; ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktalar olmak üzere referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyan ve çizimin üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erdiği ölçüm çizim aracıdır?

Seçenekler

A
Hizalanmış (aligned)
B
Basit hizalanmış (simple aligned)
C
Doğrusal (linear)
D
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear)
E
Serbest hizalanmış (free aligned)
Açıklama:
Basit hizalanmış (simple aligned): Basit hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak iki noktaya gereksinim duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası ve ölçüm bitiş noktasıdır. Çizim ikinci referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer.
Hizalanmış (aligned): Hizalanmış ölçüm nesnesi, referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Çizim üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer.
Doğrusal (linear): Doğrusal ölçüm nesnesi, yatayda ve dikeyde ölçüm nesnesi oluşturur ve referans olarak üç noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası ve ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten noktadır. Üçüncü referans noktasının başlangıç ve bitiş noktalarına göre yeri, ölçüm nesnesinin yatayda mı yoksa dikeyde mi oluşturulacağını belirler. Çizim üçüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer.
Döndürülmüş doğrusal (rotated linear): Döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi, referans olarak dört noktaya ihtiyaç duyar. Bunlar ölçüm başlangıç noktası, ölçüm bitiş noktası, ölçüm çizgisinin yüksekliğini belirten nokta ve uzatma çizgi açısını belirleyen noktadır. Çizim dördüncü referans noktasını yerleştirdikten sonra otomatik olarak sona erer.
Serbest hizalanmış (free aligned): Serbest hizalanmış ölçüm nesnesi, hem basit hizalanmış hem de hizalanmış ölçümler oluşturmak için kullanılabilir. Girdi olarak iki ya da üç referans noktası kullanır. Eğer çizim iki noktayla bitirilirse basit hizalanmış, üç noktayla bitirilirse hizalanmış ölçüm olacaktır. Eğer çizim ikiden az ya da üçten fazla noktayla bitirilmeye çalışılırsa işlem başarısız olacaktır.
Serbest doğrusal (free linear): Serbest doğrusal ölçüm nesnesi, yatay, dikey ve döndürülmüş doğrusal ölçüm nesneleri oluşturmada kullanılabilir. Girdi olarak üç ya da dört noktaya ihtiyaç duyar. Girdi olarak dört nokta kullanılırsa, döndürülmüş doğrusal ölçüm nesnesi oluşur. Eğer çizim üçten az ya da dörtten fazla noktayla bitirilmeye çalışılırsa işlem başarısız olacaktır.
Bu nedenle doğru yanıt a) seçeneğidir.

Ünite 5

Soru 1

Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe ne denir?

Seçenekler

A
Ağ analizi
B
Ağ hızı
C
Ağ alt yapısı
D
Geometrik ağ
E
Ağ tipi
Açıklama:
Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme
hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe “Ağ Analizi” denir.

Soru 2

Yönlendirilmemiş, belirlenmiş doğal bir akıma sahip olmayan (Undirected Flow Systems), cadde/sokak veri setlerinin oluşturduğu ulaşım ağları için kullanılan ağ analizi hangisidir?

Seçenekler

A
Geometrik ağ
B
Ağ veri kümesi
C
Network
D
Ağ alt yapısı
E
Fiber alt yapısı
Açıklama:
Ağ Veri Kümesi (Network Dataset): Yönlendirilmemiş, belirlenmiş doğal bir akıma sahip olmayan (Undirected Flow Systems), cadde/sokak veri setlerinin oluşturduğu ulaşım ağları için kullanılan ağ analizidir.

Soru 3

Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele “............” denir. Kenarlar (...) ve bağlantı noktalarından (.......) oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir. Boşluğa gelecek ifadeler hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Seçenekler

A
Ağ veri kümesi-edge-junction
B
Geometrik ağ modeli- edge-junction
C
Junction- edge- geometrik ağ kümesi
D
Geometrik ağ modeli- ağ veri kümesi- edge
E
Geometrik ağ modeli- ağ veri kümesi-junction
Açıklama:
Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin
analiz edildiği modele “Geometrik Ağ Modeli” denir. Geometrik ağ, kenarlar (edge) ve
bağlantı noktalarından (junction) oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine
bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir.

Soru 4

Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde bulundurularak özelliklerine göre isimlendirilirler. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir.

Seçenekler

A
Basit bağlantı noktası (simple junction)
B
Karmaşık bağlantı noktası (complex junction)
C
Basit kenar (simple edge)
D
Karmaşık Kenar (complex edge)
E
Kaynak (source)
Açıklama:
Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde bulundurularak özelliklerine göre;
• Basit bağlantı noktası (simple junction),
• Karmaşık bağlantı noktası (complex junction),
• Basit kenar (simple edge),
• Karmaşık kenar (complex edge) şeklinde adlandırılır.

Soru 5

I. Fiziksel ayrılmaya gerek olmadan dağıtım yapabilen sistem içerisindeki kenarlardır.
II. Evlere fiziksel olarak parçalara ayrılmadan su dağıtımı sağlayan ana boru hattı karmaşık
kenara örnek olarak verilebilir
Yukarıda özellikleri verilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karmaşık bağlantı noktası
B
Basit kenar
C
Ana hat
D
Karmaşık kenar
E
Basit bağlantı noktası
Açıklama:
Karmaşık Kenar
Fiziksel ayrılmaya gerek olmadan dağıtım yapabilen sistem içerisindeki kenarlardır. Evlere fiziksel olarak parçalara ayrılmadan su dağıtımı sağlayan ana boru hattı karmaşık kenara örnek olarak verilebilir

Soru 6

İçeriğinde bağlantı noktaları ve kenarlardan oluşan küçük bir ağ yapısı içeren bağlantı noktalarına "............." adı verilir. Boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Basit kenar
B
Ana hat
C
Karmaşık kenar
D
Basit bağlantı noktası
E
Karmaşık bağlantı noktası
Açıklama:
İçeriğinde bağlantı noktaları ve kenarlardan oluşan küçük bir ağ yapısı içeren bağlantı noktalarına karmaşık bağlantı noktası adı verilir.

Soru 7

I- Kenar (edge)
II- Bağlantı noktası (junction)
II- Dönüş (turn)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağ veri kümesi elemanlarıdır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-II ve III
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Ağ veri kümesi elemanları;
• Kenar (edge)
• Bağlantı noktası (junction)
• Dönüş (turn) şeklinde listelenebilir.

Soru 8

........ uzaklık, sürüş zamanı, yürüme zamanı,
yakıt maliyeti vb. öznitelik değerleridir.
........... ulaşım ağı içerisindeki kısıtları model içinde tanımlamak için kullanılır.
........... maliyet olarak kullanılmayan, maliyete esas teşkil etmeyen ulaşım ağı elemanlarının karakteristik özellikleri için kullanılan ağ öznitelik verileridir.
Boşluklara gelecek kavramlar hangisinde doğru sıralama ile verilmiştir?

Seçenekler

A
Malliyet-Hiyerarşi-Kısıtlamalar
B
Maliyet- Kısıtlamalar- Tanımlayıcılar
C
Tanımlayıcılar-Kısıtlamalar-Hiyerarşi
D
Kısıtlamalar-Ağ Elemanları-Tanımlayıcılar
E
Maliyet-Ağ Elemanlatı- Tanımlayıcılar
Açıklama:
Maliyet: Ulaşım ağı analizlerinde maliyet (cost); uzaklık, sürüş zamanı, yürüme zamanı,
yakıt maliyeti vb. öznitelik değerleridir.
Kısıtlamalar: Ulaşım ağı içerisindeki kısıtları model içinde tanımlamak için kullanılır.
Tanımlayıcılar: Tanımlayıcılar maliyet olarak kullanılmayan, maliyete esas teşkil etmeyen
ulaşım ağı elemanlarının karakteristik özellikleri için kullanılan ağ öznitelik verileridir.

Soru 9

Geometrik ağ ve/veya ağ veri kümesi elemanlarının tümü bağlantılarda sorun olmaması için ....... olarak düzeltilmeleri ya da kontrol edilmeleri gerekir. Boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Grafik
B
Hiyerarşik
C
Pragmatik
D
Topolojik
E
Basit
Açıklama:
Geometrik ağ ve/veya ağ veri kümesi elemanlarının tümü bağlantılarda sorun olmaması için topolojik olarak düzeltilmeleri ya da kontrol edilmeleri gerekir.

Soru 10

Aşağıda verilen geometrik ağ ve ağ veri kümesi karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Geometrik ağ elektirik, gaz gibi hizmet ağında, ağ veri kümersi ulaşım ağlarında kullanılır
B
Geometrik ağın akış tipi yönlendirilmemiş ağ veri kümes, yönlendirilmiştir
C
Geometrik ağ elamanları kenar ve bağlantı noktaları ilen ağ veri kümesi kenar, bağlantı noktası ve dönüştür.
D
Geometrik ağ veri kaynakları yalnızca konumsal veritabanı ortamındaki konumsal nesne tabloları iken ağ veri kümesinde konumsal veritabanı ortamındaki konumsal nesne tabloları ve ESRI Shape dosyalarıdır
E
Geometrik ağ bağlantı noktaları model tarafından yönetilir ağ veri kümesi kullanıcı tanımlı yapılandırılır
Açıklama:
Geometrik ağın akış tipi yönlendirilmiş ağ veri kümes, yönlendirilmemiştir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütünüdür?

Seçenekler

A
Ağ analizi
B
Konumsal analiz
C
Veri analizi
D
Ağ bağlantısı
E
Network
Açıklama:
Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe “Ağ Analizi” denir.

Soru 12

  1. Bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları
    temsil etmektedir.
  2. temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction)'dır
  3. Birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür.
Yukarıdakilerden hangileri Ağ(Network) için söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
Yalnız iii
D
i ve iii
E
i, ii ve iii
Açıklama:
Ağ (network), bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction) olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür.

Soru 13

  1. Geometrik Ağ
  2. Ağ Veri Kümesi
  3. Bağlantı Verisi
  4. Yapılandırılmış Veri Şeması
Yukarıdakilerden hangileriyle Coğrafi Bilgi Sistemlerinde ağ analizlerinin model ile yapılandırılır ve yönetilir?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
i ve ii
C
i ve iii
D
ii ve iii
E
i, iii ve iv
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ağ analizleri;
• Geometrik Ağ (Geometric Network): Yönlendirilmiş, belirlenmiş doğal bir akım sistemine sahip olan (Directed Flow Systems), elektrik, su, doğalgaz gibi sistemler için,
• Ağ Veri Kümesi (Network Dataset): Yönlendirilmemiş, belirlenmiş doğal bir akıma sahip olmayan (Undirected Flow Systems), cadde/sokak veri setlerinin oluşturduğu ulaşım ağları için
olmak üzere iki model ile yapılandırılır ve yönetilir.

Soru 14

  1. Kenarlar (edge) ve bağlantı noktalarından (junction) oluşmaktadır.
  2. Başlangıcı, sonu ve akış yönü belirlidir.
  3. Birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir.
Yukarıdakilerden hangileri Geometrik Ağ Modeli için söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız ii
B
Yalnız iii
C
i ve ii
D
i, ii ve iii
E
i ve iii
Açıklama:
Geometrik ağ, kenarlar (edge) ve bağlantı noktalarından (junction) oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde bulundurularak adlandırılanlar arasında değildir?

Seçenekler

A
Basit bağlantı noktası (simple junction)
B
Karmaşık bağlantı noktası (complex junction)
C
Basit kenar (simple edge)
D
Karmaşık kenar (complex edge)
E
Doğrusal kenar (lineer edge)
Açıklama:
Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde
bulundurularak özelliklerine göre;
• Basit bağlantı noktası (simple junction),
• Karmaşık bağlantı noktası (complex junction),
• Basit kenar (simple edge),
• Karmaşık kenar (complex edge)
şeklinde adlandırılır.

Soru 16

Evlere fiziksel olarak parçalara ayrılmadan su dağıtımı sağlayan ana boru hattı aşağıdakilerden hangisi için bir örnek niteliği taşımaktadır.

Seçenekler

A
Karmaşık Bağlantı Noktası
B
Karmaşık Kenar
C
Basit Kenar
D
Basit bağlantı noktası
E
Bağlanırlık Kuralları
Açıklama:
Fiziksel ayrılmaya gerek olmadan dağıtım yapabilen sistem içerisindeki kenarlardır. Evlere fiziksel olarak parçalara ayrılmadan su dağıtımı sağlayan ana boru hattı karmaşık kenara örnek olarak verilebilir

Soru 17

  1. Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan vana
  2. Evlere fiziksel olarak parçalara ayrılmadan su dağıtımı sağlayan ana boru hattı
  3. Evlere su dağıtımının yapıldığı su şebekesinde ana hattın her ev bağlantısı için fiziksel olarak ayrı borulara ayrılması
Yukarıdaki örneklerden hangileri karmaşık bağlantı noktası için bir örnek niteliği taşımaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
Yalnız iii
D
i ve ii
E
i ve iii
Açıklama:
Su borularının bağlandığı bir vana düşünelim. Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan bu vana karmaşık bağlantı noktasına örnek verilebilir

Soru 18

Geometrik ağ bağlanırlık (connectivity) kuralları ağın bütünlüğünü sağlamak ve
oluşabilecek hataları ortadan kaldırmak için kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisi bağlanırlık kuralları arasında değildir?

Seçenekler

A
Kenar-Bağlantı noktası
B
Kenar-Kenar
C
Kenar-Bağlantı noktası sayısı
D
Öntanımlı bağlantı noktası tipi
E
Karmaşık kenar noktası
Açıklama:
Geometrik ağ bağlanırlık (connectivity) kuralları ağın bütünlüğünü sağlamak ve
oluşabilecek hataları ortadan kaldırmak için kullanılır. Bağlanırlık kuralları;
• Kenar-Bağlantı noktası (Edge-Junction)
• Kenar-Kenar (Edge-Edge)
• Kenar-Bağlantı noktası sayısı (Edge-Junction cardinality)
• Öntanımlı bağlantı noktası tipi (Default junction type)
şeklinde listelenebilir.

Soru 19

Şehir şebekelerinde su kullanımını ölçen sayaçlar sadece evde kullanabileceğimiz büyüklükteki debi seviyesine bağlanması aşağıdakilerden hangi bağlanırlık kuralının örneği niteliğini taşımaktadır?

Seçenekler

A
Öntanımlı bağlantı noktası tipi
B
Kenar-Bağlantı noktası sayısı
C
Karmaşık Bağlantı Noktası
D
Kenar-Bağlantı Noktası Kuralı
E
Kenar-Kenar
Açıklama:
Kurala göre hangi tip bağlantı noktasının hangi tip kenar ile bağlanabileceği tanımlanır. Örneğin şehir şebekelerinde su kullanımını ölçen sayaçlar sadece evde kullanabileceğimiz büyüklükteki debi seviyesine bağlanabilir. Yüksek
debili ana ileti hatlarına bağlanamaz.

Soru 20

  1. Kenar
  2. Bağlantı noktası
  3. Dönüş
Yukarıdakilerden hangileri ağ veri kümesi elemanları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız i
B
Yalnız iii
C
i, ii ve iii
D
i ve iii
E
ii ve iii
Açıklama:
Ağ veri kümesi elemanları;
• Kenar (edge)
• Bağlantı noktası (junction)
• Dönüş (turn)
şeklinde listelenebilir.

Soru 21

"Ağ (network), bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve ............... olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür." Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Bağlantı noktaları
B
Kesişimsel
C
Doğrusal
D
İçiçe
E
İlerlemeci
Açıklama:
Örneğin yollar için oluşturulmuş ağ yapısı düşünülürse yol orta çizgileri, kenar (edge) ile, kavşaklar ise bağlantı noktaları (junction) ile bu sistem içerisinde tanımlanmalıdır.
Ağ (network), bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction) olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yönlendirilmiş, belirlenmiş doğal bir akım sistemine sahip olan (Directed Flow Systems), elektrik, su, doğalgaz gibi sistemler için yapılandırılır ve yönetilir?

Seçenekler

A
Veri ağı
B
Geometrik veri kümesi
C
Kesişimsel ağ
D
Ağ veri kümesi
E
Geometrik Ağ
Açıklama:
Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe “Ağ Analizi” denir. Ağ analizleri en uygun güzergâhı bulmak için yol ağlarında, su, elektrik, doğalgaz vb. şebekelerde mühendislik çözümlerinde kullanılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ağ analizleri; • Geometrik Ağ (Geometric Network): Yönlendirilmiş, belirlenmiş doğal bir akım sistemine sahip olan (Directed Flow Systems), elektrik, su, doğalgaz gibi sistemler için, • Ağ Veri Kümesi (Network Dataset): Yönlendirilmemiş, belirlenmiş doğal bir akıma sahip olmayan (Undirected Flow Systems), cadde/sokak veri setlerinin oluşturduğu ulaşım ağları için olmak üzere iki model ile yapılandırılır ve yönetilir

Soru 23

Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde bulundurularak özelliklerine göre adlandırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Basit bağlantı noktası
B
Doğrusal bağlantı noktası
C
Basit kenar
D
Karmaşık kenar
E
Karmaşık bağlantı noktası
Açıklama:
Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde bulundurularak özelliklerine göre; • Basit bağlantı noktası (simple junction), • Karmaşık bağlantı noktası (complex junction), • Basit kenar (simple edge), • Karmaşık kenar (complex edge) şeklinde adlandırılır.

Soru 24

"................ geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur. " Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Mantıksal ağ
B
Doğrusal ağ
C
Basit ağ
D
Karmaşık ağ
E
Bileşik ağ
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur

Soru 25

(I) Geometrik ağ modelinde ağırlık değerleri kullanılarak akış yapılandırılacak ise ağırlık değerleri ile ilişkili öznitelik veri alanları seçilmelidir.
(I) Geometrik ağın eğer bir başlangıç ve bir bitiş noktası ver ise bu kaynak ve batıklar belirlenmelidir. Bu kaynak ve batıklar için ayrı bir konumsal nesne tablosu (feature class) oluşturulmalıdır.
(III) Geometrik ağın adı belirlenir. Bu ağ belirlenirken kullanılacak isimler Türkçe karakter içermemelidir.
(IV) Geometrik ağ modelinde kullanılacak konumsal nesne tabloları belirlenerek konumsal nesne veri kümesi içine aktarılır. Konumsal nesneler içerisinde karmaşık bir konumsal nesne olması hâlinde, karmaşık konumsal nesne tabloları ayrı olarak belirlenmelidir.
Yukarıda yer alan geometrik ağ oluşturma basamakları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

Seçenekler

A
(I), (III), (II), (IV)
B
(IV), (I), (III), (II),
C
(IV), (II), (III), (I)
D
(III), (IV), (I), (II)
E
(III), (I), (IV), (II)
Açıklama:
Geometrik ağ oluşturma basamakları aşağıdaki gibi listelenebilir. • Geometrik ağın adı belirlenir. Bu ağ belirlenirken kullanılacak isimler Türkçe karakter içermemelidir. • Geometrik ağ modelinde kullanılacak konumsal nesne tabloları belirlenerek konumsal nesne veri kümesi içine aktarılır. Konumsal nesneler içerisinde karmaşık bir konumsal nesne olması hâlinde, karmaşık konumsal nesne tabloları ayrı olarak belirlenmelidir. • Geometrik ağın eğer bir başlangıç ve bir bitiş noktası ver ise bu kaynak ve batıklar belirlenmelidir. Bu kaynak ve batıklar için ayrı bir konumsal nesne tablosu (feature class) oluşturulmalıdır. • Geometrik ağ modelinde ağırlık değerleri kullanılarak akış yapılandırılacak ise ağırlık değerleri ile ilişkili öznitelik veri alanları seçilmelidir.
(III), (IV), (I), (II)

Soru 26

"................. ulaşım ağlarının gerçekçi biçimde modellenmesini ve bu modeller üzerinde güzergâh analizleri gerçekleştirilmesini sağlar."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Geometrik ağ
B
Mantıksal ağ
C
Ağ veri kümeleri
D
Mekansal ağ
E
Ölçekli ağ kümeleri
Açıklama:
Ağ veri kümesi, yol (yol orta çizgisi) ve kavşaklardan oluşan ağ yapısına ek olarak dönüş kurallarına da gereksinim duyar. Yollar ve kavşaklar ağ veri kümesinin temel yapısını oluşturur.
Ağ veri kümeleri ulaşım ağlarının gerçekçi biçimde modellenmesini ve bu modeller üzerinde güzergâh analizleri gerçekleştirilmesini sağlar.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesi elemanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kenar
B
Yol orta çizgileri
C
Bağlantı noktası
D
Dönüş kuralları
E
Hız göstergesi
Açıklama:
Kenar (yol orta çizgileri), bağlantı noktası (kavşak) ve dönüş kuralları (sağa/sola dönülmez) ağ veri kümesi elemanları olarak sayılabilir. Ayrıca ağ veri kümesine özel öznitelik veri alanları belirlenmiştir. Uygulanacak ağ analize göre değişiklik gösteren öznitelik verileri, modeli oluşturmadan önce başlangıçta belirlenerek ağ modeli kurulmalıdır. Ağ veri kümesi elemanları; • Kenar (edge) • Bağlantı noktası (junction) • Dönüş (turn) şeklinde listelenebilir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesi özniteliklerinin temel kriterlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bağlantı noktası (junction)
B
Maliyet (cost)
C
Kısıtlamalar (restrictions)
D
Hiyerarşi (hierarchy)
E
Tanımlayıcılar (descriptors)
Açıklama:
Ağ veri kümesi özniteliklerini temel kriterler bazında başlıklar altında toplamak gerekirse;
• Maliyet (cost)
• Kısıtlamalar (restrictions) - Yasaklı ulaşım ağı elemanları (prohibit) - Sakınılan ulaşım ağı elemanları (avoid) - Tercih edilen ulaşım ağı elemanları (prefer)
• Hiyerarşi (hierarchy)
• Tanımlayıcılar (descriptors) olarak sıralanabilir

Soru 29

"..............., yol özelliklerini ve kısıtlarını belirler."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Rota
B
Hiyerarşi
C
Maliyet
D
Süre
E
Hız
Açıklama:
Hiyerarşi: Ulaşım ağı modelinin analizi sırasında kullanılacak yolların kısıtlarının anlaşılabilmesi için yolların hiyerarşisine gereksinim duyulur. Hiyerarşi, yol özelliklerini ve kısıtlarını belirler.

Soru 30

"Ağ modellerinin topolojik düzeltme ve kontrol işlemlerinde topolojinin ............. kullanılır."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Yasaklı ulaşım ağı elemanları (prohibit)
B
Sakınılan ulaşım ağı elemanları (avoid)
C
Tercih edilen ulaşım ağı elemanları (prefer)
D
Bağlanırlık ilkesi (connectivity)
E
Tanımlayıcılar (descriptors)
Açıklama:
Geometrik ağ ve/veya ağ veri kümesi elemanlarının tümü bağlantılarda sorun olmaması için topolojik olarak düzeltilmeleri ya da kontrol edilmeleri gerekir. Ağ modellerinin topolojik düzeltme ve kontrol işlemlerinde topolojinin bağlanırlık ilkesi (connectivity) kullanılır. Yol ağı modellenirken en çok dikkat edilmesi gereken konu yolların birbirleri ile olan bağlantılarıdır

Soru 31

Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Coğrafi Bilgi Sistemleri
B
Ağ Veri Kümesi
C
Ağ Analizi
D
Basit bağlantı noktası
E
Bağlanırlık Kuralları
Açıklama:
Ağ bağlantılarını kullanarak en uygun akış hızı, kapasite ya da güzergâh belirleme hesaplarını yapabildiğimiz yöntemler bütününe “Ağ Analizi” denir.

Soru 32

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde yönlendirilmiş, belirlenmiş doğal bir akım sistemine sahip olan, elektrik, su, doğalgaz gibi sistemler için yapılandırılan model hangisidir?

Seçenekler

A
Geometrik Ağ
B
Ağ Veri Kümesi
C
Karmaşık Bağlantı Noktası
D
Bağlanırlık Kuralları
E
Mantıksal Ağ
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ağ analizleri; • Geometrik Ağ (Geometric Network): Yönlendirilmiş, belirlenmiş doğal bir akım sistemine sahip olan (Directed Flow Systems), elektrik, su, doğalgaz gibi sistemler için, • Ağ Veri Kümesi (Network Dataset): Yönlendirilmemiş, belirlenmiş doğal bir akıma sahip olmayan (Undirected Flow Systems), cadde/sokak veri setlerinin oluşturduğu ulaşım ağları için olmak üzere iki model ile yapılandırılır ve yönetilir

Soru 33

Su borularının bağlandığı bir vana düşünelim. Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan bu vana aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Basit bağlantı noktası
B
Karmaşık bağlantı noktası
C
Basit kenar
D
Karmaşık kenar
E
Öntanımlı bağlantı noktası
Açıklama:
Su borularının bağlandığı bir vana düşünelim. Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan bu vana karmaşık bağlantı noktasına örnek verilebilir

Soru 34

Geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ağırlık Değeri
B
Öntanımlı Bağlantı Noktası Tipi
C
Bağlanırlık Kuralları
D
Mantıksal Ağ
E
Ağ Veri Kümesi
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur.

Soru 35

Geometrik ağ oluşturma sürecinde Kullanılacak Konumsal Nesne Tabloların Belirlenmesinden sonraki basamak hangisidir?

Seçenekler

A
Adının Belirlenmesi
B
Karmaşık Kenarlara Sahip Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
C
Kaynak ve Batıklara Sahip Konumsal Nesne Tabloların Belirlenmesi
D
Ağırlık Değerlerinin Belirlenmesi
E
Kısıtlamalar
Açıklama:
Şekil 5.13 Geometrik ağ (geometric network) oluşum basamakları

Soru 36

Geometrik ağ oluşturma sürecinde Ağırlık Değerlerinin Belirlenmesinden önceki basamak hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak ve Batıklara Sahip Konumsal Nesne Tabloların Belirlenmesi
B
Karmaşık Kenarlara Sahip Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
C
Kullanılacak Konumsal Nesne Tabloların Belirlenmesi
D
Adının Belirlenmesi
E
Maliyet
Açıklama:
Şekil 5.13 Geometrik ağ (geometric network) oluşum basamakları

Soru 37

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ulaşım için geliştirilen ağ modeli hangisidir?

Seçenekler

A
Bağlantı noktası
B
Mantıksal Ağ
C
Geometrik Ağ
D
Ağırlık Değeri
E
Ağ Veri Kümesi
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ağ analizleri altyapı hizmetleri ve ulaşım için ayrı iki model üzerinde yapılandırılır ve yönetilir. Ulaşım için geliştirilen ağ modeli, ağ veri kümesi (network dataset) olarak tanımlanmaktadır.

Soru 38

Yolların kesiştiği kavşak noktalarında kullanılan Ağ Veri Kümesi elemanı hangisidir?

Seçenekler

A
Kenar Konumsal Nesnesi
B
Bağlantı noktası konumsal nesnesi
C
Dönüş noktası konumsal nesnesi
D
Hiyerarşi
E
Tanımlayıcılar
Açıklama:
Bağlantı noktası konumsal nesnesi: Bağlantı noktası yol parçalarının birbirine bağlandığı noktalarda diğer bir deyişle yolların kesiştiği kavşak noktalarında kullanılır

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesi özniteliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Maliyet
B
Kısıtlamalar
C
Ağırlık Değeri
D
Hiyerarşi
E
Tanımlayıcılar
Açıklama:
C seçeneğindeki Ağırlık Değeri ağ veri kümesi öznitelikleri arasında yer almaz
Ağ veri kümesi özniteliklerini temel kriterler bazında başlıklar altında toplamak gerekirse; • Maliyet (cost) • Kısıtlamalar (restrictions) - Yasaklı ulaşım ağı elemanları (prohibit) - Sakınılan ulaşım ağı elemanları (avoid) - Tercih edilen ulaşım ağı elemanları (prefer) • Hiyerarşi (hierarchy) • Tanımlayıcılar (descriptors)

Soru 40

Ağ veri kümesi oluşturma sürecinde Ağ Özniteliklerinin Belirlenmesi basamağından sonra gelen basamak hangisidir?

Seçenekler

A
Dönüş Konumsal Nesnelerine Sahip Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmes
B
Yönlerin Belirlenmesi
C
Bağlanabilirlik Kuralları Tanımlanır
D
Kullanılacak Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
E
Adının Belirlenmesi
Açıklama:
Şekil 5.21: Ağ veri kümesi (network dataset) oluşum basamakları

Soru 41

_______________, bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction) olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür.

Seçenekler

A
Ağırlık değeri
B
C
Mantıksal ağ
D
Topoloji
E
Veri kaynakları
Açıklama:
Ağ (network), bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction) olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür. Örneğin yollar için oluşturulmuş ağ yapısı düşünülürse yol orta çizgileri, kenar (edge) ile, kavşaklar ise bağlantı noktaları (junction) ile bu sistem içerisinde tanımlanmalıdır.

Soru 42

Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ağ analizi
B
Ağ veri kümesi
C
Geometrik ağ
D
Ağ konumsal nesnesi
E
Karmaşık bağlantı noktası
Açıklama:
Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele “Geometrik Ağ Modeli” denir. Geometrik ağ, kenarlar (edge) ve bağlantı noktalarından (junction) oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir

Soru 43

Geometrik ağ modelinde kenar ve bağlantı nesnelerinin her birine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sistem kümesi
B
Batık
C
Kıyı
D
Kaynak
E
Ağ konumsal nesnesi
Açıklama:
Kenar ve bağlantı nesnelerinin her birine, ağ konumsal nesnesi (network feature) adı verilir.

Soru 44

Görsel aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Karmaşık bağlantı noktası
B
Basit kenar ve karmaşık bağlantı noktası
C
Karmaşık kenar ve karmaşık bağlantı noktası
D
Basit kenar ve basit bağlantı noktası
E
Karmaşık kenar ve basit bağlantı noktası
Açıklama:

Soru 45

Kurala göre hangi tip bağlantı noktasının hangi tip kenar ile bağlanabileceği tanımlanır.
Yukarıda bahsedilen kural aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Kenar sayısı kuralı
B
Öntanımlı bağlantı noktası kuralı
C
Kenar-Bağlantı noktası kuralı
D
Kenar-Kenar kuralı
E
Kenar-Bağlantı noktası sayısı kuralı
Açıklama:
Kenar-Bağlantı Noktası Kuralı: Kurala göre hangi tip bağlantı noktasının hangi tip kenar ile bağlanabileceği tanımlanır. Örneğin şehir şebekelerinde su kullanımını ölçen sayaçlar sadece evde kullanabileceğimiz büyüklükteki debi seviyesine bağlanabilir. Yüksek debili ana ileti hatlarına bağlanamaz.

Soru 46

Geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne ağı
B
Mantıksal ağ
C
Geometrik ağ
D
Koordinat ağı
E
Konumsal ağ
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur. Mantıksal ağ geometriye ve koordinat değerlerine sahip değildir. Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantılar mantıksal ağda korunur. Mantıksal ağın asıl amacı, ağın bağlantı bilgilerini tanımlı özniteliklerle beraber tutmaktır. Geometrik ağda yer alan her eleman için mantıksal ağda en az bir eleman vardır. Mantıksal ağ konumsal veritabanı tarafından oluşturulmuş ve korunan tablolar topluluğu olarak yönetilmektedir.

Soru 47

Aşağıda verilen geometrik ağ oluşum basamaklarından hangisi en sonuncu basamaktır?

Seçenekler

A
Karmaşık kenarlara sahip konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
B
Ağırlık değerlerinin belirlenmesi
C
Kaynak ve batıklara sahip konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
D
Kullanılacak konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
E
Adının belirlenmesi
Açıklama:

Soru 48

Hangisi ağ veri kümesinde yolları temsil eden çizgi (line) konumsal nesnesinden oluşur?

Seçenekler

A
Kenar konumsal nesnesi
B
Dönüş noktası konumsal nesnesi
C
Ulaşım ağı konumsal nesnesi
D
Sakınılan ulaşım ağı konumsal nesnesi
E
Bağlantı noktası konumsal nesnesi
Açıklama:
Kenar Konumsal Nesnesi: Kenar konumsal nesnesi ağ veri kümesinde yolları temsil eden çizgi (line) konumsal nesnesinden oluşur. Yolların çizim yönleri önemlidir. Yol ağı üzerinde yolun akış yönünün bilinmesi gerekir. Çünkü trafikte araç gidişi tek yönlü yollar olabileceği için oluşturulacak ulaşım ağ modelinde bu yolların tanımlanması önemlidir. Ulaşım ağ modeli çizim yönünü yolun yönü olarak kullanır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesi oluşum basamaklarından ikinci basamağı ifade eder?

