Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları II - Coğrafi Bilgi Sistemleri

Ünite 1

Soru 1

I. Günümüzde insanların yaşam süreleri eskiye nazaran uzamasının en önemli nedeni kamu sağlığı alanındaki çalışmaların iyileştirilmesidir.
II. Doğadaki bazı element ve minerallerle temaslı olmanın ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı bilinmektedir.
III. Kurak iklime sahip bölgelerde yaşayan insanlarda romatizmal hastalıklar yaygın şekilde görülmektedir.
IV. Doğanın kirlenmesi de ekosisteme zarar vermekte ve bulaşıcı hastalıkları arttırmaktadır.
Sağlığı etkileyen doğal ve beşeri koşularla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 4. sayfasında verilen bilgiye göre, romatizma hastalığı kurak bölgelerde değil, nemli bölgelerde daha çok görülür. Bu nedenle III no'lu ifade yanlıştır. Diğer ifadeler doğru olduğu için çözüm D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Çevreyle ilgili mekân birimlerinin hastalıkların özelliklerini belirleyen etken/etkenleri etiyolojik (neden bilimsel) bir görüşle saptayan, çeşitli hastalıkların yayılış alanlarını ve salgınları haritalayan uzmanlık dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık coğrafyası

Tıbbi coğrafya

Küresel coğrafya

Geomatik

Kültürel coğrafya

Açıklama:

Kitabımızın 7. sayfasında verilen tanıma göre çözüm B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Sağlık coğrafyası, “yerin” insanların sağlığında oynadığı rolle ilgilenmektedir.
II. Sağlık coğrafyacıları tarafından yapılan araştırmalar, sosyal bilimlere ve sağlık disiplinlerine de katkıda bulunur.
III. Küresel sağlık, dünyada herkesin nerede olursa olsun sağlık hizmetlerinden eşit derecede yararlanabilmesi kaygısını taşıyan araştırmacıların kullandığı ortak disiplindir.
Sağlık coğrafyası ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Kitabımızın 7. sayfasında "dünyada herkesin nerede olursa olsun sağlık hizmetlerinden eşit derecede yararlanabilmesi kaygısını taşıyan araştırmacıların kullandığı ortak disiplin" olarak tanımlanan terim "küresel sağlık" değil, "sağlık coğrafyası"dır. Buna göre III no'lu ifade yanlıştır. Diğer ifadeler doğru olduğu için çözüm C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi sağlık coğrafyasının geleneksel tıp coğrafyasından ayrıldığı noktalardan biridir?

Kültürel coğrafya merkezde olmak şartıyla bölgesel ve kültürel çevre gibi kültür coğrafyasının ana konularının yeni sağlık coğrafyasının çalışma alanına girmesi

1990’lara kadar yapılan tıbbi coğrafya çalışmalarının modern sağlık coğrafyasının temellerini oluşturması

Tıp bilimi ile coğrafya biliminin karşılıklı alışverişi ile özellikle halk sağlığı alanında önemli gelişmeler kaydedilmesi

Epidemilerde coğrafi özelliklerin öneminin kavranmasıyla sağlık ve coğrafya ilişkisinin net bir şekilde ortaya çıkması

Çevrenin beşerî ve ekonomik özelliklerinin doğal çevre ile insanlar ve toplumlar arasındaki bağlantıyı oluşturması

Açıklama:

Kitabımızın 8. sayfasında sağlık coğrafyasının tıbbi coğrafyadan farklılık gösterdiği noktalara değinilmektedir. A seçeneğinde verilen bilgi bunlardan biridir. Diğerleri konuyla ilişkili değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Türkiye'de orman içi ve çevresi köylerde yabani mantar yeme alışkanlığının ve buna bağlı zehirlenmelerin yaygın olduğu gerçeğine dayanarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?

Orman içi ve çevresi köylerde polenlere bağlı olarak alerjik sağlık sorunları gelişebilir.

Zehirlenme olguları Türkiye genelinde ilçelere göre farklı dağılımlar gösterir.

İnsanların eğitim düzeyi, zehirlenme gibi sağlık problemlerine karşı önlem alabilme başarısını etkiler.

Türkiye’de mantar zehirlenmesine bağlı vaka sayıları her geçen gün artmaktadır.

İnsan yerleşmelerinin doğal çevre içindeki konumu sağlık problemlerine yol açan bitkisel kaynaklarla teması artırabilir.

Açıklama:

Kitabımızın 8. sayfasındaki "Çanakkale İlindeki Bitkisel Kaynaklı Sağlık Risklerinin Değerlendirilmesi" başlıklı okuma parçası dikkatle incelenirse, bu parçada insan yerleşmelerinin doğal çevre içindeki konumunun sağlık problemlerine yol açan bitkisel kaynaklarla teması artırabileceği gerçeğine değindiği görülür. Buna göre yanıt E seçeneğidir. Diğer seçenekteki bilgiler soruya dayanarak ulaşılacak çıkarımlar değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Nüfusun sağlık özellikleri ile hem beşerî hem de fiziki çevrenin özellikleri arasındaki ilişkilerin anlaşılmasına ve hastalıkları önleme, daha iyi sağlık hizmetlerini planlama gibi sağlık konularıyla ilgili olan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Mekansal modelleme

Küresel navigasyon sistemleri

Coğrafi bilgi sistemleri

Jeodezi

Sağlık geomatiği

Açıklama:

Kitabımızın 10. sayfasında tanımlanan bu bilim dalı E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Bulaşıcı ve süreğen (müzmin) hastalıkları belirlenmesi ve izlenmesi
II. Tedavi edici ve önleyici bakıma ihtiyaç duyan nüfusun belirlenmesi
III. Önleyici planlama ve hedeflerin belirlenmesi
IV. Geleneksel tıp uygulamalarının coğrafi bölgelere göre dağılımının ortaya konması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanım alanlarını belirtir?

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlar kitabımızın 11. sayfasında detaylı olarak tanımlanmıştır. I, II ve III no'lu ifadeler buna uygunken IV no'lu ifade CBS'nin coğrafi epidemiyolojide kullanıldığı alanlar arasında yer almaz. Buna göre çözüm D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

I. Ölüm oranları haritalarının temel hedefleri, hastalık nedenlerine yönelik hipotezlerin genellenmesinde görselleştirmeyi sağlamaktır.
II. Ölüm verileri Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TÜİK) derlenmektedir.
III. Kaza yaralanmaları ve intiharlar “ölüme neden olan doğal etkenler” olarak sınıflandırılan ölüm verileridir.
IV. Süreğen hastalıklar, “ölüme neden olan dış etkenler” olarak sınıflandırılan ölüm verileridir.
Ölüm oranı haritalarıyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 16. sayfasında verilen bilgiye göre, kaza yaralanmaları, intiharlar “ölüme neden olan dış etkenler”; süreğen hastalıklar ise “ölüme neden olan doğal etkenler” olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre sorudaki III ve IV no'lu ifadeler yanlıştır. Sorunun çözümü C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden kişinin sağlığını korumak, daha sağlıklı olmak veya tıbbi tedavi görmek amacıyla seyahat etmesine ne ad verilir?

Wellness ve SPA Turizmi

Sağlık Turizmi

İleri Yaş Turizmi

Engelli Turizmi

Termal Turizm

Açıklama:

Kitabımızın 19. sayfasında verilen tanıma göre çözüm B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi mekânsal karar destek sisteminin en önemli bileşenleri arasında yer almaz?

insancıllık

ortofotografi

taşıma

nüfus

altyapı

Açıklama:

Kitabımızın 22. sayfasında verilen bilgiye göre, A seçeneği haricindeki tüm seçenekler mekânsal karar destek sisteminin en önemli bileşenleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki terimlerden hangisi, "dünyada birden fazla ülkede veya kıtada etkili olan salgın hastalık" tır.

Epidemi

Pandemi

Geomatik

Jeodezi

Epidemiyoloji

Açıklama:

Pandemi: Dünyada birden fazla ülkede veya kıtada etkili olan salgın hastalıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki şıklardan hangisi, coğrafi epidemiyolojide çalışılan konulardan değildir?

Salgın hastalıklar

Kanser hastalıkları

Ölüm oranları

Müzmin (kronik / süreğen hastalıklar)

Sağlık koşullarını iyileştirme

Açıklama:

Coğrafi epidemiyolojide çalışılan konular şu şekilde sınıflandırılabilir:
• Salgın hastalıklar
• Müzmin (kronik / süreğen hastalıklar)
• Kanser hastalıkları
• Ölüm oranları

Doğru Cevap: E

Soru 13

I. Hastalıkları ve belirtilerini sınıflandırma
II. Zaman ve mekân içinde hastalık tekrarı
III. Salgınların öngörülmesi
Yukarıdakilerden hangileri coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlar olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlar şu şekilde sıralanabilir:
hastalıkları ve belirtilerini sınıflandırma
zaman ve mekân içinde hastalık tekrarı
salgınların öngörülmesi

Doğru Cevap: E

Soru 14

"İnsan sağlığına yararlı mineralli sular ile çamurların; çevre ve iklim faktörleri etkisi ile uzman veya doktor denetiminde, fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, gibi destek tedavilerle koordineli ve kür olarak uygulanmasına......."
Aşağıdaki şıklardan hangisi yapılan açıklamanın başlığı olabilir?

Termal Turizm

Tıp (Medikal) Turizm

Wellness ve SPA Turizmi

İleri Yaş Turizmi

Engelli Turizmi

Açıklama:

İnsan sağlığına yararlı mineralli termal sular ile çamurların; çevre ve iklim faktörleri etkisi ile uzman veya doktor denetiminde, fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, diyet gibi destek tedavilerle koordineli kür uygulamalarına termalizm, bu turizm hareketine de termal turizm denir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdaki şıklardan hangisi mekânsal karar destek sisteminin önemli bileşenlerinden değildir?

Uygun rota

Ortofotografi,

Taşıma

Altyapı

Nüfus

Açıklama:

Mekânsal karar destek sisteminin en önemli bileşenleri;
• ortofotografi,
• taşıma,
• altyapı,
• nüfus

Doğru Cevap: A

Soru 16

Dünya Sağlık Örgütü'nün "sağlık" tanımlamasına aşağıdakilerden hangisi ait değildir?

Fiziksel iyi olma hali

Ruhsal iyi olma hali

Doğru beslenme

Sakatlık veya hastalığın yokluğu

Sosyal bakımdan iyi olma

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü sağlığı,
“Sakatlık veya hastalığın yokluğu, aynı zamanda fiziksel, ruhsal ve sosyal bakımdan iyi olma hâlidir.”
şeklinde tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

• Hastalıklarda önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya
• Ulusal ve yerleşim birimine göre sağlık düzeyinin izlenmesine
• Sosyo sağlık göstergelerinin betimlenmesi ve açıklanmasına
Yukarıdaki şıklar CBS'nin hangi alanına aittir?

Sağlık Coğrafyası

Tıbbi Coğrafya

Ölüm Oranı Atlası

Salgın Hastalıklarda

Kronik Hastalıklarda

Açıklama:

Ölüm oranları haritalarının temel hedefleri
• hastalıklarda önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya
• ulusal ve yerleşim birimine göre sağlık düzeyinin izlenmesine
• sosyo sağlık göstergelerinin betimlenmesi ve açıklanmasına

Doğru Cevap: C

Soru 18

I Standart Sapma
II Doğal Kırılımlar
III Çeyreklikler
Yukarıdaki şıklardan hangileri "Ölüm oranları haritalarında kullanılan yöntemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

Ölüm oranı çalışmalarında harita aralıkları standart sapma, doğal
kırılımlar ve çeyreklikler olmak üzere 3 yöntem öne çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Katılımcıların uzak mesafelerde olduğu
durumlarda elektronik bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak sağlık hizmetlerini temin etmek ve desteklemek;
Yukarıdaki açıklama hangi terimi anlatmaktadır?

Sağlık Turizmi

Standart Sapma

Mekânsal karar destek sistemi

Teletıp

Coğrafi Epidemiyoloji

Açıklama:

Teletıp, katılımcıların uzak mesafelerde olduğu
durumlarda elektronik bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak sağlık hizmetlerini temin
etmek ve desteklemek olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Sağlık hizmetlerinin kaliteli kabul edilmesi için gerekli olan şartlardan biri kabul edilen "verimlilik", aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Olağan bakım koşulları altında nüfusta amaçlanan faydaların elde edilmesi

En düşük maliyette en büyük faydanın sağlanması

Hizmet alıcı ve hizmet sağlayıcı için insani değerlere uygun olması

Hizmetlerden yararlanma ihtimali olan herkesin bu hizmetlere ulaşmasının
sağlanması ve kullanılabilirliği

Kişinin bildirdiği öznel erişim boyutlarını açıklar

Açıklama:

Verimlilik: En düşük maliyette en büyük faydanın sağlanması

Doğru Cevap: B

Soru 21

Asbest ve eriyonit minerallerinin çevrede bulunması ya da içme suyunda arsenik, uranyum konsantrasyon miktarlarının fazla olması aşağıdakilerden hangisi nedeniyle insan sağlığını etkiler?

Doğru beslenememe

Sağlıklı yaşam konusunda bilinçli olmama

Doğadaki bazı element ve mineraller ile temaslı olma

İklim şartları

Kültürel inanışlar

Açıklama:

Sağlığı Etkileyen Doğal ve Beşeri Koşullar
Doğadaki bazı element ve minerallerle temaslı olmanın ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı bilinmektedir. Örneğin; asbest ve eriyonit minerallerinin çevrede bulunması, içme suyunda arsenik, uranyum konsantrasyon miktarlarının fazla olması insan sağlığını etkilemektedir. Eriyonit mineralinin doğrudan veya dolaylı yollardan vücuda alınması sonucu akciğer zarı kanseri (mezotelyoma) hastalığı ortaya çıkmaktadır ve tedavisi henüz bulunmamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri sağlık coğrafyasını en doğru şekilde açıklamaktadır?

Sadece III

I-II

II-III

I-III

I-II-II

Açıklama:

Günümüz bilim dünyasında bilim dallarının sınırları genişlemiş ve farklı bilim dalları arasındaki ortak çalışmalarla birçok soruna çözüm bulunmuştur. Tıp bilimi ile coğrafya biliminin karşılıklı alışverişi ile de özellikle halk sağlığı alanında önemli gelişmeler kaydedilmektedir. Sağlık coğrafyası, “yerin” insanların sağlığında oynadığı rolle ilgilenmektedir. Sağlık coğrafyası; doğal ortam ve insan etkileşimi sonucunda coğrafi ortamda meydana gelen hastalıkların yeryüzündeki dağılışlarını, ortaya çıkış nedenlerini, etkiledikleri nüfus miktarını ve yürütülen sağlık hizmetlerini bir sentez hâlinde ele alan sosyal coğrafya dalıdır (Özçağlar, 2003). II. madde dışındaki diğer maddeler doğrudur. II. madde çok genel olarak sağlık tanımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri sağlık coğrafyasının tıbbi coğrafyadan farklılık gösterdiği durumlardandır?

I-II

I-II-III

I-III

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

IV. madde dışındaki tüm maddeler doğrudur. 1990’lara kadar yapılan tıbbi coğrafya çalışmaları modern sağlık coğrafyasının temellerini oluşturmuştur. Çalışmalar değerli olmakla birlikte insani ve sosyal bilimler açısından eksiklikler taşıdığı tartışılmıştır. 1990’ların sonuna doğru sağlık, hastalık, yer ve mekânın karmaşık yapısı ve ilişkisi daha fazla anlaşılmaya çalışılmıştır. Güncel çalışmalarda “hastalığı biyolojik bir olgu olarak gören biyotıp modeli”nin yerini “sağlığın sosyal modeli” almaya başlamıştır. Bu durum tamamen bir yaklaşım farklılığını göstermektedir. Sağlık coğrafyası, tıbbi coğrafyadan şu yönleriyle farklılık göstermektedir (Özdoğan, 2020);

Kültürel coğrafya merkezde olmak şartıyla bölgesel ve kültürel çevre gibi kültür coğrafyasının ana konularının yeni sağlık coğrafyasının çalışma alanına girmesi,
Tıbbi coğrafyadan sağlık coğrafyasına geçişi sağlayan ikinci boyut sağlık ve mekân arasındaki verilerin çok daha anlamlı teorilerle kullanılması,
Sağlık coğrafyası çalışmalarında sağlık eşitsizliklerine, bu farklılıklara ilişkin sistematik yetersizliklere ve onları şekillendiren veya bunlara neden olan güçlere yönelik eleştirel bir bakış açısı eğilimi bulunması.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlardan biri değildir?

Hastalıkları ve belirtilerini sınıflandırma

Potansiyel kirlilik noktalarını belirleme

Bulaşıcı ve müzmin hastalıkları belirleme

Salgınların öngörülmesi

Salgın hastalıklara yönelik aşı geliştirme

Açıklama:

Coğrafi Epidemiyoloji Alanında CBS
Coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlar aşağıda sıralanabilir. Bu alanlar içinde Salgın hastalıklara yönelik aşı geliştirme yoktur. Doğru yanıt E.

Hastalıkları ve belirtilerini sınıflandırma,

Potansiyel kirlilik noktalarını belirleme

Potansiyel kirlilik hatlarıyla hastalıklar arasında ilişki kurma

Zaman ve mekân içinde hastalık tekrarı

Hastalık süreçlerinin zaman içindeki değişimi

Hastalıkların mekansal kümelenmelerinin tespit etme

Bulaşıcı ve süreğen (müzmin) hastalıkların belirleme ve izleme

Yaşam şartlarını etkileyen her türlü faktörün dağılışını ortaya koymak

Önemli risklerin tanımlama,

Hastalıklara ilişkin politika ve planların analiz etme

Kaynakların dağılımı ve ulaşılabilirliğinin (sağlık hizmetleri) değerlendirilmesi

Önleyici planlama ve hedeflerin belirlenmesi,

Salgınların öngörülmesi,

Hastalıklara müdahalelerin izlenmesi

Gözaltında tutulacak hassas yerlerin tahmin edilmesi

Sağlık koşullarını iyileştirme

Tedavi edici ve önleyici bakıma ihtiyaç duyan nüfusu belirleme

Nispeten daha fazla hastalık ve ölüm riski gösteren nüfus gruplarını veya coğrafi bölgeleri tanımlama

Yerel, şehirsel ya da ülkesel boyutta değerlendirme ve kıyaslamalar yapılabilmesini sağlama

Eldeki veriler ile veri olmayan alanları aradeğer kestirim yapılarak tahminde bulunma

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri CBS’nin kanser hastalığındaki kullanım alanları arasında yer almaktadır?

II-III-IV

I-II-IV

I-IV

II-III

II-IV

Açıklama:

Kanser Hastalıklarında CBS
CBS’nin kanser hastalığındaki kullanım alanları şu şekilde sıralanabilir. Bu kullanım alanları arasında dünya üzerinde ortaya çıkan bir hastalığı gün gün her bölgede takip etmek yoktur. I dışındaki diğer maddeler doğrudur.

Kanser türlerinin konumsal olarak dağılışını göstermek
Kansere etki edebilecek (maden, gelir düzeyi, doğal yapı, beslenme alışkanlığı, hava kirliliği, vs.) koşulları ortaya koyarak kanser ile ilişkilendirmek
Kanser ölümleri ile kanserden iyileşen hastaların dağılışını ortaya koyan haritalar yapabilmek
Geçmişten günümüze kanserin seyrini ortaya koyarak değişim analizi yapabilmek

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri nedenlerine göre ölümlerin coğrafi dokusunun ortaya konmasının sağladığı yararlar arasında sayılabilir?

I-II

II-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Ölüm Oranı Atlaslarında CBS
Nedenlerine göre ölümlerin coğrafi dokusunun ortaya konması,

çeşitli coğrafi düzeylerde yaklaşık değerlere sahip alanları görmeye,
aynı orana sahip alanların sınırlarını belirlemeye
geniş coğrafi dokuda bölgesel oranları kıyaslamaya
hastalıklarda önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya
ulusal ve yerleşim birimine göre sağlık düzeyinin izlenmesine
sosyo sağlık göstergelerinin betimlenmesi ve açıklanmasına

olanak vermektedir. Bu nedenle verilen tüm maddeler doğrudur. Doğru yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin kaliteli kabul edilmesi için taşıması gerekli şartlardan biri değildir?

Etkililik

Kabul edilebilirlik ve insancıllık

Güvenirlilik

Eşitlik ve erişebilirlik

Verimlilik

Açıklama:

Sağlık Hizmetleri Coğrafyası Alanında CBS
Sağlık hizmetlerinin kaliteli kabul edilmesi için şu şartları taşıması gerektiği söylenebilir;

Etkililik: Olağan bakım koşulları altında nüfusta amaçlanan faydaların elde edilmesi
Kabul edilebilirlik ve insancıllık: Hizmet alıcı ve hizmet sağlayıcı için insani değerlere uygun olması
Eşitlik ve erişilebilirlik: Hizmetlerden yararlanma ihtimali olan herkesin bu hizmetlere ulaşmasının sağlanması ve kullanılabilirliği
Verimlilik: En düşük maliyette en büyük faydanın sağlanması

Görüldüğü gibi güvenirlilik bu şartlar arasında yoktur. Doğru yanıt C.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi katılımcıların uzak mesafelerde olduğu durumlarda elektronik bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak sağlık hizmetlerini temin etmek ve desteklemek olarak tanımlanan bir uygulamadır?

Zoom

Sorgulama

Aile Hekimliği

Teletıp

Yapay zeka

Açıklama:

Sağlık Hizmetleri Coğrafyası Alanında CBS
Katılımcıların uzak mesafelerde olduğu durumlarda elektronik bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak sağlık hizmetlerini temin etmek ve desteklemek olarak tanımlanan uygulama teletıp uygulamasıdır. Teletıp çoğunlukla hasta ve yerel birinci basamak sağlık hizmeti veren kişi ile uzakta bulunan uzman arasında etkileşimli video müzakere şeklinde uygulanmaktadır. Teknolojinin bu şekilde uygulanmasıyla tıbbi bakım sistemlerinin coğrafi olarak yeniden yapılandırılması süreci başlamıştır. Teletıp; tıbbi bakımın coğrafyasına etkileri, uzmanlaşmış tedavilere erişimi ve zaman ile mekânı yeniden şekillendirmektedir. Başka bir ifade ile teletıp ile tıbbi bakım topluluk ve yerlerinin yeniden yapılandırılması, tıbbi bakımın bölgeselleşmesinin ve küresel tedavi sistemlerinin yeni bir yön kazanmasını harekete geçirecektir (Cutchin, 2002). Teletıp ile geleneksel tedavi bölgelerine görsel tedavi bölgeleri eklenecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi mekânsal karar destek sisteminin önemli bileşenlerinden biri değildir?

Ortofotografi

Taşıma

Alt yapı

Otopark

Nüfus

Açıklama:

Mekânsal Karar Destek Sistemi Olarak CBS
Mekânsal karar destek sisteminin en önemli bileşenleri; ortofotografi, taşıma, altyapı, nüfus ve acil durum hizmetlerine ait verilerdir. Otopark bu bileşenlerden biri değildir. Doğru yanıt D.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Sağlık planlamalarında mekânsal karar destek sistemi olarak CBS kullanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri örnek olarak verilebilir?

II, III

I, IV,

I, III

I, III, IV,

I-II-III

Açıklama:

Mekânsal Karar Destek Sistemi Olarak CBS
Verilen maddelerden II. hariç diğerleri doğrudur. II. maddede güvenirlikten ziyade ulaşılabilirlik ele alınmalıdır. Sağlık planlamalarında mekânsal karar destek sistemi olarak CBS kullanımına ilişkin aşağıdaki örnekler verilebilir;

Nüfus yoğunluğu ve sağlık kuruluşu sayısının karşılaştırılması,
Sağlık kuruluşlarına ulaşılabilirlik,
Okul, cami, devlet kurumları, iş yerleri gibi farklı yaşam alanlarıyla sağlık kuruluşlarını bir arada gözlemleme,
Bulunulan konumdan sağlık kuruluşuna en uygun rotayı belirleme,
Trafik durumuna göre ambulans erişimini tespit etme gibi.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın sağlık çalışmalarında kullanılmasına ilk örneklerden biridir?

Kızamık hastalığının Avrupadan Asyaya yayılım harikasının çıkarılması

Sarıhumma hastalığının rotasının belirlenmesi

Kuduz hastalığının rotasının belirlenmesi

Covid 19 un yayılım haritasının çıkarılması

Koleranın iyileşme harikasının oluşturulması

Açıklama:

1788’de sarıhumma hastalığının yayılma rotasını belirten haritaların yapılması, yine 1820’li yıllarda Hindistan’da başlayıp Avrupa ve Asya ile Kuzey Amerika’ya kadar hızla yayılan koleranın görüldüğü yer ve tarihleri gösteren haritaların yapılması coğrafyanın sağlık çalışmalarında kullanılmasına ilişkin ilk örneklerdendir (Küçük, 2020).

Doğru Cevap: B

Soru 32

"Sağlık konusunda çalışan araştırmacıların, hastalıkların ............................................. belirlemeleri önemlidir çünkü dünyanın farklı yerlerinde farklı koşullar canlıların sağlığını etkilemektedir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi cümlecik gelmelidir?

nasıl ortaya çıktığını

neden o bölgede görüldüğünü

konumsal olarak nerede görüldüğünü

hangi koşullarda bulaştığını

nasıl iyileştirileceğini

Açıklama:

Günümüzde insanların yaşam süreleri eskiye nazaran uzamıştır. Bunun en önemli nedeni kamu sağlığı alanındaki çalışmaların iyileştirilmesidir. Doğru beslenme ve sağlıklı yaşam konusunda toplumun bilinçlendirilmesi ile enfeksiyonel ve bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemeye yönelik gerçekleştirilen çabaların bunda etkisi şüphesiz çoktur.
Sağlık konusunda çalışan araştırmacıların, hastalıkların konumsal olarak nerede görüldüğünü belirlemeleri önemlidir çünkü dünyanın farklı yerlerinde farklı koşullar canlıların sağlığını etkilemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Belirli bir coğrafi alanda nüfusun çoğunu etkileyen hastalığa ne ad verilir?