Seçenekler

A
Yönlerin belirlenmesi
B
Bağlanabilirlik kuralları
C
Kullanılacak konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
D
Ağ özniteliklerinin belirlenmesi
E
Dönüş konumsal nesnelerine sahip konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
Açıklama:

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi geometrik ağ ve ağ veri kümesiyle ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Ağ veri kümesi model tarafından yönetilir.
B
İkisi de akış tipi açısından yönlendirilmiştir.
C
Geometrik ağların kullanım alanı ulaşım ağlarıdır.
D
Kenar ve bağlantı noktası ikisinin de ağ elamanları içinde yer alır.
E
Ağ veri kümesi hizmet ağı şebekeleri için kullanılır.
Açıklama:

Soru 51

  1. Süre
  2. Kenar
  3. Mesafe
  4. Bağlantı Noktaları
Yukarıdakilerden hangileri Ağ (network) temel bileşenleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ağ (network), bir konumdan başka bir konuma ulaşılabilecek olası bütün güzergâhları temsil eden, temel bileşenleri kenar (edge) ve bağlantı noktaları (junction) olan, birbirine bağlı elemanların oluşturduğu sistem bütünüdür. Doğru cevap B’dir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele verilen isimdir?

Seçenekler

A
Ağ Analizi
B
Ağ Veri Kümesi
C
Geometrik Ağ Modeli
D
Ağ Konumsal Nesnesi
E
Geometrik Ağ Elemanları
Açıklama:
Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele “Geometrik Ağ Modeli” denir. Doğru cevap C’dir.

Soru 53

Modeli oluşturan konumsal nesne tablolarının geometrik ağa dönüştürülebilmesi için aşağıdakilerden hangisi içerisinde bulunması gerekir?

Seçenekler

A
Ağ veri kümesi
B
Bağlantı noktası
C
Ağ konumsal nesnesi
D
Kenar konumsal nesnesi
E
Konumsal nesne kümesi
Açıklama:
Geometrik ağlar yalnızca konumsal veritabanlarında modellenebilir ve modeli oluşturan konumsal nesne tablolarının (feature class) geometrik ağa dönüştürülebilmesi için konumsal nesne kümesi (feature dataset) içerisinde bulunması gerekir. Doğru cevap E’dir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur?

Seçenekler

A
Mantıksal ağ
B
Geometrik ağ
C
Ağ elemanları
D
Nesne tablosu
E
Ağ veri kümesi
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur. Doğru cevap A’dır.

Soru 55

Ağ veri kümeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Yollar ve kavşaklar ağ veri kümesinin temel yapısını oluşturur.
B
Yol ve kavşaklardan oluşan ağ yapısına ek olarak dönüş kurallarına da gereksinim duyar.
C
Ağ içerisinde kullanılacak konumsal nesne tabloları ve öznitelik veri alanlarının belirlenmesine gerek yoktur.
D
Trafik kurallarının, köprü, tünel ve viyadük gibi bağlantı elemanlarının CBS platformunda modellenmesine olanak sağlar.
E
Ulaşım ağlarının gerçekçi biçimde modellenmesini ve bu modeller üzerinde güzergâh analizleri gerçekleştirilmesini sağlar.
Açıklama:
Ağ veri kümeleri ulaşım ağlarının gerçekçi biçimde modellenmesini ve bu modeller üzerinde güzergâh analizleri gerçekleştirilmesini sağlar. Ağ veri kümesi, yol (yol orta çizgisi) ve kavşaklardan oluşan ağ yapısına ek olarak dönüş kurallarına da gereksinim duyar. Yollar ve kavşaklar ağ veri kümesinin temel yapısını oluşturur. Dönüşler ise yön değiştirme hareketleriyle ilgili bilgileri depolayan ağ elemanlarıdır. Ağ veri kümesi, tek yön, sağa-sola dönülmez, girilmez yol vb. trafik kurallarını, köprü, tünel ve viyadük gibi bağlantı elemanlarının CBS platformunda modellenmesine olanak sağlamaktadır. Doğru cevap C’dir.

Soru 56

  1. Maliyet
  2. Hiyerarşi
  3. Kısıtlamalar
  4. Tanımlayıcılar
Yukarıdakilerden hangileri ağ veri kümesi özniteliklerinin temel kriterleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ağ veri kümesi özniteliklerini temel kriterler bazında başlıklar altında toplamak gerekirse;
  • Maliyet (cost)
  • Kısıtlamalar (restrictions)
- Yasaklı ulaşım ağı elemanları (prohibit)
- Sakınılan ulaşım ağı elemanları (avoid)
- Tercih edilen ulaşım ağı elemanları (prefer)
  • Hiyerarşi (hierarchy)
  • Tanımlayıcılar (descriptors)
Olarak sıralanabilir. Doğru cevap E’dir.

Soru 57

  1. Köşe
  2. Kenar
  3. Dönüş
  4. Bağlantı noktası
Yukarıdakilerden hangileri ağ veri kümesi elemanları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ağ veri kümesi elemanları;
  • Kenar (edge)
  • Bağlantı noktası (junction)
  • Dönüş (turn)
Şeklinde listelenebilir. Doğru cevap D’dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi yol hiyerarşisinde yer alır?

Seçenekler

A
Bulvar
B
Kavşak
C
Tali yol
D
Viyadük
E
Demir yolu
Açıklama:
Ulaşım ağı modelinin analizi sırasında kullanılacak yolların kısıtlarının anlaşılabilmesi için yolların hiyerarşisine gereksinim duyulur. Hiyerarşi, yol özelliklerini ve kısıtlarını belirler. Örneğin sadece 70 km/s hızın altına düşmeden bir yolculuk planı yapılmak istenirse, analiz sonucu yalnızca otoyol, kara yolu, şehirler arası yollar veya bulvarlar arasından bir seçim yapılacaktır. Çünkü hiyerarşik olarak bulvar altındaki yollarda 70 km/s hızla gidilemez. Bu nedenle yol hiyerarşisi;
  • Otoyol,
  • Devlet kara yolu,
  • Şehirlerarası il yolu,
  • Bulvar,
  • Cadde,
  • Sokak
Şeklinde tanımlanabilir. Doğru cevap A’dır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi genel topoloji kurallarının nokta ve çizgi konumsal nesneleri için ağ modellerinde kullanılan özel topoloji kuralları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Renklendirilmemeli
B
Üst üste binmemeli
C
Uçlar açıkta kalmamalı
D
Gereksiz bölünmemeli
E
Kendisi ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Genel topoloji kurallarının nokta ve çizgi konumsal nesneleri için kullanılan özel topoloji kuralları ağ modellerinde kullanılır. Bunlar;
  • Üst üste binmemeli (must not overlap),
  • Uçlar açıkta kalmamalı (must not have dangles),
  • Gereksiz bölünmemeli (must have pseudo nodes),
  • Kendisi ile üst üste binmemeli (must not self overlap),
Şeklinde listelenebilir. Doğru cevap A’dır.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesinin kullanım alanları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Gaz ağları
B
Akarsu ağları
C
Ulaşım ağları
D
Elektrik ağları
E
Hizmet ağı şebekeleri
Açıklama:
Doğru cevap C’dir.

Soru 61

Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin
analiz edildiği modele ne ad verilir?

Seçenekler

A
Geometrik Ağ Modeli
B
Ağ Veri Kümesi Modeli
C
Navigasyon Modeli
D
Bütünleşik Ağ Modeli
E
Yönlendirilmiş Ağ Modeli
Açıklama:
Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin
analiz edildiği modele “Geometrik Ağ Modeli” denir. Geometrik ağ, kenarlar (edge) ve
bağlantı noktalarından (junction) oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir.

Soru 62

Geometrik ağlarda batık hangi anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
başlangıç noktası
B
bitiş noktası
C
bağlantının koptuğu nokta
D
iki bağlantının birleştiği nokta
E
ağın orta noktası
Açıklama:
Geometrik ağlarda başlangıç noktasına kaynak (source), bitiş noktasına ise batık (sink) adı verilir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesnelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Basit bağlantı noktası (simple junction),
B
Karmaşık bağlantı noktası
C
Basit konumsal nesne
D
Karmaşık kenar
E
Basit kenar
Açıklama:
Geometrik ağ içinde kullanılacak konumsal nesneler ağ davranışları göz önünde
bulundurularak özelliklerine göre;
• Basit bağlantı noktası (simple junction),
• Karmaşık bağlantı noktası (complex junction),
• Basit kenar (simple edge),
• Karmaşık kenar (complex edge)

Soru 64

Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan vana aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
basit kenar
B
basit bağlantı noktası
C
kontrollü akış noktası
D
karmaşık bağlantı noktası
E
karmaşık kenar
Açıklama:
Bir yönden gelen suyu diğer tarafı kapatarak suyun akışını istenen tarafa vermesini sağlayan bir vana karmaşık bağlantı noktasına örnek verilebilir.

Soru 65

"İki borunun bağlantı noktasında nipel yok" ifadesi aşağıdaki kurallardan hangisi ile belirlenebilir?

Seçenekler

A
Ağ bağlantı takip kuralı
B
Öntanımlı bağlantı noktası tipi
C
Kenar-Bağlantı noktası sayısı kuralı
D
Kenar-Bağlantı noktası kuralı
E
Kenar-kenar kuralı
Açıklama:
Kenar-Kenar Kuralı: Kurala göre iki farklı kenar tipi özel olarak belirlenmiş bir bağlantı noktası ile bağlanmalıdır. Örneğin farklı çaptaki boruları bağlayabilmek için araya
uygun bir nipel kullanılmalıdır

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri mantıksal ağ için doğru olarak verilmiştir?
I. Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir.
II. Mantıksal ağ geometriye ve koordinat değerlerine sahip değildir.
III. Mantıksal ağın asıl amacı, ağın bağlantı bilgilerini tanımlı özniteliklerle beraber tutmaktır.
IV. Geometrik ağda yer alan her eleman için mantıksal ağda en az bir eleman vardır.

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Mantıksal Ağ (Logical Network)
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (logical network) sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur. Mantıksal ağ geometriye ve koordinat değerlerine sahip değildir. Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantılar mantıksal ağda korunur. Mantıksal ağın asıl amacı, ağın bağlantı bilgilerini tanımlı özniteliklerle beraber tutmaktır. Geometrik ağda yer alan her eleman için mantıksal ağda en az bir eleman vardır. Mantıksal ağ konumsal veritabanı tarafından oluşturulmuş ve korunan tablolar topluluğu olarak yönetilmektedir. Bu tablolar geometrik ağ ile ilgili konumsal nesnelerin birbirleri ile bağlantılarını depolamaktadır (Kelleci, 2011).
Ş

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi geometrik ağ oluşturma bamaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Geometrik ağın adı belirlenir.
B
Farklı tipteki iki kenarı bağlamak için öntanımlı özel bir bağlantı noktası tanımlanır.
C
Geometrik ağ modelinde kullanılacak konumsal nesne tabloları belirlenir.
D
Geometrik ağın kaynak ve batıkları belirlenir.
E
Ağırlık değerleri ile ilişkili öznitelik veri alanları seçilir.
Açıklama:
Geometrik ağ oluşturma basamakları
aşağıdaki gibi listelenebilir.
• Geometrik ağın adı belirlenir. Bu ağ belirlenirken kullanılacak isimler Türkçe karakter içermemelidir.
• Geometrik ağ modelinde kullanılacak konumsal nesne tabloları belirlenerek
konumsal nesne veri kümesi içine aktarılır. Konumsal nesneler içerisinde karmaşık bir konumsal nesne olması hâlinde, karmaşık konumsal nesne tabloları ayrı olarak belirlenmelidir.
• Geometrik ağın eğer bir başlangıç ve bir bitiş noktası ver ise bu kaynak ve
batıklar belirlenmelidir. Bu kaynak ve batıklar için ayrı bir konumsal nesne
tablosu (feature class) oluşturulmalıdır.
• Geometrik ağ modelinde ağırlık değerleri kullanılarak akış yapılandırılacak ise ağırlık değerleri ile ilişkili öznitelik veri alanları seçilmelidir.

Soru 68

Ağ veri kümesi oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geometrik veri ilkesi
B
Ağ veri ilkesi
C
Bağlanırlık ilkesi
D
Öznitelik ilkesi
E
Mantıksal veri ilkesi
Açıklama:
Ağ veri kümesi oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli olgu, topolojinin temel kurallarından biri olan bağlanırlık (connectivity) ilkesidir. Bağlantılar network dataset için hayati önem taşımaktadır. Harita gösteriminde birbirini kesen iki yol,
gerçekte bağlantıları olmayan yollar olabilir

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Ağ veri kümesi özniteliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Maliyet
B
Kısıtlamalar
C
Hiyerarşi
D
Bağlantı noktası
E
Tanımlayıcılar
Açıklama:
Ağ veri kümesi öznitelikleri (network dataset attributes) ulaşım ağı elemanlarının ağ içerisindeki kısıtlamalarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Bunlar hız limiti, araç tipi kısıtları, araç yükseklik tahditleri, tek yönlü yol vb. özellikler olabilir. Ağ veri kümesi özniteliklerini temel kriterler bazında başlıklar altında toplamak gerekirse;
• Maliyet (cost)
• Kısıtlamalar (restrictions)
- Yasaklı ulaşım ağı elemanları (prohibit)
- Sakınılan ulaşım ağı elemanları (avoid)
- Tercih edilen ulaşım ağı elemanları (prefer)
• Hiyerarşi (hierarchy)
• Tanımlayıcılar (descriptors)
olarak sıralanabilir

Soru 70

Seyahat süresi aşağıdaki ağ kümesi özniteliklerinden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Hiyerarşi
B
Bağlanırlık
C
Kısıtlamalar
D
Tanımlayıcılar
E
Maliyet
Açıklama:
Seyahat Süresi: Ağ veri kümesi öznitelikleri temel kriterlerinden “maliyet” sınıfına
girmektedir. Yol uzunluğu ve hız limiti öznitelik değerleri kullanılarak hesaplanabilen
ya da yolun bilinen saat içerisindeki yoğunluğu ile değişen, araçla veya yaya olarak ulaşım ağı yol elemanlarının seyahat süresini tanımlamak için kullanılır.

Soru 71


  1. Doğal yapıda olması

  2. Kendi içerisinde akış yönü belirli olması

  3. Yönlendirilmiş şebekelerin analiz edilmesi

  4. Bir kenarının bir bağlantı noktasına sahip olması


Yukarıda verilenlerden hangileri geometrik ağ model özelliklerinden birisidir?

Seçenekler

A
I - II
B
II - III - IV
C
I - II - III
D
I- III - IV
E
I- II - III - IV
Açıklama:
Doğal yapıda ya da kendi içerisinde akış yönü belirli olan, yönlendirilmiş şebekelerin analiz edildiği modele Geometrik Ağ Modeli denir. Geometrik ağ, kenarlar ve bağlantı noktalarından oluşan, başlangıcı, sonu ve akış yönü belirli olan, birbirine bağlı ağ elemanlarının oluşturduğu bütünleşik sistemdir. Geometrik ağlarda bir kenar iki bağlantı noktasına sahipken, bir bağlantı noktası birçok kenar ile bağlantı oluşturabilir. Geometrik ağ modelini oluşturabilmek için kenarlar ve bağlantı noktalarının yanı sıra, sistemin akış özelliklerinin bilinmesi gereklidir.

Soru 72

İçeriğinde bağlantı noktaları ve kenarlardan oluşan küçük bir ağ yapısı içeren bağlantı noktaları aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Simple edge
B
Basit bağlantı noktası
C
Karmaşık bağlantı noktası
D
Basit kenar
E
Karmaşık kenar
Açıklama:
İçeriğinde bağlantı noktaları ve kenarlardan oluşan küçük bir ağ yapısı içeren bağlantı noktalarına karmaşık bağlantı noktası adı verilir. Karmaşık bağlantı noktaları sistem akışını yönlendirmek için kullanılır. Doğru cevap C’dir.

Soru 73

  1. Geometriye ve koordinat değerlerine sahip olması
  2. Her geometrik ağın bir mantıksal ağa sahip olması
  3. Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantıları koruması
  4. Ağın bağlantı bilgilerini tanımlı özniteliklerle beraber bir arada tutma amacında olması
Yukarıda verilenlerden hangileri mantıksal ağın özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I - II
B
II - III - IV
C
I - III - IV
D
III - IV
E
I- II - III - IV
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa sahiptir. Bu ağ, geometrik ağ içinde yer alan konumsal nesnelerin bağlantı ilişkileri ve diğer bilgilerini saklayan, takip ve akış işlemlerinde kullanılmak üzere bağımsız olarak oluşturulan tablolar topluluğudur. Mantıksal ağ geometriye ve koordinat değerlerine sahip değildir. Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantılar mantıksal ağda korunur. Mantıksal ağın asıl amacı, ağın bağlantı bilgilerini tanımlı öz niteliklerle beraber tutmaktır. Geometrik ağda yer alan her eleman için mantıksal ağda en az bir eleman vardır. Mantıksal ağ konumsal veritabanı tarafından oluşturulmuş ve korunan tablolar topluluğu olarak yönetilmektedir. Bu tablolar geometrik ağ ile ilgili konumsal nesnelerin birbirleri ile bağlantılarını depolamaktadır. Doğru cevap B’dir.

Soru 74

Aşağıda verilenlerden hangisi geometrik ağ oluşumunun en son basamağıdır?

Seçenekler

A
Ağırlık değerlerinin belirlenmesi
B
Adının belirlenmesi
C
Kaynak ve batıklara sahip konumsal nesne tabloların belirlenmesi
D
Karmaşık kenarlara sahip konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
E
Kullanılacak konumsal nesne tabloların belirlenmesi
Açıklama:
Geometrik ağ oluşturma basamaklarına göre; ilk önce geometrik ağın adı belirlenir. Bu ağ belirlenirken kullanılacak isimler Türkçe karakter içermemelidir. Geometrik ağ modelinde kullanılacak konumsal nesne tabloları belirlenerek konumsal nesne veri kümesi içine aktarılır. Konumsal nesneler içerisinde karmaşık bir konumsal nesne olması hâlinde, karmaşık konumsal nesne tabloları ayrı olarak belirlenmelidir. Geometrik ağın eğer bir başlangıç ve bir bitiş noktası ver ise bu kaynak ve batıklar belirlenmelidir. Bu kaynak ve batıklar için ayrı bir konumsal nesne tablosu oluşturulmalıdır. Geometrik ağ modelinde ağırlık değerleri kullanılarak akış yapılandırılacak ise ağırlık değerleri ile ilişkili öznitelik veri alanları seçilmelidir. Doğru cevap B’dir.

Soru 75

Bir rota üzerinde belirlenebilecek bazı yollardan uzak durulması, mecbur olmadıkça kullanılmaması gereken ancak yasak olmayan elemanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tercih edilen ulaşım ağı elemanları
B
Yasaklı ulaşım ağı elemanları
C
Tanımlayıcılar
D
Sakınılan ulaşım ağı elemanları
E
Kısıtlamalar
Açıklama:
Sakınılan ulaşım ağı elemanları; bir rota üzerinde belirlenebilecek bazı yollardan sakınmak için kullanılır. Sakınılan elemanlar yasak değildir ancak sakınılması gerekli olan, mecbur olmadıkça kullanılmaması gereken elemanlardır. Doğru cevap D’dir.

Soru 76

Ulaşım ağı modelinin analizi sırasında kullanılacak yolların kısıtlarının anlaşılabilmesi için kullanılan yol hiyerarşisine göre devlet karayolundan sonra aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Otoyol
B
Bulvar
C
Şehirlerarası il yolu
D
Cadde
E
Sokak
Açıklama:
Ulaşım ağı modelinin analizi sırasında kullanılacak yolların kısıtlarının anlaşılabilmesi için yolların hiyerarşisine gereksinim duyulur. Hiyerarşi, yol özelliklerini ve kısıtlarını belirler. Yol hiyerarşisi otoyol, devlet kara yolu, şehirlerarası il yolu, bulvar, cadde ve sokak şeklinde tanımlanır. Doğru cevap C’dir.

Soru 77

Bağlantı noktası yol parçalarının birbirine bağlandığı noktalarda yani yolların kesiştiği kavşak noktalarında kullanılan elemanlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bağlantı noktası konumsal nesnesi
B
Kenar konumsal nesnesi
C
Dönüş noktası konumsal nesnesi
D
Yasaklı ulaşım ağı elemanı
E
Tercih edilen ulaşım ağı elemanı
Açıklama:
Bağlantı noktası konumsal nesnesi; bağlantı noktası yol parçalarının birbirine bağlandığı noktalarda diğer bir deyişle yolların kesiştiği kavşak noktalarında kullanılır. Her cadde, sokak vb. çizgisel elemanların başında, sonunda ve kavşaklarda kullanılan konumsal nesnedir. Doğru cevap A’dır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi ağ veri kümesi oluşturulurken uygulanan topoloji kurallarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Üst üste binmemeli
B
Uçlar açıkta kalmamalı
C
Gereksiz bölünmemeli
D
Kendisi ile üst üste binmemeli
E
Bağlanır olmamalı
Açıklama:
Genel topoloji kurallarının nokta ve çizgi konumsal nesneleri için kullanılan özel topoloji kuralları ağ modellerinde kullanılır. Bunlar; üst üste binmemeli, uçlar açıkta kalmamalı, gereksiz bölünmemeli, kendisi ile üst üste binmemeli şeklinde listelenebilir. Doğru cevap E’dir.

Soru 79

Aşağıdaki verilenlerden hangisi geometrik ağ ile ağ veri kümesinin ortak özelliklerinden birisidir?

Seçenekler

A
Her ikisinin kullanım alanları ulaşım ağları olması
B
Her ikisinin akış tipinin yönlendirilmiş olması
C
Her ikisinin veri kaynaklarının ESRI Shape dosyalarının olması
D
Her ikisinin ağ elemanları kenar ve bağlantı noktası olması
E
Her ikisinin bağlantı noktaları kullanıcı tanımlı yapılandırma olması
Açıklama:
Geometrik ağ bir kaynaktan çıkarak batıklara doğru olan doğal akışın ya da bir hizmet ağının modellenmesi için kullanılır. Geometrik ağlar akarsu ağları, elektrik, gaz, su, kanalizasyon vb. yönlendirilmiş, ağ elemanlarında yalnızca tek yönlü bir akışın olduğu sistemler için uygundur. Ağ veri kümesi ise genellikle ulaşım ağları ya da ağ elemanları üzerinden çift yönlü akış olan yapılar için özelleştirilmiş ağ modelidir. Geometrik ağ elemanları kenar ve bağlantı noktaları olmak üzere iki adettir. Ağ veri kümesinde ise bu elemanlara dönüş elemanları da eklenmiştir. Dönüş kısıtlamaları ayrı bir konumsal nesne tablosu içerisinde tutulur. Doğru cevap D’dir.

Soru 80

  1. Dönüş konumsal nesnelerine sahip konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
  2. Adının belirlenmesi
  3. Bağlanabilirlik kurallarının tanımlanması
  4. Yönlerin belirlenmesi
  5. Kullanılacak konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
  6. Ağ özniteliklerinin belirlenmesi
Yukarıda verilen ağ veri kümesi oluşturma basamaklarının doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
I - II - III - IV - V - VI
B
VI - V - IV - III - II - I
C
I - IV - II - III - V - VI
D
III - II - I - VI - V - IV
E
II - V - III - I - VI - IV
Açıklama:
Ağ veri kümesi oluşturmak için ilk önce ağ veri kümesinin adı belirlenir. İsim verilirken Türkçe karakter ve özel karakterlerin kullanılmamasına dikkat edilir. Ağ içerisinde kullanılacak konumsal nesne tabloları ve öznitelik veri alanları belirlenir. Ardından ağ üzerinde hatayı en aza indirmek için topoloji kuralları tanımlanır. Özel dönüş yasakları var ise dönüş noktası konumsal nesneleri kullanılacak mı, yoksa bütün kavşaklardan her yöne dönüşe izin mi verilecek bu basamakta belirlenmelidir. Dönüş konumsal nesne tablosu kullanılacaksa özel dönüş yasaklarını içeren konumsal nesne tablosu seçilmelidir. Oluşturulacak ulaşım ağı için ağ veri kümesi öznitelikleri belirlenir. Son olarakta modelleme içerisindeki çizim yönlerine göre yolların yönleri belirlenir. Doğru cevap E’dir.

Soru 81

Kenar ve bağlantı nesnelerinin her birine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ağ konumsal nesnesi
B
Kaynak
C
Batık
D
Kenar
E
Bağlantı noktaları
Açıklama:
Geometrik ağlar, kenar ve bağlantı noktaları adı verilen iki temel elemandan oluşur. Bu elemanların her biri birer konumsal nesne olup geometrik ağ içinde ağ konumsal nesnesi adını alır. Doğru cevap A'dır.

Soru 82

Aşağıda verilenlerden hangisi bağlanırlık kurallarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Kenar-Bağlantı noktası
B
Kenar-Kenar
C
Kenar-Bağlantı noktası sayısı
D
Kıyı - Bağlantı nokta sayısı
E
Ön tanımlı bağlantı noktası tipi
Açıklama:
Geometrik ağ bağlanırlık kuralları ağın bütünlüğünü sağlamak ve oluşabilecek hataları ortadan kaldırmak için kullanılır. Bağlanırlık kuralları;
• Kenar-Bağlantı noktası
• Kenar-Kenar
• Kenar-Bağlantı noktası sayısı
• Ön tanımlı bağlantı noktası tipi şeklinde listelenebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 83

Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantılar hangi ağda korunur?

Seçenekler

A
Matematiksel ağda
B
Fiziksel ağda
C
Mantıksal ağda
D
Ön tanımlı bağlantı noktasında
E
Ağırlık değerinde
Açıklama:
Her geometrik ağ, bir mantıksal ağa (sahiptir. Kenar ve bağlantı noktası arasındaki tüm bağlantılar mantıksal ağda korunur. Doğru cevap C'dir.

Soru 84

Mantıksal ağın asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ağın bağlantı bilgilerini tanımsız öz niteliklerle beraber tutmaktır.
B
Ağın bağlantı bilgilerini tanımlı öz niteliksizlerle beraber tutmaktır.
C
Ağın bağlantı bilgilerini tanımlı öz niteliklerle beraber tutmaktır.
D
Ağın bağlantı bilgilerini tanımsız özniteliksizlerle beraber tutmaktır.
E
Ağırlık değerleri verilerek akış modeli yapılandırmaktır.
Açıklama:
Mantıksal ağın asıl amacı, ağın bağlantı bilgilerini tanımlı özniteliklerle beraber tutmaktır. Geometrik ağda yer alan her eleman için mantıksal ağda en az bir eleman vardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 85

Ağ veri kümesi oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uzaklık
B
Yakınlık
C
Ortam sıcaklığı
D
Ses düzeyi
E
Bağlanırlık
Açıklama:
Ağ veri kümesi oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli olgu, topolojinin temel kurallarından biri olan bağlanırlık ilkesidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 86


  1. Kenar

  2. Dönüş

  3. Çıkış


Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağ veri kümesi elemanlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Kenar, bağlantı noktası ve dönüş kuralları ağ veri kümesi elemanları olarak sayılabilir.

Soru 87

  1. Hiyerarşi
  2. Dairesel giriş
  3. Maliyet
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağ veri kümesi öz niteliklerinin temel kriterlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Ağ veri kümesi öz niteliklerini temel kriterler bazında başlıklar altında toplamak gerekirse;
  • Maliyet
  • Kısıtlamalar
- Yasaklı ulaşım ağı elemanları
- Sakınılan ulaşım ağı elemanları
- Tercih edilen ulaşım ağı elemanları
  • Hiyerarşi
  • Tanımlayıcılar
olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 88

Yol yönü, çizim yönü ile aynı ise hangi öznitelik değeri girilir?

Seçenekler

A
TF
B
FT
C
BH
D
HB
E
HS
Açıklama:
Yol yönü çizim yönü ile aynı ise “FT” (FromTo), çizilen yönünün tersine ise “TF” (ToFrom) olarak öznitelik değeri girilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 89

  1. Uçlar açıkta kalmalı
  2. Gereksiz bölünmemeli
  3. Üst üste binmeli
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genel topoloji kurallarının nokta ve çizgi konumsal nesneleri için kullanılan özel topoloji kuralları ağ modellerinde kullanılır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Genel topoloji kurallarının nokta ve çizgi konumsal nesneleri için kullanılan özel topoloji kuralları ağ modellerinde kullanılır. Bunlar;
  • Üst üste binmemeli,
  • Uçlar açıkta kalmamalı,
  • Gereksiz bölünmemeli,
  • Kendisi ile üst üste binmemeli şeklinde listelenebilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisinde geometrik ağ ve ağ veri kümesi arasındaki fark doğru bir şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Geometrik ağda akış tipi yönlendirilmemiştir.
B
Geometrik ağın kullanım alanı ulaşım ağlarıdır.
C
Geometrik ağın bağlantısı model tarafından yönetilir.
D
Ağ veri kümesinin kullanım alanı elektrik, gaz, su vb. hizmet ağı şebekeleri ve akarsu ağlarıdır.
E
Ağ veri kümesinde akış tipi yönlendirilmiştir.
Açıklama:
Bağlantı noktaları; geometrik ağda model tarafından yönetilir. Ağ veri kümesinde kullanıcı tanımlı yapılandırılır.

Ünite 6

Soru 1

I. Coğrafi varlıkların konumu, büyüklüğü ve biçimi hakkında bilgi verir.
II. Coğrafi varlığa ait nitelik ve nicelikleri gösterir.
III. Konum bilgisini belirli bir koordinat sistemini referans kabul ederek ifade ederler.
Grafik verilere ilişkin yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde temel süreç; yeryüzünün çeşitli ölçme ve algılama teknikleri kullanılarak, istenilen amaca uygun ölçek, doğruluk ve detayda, sanal ortamda, yani bilgi ve bilişim teknolojileri aygıtlarında modellenmesi ile başlar. Sanal ortamdaki bu model, ilgilenilen olguyu algılamada ve algılanan gerçekliği, insan gereksinimleri ve yeryüzü koşulları dikkate alınarak çözümlemede kullanılmaktadır. Modelleme aşamasında yeryüzünde herhangi bir yerde bulunan, yani konum verisi olan objeler, coğrafi varlıklar olarak adlandırılmaktadır. Gerçek dünya üzerinde yer alan coğrafi varlıkların, konumlarının ve birbirleriyle olan ilişkilerinin bir referans sistemi üzerinde tanımlanması gerekmektedir. Bu tanımlamalar yapılırken, yeryüzünde konumu olan coğrafi varlıkları ifade eden veriler, grafik veriler olarak adlandırılırken, konumu olmayan ve grafik verilerin öznitelikleri hakkında bilgi veren veriler de grafik olmayan veriler olarak tanımlanır. Başka bir deyişle grafik veriler coğrafi varlıkların konumu, büyüklüğü ve biçimi hakkında bilgi verirken, grafik olmayan veriler coğrafi varlığa ait nitelik ve nicelikleri gösterir. Grafik veriler, konum bilgisini belirli bir koordinat sistemini referans kabul ederek ifade ederler. Grafik verilerin konumu, çalışmanın amacına ve ölçeğine bağlı olarak seçilmiş, projeksiyon koordinat değerleriyle ya da enlem-boylam şeklindeki coğrafi koordinat değerleriyle tanımlanır. Grafik olmayan veriler ise grafik verilerin nitelik, nicelik gibi karakteristik özelliklerini tanımlayan tablo verileridir.

Soru 2

I. Coğrafi varlıkların büyüklükleri
II. Coğrafi varlıkların biçim özellikleri
III. Coğrafi varlıkların şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri
CBS’de topoloji, yukarıda verilmiş coğrafi varlıkların hangi özellikleri ile ilgilenir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
CBS’de topoloji, coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenir.