Pandemi

Popülasyon

Salgın

Epidemi

Makro salgın

Açıklama:

Epidemi: Belirli bir coğrafi alanda nüfusun çoğunu etkileyen salgın hastalıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri "sağlık coğrafyası"nın, tıbbi coğrafyadan farklılıklarındandır?
I) Kültürel coğrafya merkezde olmak şartıyla bölgesel ve kültürel çevre gibi kültür coğrafyasının ana konularının yeni sağlık coğrafyasının çalışma alanına girmesi
II) Tıbbi coğrafyadan sağlık coğrafyasına geçişi sağlayan ikinci boyut sağlık ve mekân arasındaki verilerin çok daha anlamlı teorilerle kullanılması
III) Sağlığı anlamada “yer” kavramının ortaya çıkışı ile yeni araştırmaların yapılması
IV) Sosyokültürel özelliklerin kabul görmesi nedeniyle sağlık coğrafyasının geliştirme çabalarının olması
V) Sağlık coğrafyası çalışmalarında sağlık eşitsizliklerine, bu farklılıklara ilişkin sistematik yetersizliklere ve onları şekillendiren veya bunlara neden olan güçlere yönelik eleştirel bir bakış açısı eğilimi bulunması

I-II-V

I-II-III

II-V

III-IV

Açıklama:

Sağlık coğrafyası, tıbbi coğrafyadan şu yönleriyle farklılık göstermektedir (Özdoğan, 2020);
• Kültürel coğrafya merkezde olmak şartıyla bölgesel ve kültürel çevre gibi kültür coğrafyasının ana konularının yeni sağlık coğrafyasının çalışma alanına girmesi,
• Tıbbi coğrafyadan sağlık coğrafyasına geçişi sağlayan ikinci boyut sağlık ve mekân arasındaki
verilerin çok daha anlamlı teorilerle kullanılması,
• Sağlık coğrafyası çalışmalarında sağlık eşitsizliklerine, bu farklılıklara ilişkin sistematik
yetersizliklere ve onları şekillendiren veya bunlara neden olan güçlere yönelik eleştirel bir bakış açısı eğilimi bulunması.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi epidemiyolojide çalışılan konuların dışında kalır?

Salgın hastalıklar

Kanser hastalıkları

Kronik hastalıklar

Yoksulluk oranları

Ölüm oranları

Açıklama:

Coğrafi epidemiyolojide çalışılan konular şu şekilde
sınıflandırılabilir:
• Salgın hastalıklar
• Müzmin (kronik / süreğen hastalıklar)
• Kanser hastalıkları
• Ölüm oranları
• Mutluluk, refah, varsıllık

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri coğrafi epidemiyolojide coğrafi bilgi sistemlerinin kullanıldığı alanlardandır?
I) Zaman ve mekan içinde hastalık tekrarı
II) Önemli riskleri tanımlama
III) Tedavilerin sıralanması
IV) Verilerin saklanması
V) Salgınların öngörülmesi

I-II

III-IV-V

II-IV-V

I-II-V

Açıklama:

Coğrafi epidemiyolojide CBS’nin kullanıldığı alanlar şu şekilde sıralanabilir:

hastalıkları ve belirtilerini sınıflandırma,
• potansiyel kirlilik noktalarını belirleme
• potansiyel kirlilik hatlarıyla hastalıklar arasında
ilişki kurma
• zaman ve mekân içinde hastalık tekrarı
• hastalık süreçlerinin zaman içindeki değişimi
• hastalıkların mekansal kümelenmelerinin
tespit etme
• bulaşıcı ve süreğen (müzmin) hastalıkların
belirleme ve izleme
• yaşam şartlarını etkileyen her türlü faktörün
dağılışını ortaya koymak
• önemli risklerin tanımlama,
• hastalıklara ilişkin politika ve planların analiz
etme
• kaynakların dağılımı ve ulaşılabilirliğinin
(sağlık hizmetleri) değerlendirilmesi
• önleyici planlama ve hedeflerin belirlenmesi,
• salgınların öngörülmesi,
hastalıklara müdahalelerin izlenmesi
• gözaltında tutulacak hassas yerlerin tahmin
edilmesi
• sağlık koşullarını iyileştirme
• tedavi edici ve önleyici bakıma ihtiyaç duyan
nüfusu belirleme
• nispeten daha fazla hastalık ve ölüm riski
gösteren nüfus gruplarını veya coğrafi bölgeleri
tanımlama
• yerel, şehirsel ya da ülkesel boyutta değerlendirme
ve kıyaslamalar yapılabilmesini
sağlama
• eldeki veriler ile veri olmayan alanları aradeğer
kestirim yapılarak tahminde bulunma

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bir hastalığa ait epidemiyolojik veriler; hastalığa neden olan kaynak çeşidine göre ................, ................ ya da ...................... veri olarak değerlendirilebilir.

sayısal-zamansal-güncel

noktasal-alansal-çizgisel

salgın-hastalık-pandemi

konumsal-salgın-haritasal

mekansal-duygusal-takip

Açıklama:

Bir hastalığa ait epidemiyolojik veriler; hastalığa neden
olan kaynak çeşidine göre noktasal, alansal ya da
çizgisel veri olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi CBS’nin kanser hastalığındaki kullanım alanlarından biri değildir?

Kanser tedavilerini analiz ederek sınıflandırmak

Kanser türlerinin konumsal olarak dağılışını göstermek

Kansere etki edebilecek koşulları ortaya koyarak kanser ile ilişkilendirmek

Kanser ölümleri ile kanserden iyileşen hastaların dağılışını ortaya koyan haritalar yapabilmek

Geçmişten günümüze kanserin seyrini ortaya koyarak değişim analizi yapabilmek

Açıklama:

Kanser vakalarının alansal bir bakış açısıyla incelenmesi kanser riskini etkileyen faktörlerin araştırılmasında
yardımcı olabilecek yararlı bilgiler verebilmektedir. CBS’nin kanser hastalığındaki kullanım alanları
şu şekilde sıralanabilir;
• Kanser türlerinin konumsal olarak dağılışını göstermek
• Kansere etki edebilecek (maden, gelir düzeyi, doğal yapı, beslenme alışkanlığı, hava kirliliği, vs.)
koşulları ortaya koyarak kanser ile ilişkilendirmek
• Kanser ölümleri ile kanserden iyileşen hastaların dağılışını ortaya koyan haritalar yapabilmek
• Geçmişten günümüze kanserin seyrini ortaya koyarak değişim analizi yapabilmek

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Fortney ve diğerlerinin (2011) çalışmasına dayanarak, sağlık hizmetlerinin kaliteli kabul edilmesi için taşıması gereken şartların dışında kalır?

Etkililik

Kabul edilebilirlik ve inandırıcılık

Eşitlik ve erişilebilirlik

Temizlik

Verimlilik

Açıklama:

Fortney ve diğerlerinin (2011) çalışmasına dayanarak, sağlık hizmetlerinin kaliteli kabul edilmesi için
şu şartları taşıması gerektiği söylenebilir;
• Etkililik: Olağan bakım koşulları altında nüfusta amaçlanan faydaların elde edilmesi
• Kabul edilebilirlik ve insancıllık: Hizmet alıcı ve hizmet sağlayıcı için insani değerlere uygun olması
• Eşitlik ve erişilebilirlik: Hizmetlerden yararlanma ihtimali olan herkesin bu hizmetlere ulaşmasının
sağlanması ve kullanılabilirliği

Verimlilik: En düşük maliyette en büyük
faydanın sağlanması

Doğru Cevap: D

Soru 40

Sağlık turizmi türlerine bakıldığında beş başlıkta sıralandığı
görülmektedir. Aşağıdakilerden hangileri bu bu sıralamada yer almaktadır?
I) Akıllı Turizm
II) Termal Turizm
III) Teknolojik Turizm
IV)Tıp Turizmi
V)Engelli Turizmi

I-III-IV

II-IV-V

IV-V

I-II-III

II-III-V

Açıklama:

Sağlık turizmi türlerine bakıldığında beş başlıkta sıralandığı
görülmektedir:
• Termal Turizm
• Tıp (Medikal) Turizm
• Wellness ve SPA Turizmi
• İleri Yaş Turizmi
• Engelli Turizmi

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sağlık coğrafyasının konusu olabilir?

Sıtmanın dünyanın sadece belli başlı bölgelerinde olmasının sebebini araştırmak.

Sıtmanın hangi yaş aralığındaki hastalarda ne şekilde ilerlediğini araştırmak.

Sıtmanın kaynağını araştırmak.

Sıtma tedavisinin başarı derecesini araştırmak.

Sıtma tedavisinde kullanılan bitkilerin yetiştiği bölgeleri belirlemek.

Açıklama:

Sağlık coğrafyası; doğal ortam ve insan etkileşimi sonucunda coğrafi ortamda meydana gelen hastalıkların yeryüzündeki dağılışlarını, ortaya çıkış nedenlerini, etkiledikleri nüfus miktarını ve yürütülen sağlık hizmetlerini bir sentez hâlinde ele alan sosyal coğrafya dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

X hastalığının mekânsal ve zamansal hastalık oranını ve yeryüzündeki dağılımını incelemek ……….nın konusudur.
Boş bırakılan yere uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafi Epidemiyoloji

Epidemiyoloji

Pandemi

Sağlık Coğrafyası

Tıbbi Coğrafya

Açıklama:

Coğrafi epidemiyoloji genel olarak mekânsal ve zamansal hastalık oranını ve hastalıkların yeryüzündeki dağılımını incelemektedir. Çalışılan konular: • Salgın hastalıklar • Müzmin (kronik / süreğen hastalıklar) • Kanser hastalıkları • Ölüm oranları • Mutluluk, refah, varsıllık

Doğru Cevap: A

Soru 43

CBS üzerine ilk çalışmaların başlangıcı hangi tarihtedir?

yy. sonları

yy başları

yy sonları

yy başları

yy sonları

Açıklama:

1788’de sarıhumma hastalığının yayılma rotasını belirten haritaların yapılması, yine 1820’li yıllarda Hindistan’da başlayıp Avrupa ve Asya ile Kuzey Amerika’ya kadar hızla yayılan koleranın görüldüğü yer ve tarihleri gösteren haritaların yapılması coğrafyanın sağlık çalışmalarında kullanılmasına ilişkin ilk örneklerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Örnek olarak, Ege bölgesinde yaygın bir troid hastalığını incelemek ……………’nın konusudur.
Boş bırakılan yere uygun ifade hangisidir?

Epidemiyoloji

Pandemi

Endokrin

Romatoloji

Kür

Açıklama:

Coğrafi epidemiyoloji ise genel olarak mekânsal ve zamansal hastalık oranını ve hastalıkların yeryüzündeki dağılımını incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

CBS’nin etki alanları için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Bir hastalığın dağılımı hakkında bilgi verir.

Bir hastalığın türlerinin dağılımı hakkında bilgi verir.

Sebebi bilinmeyen hastalıkların, coğrafya ile ilişkisini incelemeye olanak verir.

Bir hastalığın tedavi başarılarını ölçmeye katkıda bulunur.

Bir hastalığın dünya üzerindeki seyrini takip etmeye olanak verir.

Açıklama:

CBS’nin etki alanları kanser hastalığı üzerinde aşağıdaki gibi örneklenmiştir.

Kanser türlerinin konumsal olarak dağılışını göstermek • Kansere etki edebilecek (maden, gelir düzeyi, doğal yapı, beslenme alışkanlığı, hava kirliliği, vs.) koşulları ortaya koyarak kanser ile ilişkilendirmek • Kanser ölümleri ile kanserden iyileşen hastaların dağılışını ortaya koyan haritalar yapabilmek • Geçmişten günümüze kanserin seyrini ortaya koyarak değişim analizi yapabilmek.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Ölüm Oranı Atlaslarının hazırlanmasının amaçları arasında sayılamaz?

Hastalıklarda önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya

Hastalıkların tedavisinde önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya

Ulusal ve yerleşim birimine göre sağlık düzeyinin izlenmesine

Geniş coğrafi dokuda bölgesel oranları kıyaslamaya

Aynı orana sahip alanların sınırlarını belirlemeye

Açıklama:

Nedenlerine göre ölümlerin coğrafi dokusunun ortaya konması, • çeşitli coğrafi düzeylerde yaklaşık değerlere sahip alanları görmeye, • aynı orana sahip alanların sınırlarını belirlemeye • geniş coğrafi dokuda bölgesel oranları kıyaslamaya • hastalıklarda önemli rol oynayan etkenler hakkında ipuçları bulmaya • ulusal ve yerleşim birimine göre sağlık düzeyinin izlenmesine • sosyo sağlık göstergelerinin betimlenmesi ve açıklanmasına olanak vermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

“Tahminî hastalık ve ölüm oranları üzerinden yola çıkılarak planlamalar yapılması kaynakların verimsiz bir biçimde harcanmasına neden olur.” İfadesi CBS’nin hangi alandaki kullanımının odak noktası olmuştur?

Mekânsal Karar Destek Sistemi Olarak CBS

Sağlık Turizminde CBS

Coğrafi Epidemiyoloji Alanında CBS

Salgın Hastalıklarda CBS

Kanser Hastalıklarında CBS

Açıklama:

Tahminî hastalık ve ölüm oranları üzerinden yola çıkılarak planlamalar yapılması kaynakların verimsiz bir biçimde harcanmasına neden olur. Diğer bir ifade ile sağlık hizmetlerinin beklenenden daha az kullanılması ya da gerekli yerlere gerekli hizmetlerin sağlanamaması sonucunu doğurur. James ve arkadaşları (2004) bu konuya “Eğer ölüm oranlarının fazla olduğu yerler mekânsal olarak gösterilir ve sınıflandırılırsa oralardaki sağlık hizmetlerinin lojistik açıdan desteklenmesi daha kolay olur.” şeklindeki vurgusu Mekânsal Karar Destek Sistemi Olarak CBS'nin çıkış noktası olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Herkese açık bilgi paylaşımını yapabilmeyi de mümkün kılan web tabanlı interaktif haritaların en etkin kullanıldığı durum hangi seçenekte verilmiştir?

Salgın Hastalıklarda CBS

Epidemi

Sağlık Turizmi Alanında CBS

Mutluluk, Refah ve Varsıllık Alanlarında CBS

Sağlık Hizmetleri Coğrafyası Alanında CBS

Açıklama:

Salgınlarda CBS: Salgının başlangıç noktası ve yoğunlaştığı yerleri belirleyerek diğer yerlerle etkileşimini ortaya koyma, hasta sayılarının güncel olarak takip etme imkânı ile salgının seyrini ortaya koymak gibi avantajlarının yanında web tabanlı interaktif haritalar ile herkese açık bilgi paylaşımını yapabilmeyi de mümkün kılar.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Sıtma dünyanın sadece belli başlı bölgelerinde görülen bir hastalıktır. Bu yönüyle aşağıda verilen alanlardan hangisinin konusudur?

Epidemiyoloji

Pandemi

Coğrafi Epidemiyoloji

Tıbbi Coğrafya

Açıklama:

Epidemiyoloji genel olarak belirli bir coğrafyadaki hastalıkları incelemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Sağlık ve hastalığın nüfuslardaki dağılışı üzerindeki sosyal belirleyicileri inceleyen sosyal epidemiyoloji, halk sağlığı problemlerinin tanımında hangi bilgilerden yararlanır?
ı.Sosyal
ıı.Psikolojik
ııı.Ekonomik
ıv.Kamu politika bilgileri

sadece ı ve ıı

sadece ı, ıı, ııı

sadece ıı, ıv

sadece ı, ııı

ı,ıı,ııı,ıv

Açıklama:

Sosyal epidemiyoloji, sağlık ve hastalığın nüfuslardaki dağılışı üzerindeki sosyal belirleyicilerin incelenmesidir. Sosyal, psikolojik, ekonomik ve kamu politika bilgilerini edinir ve bu bilgileri halk sağlığı problemlerinin tanımında ve çözüm önerilerinde kullanır.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdaki kavramlardan hangisi insanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlamanın karşılığıdır?

Organizmik

Bağlamsal

Hermenötik

Ampirizm

Fenomenolojik

Açıklama:

Hermenötik insanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlama olarak ortaya çıkmıştır. Kavram Yunanca yorumlama anlamına gelen “hermeneuein” kelimesinden türemiştir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Edmund Husserl aşağıdaki kavramlardan hangisi ile birlikte anılır?

Organizmik

Hermenotik

Bağlamsal

Fenomenolojik

Ampirizm

Açıklama:

Edmund Husserl tarafından temsil edilen fenomenolojik yaklaşıma göre insan varlığa değerler yükleyerek yaklaştığından onun özüne hiç yaklaşamamaktadır. Varlığın özü değerlerden arındırılmış salt varlığın kendisidir. Bu nedenle doğru yanıt şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki isimlerden hangisi jeo - sosyoloji kavramını ortaya atmıştır?

Charles J. Galpin

Porter ve Howell

Robert Ezra Park

Edmund Husserl

T. Samuel Khun

Açıklama:

Coğrafi ortam ile hem grupların hem de bireylerin sosyal süreç ve davranışlarının meydana geldiği ekolojik ortamlar arasındaki ilişki sıkça ele alınmaktadır. Porter ve Howell jeo - sosyoloji ile açıklamaktadır bu ilişkiyi. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi zihin haritaları ile ilgili yanlış bir yaklaşımdır?

Algının özel bir şekildir; kağıt kalem olmaksızın zihnimizde oluşturabiliriz.

Özeldir; kişiye özgü değerlerle yüklüdür.

Bireyin zihninde taşımakta olduğu olgusal çevrenin mekanlarla şekildir.

İnsanlar günlük yaşamlarındaki kararları bu haritaya göre verirler.

Gelenekseldir; Kişilerin yerlere ilişkin objektif algılarının gösterilmesidir.

Açıklama:

Zihin haritaları geleneksel bir harita değildir. Kişilerin yerlere ilişkin subjektif algılarının gösterilmesidir ve sadece niteliksel bilgiyi değil aynı zamanda mekansal ilişkileri de yansıtır. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdaki isimlerden hangisi ilk difüzyonist olarak olarak bilinen antropo - coğrafyacıdır?

Friedrich Ratzel

Charles J. Galpin

Robert Ezra Park

T. Samuel Kuhn

Edmund Husserl

Açıklama:

Alman antropo - coğrafyacı Friedrich Ratzel antropo - coğrafya adını verdiği disiplinin kurucusu ve ilk difüzyonisttir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında ağız haritaları oluşturabilmek için yapılan sıralama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Çalışma alanına ilişkin her sayısallaştırılmış haritaya ihtiyaç vardır.

Hem coğrafi mekana ait hem de öznitelik verilere ait katmanlar oluşturulmalıdır.

Ses, biçim veya söz varlığına ait öznitelik verileri niteleyen çeşitli işaretler kullanılmalıdır.

CBS programları ile dağılmış ve izoglos haritaları yapılabilmektedir.

Oluşturulan haritalar ile çakıştırma ve sorgulama dışında tüm analizler yapılabilmektedir.

Açıklama:

CBS ortamında oluşturulan haritalar ile çakıştırma ve sorgulama analizleri de yapılabilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) nin kökeni hangi yıllara dayanmaktadır?

1940

1950

1960

1970

1980

Açıklama:

CBS’nin kökeni 1970’lerde geliştirilen bilgisayar destekli haritalama yazılımına dayanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

“Belirli bir yerin erişilebilen alanı veya nüfusu” tanımı CBS’nin mekansal bilgi üretmek için kullandığı kavramlardan hangisine aittir?

Yoğunluk

Kapsam

Mesafe

Yakınlık

Ortak Alan

Açıklama:

Kapsam belirli bir yerin erişilebilen alanı veya nüfusu olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdaki kavramlardan hangisi coğrafi bölgeye göre değişen nüfus türleri ve dinamiklerinin incelenmesidir?

Jeodemografi

Regresyon

Jeolinguistik

Difüzyonizm

Korelasyon

Açıklama:

Jeodemografi coğrafi bölgeye göre değişen nüfus türleri ve dinamiklerinin incelenmesi olarak tanımlanır. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Sosyo - ekonomik alanları sınıflandırmak ve haritalandırmak için ilk sistematik girişim hangi yılda olmuştur?

1829

1871

1889

1891

1899

Açıklama:

Sosyo - ekonomik alanları sınıflandırmak ve haritalandırmak için ilk sistematik girişim 1889’da İngiliz Charles Booth’un çalışmasına dayanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

İnsanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlama olarak ortaya çıkmış, özellikle 19. yüzyılda doğa bilimlerinin insan bilimlerine kullanılma fikrine karşı gelişmiş olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Parasempatik

Hermetik

Hipotetik

Patetik

Hermenötik

Açıklama:

Söz konusu kavram “Hermenötik”dir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Kenti bir araştırma nesnesi hâline getirerek bir kuram oluşturan Chicago Okulu’nun, kentin anlaşılması bakımından oluşturduğu kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Demografi kuramı

Ekoloji kuramı

Sosyo-jeoloji kuramı

Paradigma kuramı

Sosyometri kuramı

Açıklama:

Kenti bir araştırma nesnesi hâline getirerek bir kuram oluşturan Chicago Okulu’nun, kentin anlaşılması bakımından oluşturduğu kuram “Ekoloji kuramı”dır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi davranışsal coğrafyanın ele aldığı insan davranışı ve mekân konusunun ortaya çıkardığı farklı kavramlardan biri değildir?

Açık alan korkusu

Yer duygusu

Yere bağlılık

Zihin haritaları

Zaman coğrafya

Açıklama:

Davranışsal coğrafyanın ele aldığı insan davranışı ve mekân konusu farklı kavramları da ortaya çıkarmıştır. Bunlar; yer duygusu (sense of place), yere bağlılık (place attachment), mekânsal kimlik, zihin haritaları (mental maps), zaman coğrafya gibi insan algısı ve davranışı ile ilgili kavramlardır. Açık alan korkusu bu kavramlardan biri değildir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Prince’in bahsettiği dünya üçlüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Şimdiki dünya, Soyut dünya, Gelecek dünya

İdeal dünya, Varsayımsal dünya, Algılanan dünya

Mekansal dünya, Boyutsal dünya, Düşünsel dünya

Gerçek dünya, Soyut dünya, Algılanan dünya

Zihinsel dünya, Fiziksel dünya, Gerçek dünya

Açıklama:

Prince (1971). Belgeler ve manzarada kaydedilen gerçek dünya, geçmişte mekânsal düzenin genel modelleriyle ortaya konulan soyut dünya, kültürel bakımdan edinilmiş tercihlere ve önyargılara göre algılanan dünya olarak tanımladığı bir dünya üçlüsünden bahsetmektedir (akt. Tümertekin, Özgüç 2000: 279). Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

İnsanın fiziksel-biyolojik özellikleri de dahil olmak üzere sosyal-kültürel yönlerini kapsayan genel bir bilimsel yaklaşım olarak tanımlanan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Paleontoloji

Demografi

Etnoloji

Psiko-sosyoloji

Antropoloji

Açıklama:

İnsanın fiziksel-biyolojik özellikleri de dahil olmak üzere sosyal-kültürel yönlerini kapsayan genel bir bilimsel yaklaşım olarak tanımlanan bilim dalı Antropolojidir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi CBS’nin temel bileşenlerinden biri değildir?

Donanım

Ağ

Veri

Dönüt

İnsan

Açıklama:

CBS’nin temel bileşenleri; donanım, yazılım, ağ, veri, yöntem ve insandır. “Dönüt” bu bileşenlerden biri değildir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

CBS’de mekânsal analiz olarak yapılan ilk çalışma, 1854’te aşağıdaki hangi bilim insanı tarafından yapılmıştır?

Charles Booth

John Snow

Anthony Giddens

Charles Tilly

George Ritzer

Açıklama:

CBS’de mekânsal analiz olarak yapılan ilk çalışma, 1854’te İngiliz Dr. John Snow’un Londra’daki kolera salgınının nedenlerini araştırmak için yapmış olduğu çalışmadır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerde CBS’nin mekânsal bilgi üretmek için kullandığı genel kavramlardan biri değildir?

Değişkenlik

Yoğunluk

Yakınlık

Erişebilirlik

Ortak alan

Açıklama:

Sosyal bilimlerde CBS’nin mekânsal bilgi üretmek için kullandığı genel kavramlar; mesafe, yoğunluk, yakınlık, erişilebilirlik, kapsam ve ortak alan kavramlarıdır. Değişkenlik bu kavramlardan biri değildir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Ana kütleden veya örnekten elde edilen her bir birimi basitçe kategorilere ayırma olarak tanımlanan veri türü aşağıdakilerden hangisidir?

Meta veri

Sayısal veri

Hücresel veri

Karakter veri

Nominal veri

Açıklama:

Ana kütleden veya örnekten elde edilen her bir birimi basitçe kategorilere ayırma olarak tanımlanan veri türü “Nominal” veridir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi CBS ile işsizlik oranlarına ait öznitelik verilerin korelasyonu sonucu ortaya çıkan analizlerinde yapılabilecek sorgu örneklerinden biri değildir?

Bir şehrin hangi bölgelerinde ulusal ortalamanın üzerinde işsizlik oranları vardır?

Bir şehirdeki yoksul ve zengin mahalleler nerelerdir?

İşsizlik ve buna bağlı olarak yoksulluk ve suç oranları arasında mekânsal bir ilişki var mıdır?

Bir şehirde elektronik eşya, beyaz eşya mağazaları ve oto galerileri nerelerde yoğunlaşmıştır?

Ortalama işsizlik oranı ile her bir marketin hizmet verdiği yakın çevre hakkında sosyal sınıf profili nedir?

Açıklama:

CBS ile işsizlik oranlarına ait öznitelik verilerin korelasyonu sonucu ortaya çıkan analizlerinde yapılabilecek sorgu örnekleri şunlardır;

Bir şehrin hangi bölgelerinde ulusal ortalamanın üzerinde işsizlik oranları vardır?
İşsizlik ve buna bağlı olarak yoksulluk ve suç oranları arasında mekânsal bir ilişki var mıdır?
Bir şehirdeki yoksul ve zengin mahalleler nerelerdir?
Ortalama işsizlik oranı ile her bir marketin hizmet verdiği yakın çevre hakkında sosyal sınıf profili nedir? vb. gibi.

“Bir şehirde elektronik eşya, beyaz eşya mağazaları ve oto galerileri nerelerde yoğunlaşmıştır?” sorusu bu örneklerden biri değildir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki tanım hangisine aittir?
"İnsanın bilinçli düşüncesine katkı sağlayan bilinçdışı bir süreçtir ve kişiliğin en derinlerinde insanın kendisi için neyin iyi olup olmayacağını bilmesidir."

Fenomenolojik

Hermenötik

Bağlamsal

Organizmik

Ampirizm

Açıklama:

Organizmik: İnsanın bilinçli düşüncesine katkı sağlayan bilinçdışı bir süreçtir ve kişiliğin en derinlerinde insanın kendisi için neyin iyi olup olmayacağını bilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere hangisi gelmelidir?
"Mekân kavramı, gerek “..............” gerekse “..............” olarak sosyal bilimlerin pek çok alanı içerisinde her zaman yer almıştır."

süreç/zaman

konum/yer

sosyal/fiziksel

yaşam/ölüm

fiziksel/kültürel

Açıklama:

Mekân kavramı, gerek “konum” gerekse “yer” olarak sosyal bilimlerin pek çok alanı içerisinde her zaman yer almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi "paradigma" tanımıdır?

İki ya da daha fazla değişken arasındaki doğrusal ilişki

Kentin getirdiği sosyal ve kültürel sorunların nedenlerini bulma

Bilimsel araştırmalarda neyin, niçin ve nasıl araştırılacağını, bulguların nasıl yorumlanacağını belirleme

Yer- mekân, insanların duygularından ve onların verdikleri anlamları vurgulama

Gündelik hayatın geçtiği mekânlar ve yaşamın öznel deneyimleri

Açıklama:

Paradigma: Bilimsel araştırmalarda neyin, niçin ve
nasıl araştırılacağını ve bulguların nasıl yorumlanacağını
denetleyen öncülleri ifade eder. Amerikalı fizikçi,
tarihçi ve bilim felsefecisi olan Thomas Samuel Kuhn
(1922-1996) tarafından önerilen bu kavram, bilim
adamları tarafından kabul görmüş olan inançlar bütününe
veya problemlerin nasıl anlaşılması gerektiği
konusunda hemfikir olunan gelenekleri anlatmak
amacıyla kullanılmıştır. Kuhn’a göre bilimsel sorgulamanın
temelinde paradigma yatmaktadır ve bir konuda
zihinsel veya kavramsal modele sahip olmak demek
o konuda bir paradigmaya sahip olmak demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki şekilde verilen "öznel ve nesnel bilgiye dayalı yer kavramı" şemasında "?" işareti ile gösterilen yerlerde ne olmalıdır?

Duyular/Eylemler

Mantıksal Çevre/Doğduğu Yer

Algısal Çevre/Duygusal Çevre

Duyular/Algısal Çevre

Doğduğu Yer/Duygusal Çevre

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Antropoloji ile coğrafyanın ortak noktası ............... ve onun yaşadığı ..............."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alanlar aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

kültür/çevre

bilim/ortam

toplum/çevre

insan/mekan

insan/coğrafya

Açıklama:

Antropoloji ile coğrafyanın ortak noktası insan ve onun yaşadığı mekândır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangsi mekânsal yöntemlerin ve özellikle CBS’nin sosyal bilimlerdeki başlıca uygulama alanlarından biri değildir?

Jeodemografi

Kamu hizmetleri

Sağlık

Suç analizleri

İşsizlik

Açıklama:

Mekânsal yöntemlerin ve özellikle CBS’nin sosyal
bilimlerdeki başlıca uygulama alanları şunlardır;
• Jeodemografi
• Pazarlama
• Suç analizleri
• Perakende konumu ve analizi
• Sağlık
• Acil durum planlaması
• Eğitim
• Ulaşım
• Çevresel adalet
• İşsizlik
• İklim değişikliği (Ballas vd. 2018).

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri genel olarak bir jeodemografik sınıflandırma oluşturmanın adımlarındandır?
I) Yakınlık Ölçüsü
II) Küme Sayısı
III) Değişken Standardizasyonu
IV) Kümeleme Örüntüsü
V) İstatistiksel Yöntem

I-II-III

IV-V

III

II-IV

III-IV-V

Açıklama:

Genel olarak bir jeodemografik sınıflandırma oluşturmanın adımları, aşağıdaki gibi özetlenebilir (Everitt ve ark., 2001; Vickers, 2006).
• Kümeleme ögeleri (bunlar CBS ortamındaki coğrafi alanlar olacaktır).
• Kümeleme değişkeni (nesnelerin öznitelikleri, örn. işsizlik oranı, ortalama hane geliri, yaş gruplarına
göre nüfus),
• Değişken standardizasyonu,
• Yakınlık ölçüsü,
• Kümeleme yöntemi,
• Küme sayısı,
• Yorumlama, test etme ve çoğaltma.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerdeki verileri CBS ortamına aktarabilmek ve harita oluşturabilmek için izlenen yolların dışında kalır?

Sosyal (bileşik) indeksin amacına karar verilmesi

Amaca bağlı olarak değişkenlerin seçilmesi

Dağılımın yukarı veya aşağı olmasına karar verilmesi

Bileşenin ölçü biçiminin belirlenmesi

Bileşenlerin ağırlığının ve yeniden ölçeklendirmenin belirlenmesi

Açıklama:

Sosyal bilimlerdeki verileri CBS ortamına aktarabilmek
ve harita oluşturabilmek için şu yollar
izlenmelidir;
• Sosyal (bileşik) indeksin amacına karar verilmesi
(ör. yoksulluk, mutluluk, suç ve sağlıkla
ilgili uygulamalar vb.).
• Amaca bağlı olarak değişkenlerin seçilmesi
(gelir düzeyi, memnuniyet oranları).
• Bileşenin ölçü biçiminin belirlenmesi (ör.
yüzde, ortalama oran, sıralamalar vb.).
• Dağılımın düzenli veya düzensiz olmasına
karar verilmesi,
• Bileşenlerin ağırlığının ve yeniden ölçeklendirmenin
belirlenmesi, (Farklı değişken ve
farklı ağırlıklar) (Ballas vd. 2018).

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi CBS ile işsizlik oranlarına ait öznitelik verilerin korelasyonu sonucu ortaya çıkan analizlerinde yapılabilecek sorgu örneklerinden biri değildir?

Bir şehrin hangi bölgelerinde ulusal ortalamanın üzerinde işsizlik oranları vardır?

İşsizliğin zihin haritalarının dağılımı nedir?

İşsizlik ve buna bağlı olarak yoksulluk ve suç oranları arasında mekânsal bir ilişki var mıdır?

Bir şehirdeki yoksul ve zengin mahalleler nerelerdir?

Ortalama işsizlik oranı ile her bir marketin hizmet verdiği yakın çevre hakkında sosyal sınıf profili nedir?

Açıklama:

CBS ile işsizlik oranlarına ait öznitelik verilerin
korelasyonu sonucu ortaya çıkan analizlerinde yapılabilecek
sorgu örnekleri şunlardır;
• Bir şehrin hangi bölgelerinde ulusal ortalamanın
üzerinde işsizlik oranları vardır?
• İşsizlik ve buna bağlı olarak yoksulluk ve
suç oranları arasında mekânsal bir ilişki var
mıdır?
• Bir şehirdeki yoksul ve zengin mahalleler
nerelerdir?
• Ortalama işsizlik oranı ile her bir marketin
hizmet verdiği yakın çevre hakkında sosyal
sınıf profili nedir? vb. gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 30

CBS vasıtasıyla Çoklu katmanlar için haritalanan değişkenlerin miktarını temsil etmeye yönelik haritalar oluşturulmaktadır. Aşağıdaki şekilde verilen haritadaki tematik yaklaşım hangisidir?

Dereceli Sembol

Grid

Aralıklı tematik Koroplet

Nokta Dağılış-Yoğunluk

Gelişmişlik İndeksi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

I. Mekânsal verilerle, bunlara ilişkin her türlü özniteliksel veriler kolayca ilişkilendirilebilir.
II. CBS programları, mekânsal analizi kolaylaştırmakta ve karar verme sürecini hızlandırmaktadır.
III. Mekânsal konum bilgisini içeren CBS sosyal bilimlerde kullanılamaz.
IV. CBS, farklı sektörlerin karar üretme sürecinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri CBS ile ilişkilidir?

Yalnız I

II ve III

I-III-IV

I-II-IV

I ve IV

Açıklama:

III. madde yanlış olduğu için doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

............insanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlama olarak ortaya çıkmış, özellikle 19. yüzyılda doğa bilimlerinin insan bilimlerine kullanılma fikrine karşı gelişmiş kavramdır.
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Hermenötik

Bağlamsal

Ampirizm

Organizmik

Fenomenolojik

Açıklama:

Hermenötik, insanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlama olarak ortaya çıkmış, özellikle 19. yüzyılda doğa bilimlerinin insan bilimlerine kullanılma fikrine karşı gelişmiş bir kavramdır. Kavram, Yunanca yorumlama anlamına gelen hermeneuein kelimesinden türemiştir

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıda verilen tanımlardan hangisi paradigma ile ilişkilidir?

İnsanın yaşantısı içinde ürettiği her şeyi anlama ve yorumlama olarak ortaya çıkmış,
özellikle 19. yüzyılda doğa bilimlerinin insan bilimlerine kullanılma fikrine karşı gelişmiş bir kavramdır.

Edmund Husserl tarafından temsil edilen bu yaklaşıma göre insan varlığa değerler yükleyerek yaklaştığından onun özüne hiç yaklaşamamaktadır. Varlığın özü değerlerden arındırılmış salt varlığın kendisidir.

Bilimsel araştırmalarda neyin, niçin ve nasıl araştırılacağını ve bulguların nasıl yorumlanacağını denetleyen öncülleri ifade eder.

Herhangi bir olguda olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü veya bağlantısıdır.

İnsanın bilinçli düşüncesine katkı sağlayan bilinçdışı bir süreçtir ve kişiliğin en
derinlerinde insanın kendisi için neyin iyi olup olmayacağını bilmesidir.

Açıklama:

Paradigma: Bilimsel araştırmalarda neyin, niçin ve nasıl araştırılacağını ve bulguların nasıl yorumlanacağını denetleyen öncülleri ifade eder. Amerikalı fizikçi, tarihçi ve bilim felsefecisi olan Thomas Samuel Kuhn (1922-1996) tarafından önerilen bu kavram, bilim adamları tarafından kabul görmüş olan inançlar bütününe veya problemlerin nasıl anlaşılması gerektiği konusunda hemfikir olunan gelenekleri anlatmak amacıyla kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Antropolojide kültürlerin bir ana kaynaktan çeşitli yollarla göç ederek yayıldığını savunan görüşe ne ad verilir?

Regresyon

Difüzyonizm

Korelasyon

Jeodemografi

Paradigma

Açıklama:

Difüzyonizm ya da Yayılmacılık: Antropolojide kültürlerin bir ana kaynaktan çeşitli yollarla göç ederek yayıldığını savunan görüştür. Difüzyonistler kültürel değişim ve gelişimin başka kültürlerden gelerek o kültürü etkilediğini öncelerler.

Doğru Cevap: B

Soru 35

CBS’de mekânsal analiz olarak yapılan ilk çalışma, kaç yılında kim tarafından yapılmıştır?

1915-Robert Ezra Park

1922-Thomas Samuel Kuhn

1915-Charles Josiah Galpin

1920-Friedrich Ratzel

1854 - John Snow

Açıklama:

CBS’de mekânsal analiz olarak yapılan ilk çalışma, 1854’te İngiliz Dr. John Snow’un Londra’daki kolera salgınının nedenlerini araştırmak için yapmış olduğu çalışmadır

Doğru Cevap: E

Soru 36

Şehir Sosyolojisi terimi hangi yıl oluşturulmuş bir kavramdır?

1920

1925

1915

1922

1900

Açıklama:

1920 yılında Chicago’da şehrin kozmopolit yapısı ve şehre özgü başkentlerin alt sınıflarla çatışan yapısı nedeniyle “Şehir Sosyolojisi” terimi oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

I. Dil bilim uzmanlarının çalışıtığı bir konudur.
II. Kültürel yapı ile ilişkilidir.
III. Dil ve yer arasındaki ilişkiye odaklanan bir kavramdır.
IV. Hâlâ beşeri coğrafyada gelişmekte olan bir alandır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri jeolinguistik kavramı ile ilişkilidir?

Yalnızca I

II ve III

II-III-IV

Yalnızca IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Dil değişikliğinin sonuçlarına yol açan sürecin ve dilin mekânsal modelini tanımlayan dil haritalarının birleşiminden doğan disiplinler arası bir konudur. Bu nedenle I. madde yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Herhangi bir nesnenin özelliklerini ortaya koyan bilgiler içeren veri tabanına ne ad verilir?

Raster veri

Öznitelik veriler

Vektör veri

Poligon

Grid

Açıklama:

Öznitelik veriler ise herhangi bir nesnenin özelliklerini ortaya koyan bilgiler içeren veri tabanıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Görüntülerin ufak olarak algılanması ve küçük parçalara ayrılıp grid denen ızgaralar şeklinde hücreler oluşturularak saklanmasını öngören veri tabanı aşağıdakilerden hangisidir?

Öznitelik veri

Korelasyon

Raster veri

Mekânsal veri

Vektör veri

Açıklama:

Raster veri; görüntülerin ufak olarak algılanması ve küçük parçalara ayrılıp grid denen ızgaralar şeklinde hücreler
oluşturularak saklanmasını öngören veri tabanıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

..........nesneler arasındaki en yakın nesnenin ne kadar uzaklıkta olduğunu ve nesneye ulaşmanın ne kadar zor olduğunu ortaya koymaktadır.
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere hangi kavram gelmelidir?

Erişilebilirlik

Kapsam

Yoğunluk

Yakınlık

Ortak alan

Açıklama:

Erişilebilirlik, nesneler arasındaki en yakın nesnenin ne kadar uzaklıkta olduğunu ve nesneye ulaşmanın ne kadar zor olduğunu ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında işlem yapılacak objenin belirlenmesi için gereken Hedef Belirle Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal -Birleştir

Mekansal -Böl

Mekansal - Düzenle

Mekansal - Nodlar

Mekansal - Tampon Bölge

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
MapInfo Pro’nun bölme ya da silme işlemlerini gerçekleştirebilmesi için objelerin nasıl bölüneceği belirtilmelidir. Hedef Belirle butonu ile işlem yapılacak obje hedef olarak gösterilmelidir. Objeler hedef olarak belirlenmediğinde bölme ve silme işlemlerine ait butonlar aktif hale gelmeyecektir. Hedef belirleme işlemi için katmanın düzenlenebilirliği açılmalı ve hedef olarak belirlenmek istenilen obje harita üzerinden seçilmelidir.
Bu uygulamada hedef belirle butonu kullanılacaktır.
Uygulamaya başlamak için;

Genel sekmesi > Aç açılır listesi > Proje Dosyası Aç butonuna tıklayınız.
Unite3 klasörü içerisinde yer alan CografiAnalizler proje dosyasını açınız.
Parsel katmanının düzenlenebilirliğini açınız.
Marshall parselini harita üzerinden seçiniz.
Mekansal sekmesi > Düzenle grubu > Hedef Belirle butonuna tıklayınız.

Marshall parseli hedef olarak belirlenmiş olacaktır. Hedef olarak belirlenen objenin seçim rengi değişmektedir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında “Hedefi İptal Et” Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal -Birleştir

Mekansal - Düzenle

Mekansal -Böl

Mekansal - Nodlar

Mekansal - Tampon Bölge

Açıklama:

Mekansal sekmesi > Düzenle grubu > Hedefi İptal Et butonuna tıklanarak Marshall parseli hedef olmaktan çıkarınız.

Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında bir katman içindeki ayrı objelerin birleştirilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi şart değildir.

Objelerin Ayrı Olması

Objelerin Birbirine Değmesi

Pencerenin Aktif Olması

Katman Düzenlenebilirliğinin Açık Olması

Objelerin Seçili Olması

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Katman içerisine çizilmiş olan ayrı objelerin tek bir obje olması isteniyor ise objeler birleştirilir. Harita üzerinde birleştirilen objelerin sözel bilgileri veri sayfasında da birleştirilir. Birleştirme işlemi için objelerin coğrafi olarak birbirilerine değmesi gerekmemektedir. Birbirinden ayrı olan (coğrafi bağlantı bulunmayan) objelerde birleştirilebilir. Obje birleştirme işlemi için harita penceresinin aktif olması, katmanın düzenlenebilirliğinin açık olması ve birleştirilmek istenilen objelerin seçili olması gerekmektedir.
Birleştirme işlemi iki şekilde yapılabilir. Açılır listeye tıklandığında Seçilen Nesneleri Birleştir ve Kolona Göre Nesneleri Birleştir seçenekleri yer alır.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında nodların azaltılması ve boşlukların ortadan kaldırılması için gerekli olan buton aşağıdakilerden hangisidir.

Yakala/Genelleştir

Kırıklı Çizgiyi Eğriye Çevir

Nesne Ötele

Kapalı Alan Oluştur

Objeden Voronoi Oluştur

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Bu araç ile çizgi veya alan objesine ait nodların belirli bir mesafe dahilinde azaltılması, komşu alan objeleri arasında kalan boşlukların ortadan kaldırılması ve belirli bir alandan küçük olan alanların silinmesi işlemleri yapılır. Objeler üzerinde düzenleme yapılabilmesi için ilgili katmanın düzenlenebilirliği açılmalı ve objeler seçilmelidir. Mekansal sekmesi > Düzelt/Temizle açılır listesinde bulunan Yakala/Genelleştir butonuna tıklanır.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında “Kırıklı Çizgiyi Eğriye Çevir” Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal -Birleştir

Mekansal -Düzelt/Temizle

Mekansal -Böl

Mekansal - Nodlar

Mekansal - Tampon Bölge

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Kırıklı çizgi olarak çizilmiş objelerin köşeli kısımlarını yumuşatmak için Kırıklı Çizgiyi Eğriye Çevir butonu kullanılır. Kırıklı çizgi objelerinin eğriye çevrilebilmesi için ilgili katmanın düzenlenebilirliği açılmalı ve objeler haritadan seçilmelidir. Mekansal sekmesi > Düzelt/Temizle açılır listesinde bulunan Kırıklı Çizgiyi Eğriye Çevir butonuna tıklanarak objelerin köşeli kısımları yumuşatılır.
Yapılan değişiklerin kalıcı hale gelmesi için;

Genel sekmesi > Kaydet açılır listesinde bulunan Tablo Kaydet butonuna tıklanır.

Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında “Kapalı Alan Oluştur” Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal -Birleştir

Mekansal -Düzelt/Temizle

Mekansal -Böl

Mekansal - Alan

Mekansal - Tampon Bölge

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Kapalı Alan Oluştur butonu, üç veya daha fazla çizginin bir araya gelerek oluşturduğu kapalı alanlardan alan objesi üretilmesini sağlar.

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve kapalı bir alan oluşturan çizgi objeleri seçilir.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Kapalı Alan butonuna tıklanır.

Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında “Objeden Voronoi Oluştur” Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal - Tampon Bölge

Mekansal -Düzelt/Temizle

Mekansal -Böl

Mekansal - Alan

Mekansal -Birleştir

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Objeden Voronoi Oluştur seçeneği harita penceresinde seçilmiş olan nokta objeleri üzerinden nokta sayısı kadar birbirine komşu olacak şekilde işlem yaparak alan objeleri oluşturulmasını sağlamaktadır. Bu işlem için;

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve minimum üç nokta seçimi yapılır.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Eş Uzaklık Alanları Oluştur butonuna tıklanır.
Açılan Data Birleştirme penceresinden oluşturulacak alan objelerine ait veri sayfası ile ilgili güncellemeler yapılabilir.
Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra Tamam butonuna tıklanır ve işlem tamamlanır.

Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında “Nesne Ötele” Butonu, programda hangi sekme grubu altında yer almaktadır.

Mekansal - Değiştir

Mekansal -Düzelt/Temizle

Mekansal -Böl

Mekansal - Alan

Mekansal -Birleştir

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Herhangi bir objenin belirli bir açı, mesafe değeri belirtilerek taşınmasını sağlar. Harita penceresinde taşınmak istenilen obje seçilir, ilgili katmanın düzenlenebilirliği açılır. Mekansal sekmesi > Değiştir açılır listesinde bulunan Nesne Ötele butonuna tıklanır. İstenilen açı, mesafe, mesafeye ait birim bilgileri belirtilir. Taşınacak olan objenin kopyası oluşturulabilir veya var olan nesne başka bir yere taşınabilir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında yer alan “Alan Oluşturma” araçlarından birisidir.

Eş Sürüş Mesafe Alanları

Yakala/Genelleştir

Kırıklı Çizgiyi Eğri Çizgiye Çevir

Normal çizgiye Çevir

Nesne Ötele

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Alan Oluşturma Araçları
Alan oluşturma araçları ile kapalı alan oluşturan çizgilerden alan oluşturulabilir; nokta objelerinden voronoi alanlar üretilebilir veya mesafe ve zaman kriterleriyle yol datası kullanılarak varılabilecek yerler için konum bazlı analizler yapılabilmektedir.
Kapalı Alan Oluştur
Kapalı Alan Oluştur butonu, üç veya daha fazla çizginin bir araya gelerek oluşturduğu kapalı alanlardan alan objesi üretilmesini sağlar.

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve kapalı bir alan oluşturan çizgi objeleri seçilir.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Kapalı Alan butonuna tıklanır.
Açılan Kapalı Alan Oluştur penceresinden yapılan işleme göre Alan Nesnelerini Alma kutucuğu işaretlenir ya da işaretlenmez.
Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra Tamam butonuna tıklanır.

Yapılan değişiklerin kalıcı hale gelmesi için;

Genel sekmesi > Kaydet açılır listesinde bulunan Tablo Kaydet butonuna tıklanır.

Objeden Voronoi Oluştur
Objeden Voronoi Oluştur seçeneği harita penceresinde seçilmiş olan nokta objeleri üzerinden nokta sayısı kadar birbirine komşu olacak şekilde işlem yaparak alan objeleri oluşturulmasını sağlamaktadır.
Bu işlem için;

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve minimum üç nokta seçimi yapılır.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Eş Uzaklık Alanları Oluştur butonuna tıklanır.
Açılan Data Birleştirme penceresinden oluşturulacak alan objelerine ait veri sayfası ile ilgili güncellemeler yapılabilir.
Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra Tamam butonuna tıklanır ve işlem tamamlanır.

Yapılan değişiklerin kalıcı hale gelmesi için;

Genel sekmesi > Kaydet açılır listesinde bulunan Tablo Kaydet butonuna tıklanır.

Tablodan Voronoi Oluştur
Bu buton, objelerden voronoi oluştur seçeneği ile aynı işlemi gerçekleştirir. Objelerden voronoi oluştur seçeneğinde haritadan objeler seçilirken, tablodan voronoi oluştur işleminde veri sayfasından kayıtlar seçilerek alanlar oluşturulur.
Eş Sürüş Mesafe Alanları
Bu buton ile objelerin çevresine mesafe ya da zaman kriterlerine göre (tanımlı sunucuda bulunan yol datası da kullanılarak) konum bazlı tampon bölge oluşturarak varılabilecek yerler gösterilir. Bu işlem bir sunucu üzerinden yapılır. Precisely Zone sunucusu varsayılan sunucu olup program içerisinde tanımlı olarak gelmektedir. Belli bir krediye kadar ücretsiz işlem yapılabilir. Krediler tükendiğinde kullanmak için kredi satın alınması gerekir. Ayrıca kullanıcı, bu işleme uygun farklı bir sunucu da ekleyip kullanabilir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Alan Oluşturma Araçları
Alan oluşturma araçları ile kapalı alan oluşturan çizgilerden alan oluşturulabilir; nokta objelerinden voronoi alanlar üretilebilir veya mesafe ve zaman kriterleriyle yol datası kullanılarak varılabilecek yerler için konum bazlı analizler yapılabilmektedir.
Kapalı Alan Oluştur
Kapalı Alan Oluştur butonu, üç veya daha fazla çizginin bir araya gelerek oluşturduğu kapalı alanlardan alan objesi üretilmesini sağlar.

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve kapalı bir alan oluşturan çizgi objeleri seçilir.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Kapalı Alan butonuna tıklanır.
Açılan Kapalı Alan Oluştur penceresinden yapılan işleme göre Alan Nesnelerini Alma kutucuğu işaretlenir ya da işaretlenmez.
Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra Tamam butonuna tıklanır.

Yapılan değişiklerin kalıcı hale gelmesi için;

Genel sekmesi > Kaydet açılır listesinde bulunan Tablo Kaydet butonuna tıklanır.

Gezgin penceresinden katmanın düzenlenebilirliği açılır ve minimum üç nokta seçimi yapılır.
Mekansal sekmesi > Alan açılır listesi > Eş Uzaklık Alanları Oluştur butonuna tıklanır.
Açılan Data Birleştirme penceresinden oluşturulacak alan objelerine ait veri sayfası ile ilgili güncellemeler yapılabilir.
Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra Tamam butonuna tıklanır ve işlem tamamlanır.

Yapılan değişiklerin kalıcı hale gelmesi için;

Genel sekmesi > Kaydet açılır listesinde bulunan Tablo Kaydet butonuna tıklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanılan MapInfo Pro Programında yer alan “Obje Düzenleme” araçlarından birisidir.