Soru 3

I. Kenarların çizim yönleri kullanılarak, kenarların başlangıç ve bitiş düğümleri saklanır.
II. Çizim yönlerine göre kenarın sağında ve solunda hangi yüzeylerin bulunduğunu belirlenir.
III. Düğümlerin hangi kenarların birleşiminde bulunduğu saklanır.
IV. Yüzeylerin hangi kenarların kesişimi ile oluştukları saklanmaktadır. Böylece bir kenarın hangi poligonların ortak kenarı olduğu ya da bir alanı oluşturan kenarları tespit etmek mümkün olur.
Yukarıdakilerden hangileri, kenar topoloji tablosu ile ilgili doğru bilgilerdir?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
II-IV
D
I-IV
E
III-IV
Açıklama:
  • Kenar topoloji tablosunda kenarların çizim yönleri kullanılarak, kenarların başlangıç ve bitiş düğümleri saklanır. Çizim yönlerine göre kenarın sağında ve solunda hangi yüzeylerin bulunduğunu belirlenir.
  • Düğüm topoloji tablosunda düğümlerin hangi kenarların birleşiminde bulunduğu saklanır.
  • Yüzey topoloji tablosunda yüzeylerin hangi kenarların kesişimi ile oluştukları saklanmaktadır. Böylece bir kenarın hangi poligonların ortak kenarı olduğu ya da bir alanı oluşturan kenarları tespit etmek mümkün olur.

Soru 4

I. Topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir.
II. Topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşuluklarını incelenmektedir.
III. Elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır.
IV. Topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığı incelenir.
Yukarıdakilerden hangileri, topolojik yapının bağlanırlık (connectivity) ilkesine ilişkin doğru bilgiler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
  • Bağlanırlık (connectivity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir. En az iki kenar elemanının kesişim veya bileşimi sonucunda oluşan düğümlerin bağlantı şeklini, bağlanırlık ilkesi incelemektedir. Bağlanırlık, elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır.
  • Bitişiklik (adjacency) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşuluklarını incelenmektedir. En az iki kapalı alanın birbirine komşu olma durumu, ortak kenar paylaşmaları bitişiklik ilkesi ile tanımlanır. Örneğin Van Gölü’ne kıyısı olan illerin bulunması için yapılan konumsal sorgulamada bitişiklik ilkesi kullanılır.
  • Yakınlık (proximity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığı incelenir. Örneğin akıllı telefonlarımızdan yapılan “Bulunduğum yere en yakın hastane nerede?” sorgulaması yakınlık ilkesi kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Soru 5

I. Aynı konumsal nesne veri kümesi içine birden çok topoloji kural tablosu eklenebilir.
II. Konumsal nesne veri kümesi içine birden fazla topoloji kural tablosu eklenebilmesine karşın, bir konumsal nesne tablosu sadece bir topoloji kural tablosu ile ilişkilendirilebilir.
III. Bir konumsal nesne tablosu için bir topoloji kural tablosu içinde birden çok topoloji kuralı (topology rule) uygulanamaz.
Topoloji Kural Tablosu ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Topoloji kural tablosu, aynı konumsal nesne veri kümesi (feature dataset) içinde bulunan konumsal nesne tabloları (feature class) kullanılarak oluşturulmaktadır. Aynı konumsal nesne veri kümesi içine birden çok topoloji kural tablosu eklenebilir. Konumsal nesne veri kümesine her yeni topoloji kural tablosu eklendiğinde, hangi konumsal nesne tablolarıyla çalışılacağı belirlenir. Konumsal nesne veri kümesi içine birden fazla topoloji kural tablosu eklenebilmesine karşın, bir konumsal nesne tablosu sadece bir topoloji kural tablosu ile ilişkilendirilebilir. Diğer taraftan bir konumsal nesne tablosu için bir topoloji
kural tablosu içinde birden çok topoloji kuralı (topology rule) uygulanabilir.

Soru 6

I. Kapalı alan ile ifade edilen coğrafi varlıkların bindirme yapmaması gerektiğinde kullanılan topoloji kuralıdır.
II. Bu kural uygulandığında üst üste binen ya da çakışan poligonlar yazılım tarafından işaretlenir.
III. Bir haritada ada ve parsel poligonları; bir iller haritasında ise iller alansal olarak üst üste binebilir.
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topolojik üst üste binmeme kuralıyla ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Üst üste binmemeli (must not overlap): Kapalı alan ile ifade edilen coğrafi varlıkların bindirme yapmaması gerektiğinde kullanılan topoloji kuralıdır. Bu kural uygulandığında üst üste binen ya da çakışan poligonlar yazılım tarafından işaretlenir. Bir haritada ada ve parsel poligonları üst üste binebilir. Ancak iller haritasında, hiçbir ilin alansal olarak üst üste binmemesi gerekmektedir.

Soru 7

I. Bu kuralın uygulanabilmesi için tek bir çizgi konumsal nesne tablosu yeterlidir.
II. Kural, bir yol ağında yolların birbirine temas edip etmediğini tespit etmek için kullanılabilir.
III. Yol ağında bulunan çıkmaz sokaklar kural kapsamında her koşulda hata olarak işaretlenecektir.
Çizgi konumsal nesne tablosu için kullanılabilecek topoloji kurallarından biri olan "uçlar açıkta kalmamalı (must not have dangles)" ile ilgili yukarıda verilmiş bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Uçlar açıkta kalmamalı (must not have dangles): Çizgi ile ifade edilen coğrafi varlıkların uçlarının açıkta kalmaması gerektiğinde kullanılan bir topoloji kuralıdır. Bu kuralın uygulanabilmesi için tek bir çizgi konumsal nesne tablosu yeterlidir. Kural, bir yol ağında yolların birbirine temas edip etmediğini tespit etmek için kullanılabilir. Eğer yol ağında çıkmaz sokaklar mevcut ise bunlar da kural kapsamında hata olarak işaretlenecektir. Ancak eğer istenirse çıkmaz sokaklar istisna olarak belirlenebilir.

Soru 8

I. Poligon içine düşmeyen noktalar belirlenir.
II. Poligon sınırı üzerinde olmayan noktalar yazılım tarafından işaretlenir.
III. Kural için bir nokta, bir poligon konumsal nesne tablosu gereklidir.
Yukarıdakilerden hangileri, nokta konumsal nesne tabloları için geçerli topoloji kurallarından "poligon içinde olmalı (must be properly inside polygons)" ve poligon sınırı üzerinde olmalı (must be covered by boundary of) kurallarının ortak noktaları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
  • Poligon içinde olmalı (must be properly inside polygons): Kural için bir nokta, bir poligon konumsal nesne tablosu gereklidir. Bu kural uygulandığında poligon içine düşmeyen noktalar belirlenir. Bu kuralda noktalar tam olarak poligonların içinde olmalıdır. Çizgi üzerinde olan noktalar hata olarak kabul edilecektir. Örneğin, il merkezlerini gösteren noktalar, il poligonların içinde olmalıdır.
  • Poligon sınırı üzerinde olmalı (must be covered by boundary of): Kural için bir nokta, bir poligon konumsal nesne tablosu gereklidir. Bu kural uygulandığında poligon sınırı üzerinde olmayan noktalar yazılım tarafından işaretlenir. Örneğin, poligon olarak modellenmiş bir tarlanın, sınırlarını belirleyecek teller için dikilen direkler, o poligonun sınır çizgisi üzerinde olmalıdır.

Soru 9

I. Bu topoloji kuralına göre aynı konumsal nesne tablosu içindeki çizgiler hiçbir şekilde kesişemez.
II. Coğrafi varlıkları ifade eden çizgilerin hiçbir şekilde kendisi ile kesişmemesi gerektiğini gösteren bir topoloji kuralıdır.
III. Kuralın uygulandığı konumsal nesne tablosundaki tüm çizgiler birbirleri ile kesişemez ve örtüşemez ancak başlangıç ve bitiş düğümleri başka bir çizginin başlangıç veya bitiş düğümü ile bağlanabilir.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri, çizgi konumsal nesne tabloları için topoloji kuralları arasında yer alan "kesişmemeli (must not intersect)" kuralının özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
  • Kesişmemeli (must not intersect): Bu topoloji kuralına göre aynı konumsal nesne tablosu içindeki çizgiler hiçbir şekilde kesişemez. Bu kural uygulandığında kesişen çizgiler belirlenir. Kuralın uygulandığı konumsal nesne tablosundaki tüm çizgiler birbirleri ile kesişemez ve örtüşemez. Ancak başlangıç ve bitiş düğümleri başka bir çizginin başlangıç veya bitiş düğümü ile bağlanabilir.
  • Kendisi ile kesişmemeli (must not self intersect): Coğrafi varlıkları ifade eden çizgilerin hiçbir şekilde kendisi ile kesişmemesi gerektiğini gösteren bir topoloji kuralıdır. Bu kural uygulandığında kendisi ile kesişen çizgiler yazılım tarafından işaretlenir.

Soru 10

I. Poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların içerisinde en az bir nokta bulunması istendiği durumlarda kullanılan bir topoloji kuralıdır.
II. Bu kural uygulandığında tamamen içine düşen en az bir nokta barındırmayan poligonlar yazılım tarafından işaretlenir.
III. Nokta, poligon dışında ya da sınırında olabilir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri, poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kuralları arasında yer alan "nokta içermeli (contains point)" kuralıyla ilgili doğru bilgiler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Nokta içermeli (contains point): Poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların içerisinde en az bir nokta bulunması istendiği durumlarda kullanılan bir topoloji kuralıdır. Bu kural uygulandığında tamamen içene düşen en az bir nokta barındırmayan poligonlar yazılım tarafından işaretlenir. Nokta, poligon dışında ya da sınırında değil tam anlamı ile poligon içinde olmalıdır. Kuralın uygulanabilmesi için topoloji kural tablosunda nokta ve poligon konumsal nesne tablolarının seçilmesi gerekir. Örnek olarak, her parselin bir adres noktası olmalıdır. Bazı durumlarda, örneğin köşe parsellerin her iki yola bakan farklı iki kapı
numarası olabilir. Ancak hiçbir sokaktan kapı numarası almayan parseller bu kural ile tespit edilebilir.

Soru 11

CBS içinde topoloji aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenir?

Seçenekler

A
Coğrafi varlıkların şekil bozulmalarına rağmen değişmeyen özellikleriyle
B
Coğrafi varlıkların tepkimelerine
C
Coğrafi varlık sistemlerine
D
Coğrafi varlıkların bulunduğu alanlarla
E
Coğrafi varlıkların oluşturduğu sistemle
Açıklama:
Topoloji bir matematik dalı olup geometriye girişin ilk adımıdır. Topoloji varlıkların birbirleri ile olan ilişkilerini tanımlamak için kullanır. CBS’de topoloji, coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenir.

Soru 12

Topolojik elemanlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Orta-Kenar-Düğüm
B
Düğüm-Kenar-Yüzey
C
Düğüm-Yüzey-Boy
D
Cins-Kenar-Yüzey
E
Yüzey-Cins-Renk
Açıklama:
Bu inceleme topolojik elamanlar temel alınarak yapılır. Topolojik elemanlar;
• Düğüm (node),
• Kenar (edge),
• Yüzey (face)
olarak sıralanabilir.

Soru 13

Topolojik veri modeli konumsal analizleri gerçekleştirmek için farklı topoloji tabloları kullanır. Aşağıdakilerden hangisi bu tablolardan biridir?

Seçenekler

A
Öznitelik topolojisi tablosu
B
Veri topolojisi tablosu
C
Kenar topolojisi tablosu
D
Başlangıç topoloji tablosu
E
Standart topoloji tablosu
Açıklama:
Topolojik veri modeli konumsal analizleri gerçekleştirmek üzere üç topoloji tablosu kullanır
• Kenar topoloji tablosu
• Düğüm topoloji tablosu
• Yüzey topoloji tablosu

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisinde topoloji ilkeleri doğru olarak bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Bağlanırlık-Uzaklık-Yakınlık
B
Yakınlık-Büyüklük-Bitişiklik
C
Bağlanırlık-Bitişiklik-Büyüklük
D
Bağlanırlık-Yakınlık-Bitişiklik
E
Yakınlık-Bitişiklik-Uyumluluk
Açıklama:
Topolojik yapı bağlanırlık (connectivity), bitişiklik (adjacency) ve yakınlık (proximity) olmak üzere üç ilkeye dayanmaktadır.

Soru 15

Yazılımlarda topolojik ilişkileri denetleyecek en önemli öge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Topoloji ilkeleri
B
Veri tablosu
C
Veri alanı
D
Topolojik analiz
E
Topoloji kural tablosu
Açıklama:
Yazılımlarda topoloji ile konumsal nesneler arasında geometri paylaşımı sağlanırken, veri bütünlüğünü sağlamak için çeşitli kurallar tanımlanır ve grafik verilerin bu kurallara
uyması sağlanır. Bu anlamda yazılımlarda topolojik ilişkileri denetleyecek en önemli öge
Topoloji Kural Tablosu’dur.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Poligon konumsal nesne tablolar için bulunan topoloji kuralları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üst üste binmemeli
B
Arada boşluk olmamalı
C
Nokta içermeli
D
Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli
E
Yan yana gelmemeli
Açıklama:
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kuralları;
• Üst üste binmemeli (must not overlap),
• Arada boşluk olmamalı (must not have gaps),
• Nokta içermeli (contains point),
• Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli (boundary must be covered by),
• Poligon toplam alanla kapsanmalı (must be covered by feature class of),
• Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by),
• Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with),
• Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli (must cover each other),
• Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli (area boundary must be covered by
boundary of),
olarak sıralanabilir.

Soru 17

"Ankara ili poligonu, Ankara ilçelerini kapsamalıdır." Bu cümle aşağıdaki Poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisine örnek olabilir?

Seçenekler

A
Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli
B
Poligon toplam alanla kapsanmalı
C
Birbiri ile üst üste binmemeli
D
Poligon, poligon ile çevrilmeli
E
Arada boşluk olmamalı
Açıklama:
Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by): Bu kural, hiyerarşik olarak üst seviyede bulunan poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların, belirlenen diğer poligon objelerin içine düşmediği durumların belirlenmesinde kullanılır. Bu kural, kullanım alanı genellikle birbirinin alt kümesi olan nesneler için geçerlidir (Şekil 6.13). Örneğin Ankara ili poligonu, Ankara ilçelerini kapsamalıdır. İlçeler tam olarak poligon sınırları içerisinde olmalıdır. Eğer bir ilçenin bir bölümü poligon dışında kalırsa hata poligonu oluşacaktır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi çizgi konumsal nesne tablosu kuralları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Uçlar açıkta kalmamalı
B
Gereksiz bölünmemeli
C
Çok parçalı olmalı
D
Üst üste binmemeli
E
Kendisi ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Topoloji kural tablosundaki çizgi konumsal nesne tablosu için kullanılabilecek topoloji kurallarından bazıları tek çizgi konumsal nesne tablosu için geçerliyken bazıları da poligon, nokta ya da başka bir çizgi konumsal nesne tablosu ile ilişkili olabilir. Bu kurallar;
• Uçlar açıkta kalmamalı (must not have dangles),
• Gereksiz bölünmemeli (must not have psudenodes),
• Üst üste binmemeli (must not overlap),
• Kendisi ile üst üste binmemeli (must not self overlap),
• Kesişmemeli (must not intersect),
• Kendi ile kesişmemeli (must not self intersect),
• Tek parça olmalı (must be single part),
• Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with),
• Birbiri ile örtüşmeli (must be covered by feature class of),
• Uçlar nokta ile kapanmalı (endpoint must be covered by),
• Poligon sınırları ile örtüşmeli (must be covered by boundary of)
olarak sıralanabilir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi nokta konumsal nesne tabloları için geçerli topoloji kuralları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Poligon içinde olmalı
B
Üst üste binmeli
C
Poligon sınırı üzerinde olmalı
D
Çizgi sonlarında olmalı
E
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
Açıklama:
Nokta konumsal nesne tabloları için geçerli topoloji kurallarının tümü iki konumsal nesne tablosu gerektirir. Bu kurallar;
• Poligon içinde olmalı (must be properly inside polygons),
• Poligon sınırı üzerinde olmalı (must be covered by boundary of),
• Çizgi sonlarında olmalı (must be covered by endpoint of),
• Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı (point must be covered by line),
olarak sıralanabilir.

Soru 20

"Kurala göre birinci konumsal nesne tablosundaki noktaların tümü, ikinci konumsal nesne tablosundaki çizgilerin uçları üzerinde olması gerekir." Verilen bilgiye aşağıdaki nokta konumsal nesne tabloları için geçerli topoloji kurallarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Çizgi sonlarında olmalı
B
Poligon içinde olmalı
C
Poligon sınırı üzerinde olmalı
D
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
E
Uçları açık olmalı
Açıklama:
Çizgi sonlarında olmalı (must be covered by endpoint of): Kurala göre birinci konumsal nesne tablosundaki noktaların tümü, ikinci konumsal nesne tablosundaki çizgilerin uçları üzerinde olması gerekir. Bu kural uygulandığında çizgi uçlarının üzerinde olmayan
noktalar hata olarak işaretlenecektir (Şekil 6.30). Örneğin nokta olarak modellenen sokaklardaki yangın vanaları, çizgi ile modellenen su şebekesinin ucunda olmalıdır. Şebekeye bağlı olmayan vana hatalı bir veridir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi topolojik elamanlardan değildir?

Seçenekler

A
Düğüm (Node)
B
Kenar (Edge)
C
Yüzey (Face)
D
Alan (Area)
E
Hepsi
Açıklama:
Alan (Area)

Soru 22

Projeksiyon sistemi metrik olan bir topoloji tablosunda hata payı değeri 0.002 olarak girildiğinde karşılık geldiği uzunluk birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
2 mm
B
0.2 mm
C
20 mm
D
400 mm
E
400 m
Açıklama:
2 mm

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi topolojinin ilkelerinden değildir?

Seçenekler

A
Bağlanırlık (connectivity)
B
Bitişiklik (adjacency)
C
Yakınlık (proximity)
D
Hassaslık (sensitivity)
E
Hiçbiri
Açıklama:
Hassaslık (sensitivity)

Soru 24

Coğrafi varlıkların birbirleri ile ilişkilerini nitelik, nicelik ve şekillerinden bağımsız şekilde gösterilme biçimine verilen ad nedir?

Seçenekler

A
Semboloji
B
Semiyografi
C
Topografi
D
Topoloji
E
Filoloji
Açıklama:
Topoloji

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 'Topoloji Kural Tablosu' oluşum basamaklarından değildir?

Seçenekler

A
Adının Belirlenmesi
B
Hata Payının Belirlenmesi
C
İlişkilendirilecek Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
D
Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
E
Proje bütçesinin belirlenmesi
Açıklama:
Eksik adım yanlış cevap yerine 'Topoloji Kurallarının Belirlenmesi' olmalıdır.
Proje bütçesinin belirlenmesi

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yalnızca çizgi konumsal nesne tablosu için kullanılan topoloji kurallarından biridir?

Seçenekler

A
Tek parça olmalı
B
Arada boşluk olmamalı
C
Poligon içinde olmalı
D
Alan sınırları dış alan sınırı ile örtüşmeli
E
Birkaç parça olmalı
Açıklama:
Tek parça olmalı

Soru 27

Otomatik düzeltme işleminde aşağıdaki değerlerden hangisi eşit ise her iki konumsal nesnenin düğüm noktaları yer değiştirerek uzaklığın orta noktasında birleşirler?

Seçenekler

A
Öncelik sıralaması (coordinate rank)
B
Nokta büyüklüğü (point dimension)
C
Uzunluk payı (length tolerance)
D
Hata payı (cluster tolerance)
E
Düzeltme değeri (correction value)
Açıklama:
Öncelik sıralaması (coordinate rank)

Soru 28

Otobüs duraklarının otobüs güzergahları üzerinde olduğunu kontrol eden topoloji kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nokta içermeli
B
Poligon sınırı üzerinde olmalı
C
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
D
Çizgi sonlarında olmalı
E
Poligon içinde olmalı
Açıklama:
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bir konumsal nesne tablosundaki tüm noktaların, başka bir tablodaki poligonların sınırı üzerinde olması gerektiğini gösteren topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Poligon sınırı üzerinde olmalı
B
Çizgi sonlarında olmalı
C
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
D
Poligon içinde olmalı
E
Birbiri ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Poligon sınırı üzerinde olmalı

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi parsellerin en az bir kapı numarası olup olmadığını kontrol eden topoloji kuralı ile ilgili söylenebilir?

Seçenekler

A
Arada boşluk olmamalı
B
Tek parça olmalı
C
Poligon içinde olmalı
D
Alan sınırları dış alan sınırı ile örtüşmeli
E
Nokta içermeli
Açıklama:
Nokta içermeli

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi CBS’de coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenen bir matematik dalıdır?

Seçenekler

A
Tidoloji
B
Tipoloji
C
Tokoloji
D
Tonoloji
E
Topoloji
Açıklama:
Topoloji bir matematik dalı olup geometriye girişin ilk adımıdır. Topoloji varlıkların birbirleri ile olan ilişkilerini tanımlamak için kullanır. CBS’de topoloji, coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenir. Doğru cevap E’dir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi grafiksel gösterimde noktaya eşdeğer olan topolojik elemandır?

Seçenekler

A
Köşe
B
Kenar
C
Yüzey
D
Düğüm
E
Köşegen
Açıklama:
Düğüm: Grafiksel gösterimde noktaya eş değerdedir. Düğüm, bağımsız bir nokta olabileceği gibi bir çizginin başlangıç veya bitiş noktası olabilir. Doğru cevap D’dir.

Soru 33

  1. Köşe topoloji tablosu
  2. Kenar topoloji tablosu
  3. Yüzey topoloji tablosu
  4. Düğüm topoloji tablosu
Yukarıdakilerden hangileri topolojik veri modelinin konumsal analizleri gerçekleştirmek üzere kullandığı topoloji tabloları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Topolojik veri modeli konumsal analizleri gerçekleştirmek üzere üç topoloji tablosu kullanır.
  • Kenar topoloji tablosu
  • Düğüm topoloji tablosu
  • Yüzey topoloji tablosu
Doğru cevap D’dir.

Soru 34

sr Yukarıdaki şekle göre oluşturulacak kenar topolojisi tablosunda 1,2,3,4,5 ve 6 numaralı kenarlara ait başlangıç düğümü sıralaması doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
1 - 2 - 4 - 3 - 4 - 1
B
2 - 2 - 3 - 1 - 1 - 2
C
3 - 2 - 3 - 4 - 1 - 2
D
3 - 4 - 4 - 3 - 4 - 1
E
4 - 3 - 2 - 1 - 4 - 2
Açıklama:
cv Doğru cevap D’dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Bağlanırlık
B
Komşuluk
C
Bitişiklik
D
Yakınlık
E
Eşitlik
Açıklama:
Bağlanırlık (connectivity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir. En az iki kenar elemanının kesişim veya bileşimi sonucunda oluşan düğümlerin bağlantı şeklini, bağlanırlık ilkesi incelemektedir. Bağlanırlık, elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kuralları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yüzey içermeli
B
Üst üste binmemeli
C
Arada boşluk olmamalı
D
Birbiri ile üst üste binmemeli
E
Poligon, poligon ile çevrilmeli
Açıklama:
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kuralları;
  • Üst üste binmemeli (must not overlap),
  • Arada boşluk olmamalı (must not have gaps),
  • Nokta içermeli (contains point),
  • Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli (boundary must be covered by),
  • Poligon toplam alanla kapsanmalı (must be covered by feature class of),
  • Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by),
  • Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with),
  • Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli (must cover each other),
  • Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli (area boundary must be covered by boundary of),
Doğru cevap A’dır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşik olarak üst seviyede bulunan poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların, belirlenen diğer poligon objelerin içine düşmediği durumların belirlenmesinde kullanılır?

Seçenekler

A
Birbiri ile üst üste binmemeli
B
Poligon, poligon ile çevrilmeli
C
Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli
D
Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli
E
Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli
Açıklama:
Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by): Bu kural, hiyerarşik olarak üst seviyede bulunan poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların, belirlenen diğer poligon objelerin içine düşmediği durumların belirlenmesinde kullanılır. Doğru cevap B’dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi varlıkları ifade eden çizgilerin, aynı konumsal nesne tablosundaki başka bir çizgi ile olan örtüşmeyi gösteren bir topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Kesişmemeli
B
Birbiri ile örtüşmeli
C
Üst üste binmemeli
D
Birbiri ile üst üste binmemeli
E
Poligon sınırları ile örtüşmeli
Açıklama:
Üst üste binmemeli (must not overlap): Coğrafi varlıkları ifade eden çizgilerin, aynı konumsal nesne tablosundaki başka bir çizgi ile olan örtüşmeyi gösteren bir topoloji kuralıdır. Doğru cevap C’dir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi varlıkları ifade eden iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Kesişmemeli
B
Üst üste binmemeli
C
Kendi ile kesişmemeli
D
Birbiri ile üst üste binmemeli
E
Kendisi ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with): Coğrafi varlıkları ifade eden farklı iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralıdır. Doğru cevap D’dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi nokta olarak modellenen sokaklardaki yangın vanalarının, çizgi ile modellenen su şebekesinin ucunda olduğunu kontrol eden topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Poligon içinde olmalı
B
Hattın ucunda olmalı
C
Çizgi sonlarında olmalı
D
Poligon sınırı üzerinde olmalı
E
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
Açıklama:
Çizgi sonlarında olmalı (must be covered by endpoint of): Kurala göre birinci konumsal nesne tablosundaki noktaların tümü, ikinci konumsal nesne tablosundaki çizgilerin uçları üzerinde olması gerekir. Bu kural uygulandığında çizgi uçlarının üzerinde olmayan noktalar hata olarak işaretlenecektir. Örneğin nokta olarak modellenen sokaklardaki yangın vanaları, çizgi ile modellenen su şebekesinin ucunda olmalıdır. Doğru cevap C’dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi topolojik elemanlardan yüzey ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Grafiksel gösterimde noktaya eş değerdedir.
B
Bir çizginin başlangıç veya bitiş noktası olabilir.
C
Grafiksel gösterimde çizgiye eş değerdedir.
D
Başlangıcı düğümle başlayıp düğümle sonlanan çizgi olarak tanımlanabilir.
E
Grafiksel gösterimde poligona eş değerdedir.
Açıklama:
Yüzey, grafiksel gösterimde poligona eş değerdedir. Kısaca tanımlamak gerekirse kenarlarla sınırlandırılmış alan olarak ifade edilebilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi düğüm topoloji tablosunun özelliklerindendir?

Seçenekler

A
CBS’de bu tablo şebeke ve en kısa yol analizleri gibi yapıların konumsal sorgulamalarında kullanılmaktadır.
B
Kenarların çizim yönleri kullanılarak, kenarların başlangıç ve bitiş düğümleri saklanır.
C
Coğrafi Bilgi Sistemleri bu tabloları kullanarak, komşu poligonları, ortak kenar paylaşan alanları belirlemektedir.
D
Bu tabloda yüzeylerin hangi kenarların kesişimi ile oluştukları saklanmaktadır.
E
Bu tabloyla bir kenarın hangi poligonların ortak kenarı olduğu ya da bir alanı oluşturan kenarları tespit etmek mümkün olur.
Açıklama:
Düğüm topoloji tablosunda düğümlerin hangi kenarların birleşiminde bulunduğu saklanır. CBS’de bu tablo şebeke ve en kısa yol analizleri gibi yapıların konumsal sorgulamalarında kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi topolojinin yakınlık ilkesiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Bu ilkede topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir.
B
En az iki kenar elemanının kesişim veya bileşimi sonucunda oluşan düğümlerin bağlantı şeklini, bu ilke incelemektedir.
C
Elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır.
D
Bu ilkeyle topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığı incelenir.
E
Bu ilkeyle topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşulukları incelenmektedir.
Açıklama:
Yakınlık (proximity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığı incelenir. Örneğin akıllı telefonlarımızdan yapılan “Bulunduğum yere en yakın hastane nerede?” sorgulaması yakınlık ilkesi kullanılarak yanıtlanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 44

Konumsal veritabanında topoloji kural tablosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Topoloji kuralları sayesinde kesişen eşyükselti eğrileri otomatik saptanır.
B
CAD yazılımları topolojik ilişkileri kapsar ve konumsal analizler gerçekleştirir.
C
CBS yazılımlarının birinci aşaması hataların belirlenebilmesi için uygun topoloji kuralının tanımlanmasıdır.
D
CBS yazılımlarının ikinci aşaması “hata payı” (cluster tolerance) ve “öncelik sıralaması” (coordinate rank) değerinin belirlenerek hatalarının otomatik olarak düzeltilmesidir.
E
Topoloji ilkeleri kullanılarak konuma dayalı sorgulamalar sadece konumsal veritabanı ortamında yapılabilir.
Açıklama:
CBS yazılımlarını diğer CAD yazılımlarından ayıran en önemli özellik konuma dayalı analizleri gerçekleştirebilme özelliğidir. Konuma dayalı analizler ise bu yazılımların içerdiği topolojik yaklaşımlar sonucunda gerçekleştirilebilmektedir. Dolayısı ile herhangi CAD yazılımı için zorunlu olmasa da bir CBS yazılımı, topolojik ilişkileri kapsamalıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 45

Aşağıdaki topoloji kural tablosu oluşum basamaklarından hangisi en son basamaktır?

Seçenekler

A
Adının belirlenmesi
B
İlişkilendirilecek konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
C
Topoloji kurallarının belirlenmesi
D
Hata payının belirlenmesi
E
Konumsal nesne tablolarının öncelik sıralamasının belirlenmesi
Açıklama:
Topoloji kurallarının belirlenmesi, topoloji kural tablosu oluşum basamaklarının en son aşamasıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 46

Aşağıdaki poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli
B
Arada boşluk olmamalı
C
Birbiri ile üst üste binmemeli
D
Poligon, poligon ile çevrilmemeli
E
Poligon toplam alanla kapsanmalı
Açıklama:
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kurallarından biri poligon, poligon ile çevrilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi iki farklı konumsal nesne tablosunda yer alan ve birinci tablodaki poligon ile ifade edilen konumsal nesnelerin, ikinci tablodaki poligon ile ifade edilen diğer konumsal nesneleri içine aldığı durumu belirlemede kullanılan bir topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Üst üste binmemeli
B
Arada boşluk olmamalı
C
Nokta içermeli
D
Poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli
E
Poligon toplam alan ile kapsanmalı
Açıklama:
Poligon toplam alan ile kapsanmalı (must be covered by feature class of): İki farklı konumsal nesne tablosunda yer alan ve birinci tablodaki poligon ile ifade edilen konumsal nesnelerin, ikinci tablodaki poligon ile ifade edilen diğer konumsal nesneleri içine aldığı durumu belirlemede kullanılan bir topoloji kuralıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 48

Hiyerarşik olarak üst seviyede bulunan poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların, belirlenen diğer poligon objelerin içine düşmediği durumlardan söz eden topolojik kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Poligon, poligon ile çevrilmeli
B
Birbiri ile üst üste binmemeli
C
Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli
D
Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli
E
Nokta içermeli
Açıklama:
Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by): Bu kural, hiyerarşik olarak üst seviyede bulunan poligon ile ifade edilen coğrafi varlıkların, belirlenen diğer poligon objelerin içine düşmediği durumların belirlenmesinde kullanılır. Bu kural, kullanım alanı genellikle birbirinin alt kümesi olan nesneler için geçerlidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi varlıkları ifade eden farklı iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Kendisi ile kesişmemeli
B
Birbiri ile örtüşmeli
C
Birbiri ile üst üste binmemeli
D
Kesişmemeli
E
Kendisi ile kesişmemeli
Açıklama:
Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with): Coğrafi varlıkları ifade eden farklı iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralıdır. Bu çizgiler kesişebilir ya da tek noktada birbirlerine dokunabilirler ancak kenar paylaşamaz yani örtüşemezler. Doğru cevap C'dir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi nokta konumsal nesne tabloları için bir topoloji kuralı değildir?

Seçenekler

A
Poligon içinde olmalı
B
Poligon sınırları ile örtüşmeli
C
Poligon sınırı üzerinde olmalı
D
Çizgi sonlarında olmalı
E
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
Açıklama:
"Poligon sınırları ile örtüşmeli", nokta değil, çizgi konumsal nesne tabloları ile ilgili bir topoloji kuralıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 51

Yazılımlarda topolojik ilişkileri denetleyecek en önemli öge hangisidir?