Kapalı Alan Oluştur

Objeden Voronoi Oluştur

Tablodan Voronoi Oluştur

Alana Dönüştür

Eş Sürüş Mesafe Alanları

Açıklama:

Bu soru ile ilgili olarak CBS224U Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları Kitabının “Vektör Tabanlı Coğrafi Analizler ve Adresten Nokta Oluşturma” başlıklı 3. Bölümünde aşağıdaki bilgi verilmektedir.
Obje Düzenleme
Çizgi veya alan objeleri üzerinde bu objelere ait nodların sadeleştirilmesi ve kırıklı çizgi objelerinin köşelerinin yumuşatılması, objelerin döndürülmesi, ötelenmesi, alan objelerinin kırıklı çizgiye dönüştürülmesi ve kırıklı çizgilerin alan objesine dönüştürülmesi gibi düzenleme işlemleri yapılabilir. Bu işlemler için Mekansal sekmesi > Düzelt/Temizle açılır listesinde ve Mekansal sekmesi > Değiştir açılır listesinde bulunan butonlar kullanılır.
Yakala/Genelleştir
Bu araç ile çizgi veya alan objesine ait nodların belirli bir mesafe dahilinde azaltılması, komşu alan objeleri arasında kalan boşlukların ortadan kaldırılması ve belirli bir alandan küçük olan alanların silinmesi işlemleri yapılır. Objeler üzerinde düzenleme yapılabilmesi için ilgili kat

Doğru Cevap: D

Soru 51

Mekânsal açıdan yapılan sosyoloji çalışmaları ..........1...............okulu olarak bilinen kırsal tarım topluluklarında farklı mekânsal düzenlemeleri belirleyen kırsal sosyoloji çalışmaları ve sonrasında ...........2........... okulu olarak bilinen ve şehir içinde yer alan iş, spor, yerleşim, rekreasyon gibi alanlarla ilgili kuramları kapsayan şehirsel sosyoloji öbekleri altında bulunur.
Yukarıdaki boş bırakılan yerleri en doğru hangileri tamamlar?

1) Wisconsin, 2) Chicago

1) Chicago , 2) Wisconsin

1) Charles J. Galpin , 2) Robert Ezra Park

1) Robert Ezra Park , 2) Charles J. Galpin

1) Park , 2) Chicago

Açıklama:

Mekânsal açıdan yapılan sosyoloji çalışmaları, Charles J. Galpin (1915) önderliğinde başlayan ve Wisconsin okulu olarak bilinen kırsal tarım topluluklarında farklı mekânsal düzenlemeleri belirleyen kırsal sosyoloji çalışmaları ve sonrasında Robert Ezra Park’ın kurucusu olduğu ve Chicago okulu olarak bilinen ve şehir içinde yer alan iş, spor, yerleşim, rekreasyon gibi alanlarla ilgili kuramları kapsayan şehirsel sosyoloji öbekleri altında bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdaki çalışma alanlarından hangisi kent sosyolojisinin kapsamında değildir?

Kentlere yaşanan göçler,

Kır-kent ayrımı

Gecekondulaşma

Sosyal uyum

Toplumsal ayrıştırma

Açıklama:

Galpin, bu toplulukların gerçek sınırlarını ticaret bölgelerinin oluşturduğu sonucuna varmıştır (akt. Portel-Howell, 2012). Sanayileşme ile kırsal mekânda ortaya çıkan eşitsizlikler, kentlere yaşanan göçler, eğitim, sağlık, ulaşım ve altyapı problemleri, işsizlik vb. gibi konular kır sosyolojisini ortaya çıkarmış ve incelenmesi gereken önemli konulardan birisi hâline getirmiştir
Chicago’da şehrin kozmopolit yapısı ve şehre özgü başkentlerin alt sınıflarla çatışan yapısı nedeniyle “Şehir Sosyolojisi” terimi oluşturulmuştur (Güllüpınar,
2012). Kentin tarihi, kentlerin değişen yapısı, kent kuramları, kır-kent ayrımı, gecekondulaşma, göç, sosyal uyum, toplumsal ayrıştırma vb. konular kent
sosyolojisinin çalışma alanları olarak günlük yaşam içindedir

Doğru Cevap: A

Soru 53

Psikolojinin temel çalışma alanlarından olan algı kavramı; coğrafya çalışmalarında nasıl şekillenmektedir?

Mekânsal algı

Kırsal algı

Kentsel algı

Somut dünya

Zihin haritası

Açıklama:

Psikolojinin temel çalışma alanlarından olan algı kavramı; coğrafya çalışmalarında daha çok çevresel algı, mekân algısı veya mekânsal algı olarak karşımıza çıkmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 54

......................ses, biçim veya söz varlığı açılarından belli bir dil/ağız özelliğinin coğrafi sınırı olarak tanımlanabilir ya da herhangi bir dil bilgisel özelliğin bulunduğu alanı çevredeki diğer alanlardan ayırmak için haritada çizilen çizgi şeklinde açıklanabilir.
Yukarıda boş bırakılan yeri en iyi hangisi tamamlar?

İsoglos

Jeolinguistik

Linguistik haritası

Diyalekt

Diyalekt haritası

Açıklama:

İsoglos Harita: İsoglos ses, biçim veya söz varlığı açılarından belli bir dil/ağız özelliğinin coğrafi sınırı olarak tanımlanabilir ya da herhangi bir dil bilgisel özelliğin bulunduğu alanı çevredeki diğer alanlardan ayırmak için haritada çizilen çizgi şeklinde açıklanabilir

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Bilgisayar, veri ve insan arasındaki ilişkiler ağını sorular sorarak ve yeni yanıtlar keşfederek anlatan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya

Sanayii

Bilgi

Sistem

Şehir

Açıklama:

GİRİŞ
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kavramı bünyesinde üç kelimeyi bulundurmaktadır: Coğrafya, bilgi ve sistem. Coğrafya yeryüzünde oluşan tüm süreçler ve özellikleri insan etkileşimi ile ilgilenir. Bilgi, coğrafi bilgi sisteminin kalbi durumundadır ve büyük oranda verinin saklanması ve analiz edilmesini kapsar. Sistem ise bilgisayar, veri ve insan arasındaki ilişkiler ağını sorular sorarak ve yeni yanıtlar keşfederek anlatan bir yapıdır (Ludwig and Audet, 2000:88).

Doğru Cevap: D

Soru 2

Şehir içerisindeki faaliyetler arasında güçlü iş birliği ağı kurmak, şehir CBS’sinin hangi özelliğidir?
.

Organizasyon

Gündelik yaşam

Planlama

Veri

Yönetim

Açıklama:

ŞEHİR AÇISINDAN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Şehir CBS’sinin özellikleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:
1. Planlama: Çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükler.
2. Yönetim: Çok fazla sayıdaki karşılıklı etkileşimi analiz eder.
3. Veri: Şehir yapısındaki tüm verileri bir veri tabanında birleştirir.
4. Organizasyon: Şehir içerisindeki faaliyetler arasında güçlü iş birliği ağı kurar.
5. Gündelik yaşam: Hayatın içinde birçok sorunu çözmeye yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Tapu kadastro bilgi sistemi
II. Kent bilgi sistemi
III. Araç takip sistemi
IV. Ulaşım bilgi sistemi
V. Filo yönetim sistemleri
Yukarıdakilerden hangileri Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kamuda özellikle merkezi yönetimlerin çok kriterli mekansal karar-destek süreçlerinde kullanılmaktadır?

I-III-V

I-II-IV

III-IV-V

II-III-IV

I-II-III

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN ŞEHİRSEL KULLANIM ALANLARI
Coğrafi Bilgi Sistemleri kamuda özellikle merkezi yönetimlerin çok kriterli mekansal karar-destek süreçlerinde: Tapu kadastro bilgi sistemi, kent bilgi sistemi, belediye altyapı yönetimi, şehir planlama ve imar yönetimi, ulaşım, madencilik, ormancılık uygulamaları, acil durum yönetim sistemleri, tarımsal havza planlamaları, suç ve sağlık CBS analizleri alanlarında; özel sektör tarafından çevrim içi turizm atlasları, araç takip sistemleri, filo yönetim sistemleri, mekânsal müşteri/ pazar analizleri gibi alanlarda ve son savunma sanayinde ikmal, operasyonel planlama süreçlerinde mekânsal olayların tanımlanması, ileriye yönelik projeksiyon ve modellemelerinin yapılmasında etkin bir şekilde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Hasar tespiti sağlanması
II. Rota analizleri oluşturulması
III. Trafoların oluşturulması
IV. Filo yönetiminin yapılması
Yukarıdakilerden hangileri ulaşım planlama çalışmalarında coğrafi bilgi sistemleri yararları arasında yer alır?

I-II

II-III

II-IV

III-IV

I-V

Açıklama:

Örnek Diğer Kullanım Alanları
Ulaşım planlama çalışmalarında coğrafi bilgi sistemleri sayesinde;
a. Ulaşıma yönelik tüm altyapı ve üstyapı donanımlarının en iyi şekilde analiz edilebilmesi
b. Tüm ulaşım projeleri için anlık bilgiye ulaşabilme ve güncelleme
c. Ulaşım sistemini oluşturan tüm konumsal trafik ve ulaşım verilerinin bir veri tabanında depolanması ve analiz imkânı sunması
d. Kent Coğrafi Bilgi Sistemi, adres numarataj sistemi, kent rehberi ve altyapı bilgi sistemi gibi sistemlerle entegre edilerek sorgulama ve analiz yapılabilme imkânı
e. Trafik yoğunluk analizleri, rota analizleri ve CBS tabanlı tematik ve amaca yönelik analiz haritalarının oluşturulabilmesi
f. Karayollarının trafik işaretleri, lambaları, tüneller, köprüler, kaldırımlar ve birçok ulaşım envanterinin akıllı harita ortamına taşınmasında
g. Kara yollarının planlanmasında, yol güvenlik analizlerinde, trafik yoğunluğunun azaltılarak akıllı ulaşım sistemlerinin kurulmasında ve etkili bir biçimde yönetilmesinde
h. Filo yönetimi, araç takip sistemleri ve güzergâh analizlerinde
i. Deniz ve demir yolu ulaşımının planlanmasında
j. Toplu ulaşım sistemlerinin yönetilmesi, planlanması ve bu durumlara yönelik yatırımlara yön verilmesinde CBS son derece etkin rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

I. Konumsal trafik ve ulaşım verilerinin bir veri tabanında depolanması
II. Tahsilatlar için gönderilen tebligatların zamanında ulaştırılması
III. Altyapıya yönelik istatistiklerin ve yatırımların takip edilmesi
IV. İnternet tabanlı turizm haritaları oluşturulması
V. Nüfus sayımlarının evden yapılma zorunluluğunun kalkması
Yukarıdakilerden hangileri Adres Kayıt Sistemi (AKS)’nin hayata geçirilmesinin avantajlarından biridir?

I-II

I-III

II-V

III-IV

IV-V

Açıklama:

Adres Yönetimi ve Numarataj
Adres Kayıt Sistemi (AKS)’nin hayata geçirilmesi ile birlikte;
a. Nüfus sayımlarının evden yapılma zorunluluğu ortadan kalkmıştır.
b. Adres verilerinin tek merkezden standartlara uygun bir şekilde yönetilmesi ve paylaşılması sağlanmıştır.
c. Yerleşim yeri bazında güncel nüfusun nitelik ve niceliklerine ilişkin güvenilir istatistiklerin üretilmesi sağlanmıştır.
d. Adres kayıtlarının doğru tutulmamasından, yanlış adres beyan edilmesinden, bilgi kirliliğinden ya da adres bileşenlerinin çok sık değişmesi sonucu ortaya çıkan adres karmaşası yüzünden oluşan ekonomik kayıplar önlenmiştir.
e. Seçmen kütüklerinin oluşturulması ve güncelleştirilmesindeki ek maliyet yükü ortadan kalkmıştır.
f. Sağlık, eğitim, vb. kamu hizmetleri sistem üzerinde tutulan veriler kullanılarak zaman ve maliyet efektif bir şekilde planlanmaya ve uygulanmaya başlanmıştır.
g. Tahsilatlar için gönderilen tebligatların ilgilisine adres eksikliği nedeniyle geç ulaşması ya da hiç ulaşmamasından kaynaklanan gelir kaybı ve kaçaklar önlenerek vergi gelirlerinin artırılması sağlanmıştır.
h. Kent bilgi sistemlerinin altyapısında kullanılması sağlanmıştır.
i. Kamu yatırımlarının planlanması ve uygulanması gerçek veriler ışığında olacağından kayıp ve kaçaklar önlenmiştir (NVİ, 2020).

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi engelli yoğunluk haritaları ile engellilerin yoğun olduğu bölgelerde özel parklar oluşturulması için Coğrafi Bilgi Sistemilerinin kullanıldığı çalışma alanıdır?

Sosyal doku çalışmaları

Atık toplama çalışmaları

Adres veri tabanı çalışmaları

Kent bilgi sistemi çalışmaları

Alt yapı hizmet çalışmaları

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri Tabanlı Sosyal Doku Çalışmaları
Oluşturulan engelli yoğunluk haritaları ile engellilerin yoğun olduğu bölgelerde özel parklar oluşturulabilir, engelli ulaşım hatları yapılabilir, engellilere yönelik birçok çeşit faaliyet planlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

I. Su kayıp kaçaklarının kontrol
II. Yapım projelerine ait mimari projeler
III. Güncel ve yüksek çözünürlükte ortofotolar
IV. Kent mobilyaları
V. Ulaşım sinyalizasyonunu
Yukarıdakilerden hangileri park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımındaki temel bileşenler arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

III-IV-V

I-III-V

II-III-V

Açıklama:

Şehir Park ve Bahçe Hizmetlerinde CBS
Bu çalışmanın hayata geçirilmesindeki temel bileşenler aşağıdaki gibidir;
a. İmar planları
b. Numarataj bilgileri
c. Kadastro ve mülkiyet bilgileri
d. Yapım projelerine ait mimari projeler
e. Güncel ve yüksek çözünürlükte ortofotolar
f. Kent mobilyaları
g. Hizmet alanları bunlardan bazılarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Kimlik bilgileri
II. Posta kodları
III. Sokak isimleri
IV. Sabit tanıtım numarası
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri numaralama işlemlerinde kullanılan adres bileşenleri arasında yer alır?

I-II

I-III

I-II-III

II-III-IV

I- II-IV

Açıklama:

Adres Yönetimi ve Numarataj
Adres bileşenleri: Numaralama işlemlerinde kullanılan unsurlardan; posta kodları, il, ilçe, bucak, köy ve mezra isimleri, mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak isimleri ile sabit tanıtım numarası ve bina numarası gibi adres verileri ile tanımlanan coğrafi konum, kişisel ve kurumsal adres bilgisine ulaşmak için gerekli olan bilgileri ifade eder (Adres Kayıt Sistemi, 2020).

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Yapı bilgileri
II. Satış bilgileri
III. Mülkiyet geometrileri
IV. İdari sınırlar
V. Ecrimisil kişi bilgileri
Yukarıdakilerden hangileri taşınmaz yönetim bileşenleri arasında yer alır?

I-II-III

II-IV-V

I-II-V

II-III-IV

III-IV-V

Açıklama:

Taşınmaz Yönetim Sistemi
Taşınmaz yönetim bileşenleri; belediye tapu bilgileri, mülkiyet geometrileri, idari sınırlar, kiracı veya ecrimisil kişi bilgileri, taşınmaz fotoğrafları, kiralama başlangıç ve bitiş tarihlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. Atık toplama başlangıç yerinin belirlenmesi
II. Sağlık parametreleri ile hastalık durumunun haritalandırılması
III. Çalışma alanı hesaplarının ve haritalarının çıkarılması
IV. Alansal katı atık dağılım haritalarının hazırlanması
V. Çalışma alanlarının haritalarına anlık ulaşım sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının belediyelere faydaları arasında yer alır?

I-II

I-IV

II-V

III-IV

III-V

Açıklama:

Şehir Park ve Bahçe Hizmetlerinde CBS
Park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının belediyelere faydaları;
a. Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanması
b. Çalışma alanı hesabı ve haritalarının çıkarılması
c. Analiz edilebilir ve sorgulanabilir veri setlerinin oluşturulması
d. Belediye içindeki tüm coğrafi veriler ile entegrasyon ve analiz imkânı
e. Çalışma ve uygulamalara esas uygun yer seçimi
f. Çalışma alanlarının envanter listesinin ve haritalarına anlık olarak ulaşabilme
g. İhale hazırlık süreçlerinde anında ölçüm imkânı sunma
h. Günlük rutin işler için CBS’ye göre personel dağılımı yaparak karar vermeye yardımcı olma
i. Personel yapılanması ve çalışma bölgelerinin sorumlu personellerini sisteme entegre etme gibi birçok faydası vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I.Kent sorunlarını ve kent karmaşasını çözmeye çalışır.
II.Mekânsal sorunların çözümü için tasarlanmış bir sistemdir.
III.Mekan ile ilgili yalnızca ham verilerin bulunduğu bir yapıdır.
IV.Bir yerden bir yere giderken yol tarifi almak CBS ile ilgilidir.
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I-II

I-IV

II-III

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri, kent sorunlarını ve kent karmaşasını çözmeye çalışır. Mekânsal sorunların çözümü için tasarlanmış; mekânla ilgili verilerin toplanması, yönetimi, işlenmesi, analiz edilmesi ve görüntülenmesi için kullanılan donanım, yazılım, veri ve yöntemler bütünüdür. Kısaca yalnızca ham veri bulunmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 12

“Çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükler.”
Yukarıda tanımı verilen bilgi şehir Coğrafi Bilgi Sistem özelliklerinden hangisidir?

Yönetim

Planlama

Organizasyon

Gündelik yaşam

Veri

Açıklama:

Şehir CBS’sinin özellikleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir: 1. Planlama: Çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükler. 2. Yönetim: Çok fazla sayıdaki karşılıklı etkileşimi analiz eder. 3. Veri: Şehir yapısındaki tüm verileri bir veri tabanında birleştirir. 4. Organizasyon: Şehir içerisindeki faaliyetler arasında güçlü iş birliği ağı kurar. 5. Gündelik yaşam: Hayatın içinde birçok sorunu çözmeye yardımcı olur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Tarımsal olmayan üretimin yapıldığı ve tüm üretimin denetlendiği, dağıtımın kontrol edildiği, belirli teknolojinin beraberinde getirdiği büyüklük, yoğunluk, farklılaşma ve bütünleşme düzeylerine varmış yerleşme türüne ne ad verilir?

Akıllı şehir

Coğrafi bilgi sistemi

Şehir

Adres

Sosyal doku haritası

Açıklama:

Şehir, tarımsal olmayan üretimin yapıldığı ve tüm üretimin denetlendiği, dağıtımın kontrol edildiği, belirli teknolojinin beraberinde getirdiği büyüklük, yoğunluk, farklılaşma ve bütünleşme düzeylerine varmış yerleşme türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Akıllı şehir kurulmasında, mekâna dayalı tüm verilerin sistemli varlığı gerekmektedir.
II.Coğrafi bilgi sistemleri akıllı şehirlerin altyapısının kurulmasında yer almaz.
III.Şehir faaliyetlerinin daha iyi anlaşılması, kontrol edilmesi ve sınırlı kaynağın etkin kullanılmasıdır.
Akıllı şehirler ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Akıllı şehir; mevcut tüm bilgilerin birlikte ele alınması ve kullanımı ile şehir faaliyetlerinin daha iyi anlaşılması, kontrol edilmesi ve sınırlı kaynağın etkin kullanılmasıdır. Akıllı bir şehir yapısının kurulması için mekâna dayalı tüm verilerin sistemli varlığı gerekmektedir. Coğrafi bilgi sistemleri bu aşamada akıllı şehirlerin altyapısının kurulması aşamasında önemli role sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kamuda özellikle merkezi yönetimlerin mekansal karar-destek süreçlerinde kullanım alanlarından değildir?

Mekânsal müşteri/pazar analizleri

Tapu kadastro bilgi sistemi

Kent bilgi sistemi

Belediye altyapı yönetimi

Şehir planlama ve imar yönetimi,

Açıklama:

CBS, kamu ve özel sektör tarafından kullanımı giderek artmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri kamuda özellikle merkezi yönetimlerin çok kriterli mekansal karar-destek süreçlerinde: Tapu kadastro bilgi sistemi, kent bilgi sistemi, belediye altyapı yönetimi, şehir planlama ve imar yönetimi, ulaşım, madencilik, ormancılık uygulamaları, acil durum yönetim sistemleri, tarımsal havza planlamaları, suç ve sağlık CBS analizleri alanlarında; Özel sektör tarafından çevrim içi turizm atlasları, araç takip sistemleri, filo yönetim sistemleri, mekânsal müşteri/pazar analizleri gibi alanlarda ve son savunma sanayinde ikmal, operasyonel planlama süreçlerinde mekânsal olayların tanımlanması, ileriye yönelik projeksiyon ve modellemelerinin yapılmasında etkin bir şekilde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

“Coğrafi bilgi sistemleri ile su ve kanalizasyon şebeke yönetiminde öncelikle iş, süreç ve envanter analizi yapılarak mekânsal bir veri tabanı tasarlanır. İçme suyu, kanalizasyon, yağmur suyu envanteri, abone bilgileri, temel altlık ve adres bileşenleri CBS veri tabanında birleştirilerek akıllı şehirsel su yönetimi yapılabilir.”
Yukarıdaki tanıma göre aşağıdakilerden hangisi şehirsel su yönetiminin faydalarından biri değildir.

Kayıp kaçak kullanımının engellenmesi

Abonelerin konumsal bazlı su tüketimlerinin tespit edilebilmesi

Arıza tespit çalışmalarının daha kolay hâle gelmesi

Altyapıya yönelik planlama ve çalışmalarında karar vericilere yardımcı olma

Yeni yeraltı su kaynaklarının bulunmasını sağlama

Açıklama:

Şehirsel su yönetimi, önemli sorunlardan biri olan kayıp kaçak kullanımının engellenmesi, abonelerin konumsal bazlı su tüketimlerinin tespit edilebilmesi, mutlak koruma havzalarındaki veya içme suyu havzalarındaki kaynaklardan numuneler alınarak saha çalışmalarının gerçekleştirilmesi, arıza tespit çalışmalarının daha kolay hâle gelmesi, altyapıya yönelik planlama ve çalışmalar organize edilirken yine sistem karar vericilere önemli ölçüde yardımcı olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinde ulaşım planlama çalışmalarında coğrafi bilgi sistemleri kullanımı etkin rol oynamamaktadır.

Ulaşıma yönelik tüm altyapı ve üstyapı donanımlarının en iyi şekilde analiz edilebilmesi

Tüm ulaşım projeleri için anlık bilgiye ulaşabilme ve güncelleme

Ulaşım sistemini oluşturan tüm konumsal trafik ve ulaşım verilerinin bir veri tabanında depolanması ve analiz imkânı sunması

Şehir içi ulaşım ücretlerinin belirlenmesi

Trafik yoğunluk analizleri ve rota analizlerine yönelik analiz haritalarının oluşturulabilmesi

Açıklama:

Ulaşım planlama çalışmalarında, ulaşıma yönelik tüm altyapı ve üstyapı donanımlarının en iyi şekilde analiz edilebilmesi, tüm ulaşım projeleri için anlık bilgiye ulaşabilme ve güncelleme, ulaşım sistemini oluşturan tüm konumsal trafik ve ulaşım verilerinin bir veri tabanında depolanması ve analiz imkânı sunması, trafik yoğunluk analizleri ve rota analizlerine yönelik analiz haritalarının oluşturulabilmesinde etkin rol oynar.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Numarataj işlemleri Büyükşehir statüsündeki bir ilçe belediyesindeki sürece göre, yapılacak olan bir yapının mimari projesi ilçe belediyesinin imar müdürlüğüne geldikten sonra ilk olarak hangi işlem yapılır.

Mimari proje ruhsat servisine gitmeden önce numrataj birimine getirilir. Belediye kent bilgi sistemi sayesinde ada, parsel, mahalle, cadde sokak bileşenleri kullanılarak harita üzerinden konum tespiti yapılır.

Yetkili numarataj personeli, Adres Kayıt sistemine girerek mimari projedeki bağımsız bölümler ve dış kapı numarasını belediye harita veri tabanına göre sistemden seçerek oluşturur.

Mimari projede yapılacak binaya tanımlanan adres, mimari projenin ilgili kısmına yazılarak ruhsat bölümüne gönderilir.

Tüm yasal harçlar ve resmi işlemler artık bu adres üzerinden yürütülmeye başlanır.

Yapı tamamlandıktan sonra bu yapıya en başta verilen kapı numara levhası montajı yapılır.

Açıklama:

Numarataj işlemleri yapılacak olan bir yapının mimari projesi ilçe belediyesinin imar müdürlüğüne gelir. Mimari proje ruhsat servisine gitmeden önce numrataj birimine getirilir. Belediye kent bilgi sistemi sayesinde ada, parsel, mahalle, cadde sokak bileşenleri kullanılarak harita üzerinden konum tespiti yapılır. Yetkili numarataj personeli, AKS girerek mimari projedeki bağımsız bölümler ve dış kapı numarasını belediye harita veri tabanına göre sistemden seçerek oluşturur. Mimari projede yapılacak binaya tanımlanan adres, mimari projenin ilgili kısmına yazılarak ruhsat bölümüne gönderilir. Tüm yasal harçlar ve resmi işlemler artık bu adres üzerinden yürütülmeye başlanır. Yapı ruhsat işlemleri bu süreçten sonra başlamış olur. Yapı tamamlandıktan sonra bu yapıya en başta verilen kapı numara levhası montajı yapılır. Eğer yeni yapılan bölgede sokak tabelası yok ise adres ve numarataj yönetmeliği esaslarınca cadde, sokak, bulvar, meydan (CSBM) tabelası da montaj ettirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yerleşik yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin elektronik ortamda merkezi bir yapı içerisinde güncel olarak tutulması ve adres konusundaki dağınıklığa son verilmesini sağlayan bir e-devlet projesine ne ad verilir?

Adres bileşenleri

Adres

Adres Kayıt Sistemi

Ulusal adres veri tabanı

Kent bilgi sistemi

Açıklama:

Adres Kayıt Sistemi (AKS); Vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yerleşik yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin elektronik ortamda merkezi bir yapı içerisinde güncel olarak tutulması ve adres konusundaki dağınıklığa son verilmesini sağlayan bir e-devlet projesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I.Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanmasında fayda sağlar.
II.Analiz edilebilir ve sorgulanabilir veri setlerinin oluşturulması.
III.Personel ile ilgili konularda destek sağlamaz.
Yukarıda park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımı ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

Açıklama:

Park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının belediyelere birçok faydası vardır. Bunlar: a. Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanması b. Çalışma alanı hesabı ve haritalarının çıkarılması c. Analiz edilebilir ve sorgulanabilir veri setlerinin oluşturulması d. Belediye içindeki tüm coğrafi veriler ile entegrasyon ve analiz imkânı e. Çalışma ve uygulamalara esas uygun yer seçimi f. Çalışma alanlarının envanter listesinin ve haritalarına anlık olarak ulaşabilme g. İhale hazırlık süreçlerinde anında ölçüm imkânı sunma h. Günlük rutin işler için CBS’ye göre personel dağılımı yaparak karar vermeye yardımcı olma i. Personel yapılanması ve çalışma bölgelerinin sorumlu personellerini sisteme entegre etme.

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Planlama. II. Yönetim. III. Veri. IV. Organizasyon. V. Gündelik yaşam.
Yukarıdakilerden hangileri, şehir Coğrafi Bilgi Sistemlerinin özelliklerindendir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

ŞEHİR AÇISINDAN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Şehir CBS’sinin özellikleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:
1. Planlama
2. Yönetim
3. Veri
4. Organizasyon
5. Gündelik yaşam
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

I. Planlama. II. Yönetim. III. Veri. IV. Organizasyon. V. Gündelik yaşam.
Çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükleyen şehir Coğrafi Bilgi Sistemi yukarıdakilerden hangisidir?

III

Açıklama:

ŞEHİR AÇISINDAN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Planlama, çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükler.
Doğru cevap A şıkkdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Akıllı çevre. II. Akıllı mekan yönetimi. III. Akıllı sağlık. IV. Akıllı ulaşım. V. Akıllı bildirim.
Yukarıdakilerden hangileri, akıllı şehir uygulamalarındandır?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

CBS ve Akıllı Şehirler
Akıllı çevre, akıllı mekan yönetimi, akıllı sağlık, akıllı ulaşım, akıllı altyapı ve afet acil durum yönetimi, akıllı şehir uygulamalarındandır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

I. Telekom şebeke yönetim hizmetleri. II. Pazarlama ve dağıtım hizmetleri. III. Ulaşım planlaması ve trafik yönetim hizmetleri. IV. Şehir planlama hizmetleri. V. Turizm hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri, şehir hayatında kullanılan coğrafi bilgi sistemlerine yönelik hizmetlerdendir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN ŞEHİRSEL KULLANIM ALANLARI
Şehir hayatında kullanılan bazı coğrafi bilgi sistemlerine yönelik hizmetler şunlardır:
• Yerel yönetim hizmetleri
• Telekom şebeke yönetim hizmetleri
• Elektrik dağıtım ve şebeke yönetim hizmetleri
• Su ve kanalizasyon şebeke yönetim hizmetleri
• Doğalgaz şebeke ve dağıtım hizmetleri
• Pazarlama ve dağıtım hizmetleri
• Ulaşım planlaması ve trafik yönetim hizmetleri
• Afetlere hazırlık ve afet yönetimi hizmetleri
• Şehir planlama hizmetleri
• Turizm hizmetleri
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. Grafik ve sözel bilgiler mekânsal olarak eşlenmediği için doğrusal analiz avantaj sağlar. II. Altyapıya yönelik istatistikler alınır ve yatırımlar günlük olarak takip edilebilir. III. Hasar tespit çalışmalarına katkı sağlayarak hizmet kalitesi arttırılmaktadır. IV. Maliyeti yüksek olmasına rağmen zamandan tasarruf edilmesini sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin doğalgaz dağıtım şirketlerine sağladığı faydalardandır?

I, II

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Alt Yapı Hizmetleri
Coğrafi Bilgi Sistemleri doğalgaz dağıtım şirketlerine şu şekilde faydalar sağlamaktadır;
a. Doğalgaz altyapı sistemine ait tüm verilere sayısal ortamda ulaşılabilir.
b. Altyapıya yönelik istatistikler alınırken ve yatırımlar günlük olarak takip edilebilir.
c. Grafik ve sözel bilgiler mekânsal olarak eşlendiği için her türlü çapraz sorgulama ve analiz yapılabilir.
d. Yapılan analizler ışığında şirketin yatırım stratejilerine yön verebilmektedir.
e. CBS’ye dayalı numarataj bilgi sistemleri ile ortak çalışabilmektedir.
f. Hasar tespit çalışmalarına katkı sağlayarak hizmet kalitesi arttırılmaktadır.
g. İnsandan, zamandan ve maliyetten tasarruf edilir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. Bankacılık ve sigortacılık hizmetleri. II. Kargo hizmetleri. III. Navigasyon hizmetleri. IV. Emlak yönetim hizmetleri.
Yukarıdakilerden hangileri, coğrafi bilgi sistemlerinin şehirsel kullanımına örnek olarak verilebilir?

I, II

II, III

III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Örnek Diğer Kullanım Alanları
Bankacılık ve sigortacılık hizmetleri, kargo hizmetleri, navigasyon hizmetleri, doğal kaynakların yönetimi, emlak yönetim hizmetleri, güvenlik hizmetleri, sağlık hizmetleri, eğitim gibi hizmetlerde coğrafi bilgi sistemlerinin şehirsel kullanımına örnektir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I. Şehir planlama numarası ve güzergah adı. II. İl, ilçe, bucak, köy, belediye adı, mahalle adı ve sabit tanıtım numarası. III. Meydan, bulvar, cadde, sokak adı ve sabit tanıtım numarası. IV. Site, blok, dış kapı numarası. V. İç kapı numarası ve posta kodu.
Yukarıdakilerden hangileri, numarataj hizmetlerinin bileşenlerindendir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Adres Yönetimi ve Numarataj
Numarataj hizmetleri;
İl, ilçe, bucak, köy, mezra, belediye adı, mahalle adı ve sabit tanıtım numarası, meydan, bulvar, cadde, sokak ve küme evlerin adı ve sabit tanıtım numarası ile site, blok, mevki adı, dış kapı numarası, iç kapı numarası, posta kodu bileşenlerinden oluşur.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

I. Yapılacak olan bir yapının mimari projesi ilçe belediyesinin imar müdürlüğüne gelir. II. Yetkili numarataj personeli, AKS girerek mimari projedeki bağımsız bölümleri sistemden seçerek oluşturur. III. Mimari projede yapılacak binaya tanımlanan adres, mimari projenin ilgili kısmına yazılarak ruhsat bölümüne gönderilir. IV. Tüm yasal harçlar ve resmi işlemlere başlanır. V. Yapı ruhsat işlemlerine başlanır.
Büyükşehir statüsündeki bir ilçe belediyesine başvurulduğunda numarataj
işlemlerinin ilk adımı yukarıdakilerden hangisidir?

III

Açıklama:

Adres Yönetimi ve Numarataj
Büyükşehir statüsündeki bir ilçe belediyesine başvurulduğunda numarataj
işlemlerinin ilk adımı, yapılacak olan bir yapının mimari projesinin ilçe belediyesinin imar müdürlüğüne gelmesidir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Mülkiyet geometrileri.
II. İdari sınırlar.
III. Kiralama başlangıç ve bitiş tarihleri.
IV. Adres kayıt sistemi.
Yukarıdakilerden hangileri, taşınmaz yönetim bileşenlerindendir?

I, II

II, III

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Taşınmaz Yönetim Sistemi
Taşınmaz yönetim bileşenleri; belediye tapu bilgileri, mülkiyet geometrileri, idari sınırlar, kiracı veya ecrimisil kişi bilgileri, taşınmaz fotoğrafları, kiralama başlangıç ve bitiş tarihlerinden oluşmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

I. Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanması. II. Belediye içindeki tüm coğrafi veriler ile entegrasyon ve analiz. III. Çalışma ve uygulamalara esas uygun yer seçimi. IV. İhale hazırlık süreçlerinde anında ölçüm.
Yukarıdakilerden hangileri, park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri
kullanımının belediyelere faydalarındandır?

I, II

II, III

III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Şehir Park ve Bahçe Hizmetlerinde CBS
Park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının belediyelere faydaları şunlardır:
a. Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanması
b. Çalışma alanı hesabı ve haritalarının çıkarılması
c. Analiz edilebilir ve sorgulanabilir veri setlerinin oluşturulması
d. Belediye içindeki tüm coğrafi veriler ile entegrasyon ve analiz imkânı
e. Çalışma ve uygulamalara esas uygun yer seçimi
f. Çalışma alanlarının envanter listesinin ve haritalarına anlık olarak ulaşabilme
g. İhale hazırlık süreçlerinde anında ölçüm imkânı sunma
h. Günlük rutin işler için CBS’ye göre personel dağılımı yaparak karar vermeye yardımcı olma
i. Personel yapılanması ve çalışma bölgelerinin sorumlu personellerini sisteme entegre etme.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, Şehir Coğorafi Bilgi Sistemi sınıflandırılmasının özelliklerinden biri değildir?

Veri

Yönetim

Hesaplama

Organizasyon

Gündelik yaşam

Açıklama:

Hesaplama

Doğru Cevap: C

Soru 32

Şehir CBS’sinin özellikleri sınıflandırmasında yer alan yönetim ilkesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde açıklanmıştır?

Çeşitli veri setlerini üst üste çakıştırarak anlam yükler.

Çok fazla sayıdaki karşılıklı etkileşimi analiz eder.

Şehir içerisindeki faaliyetler arasında güçlü iş birliği ağı kurar.

Şehir yapısındaki tüm verileri bir veri tabanında birleştirir.

Hayatın içinde birçok sorunu çözmeye yardımcı olur.

Açıklama:

Şehir yapısındaki tüm verileri bir veri tabanında birleştirir.
Çok fazla sayıdaki karşılıklı etkileşimi analiz eder.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, Kent Bilgi Sistemi (KBS) kullanımının belediyelere faydaları arasında yer almaz?

Şeffaflık

Hesap vermezlik

Ulaşım sinyalizasyonunu kolaylaştırması

Akıllı atık yönetiminin yapılması

Hizmet kalitesinin artırılması

Açıklama:

Hesap vermezlik

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi CBS kullanımı ile ilişkili değildir?

Bir yerden bir yere giderken yol tarifi almak

Kalabalık şehirlerde trafik yoğunluğuna bakmak

İnternetten yapılan alışverişlerin sorunsuz bir biçimde adreslere gelebilmesi

İnternetten yapılan ulaşım bilet rezervasyonları

Otobüs duraklarında her otobüsün durağa varış saatinin hesaplanması

Açıklama:

İnternetten yapılan ulaşım bilet rezervasyonları

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi "Akıllı Şehir”in bileşenlerinden biri olarak sayılamaz?

Akıllı ekonomi

Akıllı insan

Akıllı ev

Akıllı hareketlilik

Akıllı yönetişim

Açıklama:

Akıllı ev

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Kent Bilgi Sistemi (KBS) kullanımı ile ilişkili değildir?

Kurumsal hafızanın oluşturulması

Hizmet kalitesinin artırılması

Ulaşım sinyalizasyonunun kolaylaştırılması

Zaman, maliyet ve personelden tasarruf

Afet acil durum yönetimi

Açıklama:

Afet acil durum yönetimi

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin, doğalgaz dağıtım şirketlerine sağladığı faydalardan biri olarak sayılabilir?

Tüm ulaşım projeleri için anlık bilgiye ulaşabilme ve güncelleme

Hasar tespit çalışmalarına katkı sağlayarak hizmet kalitesi arttırmak

Ulaşıma yönelik tüm altyapı ve üstyapı donanımlarının en iyi şekilde analiz edilebilmesi

Filo yönetimi, araç takip sistemleri ve güzergâh analizlerinde

Deniz ve demir yolu ulaşımının planlanmasında

Açıklama:

Hasar tespit çalışmalarına katkı sağlayarak hizmet kalitesini arttırmak

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi adres ve numarataj çalışmasının faydalarından biri olarak sayılamaz?

Zaman, emek ve kaynak kaybının önüne geçilmesi

Şehir genelinde adres standardının sağlanması

AKS sistemi ile veri güncelliğinin sağlanması

Adres ile ilgili diğer kurumlardan bağımsız adres entegrasyonu

Bağımsız birimlerde meydana gelen uyuşmazlıkların önüne geçilmesi

Açıklama:

Adres ile ilgili diğer kurumlardan bağımsız adres entegrasyonu

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi park ve bahçe hizmetlerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının belediyelere sağladığı faydalardan biri değildir?

Çalışılacak alanın belirlenmesi ve haritalanması

Çalışma alanı hesabı ve haritalarının çıkarılması

Analiz edilebilir ve sorgulanabilir veri setlerinin oluşturulması

Belediye içindeki tüm coğrafi verilerin birbirinden bağımsız konumlanması

Çalışma ve uygulamalara esas uygun yer seçimi

Açıklama:

Belediye içindeki tüm coğrafi verilerin birbirinden bağımsız konumlanması

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Eski insan, kültür ve uygarlıklardan günümüze ulaşmış maddi kalıntıları inceleyen, tarihlendiren ve yorumlayan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih

Mitoloji

Arkeoloji

Psikoloji

Sosyoloji

Açıklama:

Arkeoloji, eski insan, kültür ve uygarlıklardan günümüze ulaşmış maddi kalıntıları inceleyen, tarihlendiren ve yorumlayan bir bilim dalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Farklı gerekçelerle yıkılmış, yeni gelen insanların aynı yere yerleşim kurmasıyla oluşan doğal birikim tepesine ne ad verilir?

Höyük

Tümülüs

Tepecik

Göçük

Stratigrafi

Açıklama:

Yerleşim yeri birikintisi, farklı gerekçelerle yıkılmış, yeni gelen insanların aynı yere yerleşim kurmasıyla oluşan doğal birikim tepesine Höyük adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Yıkılan yapıların yerine yenilerinin inşa edilmesi, yeni nesillerin gelerek buralara yerleşmesi sonucunda oluşan, üst üste binmiş tabakaların incelenmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Kurgan

Tarihi mekan

Höyük

Tümülüs

Stratigrafi

Açıklama:

Stratigrafi: yapıların yerine yenilerinin inşa edilmesi, yeni nesillerin gelerek buralara yerleşmesi sonucunda oluşan, üst üste binmiş tabakaların incelenmesidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

İlk kez Mortimur Wheeler tarafından 1930’larda uygulanan, kazı alanı aralarında 50 cm bırakılmış 10 x 10 m ya da alan özelliklerine göre çok daha küçük karelere bölünerek ve yapılacak kazılar bu kareler içinde gerçekleştirilerek yapılan kazı sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Açık alan sistemi

Plankare sistem

Çapraz açma/Satranç tahtası sistemi

Gömülü sistem

Çizim sistemi

Açıklama:

Plankare sistem: ilk kez Mortimur Wheeler tarafından 1930’larda uygulanmıştır (Sevin, 1988). Bu sistemde kazı alanı aralarında 50 cm bırakılmış 10 x 10 m ya da alan özelliklerine göre çok daha küçük karelere bölünür ve yapılacak kazılar bu kareler içinde gerçekleştirilir (Şekil 4.2). Bu sistem kullanıldığında kazıda bulunan bulguların arazideki konumları bir karelaj numaralandırma sistemi içerisinde tanımlanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Arkeoloji bilimi kültürel miras alanlarında çalışmalar yürütülürken ortaya çıkan buluntuların yorumlanmasında nereden destek almaktadır?

Matematik bilimcisi

Fizikçi

Sosyolog

Morfolog

Psikolog

Açıklama:

Arkeoloji bilimi diğer meslek disiplinleri ile sıkı bir etkileşim hâlindedir. Örneğin kültürel miras alanlarında çalışmalar yürütülürken ortaya çıkan buluntuların yorumlanmasında jeolog, jeofizikçi, morfolog gibi meslek gruplarından destek almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi arkeolojik alanlarda konumsal veri üretim sistemlerinden yerel sistemler içinde yer almaktadır?

Uçak Bazlı Sistemler

Yersel RADAR Sistemleri

Uydu Bazlı Sistemler

İHA Sistemleri

Telefon iletişim sistemleri

Açıklama:

Arkeolojik alanlarda konumsal veri üretim sistemlerinden yerel sistemler,
• Klasik Ölçme Sistemleri
• Yersel Lazer Tarayıcı Sistemleri
• Yersel RADAR Sistemleri
• Yersel Fotogrametri Sistemleri olarak belirtilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Konumu triyangülasyon yöntemi ile belirlenen dünya üzerindeki bir nokta veya kabul edilmiş bir datumun üstünde veya aşağısında bulunan, yüksekliği bilinen, doğal veya suni malzeme üzerine yerleştirilmiş bir işarete sahip olan kontrol noktasına ne ad verilir?

Başlangıç Noktası

Total stationlar

Nirengi Noktası

Real Time Kinematik Yöntem

Güç noktası

Açıklama:

Nirengi Noktası: Konumu triyangülasyon yöntemi ile belirlenen dünya üzerindeki bir nokta veya kabul edilmiş bir datumun üstünde veya aşağısında bulunan, yüksekliği bilinen, doğal veya suni malzeme üzerine yerleştirilmiş bir işarete sahip olan kontrol noktasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yeryüzünde bulunan noktalardan dijital kameralarla çekilmiş görüntülerle çalışan, verisi üretilecek nesne veya alana belirli bir mesafeden görüntülerın çekildiği yersek sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Yersel fotogrametri

Yersel RADAR sistemi

Yersel lazer tarayıcı sistemleri

Klasik ölçme sistemleri

İHA sistemleri

Açıklama:

Yersel fotogrametri, yeryüzünde bulunan noktalardan dijital kameralarla çekilmiş görüntülerle çalışan fotogrametri tekniğidir. Bu teknikte verisi üretilecek nesne veya alana belirli bir mesafeden görüntüler çekilir. Görüntülerin fotogrametrik
veri işleme yöntemlerine göre işlenmesi ile hedef nesneye yönelik 2B veya 3B metrik veriler üretilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Arazi yüzeyinin üzerinde bulunan ağaç, bina gibi tüm hareketsiz nesnelerin yüksekliklerini içeren sayısal yükseklik modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafi Bilgi Sistemi

Uygdu Tabanlı Sistem Modeli

Sayısal Arazi Modeli

İHA Modeli

Sayısal Yüzey Modeli

Açıklama:

Sayısal Yüzey Modeli (SYM): Arazi yüzeyinin üzerinde bulunan ağaç, bina gibi tüm hareketsiz nesnelerin yüksekliklerini içeren sayısal yükseklik modelidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Oluşturulan veritabanları ve haritalar günümüzde çevrimiçi olarak yayımlanarak insanlığın hizmetine sunulmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu konuda dünyadaki ilklerden bir tanesidir?

Harita yapım projesi

CBS projesi

Roma ve Ortaçağ uygarlıklarının sayısal atlası projesi

Türkiye arkeolojik yerleşmeleri (TAY) projesi

Kalemsi yerleşimlerin haritalanması projesi

Açıklama:

Arkeolojik alanlarda internet teknolojilerinin kullanılması genellikle veritabanlarının ya da sonuç ürünlerinin derli toplu bir biçim bir web sitesinde yayımlanması olarak ele alınmaktadır. Bunun en iyi örneklerinden bir tanesi ülkemizde gerçekleşen Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri (TAY) projesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Arkeolojik araştırma süreci aşağıdaki sıralamalardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yüzey araştırmaları
Kazı
Sunum
Kayıt

I. II. IV. III.

II. III. IV. I.

II. IV. III. I.

I. III. II. IV.

III. I. II. IV.

Açıklama:

ARKEOLOJİ BİLİMİ
Arkeolojik araştırma süreci sıralaması; yüzey araştırmaları, kazı, kayıt ve sunumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Arkeolojik araştırmada kayıt sürecinde aşağıdakilerden hangisi/hangileri yapılır?

Analiz etme
Sunum
Yüzey araştırması
Yorumlama

I., II. ve III.

I. ve IV.

II, III ve IV.

I. ve III.

I. ve II.

Açıklama:

ARKEOLOJİ BİLİMİ
Arkeolojik araştırmada kayıt sürecinde; analiz etme, tarihlendirme, ilişkilendirme, yorumlama ve belgeleme yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi daha çok yatayda yani bir ya da iki tabakaya yayılmış alanlar için tercih edilir?

Plankare sistemi

Çapraz açma sistemi

Açık alan sistemi

Satranç tahtası sistemi

Tabaka açma sistem

Açıklama:

ARKEOLOJİ BİLİMİ
Açık alan sistemi, daha çok yatayda yani bir ya da iki tabakaya yayılmış alanlar için tercih edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Arkeoloji bilimi alana ait buluntuların ölçülmesinde hangi disiplin ile iş birliği içinde çalışır?

Morfoloji

Jeofizik

Jeoloji

Harita mühendisliği

İstatistik

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Arkeoloji bilimi alana ait buluntuların ölçülmesinde harita mühendisliği disiplini ile iş birliği içinde çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri pasif algılama sistemlerindendir?

Multispektral kamera
LIDAR
Dijital kamera
RADAR

II., III. ve IV.

I., IV. ve II.

II. ve III.

I., II. ve III.

I. ve III.

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Multispektral kamera ve dijital kamera, pasif algılama sistemlerinde kullanılırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi arkeolojik alanlarda konumsal veri üretiminde kullanılan yersel sistemlerden değildir?

İHA sistemleri

Klasik ölçme sistemleri

Lazer tarayıcı sistemleri

RADAR sistemleri

Fotogrametri sistemleri

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Arkeolojik alanlarda konumsal veri üretiminde kullanılan yersel sistemler; klasik ölçme sistemleri, yersel lazer tarayıcı sistemleri, yersel RADAR sistemleri ve yersel fotogrametri sistemleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki sistemlerden hangisi arkeolojik alanların, kazıların ve buluntuların dijital ortamda 3B olarak kayıt altına alınması ve belgelenmesi için kullanılır?

Uçak Bazlı Sistemler

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemler

Klasik Ölçme Sistemleri

Yersel RADAR Sistemleri

Yersel Fotogrametri Sistemleri

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Yersel lazer tarayıcılar motorize edilmiş total stationlar gibi düşünülebilir. Bu sistemler ile konum belirlemede gönderilen lazer demetinin çarpıp geri döndüğü cisimler ile lazer ünitesi arasındaki düşey açı, yatay açı ve eğik mesafe ölçümü yapılır. Ölçülen bu değerlere göre lazer ışının geri yansıdığı tüm cisimlerin 3B koordinatları hesaplanır. Günümüzde kullanılan YLT sistemleri ile bir saniyede on binlerce 3B nokta ölçümü gerçekleştirilebilmektedir. Bir tarama sonucunda taranan alana ait milyonlarca 3B nokta verisi üretilebilir. Bu 3B nokta verisi nokta bulutu olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yerin altından veri toplayan ve bu verileri kaydeden jeofizik tabanlı bir ölçüm sistemidir?

Uydu Bazlı Sistemler

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemi

Yersel RADAR Sistemi

Yersel Fotogrametri Sistemi

Klasik Ölçme Sistemi

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Yerin altından veri toplayan ve bu verileri kaydeden jeofizik tabanlı bir ölçüm sistemine Yersel RADAR Sistemi adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi arkeolojik alanlara ait yapılan çalışmalarda alanda bulunan buluntuların, heykellerin, küçük nesnelerin veya yapıların 3B modellemesinde kullanılır?

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemi

Uydu Bazlı Sistemler

Klasik Ölçme Sistemi

Yersel Fotogrametri Sistemi

Yersel RADAR Sistemi

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Yersel Fotogrametri Sistemi, arkeolojik alanlara ait yapılan çalışmalarda alanda bulunan buluntuların, heykellerin, küçük nesnelerin veya yapıların 3B modellemesinde kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi eski ve yeni fotoğrafların karşılaştırılması ile arkeolojik alanlardaki değişimin belirlenmesi için kullanır?

Klasik Ölçme Sistemi

İHA Sistemleri

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemi

Yersel RADAR Sistemi

Uçak Bazlı Sistemler

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
Uçak Bazlı Sistemler, eski ve yeni fotoğrafların karşılaştırılması ile arkeolojik alanlardaki değişimin belirlenmesi için kullanır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Yüzey araştırmaları. II. Kazı. III. Kayıt. IV. Sunum. V. Açıklama.
Yukarıdakilerden hangileri, arkeolojik alan yönetim sürecinin ögelerindendir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi
Yüzey araştırmaları, kazı, kayıt ve sunum arkeolojik alan yönetim sürecinin ögeleridir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

I. Analiz etme. II. Tarihlendirme. III. İlişkilendirme. IV. Yorumlama. V. Belgeleme.
Yukarıdakilerden hangileri, arkeolojik alan yönetim sürecinin kayıt aşamasında yapılan işlemlerdendir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi
Kazılar ile ortaya çıkarılan buluntular çeşitli analizlere tabi tutularak incelenir ve tarihlenir. Sonrasında tarihlendiği dönemle, bulunduğu bölgeyle, kazı alanındaki diğer buluntularla ilişkilendirilerek yorumlanır. Devamında da belirli bir kural çerçevesinde kayıt altına alınır ve belgelenir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Stratigrafi. II. Höyük. III. Tümülüs. IV. Kurgan. V. Topografi.
Arkeolojide insanoğlunun yaşadığı zaman içinde oluşan katmanlaşma yukarıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

III

Açıklama:

Kazı
Stratigrafi: Arkeolojide insanoğlunun yaşadığı zaman içinde oluşan katmanlaşmadır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

I. Plankare sistemi. II. Açık alan sistemi. III. Çapraz açma sistemi. IV. Ölçümleme sistemi.
Yukarıdakilerden hangileri, arkeolojik kazı sistemlerindendir?