Seçenekler

A
Topoloji Kural Tablosu
B
Konumsal Nesne Veri Kümesi
C
Konumsal Nesne Tabloları
D
Öncelik Sıralaması
E
Topoloji Kuralı
Açıklama:
Bu anlamda yazılımlarda topolojik ilişkileri denetleyecek en önemli öge Topoloji Kural Tablosu’dur.

Soru 52

Topoloji kural tablosu oluşum sürecinde Adının Belirlenmesinden sonraki basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal Nesneler Arasında Geometri Paylaşımı Sağlanması
B
Topoloji Kurallarının Belirlenmesi
C
Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
D
İlişkilendirilecek Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
E
Hata Payının Belirlenmesi
Açıklama:
Şekil 6.7 Topoloji kural tablosu oluşum basamakları

Soru 53

Topoloji kural tablosu oluşumundaki son basamak hangisidir?

Seçenekler

A
Adının Belirlenmesi
B
İlişkilendirilecek Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
C
Hata Payının Belirlenmesi
D
Topoloji Kurallarının Belirlenmesi
E
Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
Açıklama:
Şekil 6.7 Topoloji kural tablosu oluşum basamakları

Soru 54

Topoloji kural tablosu oluşumundaki ilk basamak hangisidir?

Seçenekler

A
Hata Payının Belirlenmesi
B
Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
C
Adının Belirlenmesi
D
İlişkilendirilecek Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
E
Topoloji Kurallarının Belirlenmesi
Açıklama:
Şekil 6.7 Topoloji kural tablosu oluşum basamakları

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından biri değildir?

Seçenekler

A
Üst üste binmemeli
B
Arada boşluk olmamalı
C
Nokta içermemeli
D
Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli
E
Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli
Açıklama:
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kuralları;
• Üst üste binmemeli (must not overlap),
• Arada boşluk olmamalı (must not have gaps),
• Nokta içermeli (contains point),
.....
Nokta içermelidir, doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi hem poligon konumsal nesne tabloları hem de çizgi konumsal nesne tabloları için geçerli olan kurallardan biridir?

Seçenekler

A
Uçlar açıkta kalmamalı
B
Gereksiz bölünmemeli
C
Üst üste binmemeli
D
Kesişmemeli
E
Tek parça olmalı
Açıklama:
sayfa 127: POLİGON KONUMSAL NESNE TABLOLARI İÇİN TOPOLOJİ KURALLARI
sayfa 132: ÇİZGİ KONUMSAL NESNE TABLOLARI İÇİN TOPOLOJİ KURALLARI
hem poligon konumsal nesne tabloları hem de çizgi konumsal nesne tabloları için geçerli olan kural "Üst üste binmemeli" kuralıdır

Soru 57

Uygulandığında poligon sınırı üzerinde olmayan noktaların yazılım tarafından işaretlendiği kural hangisidir?

Seçenekler

A
Poligon içinde olmalı
B
Poligon sınırı üzerinde olmalı
C
Çizgi sonlarında olmalı
D
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
E
Uçlar nokta ile kapanmalı
Açıklama:
Poligon sınırı üzerinde olmalı (must be covered by boundary of): Kural için bir nokta, bir poligon konumsal nesne tablosu gereklidir. Bu kural uygulandığında poligon sınırı üzerinde olmayan noktalar yazılım tarafından işaretlenir

Soru 58

Bir çizgi parçasının, aynı çizginin başka bir parçası ile aynı alanı kaplaması istenmediğinde kullanılan kural hangisidir?

Seçenekler

A
Kesişmemeli
B
Üst üste binmemeli
C
Kendisi ile üst üste binmemeli
D
Kendisi ile kesişmemeli
E
Tek parça olmalı
Açıklama:
Bu kural bir çizgi parçasının, aynı çizginin başka bir parçası ile aynı alanı kaplaması istenmediğinde kullanılır.
Şekil 6.20

Soru 59

Topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşuluklarının incelendiği ilke hangisidir?

Seçenekler

A
Bağlanırlık
B
Bitişiklik
C
Yakınlık
D
Kenar
E
Yüzey
Açıklama:
Bitişiklik (adjacency) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşuluklarını incelenmektedir.

Soru 60

Topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığının incelendiği ilke hangisidir?

Seçenekler

A
Bağlanırlık
B
Bitişiklik
C
Yakınlık
D
Yüzey
E
Kenar
Açıklama:
Yakınlık (proximity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının çevresinde belirli bir uzaklığa göre sanal bir tampon bölge oluşturularak, bölge içinde kalan diğer konumsal nesnelerin varlığı incelenir.

Soru 61

Coğrafi varlıkların çeşitli dönüşümler sonucu korunan özelliklerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Topolojik dönüşüm
B
Topolojik özellikler
C
Topolojik eş değer
D
Homeomorfik
E
Topolojik elemanlar
Açıklama:
CBS’de topoloji, coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenir. Coğrafi varlıkların çeşitli dönüşümler sonucu korunan özelliklerine topolojik özellikler denir.

Soru 62

  1. Konumsal nesnelerin geometrik benzerliklerini
  2. Konumsal nesnelerin boyutsal hesaplamalarını
  3. Konumsal nesnelerin ağırlık hesaplamalarını
  4. Nesnelerin geometrik şekillerinin bozulmasının etkilerini
Coğrafi bilgi sistemleri topolojiyi kullanarak yukarıdakilerden hangilerini inceler?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Coğrafi Bilgi Sistemleri; konumsal nesnelerin geometrik olarak birbirlerine benzeyip benzemediklerini, komşuluk ve konumsal ilişkilerinin neler olduğunu, nesnelerin geometrik şekillerinin bozulması veya değişmesi sonucunda komşuluk veya konumsal ilişkilerinin bozulup bozulmadığını, topoloji kullanılarak inceler.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi düğüm topoloji tablosuyla ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Kenarların başlangıç düğümleri saklanır.
B
Kenarların bitiş düğümleri saklanır.
C
Çizim yönlerine göre kenarın sağında ve solunda hangi yüzeylerin bulunduğunu belirlenir.
D
Düğümlerin hangi kenarların birleşiminde bulunduğu saklanır.
E
Yüzeylerin hangi kenarların kesişimi ile oluştukları saklanır.
Açıklama:
Düğüm topoloji tablosunda düğümlerin hangi kenarların birleşiminde bulunduğu
saklanır. Kenar topoloji tablosunda kenarların çizim yönleri kullanılarak, kenarların başlangıç ve bitiş düğümleri saklanır. Yüzey topoloji tablosunda yüzeylerin hangi kenarların kesişimi ile oluştukları saklanmaktadır.

Soru 64

____________ ilkesiyle topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir.

Seçenekler

A
Bağlanırlık ilkesi
B
Nokta içerme ilkesi
C
Bitişiklik ilkesi
D
Üst üste binme ilkesi
E
Yakınlık ilkesi
Açıklama:
Bağlanırlık (connectivity) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının fonksiyonel, konumsal ve mantıksal olarak birbirlerine nasıl bağlandığı irdelenmektedir. En az iki kenar elemanının kesişim veya bileşimi sonucunda oluşan düğümlerin bağlantı şeklini, bağlanırlık ilkesi incelemektedir. Bağlanırlık, elektrik, su, doğal gaz gibi altyapı şebekelerinde ya da akarsu, yol ağı gibi ağ analizlerinde kullanılmaktadır.

Soru 65

Topoloji kural tablosu oluşum basamaklarından en sonuncusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adının belirlenmesi
B
Topoloji kurallarının belirlenmesi
C
Hata payının belirlenmesi
D
Konumsal nesne tablolarının öncelik sıralamasının belirlenmesi
E
İlişkilendirilecek konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
Açıklama:

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi çizgisel olarak ifade edilen sınır çizgilerinin, poligon ile ifade edilen sınırlarla farklılaşmasının engellenmesinde kullanılan bir topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Birbirleri ile örtüşmeli
B
Üst üste binmemeli
C
Arada boşluk olmamalı
D
Nokta içermeli
E
Poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli
Açıklama:
Poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli (boundary must be covered by): Çizgisel olarak ifade edilen sınır çizgilerinin, poligon ile ifade edilen sınırlarla farklılaşmasının engellenmesinde kullanılan bir topoloji kuralıdır.

Soru 67

Görsel poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli
B
Poligon toplam alan ile kapsanmalı
C
Poligon poligon ile çevrilmeli
D
Birbiri ile üst üste binmemeli
E
Poligonlar birbiri ile örtüşmeli
Açıklama:

Soru 68

Görsel çizgi konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Uçlar açıkta kalmamalı
B
Gereksiz bölünmemeli
C
Üst üste binmemeli
D
Kendisi ile üst üste binmemeli
E
Kesişmemeli
Açıklama:

Soru 69

Görsel çizgi konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Poligan sınırları ile örtüşmeli
B
Uçlar nokta ile kapanmalı
C
Birbirleriyle örtüşmeli
D
Poligan sınırları örtüşmeli
E
Poligon içinde olmalı
Açıklama:

Soru 70


Görsel nokta konumsal nesne tabloları için geçerli topoloji kurallarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Poligon sınırları üzerinde olmalı
B
Çizgi sonlarında olmalı
C
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
D
Uçlar nokta ile kapanmalı
E
Birbirleri ile örtüşmeli
Açıklama:

Soru 71

Hangi topoloji ilkesi kullanılarak akıllı telefonlardan 'Bulunduğum yere en yakın postane nerede?' sorusuna yanıt aranır?

Seçenekler

A
Netlik
B
Bağdaşıklık
C
Bitişiklik
D
Yakınlık
E
Bağlanırlık
Açıklama:
Yakınlık ilkesi kullanılarak akıllı telefonlardan 'Bulunduğum yere en yakın postane nerede?' sorusuna yanıt aranır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kurallarından biri değildir?

Seçenekler

A
Poligon toplam alanla kapsanmalı
B
Birbiriyle üst üste binmemeli
C
Üst üste binmemeli
D
Poligonlar birbiriyle örtüşmemeli
E
Poligon sınırları sınır çizgileriyle çevrilmeli
Açıklama:
Poligonlar birbiriyle örtüşmemeli değil örtüşmelidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 73

Bir kadastro haritasındaki ada sınırları, ada içinde bulunan tüm parsellerin toplam sınırı ile örtüşmesi beklenir.
Yukarıdaki durum poligonlara ilişkin hangi topoloji kuralını örnekler?

Seçenekler

A
Poligon sınırlarının çizgi ile çevrilmesi
B
Poligonların toplam alan ile kapsanması
C
Poligonların birbiriyle üst üste binmemesi
D
Alan sınırlarının dış alanla örtüşmesi
E
Poligonların poligon ile çevrilmesi
Açıklama:
Bir kadastro haritasındaki ada sınırları, ada içinde bulunan tüm parsellerin toplam sınırı ile örtüşmesi beklenir.
Bu durum poligonlara ilişkin alan sınırlarının dış alanla örtüşmesi topoloji kuralını örnekler.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi nokta konumsal nesne tablolarına ilişkin topoloji kurallarına uymaz?

Seçenekler

A
Poligon içinde olmalı
B
Noktalar çizgi altında ve başında olmalı
C
Çizgi sonunda olmalı
D
Poligon sınırı üzerinde olmalı
E
Noktalar çizgi üzerinde olmalı
Açıklama:
B'de belirtilenin aksine poligonlar çizgi ortasında değil sonunda olmalı ve altında değil üzerinde olmalı. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi otobüs güzergahlarının, yol orta çizgileri üzerinden geçip geçmediğini kontrol eden topoloji kuralıdır?

Seçenekler

A
Kendisi ile kesişmemeli
B
Üst üste binmemeli
C
Tek parça olmalı
D
Birbiri ile örtüşmeli
E
Arada boşluk olmamalı
Açıklama:
Otobüs güzergahlarının, yol orta çizgileri üzerinden geçip geçmediğini kontrol eden topoloji kuralı çizgilerin birbiri ile örtüşmesidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 76

Aynı bölgedeki toprak türleri ve bitki türleri alanlarının, toplam alan ve şekil olarak birbiri ile aynı olup olmadığını kontrol eden topoloji kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Poligonlar birbirleriyle örtüşmeli
B
Poligonlar arası boşluk olmamalı
C
Poligonlar nokta içermeli
D
Poligon sınırları çizgiyle çevrilmeli
E
Poligonlar üst üste binmemeli
Açıklama:
Aynı bölgedeki toprak türleri ve bitki türleri alanlarının, toplam alan ve şekil olarak birbiri ile aynı olup olmadığını kontrol eden topoloji kuralı poligonların birbirleriyle örtüşmesidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 77

Otomatik düzeltme işleminde diğer konumsal nesne tablolarına göre düğüm noktalarının yer değiştirmemesi gerekliliği aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir?

Seçenekler

A
Uzunluk payı
B
Hata payı
C
Öncelik sıralaması
D
Nokta büyüklüğü
E
Düzeltme değeri
Açıklama:
Otomatik düzeltme işleminde diğer konumsal nesne tablolarına göre düğüm noktalarının yer değiştirmemesi gerekliliği öncelik sıralaması ile belirlenir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 78

I. Hata payının belirlenmesi
II.Topoloji Kurallarının Belirlenmesi
III.Adının belirlenmesi
IV.Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
V. İlişkilendirilecek Konumsal Nesne Tablolarının Belirlenmesi
Aşağıdakilerden hangisinde topoloji kural tablosu oluşum basamakları sırasıyla doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
IV-III-I-V-II
B
III-IV-II-V-I
C
III-I-V-IV-II
D
III-II-V-IV-I
E
V-III-I-IV-II
Açıklama:
Topoloji kural tablosu oluşum basamakları sırasıyla şu şekildedir: III-I-V

Soru 79

Grafiksel gösterimde noktaya eş değer kavrama ________, çizgiye eş değer kavrama __________ ve poligona eş değer kavrama __________ adı verilir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Seçenekler

A
düğüm-kenar-yüzey
B
yüzey-düğüm-kenar
C
alan-yüzey-parsel
D
düğüm-yüzey-kenar
E
poligon-nokta-çizgi
Açıklama:
Grafiksel gösterimde noktaya eş değer kavrama düğüm, çizgiye eş değer kavrama kenar ve poligona eş değer kavrama yüzey adı verilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 80

Topoloji tabloları ile aşağıdakilerden hangisi belirlenemez?

Seçenekler

A
Konumsal nesnelerin birbirleri arasındaki bağlantılar
B
Konumsal nesnelerin alan tanımları
C
Konumsal nesnelerin yön özellikleri
D
Konumsal nesnelerin komşuluk özellikleri
E
Konumsal nesnelerin fonksiyonları
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde yer alan özellikler topoloji tabloları yardımıyla belirlenir. Konumsal nesnelerin fonksiyonları belirlenmez. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 81

Coğrafi varlıkların çeşitli dönüşümler sonucu korunan özelliklerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Topoloji
B
Homeomorfik
C
Topolojik özellikler
D
Topolojik eş değer
E
Tolerans değeri
Açıklama:
CBS’de topoloji, coğrafi varlıkların büyüklük ve biçim özellikleri ile değil, şekil bozulmaları karşısında değişmeden kalan özellikleri ile ilgilenir. Coğrafi varlıkların çeşitli dönüşümler sonucu korunan özelliklerine topolojik özellikler denir. Topolojik dönüşüm ile birbirine dönüştürülebilen iki şekle “topolojik eş değer” ya da “homeomorfik” şekil denir.

Soru 82

I. Düğüm
II. Yüzey
III. Köşe
IV. Kenar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri topolojik elemanlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Topolojik elemanlar; • Düğüm (node), • Kenar (edge), • Yüzey (face) olarak sıralanabilir.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi ile topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşulukları incelenmektedir?

Seçenekler

A
Bitişiklik ilkesi
B
Yakınlık ilkesi
C
Bağlanırlık ilkesi
D
Kenar topoloji tablosu
E
Yüzey topoloji tablosu
Açıklama:
Bitişiklik (adjacency) ilkesiyle topolojik veri elemanlarının birbirleriyle komşuluklarını incelenmektedir. En az iki kapalı alanın birbirine komşu olma durumu, ortak kenar paylaşmaları bitişiklik ilkesi ile tanımlanır.

Soru 84

Otomatik düzeltme işleminde dikkat edilmesi gereken öncelik sıralaması ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Öncelik sıralama değeri tamsayı bir değerdir.
B
En az iki katman için kullanılır.
C
Sıralama değeri küçük olan katmanın konumsal nesnelerinin düğüm koordinatı değiştirmez.
D
Öncelik sıralama değeri büyük olan konumsal nesnelerin düğüm noktası yer değiştirmez.
E
Öncelik sıralama değerleri eşit ise her iki konumsal nesnenin düğüm noktaları yer değiştirir.
Açıklama:
Otomatik düzeltme işleminde dikkat edilecek ikinci parametre ise öncelik sıralaması- dır (coordinate rank). Öncelik sıralama değeri tamsayı bir değerdir. En az iki katman için kullanılan öncelik sıralamasında, sıralama değeri küçük olan katmanın konumsal nesnelerinin düğüm koordinatı değiştirmezken, öncelik sıralama değeri büyük olan konumsal nesnelerin düğüm noktası yer değiştirerek küçük olan konumsal nesneye birleşir. Eğer öncelik sıralama değerleri eşit ise her iki konumsal nesnenin düğüm noktaları yer değiştirerek uzaklığın orta noktasında birleşirler.

Soru 85

I. Adının belirlenmesi
II. Hata payının belirlenmesi
III. İlişkilendirilecek konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
IV. Topoloji kurallarının belirlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri topoloji kural tablosu oluşum basamaklarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Topoloji kural tablosu oluşum basamakları şunlardır:
I. Adının belirlenmesi
II. Hata payının belirlenmesi
III. İlişkilendirilecek konumsal nesne tablolarının belirlenmesi
IV. Konumsal Nesne Tablolarının Öncelik Sıralamasının Belirlenmesi
V. Topoloji kurallarının belirlenmesi

Soru 86

Aşağıda verilen poligon konumsal nesne tabloları için topoloji kurallarından hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Üst üste binmemeli
B
Arada boşluk olmalı
C
Nokta içermeli
D
Poligon, poligon ile çevrilmeli
E
Poligon toplam alanla kapsanmalı
Açıklama:
Poligon konumsal nesne tabloları (polygon feature class) için topoloji kuralları; • Üst üste binmemeli (must not overlap), • Arada boşluk olmamalı (must not have gaps), • Nokta içermeli (contains point), • Poligon sınırları, sınır çizgileri ile çevrilmeli (boundary must be covered by), • Poligon toplam alanla kapsanmalı (must be covered by feature class of), • Poligon, poligon ile çevrilmeli (must be covered by), • Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with), • Poligonlar birbirleri ile örtüşmeli (must cover each other), • Alan sınırları dış alan sınırları ile örtüşmeli (area boundary must be covered by boundary of), olarak sıralanabilir.

Soru 87

Çizgisel olarak ifade edilen sınır çizgilerinin, poligon ile ifade edilen sınırlarla farklılaşmasının engellenmesinde kullanılan bir topoloji kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli
B
Poligon toplam alan ile kapsanmalı
C
Poligon, poligon ile çevrilmeli
D
Nokta içermeli
E
Birbiri ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Çizgisel olarak ifade edilen sınır çizgilerinin, poligon ile ifade edilen sınırlarla farklılaşmasının engellenmesinde kullanılan bir topoloji kuralı, poligon sınırları çizgi ile çevrilmeli kuralıdır.

Soru 88

I. Uçlar açıkta kalmamalı
II. Kesişmemeli
III. Uçlar nokta ile kapanmamalı
IV. Tek parça olmalı
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri çizgi konumsal nesne tablosu için kullanılabilecek topoloji kurallarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve IV
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Topoloji kural tablosundaki çizgi konumsal nesne tablosu için kullanılabilecek topoloji kurallarından bazıları tek çizgi konumsal nesne tablosu için geçerliyken bazıları da poligon, nokta ya da başka bir çizgi konumsal nesne tablosu ile ilişkili olabilir. Bu kurallar; • Uçlar açıkta kalmamalı (must not have dangles), • Gereksiz bölünmemeli (must not have psudenodes), • Üst üste binmemeli (must not overlap), • Kendisi ile üst üste binmemeli (must not self overlap), • Kesişmemeli (must not intersect), • Kendi ile kesişmemeli (must not self intersect), • Tek parça olmalı (must be single part), • Birbiri ile üst üste binmemeli (must not overlap with), • Birbiri ile örtüşmeli (must be covered by feature class of), • Uçlar nokta ile kapanmalı (endpoint must be covered by), • Poligon sınırları ile örtüşmeli (must be covered by boundary of) olarak sıralanabilir.

Soru 89

Coğrafi varlıkları ifade eden farklı iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek parça olmalı
B
Birbiri ile örtüşmeli
C
Birbiri ile üst üste binmemeli
D
Kendisi ile kesişmemeli
E
Kendisi ile üst üste binmemeli
Açıklama:
Coğrafi varlıkları ifade eden farklı iki farklı konumsal nesne tablosu çizgilerinin ortak kenar paylaşmamaları gerektiğini gösteren topoloji kuralı, birbiri ile üst üste binmemeli kuralıdır.

Soru 90

Uygulandığında poligon sınırı üzerinde olmayan noktaların yazılım tarafından işaretlendiği kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Poligon sınırları ile örtüşmeli
B
Noktalar çizgilerin üzerinde olmalı
C
Çizgi sonlarında olmalı
D
Poligon sınırı üzerinde olmalı
E
Poligon içinde olmalı
Açıklama:
Poligon sınırı üzerinde olmalı (must be covered by boundary of): Kural için bir nokta, bir poligon konumsal nesne tablosu gereklidir. Bu kural uygulandığında poligon sınırı üzerinde olmayan noktalar yazılım tarafından işaretlenir.

Ünite 7

Soru 1

Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bir sürüm
bulunur. Bu sürüme ne ad verilir?

Seçenekler

A
saptanmış sürüm
B
sürümleme
C
aktivasyon
D
delta sürüm
E
sıradan sürüm
Açıklama:
Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bir sürüm
bulunur. Bu sürüme, saptanmış sürüm (default version) denir.

Soru 2

Sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olmaz. Bunun yerine sistem veriyi düzenlerken, sürümlenmiş veri kümeleriyle ilişkili yeni tablolar kullanır. Bu tablolara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Delta tabloları
B
Default tablolar
C
Sürüm listeleri
D
Ortalama tabloları
E
Veri tabloları
Açıklama:
Sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olmaz. Bunun yerine sistem veriyi düzenlerken, sürümlenmiş veri kümeleriyle ilişkili yeni tablolar kullanır. Bu tablolara delta tabloları adı verilir.

Soru 3

Sürümleme ile ilgili hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sürümleme, CBS yazılımlarının sadece sunucu versiyonlarında kullanılabilmektedir.
B
Dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanamazlar.
C
Sürüm oluşturulmuş iş akışlarında her simultane kullanıcı, düzenlemesini kendi oluşturduğu anlık görüntüde uygular.
D
Sunucu ortamındaki bir konumsal veritabanı, birçok sürüme sahip olabilir ve bu ortamdaki her konumsal veritabanının saptanmış bir sürümü oluşturulur.
E
Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturamaz.
Açıklama:
Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturabilir.

Soru 4

Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Saptanmış sürümün altı
B
Saptanmış sürüm
C
Saptanmış sürümün üstü
D
Yetişkin sürüm
E
Son sürüm
Açıklama:
Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme, saptanmış sürümün altı (child) ya da dalı (branch) denir.

Soru 5

Hangisi saptanmış sürümün ve bu sürümlerin alt sürümlerinden değildir?

Seçenekler

A
gdbv
B
asv_pub_chg
C
v_elec1
D
rev_1
E
asv_elec1a
Açıklama:
asv_elec1a saptanmış sürümün alt sürümlerinden değildir.

Soru 6

"Bütün kullanıcılar sürümde bulunan veri kümelerini görüntüleyebilir ancak sadece sürüm sahibi düzenleme yapabilir" şeklinde tanımlanan yetki seviyesi hangisidir?

Seçenekler

A
Özel
B
Korumalı
C
Korumasız
D
Açık
E
Serbest
Açıklama:
Korumalı (Protected): Bütün kullanıcılar sürümde bulunan veri kümelerini görüntüleyebilir ancak sadece sürüm sahibi düzenleme yapabilir

Soru 7

Sürümlerin uyumu ve işleme koyulması ile ilgili hangi bilgi doğru değildir?

Seçenekler

A
Sürümlenmiş veriyle çalışmak normal veriyle çalışmaktan daha zordur.
B
Veriyi sunucudan çağırırken oluşan tek fark oluşturulmuş sürümlerden birini seçmektir
C
Çalışılan alt dallardaki (child) sürümlerde düzenlenen verinin, üst sürüm ile birleştirilmeden önce geçirdiği bir aşama vardır.
D
Sürümlemede daha önce de bahsedildiği üzere kilit sistemler kullanılmamaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışmasını engelleyen bir yapı da yoktur.
E
Veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncelleyeceğimiz üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmiş olabilir.
Açıklama:
Sürümlenmiş veriyle çalışmak normal veriyle çalışmaktan daha zordur.

Soru 8

"CBS yazılımlarının sağladığı bir veri dağılım metodudur" şeklinde açıklanan Sürüm uygulama örneği hangisidir?

Seçenekler

A
Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi
B
Çoklu projeler
C
Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
D
Tarihsel arşivleme
E
Konumsal veritabanı replikasyonu
Açıklama:
Konumsal veritabanı replikasyonu CBS yazılımlarının sağladığı bir veri dağılım metodudur. Konumsal veritabanı replikasyonu ile veri, karşılıklı iki ya da daha çok konumsal veritabanı arasında veri setinin tamamının veya bir parçasının çoğaltılmasıyla dağıtılır

Soru 9

"Konumsal veriye ulaşılmasını ve yönetilmesini sağlayan bir ESRI teknolojisidir. Veritabanının bulunduğu sunucu ile CBS yazılımının doğru iletişim kurmasını sağlayan bir sunucu bileşenidir." şeklinde verilen araç hangisidir?

Seçenekler

A
SDE
B
One-way replikasyon
C
Two-way replikasyon
D
One-way SDE
E
Two-way SDE
Açıklama:
SDE (Spatial database engineKonumsal veritabanı motoru) konumsal veriye ulaşılmasını ve yönetilmesini sağlayan bir ESRI teknolojisidir. Veritabanının bulunduğu sunucu ile CBS yazılımının doğru iletişim kurmasını sağlayan bir sunucu bileşenidir.

Soru 10

Kayıtların sadece okunabilir olduğu ve herhangi bir değişiklik yapılamayan sürüm yönetimi hangisidir?

Seçenekler

A
Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
B
Eş zamanlı düzenleme
C
Arşiv
D
Çoklu projeler
E
Replikasyon
Açıklama:
Konumsal veritabanını arşivleme, sürüm oluşturulmuş bir konumsal veritabanında yapılan değişiklikleri kaydetme ve bu kayıtlara erişme imkânı sağlar. Bu yapıda, sürümlemeye ek olarak yapılan her değişiklik bir tarih ile kaydedilir. Arşivleme fonksiyonu aktif edilen konumsal nesne için sürüm oluşturulduğunda yapılan değişikliklerin bilgisi, arşiv tablolarında (archive tables) saklanır. Arşiv tablosunda ana (base) tablodaki veri alanları ve veri satırlarının yanı sıra iki tane tarih alanı bulunur. Bu iki alan, verilen iki tarih değeri için değişikliklerin hangi tarihlerde yapıldığını gösteren zaman aralığı oluşturmada kullanılır

Soru 11

Konumsal veritabanı sisteminde hangi koşullarda sürüm kullanımı tercih edilmez?

Seçenekler

A
Veri kümelerindeki güncellemeler, çoklu kullanıcılar tarafından simultane bir şekilde düzenleniyorsa
B
Konumsal veritabanı sunucusunda, düzenlemeye tabi konumsal nesneler, geometrik ağlar, ağ veri kümeleri gibi veri yapılarının birer parçası iseler
C
Konumsal veritabanı kopyalarını kullanan dağıtık CBS işlemlerinde
D
Konumsal veritabanı arşivlemesi için, veri kümelerinin tarihsel kayıtları oluşturuluyor ve saklanıyorsa
E
Konumsal veritabanı arşivleri geçici olarak kaydediliyor ve tarihe göre arşivlenmiyorsa
Açıklama:
Konumsal veritabanı arşivleri geçici olarak kaydediliyor ve tarihe göre arşivlenmiyorsa

Soru 12

Konumsal veritabanında oluşturulan sürümde, veritabanının saptanmış (default) ilk görünümünden ayrı bir ortamda düzenleme yapıldığında oluşturulan yeni tablolara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Veri tabloları
B
Delta tabloları
C
Omega tabloları
D
Alpha tabloları
E
Kopya tablolar
Açıklama:
Delta tabloları

Soru 13

Konumsal veritabanında verinin en güncel hali hangi sürümde bulunur?

Seçenekler

A
Üst sürüm
B
Saptanmış sürüm
C
Alt sürüm
D
Özel sürüm
E
Korumalı Sürüm
Açıklama:
Saptanmış sürüm

Soru 14

Sürümlerin hangi tip konumsal veritabanıyla kullanılması uygundur?

Seçenekler

A
Dosya tabanlı (File base)
B
Şematik (Schematic)
C
Kişisel (Perosonal)
D
Sunucu (Enterprise)
E
Zarf tabanlı (Envelope base)
Açıklama:
Sunucu (Enterprise)

Soru 15

Sürümle çalışmaya başlanacağı zaman konumsal veri setiyle alakalı izlenecek ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekleme
B
Tescilleme
C
Silme
D
Güncelleme
E
Replikasyon
Açıklama:
Tescilleme

Soru 16

Konumsal veritabanı replikasyonunun çalışma mantığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İki konumsal veritabanı arasındaki ilişkinin yönetimidir
B
İki konumsal veritabanı arasındaki farkın hesaplanmasıdır
C
Veri tabanının çoğaltılmasıdır
D
Birçok veri tabanı arasındaki dijital veri akışıdır
E
Hepsi
Açıklama:
İki konumsal veritabanı arasındaki ilişkinin yönetimidir

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi replikasyonların anlaşılmasını kolaylaştırmak adına listeleyebileceğimiz bazı temel özelliklerden sayılamaz?

Seçenekler

A
Bir SDE (Spatial Database Engine) konumsal veritabanının saptanmış sürümünden ya da herhangi bir sürümünden bir replika oluşturulabilir.
B
Bir konumsal veritabanındaki veri setinin belli bir bölümünden replika oluşturulabilir. Veritabanının tamamının çoğaltılmasına gerek yoktur.
C
Replikayı belirlerken, tanımlayıcı sorgular, konumsal filtreler ve seçim kümeleri gibi kısıtlayıcılar kullanılabilir.
D
Replikanın konumsal veri analizi sürecinde aşınma katsayısı proje sorumlusu tarafından dökümanlanmalıdır.
E
Hiçbiri
Açıklama:
Replikanın konumsal veri analizi sürecinde aşınma katsayısı proje sorumlusu tarafından dökümanlanmalıdır.

Soru 18

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar
B
Delta tabloları ile düzenleme, kullanıcılara başkalarının konumsal verisini düzenlemede rahatlık sağlar
C
Omega tabloları ile düzenleme, kullanıcılara konumsal veri replikasyonunda rahatlık sağlar
D
Delta tabloları ile düzenleme, kullanıcılara konumsal veri replikasyonunda rahatlık sağlar
E
Delta tabloları ile düzenleme, konumsal veri setlerinde kişiye ulaşım sağlar
Açıklama:
Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar

Soru 19

Hangi sürüm yönetiminde kayıtlar sadece okunabilirdir
ve değişiklik yapılamaz?

Seçenekler

A
Replikasyon
B
Arşiv
C
Çoklu projeler
D
Eş zamanlı düzenleme
E
Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
Açıklama:
Arşiv

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Konumsal veritabanında replikasyon şekillerinden değildir?

Seçenekler

A
Çıkış - giriş yapan replikasyon (check-out / check-in)
B
Tek yönlü replikasyon (one-way)
C
Çift yönlü replikasyon (two-way)
D
Tek ya da başka yönlü replikasyon (one-way or another)
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tek ya da başka yönlü replikasyon (one-way or another)

Soru 21

Konumsal veritabanında sürüm yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Modern CBS ile çalışmanın sağladığı en büyük kazanım, konumsal veri ve bilginin yönetimini, konumsal veritabanları üzerinden sağlamasıdır.
B
Kurumsal çözümlerde tüm konumsal veriler merkezî bir veritabanında sağlıklı bir şekilde depolanır ve yönetilir.
C
Sürüm, konumsal veritabanının, yapılan her türlü konumsal işlemlerinin resmedildiği özelleştirilmiş bir görünümüdür.
D
Sürümde yapılan her türlü düzenleme, düzenleme yapıldığı an itibariyle kullanıcılar tarafından görüntülenebilir.
E
Sürümler, konumsal veritabanındaki verilerin ve üzerinde yapılan işlemlerin tarihsel bir arşivlemesini de tutar.
Açıklama:
Sürümde yapılan her türlü düzenleme, yapılan değişiklikler sisteme gönderilene kadar, konumsal veritabanını kullanan diğer kullanıcılardan izole bir şekilde saklanır. Doğru cevap D'dir.

Soru 22

I. Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bulunan sürüme saptanmış sürüm (default version) denir.
II. Saptanmış sürümün üç alt sürümü vardır ve bunlar sırasıyla; “gdbv”, “asv_pub_chg” ve “v_elec1” şeklindedir.
III. Sürümü oluşturan kişi, sürüme metinsel bir açıklama ekleyebilir ve sürümü kullanacak diğer kullanıcıların, kullanım yetkilerini kısıtlayabilir.
IV. Veritabanı yöneticisi projede sadece tek bir sürüm oluşturabilir.
V. Sürümleme, dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanabilirler.
Sürümlerin özellikleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Sürümleme, CBS yazılımlarının sadece sunucu versiyonlarında kullanılabilmektedir. Dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanamazlar. Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturabilir. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

Sürüm kullanıcılarını yetkilendirme seviyeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Özel (Private) yetki seviyesinde sürümde görüntüleme ve düzenleme işlemlerini sadece sürümü oluşturan kişi yapabilir.
B
Korumalı (Protected) yetki seviyesinde bütün kullanıcılar sürümde bulunan veri kümelerini görüntüleyebilir ancak sadece sürüm sahibi düzenleme yapabilir.
C
Açık (Public) yetki seviyesinde bütün kullanıcılar, sürümde yer alan veri kümelerini görüntüleyebilir ve düzenleyebilir.
D
Sürümün sahibi, konumsal veritabanında sürümü ilk oluşturmuş kişidir.
E
Eğer sistemden herhangi bir sürüm silinmek istenirse ona bağlı alt sürümler bu durumdan etkilenmez.
Açıklama:
Eğer sistemden herhangi bir sürüm silinmek istenirse ona bağlı alt sürümler de sistemden silinecektir. Diğer ifadeler doğrudur.Doğru cevap E'dir.

Soru 24

I. Sürümleme basit bir şekilde, yapılan değişikliklerin takibi ve uygulanması işleminden oluşur.
II. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır.
III. Sürümle çalışmaya başlanacağı zaman ilk yapılması gereken şey, düzenleme yapılmak istenen konumsal veri setinin, sürüm olarak tescillenmiş olması gerekir.
IV. Delta tablolarından A tabloları silme, D tabloları ekleme işlemi içindir.
V. Sürümleme işleminde, sürüm kullanılan veri kümelerinde sistem verilerin kopyasını üreterek çalışır.
Sürümlemede değişikliklerin oluşturulması ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, II, V
E
I, III, IV
Açıklama:
Sürümleme işleminde, sürüm kullanılan veri kümelerinde, verilerin bir kopyası üretiliyormuş gibi bir izlenim oluşsa da sistem bu şekilde çalışmamaktadır. Sürümleme basit bir şekilde, yapılan değişikliklerin takibi ve uygulanması işleminden oluşur. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır. Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesnenin özellikleri bu tablolarda saklanır. Bu delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

I. Bir sürümün silinmesinden alt sürümler etkilenmez.
II. Gönderilme işlemi yapıldıktan sonra düzeltme amaçlı geri alınabilir(undo).
III. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılımın bu çakışma durumu için sürümlerden hangisinin kullanılacağını soran bir seçenekle karşı karşıya kalınır.
IV. Eğer çoklu kullanıcılar aynı sürümde çalışıyorlarsa kaydetme sırasına göre sürüm güncellenecektir.
V. Oluşturulan düzenlemenin sisteme gönderilmesiyle (post) verilen karara göre hedef ve düzenlenen sürümlere göre saptanmış sürüm güncellenecektir.
Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasıyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, IV, V
E
II, III, V
Açıklama:
Gönderilme işlemi bir kez yapıldıktan sonra geri alınması (undo) mümkün değildir. Yapılacak işlem proje olarak sona erdiyse sürüm silinebilir ancak silinme esnasında ona bağlı bütün alt sürümlerin de silineceği unutulmamalıdır. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 26

Sürüm senaryoları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Konumsal veritabanı sürümleri, birçok farklı iş akış sürecini destekleyebilir.
B
Çoğu organizasyonda iş akışı, ayrık evrelerde gelişim gösterir.
C
İş akışındaki her evre, projedeki farklı bir iş ya da göreve karşılık gelir.
D
Her görev ve işin yönetimi için ayrı bir sürüm oluşturulabilir.
E
Sürüm ağacı dallarının derinlemesine çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır.
Açıklama:
Sürüm ağacı, konumsal veritabanında sürümleri ve ilişkilerini göstermede kullanılan yaygın bir sembolojidir. Bir sürüm ağacı oluştururken, organizasyonun iş akışına bağlı olarak istenilen sayıda dal oluşturulabilir. Ancak bilinmelidir ki, ağaç dallarının derinlemesine değil, yatayda çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

I. Saptanmış sürümde düzenleme yapılmaya başlandığında, konumsal veritabanı düzenlemelerin işleme konana kadar diğer düzenlemelerden izole olarak saklanabileceği isimsiz ve geçici bir alan yaratır.
II. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydedip oturumu sonlandırdığında, geçici alandaki düzenlemeler saptanmış sürümle birleştirilir.
III. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydetmese de sistem anlık olarak otomatik kayıt yapar.
IV. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem her iki versiyonu da kaydeder.
V. Çakışma oluşmuyorsa kaydedilen düzenlemeler doğrudan saptanmış sürüme gönderilirler.
Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, II, V
E
I, III, V
Açıklama:
Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydetmezse sürüm silinecek ve yapılan düzenlemeler dikkate alınmayacaktır. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem kullanıcıyı uyaracak ve bu koşullara rağmen devam edip etmeyeceğini sorgulayacaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 28

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çoklu projelerde avantaj gibi görünse de bir dezavantaja yol açabilir?

Seçenekler

A
Her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması
B
Sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması
C
Birçok düzenlemenin yapılmasına olanak sağlayan uzun işlem süreçleri
D
Kullanıcı kısıtlaması getirilebilmesi
E
Karşılaştırma ve gönderim süreçlerini desteklemesi
Açıklama:
Bu sistemin avantajları arasında; her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması, birçok düzenlemenin yapılmasına olanak sağlayan uzun işlem süreçleri, kullanıcı kısıtlaması getirilmesi, karşılaştırma ve gönderim süreçlerini desteklemesi sayılabilir. Ancak sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması, delta tablolarındaki kayıt (satır) sayısını arttırarak sorgulamada ciddi performans sorunlarına yol açacaktır. Bu performans sorunu, yapılan düzenlemelerin belirli aralıklarla güncellenmesiyle azaltılabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Tarihsel arşivleme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Konumsal veritabanını arşivleme, sürüm oluşturulmuş bir konumsal veritabanında yapılan değişiklikleri kaydetme ve bu kayıtlara erişme imkânı sağlar.
B
Arşivleme fonksiyonu aktif edilen konumsal nesne için sürüm oluşturulduğunda yapılan değişikliklerin bilgisi, arşiv tablolarında (archive tables) saklanır.
C
Oluşturulan arşiv tablosundaki kayıtlarda sürümlemede olduğu gibi değişiklik yapılabilir.
D
Arşiv tablosunda ana (base) tablodaki veri alanları ve veri satırlarının yanı sıra iki tane tarih alanı bulunur.
E
Arşivlenmiş bilgi ile konumsal nesnelerle ilgili zamana bağlı sorgulamalar gerçekleştirilebilir.
Açıklama:
Oluşturulan arşiv tablosundaki kayıtlarda sürümlemede olduğu gibi değişiklik yapılamaz. Bu tablodaki veriler sadece okunabilir türde verilerdir. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanında tek yönlü replikasyon ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Üstten alta ya da alttan üst replikasyona doğru senkronizasyonun birçok defa sağlanabildiği replikasyon tipidir.
B
Bu tipte, veri başka bir konumsal veritabanına kopyalanır ve kopyalandığı yerde veri düzenlemeleri gerçekleştirilir.
C
Bu replikasyon türünde geri giriş işlemi yalnızca bir kez gerçekleştirilebilmektedir.
D
Tekrar tekrar replika oluşturmadan, yapılan düzenleme ve değişikliklerin hem alt replika yönünde hem de üst replika yönünde defalarca senkronizasyonuna olanak veren replikasyon tipidir.
E
Bu tipte konumsal veritabanı hem üst replikada hem de alt replikada sadece SDE yapıda olabilmektedir.
Açıklama:
B ve C seçenekleri çıkış-giriş replikasyonu; D ve E seçenekleri ise çift yönlü replikasyon ile ilgiliyken sadece A seçeneği tek yönlü replikasyon ile ilgilidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

  1. Konumsal veri ve bilginin yönetimini, konumsal veritabanları üzerinden sağlar.
  2. Özellikle aynı konumsal veri üzerinde birçok kullanıcının simultane çalıştığı kurumsal CBS sistemlerinde, bu yönetim şeklinin sağladığı avantaj daha fazla hissedilir.
  3. Kurumsal çözümlerde tüm konumsal veriler merkezî bir veritabanında sağlıklı bir şekilde depolanır ve yönetilir.
  4. Çok kullanıcılı sistemlerde merkezî bir veritabanı, sağladığı fonksiyonellikle veritabanı yönetiminde karşılaşılabilecek; veri tekrarı, veri tutarlılığı, veri bütünlüğü, veri güvenliği gibi sorunların meydana gelmemesinde büyük rol sahibidir.
  5. Konumsal veritabanlarında bu işlevselliğin gücü sürüm yönetiminden (versiyonlamadan) gelir.
Modern CBS ile çalışmanın sağladığı kazanımlara ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Modern CBS ile çalışmanın sağladığı en büyük kazanım, konumsal veri ve bilginin yönetimini, konumsal veritabanları üzerinden sağlamasıdır. Özellikle aynı konumsal veri üzerinde birçok kullanıcının simultane çalıştığı kurumsal CBS sistemlerinde, bu yönetim şeklinin sağladığı avantaj daha fazla hissedilir. Kurumsal çözümlerde tüm konumsal veriler merkezî bir veritabanında sağlıklı bir şekilde depolanır ve yönetilir. Çok kullanıcılı sistemlerde merkezî bir veritabanı, sağladığı fonksiyonellikle veritabanı yönetiminde karşılaşılabilecek; veri tekrarı, veri tutarlılığı, veri bütünlüğü, veri güvenliği gibi sorunların meydana gelmemesinde büyük rol sahibidir. Konumsal veritabanlarında bu işlevselliğin gücü sürüm yönetiminden (versiyonlamadan) gelir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, modern CBS ile çalışmanın sağladığı kazanımlara ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 32

  1. Sürüm, konumsal veritabanının, yapılan her türlü konumsal işlemlerinin resmedildiği özelleştirilmiş bir görünümüdür.
  2. Sürüm konumsal veritabanının bütününün ve içerdiği bütün veri setlerinin belli bir zamandaki anlık görüntüsüdür.
  3. Sürümler, çoklu kullanıcıların, kurumsal ya da bir çalışma grubuna tanımlı konumsal veritabanında, veritabanındaki kilit sistemlerini uygulamadan ya da veri tekrarı oluşturmadan düzenlemeler yapmasına olanak tanır.
  4. Sürümde yapılan her türlü düzenleme, yapılan değişiklikler sisteme gönderilene kadar, konumsal veritabanını kullanan diğer kullanıcılardan izole bir şekilde saklanır.
  5. Sürümler, konumsal veritabanındaki verilerin ve üzerinde yapılan işlemlerin tarihsel bir arşivlemesini de tutar.
  6. Sürüm dağıtık CBS (distributed GIS) işlemelerine olanak sağlayan, konumsal veritabanı replikasının (geodatabase replication) arkasındaki teknolojidir.
Sürüme ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III, IV ve V
C
II, III, IV ve VI
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sürüm, konumsal veritabanının, yapılan her türlü konumsal işlemlerinin resmedildiği özelleştirilmiş bir görünümüdür. Bu görünüm, konumsal veritabanının bütününün ve içerdiği bütün veri setlerinin belli bir zamandaki anlık görüntüsüdür. Sürümler, çoklu kullanıcıların, kurumsal ya da bir çalışma grubuna tanımlı konumsal veritabanında, veritabanındaki kilit sistemlerini uygulamadan ya da veri tekrarı oluşturmadan düzenlemeler yapmasına olanak tanır. Sürümde yapılan her türlü düzenleme, yapılan değişiklikler sisteme gönderilene kadar, konumsal veritabanını kullanan diğer kullanıcılardan izole bir şekilde saklanır. Sürümler, konumsal veritabanındaki verilerin ve üzerinde yapılan işlemlerin tarihsel bir arşivlemesini de tutar. Bu özelliğinin yanı sıra, dağıtık CBS (distributed GIS) işlemelerine olanak sağlayan, konumsal veritabanı replikasının (geodatabase replication) arkasındaki teknolojidir. Dağıtık CBS, sistem bileşenlerinin aynı fiziksel ortamda bulunmadığı coğrafi bilgi sistemleridir. Dağıtık coğrafi bilgi sistemlerine örnek olarak; internet tabanlı CBS, mobil CBS ya da “grid” hesaplama gösterilebilir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi sürüme ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 33

  1. Veri kümelerindeki güncellemeler, çoklu kullanıcılar tarafından simultane bir şekilde düzenleniyorsa,
  2. Konumsal veritabanı sunucusunda, düzenlemeye tabi konumsal nesneler, geometrik ağlar, ağ veri kümeleri gibi veri yapılarının birer parçası iseler,
  3. Konumsal veritabanı kopyalarını kullanan dağıtık CBS işlemlerinde,
  4. Konumsal veritabanı arşivlemesi için, veri kümelerinin tarihsel kayıtları oluşturuluyor ve saklanıyorsa,
Bir konumsal veritabanı sisteminde yukarıdaki seçeneklerde belirtilen hangi koşullarda avantajlı bir kullanıma sahip olunması için sistemde sürümleme (versiyonlama) kullanılmalıdır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bir konumsal veritabanı sisteminde:
  • Veri kümelerindeki güncellemeler, çoklu kullanıcılar tarafından simultane bir şekilde düzenleniyorsa,
  • Konumsal veritabanı sunucusunda, düzenlemeye tabi konumsal nesneler, geometrik ağlar, ağ veri kümeleri gibi veri yapılarının birer parçası iseler,
  • Konumsal veritabanı kopyalarını kullanan dağıtık CBS işlemlerinde,
  • Konumsal veritabanı arşivlemesi için, veri kümelerinin tarihsel kayıtları oluşturuluyor ve saklanıyorsa,
belirtilen koşullarda avantajlı bir kullanıma sahip olunması için sistemde sürümleme (versiyonlama) kullanılmalıdır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, doğru cevap E’dir. Bir konumsal veritabanı sisteminde seçeneklerin tümünde belirtilen koşullarda avantajlı bir kullanıma sahip olunması için sistemde sürümleme (versiyonlama) kullanılmalıdır.

Soru 34

  1. Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bir sürüm bulunur ve bu sürüme, saptanmış sürüm (default version) denir.
  2. Saptanmış sürüm, konumsal veritabanındaki verinin en güncel ve gösterimdeki hâlidir.
  3. Konumsal veritabanında sürüm, konumsal veritabanının eşsiz ve yerel görüntüsü olarak düşünülebilir.
  4. Sürüm bir kez oluşturulduğunda, veriden alınan anlık görüntüde hangi konumsal nesnelerin kullanılacağı belirlenmiş olur, artık oluşturulan sürümde, veritabanının saptanmış (default) ilk görünümünden ayrı bir ortamda düzenleme yapılabilmektedir.
  5. Görünenin aksine, sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olmaz, bunun yerine sistem veriyi düzenlerken, sürümlenmiş veri kümeleriyle ilişkili yeni tablolar kullanır ve bu tablolara “delta tabloları” denir.
  6. Veri kümelerinde düzenlemeler yapıldıktan sonra, yapılan değişiklikler saptanmış görünümün verileri üzerine yazılarak sürüm güncellenir, bu aşamadan sonra sürümün saptanmış görünümü sistemdeki son güncel hâl olarak değişecektir.
Sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III, IV ve V
C
II, IV, V ve VI
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bir sürüm bulunur. Bu sürüme, saptanmış sürüm (default version) denir. Saptanmış sürüm, konumsal veritabanındaki verinin en güncel ve gösterimdeki hâlidir. Konumsal veritabanında sürüm, konumsal veritabanının eşsiz ve yerel görüntüsü olarak düşünülebilir. Sürüm bir kez oluşturulduğunda, veriden alınan anlık görüntüde hangi konumsal nesnelerin kullanılacağı belirlenmiş olur. Artık oluşturulan sürümde, veritabanının saptanmış (default) ilk görünümünden ayrı bir ortamda düzenleme yapılabilmektedir. Görünenin aksine, sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olmaz. Bunun yerine sistem veriyi düzenlerken, sürümlenmiş veri kümeleriyle ilişkili yeni tablolar kullanır. Bu tablolara “delta tabloları” denir. Veri kümelerinde düzenlemeler yapıldıktan sonra, yapılan değişiklikler saptanmış görünümün verileri üzerine yazılarak sürüm güncellenir. Bu aşamadan sonra sürümün saptanmış görünümü sistemdeki son güncel hâl olarak değişecektir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 35

  1. Sürümleme, CBS yazılımlarının sadece sunucu versiyonlarında kullanılabilmektedir, dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanamaz.
  2. Sürüm oluşturulmuş iş akışlarında her simultane kullanıcı, düzenlemesini kendi oluşturduğu anlık görüntüde uygular.
  3. Sunucu ortamındaki bir konumsal veritabanı, birçok sürüme sahip olabilir ve bu ortamdaki her konumsal veritabanının saptanmış bir sürümü oluşturulur.
  4. Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturabilir, oluşturulan her yeni sürüm, daima var olan bir sürümden oluşur.
  5. Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme, saptanmış sürümün altı (child) ya da dalı (branch) denir, bu nedenle saptanmış sürüm de oluşmuş bütün sürümlerin üstü (ancestor) olarak adlandırılır.
Sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II, III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sürümleme, CBS yazılımlarının sadece sunucu versiyonlarında kullanılabilmektedir. Dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanamazlar. Sürüm oluşturulmuş iş akışlarında her simultane kullanıcı, düzenlemesini kendi oluşturduğu anlık görüntüde uygular. Sunucu ortamındaki bir konumsal veritabanı, birçok sürüme sahip olabilir ve bu ortamdaki her konumsal veritabanının saptanmış bir sürümü oluşturulur. Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturabilir. Oluşturulan her yeni sürüm, daima var olan bir sürümden oluşur. Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme, saptanmış sürümün altı (child) ya da dalı (branch) denir. Bu nedenle saptanmış sürüm de oluşmuş bütün sürümlerin üstü (ancestor) olarak adlandırılır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 36

  1. Konumsal veritabanında oluşturulmuş her sürümün bir sahibi, bir açıklaması ve yetki seviyesi vardır.
  2. Sürümün sahibi, konumsal veritabanında sürümü ilk oluşturmuş kişidir.
  3. Sürümü oluşturan kişi, sürüme metinsel bir açıklama ekleyebilir ve sürümü kullanacak diğer kullanıcıların, kullanım yetkilerini kısıtlayabilir.
  4. Sürüm kullanıcılarını yetkilendirme, çoklu kullanıcıların düzenlemelerinin kontrolünde anahtar bir rol oynar.
  5. Kullanıcılara tanımlanacak yetki seviyeleri şu şekildedir: Özel (Private), Korumalı (Protected) ve Açık (Public)
Sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Konumsal veritabanında oluşturulmuş her sürümün bir sahibi, bir açıklaması ve yetki seviyesi vardır. Sürümün sahibi, konumsal veritabanında sürümü ilk oluşturmuş kişidir. Sürümü oluşturan kişi, sürüme metinsel bir açıklama ekleyebilir ve sürümü kullanacak diğer kullanıcıların, kullanım yetkilerini kısıtlayabilir. Sürüm kullanıcılarını yetkilendirme, çoklu kullanıcıların düzenlemelerinin kontrolünde anahtar bir rol oynar. Kullanıcılara tanımlanacak yetki seviyeleri şu şekildedir:
  • Özel (Private): Sürümde görüntüleme ve düzenleme işlemlerini sadece sürümü oluşturan kişi yapabilir.
  • Korumalı (Protected): Bütün kullanıcılar sürümde bulunan veri kümelerini görüntüleyebilir ancak sadece sürüm sahibi düzenleme yapabilir.
  • Açık (Public): Bütün kullanıcılar, sürümde yer alan veri kümelerini görüntüleyebilir ve düzenleyebilir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi sürümlerin özelliklerine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 37

  1. Sürümleme işleminde, sürüm kullanılan veri kümelerinde, verilerin bir kopyası üretiliyormuş gibi bir izlenim oluşsa da sistem bu şekilde çalışmamaktadır.
  2. Sürümleme basit bir şekilde, yapılan değişikliklerin takibi ve uygulanması işleminden oluşur.
  3. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır.
  4. Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesnenin özellikleri delta tablolarında saklanır.
  5. Delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar ve bu iki tablo, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için beraber çalışır.
Sürümlemede değişikliliklerin oluşturulmasına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sürümleme işleminde, sürüm kullanılan veri kümelerinde, verilerin bir kopyası üretiliyormuş gibi bir izlenim oluşsa da sistem bu şekilde çalışmamaktadır. Sürümleme basit bir şekilde, yapılan değişikliklerin takibi ve uygulanması işleminden oluşur. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır. Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesnenin özellikleri bu tablolarda saklanır. Bu delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar. Bu iki tablo, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için beraber çalışır. Kopya veriyle çalışmanın aksine, bu tablolar sayesinde, ayrı sürümlerde tanımlanmış aynı konumsal nesnede çalışılıyor olsa da herhangi bir kilit sistemi kullanmadan veri tekrarı engellenebilir. Burada kilit nokta delta tablolarının, hangi özgün sürüme ait olduğuna referans vermesidir. Yazılım son kullanıcıya hangi sürümü göstereceğini, güncelleştirme sonrasında bu referans numarasının ait olduğu sürüm üzerinden hareket ederek seçer. Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar. Sürümle çalışmaya başlanacağı zaman ilk yapılması gereken şey, düzenleme yapılmak istenen konumsal veri setinin, sürüm olarak tescillenmiş (kayıt altına alınmış) olması gerekir. Bu onay işlemiyle, çalışılacak konumsal veri tablosuna bağlı iki delta tablosu konumsal veritabanında oluşur.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, sürümlemede değişikliliklerin oluşturulmasına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 38

  1. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır.
  2. Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesnenin özellikleri delta tablolarında saklanır.
  3. Bu delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar ve bu iki tablo, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için beraber çalışır.
  4. Kopya veriyle çalışmanın aksine, bu tablolar sayesinde, ayrı sürümlerde tanımlanmış aynı konumsal nesnede çalışılıyor olsa da herhangi bir kilit sistemi kullanmadan veri tekrarı engellenebilir, burada kilit nokta delta tablolarının, hangi özgün sürüme ait olduğuna referans vermesidir.
  5. Yazılım son kullanıcıya hangi sürümü göstereceğini, güncelleştirme sonrasında bu referans numarasının ait olduğu sürüm üzerinden hareket ederek seçer.
  6. Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar.
Delta tablolarına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III, IV ve V
C
II, III, V ve VI
D
I, II, IV, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sürümleme işleminde, sürüm kullanılan veri kümelerinde, verilerin bir kopyası üretiliyormuş gibi bir izlenim oluşsa da sistem bu şekilde çalışmamaktadır. Sürümleme basit bir şekilde, yapılan değişikliklerin takibi ve uygulanması işleminden oluşur. Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır. Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesnenin özellikleri bu tablolarda saklanır. Bu delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar. Bu iki tablo, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için beraber çalışır. Kopya veriyle çalışmanın aksine, bu tablolar sayesinde, ayrı sürümlerde tanımlanmış aynı konumsal nesnede çalışılıyor olsa da herhangi bir kilit sistemi kullanmadan veri tekrarı engellenebilir. Burada kilit nokta delta tablolarının, hangi özgün sürüme ait olduğuna referans vermesidir. Yazılım son kullanıcıya hangi sürümü göstereceğini, güncelleştirme sonrasında bu referans numarasının ait olduğu sürüm üzerinden hareket ederek seçer. Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar. Sürümle çalışmaya başlanacağı zaman ilk yapılması gereken şey, düzenleme yapılmak istenen konumsal veri setinin, sürüm olarak tescillenmiş (kayıt altına alınmış) olması gerekir. Bu onay işlemiyle, çalışılacak konumsal veri tablosuna bağlı iki delta tablosu konumsal veritabanında oluşur.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, doğru cevap E’dir. Delta tablolarına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 39

  1. Sürümlenmiş veriyle çalışmanın normal veriyle çalışmaktan büyük bir farkı yoktur.
  2. Veriyi sunucudan çağırırken oluşan tek fark oluşturulmuş sürümlerden birini seçmektir.
  3. Çalışılan alt dallardaki (child) sürümlerde düzenlenen verinin, üst sürüm ile birleştirilmeden önce geçirdiği bir aşama vardır.
  4. Sürümlemede kilit sistemler kullanılmamaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışmasını engelleyen bir yapı da yoktur.
  5. Bu yüzden veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncelleyeceğimiz üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmiş olabilir, bu durum çakışmalara sebep olacaktır.
Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sürümlenmiş veriyle çalışmanın normal veriyle çalışmaktan büyük bir farkı yoktur. Veriyi sunucudan çağırırken oluşan tek fark oluşturulmuş sürümlerden birini seçmektir. Çalışılan alt dallardaki (child) sürümlerde düzenlenen verinin, üst sürüm ile birleştirilmeden önce geçirdiği bir aşama vardır. Sürümlemede daha önce de bahsedildiği üzere kilit sistemler kullanılmamaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışmasını engelleyen bir yapı da yoktur. Bu yüzden veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncelleyeceğimiz üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmiş olabilir. Bu durum çakışmalara sebep olacaktır. Veri düzenleme aşamasında iki tür çakışmayla karşılaşılabilir. Bunlar:
  • Düzenlenen konumsal nesnenin başka biri tarafından da aynı sürümle aynı anda güncellenmesi,
  • Düzenlenen konumsal nesnenin çalışılan farklı bir sürümde düzenlenmesi ya da silinmesi.
Bu çakışmaların oluşturduğu problemleri çözmek için verilerin belli bir uzlaşım içinde olması gerekir. Bu uzlaşımın gerçekleştirildiği aşamaya sürümlerin uygunluğunun sağlanması (reconcilling) denir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi doğru cevap E’dir. Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 40

  1. Sürümlerin uygunluğunun sağlanmasında sürümler karşılaştırılır.
  2. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılımın bu çakışma durumu için sürümlerden hangisinin (kullanıcı tarafından düzenlenen mi yoksa güncelleştirilmiş halinin mi) kullanılacağını soran bir seçenekle karşı karşıya kalınır.
  3. Eğer güncelleştirilmiş (hedef) sürüm seçilirse yapılan düzenlemeler, verinin son durumu olarak hedef sürümün üzerine yerleştirilir.
  4. Eğer düzenlenen (edit) sürüm seçilirse, düzenlenmede çakışan veriler için düzenlenen sürüm öncelik alınarak yerleştirilir.
  5. Eğer çoklu kullanıcılar aynı sürümde çalışıyorlarsa bu sefer de kaydetme sırasına göre sürüm güncellenecektir.
Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sürümlenmiş veriyle çalışmanın normal veriyle çalışmaktan büyük bir farkı yoktur. Veriyi sunucudan çağırırken oluşan tek fark oluşturulmuş sürümlerden birini seçmektir. Çalışılan alt dallardaki (child) sürümlerde düzenlenen verinin, üst sürüm ile birleştirilmeden önce geçirdiği bir aşama vardır. Sürümlemede daha önce de bahsedildiği üzere kilit sistemler kullanılmamaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışmasını engelleyen bir yapı da yoktur. Bu yüzden veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncelleyeceğimiz üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmiş olabilir. Bu durum çakışmalara sebep olacaktır. Veri düzenleme aşamasında iki tür çakışmayla karşılaşılabilir. Bunlar:
  • Düzenlenen konumsal nesnenin başka biri tarafından da aynı sürümle aynı anda güncellenmesi,
  • Düzenlenen konumsal nesnenin çalışılan farklı bir sürümde düzenlenmesi ya da silinmesi.
Bu çakışmaların oluşturduğu problemleri çözmek için verilerin belli bir uzlaşım içinde olması gerekir. Bu uzlaşımın gerçekleştirildiği aşamaya sürümlerin uygunluğunun sağlanması (reconcilling) denir.
Sürümlerin uygunluğunun sağlanmasında sürümler karşılaştırılır. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılımın bu çakışma durumu için sürümlerden hangisinin (kullanıcı tarafından düzenlenen mi yoksa güncelleştirilmiş halinin mi) kullanılacağını soran bir seçenekle karşı karşıya kalınır. Eğer güncelleştirilmiş (hedef) sürüm seçilirse yapılan düzenlemeler, verinin son durumu olarak hedef sürümün üzerine yerleştirilir. Eğer düzenlenen (edit) sürüm seçilirse, düzenlenmede çakışan veriler için düzenlenen sürüm öncelik alınarak yerleştirilir. Eğer çoklu kullanıcılar aynı sürümde çalışıyorlarsa bu sefer de kaydetme sırasına göre sürüm güncellenecektir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi doğru cevap E’dir. Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.
Sürümlerin karşılaştırılmasıyla çakışma sorunları bir karara bağlandıktan sonra düzenlenmiş sürümün işleme konma aşaması gelmektedir. Oluşturulan düzenlemenin sisteme gönderilmesiyle (post) verilen karara göre hedef ve düzenlenen sürümlere göre saptanmış sürüm güncellenecektir. Bu işlem anında sistemde düzenleme yapan başka kullanıcı varsa kendi sistemini güncelleyene kadar oluşan yeni durumu göremez. Gönderilme işlemi bir kez yapıldıktan sonra geri alınması (undo) mümkün değildir. Gönderilme işleminden sonra da düzenleme oturumuna devam edilebilir. Yapılacak işlem proje olarak sona erdiyse sürüm silinebilir ancak silinme esnasında ona bağlı bütün alt sürümlerin de silineceği unutulmamalıdır.