I, II

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kazılar amaçlarına göre farklı özellikler gösterebilmektedir. Büyük çoğunluğu günümüze gelebilmiş ve yer üstünde bulunan bir Selçuklu dönemi
medresesi ile bir yerleşim yerinin kazısı aynı yöntemle gerçekleştirilemez. Bu sebeple de farklı kazı sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemleri plankare,
açık alan sistemi ve çapraz açma/satranç tahtası sistemi başlıklarında incelemek mümkündür.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

I. Karelerin ölçüleri sınırlandırılır. II. Plankare ve açık alan sistemlerinin birleşimi şeklinde değerlendirilebilir. III. Birbirleriyle çaprazlama ilişki içerisindeki karelerde aynı anda kazı gerçekleştirilir. IV. Bir ya da iki tabakaya yayılmış alanlar için tercih edilir.
Çapraz Açma/Satranç Tahtası Sistemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Çapraz Açma/Satranç Tahtası Sistemi: Bu sistemde karelerin ölçüleri sınırlandırılmamaktadır. Aslında plankare ve açık alan sistemlerinin bir
birleşimi gibi değerlendirilebilir. Sistemde birbirleriyle çaprazlama ilişki içerisindeki karelerde aynı anda kazı gerçekleştirilir. Bu sayede aralarda mesafe bırakmaksızın tüm kesitler açılabilmektedir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. İHA sistemleri.
II. Yersel lazer tarayıcı sistemleri.
III. Yersel radar sistemleri.
IV. Uydu bazlı sistemler.
Yukarıdakilerden hangileri, arkeolojik alanlarda konumsal veri üretim sistemlerinden olan yersel sistemlerdendir?

I, II

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Yersel sistemler, kullanılacak veri toplama sisteminin arazi üzerine herhangi bir noktaya konumlandırılması ile konumsal verinin elde edildiği sistemlerdir. Bu sistemler; klasik ölçme sistemleri, yersel fotogrametri sistemleri, yersel lazer tarayıcı ve yersel RADAR sistemleridir. İHA sistemleri ve uydu bazlı sistemler, hava sistemlerinin içinde yer almaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

I. GNSS. II. Radar. III. Lazer tarayıcı. IV. İHA. V. Uydu.
Herhangi bir yer ve zamanda, her türlü hava koşulunda küresel bir koordinat sisteminde konum belirlemek için kullanılan sistem yukarıdakilerden hangisidir?

III

Açıklama:

Yersel Sistemler
GNSS sistemleri herhangi bir yer ve zamanda, her türlü hava koşulunda küresel bir koordinat sisteminde konum belirlemek için kullanılan sistemlerdir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Arkeolojik alanlarda yapılacak rölöve-restorasyon projeleri için gerekli olan ortofoto, kesit, görünüş ve planların üretilmesi. II. Web üzerinden sunulabilecek her türlü buluntunun gerçek boyutlarında 3B modellenmesi. III. Arkeolojik kazı çalışmalarının zamansal izlenmesi. IV. Arkeolojik yapılarda deformasyonların izlenmesi. V. CBS projeleri için 2B ve 3B konumsal verilerin üretilmesi.
Yukarıdakilerden hangileri, arkeolojik alanlarda YLT (Yersel Lazer Tarayıcı) sistemleri kullanılan uygulamalardandır?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemler
Arkeolojik alanlarda YLT sistemleri aşağıda verilen uygulamalarda kullanılmaktadır:
• Arkeolojik alanlarda yapılacak rölöve-restorasyon projeleri için gerekli olan ortofoto, kesit, görünüş ve planların üretilmesi,
• Web üzerinden sunulabilecek her türlü buluntunun gerçek boyutlarında 3B modellenmesi,
• Arkeolojik alanların, kazıların ve buluntuların dijital ortamda 3B olarak kayıt altına alınması ve belgelenmesi,
• Arkeolojik kazı çalışmalarının zamansal izlenmesi,
• Arkeolojik yapılarda deformasyonların izlenmesi,
• CBS projeleri için 2B ve 3B konumsal verilerin üretilmesi.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Sayısal ölçme modeli. II. Sayısal arazi modeli. III. Sayısal yüzey modeli. IV.Fotogrametri. V. Klasik ölçme sistemi.
Arazi yüzeyinin üzerinde bulunan ağaç, bina gibi tüm hareketsiz nesnelerin yüksekliklerini içeren sayısal yükseklik modeli yukarıdakilerden hangisidir?

III

Açıklama:

Hava Sistemleri
Sayısal Yüzey Modeli (SYM): Arazi yüzeyinin üzerinde bulunan ağaç, bina gibi tüm hareketsiz nesnelerin yüksekliklerini içeren sayısal yükseklik modelidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

I. İHA sistemleri ile arkeolojik bir alana ait düşük maliyetli veriler üretilebilir. II. İHA sistemleri ile yüksek mekânsal çözünürlüklü veriler üretilebilir. III. İHA sistemleri ile bir arkeolojik alan üzerinde tekrarlı ölçüm yapılabilir. IV. İHA sistemlerinin kullanımı, veri üretimi ve veri işleme aşamaları uzun süreli (en az 6 ay) bir eğitim ile öğrenilebilir.
Yukarıdakilerden hangilerinde İHA sistemlerinin özellikleri doğru verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

İnsansız Hava Aracı Sistemleri
İHA sistemlerinin özellikleri şunlardır:
• İHA sistemleri ile arkeolojik bir alana ait düşük maliyetli veriler üretilebilir.
• İHA sistemleri ile yüksek mekânsal çözünürlüklü (1 cm-30 cm) veriler üretilebilir.
• İHA sistemleri ile bir arkeolojik alan üzerinde tekrarlı ölçüm yapılabilir.
• İHA sistemlerinin kullanımı, veri üretimi ve veri işleme aşamaları kısa süreli (birkaç hafta) bir eğitim ile öğrenilebilir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Günümüzde var olan birçok arkeolojik ve kültürel miras alanı belgelenerek koruma altına alınamamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun temel nedenlerinden biri değildir?

Belgeleme çalışmarındaki zaman kısıtlılığı

Mevcut yöntemlerin yavaş olması

Teknik altyapı eksikliği

Yetişmiş eleman sayısının yetersizliği

Mevcut yöntemlerin pahalı olması

Açıklama:

Giriş
“Arkeolojik alanların hızlı bir şekilde belgelenmesi ve dijital ortamlarda kayıt altına alınması, alanın mevcut durumunun analizi ve alanda yapılacak uygulamalar açısından önemlidir ancak günümüzde var olan birçok arkeolojik ve kültürel miras alanı belgelenerek koruma altına alınamamıştır. Bunun nedenler; belgeleme çalışmalarındaki zaman kısıtlılığı, mevcut yöntemlerin yavaş ve pahalı olması ve belgeleme alanında yetişmiş eleman sayısının yetersizliğidir (Alanyalı vd. 2007).

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Arkeolojik Alan Yönetim Süreçleri” içindeki “Kayıt” adımında yapılan işlerden biri değildir?

Tarihlendirme

Yorumlama

İlişkilendirme

Belgeleme

Sunum

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi

Doğru Cevap: E

Soru 33

“Yerleşim yeri birikintisi. Farklı gerekçelerle yıkılmış, yeni gelen insanların aynı yere yerleşim kurmasıyla oluşan doğal birikim tepesi” olarak yapılan tanım aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Höyük

Stratigrafi

Tümülüs

Kurgan

Nekropol

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi
“Höyük: Yerleşim yeri birikintisi. Farklı gerekçelerle yıkılmış, yeni gelen insanların aynı yere yerleşim kurmasıyla oluşan doğal birikim tepesi.”

Doğru Cevap: A

Soru 34

“Plankare sistemi” 1930 yılında ilk kez kim tarafından uygulanmıştır?

Wheeler

Tallon

Aragao

De Souza

Nakahara

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi
“Plankare sistemi: Sistem ilk kez Mortimur Wheeler tarafından 1930’larda uygulanmıştır (Sevin, 1988). Bu sistemde kazı alanı aralarında 50 cm bırakılmış 10 x 10 m ya da alan özelliklerine göre çok daha küçük karelere bölünür ve yapılacak kazılar bu kareler içinde gerçekleştirilir.”

Doğru Cevap: A

Soru 35

GNSS ile konum belirleme işleminde kullanılan “IRNSS uyduları" hangi ülkeye ait uydulardır?

Çin

İngiltere

Hindistan

Rusya

ABD

Açıklama:

Klasik Ölçme Sistemleri
“GNSS ile konum belirleme işleminde kullanılan farklı uydu sistemleri bulunmaktadır. Bunlar Amerika Birleşik Devletleri’nin GPS (Global Positioning System: Küresel Konumlama Sistemi), Rusya’nın GLONASS, Avrupa Birliği’nin Galileo uyduları, Çin’in Beidou, Hindistan’ın IRNSS uydularıdır.”

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi standart bir YLT sistemi parçalarından biri değildir?

Lazer ünitesi

Dijital kamera

Reflektörler

GNSS alıcısı

Radar anteni

Açıklama:

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemler
“Standart bir YLT sistemi lazer ünitesi; güç ünitesi, kontrol ünitesi, dijital kamera, reflektörler, dahili veya harici GNSS alıcısından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağidaki sistemlerinden hangisi karanlık mekanlara ait 3B konumsal veri üretiminde kullanılabilir?

YLT sistemleri

Total station sistemleri

Küresel Navigasyon uydu sistemleri

Yersel Fotogrametri

Yersel RADAR sistemleri

Açıklama:

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemler
“YLT sistemleri aktif sistem oldukları için özellikle karanlık mekanlara ait 3B konumsal veri üretiminde sıklıkla tercih edilmektedir. Özellikle yer altı şehirlerinin ve arkeolojik mağaraların konumsal verilerinin elde edilmesinde ve 3B modellenmesinde etkin olarak kullanılabilmektedir.”

Doğru Cevap: A

Soru 38

Fotogrametri yöntemi ile harita üretimi hangi yıllarda başlamıştır?

1910’lu yıllar

1920’li yıllar

1930’lu yıllar

1940’lı yıllar

1950’li yıllar

Açıklama:

Hava Sistemleri
“Hava fotogrametrisi birçok alanda olduğu gibi arkeolojik araştırmalarda da kullanılmaktadır. Fotogrametri yöntemi ile harita üretimi 1920’li yıllardan itibaren başlamıştır.”

Doğru Cevap: B

Soru 39

Arkeolojik alanlarda CBS teknolojilerinden hangi yıllardan itibaren yararlanılmaktadır?

1960’lar

1970’ler

1980’ler

1990’lar

2000’ler

Açıklama:

ARKEOLOJİDE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI
“Dünya genelinde arkeolojik alanlarda 1980’lerden günümüze CBS teknolojilerinden yararlanıldığı söylenebilir.”

Doğru Cevap: C

Soru 40

“Sayısal ortamda çizilmiş vektör verilerin, belirli bir koordinat sisteminde GNSS alıcısı veya total station ile arazide işaretlenmesi” olarak yapılan tanım aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Aplikasyon

Sayısal arazi modeli

Nirengi noktası

Stratigrafi

Sayısal yüzey modeli

Açıklama:

Konumsal Analizler
“Aplikasyon: Sayısal ortamda çizilmiş vektör verilerin, belirli bir koordinat sisteminde GNSS alıcısı veya total station ile arazide işaretlenmesidir.”

Doğru Cevap: A

Soru 41

Arkeolojik araştırma süreci aşamalarından “Kayıt” aşamasında yapılan işlemler hangi seçenekte tam ve doğru sırada verilmiştir?

Tarihlendirme-Analiz etme-Belgeleme-ilişkilendirme-Yorumlama

Tarihlendirme-Analiz etme-İlişkilendirme-Belgeleme-Yorumlama

Analiz etme-İlişkilendirme-Belgeleme-Tarihlendirme-Yorumlama

Analiz etme-Tarihlendirme- İlişkilendirme-Yorumlama-Belgeleme

Analiz etme-İlişkilendirme-Tarihlendirme-Yorumlama-Belgeleme

Açıklama:

Arkeolojinin Yöntemi
“Kayıt” aşamasında yapılan işlemler sırasıyla Analiz etme-Tarihlendirme- İlişkilendirme-Yorumlama-Belgeleme şeklindedir. Dolayısıyla doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Arkeolojik araştırma sürecine ilişkin verilenlerden hangisi doğru değildir?

Bir arkeoloğun öncelikli amacı kazı yapılan alanın stratigrafisini yani tabakalanmasını açıklayabilmektir.

Arkeologlar ören yerleri, höyükler, kurganlar gibi insanlar tarafından oluşturulmuş ya da zamanla oluşmuş çeşitli birikintilerin stratigrafisiyle ilgilenirler.

Arkeolojik stratigrafide en alttaki tabaka her zaman en eski tabakadır.

Arkeoloji araştırma sürecinde bir alanla ilgili araştırmaya başlamadan önce ilk önce yüzey araştırması yapılır.

Kazı, topoğrafik haritası çıkarılmış ve sınırları belirlenmiş alanlarda, devletten izin almış bilim insanlarınca gerçekleştirilen bilimsel bir işlemdir.

Açıklama:

Kazı
Arkeolojik araştırma sürecine ilişkin verilenlerden C seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Arkeolojide, görüntüsü höyüğe benzeyen ancak ondan çok daha küçük olan, mezar odasının inşa edilmesinden sonra üzerinin dev bir toprak yığınıyla örtülmesi sonucunda oluşan, insan yapımı tepeye ne ad verilmektedir?

Stratigrafi

Höyük

Tümülüs/Kurgan

Tapınak

Antik kent

Açıklama:

Kazı
Arkeolojide, görüntüsü höyüğe benzeyen ancak ondan çok daha küçük olan, mezar odasının inşa edilmesinden sonra üzerinin dev bir toprak yığınıyla örtülmesi sonucunda oluşan, insan yapımı tepeye Tümülüs/Kurgan denir. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Bir arkeolojik kazıdaki en hayati iş, kazı alanını ve buluntuları kaydetmektir.
Bir kazı alanı için tutulması gereken ilk kayıt, kazı alanının plankarelere bölünmüş parsellemesidir.
Ortaya çıkarılan buluntular, çeşitli kodlama sistemleri kullanılarak arşivlenirler.

Arkeolojik araştırma sürecinin “Kayıt” aşamasına ilişkin verilenlerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I-II-III

Açıklama:

Arkeolojik araştırma sürecinin “Kayıt” aşamasına ilişkin verilenlerin hepsi doğru olup cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıda verilenlerden hangisi arkeolojik alanlarda konumsal veri üretim sistemleri içinde yer alan yersel sistemlerden biri değildir?

Klasik Ölçme Sistemleri

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemleri

Yersel RADAR Sistemleri

Yersel Fotogrametri Sistemleri

İHA Sistemleri

Açıklama:

ARKEOLOJİK ALANLARDA KONUMSAL VERİ ÜRETİMİ
İHA Sistemleri, arkeolojik alanlarda konumsal veri üretim sistemleri içinde yer alan hava sistemlerindendir. Dolayısıyla doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

GNSS sistemleri, arkeolojik ve tarihi alanlarda hemen hemen tüm konumsal veri üretimi ve rölöve ve restorasyon projelerinin arazi aplikasyonlarında kullanılabilmektedir.
Bu sistemler, uyduların bulunduğu uzay bölümü, tüm sistemin kontrol edildiği kontrol bölümü ve konum belirleme alıcılarının bulunduğu kullanıcı bölümünden oluşmaktadır.
Arkeolojik alanlarda GNSS alıcıları ile ölçüm yapılırken ölçüm yapan kişinin arazi üzerinde yürümesi gerekmektedir.

GNSS Sistemlerine ilişkin verilenlerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I-II-III

Açıklama:

Yersel Sistemler
GNSS Sistemlerine ilişkin verilenlerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Sismoloji, jeoloji, çevresel çalışmalar ve son dönemlerde arkeolojik çalışmalarında da sıklıkla kullanılmaya başlayan, yerin altından veri toplayan ve bu verileri kaydeden jeofizik tabanlı bir ölçüm sistemi olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Ölçme Sistemleri

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemleri

Yersel RADAR Sistemleri

Yersel Fotogrametri Sistemleri

İHA Sistemleri

Açıklama:

Yersel RADAR Sistemleri
Sismoloji, jeoloji, çevresel çalışmalar ve son dönemlerde arkeolojik çalışmalarında da sıklıkla kullanılmaya başlayan, yerin altından veri toplayan ve bu verileri kaydeden jeofizik tabanlı bir ölçüm sistemi Yersel Radar Sistemleridir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Öncelikle kazı alanına ait bir konumsal veritabanı oluşturulmalı ve alanın sayısal haritaları oluşturulmalıdır.
Sonrasında elde edilmiş verilerden 3 boyutlu yüzey modelleri üretilerek yüzey maliyet ve görülebilirlik gibi analizler gerçekleştirilebilir.
Alana ait verilerden sayısallaştırma yoluyla konumsal nesneler oluşturulabilir, kazılarda çıkarılan nesnelere ait öznitelik bilgileri tablosal olarak işlenebilir.
Bu verilerin kullanımıyla çeşitli sorgulamalar yapılabilmektedir.
Bu sorgulamalar sonucunda çeşitli tematik haritalar oluşturulabilmektedir. Bunun dışında buluntuların türlerine göre yoğunluğunu gösteren haritalar, yollara olan uzaklıklara göre buluntuların haritaları gibi sonuç haritalar üretmek mümkündür.

CBS’nin arkeolojik kazılarda nasıl kullanılabileceğine ilişkin verilerden kaçı doğrudur?

Açıklama:

ARKEOLOJİDE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI

Doğru Cevap: E

Soru 49

Arkeolojik alanlarda yapılacak rölöve-restorasyon projeleri için gerekli olan ortofoto, kesit, görünüş ve planların üretilmesi
Web üzerinden sunulabilecek her türlü buluntunun gerçek boyutlarında 3B modellenmesi
Arkeolojik alanların, kazıların ve buluntuların dijital ortamda 3B olarak kayıt altına alınması ve belgelenmesi
Arkeolojik yapılarda deformasyonların izlenmesi
CBS projeleri için 2B ve 3B konumsal verilerin üretilmesi

Arkeolojik alanlarda Yersel Lazer Tarayıcı Sistemleri verilen uygulamaların kaçında kullanılabilmektedir?

Açıklama:

Yersel Lazer Tarayıcı Sistemler
Arkeolojik alanlarda Yersel Lazer Tarayıcı Sistemleri verilen uygulamaların hepsinde kulanılabilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki sistemlerin hangisi ile yerin birkaç metre altından doğrudan veri elde edilebilir?

Aktif hava lazer tarayıcı sistemler

GNSS konum belirleme uydu sistemleri

Pasif uydu sistemleri

Pasif uçak bazlı sistemler

Aktif RADAR uydu sistemleri

Açıklama:

Uydu-Tabanlı Sistemler
Aktif algılama yapan RADAR uyduları, üzerlerine yerleştiren antenler aracılığıyla farklı mikrodalga boylarında enerjiyi yeryüzüne göndererek ve cisimlerden geri yansıyan enerjiyi kaydederek veri üreten sistemlerdir. Bu sistemler aktif sistemler oldukları için gece ve gündüz çalışabilmekte ve bulutlu havalarda yeryüzüne ait konumsal veri toplayabilmektedir. Ayrıca bu sistemlerde kullanılan RADAR antenleri dalga boyuna göre orman altından ve yerin birkaç metre altından veri elde edebilmektedir. Dolayısyla doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Yaşantı sonucu gözlenebilen davranışlarda meydana gelen kalıcı değişiklik olarak tanımlanan öğrenme yaklaşımına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışcı

Yapılandırmacı

İşbirlikli

Örgütleme

Yineleme

Açıklama:

Davranışcı yaklaşım: Davranışçı açıdan öğrenme, yaşantı sonucu gözlenebilen davranışlarda meydana gelen kalıcı değişiklik olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Öğrenenlerin, öğrenmeyi yeni fikir ve anlayışları şimdiki ve geçmişteki bilgilere dayanarak oluşturma yöntemi olarak tanımlan öğrenme yaklaşımına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışcı

Yapılandırmacı

İşbirlikli

Örgütleme

Yineleme

Açıklama:

Yapılandırmacı yaklaşım: öğrenenlerin, öğrenmeyi yeni fikir ve anlayışları şimdiki ve geçmişteki bilgilere dayanarak oluşturma yöntemi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Türkiye’ de hangi tarihlerde CBS destekli coğrafya dersleri verilmeye başlanmıştır?

1970 li yıllar

1980 li yıllar

1990 lı yıllar

1995 li yıllar

2000 li yıllar

Açıklama:

Türkiye’de 2000 li yıllarda CBS destekli coğrafya dersleri verilmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Coğrafi Bilgi Sistemleri Türkiye’de eğitim kurumlarında ilk olarak hangi yılda ve hangi üniversitede lisansüstü dersi olarak okutulmuştur?

1990 ve Ankara üniveristesi

1992 ve İstanbul Üniversitesi

1995 ve Boğaziçi Üniversitesi

1996 ve Anadolu Üniversitesi

1997 ve Gazi Üniversitesi

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri Türkiye’de eğitim kurumlarında ilk olarak 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümünde yüksek lisans dersi olarak okutulmuş, 1998 yılında ise lisans seviyesinde seçmeli ders olarak okutulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 5

CBS ilk olarak hangi yılda ortaöğretim coğrafya derslerinin öğretim programında yer almıştır?

2000

2002

2003

2004

2005

Açıklama:

CBS ilk olarak 2005 yılında ortaöğretim coğrafya derslerinin öğretim programında (MEB, 2005) yer almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Amaca göre hazırlanmış programlarla okul çatısı altında, belirli yaş grubundaki ve aynı seviyedeki bireyler için yapılan düzenli eğitime verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Örgün eğitim

Yaygın eğitim

Uzaktan eğitim

İnformal eğitim

Hizmetiçi eğitim

Açıklama:

Örgün eğitim, amaca göre hazırlanmış programlarla okul çatısı altında, belirli yaş grubundaki ve aynı seviyedeki bireyler için yapılan düzenli eğitimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bireylerin her an her yerde karşılaşabilecek oldukları bilgileri öğrenmelerine dayalı olan, bu öğrenmeler sonucunda değerlendirilmeye tabi tutulmadıkları ve belli bir sınırlılığı olmayan eğitim türüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Formal eğitim

İnformal eğitim

Yaygın eğitim

Hizmetiçi eğitim

Örgün eğitim

Açıklama:

İnformal eğitim: Bireylerin her an her yerde karşılaşabilecek oldukları bilgileri öğrenmelerine dayalı olan, bu öğrenmeler sonucunda değerlendirilmeye tabi tutulmadıkları ve belli bir sınırlılığı olmayan eğitim türüdür (Çoban, 2012).

Doğru Cevap: B

Soru 8

Eğitim içeriği öğrenci ilgilerine göre düzenlenir.
Öğretimde problem çözme yöntemi esas alınır.
Eğitimin içeriği yaşamdan kopuk değil, aksine yaşamın kendisidir.
Öğretmenin görevi, rehberlik etmektir.
Eğitimde demokratik ve insan haklarını ön plana çıkaran bir anlayış benimsenir.

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri Öğrenci odaklı eğitim anlayışının genel özellikleri ile ilgilidir?

I ve II

II , III ve IV

I,II,III

II,III,IV,V

I,II,III,IV ve V

Açıklama:

Öğrenci odaklı eğitim anlayışının genel özelliklerini aşağıdaki gibi sıralamak olanaklıdır:

Eğitim içeriği öğrenci ilgilerine göre düzenlenir.

Öğretimde problem çözme yöntemi esas alınır.

Eğitimin içeriği yaşamdan kopuk değil, aksine yaşamın kendisidir.

Öğretmenin görevi, rehberlik etmektir.

Eğitimde demokratik ve insan haklarını ön plana çıkaran bir anlayış benimsenir.

• Dayak ve sindirme ile disipline etme anlayışı yerine, öğrencilerde kendi kendini kontrol etme (özdenetim) yeterliği geliştirmek amaçlanır (Tunc, 2017).
Öğrenci odaklı eğitim anlayışının genel özelliklerini aşağıdaki gibi sıralamak olanaklıdır:

Eğitim içeriği öğrenci ilgilerine göre düzenlenir.
Öğretimde problem çözme yöntemi esas alınır.
Eğitimin içeriği yaşamdan kopuk değil, aksine yaşamın kendisidir.
Öğretmenin görevi, rehberlik etmektir.
Eğitimde demokratik ve insan haklarını ön plana çıkaran bir anlayış benimsenir.

• Dayak ve sindirme ile disipline etme anlayışı yerine, öğrencilerde kendi kendini kontrol etme (özdenetim) yeterliği geliştirmek amaçlanır (Tunc, 2017).

Doğru Cevap: E

Soru 9

MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak
Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak
Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek
Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekliliği de sağlanmış olacak

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalardır?

I ve II

II,III

III, IV, V

I,IV,V

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalar Günay (2004) tarafından aşağıdaki şekilde özetlenmiştir:

“MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak

Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek

Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak

Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek

Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak

Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlayacak

İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir.

Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek.

• Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekl
Okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalar Günay (2004) tarafından aşağıdaki şekilde özetlenmiştir:

“MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak
Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek
Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak
Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek
Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak
Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlayacak
İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir.
Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek.

• Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekliliği de sağlanmış olacak”

“MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak

Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek

Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak

Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek

Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak

Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlayacak

İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir.

Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek.

“MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak
Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek
Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak
Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek
Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak
Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlayacak
İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir.
Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek.

• Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekliliği de sağlanmış olacak”

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bakan, müsteşar ve müsteşar yardımcıları tüm ülkeyi ve tüm verileri,
Genel müdürler ve yardımcıları tüm ülkede kendileri ile ilgili verileri
İl Milli Eğitim Müdürlükleri ise sadece kendi illerine ait tüm verileri görebilecek şekilde yetkilendirilebilir.

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri Coğrafi Bilgi Sistemleri kurulurken amaçların yerine getirilebilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için yapılan yetkilendirmeler ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I,III

I,II ve III

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri kurulurken amaçların yerine getirilebilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için yetkilendirmeler aşağıdaki şekilde yapılabilir (Günay Aktaş, S., 2021):

Bakan, müsteşar ve müsteşar yardımcıları tüm ülkeyi ve tüm verileri,

Genel müdürler ve yardımcıları tüm ülkede kendileri ile ilgili verileri

İl Milli Eğitim Müdürlükleri ise sadece kendi illerine ait tüm verileri görebilecek şekilde yetkilendirilebilir.