Soru 41

  1. Sürümlerin karşılaştırılmasıyla çakışma sorunları bir karara bağlandıktan sonra düzenlenmiş sürümün işleme konma aşaması gelmektedir.
  2. Oluşturulan düzenlemenin sisteme gönderilmesiyle (post) verilen karara göre hedef ve düzenlenen sürümlere göre saptanmış sürüm güncellenecektir.
  3. Bu işlem anında sistemde düzenleme yapan başka kullanıcı varsa kendi sistemini güncelleyene kadar oluşan yeni durumu göremez.
  4. Gönderilme işlemi bir kez yapıldıktan sonra geri alınması (undo) mümkün değildir.
  5. Gönderilme işleminden sonra da düzenleme oturumuna devam edilebilir.
  6. Yapılacak işlem proje olarak sona erdiyse sürüm silinebilir ancak silinme esnasında ona bağlı bütün alt sürümlerin de silineceği unutulmamalıdır.
Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III, IV ve V
C
I, II, V ve VI
D
I, II, III, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sürümlerin uygunluğunun sağlanmasında sürümler karşılaştırılır. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılımın bu çakışma durumu için sürümlerden hangisinin (kullanıcı tarafından düzenlenen mi yoksa güncelleştirilmiş halinin mi) kullanılacağını soran bir seçenekle karşı karşıya kalınır. Eğer güncelleştirilmiş (hedef) sürüm seçilirse yapılan düzenlemeler, verinin son durumu olarak hedef sürümün üzerine yerleştirilir. Eğer düzenlenen (edit) sürüm seçilirse, düzenlenmede çakışan veriler için düzenlenen sürüm öncelik alınarak yerleştirilir. Eğer çoklu kullanıcılar aynı sürümde çalışıyorlarsa bu sefer de kaydetme sırasına göre sürüm güncellenecektir.
Sürümlerin karşılaştırılmasıyla çakışma sorunları bir karara bağlandıktan sonra düzenlenmiş sürümün işleme konma aşaması gelmektedir. Oluşturulan düzenlemenin sisteme gönderilmesiyle (post) verilen karara göre hedef ve düzenlenen sürümlere göre saptanmış sürüm güncellenecektir. Bu işlem anında sistemde düzenleme yapan başka kullanıcı varsa kendi sistemini güncelleyene kadar oluşan yeni durumu göremez. Gönderilme işlemi bir kez yapıldıktan sonra geri alınması (undo) mümkün değildir. Gönderilme işleminden sonra da düzenleme oturumuna devam edilebilir. Yapılacak işlem proje olarak sona erdiyse sürüm silinebilir ancak silinme esnasında ona bağlı bütün alt sürümlerin de silineceği unutulmamalıdır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi doğru cevap E’dir. Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 42

  1. Konumsal veritabanı sürümleri, birçok farklı iş akış sürecini destekleyebilir.
  2. Sürüm ağacı, konumsal veritabanında sürümleri ve ilişkilerini göstermede kullanılan yaygın bir sembolojidir.
  3. Bir sürüm ağacı oluştururken, organizasyonun iş akışına bağlı olarak istenilen sayıda dal oluşturulabilir.
  4. Ağaç dallarının derinlemesine değil, yatayda çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır.
Sürüm senaryolarına ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Konumsal veritabanı sürümleri, birçok farklı iş akış sürecini destekleyebilir. Çoğu organizasyonda iş akışı, ayrık evrelerde gelişim gösterir. İş akışındaki her evre, projedeki farklı bir iş ya da göreve karşılık gelir. Her görev ve işin yönetimi için ayrı bir sürüm oluşturulabilir. Bu oluşturulan sürümlerde gerekli düzenlemeler yapılır ve çalışmanın sonunda oluşturulan bütün sürümler, birleştirme için hazır hâle getirilir. Bu tarzda bir proje yönetimiyle sürümleme, birçok farklı iş akışı için esnek bir veri yönetim çerçevesi sağlar (bkz. Sayfa 151, Şekil 7.8).
Sürüm ağacı, konumsal veritabanında sürümleri ve ilişkilerini göstermede kullanılan yaygın bir sembolojidir. Bir sürüm ağacı oluştururken, organizasyonun iş akışına bağlı olarak istenilen sayıda dal oluşturulabilir. Ancak bilinmelidir ki, ağaç dallarının derinlemesine değil, yatayda çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır. Sürüm uygulama örneklerinden yaygın olarak kullanılanlardan bazıları şu şekilde sayılabilir:
  • Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi
  • Çoklu projeler
  • Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
  • Tarihsel arşivleme
  • Konumsal veritabanı replikasyonu
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, sürüm senaryolarına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 43

  1. Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi
  2. Çoklu projeler
  3. Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
  4. Tarihsel arşivleme
  5. Konumsal veritabanı replikasyonu
Yukarıdaki seçeneklerde yer alan sürüm uygulama örneklerinden hangileri yaygın olarak kullanılanlardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Konumsal veritabanı sürümleri, birçok farklı iş akış sürecini destekleyebilir. Çoğu organizasyonda iş akışı, ayrık evrelerde gelişim gösterir. İş akışındaki her evre, projedeki farklı bir iş ya da göreve karşılık gelir. Her görev ve işin yönetimi için ayrı bir sürüm oluşturulabilir. Bu oluşturulan sürümlerde gerekli düzenlemeler yapılır ve çalışmanın sonunda oluşturulan bütün sürümler, birleştirme için hazır hâle getirilir. Bu tarzda bir proje yönetimiyle sürümleme, birçok farklı iş akışı için esnek bir veri yönetim çerçevesi sağlar (Bkz. Sayfa 151, Şekil 7.8).
Sürüm ağacı, konumsal veritabanında sürümleri ve ilişkilerini göstermede kullanılan yaygın bir sembolojidir. Bir sürüm ağacı oluştururken, organizasyonun iş akışına bağlı olarak istenilen sayıda dal oluşturulabilir. Ancak bilinmelidir ki, ağaç dallarının derinlemesine değil, yatayda çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır. Sürüm uygulama örneklerinden yaygın olarak kullanılanlardan bazıları şu şekilde sayılabilir:
  • Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi
  • Çoklu projeler
  • Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
  • Tarihsel arşivleme
  • Konumsal veritabanı replikasyonu
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, sürüm senaryolarına ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 44

  1. Çok kullanıcılı uygulamalarda, saptanmış sürümün doğrudan düzenlenmesi sürüm uygulamasının en basit metodudur.
  2. Saptanmış sürümün doğrudan düzenlenmesi iş akışında açık bir şekilde, hiçbir kullanıcı yeni bir sürüm oluşturma ihtiyacı duymaz.
  3. Saptanmış sürümde düzenleme yapılmaya başlandığında, konumsal veritabanı düzenlemelerin işleme konana kadar diğer düzenlemelerden izole olarak saklanabileceği isimsiz ve geçici bir alan yaratır ve bu alana sadece o anki kullanıcı ulaşabilir.
  4. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydedip oturumu sonlandırdığında, geçici alandaki düzenlemeler saptanmış sürümle birleştirilir.
  5. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydetmezse sürüm silinecek ve yapılan düzenlemeler dikkate alınmayacaktır.
  6. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem kullanıcıyı uyaracak ve bu koşullara rağmen devam edip etmeyeceğini sorgulayacaktır.
Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve IV
B
II, III ve VI
C
I, II, V ve VI
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Saptanmış Sürümün Eş Zamanlı Düzenlenmesi
Çok kullanıcılı uygulamalarda, saptanmış sürümün doğrudan düzenlenmesi sürüm uygulamasının en basit metodudur. Bu iş akışında açık bir şekilde, hiçbir kullanıcı yeni bir sürüm oluşturma ihtiyacı duymaz. Saptanmış sürümde düzenleme yapılmaya başlandığında, konumsal veritabanı düzenlemelerin işleme konana kadar diğer düzenlemelerden izole olarak saklanabileceği isimsiz ve geçici bir alan yaratır. Bu alana sadece o anki kullanıcı ulaşabilir. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydedip oturumu sonlandırdığında, geçici alandaki düzenlemeler saptanmış sürümle birleştirilir. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydetmezse sürüm silinecek ve yapılan düzenlemeler dikkate alınmayacaktır. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem kullanıcıyı uyaracak ve bu koşullara rağmen devam edip etmeyeceğini sorgulayacaktır. Bu stratejinin avantajları, yeni sürümler oluşturmadığı için küçük değişikliklerde kullanışlı bir yöntemdir. Çakışma oluşmuyorsa kaydedilen düzenlemeler doğrudan saptanmış sürüme gönderilirler. Ancak hata yapmaya çok açık bir yapı olması nedeniyle sürekli yedeklenmeye ihtiyaç duyması, uzun süreçli işlemlerin desteklenmemesi ve sistemin karşılaştırma kontrolü esnasında veritabanını kilitleyerek diğer kullanıcıların işlemlerini bitirmesine engel olması stratejinin dezavantajlarıdır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesine ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Soru 45

  1. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem kullanıcıyı uyaracak ve bu koşullara rağmen devam edip etmeyeceğini sorgulayacaktır.
  2. Saptanmış sürümüne eş zamanlı düzenlenmesi stratejisinin avantajları, yeni sürümler oluşturmadığı için küçük değişikliklerde kullanışlı bir yöntem olmasıdır.
  3. Çakışma oluşmuyorsa kaydedilen düzenlemeler doğrudan saptanmış sürüme gönderilirler.
  4. Hata yapmaya çok açık bir yapı olması nedeniyle sürekli yedeklenmeye ihtiyaç duyması, uzun süreçli işlemlerin desteklenmemesi ve sistemin karşılaştırma kontrolü esnasında veritabanını kilitleyerek diğer kullanıcıların işlemlerini bitirmesine engel olması stratejinin dezavantajlarıdır.
Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesine ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Saptanmış Sürümün Eş Zamanlı Düzenlenmesi
Çok kullanıcılı uygulamalarda, saptanmış sürümün doğrudan düzenlenmesi sürüm uygulamasının en basit metodudur. Bu iş akışında açık bir şekilde, hiçbir kullanıcı yeni bir sürüm oluşturma ihtiyacı duymaz. Saptanmış sürümde düzenleme yapılmaya başlandığında, konumsal veritabanı düzenlemelerin işleme konana kadar diğer düzenlemelerden izole olarak saklanabileceği isimsiz ve geçici bir alan yaratır. Bu alana sadece o anki kullanıcı ulaşabilir. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydedip oturumu sonlandırdığında, geçici alandaki düzenlemeler saptanmış sürümle birleştirilir. Kullanıcı yaptığı düzenlemeleri kaydetmezse sürüm silinecek ve yapılan düzenlemeler dikkate alınmayacaktır. Eğer birden çok kullanıcının yaptığı düzenlemelerde çakışma gerçekleşirse yani kullanıcı yaptığı düzenlemeleri sisteme kaydetmeden önce saptanmış sürümde değişiklik yapılmışsa, sistem kullanıcıyı uyaracak ve bu koşullara rağmen devam edip etmeyeceğini sorgulayacaktır. Bu stratejinin avantajları, yeni sürümler oluşturmadığı için küçük değişikliklerde kullanışlı bir yöntemdir. Çakışma oluşmuyorsa kaydedilen düzenlemeler doğrudan saptanmış sürüme gönderilirler. Ancak hata yapmaya çok açık bir yapı olması nedeniyle sürekli yedeklenmeye ihtiyaç duyması, uzun süreçli işlemlerin desteklenmemesi ve sistemin karşılaştırma kontrolü esnasında veritabanını kilitleyerek diğer kullanıcıların işlemlerini bitirmesine engel olması stratejinin dezavantajlarıdır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesine ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 46

  1. Eğer çoklu projelerin ya da çalışma düzeninin yönetildiği bir veritabanından bahsediliyorsa iş akışı yönetimi için daha iyi yapılandırılmış bir yaklaşıma ihtiyaç vardır.
  2. Veritabanındaki proje ve çalışmalar, birçok düzenleme oturumu içerebilir ve bu işlerin süreçleri birbirlerinden çok farklı olabilir
  3. Çoklu projeler sisteminin avantajları arasında; her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması, birçok düzenlemenin yapılmasına olanak sağlayan uzun işlem süreçleri, kullanıcı kısıtlaması getirilmesi, karşılaştırma ve gönderim süreçlerini desteklemesi sayılabilir.
  4. Sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması, delta tablolarındaki kayıt (satır) sayısını arttırarak sorgulamada ciddi performans sorunlarına yol açacaktır.
  5. Çoklu projelerde performans sorunu, yapılan düzenlemelerin belirli aralıklarla güncellenmesiyle azaltılabilir.
Çoklu projelere ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Çoklu Projeler
Eğer çoklu projelerin ya da çalışma düzeninin yönetildiği bir veritabanından bahsediliyorsa iş akışı yönetimi için daha iyi yapılandırılmış bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Veritabanındaki proje ve çalışmalar, birçok düzenleme oturumu içerebilir ve bu işlerin süreçleri birbirlerinden çok farklı olabilir. Örneğin, Şekil 7.10’da gösterildiği gibi ayrık projelerden parselle ilgili çalışma bir hafta sürecekken, adresleme sürümündeki çalışma altı ay ya da su altyapısıyla ilgili çalışma birkaç hafta sürebilecektir. Bu şekilde bir çalışma başlatıldığında, saptanmış sürümün altında alt sürümler oluşturulacaktır. Bir veya daha fazla kullanıcı bu sürümleri proje tamamlanana kadar açık olarak tutacaktır. Sürümlerdeki bütün değişiklikler tamamlandıktan sonra kullanıcılar, alt sürümdeki değişiklikleri saptanmış sürümle birleştirecektir. Projenin bitişiyle birleştirilen alt sürümler, daha fazla ihtiyaç duyulmayacağı için sistemden silinirler. Bu tür yapılarda sistem yöneticisinin kullanıcı yetkilerini kısıtlaması gerekebilir. Bu kısıtlarla kullanıcılar alt sürümlerde düzenlemeler yapabilirken, saptanmış sürümü sadece görüntüleyerek güncelleyemeyeceklerdir. Bu şekilde saptanmış sürümün sistem yöneticisi harici bir kullanıcı tarafında güncellenmesi engellenerek saptanmış sürüm hata ve çakışmalara karşı koruma altına alınmış olur. Bu sistemin avantajları arasında; her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması, birçok düzenlemenin yapılmasına olanak sağlayan uzun işlem süreçleri, kullanıcı kısıtlaması getirilmesi, karşılaştırma ve gönderim süreçlerini desteklemesi sayılabilir. Ancak sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması, delta tablolarındaki kayıt (satır) sayısını arttırarak sorgulamada ciddi performans sorunlarına yol açacaktır. Bu performans sorunu, yapılan düzenlemelerin belirli aralıklarla güncellenmesiyle azaltılabilir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, çoklu projelere ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 47

  1. Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler, saptanmış sürümü yetkisiz ve istemsiz düzenlemelerden korumanın bir yoludur.
  2. Oluşturulan stratejide, saptanmış sürümden sonra, onun kopyası bir sürüm daha yaratılır ve oluşturulan alt sürümler bu ara sürüme bağlanır.
  3. Bu şekilde kullanıcılar hiçbir zaman doğrudan saptanmış sürümle bağlantı kuramazlar ve yaptıkları düzenlemeler ara (kalite kontrol) sürümde güncellendikten sonra, işi sadece birleştirilmiş verilerin tutarlılığını denetlemek olan bir kalite yöneticisinin kontrolüne gelir.
  4. Eğer yapılan düzenlemeler ve birleştirme işleminde bir sıkıntı yoksa bu aşamadan sonra saptanmış sürüm güncellenir.
  5. Bu sistemin avantajları ve dezavantajları çoklu projelerle benzerlik gösterir.
Kalite kontrol sürümlü çoklu projelere ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kalite Kontrol Sürümlü Çoklu Projeler
Çoklu projelerin iş akışında bir başka yöntem olarak, kalite kontrol sürümü karşımıza çıkmaktadır. Bu saptanmış sürümü yetkisiz ve istemsiz düzenlemelerden korumanın bir başka yoludur. Oluşturulan stratejide, saptanmış sürümden sonra, onun kopyası bir sürüm daha yaratılır ve oluşturulan alt sürümler bu ara sürüme bağlanır (Bkz. Sayfa 154, Şekil 7.11). Bu şekilde kullanıcılar hiçbir zaman doğrudan saptanmış sürümle bağlantı kuramazlar ve yaptıkları düzenlemeler ara (kalite kontrol) sürümde güncellendikten sonra, işi sadece birleştirilmiş verilerin tutarlılığını denetlemek olan bir kalite yöneticisinin kontrolüne gelir. Eğer yapılan düzenlemeler ve birleştirme işleminde bir sıkıntı yoksa bu aşamadan sonra saptanmış sürüm güncellenir. Bu sistemin avantajları ve dezavantajları çoklu projelerle benzerlik gösterir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, kalite kontrol sürümlü çoklu projelere ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 48

  1. Konumsal veritabanını arşivleme, sürüm oluşturulmuş bir konumsal veritabanında yapılan değişiklikleri kaydetme ve bu kayıtlara erişme imkânı sağlar.
  2. Konumsal veritabanını arşivlemede, sürümlemeye ek olarak yapılan her değişiklik bir tarih ile kaydedilir.
  3. Arşivleme fonksiyonu aktif edilen konumsal nesne için sürüm oluşturulduğunda yapılan değişikliklerin bilgisi, arşiv tablolarında (archive tables) saklanır.
  4. Arşiv tablosunda ana (base) tablodaki veri alanları ve veri satırlarının yanı sıra iki tane tarih alanı bulunur, bu iki alan, verilen iki tarih değeri için değişikliklerin hangi tarihlerde yapıldığını gösteren zaman aralığı oluşturmada kullanılır.
  5. Arşivlenmiş bilgi ile konumsal nesnelerle ilgili zamana bağlı sorgulamalar gerçekleştirilebilir.
Konumsal veritabanının arşivlmeye ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II, III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Tarihsel Arşivleme
Konumsal veritabanını arşivleme, sürüm oluşturulmuş bir konumsal veritabanında yapılan değişiklikleri kaydetme ve bu kayıtlara erişme imkânı sağlar. Bu yapıda, sürümlemeye ek olarak yapılan her değişiklik bir tarih ile kaydedilir. Arşivleme fonksiyonu aktif edilen konumsal nesne için sürüm oluşturulduğunda yapılan değişikliklerin bilgisi, arşiv tablolarında (archive tables) saklanır. Arşiv tablosunda ana (base) tablodaki veri alanları ve veri satırlarının yanı sıra iki tane tarih alanı bulunur. Bu iki alan, verilen iki tarih değeri için değişikliklerin hangi tarihlerde yapıldığını gösteren zaman aralığı oluşturmada kullanılır (Bkz. Sayfa 154, Şekil 7.12).
Arşivlenmiş bilgi ile konumsal nesnelerle ilgili zamana bağlı sorgulamalar gerçekleştirilebilir. Örneğin, bir parselin verilen bir tarih değeri için nasıl göründüğü sorgulanabilir (Bkz. Sayfa 154, Şekil 7.13). Konumsal veritabanında arşivleme, sürümlemenin özelleştirilmiş bir durumudur. Oluşturulan arşiv tablosundaki kayıtlarda sürümlemede olduğu gibi değişiklik yapılamaz. Bu tablodaki veriler sadece okunabilir türde verilerdir. Tarihsel sürümle bağlantı kurulup özel bir tarih için sorgulama yapıldığında, konumsal veritabanının o tarihteki görünümünü gözleyebiliriz.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, konumsal veritabanının arşivlmeye ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Soru 49

  1. Konumsal veritabanı replikasyonu CBS yazılımlarının sağladığı bir veri dağılım metodudur.
  2. Konumsal veritabanı replikasyonu ile veri, karşılıklı iki ya da daha çok konumsal veritabanı arasında veri setinin tamamının veya bir parçasının çoğaltılmasıyla dağıtılır.
  3. Bir veri seti çoğaltıldığında, verinin bir kopya çifti oluşur, oluşan çiftlerden biri orijinal konumsal veritabanında bulunurken, ilişkili çift farklı bir konumsal veritabanında bulunur.
  4. Kopyalardan herhangi birinde yapılan bir değişiklik sonrasında diğer kopyasıyla senkronize edilerek verilerin eşleşmesi sağlanır.
  5. Konumsal veritabanı replikasyonu, sürüm mantığının üzerine inşa edilmiş, topoloji, ağ, ilişkiler gibi konumsal veritabanının bütün veri modellerini destekleyen bir yapıdır.
  6. Bu eş zamansız modelde, çoğaltılan yapı (replikasyon) gevşek bir bağla orijinal yapıyla eşleşmiştir, her çoğaltılmış konumsal veritabanı bağımsız olarak çalışabilmekte ve buna rağmen yapılan bütün değişiklikler senkron edilebilmektedir.
Konumsal veritabanı replikasyonuna ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I, III, IV ve V
D
I, II, IV, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Konumsal Veritabanı Replikasyonu
Sürümlenmiş konumsal veritabanlarının bir ilginç özelliği de yapılan değişikliklerin paylaşılabilmesi ve senkronize edilebilmeleridir. Sürümleme, kullanıcılara tanımlanan hiyerarşide kullanılan sürümler arasında yapılan düzenlemeleri birleştirme imkânı sağlar. Konumsal veritabanı replikasyonu ise sürümleme altyapısını genişleterek, çoklu konumsal veritabanları arasında değişiklikleri birleştirme ve senkronize etme olanağı sağlar. Örneğin, şehrin CBS departmanı veritabanında yapılan güncellemeleri şehrin polis, itfaiye, planlama gibi farklı departmanlarına yayınlayabilir. Buna tek yönlü replikasyon (one-way replication) adı verilir. Basit bir örnekle medya oynatıcımızı (media player) yeni şarkıların yayınlandığı merkezî bir medya uygulamasıyla senkronize etmeye benzetilebilir. Bazı durumlarda da kullanıcılar konumsal veritabanında yapılan değişiklikleri diğer departmanlarla takas etmek isteyebilir. E-posta alıp göndermeye benzeyen bu işlem için iki yönlü replikasyon (two-way replication) özelliği kullanılır. Konumsal veritabanının, diğer konumsal veritabanlarıyla nasıl senkronize olacağı, senkronizasyon özelliklerinden sağlanır. Senkronizasyon düzenli bir aralığa takvimlenebilir ya da belirlenen bir an için gerçekleştirilebilir. Konumsal veritabanı replikasyonu CBS yazılımlarının sağladığı bir veri dağılım metodudur. Konumsal veritabanı replikasyonu ile veri, karşılıklı iki ya da daha çok konumsal veritabanı arasında veri setinin tamamının veya bir parçasının çoğaltılmasıyla dağıtılır. Bir veri seti çoğaltıldığında, verinin bir kopya çifti oluşur. Oluşan çiftlerden biri orijinal konumsal veritabanında bulunurken, ilişkili çift farklı bir konumsal veritabanında bulunur. Kopyalardan herhangi birinde yapılan bir değişiklik sonrasında diğer kopyasıyla senkronize edilerek verilerin eşleşmesi sağlanır. Konumsal veritabanı replikasyonu, sürüm mantığının üzerine inşa edilmiş, topoloji, ağ, ilişkiler gibi konumsal veritabanının bütün veri modellerini destekleyen bir yapıdır. Bu eş zamansız modelde, çoğaltılan yapı (replikasyon) gevşek bir bağla orijinal yapıyla eşleşmiştir. Bunun anlamı her çoğaltılmış konumsal veritabanı bağımsız olarak çalışabilmekte ve buna rağmen yapılan bütün değişiklikler senkron edilebilmektedir. Bu bağımsız çalışma konumsal veritabanı seviyesinde bile gerçekleşebilmekte, örneğin bir kopya “SQL Server” üzerinde çalışırken diğer bir kopya “Oracle” sistemi üzerinde çalışabilmektedir. Konumsal veritabanı replikasyonunun çalışma mantığı, iki konumsal veritabanı arasındaki ilişkinin yönetimidir. Konumsal veritabanının orijinal tarafına üst (parent) replika, orijinal verinin kopyasını içeren konumsal veritabanına alt (child) replika adı verilir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi doğru cevap E’dir. Konumsal veritabanı replikasyonuna ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 50

  1. SDE (Spatial database engine- Konumsal veritabanı motoru) konumsal veriye ulaşılmasını ve yönetilmesini sağlayan bir ESRI teknolojisidir.
  2. SDE (Spatial database engine- Konumsal veritabanı motoru) Veritabanının bulunduğu sunucu ile CBS yazılımının doğru iletişim kurmasını sağlayan bir sunucu bileşenidir.
  3. Bir SDE (Spatial Database Engine- Konumsal veritabanı motoru) konumsal veritabanının saptanmış sürümünden ya da herhangi bir sürümünden bir replika oluşturulabilir.
  4. Bir konumsal veritabanındaki veri setinin belli bir bölümünden replika oluşturulabilir, veritabanının tamamının çoğaltılmasına gerek yoktur.
  5. Replikayı belirlerken, tanımlayıcı sorgular, konumsal filtreler ve seçim kümeleri gibi kısıtlayıcılar kullanılabilir.
Konumsal veritabanı replikasyonuna ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I, IV ve V
C
II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Konumsal veritabanı replikasyonunun çalışma mantığı, iki konumsal veritabanı arasındaki ilişkinin yönetimidir. Konumsal veritabanının orijinal tarafına üst (parent) replika, orijinal verinin kopyasını içeren konumsal veritabanına alt (child) replika adı verilir. Sürüm sayısının artmasıyla, replikasyonlar arasındaki ilişki bir ağaç şema oluşturularak gösterilebilir (Bkz. Sayfa 155’de, Şekil 7.14).
SDE (Spatial database engine- Konumsal veritabanı motoru) konumsal veriye ulaşılmasını ve yönetilmesini sağlayan bir ESRI teknolojisidir. Veritabanının bulunduğu sunucu ile CBS yazılımının doğru iletişim kurmasını sağlayan bir sunucu bileşenidir.
Replikasyonların anlaşılmasını kolaylaştırmak adına bazı temel özellikleri şu şekilde listelenebilir;
  • Bir SDE (Spatial Database Engine- Konumsal veritabanı motoru) konumsal veritabanının saptanmış sürümünden ya da herhangi bir sürümünden bir replika oluşturulabilir.
  • Bir konumsal veritabanındaki veri setinin belli bir bölümünden replika oluşturulabilir, veritabanının tamamının çoğaltılmasına gerek yoktur.
  • Replikayı belirlerken, tanımlayıcı sorgular, konumsal filtreler ve seçim kümeleri gibi kısıtlayıcılar kullanılabilir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, konumsal veritabanı replikasyonuna ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 51

  1. Çıkış-giriş replikasyonunda, veri başka bir konumsal veritabanına kopyalanır ve kopyalandığı yerde veri düzenlemeleri gerçekleştirilir.
  2. Çıkış-giriş replikasyonunda, üst replikasyon ile alt replikasyonda tek yönlü ve tek seferli bir senkronizasyon vardır.
  3. Tek yönlü replikasyon, üstten alta ya da alttan üst replikasyona doğru senkronizasyonun birçok defa sağlanabildiği replikasyon tipidir.
  4. Tek yönlü replikasyonda da üst replikasyon SDE konumsal veritabanı yapısında olabilirken, alt replikasyon SDE, kişisel (personal) ya da dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanı formatlarında olabilir.
  5. İki yönlü replikasyon tekrar tekrar replika oluşturmadan, yapılan düzenleme ve değişikliklerin hem alt replika yönünde hem de üst replika yönünde defalarca senkronizasyonuna olanak veren replikasyon tipidir.
  6. İki yönlü replikasyon, iki farklı grubun düzenleme yaptığı verilerin paylaşımı durumunda kullanışlı bir yapıdır, ancak bu tipte konumsal veritabanı hem üst replikada hem de alt replikada sadece SDE yapıda olabilmektedir.
Konumsal veritabanında replikasyon gerçekleştiği üç şekil olan; çıkış-giriş replikasyonu, tek yönlü replikasyon ve iki yönlü replikasyonuna ilişkin olarak yukarıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve III
B
II, IV ve V
C
I, II, III ve VI
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Konumsal veritabanında replikasyon üç şekilde gerçekleşmektedir. Bunlar:
  • Çıkış - giriş yapan replikasyon (check-out / check-in)
  • Tek yönlü replikasyon (one-way)
  • Çift yönlü replikasyon (two-way)
Çıkış-giriş replikasyonunda, veri başka bir konumsal veritabanına kopyalanır ve kopyalandığı yerde veri düzenlemeleri gerçekleştirilir. Düzenlemeler bitirildiğinde, derlenmiş veri orijinal konumsal veritabanına geri transfer edilir. Bu replikasyon türünde geri giriş işlemi yalnızca bir kez gerçekleştirilebilmektedir. Giriş yapan veride tekrar düzenlemeye ihtiyaç duyulursa, yeni bir çıkış yapan replikasyonun oluşturulması gerekir. Bu tipte, üst replikasyon ile alt replikasyonda tek yönlü ve tek seferli bir senkronizasyon vardır. Üst replikasyon SDE konumsal veritabanı yapısında olabilirken, alt replikasyon SDE, kişisel (personal) ya da dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanı formatlarında olabilirler (Bkz. Sayfa 156’da, Şekil 7.15).
Tek yönlü replikasyon, üstten alta ya da alttan üst replikasyona doğru senkronizasyonun birçok defa sağlanabildiği replikasyon tipidir. Tek yönlü replikasyonlar, sürekli düzenlemelerin yapıldığı bir konumsal veritabanının yönetiminde ya da Web tabanlı harita servisi gibi sürekli güncellenen yayın amaçlı konumsal veritabanlarının yönetiminde kullanılabilir. Tek yönlü replikasyonda da üst replikasyon SDE konumsal veritabanı yapısında olabilirken, alt replikasyon SDE, kişisel (personal) ya da dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanı formatlarında olabilirler (Bkz. Sayfa 156’da, Şekil 7.16).
İki yönlü replikasyon tekrar tekrar replika oluşturmadan, yapılan düzenleme ve değişikliklerin hem alt replika yönünde hem de üst replika yönünde defalarca senkronizasyonuna olanak veren replikasyon tipidir. Senkronizasyon ayrı ayrı iki yönde olabileceği gibi aynı anda iki yöne de gerçekleştirilebilmektedir. İki yönlü replikasyon, iki farklı grubun düzenleme yaptığı verilerin paylaşımı durumunda kullanışlı bir yapıdır. Ancak bu tipte konumsal veritabanı hem üst replikada hem de alt replikada sadece SDE yapıda olabilmektedir (Sayfa 157’de, Şekil 7.17).
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, doğru cevap E’dir. Konumsal veritabanında replikasyon gerçekleştiği üç şekil olan; çıkış-giriş replikasyonu, tek yönlü replikasyon ve iki yönlü replikasyonuna ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur.

Soru 52

Bir konumsal veritabanı sisteminde aşağıdaki durumların hangisinde sürümleme(versiyonlama) kullanılmasına gerek olmaz?

Seçenekler

A
Veri kümelerindeki güncellemeler, çoklu kullanıcılar tarafından simultane bir şekilde düzenleniyorsa
B
Konumsal veritabanı sunucusunda, düzenlemeye tabi konumsal nesneler, geometrik ağlar, ağ veri kümeleri gibi veri yapılarının birer parçası iseler
C
Konumsal veritabanı kopyalarını kullanan dağıtık CBS işlemlerinde
D
Konumsal veritabanı arşivlemesi için, veri kümelerinin tarihsel kayıtları oluşturuluyor ve saklanıyorsa
E
Veri kümelerindeki güncellemeler tek bir kullanıcı tarafından yapılıyorsa
Açıklama:
Bir konumsal veritabanı sisteminde: • Veri kümelerindeki güncellemeler, çoklu kullanıcılar tarafından simultane bir şekilde düzenleniyorsa, • Konumsal veritabanı sunucusunda, düzenlemeye tabi konumsal nesneler, geometrik ağlar, ağ veri kümeleri gibi veri yapılarının birer parçası iseler, • Konumsal veritabanı kopyalarını kullanan dağıtık CBS işlemlerinde, • Konumsal veritabanı arşivlemesi için, veri kümelerinin tarihsel kayıtları oluşturuluyor ve saklanıyorsa, belirtilen koşullarda avantajlı bir kullanıma sahip olunması için sistemde sürümleme (versiyonlama) kullanılmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 53

I. Sunucu ortamlarındaki konumsal veritabanlarında, her zaman en üst seviyede bir sürüm bulunur.
II. Sürüm bir kez oluşturulduğunda, veriden alınan anlık görüntüde hangi konumsal nesnelerin kullanılacağı belirlenmiş olur.
III. Veri kümelerinde düzenlemeler yapıldıktan sonra, yapılan değişiklikler saptanmış görünümün verileri üzerine yazılarak sürüm güncellenir.
IV. Sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olur.
V. Sürümde, veritabanının saptanmış (default) ilk görünümünden ayrı bir ortamda düzenleme yapılamaz.
Sürümlerin özellikleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, III, V
E
I, IV, V
Açıklama:
Sürümde, veritabanının saptanmış (default) ilk görünümünden ayrı bir ortamda düzenleme yapılabilmektedir. Sürüm oluşturulduğunda veri kopyalanmış olmaz. Doğru cevap A'dır.

Soru 54

I. Sürümleme, dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanabilir.
II. Sunucu ortamındaki bir konumsal veritabanı, tek bir sürüme sahip olabilir.
III. Veritabanı yöneticisi projede ihtiyaç duyulduğu kadar sürüm oluşturabilir.
IV. Oluşturulan her yeni sürüm, daima var olan bir sürümden oluşur.
V. Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme, saptanmış sürümün altı ya da dalı denir.
Sürümleme ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Sürümleme, dosya tabanlı (file based) konumsal veritabanlarında ya da kişisel (personal) konumsal veritabanlarında uygulanamaz. Sunucu ortamındaki bir konumsal veritabanı, birçok sürüme sahip olabilir. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 55

I. gdbv
II. v_elec1
III. rev_1
IV. v_elec1a
V. asv_pub_chg
Yukarıdakilerden hangileri diğerlerine göre daha alt sürümlerdendir?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
IV, V
E
I, V
Açıklama:
Üst sürüm, saptanmış (default) sürümdür. Saptanmış sürümün üç alt sürümü vardır ve bunlar sırasıyla; “gdbv”, “asv_pub_chg” ve “v_elec1” şeklindedir. Son iki sürüm de alt sürümlere sahiptir. “asv_pub_chg”nin alt sürümü “rev_1”, “v_elec1”nin alt sürümleri “v_elec1a” ve “v_elec1b” şeklindedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 56

I. Özel
II. Genel
III. Korumalı
IV. Kapalı
V. Açık
Yukarıdakilerden hangileri sürüm kullanıcılarına tanımlanacak yetki seviyelerindendir?

Seçenekler

A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
I, III, V
E
IV, V
Açıklama:
Kullanıcılara tanımlanacak yetki seviyeleri şu şekildedir: • Özel (Private): Sürümde görüntüleme ve düzenleme işlemlerini sadece sürümü oluşturan kişi yapabilir. • Korumalı (Protected): Bütün kullanıcılar sürümde bulunan veri kümelerini görüntüleyebilir ancak sadece sürüm sahibi düzenleme yapabilir. • Açık (Public): Bütün kullanıcılar, sürümde yer alan veri kümelerini görüntüleyebilir ve düzenleyebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 57

Delta tabloları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tabloları adı verilen tablolardan yapılır ve uygulanır.
B
A ve D tabloları, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için birbirlerinden bağımsız çalışır.
C
Delta tabloları aynı zamanda A (ekleme[adds]) ve D (silme[delete]) tabloları olarak da adlandırılırlar.
D
Delta tabloları ile sürümleme, kullanıcılara kendi konumsal verisini düzenlemede bağımsızlık sağlar.
E
Sürümle çalışmaya başlanacağı zaman ilk yapılması gereken şey, düzenleme yapılmak istenen konumsal veri setinin, sürüm olarak tescillenmiş (kayıt altına alınmış) olması gerekir.
Açıklama:
A ve D tabloları, sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak değişiklikler için beraber çalışır. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 58

I. Çakışmaların oluşturduğu problemleri çözmek için verilerin belli bir uzlaşım içinde olması gerekir.
II. Sürümlerin uygunluğunun sağlanmasında sürümler karşılaştırılır.
III. Oluşturulan düzenlemenin sisteme gönderilmesiyle (post) verilen karara göre hedef ve düzenlenen sürümlere göre saptanmış sürüm güncellenecektir.
IV. Sürümlemede kilit sistemler kullanılmaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışamaz.
V. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılım en güncel halini esas alır.
Sürümlerin uyumu ve işleme konulmasıyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Sürümlemede daha önce de bahsedildiği üzere kilit sistemler kullanılmamaktadır ve aynı veri üzerinde aynı anda birden çok kişinin çalışmasını engelleyen bir yapı da yoktur. Eğer konumsal nesnelerin düzenlenmesinde bir çakışmayla karşılaşılıyorsa, yazılımın bu çakışma durumu için sürümlerden hangisinin (kullanıcı tarafından düzenlenen mi yoksa güncelleştirilmiş halinin mi) kullanılacağını soran bir seçenekle karşı karşıya kalınır. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 59

Sürüm senaryoları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Ağaç dallarının derinlemesine çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır.
B
Her görev ve işin yönetimi için ayrı bir sürüm oluşturulabilir.
C
Oluşturulan sürümlerde gerekli düzenlemeler yapılır ve çalışmanın sonunda oluşturulan bütün sürümler, birleştirme için hazır hâle getirilir.
D
Bir sürüm ağacı oluştururken, organizasyonun iş akışına bağlı olarak istenilen sayıda dal oluşturulabilir.
E
Konumsal veritabanı replikasyonu, sürüm uygulama örneklerinden biridir.
Açıklama:
Ağaç dallarının derinlemesine değil, yatayda çoğalması iş akışının yönetimini basitleştirerek en iyi performansın alınmasını sağlayacaktır. Doğru cevap A'dır.

Soru 60

I. Bir veya daha fazla kullanıcı sürümleri proje tamamlanana kadar açık olarak tutacaktır.
II. Sürümlerdeki bütün değişiklikler tamamlandıktan sonra kullanıcılar, alt sürümdeki değişiklikleri saptanmış sürümle birleştirecektir.
III. Projenin bitişiyle birleştirilen alt sürümler, daha fazla ihtiyaç duyulmayacağı için sistemden silinirler.
IV. Bu sistemde kullanıcılar hiçbir zaman doğrudan saptanmış sürümle bağlantı kuramazlar ve yaptıkları düzenlemeler ara (kalite kontrol) sürümde güncellendikten sonra, işi sadece birleştirilmiş verilerin tutarlılığını denetlemek olan bir kalite yöneticisinin kontrolüne gelir.
V. Saptanmış sürümden sonra, onun kopyası bir sürüm daha yaratılır ve oluşturulan alt sürümler bu ara sürüme bağlanır.
Yukarıdakilerden hangileri kalite kontrol sürümlü çoklu projelerin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, V
E
IV, V
Açıklama:
İlk üç ifade çoklu sürümlerle ilgiliyken IV ve V nolu ifadeler kalite kontrol sürümlü çoklu projeler ile ilgilidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 61

Replikasyonlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bir SDE (Spatial Database Engine) konumsal veritabanının saptanmış sürümünden ya da herhangi bir sürümünden bir replika oluşturulabilir.
B
Replikayı belirlerken, tanımlayıcı sorgular, konumsal filtreler ve seçim kümeleri gibi kısıtlayıcılar kullanılabilir.
C
Bir konumsal veritabanındaki veri setinin tamamının çoğaltılması gerekir.
D
Çıkış-giriş replikasyonunda, veri başka bir konumsal veritabanına kopyalanır ve kopyalandığı yerde veri düzenlemeleri gerçekleştirilir.
E
Tek yönlü replikasyon, üstten alta ya da alttan üst replikasyona doğru senkronizasyonun birçok defa sağlanabildiği replikasyon tipidir.
Açıklama:
Bir konumsal veritabanındaki veri setinin belli bir bölümünden replika oluşturulabilir. Veritabanının tamamının çoğaltılmasına gerek yoktur. Doğru cevap C'dir.

Soru 62

Sürümlemedeki değişikliklere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Konumsal veri tablolarında yapılan değişikliklerin takibi delta tablolardan yapılır ve uygulanır.
B
Düzenleme yapılmak istenen konumsal veri setinin, sürüm olarak tescillenmiş (kayıt altına alınmış) olması gerekir.
C
Üretilen, güncellenen ya da silinen konumsal nesne özellikleri A ve D tablolarında saklanır.
D
Ekleme[adds] ve silme[delete] tabloları sürüm oluşturulmuş veri setlerinde yapılacak deği- şiklikler için beraber çalışır.
E
Güncelleme yapılan ya da silinen konumsal nesne özellikleri B ve F tablolarında saklanır.
Açıklama:
E'de belirtilenin aksine güncelleme yapılan ya da silinen konumsal nesne özellikleri B ve F değil A ve D tablolarında saklanır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sürüm uygulama örneklerinden yaygın olarak kullanılanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Saptanmış sürümün eş zamanlı düzenlenmesi
B
Sürümü eşzamanlı düzenlenmeyen bireysel ve çoklu projeler
C
Kalite kontrol sürümlü çoklu projeler
D
Tarihsel arşivleme
E
Konumsal veritabanı replikasyonu
Açıklama:
Sürüm uygulama örneklerinden yaygın olarak kullanılanlar arasında sürümü eşzamanlı düzenlenmeyen bireysel ve çoklu projeler yer almaz. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 64

I. Her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması
II. Birçok düzenlemenin yapılabildiği uzun işlem süreçleri
III. Sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması
IV.Kullanıcı kısıtlaması getirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri çoklu proje sistemlerinin avantajları olarak görülebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I ve IV
B
Yalnız II ve III
C
Yalnız I ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Çoklu proje sistemlerinin avantajları olarak; her iş birimin mantıksal bir yolla sürüm olarak ayrılması, birçok düzenlemenin yapılmasına olanak sağlayan uzun işlem süreçleri, kullanıcı kısıtlaması getirilmesi, karşılaştırma ve gönderim süreçlerini desteklemesi sayılabilir.
Ancak, bir dezavantaj olarak, sistemin çok katlı sürüm konfigürasyonuna imkân sağlaması, delta tablolarındaki kayıt (satır) sayısını arttırarak sorgulamada ciddi performans sorunlarına yol açacaktır. Dolayısıyla, I,II ve IV. maddelerdeki noktalar avantajları olup, doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.

Soru 65

Konumsal veritabanı replikasyonu şehrin CBS departmanı veritabanında yapılan güncellemeleri şehrin polis, itfaiye, planlama gibi farklı departmanlarına yayınlayabilir.
Yukarıdaki örnek, hangi tür replikasyona örnek sayılabilir?

Seçenekler

A
Tek yönlü
B
Oracle
C
İki-yönlü
D
Üst yönlü
E
Dikey yönlü
Açıklama:
Konumsal veritabanı replikasyonu şehrin CBS departmanı veritabanında yapılan güncellemeleri şehrin polis, itfaiye, planlama gibi farklı departmanlarına yayınlayabilir. Bu örnek, tek yönlü replikasyona örnektir. Doğruu cevap A şıkkıdır.

Soru 66

I. Replikayı belirlerken konumsal filtreler kullanılabilir.
II. SDE veritabanının herhangi bir sürümünden replika oluşturulamaz.
III. Konumsal veritabanının bir bölümünden replika oluşturulabilir.
IV. Replika belirlenirken seçim kümeleri kullanılmaz.
Yukarıdakilerden hangileri replikasyonların temel özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
II'de belirtilenin aksine SDE veritabanının herhangi bir sürümünden replika oluşturulabilir.
IV'te belirtilenin aksine replika belirlenirken seçim kümeleri gibi kısıtlayıcılar kullanılabilir.
Dolayısıyla, sadece I ve III'te belirtilen özellikler replikasyonların temel özellikleridir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 67

Veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncellenecek üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmesinin neden olduğu duruma ________, bu problemi çözmek için verilerin belli bir uzlaşım içinde olduğu aşamaya da ________ denir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Seçenekler

A
çakışma-reconcilling
B
senkronizasyon-izolasyon
C
izolasyon-reconcilling
D
reconcilling-çakışma
E
replikasyon-senkronizasyon
Açıklama:
Veri üzerinde düzenleme yapılma aşamasında güncellenecek üst sürüm bir başka kullanıcı tarafından değiştirilmesinin neden olduğu duruma çakışma, bu problemi çözmek için verilerin belli bir uzlaşım içinde olduğu aşamaya da reconcilling denir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 68

Konumsal veritabanında verinin en güncel ve gösterimdeki hali hangi sürümde bulunur?

Seçenekler

A
Üst sürüm
B
Korumalı sürünüm
C
Alt sürüm
D
Özel sürüm
E
Saptanmış sürüm
Açıklama:
Konumsal veritabanında verinin en güncel ve gösterimdeki hali saptanmış sürümde bulunur.

Soru 69

Kayıtların sadece okunabilir olduğu ve değişiklik yapılmadığı sürüm yönetimi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reconcilling
B
Eş zamanlı düzenleme
C
İzolasyon
D
Arşiv
E
Replikasyon
Açıklama:
Kayıtların sadece okunabilir olduğu ve değişiklik yapılmadığı sürüm yönetimi türü arşivdir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 70

Sürümlerin hangi tip konumsal veritabanıyla kullanılması uygundur?

Seçenekler

A
Korumalı
B
Sunucu
C
Dosya tabanlı
D
Şematik
E
Kişisel
Açıklama:
Sürümlerin sunucu (enterprise) konumsal veritabanıyla kullanılması uygundur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 71

Konumsal veritabanındaki sürüme ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Dağıtık CBS (distributed GIS) işlemelerine olanak sağlar.
B
Konumsal veritabanının, yapılan her türlü konumsal işlemlerinin resmedildiği özelleştirilmiş bir görünümüdür.
C
Konumsal veritabanındaki verilerin ve üzerinde yapılan işlemlerin tarihsel bir arşivlemesini tutar.
D
Çoklu kullanıcıların konumsal veritabanında, veritabanındaki kilit sistemlerini uygulamadan düzenlemeler yapmasına olanak tanır.
E
Sürümde yapılan her türlü düzenleme, yapılan değişiklikler sisteme gönderilene kadar, konumsal veritabanını kullanan diğer kullanıcılarla paylaşır.
Açıklama:
E'de belirtilenin aksine, sürümde yapılan her türlü düzenleme, yapılan değişiklikler sisteme gönderilene kadar konumsal veritabanını kullanan diğer kullanıcılardan izole bir şekilde saklanır. Bu sisteme ilişkin yanlış bir ifadedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 72

Sürümlemede sistem veriyi düzenlerken, sürümlenmiş veri kümeleriyle ilişkili kullandığı yeni tablolara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Beta Tabloları
B
Alfa Tabloları
C
Delta Tabloları
D
Omega Tabloları
E
Landa Tabloları
Açıklama:
Tanımı yapılan Delta tablolarıdır.

Soru 73

I. Dosya tabanlı
II. Kişisel
II. Sunucu
Sürümleme CBS yazılımlarının yukarıdaki versiyonlarından hangilerinde kullanılabilir?

Seçenekler

A
Yanlızca III
B
Yanlızca II
C
Yanlızca I
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sürümleme yanlızca sunucu versiyonlarda kullanılabilmekte kişisel veya dosya tabanlı veritabanlarında kullanılamamaktadır.

Soru 74

Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üst sürüm
B
Alt sürüm
C
İkincil sürüm
D
Özel sürüm
E
Korumalı sürüm
Açıklama:
Saptanmış sürümden sonra oluşturulan ilk sürüme alt veya dal denir.

Soru 75

Bir kullanıcının sürümde görüntüleme ve düzenleme yapabilmesi için hangi tip yetkinin tanınmış olması gerekir?

Seçenekler

A
Korumalı
B
Açık
C
Kapalı
D
Genel
E
Özel
Açıklama:
özel yetki sürümü oluşturan tarafından düzenlemeye izin verir. açık yetki tüm kullanıcılara düzenleme yetkisi verir.

Soru 76

Delta tabloları hangi iki tablodan oluşur?

Seçenekler

A
Ekleme ve Düzenleme
B
Düzenleme ve Çıkarma
C
Ekleme ve Çıkarma
D
Ekleme ve Silme
E
Ekleme ve Değiştirme
Açıklama:
Delta tabloları ekleme (Add-A) ve silme (Delete-D) tablolarından oluşur.

Soru 77

Sürümlerin uyumu ve işleme konulması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I-Sürümlemede kilit sistemi kullanılmamaktadır
II-Konumsal nesnelerin düzenlenmesinde çakışma olursa sürümlerden hangisinin kullanılacağını soran seçenek çıkar
III-Çoklu kullanıcılar aynı sürümde çalışıyorsa kaydetme sırasına göre sürüm güncellenir
IV-Gönderilme işlemi yapıldıktan sonra geri alınabilir

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Gönderilme işlemi geri alınamaz. Diğer seçenekler maddelerdeki ifadeler doğrudur.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi sürüm uygulama örneklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çoklu Proje
B
Kalite Kontrol Sürümlü Çoklu Proje
C
Tarihsel Arşivleme
D
Saptanmış Sürümün Eşzamanlı Düzenlenmesi
E
Konumsal Veritabanı Komplikasyonu
Açıklama:
Konumsal veritabanı replikasyonu sürüm uygulamalarından biridir, fakat konumsal veritabanı komplikasyonu isimli bir uygulama bulunmamaktadır.

Soru 79

Yönetici dışındaki kullanıcıların hiçbir zaman doğrudan saptanmış sürümle bağlantı kuramadığı sürüm uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarihsel Arşivleme
B
Çoklu Proje
C
Konumsal Veriabanı replikasyonu
D
Kalite Kontrol Sürümlü Çoklu Proje
E
Saptanmış Sürümün Eş Zamanlı Düzenlenmesi
Açıklama:
Bu özellik kalite kontrol sürümlü çoklu projeler için geçerlidir.

Soru 80

Bir parselin herhangi bir tarihte nasıl göründüğünün gösterilebilmesi için aşağıdaki sürüm uygulamalarndan hangisi en uygunudur?

Seçenekler

A
Tarihsel Arşivleme
B
Çoklu Proje
C
Kalite Kontrollü Çoklu Proje
D
Tekli Proje
E
Veritabanı replikasyonu
Açıklama:
Bunun için en uygunu tarihsel arşivleme sürümüdür çünkü yapılan her değişiklik bir tarihle birlikte kaydedilir.

Soru 81

Karşılıklı iki ya da daha fazla konumsal veritabanı arasında veri setinin tamamı veya bir kısmının çoğaltılmasıyla dağıtıldığı sürüm uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dublikasyon
B
Replikasyon
C
İzolasyon
D
Çakışma
E
Sınırlama
Açıklama:
Bahsedilen uygulama replikasyon (çoğaltma) uygulamasıdır.

Ünite 8

Soru 1

Bir haritada aşağıdakilerden hangisinin poligon ile gösterilmesi uygundur?

Seçenekler

A
Yollar
B
İl merkezleri
C
İlçe merkezleri
D
Binalar
E
Akarsular
Açıklama:
Bir haritada iller ya da binalar gibi kapalı alanlar poligonlar ile temsil edilir. İl ve ilçe merkezi gibi konumu tam bilinen yerler nokta ile, akarsu ve yollar ise çizgi ile temsil edilir.

Soru 2

Öznitelik verileri gibi tanımlayıcı metin verilerini içeren veri kümelerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tablolar
B
Metinler
C
Konumsal nesne tabloları
D
Raster veri kümeleri
E
Vektör veri kümeleri
Açıklama:
Konumsal veritabanını oluşturan elemanlar üç veri kümesinde gruplanır: tablolar, konumsal nesne tabloları ve raster veri kümeleri. Tablolar olarak adlandırılan veri kümesi, öznitelik verileri gibi tanımlayıcı metin verilerini içermektedir.

Soru 3

I. İlişki Tabloları II. Alt Tipler III. Topolojiler IV. Çoklu Yama V. Öznitelik Değer Alanları Yukarıdakilerden hangileri konumsal veritabanı tablo kabiliyetlerini geliştirmek için tablolara eklenen özelliklerdendir?

Seçenekler

A
I, II, V
B
I, III, IV
C
II, III, IV
D
II, III, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Konumsal veritabanı tablo kabiliyetlerini geliştirmek için tablolara bazı özellikler eklemektedir. Bu özellikler aşağıdaki gibi listelenebilir;
• Öznitelik Değer Alanları (Attribute Domains)
• İlişki Tabloları (Relationship Classes)
• Alt Tipler (Subtypes).

Soru 4

Konumsal nesne tablolarına bağlanacak elemanlar arasından hangisi konumsal nesnelerin birbirleriyle olan konumsal ilişkilerini belirlenen ölçülerde sınırlar?

Seçenekler

A
Konumsal nesne veri kümeleri
B
Topolojiler
C
Ağ veri kümeleri
D
Ölçüm
E
Etiket
Açıklama:
Topolojiler (Topologies), konumsal nesnelerin birbirleriyle olan konumsal ilişkilerini belirlenen ölçülerde sınırlar.

Soru 5

Üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılan konumsal nesne tabloları elemanı hangisidir?

Seçenekler

A
Topolojiler
B
Geometrik ağlar
C
Ağ veri kümeleri
D
Çoklu yama
E
Etiket
Açıklama:
Çoklu yama (multipatch), üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılırlar.

Soru 6

Bir raster dosyasının veritabanında tüm bantları ile birlikte tek parça hâlinde saklanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Raster Katalog
B
Öznitelik Olarak Raster
C
Raster Veri Kümeleri
D
Ağ veri kümeleri
E
Mozaik Veri Kümeleri
Açıklama:
Raster veri kümeleri, bir raster dosyasının veritabanında tüm bantları ile birlikte tek parça hâlinde saklanmasına raster veri kümesi denilmektedir.

Soru 7

Bir projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa hangi konumsal veri tabanı türü kullanılması uygundur?

Seçenekler

A
İlişkisel veritabanı
B
Web tabanlı konumsal veritabanı
C
Kurumsal konumsal veritabanı
D
Kişisel konumsal veritabanı
E
Dosya konumsal veritabanı
Açıklama:
Söz konusu projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa dosya konumsal veritabanı tercih edilmesi uygundur.

Soru 8

Kurumsal veri tabanlarında yöneticinin kullanıcılara veritabanı yönetim sistemi üzerinden düzenleme izni vermesi ve yapılan değişikliklerin, yönetici onayından geçtikten sonra veritabanına kaydedilmesi yöntemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Replikasyon
B
Organizasyon
C
Adaptasyon
D
Versiyonlama
E
Depolama
Açıklama:
Kurumsal konumsal veritabanlarında sınırsız sayıda kullanıcının erişim ve veri girişi izni olmasının karmaşıklığa yol açmasını engellemek için versiyonlama yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntemde yönetici, kullanıcılara veritabanı yönetim sistemi üzerinden düzenleme izni verebilir. Ancak kullanıcı tarafından yapılan düzenlemeler eş zamanlı olarak veritabanına kaydolmaz. İzinli kullanıcının yapacağı değişiklikler ayrıca oluşturulan tablolarda ana veriden farklı olarak tutulur. Farklı kullanıcılar tarafından yapılan değişiklikler, yönetici onayından geçtikten sonra veritabanına kaydedilir. Her kullanıcı adına oluşturulan bu ek tablolara versiyon adı verilir.

Soru 9

Kurumsal konumsal veritabanının bir bölümünün veya tamamının, veritabanı sahibi tarafından birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Organizasyon
B
Replikasyon
C
Adaptasyon
D
Versiyonlama
E
Depolama
Açıklama:
Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemine replikasyon adı verilir. Oluşturulan kopyalar ana veritabanına bağlıdır, yönetici istediği takdirde bunları senkronize edebilir.

Soru 10

Aşağıdaki adımlardan hangisi konumsal veritabanlarının fiziksel tasarım basamağında yer alır?

Seçenekler

A
Kullanılacak bilgi kaynakları tanımlanır.
B
Verilerin ölçeği ve konumsal temsilleri belirlenir.
C
Veritabanının yapısı tablo şeklinde düzenlenir.
D
Her veri katmanı için sorumlular belirlenir.
E
Çalışan bir prototip üretilir.
Açıklama:
Konumsal veritabanı tasarım basamakları kavramsal, mantıksal ve fiziksel tasarımdır. Kullanılacak bilgi kaynaklarının tanımlanması, verilerin ölçeği ve konumsal temsillerinin belirlenmesi kavramsal tasarım aşamasında yapılmalıdır. Veritabanının yapısının tablo şeklinde düzenlenmesi ve her veri katmanı için sorumluların belirlenmesi mantıksal tasarım aşamasında gerçekleştirilir. Fiziksel tasarım aşamasında ise çalışan bir prototip üretilmeli, bu prototip yardımıyla tasarımın hataları görülerek düzeltilmeli ve tasarımın bir rapor hâline getirilmesi gerekmektedir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veri tabanını oluşturan elemanlardan değildir?

Seçenekler

A
Tablolar
B
Konumsal nesne tabloları
C
Raster Veri Kümeleri
D
Casper Nesne Verileri
E
Hiçbiri
Açıklama:
Casper Nesne Verileri

Soru 12

Konumsal veritabanı tablo kabiliyetlerini geliştirmek için tablolara bazı özellikler eklemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden değildir?

Seçenekler

A
Öznitelik Değer Alanları (Attribute Domains)
B
İlişki Tabloları (Relationship Classes)
C
Genel tipler (Stereotypes)
D
Alt Tipler (Subtypes)
E
Hiçbiri
Açıklama:
Genel tipler (Stereotypes)

Soru 13

Konumsal nesne tabloları aynı geometrik temsile sahip nesneleri, bunların öznitelik verilerini ve konumsal referanslarını saklayan tablolardır. Buna göre konumsal nesne tabloları aşağıdakilerden hangisine göre oluşturulabilmektedir?

Seçenekler

A
nokta (point)
B
çizgi (line)
C
poligon (polygon)
D
çoklu nokta (multipoint)
E
Hepsi
Açıklama:
çoklu yama (multipatch), etiket (annotation) ve ölçüm
(dimension) da bunlara dahildir.
Hepsi

Soru 14

Konumsal nesne tablolarına bağlanacak elemanlar, tablolardan farklı olarak konumsal sorgu ve analizlerde esneklik sağlayacak elemanlarsa, aşağıdakilerden hangisi bu elemanlardan değildir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne veri kümeleri (Feature Datasets)
B
Topolojiler (Topologies)
C
Ağ veri kümeleri (Network Datasets)
D
Geometrik ağlar (Geometric Networks)
E
Buluşlar (Innovation)
Açıklama:
Buluşlar (Innovation)

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Raster veri saklama şekillerinden değildir?

Seçenekler

A
Raster Veri Kümeleri
B
Raster Katalog (Raster Catalog)
C
Mozaik Veri Kümeleri (Mosaic Datasets)
D
Öznitelik Olarak Raster
E
Dijital data kümeleri (digital data clusters)
Açıklama:
Dijital data kümeleri (digital data clusters)

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanı türlerinden değildir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı (File Geodatabase)
B
Uluslararası veritabanı (International Geodatabase
C
Kişisel Konumsal Veritabanı (Personal Geodatabase)
D
Kurumsal Konumsal Veritabanı (Enterprise Geodatabase)
E
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı (Web-based Geodatabase)
Açıklama:
Uluslararası veritabanı (International Geodatabase

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanı ile harita arasındaki ortak özelliktir?

Seçenekler

A
Lejant
B
Tematik katman
C
Konumsal nesne
D
Veri kümesi
E
Tablolar
Açıklama:
Tematik katman

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanının temelini oluşturan veritabanı modelidir?

Seçenekler

A
İlişkisel veritabanı
B
Hiyerarşik veritabanı
C
Ağ veritabanı
D
Varlık - İlişki modeli
E
Nesneye yönelik veritabanı
Açıklama:
İlişkisel veritabanı

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kavramsal tasarımın adımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Veri kaynakları tanımlanmalıdır
B
Verilerin konumsal referansları belirlenmelidir
C
Verilerin toplanması için bağımsız merkezler oluşturulmalıdır.
D
Verilerin ölçeği belirlenmelidir.
E
Topoloji kuralları belirlenmelidir.
Açıklama:
Verilerin toplanması için bağımsız merkezler oluşturulmalıdır

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanının kopyasını alt kurumun da düzenlemesine olanak tanıyan yapıdır?

Seçenekler

A
Replikasyon
B
Reprodüksyon
C
Topoloji
D
Topografi
E
Topolojik kopyalama
Açıklama:
Replikasyon

Soru 21

Bir tematik harita aşağıdakilerden hangisi/hangileriyle ilgili bilgi aktarabilir?
I. Trafik bilgileri
II. Topografya
III. Yer altı kaynakları

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Harita, Dünya’nın bütünü ya da bir bölümünün belirli bir ölçeğe göre küçültülerek bir düzlem üzerinde temsil edilmesidir (Çabuk ve Çabuk, 2015). Haritalar ait olduğu bölge ile ilgili çeşitli bilgileri kullanıcıya aktarmaktadır. Bu nedenle de kullanım amaçlarına göre çeşitli türlerde haritalar oluşturulabilmektedir. Örneğin bir bölgenin topografyası, jeolojisi, nüfus bilgileri, trafik bilgileri, yeraltı kaynakları ile ilgili farklı haritalar üretmek mümkündür. Seçilen bölge ile ilgili belirli bilgileri aktaran bu tür haritalara tematik harita denilmektedir.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 22

Harita temelde bir ölçeğe bağlı olarak, yeryüzündeki bir alanın ya da bu alanla ilgili belirli bilgilerin, nokta, çizgi ve çeşitli görsellerle temsil edilmesidir. Bu temsili oluşturmak için kullanılan nokta, çizgi ve görseller farklı katmanları oluşturmaktadır.
Aşağıdaki bilgi-görsel temsil eşleşmelerinden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Nokta - ilçe merkezi
II. Poligon - il
III. Çizgi - bina
IV. Poligon - yol
V.Çizgi - su ağı
VI. Nokta - gökyüzü

Seçenekler

A
I, III, VI
B
II, III, IV
C
I, II, V
D
II, IV, VI
E
III, IV, V
Açıklama:
Harita temelde bir ölçeğe bağlı olarak, yeryüzündeki bir alanın ya da bu alanla ilgili belirli bilgilerin, nokta, çizgi ve çeşitli görsellerle temsil edilmesidir. Bu temsili oluşturmak için kullanılan nokta, çizgi ve görseller farklı katmanları oluşturmaktadır. Örneğin, hava fotoğrafı ya da uydu görüntüsü gibi görseller altlık olarak katman oluşturabilir. Noktalar il, ilçe merkezleri ya da kesin olarak bilinen yerleri temsil etmekte kullanılarak farklı bir katman oluşturabilir. Çizgiler yol ya da su ağlarını temsil eden bir katman, poligonlar ise iller ya da binalar gibi kapalı alanları temsil eden bir katman oluşturabilirken, katmanlar çeşitli renk ya da sembollerle özelleştirilebilir. Böylece katmanların üst üste çakıştırılmasıyla tematik haritalar elde edilir.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri konumsal veritabanını oluşturan temel elemanlardandır?
I. Tablolar
II. Konumsal Nesne Tabloları
III. Raster Veri Kümeleri

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Konumsal veritabanını oluşturan elemanlara genel olarak bakıldığında temel olarak üç veri kümesinden bahsetmek mümkündür:
• Tablolar: Öznitelik verileri gibi tanımlayıcı metin verilerini içermektedir.
• Konumsal Nesne Tabloları: Tabloların görsel temsili olarak tanımlanabilirler. Tablodaki sütunlarda nokta, çizgi ya da poligon gibi geometrik bilgiler saklanır.
• Raster Veri Kümeleri: Raster veri kümeleri ayrı tematik katmanlar olarak konumsal veritabanında saklanan görsellerdir.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 24

Ayrı tematik katmanlar olarak konumsal veritabanında saklanan görseller aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öznitelik Değer Alanları
B
Raster Veri Kümeleri
C
Konumsal Nesne Tabloları
D
İlişki Tabloları
E
Ağ Veri Kümeleri
Açıklama:
Konumsal veritabanını oluşturan elemanlara genel olarak bakıldığında temel olarak üç veri kümesinden bahsetmek mümkündür:
• Tablolar: Öznitelik verileri gibi tanımlayıcı metin verilerini içermektedir.
• Konumsal Nesne Tabloları: Tabloların görsel temsili olarak tanımlanabilirler. Tablodaki sütunlarda nokta, çizgi ya da poligon gibi geometrik bilgiler saklanır.
• Raster Veri Kümeleri: Raster veri kümeleri ayrı tematik katmanlar olarak konumsal veritabanında saklanan görsellerdir.
Doğru yanıt B'dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi konumsal nesne tablolarına bağlanacak elemanlardan değildir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne veri kümeleri
B
Ağ veri kümeleri
C
Geometrik ağlar
D
Mozaik veri kümeleri
E
Çoklu Yama
Açıklama:
Konumsal nesne tablolarına bağlanacak elemanlar, tablolardan farklı olarak konumsal sorgu ve analizlerde esneklik sağlayacak elemanlardır. Bu elemanlar:
• Konumsal nesne veri kümeleri (Feature Datasets)
• Topolojiler (Topologies)
• Ağ veri kümeleri (Network Datasets)
• Geometrik ağlar (Geometric Networks)
• Etiket (Annotation)
• Ölçüm (Dimension)
• Çoklu Yama (Multipatch)
olarak sıralanabilir.
D seçeneğinde verilen "Mozaik veri kümeleri" Raster veri kümeleri saklama şekillerindendir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 26

"Söz konusu projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa bu veritabanı tercih edilebilir. Bu veritabanı bir tek makine üzerinde kurulur."
Sözü edilen veritabanı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı
B
Kişisel Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Öznitelik Konumsal Veritabanı
Açıklama:
Söz konusu projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa dosya konumsal veritabanı tercih edilebilir. Dosya konumsal veritabanı bir tek makine üzerinde kurulur. Bütün veri ve veri kümelerini, dosyalar içerisinde bir koleksiyon olarak tutarak veri setlerine kolay ulaşılmasını sağlar (Şekil 8.6). Dosya konumsal veritabanı çoklu kullanıcıyı da destekler. Kullanıcılar veritabanına ulaşabilir ancak aynı veri kümesi üzerinde çalışamazlar. Bu durumdan dolayı diğer veritabanı tiplerine göre daha yavaş bir performansa sahiptir.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 27

"Üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılırlar."
Yukarıda neyden söz edilmektedir?