Sistemin sahibi MEB’in en üst düzey yetkilileri ve karar alma mercileri olması güncel veriye ulaşılması ve kullanılmasını sağlayacaktır.

Bakanlık üst düzey yöneticilerinin kullanacağı düşünülerek istenen sorgulara tek tuşla ulaşabilmeyi sağlayacak arayüzler hazırlanmalıdır

Coğrafi Bilgi Sistemleri kurulurken amaçların yerine getirilebilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için yetkilendirmeler aşağıdaki şekilde yapılabilir (Günay Aktaş, S., 2021):

Bakan, müsteşar ve müsteşar yardımcıları tüm ülkeyi ve tüm verileri,
Genel müdürler ve yardımcıları tüm ülkede kendileri ile ilgili verileri
İl Milli Eğitim Müdürlükleri ise sadece kendi illerine ait tüm verileri görebilecek şekilde yetkilendirilebilir.
Sistemin sahibi MEB’in en üst düzey yetkilileri ve karar alma mercileri olması güncel veriye ulaşılması ve kullanılmasını sağlayacaktır.

5. Bakanlık üst düzey yöneticilerinin kullanacağı düşünülerek istenen sorgulara tek tuşla ulaşabilmeyi sağlayacak arayüzler hazırlanmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri eğitimin tanımı olarak kabul edilebilir?

Para kazanma yollarını yeniden inşa etme yoluyla belirlemektir
Davranış değiştirme sürecidir
Eğitim, insanları belli amaçlara göre yetiştirme sürecidir
Eğitim, kalkınmanın gerektirdiği niteliklere sahip insan gücünü̈ yetiştirmekle görevlidir

II., III. ve IV.

I., II. ve III.

II., IV., III. ve I.

I., III., II. ve IV.

III., I., II. ve IV.

Açıklama:

EĞİTİM VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Eğitimin tanımı olarak; davranış değiştirme süreci, insanları belli amaçlara göre yetiştirme süreci ve kalkınmanın gerektirdiği niteliklere sahip insan gücünü̈ yetiştirmek kabul edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi okul dışı formal eğitimin özelliklerindendir?

Planlı ve amaçlı olması

Kısa süreli olması

Öğrenme ortamı önceden hazırlanmış olması

Süresinin sınırlı olması

Amaçlı olarak hazırlanmış araç- gereç kullanılması

Açıklama:

EĞİTİM VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Okul dışı formal eğitimin özellikleri; kısa süreli olması, öğrencilerin yaşlara göre gruplandırılmaması, iİhtiyaç duyuldukça yapılması ve belli konularla sınırlandırılmamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi formal eğitimin özelliklerinden değildir?

Öğrenme ortamının önceden hazırlanmış olması

Planlı ve amaçlı olması

Belli konularda sınırlandırılması

Eğitim sürecinin öğretmen tarafından planlanması

Amaçlı olarak araç-gereç kullanılması

Açıklama:

EĞİTİM VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Eğitim türlerinden biri olan formal eğitimin özellikleri; Planlı ve amaçlıdır. Öğrenme ortamı önceden hazırlanmıştır. Eğitim süreci öğretmen tarafından planlanır ve uygulanır. Sürecin belli aşamalarında ve sonunda değerlendirme işlemi yer alır. Süreç sonucunda olumlu davranışların kazanılması beklenir. Amaçlı olarak hazırlanmış araç- gereç kullanılır. Süresi sınırlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

“Bireyin karşılaştığı durum ve içinde bulunduğu grubun üyeleriyle etkileşimde bulundukça farkında olmadan yeni şeyler öğrendiği eğitime … denir.” cümlesinde noktalı alana aşağıdakilerden hangisi gelir?

Okul dışı formal eğitim

Yaygın eğitim

Örgün eğitim

İnformal eğitim

Formal eğitim

Açıklama:

EĞİTİM VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
İnformal Eğitim
Eğitimin diğer bir türü olan informal eğitim amaçlı ve planlı olmayan, yaşam içinde gelişigü- zel oluşan bir süreçtir. Birey karşılaştığı durum ve içinde bulunduğu grubun üyeleriyle etkileşimde bulundukça farkında olmadan yeni şeyler öğrenir. Çocuklar arkadaşlarıyla oynarken gençler akran- larıyla oluşturdukları grup içinde birbiriyle etki- leşirken yardımlaşmayı, dayanışmayı, iş birliğini, kurallara uymayı, grubun değerlerini benimsemeyi öğrenirler ve toplumsallaşırlar. Bu tür öğrenme- ler ailede, sokakta, iş yerinde, televizyon önünde, okulda, kısaca yaşam içinde kendiliğinden meyda- na gelir (Fidan, 2012). Ailede, arkadaş gruplarında ya da farklı ortamlarda bulunan bireyde öğrenme- nin gerçekleşmesindeki en önemli iki unsur taklit ve gözlemdir. Bu iki unsuru kişiler, formal eğitim alanlarında da kullanmaktadır. Böylece formal eğitim kurumlarında karşılaşılacak olan informal öğrenmeler öğrencilerin ve öğretmenlerin birbirle- riyle kurdukları ilişkiler içinde de gözlemlenebilir (Çoban, 2012). Bu olumlu yönde olabileceği gibi istenmeyen bir yönde de olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mekânsal teknolojilerin dünya genelinde kullanımını artırmak ve eğitim-öğretimde CBS’den daha fazla yararlanabilmek için yapılabileceklerden biridir değildir?

CBS kullanımını arttırmak için eğitim-öğretim kadrosunun yetiştirilmesi

Derslerde CBS kullanımı engelleyen alt yapı eksiklerinin giderilmesi

CBS’yi daha iyi tanıtmak için çeşitli eğitim programları düzenlenmesi

Derslerde CBS teknolojilerinin kullanımın arttırılması

Eğitim-öğretim stratejileri arasından teknolojiyle öğrenmeyi çıkarmak

Açıklama:

EĞİTİM ARACI OLARAK CBS
Eğitim-öğretim stratejileri arasından teknolojiyle öğrenmeyi çıkarmak mekânsal teknolojilerin dünya genelinde kullanımını artırmak ve eğitim-öğretimde CBS’den daha fazla yararlanabilmek için yapılabileceklerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de eğitim sisteminde CBS’den yeterince yararlanılmamasının nedenlerinden biridir?

Öğreticilerin CBS kullanımı konusunda bilgi ve beceri eksikliği

CBS tabanlı oluşturulmuş eğitim materyalinin yeterli olması

Ortaöğretimdeki coğrafya derslerinin yeterli sayıda oluşu

CBS’yi derslerde kullanılabilecek yeterli öğretmen olması

Okulların teknik alt yapısının yeterli olması

Açıklama:

EĞİTİM ARACI OLARAK CBS
Ülkemizde eğitim sisteminde CBS’den yeterince faydalanılamamaktadır. Bunun nedenleri şu şekilde aktarılmaktadır. Okulların teknik alt yapısının yetersiz oluşu, veri teminindeki zorluklar, CBS’yi derslerde kullanılabilecek yeterli öğretmen olmayışı, ortaöğretimdeki coğrafya derslerinin az sayıda oluşu, öğreticilerin CBS kullanımı konusunda, bilgi ve beceri eksikliği, CBS tabanlı oluşturulmuş eğitim materyali azlığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi eğitimde CBS kullanımının sınırlılıklarındandır?

Öğrencilerin araştırma becerileri

Müfredata uygun materyal azlığı

Öğrencilerin derste yüksek motivasyon göstermemesi

CBS kullanımının öğrencilerin teknoloji becerilerinde gelişme sağlaması

Farklı öğrenme stratejilerinin kullanılabilmesi

Açıklama:

EĞİTİM ARACI OLARAK CBS
Her ne kadar düzenli bir artış söz konusu olsada CBS herşeyiyle eğitimde kullanılamamaktadır. Pek çok nedene bağlanabilen
bu durumu (Aladağ, 2007) Bednarz (2004:195)
ten şu şekilde aktarmıştır:
1. “Yazılım ve donanım ihtiyacı, kullanılabilir veriye olan ihtiyaç ve diğer teknik engeller
2. Öğretmenlerin kariyer avantajı ya da kurum desteği dışında yeni teknolojileri öğrenmek için zaman ve çaba harcama isteğinin olmaması
3. Öğretmenlerin CBS ile eğitim için yeterli bilgiye sahip olmamaları ve müfredata uygun materyal azlığı. “

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri MEB tarafından kullanılacak bir karar destek sisteminin özelliklerindendir?

Veriyi çok hızlı bir şekilde işleyebilmesi
Planlama sonucunu görsel olarak gösterebilmesi
Konuma dayalı problemlerin çözümünde kullanılabilmesi
Eğitim binaları arasında ilişkiler kurabilmesi

I., II. ve III.

II., III. ve IV.

I., II., III. ve IV.

I. ve II.

II. ve IV.

Açıklama:

EĞİTİMDE KARAR DESTEK SİSTEMİ OLARAK CBS
MEB tarafından kullanılacak bir karar destek sisteminin veriyi çok hızlı bir şekilde işleyebilmesi, planlama sonucunu görsel olarak gösterebilmesi, konuma dayalı problemlerin çözümünde kullanılabilmesi, eğitim binaları arasında ilişkiler kurabilmesi, ayrıntılı sorgulamalara izin verebilmesi gibi özellikleri barındırması beklenir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Coğrafi Bilgi Sistemleri kurulurken amaçların yerine getirilebilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için aşağıda yapılan yetkilendirmelerden hangisi doğrudur?

Okul müdürleri kendi ilindeki tüm eğitim ile ilgili verileri

Üniversite rektörlükleri tüm eğitim ile ilgili verileri

İl Milli Eğitim Müdürlükleri tüm ülkedeki verileri

Genel müdürler ve yardımcıları tüm ülkede kendileri ile ilgili verileri

Bakan, müsteşar ve müsteşar yardımcıları bakanlıklarla ilgili verileri

Açıklama:

EĞİTİMDE KARAR DESTEK SİSTEMİ OLARAK CBS
Coğrafi Bilgi Sistemleri kurulurken amaçların yerine getirilebilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için yetkilendirmeler şu şekilde yapılabilir. Bakan, müsteşar ve müsteşar yardımcıları tüm ülkeyi ve tüm verileri, genel müdürler ve yardımcıları tüm ülkede kendileri ile ilgili verileri, İl Milli Eğitim Müdürlükleri ise sadece kendi illerine ait tüm verileri görebilecek şekilde yetkilendirilebilir. Sistemin sahibi MEB’in en üst düzey yetkilileri ve karar alma mercileri olması güncel veriye ulaşılması ve kullanılmasını sağlayacaktır. Bakanlık üst düzey yöneticilerinin kullanacağı düşünülerek istenen sorgulara tek tuşla ulaşabilmeyi sağlayacak arayüzler hazırlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalardan biridir?

Eğitimde verimlilik korunacak

İnsan kaynaklarındaki kalite korunacak

Öğretmen sayıları ülke genelinde korunacak

Okulların sayısı ülke genelinde korunacak

Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak

Açıklama:

EĞİTİMDE KARAR DESTEK SİSTEMİ OLARAK CBS
Okul erlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalar şu şekilde özetlenmiştir. MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak . Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek. Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak. Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek. Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak. Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü̈ yetiştirilmesini sağlayacak. İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir. Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek. Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekliliği de sağlanmış olacak.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İngiltere’de Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ne zamandan itibaren eğitimde kullanılmaya başlamıştır?

1986

1987

1988

1989

1990

Açıklama:

Giriş
“ABD ve İngiltere gibi ülkelerde ise 1980 li yılların sonunda eğitimde kullanılmaya başlamıştır. İngiltere’de 1988 yılında ulusal öğretim programı ile coğrafya öğretiminde gerçekleştirilmiştir (Michael & Stephen, 1995).”

Doğru Cevap: C

Soru 22

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Türkiye’de ortaöğretim coğrafya derslerinin öğretim programında ilk olarak ne zaman yer almıştır?

2001

2002

2003

2004

2005

Açıklama:

Türkiye’de CBS’nin Eğitimde Kullanımının Tarihçesi
“Türkiye’deki ortaöğretim kurumlarında kullanılması ise aşamalı olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılında coğrafya öğretmenlerine yönelik CBS eğitim semineri gerçekleşmiştir. CBS ilk olarak 2005 yılında ortaöğretim coğrafya derslerinin öğretim programında (MEB, 2005) yer almıştır.”

Doğru Cevap: E

Soru 23

Milli Eğitim Bakanlığı’nda eğitim planlamasında CBS’nin kullanımına ilişkin hazırlık olarak kabul edilebilecek ilk çalışma “Okul Haritaları ve Kayıt Tahminleri Araştırması” ne zaman gerçekleştirilmiştir?

1995

1996

1997

1998

1999

Açıklama:

Türkiye’de CBS’nin Eğitimde Kullanımının Tarihçesi
“Milli Eğitim Bakanlığı’nda eğitim planlamasında CBS’nin kullanımına ilişkin hazırlık olarak kabul edilebilecek ilk çalışma Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 1995 yılında yayımlanan Okul Haritaları ve Kayıt Tahminleri araştırmasıdır.”

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de uygulanan “Formal Eğitim”in alt gruplarından biridir?

İnformal eğitim

Uzaktan öğretim

Yaygın eğitim

Yaşam boyu eğitim

Açık öğretim

Açıklama:

Eğitim

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "okul dışı" formal eğitimin, "okul içi" formal eğitimden farklarından biri değildir?

Kısa süreli olması

Eğitim sürecinin öğretmen tarafından planlanması

Öğrencilerin yaşlara göre gruplandırılmaması

İhtiyaç duyuldukça yapılması

Belli konularla sınırlandırılmaması

Açıklama:

“Ancak okul dışı formal eğitimin okuldakilerden bazı farkları bulunmaktadır (Fidan, 2012; Çoban, 2012). Bunlar;

Kısa süreli olması,
Öğrencilerin yaşlara göre gruplandırılmaması,
İhtiyaç duyuldukça yapılması,
Belli konularla sınırlandırılmamasıdır.”

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi “öğrenci merkezli eğitim” yaklaşımında etkili bir öğrenme sonucunda öğrencilerde gelişmesi beklenen temel becerilerden biri sayılmaz?

Merak uyandırma ve planlama

Disiplinli çalışma ve tekrarlama

Araştırma ve keşfetme

Çözümleme ve derinleştirme

Paylaşma ve yaşantıya uygulama

Açıklama:

“Öğrenci merkezli eğitim yaklaşımında etkili bir öğrenme sonucunda öğrencilerde bazı beceriler gelişmesi beklenmektedir. Bunlar:
Merak uyandırma ve planlama
Araştırma ve keşfetme
Çözümleme ve derinleştirme
Paylaşma ve yaşantıya uygulamadır.”

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "öğrenci merkezli" eğitimin, "geleneksel" eğitimden farklarından biridir?

Dersler bilgi ağırlıklıdır

Başarı göstergesi zamana ve miktara göredir

Bilgi kazanımı sorgulama ve buluşa dayalıdır

Ölçme ve değerlendirme genel ve normlara göredir

Sınıftaki etkinlikler öğreticidir

Açıklama:

Öğrenci Merkezli Öğrenme-Öğretme
"Geleneksel ve öğrenci merkezli eğitimde bazı farklar bulunmaktadır. Bu farklar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir (Tunc, 2017).

Doğru Cevap: C

Soru 28

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları (GISAS) projesi hangi yıllar arasında oluşturulmuştur?

2000-2003

2001-2004

2002- 2005

2003-2006

2004-2007

Açıklama:

CBS’nin Dünyada Eğitim Alanında Kullanımı
“Ortaöğretim kurumlarında çevre eğitimi ve coğrafya konularında CBS’nin yaygın olarak kullanımını artırmak amacıyla 2003-2006 yılları arasında Okullarda Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları (Geographical Information Systems Applications For Schools - GISAS) projesi oluşturulmuş ve bu proje Avrupa Birliği Sokrates-Minerva Programı tarafından desteklenmiştir.”

Doğru Cevap: D

Soru 29

Türkiye’de CBS üniversitelerde ilk kez ne zaman kullanılmaya başlanmıştır?

1988

1989

1990

1991

1992

Açıklama:

CBS’nin Türkiye’de Eğitim Alanında Kullanımı
“CBS Türkiye’de üniversitelerde ise ilk kez 1992-1993 yılında coğrafya bölümlerinde yüksek lisans dersi olarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümünde okutulmuştur.”

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağidakilerden hangisi eğitimde CBS kullanımının temel sınırlılıklarından biri sayılmaz?

Yazılım ve donanım ihtiyacı

Kullanılabilir veriye olan ihtiyaç

Ortaöğretim bilgi-iletişim teknolojilerinin kullanımını destekleyen yaklaşımların eksik olması

Öğretmenlerin yeni teknolojileri öğrenmek için zaman ve çaba harcama isteğinin olmaması

Müfredata uygun materyal azlığı

Açıklama:

Eğitimde CBS Kullanımının Sınırlılıkları
“Her ne kadar düzenli bir artış söz konusu olsada CBS herşeyiyle eğitimde kullanılamamaktadır. Pek çok nedene bağlanabilen bu durumu (Aladağ, 2007) Bednarz (2004:195) ten şu şekilde aktarmıştır:

“Yazılım ve donanım ihtiyacı, kullanılabilir veriye olan ihtiyaç ve diğer teknik engeller
Öğretmenlerin kariyer avantajı ya da kurum desteği dışında yeni teknolojileri öğrenmek için zaman ve çaba harcama isteğinin olmaması
Öğretmenlerin CBS ile eğitim için yeterli bilgiye sahip olmamaları ve müfredata uygun materyal azlığı.”

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak kullanılması sonucunda elde edilecek temel faydalardan biri değildir?

Okulların gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek olması

Donanımın ülke geneline eşit dağıtılarak olması

Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımının sağlanacak olması

İhtiyaç olan yerlerde nitelikli okul inşaatları yapılmasının sağlanacak olması

Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılmasının engellenecek olması

Açıklama:

Eğitim Yeri Planlamada CBS’nin Faydaları
“Okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalar Günay (2004) tarafından aşağıdaki şekilde özetlenmiştir:

MEB de verimlilik en üst düzeye ulaşacak
Okullar ülke gereksinimlerine ve gelecekteki nüfus gelişimine göre inşa edilecek
Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlanacak
Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçilecek
Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlanacak
Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlayacak
İnsan kaynaklarında sağlanan denge ile eğitimde kalite artabilecektir.
Taşra örgütlerinin yönetim kapasiteleri yükseltilmiş olacağından çeşitli konularda yetki devri sağlanabilecek.
Eğitimde verimlilik ve kalite artarken aynı zamanda sürekliliği de sağlanmış olacak”

Doğru Cevap: D

Soru 32

Coğrafi Bilgi Sistemleri Türkiye’de eğitim kurumlarında ilk olarak 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümünde yüksek lisans dersi olarak okutulmuştur.
1998 yılında lisans seviyesinde seçmeli ders olarak okutulmuştur.
2004 yılında coğrafya öğretmenlerine yönelik CBS eğitim semineri gerçekleşmiştir.
CBS ilk olarak 2005 yılında ortaöğretim coğrafya derslerinin öğretim programında yer almıştır.

Türkiye’de CBS’nin Eğitimde Kullanımının Tarihçesi incelendiğinde verilen ifadelerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Türkiye’de CBS’nin Eğitimde Kullanımının Tarihçesi
Türkiye’de CBS’nin Eğitimde Kullanımının Tarihçesi incelendiğinde verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Planlı ve amaçlıdır.
Süresi sınırlıdır.
Öğrenme ortamı önceden hazırlanmıştır.
Süreç sonucunda olumlu davranışların kazanılması beklenir.
Amaçlı olarak hazırlanmış araç- gereç kullanılır.

Formal eğitime ilişkin verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?

Açıklama:

Formal Eğitim
Formal eğitime ilişkin verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Sürecin belli aşamalarında ve sonunda değerlendirme işlemi yer alır.
Eğitim süreci öğretmen tarafından planlanır ve uygulanır.
Öğrenme ortamı önceden hazırlanmıştır.
Amaçlı olarak hazırlanmış araç- gereç kullanılır.

Formal eğitime ilişkin verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Formal Eğitim
Formal eğitime ilişkin verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Halk eğitim merkezlerinde açılan kurslar, hangi türde eğitim olarak nitelendirilir?

İnformal eğitim

Formal eğitim

Klasik eğitim

Uzaktan eğitim

Hibrit eğitim

Açıklama:

Okullardaki eğitim formal eğitimdir. Ancak okul dışında da kişileri bir mesleğe hazırlamak, meslekte ilerlemesini sağlamak ve yenilikleri öğrenmek amacıyla yapılan öğretim etkinlikleri de formaldir. Örneğin; halk eğitim merkezlerinde açılan kurslar, orduda asker yetiştirme birer formal eğitim örneğidir. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi eğitim-öğretimde CBS den daha fazla yararlanabilmek için yapılabilecekler arasında yer almaz?

CBS yi daha iyi tanıtabilmek için yüz yüze ve/veya web tabanlı eğitim programları düzenlenmelidir.

CBS nin kullanımını takip eden, destekleyen, eğitim imkânlarını genişletmeye çalışan CBS merkezi kurulabilir.

Teknoloji kullanımını etkileyen önemli faktörlerden biri olan ekonomi düşünülmeli, bunun için CBS teknolojilerine eğitim amaçlı erişimin yüksek fiyatlı olması sağlanmalıdır.

Derslerde CBS kullanılmasına engel olan teknolojik alt yapı eksiklikleri giderilmelidir.

CBS kullanımını artırmak için öğretmenlerin yetiştirilmesi ve öğretim programlarının hazırlanması konularında Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurumlarının aktif bir rol üstlenmesi gerekmektedir.

Açıklama:

EĞİTİM ARACI OLARAK CBS
Teknoloji kullanımını etkileyen önemli faktörlerden biri olan ekonomi düşünülmeli, toplumun alım gücü dikkate alınarak CBS teknolojisine erişimin maliyeti azaltılmalı, bunun için CBS teknolojilerine eğitim amaçlı erişimin ya ücretsiz ya da makul fiyatlarla olması sağlanmalıdır. Dolayısıyla verilen ifadelerden C seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Okulların teknik alt yapısının yetersiz oluşu
Veri teminindeki zorluklar
CBS’yi derslerde kullanılabilecek yeterli
öğretmen olmayışı
Ortaöğretimdeki coğrafya derslerinin az sayıda
oluşu
Öğreticilerin CBS kullanımı konusunda
bilgi ve beceri eksikliği

Verilen ifadelerden kaç tanesi ülkemizde eğitim sisteminde CBS’den yeterince faydalanılamamasının nedenlerindendir?

Açıklama:

CBS’nin Türkiye’de Eğitim Alanında Kullanımı
Verilen ifadlerin hepsi ülkemizde eğitim sisteminde CBS’den yeterince faydalanılamamasının nedenlerindendir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Öğrenci merkezli öğrenmeyi kolaylaştırır.
Uzamsal düşünmeyi ve öğrenme becerisini gelişmesini sağlar.
Farklı öğrenme stratejilerinde kullanılabilir.
Öğrencilerin sosyal öğrenme gerçekleştirmesine katkıda bulunur.
Öğrencilerin derste yüksek motivasyon göstermesini sağlar.
Öğrencilerin araştırma becerilerini kullanmalarını artırır.

Verilen ifadelerden kaç tanesi Coğrafya derslerinde CBS kullanımının avantajlarındandır?

Açıklama:

Eğitimde CBS Kullanımının Faydaları
Verilen ifadelerin hepsi Coğrafya derslerinde CBS kullanımının avantajlarındandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Donanım ülke geneline eşit dağıtılarak alt yapı ve donanımda fırsat eşitliği sağlamak

Okul ihtiyacının olmadığı yerlere yatırım yapılması engellenerek etkin olmayan yatırımların önüne geçmek

Öğretmenlerin ülke geneline dengeli dağılımı sağlamak

Branşlara göre il bazında gelecek yılların öğretmen gereksinimlerinin belirlenmesi insan gücü yetiştirilmesini sağlamak

Verilen ifadelerden hangisi/leri okul yerlerinin planlamasında CBS’nin karar destek sistemi olarak etkin bir şekilde kullanılması sonucunda elde edilecek faydalar arasındadır?

I ve II

I, II ve III

II, IV

II, III, IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Eğitim Yeri Planlamada CBS’nin Faydaları
Verilen ifadelerin hepsi doğru olup, cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Ortaöğretimde CBS yazılımlarının eğitim amacıyla kullanıldığı Avrupa’daki ilk büyük proje olma özelliğini taşıyan proje aşağıdakilerden hangisidir?

EURASAS

GISAS

CBSEURO

GICBS

MEBSIS

Açıklama:

CBS’nin Dünyada Eğitim Alanında Kullanımı
GISAS, Ortaöğretimde CBS yazılımlarının eğitim amacıyla kullanıldığı Avrupa’daki ilk büyük proje olma özelliği taşımaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Öğretmenin CBS’nin ne olduğu, nasıl çalıştığı, ne gibi yararları olduğu ve nerelerde kullanıldığı hakkında eğitim vermesi olarak tanımlanan CBS eğitim aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

CBS’yi Öğretmek (Öğretmen Merkezli)

CBS ile Öğretmek (Öğretmen Merkezli)

CBS ile Araştırmak (Öğrenci Merkezli)

CBS'yi Araştırmak (Öğrenci Merkezli)

CBS ile Araştırmak (Öğretmen Merkezli)

Açıklama:

Eğitimde CBS’nin Kullanımı
CBS'yi öğretmek, Öğretmenin CBS’nin ne olduğu, nasıl çalıştığı, ne gibi yararları olduğu ve nerelerde kullanıldığı hakkında eğitim vermesi olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaretin özellikleri içinde yer almaz?