Seçenekler

A
Topolojiler (Topologies)
B
Ölçüm (Dimension)
C
Çoklu Yama (Multipatch)
D
Geometrik ağlar (Geometric Networks)
E
Konumsal nesne veri kümeleri (Feature Datasets)
Açıklama:
Konumsal nesne veri kümeleri (Feature Datasets): Aynı konumsal referanslara sahip ve aralarında coğrafi ilişkiler olan konumsal nesne tablolarını bir arada tutan kümelerdir.
Topolojiler (Topologies): Topoloji, konumsal nesnelerin birbirleriyle olan konumsal ilişkilerini belirlenen ölçülerde sınırlar.
Ağ veri kümeleri (Network Datasets): Ağ analizleri kapsamında ulaşım için geliştirilmiş özel bir ağ modelidir. Yol orta çizgileri, kavşaklar ve dönüş kurallarından oluşur. Yol ve kavşaklar veri kümesinin temel elemanlarıdır. Dönüşler ise yön değiştirme hareketleri ile ilgili bilgileri depolar.
Geometrik ağlar (Geometric Networks): Geometrik ağlar ise hizmet yönetiminde kullanılan ağ modelleridir. Kendi içerisinde akış yönleri belirli olan şebekelerin analiz edilmesinde kullanılır. Geometrik ağlar bağlantı noktaları (junction) ve kenarlardan (edge) oluşur. Ağ veri kümelerinden farklı olarak bu modelde birbirlerine bağlı olan ağ elemanlarının başlangıçları, sonları ve akış yönleri bellidir.
Etiket (Annotation): Etiketler harita üzerinde açıklamaların görüntülenmesine yararlar. Etiketler sayesinde konumsal nesneler harita üzerinde metin olarak tanımlanabilirler.
Ölçüm (Dimension): Ölçüm özel bir etiketleme türüdür. Konumsal nesnelerin boyutlarının gösterilmesini sağlar.
Çoklu Yama (Multipatch): Üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılırlar.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri konumsal veritabanındaki verilerdendir?
I. Raster Katalog
II. Ağ Veri Kümesi
III. Harita Simgeleri
IV. Sunucu Kodları

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Konumsal Veritabanındaki Veriler
• Öznitelik Tablosu
• Konumsal Nesne
• Harita Simgeleri
• Etiket Konumsal Nesnesi
• Ölçüm Konumsal Nesnesi
• Raster Veri Kümesi
• Raster Katalog
• Topoloji
• Geometrik Ağ
• Ağ Veri Kümesi
Doğru yanıt D'dir.

Soru 29

Veritabanı tiplerinin karşılaştırılmasına yönelik verilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, III, VIII, XII
B
II, V, VII, IX
C
III, IV, VIII, X
D
IV, VII, VIII, XII
E
V, VI, IX, XII
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi mantıksal tasarım aşamalarından biridir?

Seçenekler

A
Konumsal ilişkiler ve veri kümelerinin bütünlük kuralları tanımlanır. Konumsal nesneler için topoloji kuralları belirlenerek veritabanının bütünlüğü sağlanabilir.
B
CBS için kullanılacak bilgi kaynakları tanımlanmalıdır. Proje genelinde kullanılacak tüm harita ürünleri, modeller ve verilerin bir envanterinin oluşturulması projenin bütününün görülebilmesi için gereklidir.
C
Her bir verinin veri modelleriyle beraber, bir veya birden fazla coğrafi veri kümesi hâlinde düzenlenmesi gerekir.
D
Çalışan bir prototip üretilir. Bu prototipe dayanarak yapılacak testler ve sonuçlarına göre, tasarımın hataları görülerek düzeltilebilir.
E
İhtiyaç duyulacak verilerin biraz daha detaylandırılması gereklidir. Hangi veri kümelerinin ne için kullanılacağı bu aşamada belirlenmelidir
Açıklama:
Mantıksal Tasarım Mantıksal tasarım aşaması adımlarında katmanların temsil özellikleri, ilişkiler ve konumsal veritabanı içindeki elemanların özellikleri tanımlanır. Konumsal veritabanının asıl tasarlandığı aşama mantıksal tasarım aşamasıdır. Veritabanının temeli, kapsamı, kullanılacak veriler ve bunlar arasındaki ilişkiler bu aşamada gözle görünür hâle gelir.
1. Mantıksal tasarımın ilk aşamasında veritabanının yapısı tablo şeklinde düzenlenir. Bu aşamada öznitelik alanları ve sütunların tipleri belirlenmelidir. Hazırlanacak tabloda öznitelik değer alanları, ilişkiler ve alt tipler de belirtilebilir. Öznitelik değer alanları için belirlenecek aralık ya da kodlar da tablo şeklinde gösterilebilir.
2. İkinci aşamada konumsal özellikler, konumsal ilişkiler ve veri kümelerinin bütünlük kuralları tanımlanır. Konumsal nesneler için topoloji kuralları belirlenerek veritabanının bütünlüğü sağlanabilir.
3. Bu aşamada her veri katmanı için sorumlular belirlenmelidir. Veri girişini yapacaklar, veri düzenlemesi yapacaklar teker teker belirlenmelidir.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 31

Konumsal nesnelerin birbirleriyle olan konumsal ilişkilerini belirlenen ölçülerde sınırlayan eleman aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne veri kümeleri
B
Topolojiler
C
Ağ veri kümeleri
D
Etiket
E
Çoklu Yama
Açıklama:
Topolojiler (Topologies): Topoloji, konumsal nesnelerin birbirleriyle olan konumsal ilişkilerini belirlenen ölçülerde sınırlar.

Soru 32

Yol orta çizgileri, kavşaklar ve dönüş kurallarından oluşan, dönüşler ise yön değiştirme hareketleri ile ilgili bilgileri depolayan eleman hangisidir?

Seçenekler

A
Topolojiler
B
Konumsal nesne veri kümeleri
C
Ağ veri kümeleri
D
Geometrik ağlar
E
Etiket
Açıklama:
Ağ veri kümeleri (Network Datasets): Ağ analizleri kapsamında ulaşım için geliştirilmiş özel bir ağ modelidir. Yol orta çizgileri, kavşaklar ve dönüş kurallarından oluşur. Yol ve kavşaklar veri kümesinin temel elemanlarıdır. Dönüşler ise yön değiştirme hareketleri ile ilgili bilgileri depolar.

Soru 33

Hizmet yönetiminde kullanılan, kendi içerisinde akış yönleri belirli olan şebekelerin analiz edilmesinde kullanılan eleman aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konumsal nesne veri kümeleri
B
Topolojiler
C
Ağ veri kümeleri
D
Geometrik ağlar
E
Etiket
Açıklama:
Geometrik ağlar (Geometric Networks): Geometrik ağlar ise hizmet yönetiminde kullanılan ağ modelleridir. Kendi içerisinde akış yönleri belirli olan şebekelerin analiz edilmesinde kullanılır.

Soru 34

Bir resmin veya bir fotoğrafın dijital ortama aktarılmış, piksellerden oluşan hâli olarak tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mozaik Veri Kümesi
B
Raster Veri
C
Raster Katalog
D
Replika
E
Konumsal Nesne Tablosu
Açıklama:
Raster veri, temelde bir resmin veya bir fotoğrafın dijital ortama aktarılmış, piksellerden oluşan hâlidir

Soru 35

Bir projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa hangi veritabanı türü tercih edilmelidir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı
B
Kişisel Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Tematik Veritabanı
Açıklama:
Dosya Konumsal Veritabanı (File Geodatabase) Söz konusu projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa dosya konumsal veritabanı tercih edilebilir.

Soru 36

Üzerinde çalışılacak veri kümesinin boyutları küçük ise tercih edilebilecek olan, veriler Microsoft Access dosyası olarak saklandığı konumsal veritabanı tipi hangisidir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı
B
Kişisel Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Raster Veri Kümeleri
Açıklama:
Kişisel Konumsal Veritabanı (Personal Geodatabase)
Üzerinde çalışılacak veri kümesinin boyutları küçük ise tercih edilebilecek konumsal veritabanı tipidir. Veriler Microsoft Access dosyası (.mdb uzantılı) olarak saklanır.

Soru 37

Sınırsız sayıda kullanıcı desteği veren ve binlerce kullanıcı aynı veritabanı üzerinde, aynı anda çalışmasına olanak sağlayan veritabanı tipi hangisidir?

Seçenekler

A
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
B
Kurumsal Konumsal Veritabanı
C
Dosya Konumsal Veritabanı
D
Geometrik Ağ
E
Kişisel Konumsal Veritabanı
Açıklama:
Kurumsal konumsal veritabanının en büyük avantajı, sınırsız sayıda kullanıcı desteği vermesidir. Proje üzerinde, o kurum veya kuruluşta çalışan tüm kullanıcılar çalışabilmektedir. Hatta bu kurum tüm ülke olarak düşünülecek olursa ülkenin her ilinde binlerce kullanıcı aynı veritabanı üzerinde, aynı anda çalışabilir.

Soru 38

Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Versiyonlama
B
Kontrol
C
Replikasyon
D
Düzenleme
E
Yedekleme
Açıklama:
Konumsal Veritabanında Replikasyon
Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemidir.

Soru 39

alt kuruma sadece veri görüntüleme izninin verildiği işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek yönlü replikasyon
B
Çift yönlü replikasyon
C
Konumsal versiyonlama
D
Uyumlu çalışma
E
Senkronizasyon
Açıklama:
Tek yönlü replikasyonda, alt kuruma sadece veri görüntüleme izni verilir.

Soru 40

Veritabanı tasarımının basamakları hangi seçenekte doğru sıra ile verilmiştir?

Seçenekler

A
Kavramsal Tasarım - Fiziksel Tasarım - Mantıksal Tasarım
B
Fiziksel Tasarım - Mantıksal Tasarım - Kavramsal Tasarım
C
Kavramsal Tasarım - Mantıksal Tasarım - Fiziksel Tasarım
D
Kavramsal Tasarım - Fiziksel Tasarım - Mantıksal Tasarım
E
Mantıksal Tasarım - Kavramsal Tasarım - Fiziksel Tasarım
Açıklama:
Konumsal veritabanı tasarım basamakları üç temel başlıkta gruplandırılabilir (Şekil 8.13).

Soru 41

Dünya’nın bütünü ya da bir bölümünün belirli bir ölçeğe göre küçültülerek bir
düzlem üzerinde temsil edilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Topografya
B
Harita
C
Ölçek
D
Coğrafi bilgi sistemi
E
Tablo
Açıklama:
Harita, Dünya’nın bütünü ya da bir bölümünün belirli bir ölçeğe göre küçültülerek bir düzlem üzerinde temsil edilmesidir. Haritalar ait olduğu bölge ile ilgili çeşitli bilgileri kullanıcıya aktarmaktadır. Bu nedenle de kullanım amaçlarına göre çeşitli türlerde haritalar oluşturulabilmektedir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi haritalar ve konumsal veri tabanlarıyla ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Haritalar tematik veri kümelerinin birleştirilmesiyle elde edilmektedir.
B
Konumsal veri tabanları haritalar gibi gerçek dünyayı temsil etmez.
C
Veri tabanları için hava fotoğrafı ya da uydu görüntüsü gibi görseller altlık olarak katman oluşturabilir.
D
Haritalarda tüm veriler, herhangi bir kümeye bağlı olmadan, tek başlarına da veritabanında bulunabilir.
E
Üst üste çakışan tematik harita katmanları aynı ölçek ve projeksiyon özelliklerine sahip olmalıdır.
Açıklama:
Konumsal veritabanındaki yollar, nehirler ya da binalar farklı veri kümeleri oluşturacak şekilde gruplanabilir. Üst üste çakışan tematik harita katmanları aynı ölçek ve projeksiyon özelliklerine sahip olmalıdır. Benzer şekilde konumsal veritabanındaki veri kümeleri de aynı konumsal referanslara sahip olmalıdır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi aynı geometrik temsile ve özniteliksel özelliklere sahip nesnelerin, aynı tablo içinde gruplanmasını sağlamaktadır?

Seçenekler

A
Öznellik değer alanları
B
İlişki tabloları
C
Aralık değer alanı
D
Alt tipler
E
Kodlanmış değer alanı
Açıklama:
Alt Tipler (Subtypes): Alt tipler aynı geometrik temsile ve özniteliksel özelliklere sahip nesnelerin, aynı tablo içinde gruplanmasını sağlamaktadır. Örneğin yollar otoyol, anayol, sokak gibi gruplara ayrılabilir. Alt tipler sayesinde bu farklı tipteki yol nesnesi aynı tablo içinde gruplanabilmektedir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılırlar?

Seçenekler

A
Etiket
B
Ölçüm
C
Çoklu yama
D
Geometrik ağlar
E
Ağ veri kümeleri
Açıklama:
oklu Yama (Multipatch): Üç boyutlu uzayda ayrı bir alan ve hacim kaplayan nesnelerin temsil edilmesinde kullanılırlar.

Soru 45

Bir raster dosyasının veritabanında tüm bantları ile birlikte tek parça hâlinde saklanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Raster veri kümeleri
B
Mozaik veri kümeleri
C
Raster katalog
D
Öznitelik olarak raster
E
Topolojiler
Açıklama:
Raster Veri Kümeleri: Bir raster dosyasının veritabanında tüm bantları ile birlikte tek parça hâlinde saklanmasına raster veri kümesi denilmektedir. CBS’de kullanılan raster veri modelinin temel yapısı veri kümesi şeklindedir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kişisel konumsal veri tabanıyla ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
Söz konusu projede veri boyutları büyük ancak kullanıcı sayısı bir ile sınırlıysa tercih edilir.
B
Üzerinde çalışılacak veri kümesinin boyutları küçük ise tercih edilebilecek konumsal veritabanı tipidir.
C
Veritabanı bir tek makine üzerinde kurulur.
D
İlişkisel veritabanı yapısına sahiptir.
E
Kurumsal olarak kullanım için özelleştirilmiş bir alt destek sağlar.
Açıklama:
Üzerinde çalışılacak veri kümesinin boyutları küçük ise tercih edilebilecek konumsal veritabanı tipidir. Veriler Microsoft Access dosyası (.mdb uzantılı) olarak saklanır. Bu veritabanı türünde her bir Microsoft Access dosyası için 250-500 MB’lık bir alan ayrılmıştır. Dolayısıyla kişisel konumsal veritabanı büyük projeler için uygun değildir.

Soru 47

Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konumsal Veritabanında Simgeleme
B
Konumsal Veritabanında Örnekleme
C
Konumsal Veritabanında Versiyonlama
D
Konumsal Veritabanında Replikasyon
E
Konumsal Veritabanında Katalog
Açıklama:
Konumsal Veritabanında Replikasyon
Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemidir. Oluşturulan kopyalar ana veritabanına bağlıdır. Yönetici istediği takdirde bunları senkronize edebilir. Oluşturulan kopyalar herhangi bir ağ yoluyla ana veritabanına bağlı olmak zorunda değildir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal, dosya ve kişisel konumsal veri tabanlarıyla ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Kurumsal konumsal veri tabanı Microsoft Access veri formatını destekler.
B
Dosya konumsal veri tabanı bulunduğu işletim sisteminin dosya sistem güvenliğini kullanır.
C
Kişisel konumsal veri tabanı her işletim sistemini destekler.
D
Kurumsal ve dosya konumsal veri tabanlarının ikisi de tek düzenleyici, birden çok görüntüleyici destekler.
E
Kişisel konumsal veri tabanı versiyonlama, replikasyon ve tarihsel arşivlemeyi destekler.
Açıklama:

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanı tasarımının son aşamasıdır?

Seçenekler

A
Kaynaksal tasarım
B
Kavramsal tasarım
C
Konumsal tasarım
D
Mantıksal tasarım
E
Fiziksel tasarım
Açıklama:
Fiziksel tasarım aşaması, konumsal veritabanı tasarımının son aşamasıdır. Yani sonuç ürünü olan veritabanının, oluşturularak işler hâle getirildiği aşama budur. Bu aşamada tasarım test edilir ve konumsal veritabanı kullanıcılara sunulduğunda oluşabilecek muhtemel sorunlar öngörülmeye çalışılır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi mantıksal tasarımla ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
Son aşama olarak, çalışan konumsal veritabanı tasarımının bir rapor hâline getirilmesi faydalı olacaktır.
B
İlk aşamasında çalışan bir prototip üretilir.
C
Üçüncü aşamada her bir verinin ölçeği ve konumsal temsilleri belirlenmelidir.
D
İlk aşamasında veritabanının yapısı tablo şeklinde düzenlenir.
E
İlk aşamada CBS için kullanılacak bilgi kaynakları tanımlanmalıdır.
Açıklama:
1. Mantıksal tasarımın ilk aşamasında veritabanının yapısı tablo şeklinde düzenlenir. Bu aşamada öznitelik alanları ve sütunların tipleri belirlenmelidir. Hazırlanacak tabloda öznitelik değer alanları, ilişkiler ve alt tipler de belirtilebilir. Öznitelik değer alanları için belirlenecek aralık ya da kodlar da tablo şeklinde gösterilebilir.
2. İkinci aşamada konumsal özellikler, konumsal ilişkiler ve veri kümelerinin bütünlük kuralları tanımlanır. Konumsal nesneler için topoloji kuralları belirlenerek veritabanının bütünlüğü sağlanabilir.
3. Bu aşamada her veri katmanı için sorumlular belirlenmelidir. Veri girişini yapacaklar, veri düzenlemesi yapacaklar teker teker belirlenmelidir.

Soru 51

Yanda verilen veri tabanı özelliklerinden bir olan "Boyutlar" hangi numara ile gösterilmektedir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi konumsal nesne tablolarının oluşum modellerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Multipoint
B
Multipatch
C
Station
D
Polygon
E
Dimension
Açıklama:
Konumsal nesne tabloları nokta (point), çizgi (line), poligon (polygon), çoklu nokta (multipoint), çoklu yama (multipatch), etiket (annotation) ve ölçüm (dimension) olarak oluşturulabilmektedir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi konumsal nesene tablolarına bağlanacak elemanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Öznitelik Değer Alanları
B
Topolojiler
C
Ağ veri kümeleri
D
Geometrik ağlar
E
Konumsal nesne veri kümeleri
Açıklama:
Konumsal nesne tablolarına bağlanacak elemanlar, tablolardan farklı olarak konumsal sorgu ve analizlerde esneklik sağlayacak elemanlardır. Bu elemanlar;
• Konumsal nesne veri kümeleri (Feature Datasets) • Topolojiler (Topologies) • Ağ veri kümeleri (Network Datasets) • Geometrik ağlar (Geometric Networks) • Etiket (Annotation) • Ölçüm (Dimension) • Çoklu Yama (Multipatch) olarak sıralanabilir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi "İçinde barındırdığı raster veri kümelerine tek bir veri kümesi gibi davranılmasını sağlar." ifadesini karşılayan veri kümesidir?

Seçenekler

A
Raster Veri Kümeleri
B
Öznitelik Olarak Raster
C
Raster Katalog
D
Mozaik Veri Kümeleri
E
Geometrik Ağlar
Açıklama:
Mozaik Veri Kümeleri (Mosaic Datasets): İçinde barındırdığı raster veri kümelerine tek bir veri kümesi gibi davranılmasını sağlar. Bu sayede bir analiz yapılırken birden fazla raster veri kümesi, tek bir veri kümesi olarak değerlendirilebilir.

Soru 55

"Microsoft Access" hangi veritabanı türüne bir örnektir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı
B
Kişisel Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Etiket Tabanlı Konumsal Veritabanı
Açıklama:
Microsoft Access, veritabanı motorunu, grafiksel kullanıcı arayüzünü ve yazılım araçlarını aynı paketin içinde birleştiren, Microsoft Corporation tarafından geliştirilen bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi "doğru olmayan bir tasarımla oluşturulan veritabanında" karşılaşılabilecek problemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Proje süresi uzayacak hatta projenin sonuçlanmama ihtimali doğacaktır.
B
CSB için kullanılacak kaynakların yanlış seçilmesine neden olur.
C
Gereksiz veri ise kapladığı yer sebebiyle veritabanının performansını etkileyecektir.
D
Veri organizasyonunda hatalara yol açar.
E
Karar vericileri yanlış yönlendirecek ve karar verme sürecine zarar verecektir.
Açıklama:
Doğal olarak herhangi bir tasarım yapılmadan da konumsal veritabanı ile istenilen sonuçlara ulaşılması mümkündür. Ancak tasarım aşamasından kaçınmak, beraberinde büyük riskler de getirecektir. Herhangi bir tasarım yapmadan ya da doğru olmayan bir tasarımla oluşturulacak veritabanı;
• Proje gereksinimlerini karşılamaz. Bu sebeple proje süresi uzayacak hatta projenin sonuçlanmama ihtimali doğacaktır.
• İhtiyaç duyulan veriler net şekilde bilinmediği için eksik ya da gereksiz veri toplanır. Eksik veri yapılan işleri yeniden ilk aşamaya döndürerek zaman kaybı yaratır. Gereksiz veri ise kapladığı yer sebebiyle veritabanının performansını etkileyecektir. Ayrıca gereksiz veri, veri toplama aşamasında da zaman kaybı yaratmış olacaktır.
Veri organizasyonunda hatalara yol açar. Toplanan veriler eksik ya da gereksiz olmasa bile bu verilerin organizasyonunda yapılacak hatalar benzer sonuçlara yol açacaktır.
• Yapılacak analizlerin hatalı olmasına yol açabilir. Bu da karar vericileri yanlış yönlendirecek ve karar verme sürecine zarar verecektir. Karar verme sürecinde oluşacak hatalar kuruma geri döndürülemeyecek zararlar verebilir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi "mantıksal tasarımın" basamaklarından biridir?

Seçenekler

A
CBS için kullanılacak bilgi kaynakları tanımlanmalıdır.
B
Hangi veri kümelerinin ne için kullanılacağı belirlenmelidir.
C
Her bir verinin ölçeği ve konumsal temsilleri belirlenmelidir.
D
Her bir verinin veri modelleriyle beraber, bir veya birden fazla coğrafi veri kümesi hâlinde düzenlenmesi gerekir.
E
Konumsal özellikler, konumsal ilişkiler ve veri kümelerinin bütünlük kuralları tanımlanır.
Açıklama:
1. Mantıksal tasarımın ilk aşamasında veritabanının yapısı tablo şeklinde düzenlenir. Bu aşamada öznitelik alanları ve sütunların tipleri belirlenmelidir. Hazırlanacak tabloda öznitelik değer alanları, ilişkiler ve alt tipler de belirtilebilir. Öznitelik değer alanları için belirlenecek aralık ya da kodlar da tablo şeklinde gösterilebilir.
2. İkinci aşamada konumsal özellikler, konumsal ilişkiler ve veri kümelerinin bütünlük kuralları tanımlanır. Konumsal nesneler için topoloji kuralları belirlenerek veritabanının bütünlüğü sağlanabilir.
3. Bu aşamada her veri katmanı için sorumlular belirlenmelidir. Veri girişini yapacaklar, veri düzenlemesi yapacaklar teker teker belirlenmelidir.
Diğer şıklar KAVRAMSAL tasarımın basamaklarıdır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi "UML"nin açıklamasıdır?

Seçenekler

A
Microsoft firması tarafından istenilen verilerin çeşitli şema ve diyagramlar ile görselleştirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir vektörel çizim yazılımıdır.
B
Yazılımların bir diyagram şeklinde ifade edilmesi için oluşturulmuş bir modelleme dilidir.
C
İnternet sitelerinde kullanıcı ile sunucu arasındaki iletişimi, arka planda çalışan yazılımlar ile sağlayan grafik tasarımı ile renklendirilmiş görsel yönlendirme birimidir.
D
Veritabanı motorunu, grafiksel kullanıcı arayüzünü ve yazılım araçlarını aynı paketin içinde birleştiren, Microsoft Corporation tarafından geliştirilen bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir.
E
Veritabanı sahibi tarafından veritabanının bir bölümünün veya tamamının birebir kopyalanarak kullanıma açılması işlemidir.
Açıklama:
UML (Unified Modelling Language) yani birleşik modelleme dili, yazılımların bir diyagram şeklinde ifade edilmesi için oluşturulmuş bir modelleme dilidir (Kaynak: http://bidb.itu. edu.tr).

Soru 59

Yandaki akış şeması hangi tür konumsal veritabanını göstermektedir?

Seçenekler

A
Dosya Konumsal Veritabanı
B
Kişisel Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Ulusal Konumsal Veritabanı
Açıklama:

Soru 60

Veritabanı replikasyonu ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Dosya, kişisel ve kurumsal veritabanı tiplerinin hepsinde kullanılamaz.
B
Çift yönlü replikasyonda hem üst kademeki kurum hem de alt kademedeki kurum veritabanı üzerinde değişiklik yapamaz.
C
Konumsal veritabanında replikasyon işlemi, veritabanı tipine bağlıdır.
D
Tek yönlü replikasyonda alt kademedeki kurum güncelleme yapamaz.
E
Replikasyonun uygulanacağı tür işlem sırasında belirlenemez.
Açıklama:
Replikasyon, tek ya da çift yönlü olarak uygulanabilir. Replikasyonun uygulanacağı tür yönetici tarafından işlem sırasında belirlenir. Tek yönlü replikasyonda, alt kuruma sadece veri görüntüleme izni verilir. Bu durumda alt kademedeki kurum yalnızca ana veritabanında yapılan güncellemeleri görebilir. Alt kademedeki kurum güncelleme yapamaz. Çift yönlü replikasyonda ise senkronizasyon çift yönlüdür. Bu durumda hem üst kademeki kurum hem de alt kademedeki kurum veritabanı üzerinde değişiklik yapabilir (Şekil 8.11). Konumsal veritabanında replikasyon işlemi, veritabanı tipinden bağımsızdır. Dosya, kişisel ve kurumsal veritabanı tiplerinin hepsinde kullanılabilir (Zeiler ve Murphy, 2010).

Soru 61

Konumsal veritabanını oluşturan kümelerin birbiriyle ilişkilendirilmesini sağlayan şeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Anahtar
B
Şifre
C
Zincir
D
Tablo
E
Nesne
Açıklama:
Tanımı yapılan şeye anahtar denir. Anahtarlarla tablolar, konumsal nesne tabloları ve raster veri kümeleri birbirleriyle ilintilendirilir.

Soru 62

Aynı konumsal referanslara sahip ve aralarında coğrafi ilişkiler olan konumsal nesne tablolarını bir arada tutan kümelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Topolojiler
B
Etiket
C
Konumsal Nesne Veri Kümesi
D
Çoklu Yama
E
Ağ Veri Kümesi
Açıklama:
Tanımı yapılan konumsal nesne veri kümesi (feature dataset)dir.

Soru 63

İller hangi katman türüyle gösterilmeye uygundur?

Seçenekler

A
Nokta
B
Çizgi
C
Poligon
D
Yama
E
Çember
Açıklama:
Şehirler, binalar gibi sınırları belirli nesneler poligonlarla gösterime uygundur. Nehir, karayolu, akarsular ise çizgilerle gösterilir.

Soru 64

Üç boyutlu uzayda ayrı bir hacim ve alan kaplayan nesneler neyle temsil edilir?

Seçenekler

A
Geometrik Ağlar
B
Çoklu Yama
C
Etiket
D
Topolojiler
E
Ölçüm
Açıklama:
Bu tür nesneler çoklu yamayla gösterilir.

Soru 65

  1. Dosya Konumsal Veritabanı
  2. Kişisel Konumsal Veritabanı
  3. Kurumsal Konumsal Veritabanı
  4. Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
  5. Genel Konumsal Veritabanı
Yukarıdakilerden hangileri konumsal veritabanı çeşitleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II, III ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Genel Konumsal Veritabanı gibi bir tür bulunmamaktadır.

Soru 66

Bir projede veri boyutları büyük fakat tek kullanıcı varsa aşağıdaki veri tabanı türlerinden hangisinin tercih edilmesi daha isabetli olur?

Seçenekler

A
Kişisel Konumsal Veritabanı
B
Dosya Konumsal Veritabanı
C
Kurumsal Konumsal Veritabanı
D
Web Tabanlı Konumsal Veritabanı
E
Çoklu Konumsal Veritabanıi
Açıklama:
Veri boyutu büyük ve tek kullanıcı varsa en uygun olanı dosya konumsal veritabanıdır. Kişisel konumsal veritabanı da tek kullanıcı için uygundur fakat veri boyutu küçük olduğunda tercih edilmelidir. Diğer sayılan veri tabanları ise çok sayıda kullanıcı olması halinde uygundur.

Soru 67

Kurumsal konumsal veritabanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Oracle gibi veri tabanı yönetim sistemleri ile uyumlu çalışır
B
Tüm işletim sistemlerinde kullanılabilir
C
İlişkisel veritabanı yapısı ile oluşturulur
D
Veri tekrarı gibi sorunlara yol açmaz
E
Kullanıcı sayısı sınırlıdır
Açıklama:
Kurumsal konumsal veritabanında kullanıcı sayısı sınırsızdır. Bu nedenle cevap E'dir.

Soru 68

Versiyonlama işlemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
  1. Versiyonlama yönteminde yönetici, kullanıcılara veritabanı yönetim sistemi üzerinden düzenleme izni verebilir.
  2. Kullanıcı tarafından yapılan düzenlemeler eş zamanlı olarak veritabanına kaydolmaz.
  3. İzinli kullanıcının yapacağı değişiklikler ayrıca oluşturulan tablolarda ana veriden farklı olarak tutulur.
  4. Farklı kullanıcılar tarafından yapılan değişiklikler, yönetici onayından geçtikten sonra veritabanına kaydedilir.
  5. Her kullanıcı adına oluşturulan bu ek tablolara replika adı verilir.

Seçenekler

A
II, III, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
I, II, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Her kullanıcı adına oluşturulan bu ek tablolara replika değil versiyon adı verilir. Bu nedenle V nolu ifade yanlış, diğerleri doğrudur.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi konumsal veritabanı tasarımının ilk adımıdır?

Seçenekler

A
Görsel tasarım
B
Fiziksel tasarım
C
Matematiksel tasarım
D
Kavramsal tasarım
E
Mantıksal tasarım
Açıklama:
Sırasıyla üç adet tasarım aşaması vardır: kavramsal, mantıksal ve fiziksel tasarım. İlk aşama kavramsal tasarımdır. Görsel ve matematiksel tasarım aşamaları ise bulunmamaktadır. Bu nedenle cevap D'dir.

Soru 70

Kavramsal tasarım aşamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Prototip bu aşamada üretilir.
B
CBS için kullanılacak bilgi kaynakları bu aşamada tanımlanır.
C
Hangi veri kümelerinin ne için kullanılacağı bu aşamada belirlenir.
D
Her bir verinin ölçeği bu aşamada belirlenir.
E
Konumsal nesnelerin vektör tipleri bu aşamada belirlenir.
Açıklama:
Prototip son aşama olan fiziksel tasarım aşamasında üretilir. Bu nedenle cevap A'dır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.