Uluslararası rekabet

Aracı zincirinin kısa olması

Bölgesel uzmanlaşma

Satıcıların alıcılardan ayrılması

Karşılıklı kabul edilebilir para birimi

Açıklama:

Uluslararası ticaret prosedürü oldukça uzun ve karmaşıktır. Alıcıların ve satıcıların tüm işlemleri kendi yapması oldukça zordur. Nakliye acenteleri, takas acenteleri, bankaları gibi uzman aracıların hizmetlerine ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle doğru yanı b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sermaye ile ilgili doğru bir yaklaşımdır?

Petrol, kömür, değerli madenler gibi ülkeler arasında yer değiştiren hammaddelerdir.

İşgücünün miktarı, eğitim durumu, vasıflı ya da vasıfsız işgücü alma durumu ve işgücü maliyetleri gibi faktörlerdir.

Ticareti finanse etmek için kullanılan para, arz ve bankacılık hizmetleri ile ilişkilidir.

Araştırma geliştirme faaliyetleri ile teknolojik destek ve yenilikleri kapsar.

Bir ülkeye rekabet avantajı sağlayan, mal ve hizmetlerin üretim ve transferini etkileyen kamusal hizmetlerdir.

Açıklama:

Sermaye ticareti finanse etmek için kullanılan para arzı ve bankacılık hizmetleri ile ilişkilidir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üretim ticaretten önce gelir.

Ticaret üretimden önce gelir.

Üretim ticaretin başlangıcıdır.

Üretim ticaretin sonudur.

Üretim ve ticaret birbirinden bağımsızdır.

Açıklama:

Üretim ve ticaret birbirinden ayrılmaz bir özelliğe sahiptir. Dolayısıyla ticaret ile ilgili araştırma ve analizlerde incelenen ticari ürün ya da işlerin üretimi mutlaka dikkate alınmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

“Emlak Piyasası” aşağıdakilerden hangisi için göz önünde bulundurulması gereken bir faktördür?

Aracı zinciri

Tedarik zinciri

Filo yönetimi

Yer seçimi

Ulaştırma

Açıklama:

“Emlak Piyasası” yer seçimi danışmanlığı yapan firmaların yer seçimlerinde göz önünde bulundurduğu faktörlerdendir. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir şirketin CBS tabanlı lojistik hizmetlerinden “Lokasyon Platformu” ile ilgilidir?

Destinasyon seçimlerine imkan veren bilgileri içerir.

Kesin bir adres konumuna ulaşmak için yola göre ayarlanır.

Yol bilgileri ile ilgili bulut tabanlı hizmet platformudur.

Yol hız limiti bilgilerini içerir.

Anlık yol bilgilerini içerir.

Açıklama:

Lokasyon platformu yol bilgileri ile ilgili bulut tabanlı hizmet platformudur. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır. (Şekil 6.3)

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi pazar analizi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Rekabet pazar analizinde önemli bir kavramdır.

Dilin yanlış kullanımı pazar analizinin başarısızlığıdır.

Müşterilerin nerede olduğunu bilmekten çok ne yaptığı önemlidir.

Mikro pazarlama ve ilişkisel pazarlama bu süreçte önemlidir.

Yerel hava değişikliklerini kaçırmamak önemlidir.

Açıklama:

Müşterilerin nerede olduğunu bilmek ve buna göre hareket etmek satışları artırabilir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Tedarik zinciri hangi yıllardan itibaren kullanılmaya başlanmıştır?

1960

1970

1980

1990

2000

Açıklama:

1990’lı yıllardan sonra yaygın bir şekilde kullanılmaya başlayan yeni bir işbirliği süreci doğmuştur: Tedarik zinciri. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi tedarik zinciri ile ilgili yanlış bir ifadedir?

CBS’nin tedarik zincirinde kullanımı yalnızca şirketler ile ilgilidir.

Stok ve faaliyet maliyetlerini azaltmak tedarik zinciri yönetimi amaçlarındandır.

Tedarik zinciri yönetimi tedarikçi, üretici, dağıtıcı ve perakendeci arasında mal, para ve bilginin yönetimidir.

Sevkiyat, dağıtım gibi hizmetler tedarik zincirinin bileşenlerini oluşturur.

Müşteri memnuniyetini sağlamak tedarik zinciri yönetiminin temel amaçlarındandır.

Açıklama:

CBS’nin tedarik zincirinde kullanımı yalnızca şirketler ile ilişkili değildir. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği de CBS’den mülteci kamplarının yönetimi ve iyileştirilmesinde faydalanmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Odera ve Kranja araştırmalarında hangi ülkede çiçek tedarik zincirinin iyileştirilmesi sürecinde CBS kullanarak yanıt vermeye çalışmışlardır?

Fransa

İsveç

İsviçre

Kongo

Kenya

Açıklama:

Odera ve Kranja (2019) Kenya’da çiçek tedarik zinciri nasıl iyileştirilebilir sorusuna CBS kullanarak yanıt vermeye çalışmışlardır. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ticaret alanı ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Mevcut müşterilerin % 45’ini temsil eden coğrafi alana karşılık gelir.

Bir işletmenin birden fazla ticaret alanı olabilir.

Ticaret bölgelerinin sınırları müşterilerin harcama potansiyellerinin ölçülmesine izin verir.

Ticaret alanının tanımlanması herhangi bir pazar analizinde önemli bir adımdır.

Ticaret alanı tanımlaması bireysel işletmelerin kendi ticaret alanlarını genişletme fırsatlarını belirlemesine yardımcı olur.

Açıklama:

Bir ticaret alanı bir topluluğun müşterilerinin çoğunu oluşturduğu coğrafi alandır. Bu genellikle mevcut müşterilerinin % 75’ini temsil eden coğrafi alana karşılık gelir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bilginin bilgisayar destekli dijitalleştirilmesi yoluyla ekonominin tüm sektörlerinin yakın zamanda gerçekleşmiş dönüşümünü ifade eder?

Ticaret

İthalat

İhracat

Bilgi ekonomisi

Dijital ekonomi

Açıklama:

GİRİŞ
Dijital Ekonomi: Bilginin bilgisayar destekli dijitalleştirilmesi yoluyla ekonominin tüm sektörlerinin yakın zamanda gerçekleşmiş dönüşümünü ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki kavramlardan hangisi malların, hizmetlerin, bilgilerin ve sermayenin ulusal veya uluslararası iletimidir?

Ticaret

İthalat

İhracat

Bilgi ekonomisi

Dijital ekonomi

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Ticaret: Malların, hizmetlerin, bilgilerin ve sermayenin ulusal veya uluslararası iletimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Ülkeler arası ticaret uzun zamandır aşağıdakilerden hangisinin merkezinde yer almaktadır?

Liberalizmin

Kapitalizmin

Bilgi ekonomisinin

Dijital ekonominin

Gelişmiş ülkelerin

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Bu anlamda ülkeler arası ticaret uzun zamandır kapitalizmin merkezinde yer almakta olup giderek büyüyen özelliği sayesinde dünyanın çeşitli bölgelerini birbirine bağlamada önemli bir faktördür.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi üretimi arttırmak, satış ve gelirli artırmak, ekonomik büyümeye katkı sağlamak ve daha fazla bilgi veya deneyim kazanmaya imkân sağlama gibi fırsatlar sunar?

Ticaret

İthalat

İhracat

Bilgi ekonomisi

Dijital ekonomi

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
İhracat, üretimi arttırmak, satış ve gelirli artırmak, ekonomik büyümeye katkı sağlamak ve daha fazla bilgi veya deneyim kazanmaya imkân sağlama gibi fırsatlar sunar.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi belirli pazarlara olan bağımlılığı azaltma, uluslararası ticaret teknolojisinden yararlanma ve ekonomik işbirliğini artırma gibi avantajlar sunar?

Ticaret

İthalat

İhracat

Bilgi ekonomisi

Dijital ekonomi

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
İthalat, belirli pazarlara olan bağımlılığı azaltma, uluslararası ticaret teknolojisinden yararlanma ve ekonomik işbirliğini artırma gibi avantajlar sunar.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi küresel ticaretin günümüzde en önemli özelliğidir?

Rekabet

Küreselleşme

Bilgi ekonomisi

Ticaretin dijitalleşmesi

Ticaret hacminin giderek büyümesi

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Küresel ticaretin en önemli özelliği ticaret hacminin giderek büyüyor olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bugün dünyada üretilen malların ihraç oranıdır?

%10

%15

%20

%25

%35

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Küresel ticaretin en önemli özelliği ticaret hacminin giderek büyüyor olmasıdır. 1870’e kadar dünyada üretilen ürünlerin yalnızca %10’u ihraç edilmekte iken bugün ihraç edilen malların oranı %25’tir (Fouquin ve Hugot, 2016).

Doğru Cevap: D

Soru 18

Günümüzde küresel ihracatın1913’tekinden kaç kat daha fazladır?

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Günümüzde küresel ihracatın 1913’tekinden 40 kat daha fazla olması çok daha çarpıcı bir örnektir (Federico ve Tena-Junguito, 2017).

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bugünkü yıllık ticaret hacmidir?

20 trilyon dolar

10 trilyon dolar

8 trilyon dolar

2 trilyon dolar

1 trilyon dolar

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Stutz ve Barf’ta (2012) ticaret hacmi 1980’de yıllık 2 trilyon dolar iken bugün yaklaşık 20 trilyon dolar olduğunu belirtmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi küresel ticaretin en önemli özelliği ve temel dayanağını oluşturmaktadır?

Bölgesel Uzmanlaşma

Uluslararası Rekabet

Satıcıların Alıcılardan Ayrılması

Aracı Zincirinin Uzun Olması

Karşılıklı Kabul Edilebilir Para Birimi

Açıklama:

TİCARETİN COĞRAFYASI
Bölgesel uzmanlaşma: Küresel ticaretin en önemli özelliği ve temel dayanağıdır. Çünkü uluslararası ticaret, temelde coğrafi uzmanlaşma sayesinde mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi yabancı bir ülkeden mal ve hizmet satın alınması ile yapılan küresel ölçekli ticaret türüdür?

İthalat

İhracat

Dijital Ekonomi

Bilgi Ekonomisi

Rekabet

Açıklama:

İthalat, yabancı bir ülkeden mal ve hizmet satın alınması işlemidir. Mal ve hizmetlerin alıcısı ise “ithalatçı” olarak anılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ihracatın bizlere sunduğu fırsatlar olarak görülmemektedir?

Üretimi arttırmak

Satış ve gelirli artırmak

Belirli pazarlara olan bağımlılığı azaltmak

Ekonomik büyümeye katkı sağlamak

Bilgi ve deneyim kazanmaya imkân sağlamak

Açıklama:

İhracat, üretimi arttırmak, satış ve gelirli artırmak, ekonomik büyümeye katkı sağlamak ve daha fazla bilgi veya deneyim kazanmaya imkân sağlama gibi fırsatlar sunmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Uluslararası ticaretin mevcut durumuna ilişkin birtakım özellikler belirlenmektedir. Küresel ticaretin temel dayanağı olarak görülen özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılıklı Kabul Edilebilir Para Birimi

Aracı Zincirinin Uzun Olması

Satıcıların Alıcılardan Ayrılması

Uluslararası Rekabet

Bölgesel Uzmanlaşma

Açıklama:

Bölgesel uzmanlaşma, küresel ticaretin en önemli özelliği ve temel dayanağıdır. Çünkü uluslararası ticaret, temelde coğrafi uzmanlaşma sayesinde mümkündür. Her ülke belirli ürünlerin ya da hizmetlerin üretiminde uzmanlaşmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I-Doğal Kaynaklar
II-Beşeri Kaynaklar
III-Sermaye
IV-Ekonomiye Dayalı Kaynaklar
V-Altyapı
Yukarıda verilenlerden hangileri ticaret faaliyetleri ile birlikte yer değiştiren unsurlar olarak görülmektedir?

I-II ve III

II-III ve V

I-III ve V

I-II-III ve V

I-II-III-IV ve V

Açıklama:

Ticaret faaliyetleri ile birlikte yer değiştiren 5 unsur bulunur. Doğal Kaynaklar, Beşeri Kaynaklar, Sermaye, Bilgiye Dayalı Kaynaklar ve Altyapı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I-Tesis ve Üretim
II-Ulaştırma ve Lojistik
III-Pazar ve Tüketim
Yukarıda verilen başlıklardan hangileri Coğrafi Bilgi Sistemi’nin ticaret faaliyetlerindeki kullanımı için uygulanmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

CBS’nin ticaret faaliyetlerindeki kullanımı üç farklı başlık altında incelenebilir. Bunlar Tesis ve Üretim, Ulaştırma ve Lojistik, Pazar ve Tüketimdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bir pazarın boyutunu ve karakterini tahmin etmek için müşteri bilgilerini kullanmak ......................anlamına gelmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Mikro pazarlama

Pazar analizi

İlişkisel pazarlama

Ulaştırma ticareti

Veri analizi

Açıklama:

Pazar analizi, bir pazarın boyutunu ve karakterini tahmin etmek için müşteri bilgilerini kullanmak anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Coğrafi bilgi sistemi kullanıcılarına hem nitel hem de nicel çok sayıda analiz yapma imkânı sunar. Bu analizlerin ticaretteki kullanımlarını üç kategoride toplamak mümkündür. Aşağıdaki hangi seçenekte bu üç kategori bir arada ve doğru olarak verilmiştir?

Faaliyet Analizi - Tedarik Zinciri Yönetimi - Ticaret Alanının Belirlenmesi

Tedarik Zinciri Yönetimi - Filo Yönetimi - Ticaret Alanının Belirlenmesi

Filo Yönetimi - Faaliyet Analizi - Ticaret Alanının Belirlenmesi

Rota Analizi- Filo Yönetimi - Faaliyet Analizi

Tedarik Zinciri Yönetimi - Rota Analizi -Ticaret Alanının Belirlenmesi

Açıklama:

CBS kullanıcılarına hem nitel hem de nicel çok sayıda analiz yapma imkânı sunar. Hizmet alanı analizi, en uygun yer analizi, en uygun rota analizi, kümelenme analizi bunlardan bazılarıdır. Bu analizler kimi zaman tek kimi zamanda bir arada kullanılarak ticari firmaların verimliliğini arttırmaya yönelik araştırmalarda kullanılmaktadır. Bu analizlerin ticaretteki kullanımlarını üç kategoride toplamak mümkündür. Tedarik Zinciri Yönetimi, Filo Yönetimi ve Ticaret Alanının Belirlenmesi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Firmalar arası süreçlerin düzenli biçimde kontrolünü sağlamak, maliyetleri düşürmek, kaliteyi ve faaliyetlerin hızını artırmak için kullanılan model aşağıdakilerden hangisidir?

Tedarik zinciri

Filo yönetimi

Faaliyet analizi

Stok maaliyeti

Hepsi bir arada teslimat yönetimi

Açıklama:

Firmalar arası süreçlerin düzenli biçimde kontrolü ve koordinasyonu modeli, maliyetleri düşürmede, kaliteyi ve faaliyetlerin hızını artırmada kullanılan model tedarik zinciri olarak adlandırılır. Kısaca tedarik zinciri yönetimi, hammaddenin temin edilmesinden onun üretime ve dağıtımına kadar bir değer zincirinde yer alan tedarikçi, üretici, dağıtıcı, perakendeci ve müşteriler arasında mal, para ve bilginin yönetimidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi tedarik zinciri yönetiminin amaçları arasında yer almamaktadır?

Müşteri memnuniyetini sağlamak

Ürün hatalarını azaltmak

Ulaşım maliyetlerini azaltmak

Stok maliyetlerini azaltmak

Faaliyet maliyetini azaltmak

Açıklama:

Tedarik zinciri yönetiminin amaçları Müşteri memnuniyetini sağlamak, Ürün hatalarını azaltmak, Stok maliyetlerini azaltmak ve Faaliyet maliyetini azaltmaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Coğrafi bilgi sisteminde uydu teknolojisi ve mobil uygulamalar gibi birden fazla dijital aracın bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş ürün aşağıdakilerden hangisidir?

Mekânsal Veri Tabanlı Filo Yönetimi

Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri

Akıllı Ulaşım Sistemleri

Hepsi Bir Arada Teslimat Yönetimi

Hedefe Yönelik Ticaret Alanı

Açıklama:

Büyük ve önemli perakende şirketlerinin satın aldığı “Hepsi Bir Arada Teslimat Yönetimi” olarak adlandırılan ürün CBS, uydu teknolojisi ve mobil uygulamalar gibi birden fazla dijital aracın bir araya getirilmesi ile oluşturulmuştur. Bu teslimat yönetim sistemi sayesinde filolar kat edilen kilometrelerde ortalama % 20 azalma ve araç doluluğunda %30 artış elde etmişlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

"Çeşitli ekonomik sektörlerdeki maddi varlıklar, ürünler hakkında bilgi, bilgiye dayalı varlıklar ile değerin değişmesine yönelik geniş ve uzun vadeli eğilimdir."
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi Ekonomisi

Dijital Ekonomi

Küresel Ekonomi

Bilgi Sistemi

Küresel Ticaret

Açıklama:

Bilgi Ekonomisi: Çeşitli ekonomik sektörlerdeki maddi varlıklar, ürünler hakkında bilgi, bilgiye dayalı varlıklar ile değerin değişmesine yönelik geniş ve uzun vadeli eğilim anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

"Bilginin bilgisayar destekli dijitalleştirilmesi yoluyla ekonominin tüm sektörlerinin yakın zamanda gerçekleşmiş dönüşümünü ifade eder."
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisine aittir?

Küresel Ekonomi

Bilgi Ekonomi

İthalat

İhracat

Dijital Ekonomi

Açıklama:

Dijital Ekonomi: Bilginin bilgisayar
destekli dijitalleştirilmesi yoluyla ekonominin tüm sektörlerinin yakın zamanda gerçekleşmiş dönüşümünü ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaretin mevcut durumuna ilişkin özelliklerden biri değildir?

Bölgesel Uzmanlaşma

Uluslararası Rekabet

Satıcıların Alıcılardan Ayrılması

Aracı Zincirinin Kısaltılması

Karşılıklı Kabul Edilebilir Para Birimi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin mevcut durumuna ilişkin birtakım özellikler
belirlemek mümkündür. Bunlar şu şekildedir:
• Bölgesel Uzmanlaşma
• Uluslararası Rekabet
• Satıcıların Alıcılardan Ayrılması
• Aracı Zincirinin Uzun Olması
• Karşılıklı Kabul Edilebilir Para Birimi

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi tedarik zinciri yönetiminin amaçlarından değildir?

Müşteri memnuniyetini sağlamak

Ürün hatalarını azaltmak

Stok maliyetlerini azaltmak

Faaliyet maliyetini azaltmak

Pazar araştırması yapmak

Açıklama:

Tedarik zinciri yönetiminin amaçları
şunlardır:
• Müşteri memnuniyetini sağlamak
• Ürün hatalarını azaltmak
• Stok maliyetlerini azaltmak
• Faaliyet maliyetini azaltmak

Doğru Cevap: E

Soru 35

Pazar analizinin birincil işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomiyi anlamak

Müşteri ilişkilerini yönetmek

Üretim yönetimi yapmak

İthalat

Pazarı anlamak

Açıklama:

Pazar analizinin birincil işlevi, pazarı anlamaktır

Doğru Cevap: E

Soru 36

"Bir pazarın boyutunu ve karakterini tahmin etmek için müşteri bilgilerini kullanmak" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Müşteri analizi

Rakip analizi

Pazar analizi

Sermaye analizi

Coğrafik analiz

Açıklama:

Pazar analizi, bir pazarın boyutunu ve karakterini tahmin etmek için müşteri bilgilerini kullanmak anlamına gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

"Firmalar arası süreçlerin düzenli biçimde kontrolü ve koordinasyonu modeli, maliyetleri düşürmede, kaliteyi ve faaliyetlerin hızını artırmada kullanılan model" olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Perakende Yönetimi

Filo Yönetimi

Ticaret Alanının Belirlenmesi

Tedarik Zinciri

Lojistik

Açıklama:

Tedarik zinciri. Firmalar arası süreçlerin düzenli
biçimde kontrolü ve koordinasyonu modeli, maliyetleri düşürmede, kaliteyi ve faaliyetlerin hızını
artırmada kullanılan model tedarik zinciri olarak
adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Filo yönetimi ile ilgili teknolojiler aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmaz?

otobüs ve otomobillerden oluşan taşımacılık acenteleri,

kuryeler,

dağıtım şirketleri,

kolluk kuvvetleri,

bankalar,

Açıklama:

Filo yönetimi ile ilgili teknolojiler otobüs ve otomobillerden oluşan taşımacılık acenteleri, kuryeler, dağıtım şirketleri, kolluk kuvvetleri ya da yerel yönetimler gibi çeşitli paydaşlar tarafından kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Malların, hizmetlerin, bilgilerin ve sermayenin ulusal veya uluslararası iletimi, olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomi

Yönetim

Ticaret

Ulaşım

Analiz

Açıklama:

Ticaret: Malların, hizmetlerin, bilgilerin ve
sermayenin ulusal veya uluslararası iletimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Uluslararası ticaret prosedürü oldukça uzun ve karmaşıktır.
Alıcıların ve satıcıların tüm işlemleri kendilerinin
yapması çok zordur. Nakliye acenteleri, takas acenteleri, bankaları gibi uzman aracıların hizmetlerine ihtiyaç duyarlar.
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgesel Uzmanlaşma

Aracı Zincirinin Uzun Olması

Satıcıların Alıcılardan Ayrılması

Uluslararası Rekabet

Karşılıklı Kabul Edilebilir Para Birimi

Açıklama:

Aracı Zincirinin Uzun Olması: Uluslararası ticaret prosedürü oldukça uzun ve karmaşıktır. Alıcıların ve satıcıların tüm işlemleri kendilerinin
yapması çok zordur. Nakliye acenteleri, takas acenteleri, bankaları gibi uzman aracıların hizmetlerine
ihtiyaç duyarlar

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

I. Afet yönetimi; doğal ve yapay afetlerin neden olacağı zararın azaltılması amacıyla yürütülmesi gereken çalışmaları kapsayan bir yönetim anlayışıdır.
II. Afet yönetimi, meydana gelen afet sonrasındaki faaliyetleri kapsayan bir
kavramdır.
III. Afet yönetimi, hazırlık ve müdahale olmak üzere 2 temel aşamada ele alınmaktadır.
IV. Teknik ve idari birçok kurum ve kuruluşu ilgilendiren afet yönetimi, ülkemizdeki yıkıcı depremler sonrasında üzerinde durulan önemli bir konu haline gelmiştir.
Afet yönetimi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnızca I

I ve II

I, II ve IV

I ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Kitabımızın 181. sayfasında verilen bilgiye göre afet yönetimi afet öncesinde, afet sırasında ve sonrasında yürütülmesi gereken çalışmaları kapsayan bir yönetim anlayışıdır. Bu nedenle II no'lu ifade yanlıştır. 182. sayfadaki bilgiye göre afet yönetimi; zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme olmak üzere 4 temel aşamada ele alınmaktadır. III no'lu ifade de yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

"Afet sırasında veya hemen sonrasında, mümkün olan en kısa süre içerisinde çok sayıda insan hayatını kurtarma, yaralıların tedavisini sağlama, açıkta kalanların, barınma, beslenme, tahliye, korunma, ısınma, güvenlik, psikolojik destek gibi hayati gereksinimlerini karşılama çalışmalarının tümü" şeklinde tanımlanabilecek afet yönetimi aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Zarar azaltma

Hazırlık

Müdahale

İyileştirme

Kentsel dönüşüm

Açıklama:

Kitabımızın 182. sayfasında tanımlaman bu aşama "müdahale" aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Yapı envanteri için ülkemizde geliştirilen hızlı değerlendirme yöntemleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi, DUR-TES Yöntemi, P25 Puanlama Yöntemi

Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi, FEMA Yöntemi (FEMA 154-155), Japon Sismik İndeks Yöntemi

ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme Yöntemi, Japon Sismik İndeks Yöntemi, Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi

İstatistiksel Yöntem, P25 Puanlama Yöntemi, FEMA Yöntemi (FEMA 154-155)

DUR-TES Yöntemi, FEMA Yöntemi (FEMA 154-155), ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme Yöntemi

Açıklama:

Kitabımızın 183. sayfasında papı envanteri için ülkemizde geliştirilen hızlı değerlendirme yöntemleri "Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi, DUR-TES Yöntemi, P25 Puanlama Yöntemi" olarak sıralanmaktadır. Buna göre çözüm A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

I. 13 Mart 1992 Erzincan depreminde hasar almış toplam 46 bina üzerinde yapılan çalışmayla geliştirilmiştir.
II. Çok sık deprem olmayan bölgelerdeki bina stoğu ile ilgili üst seviye bir hesaplama yerine, daha düşük seviyeli bir hesap yöntemi araştırılmıştır.
III. Mukavemet puanı ve kusur puanı yaklaşımlarıyla binaların deprem performansı belirlenmiştir.
IV. Bu çalışmalar esnasında İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından hızlı değerlendirme yapan bir algoritma ve bilgisayar programı geliştirilmiştir.
DUR-TES yöntemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

Yalnızca III

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Soruda verilen I ve II no'lu ifadeler kitabımızın 183. sayfasında "Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi" başlığı altında yer almaktadır. Diğer seçeneklerdeki bilgiler DUR-TES yöntemine aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

P25 puanlama yönteminde, yapıda mevcut kolon, perde ve dolgu duvar boyutları, rijitlikleri, taşıyıcı sistem düzeni, bina yüksekliği, yönetmelikte tanımlanan çeşitli yapısal düzensizlikler, malzeme ve zemin özellikleri gibi parametreler üzerinden hesap yapılarak bulunan ......... ile birlikte binanın değişik göçme modlarını da gözönüne alan toplam .... adet göçme puanı hesaplanmaktadır.
P25 puanlama yöntemiyle ilgili yukarıda verilen açıklamada boşlukları doldurması gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

P25 temel yapısal puanı; on bir

P1 temel yapısal puanı; yedi

zemin şartları ve topoğrafik koşullar; altı

binanın çarpışma olasılığı; yedi

temel tipi ve temel derinliği; yedi

Açıklama:

Kitabımızın 184 sayfasında P25 puanlama yöntemi ile ilgili verilen bilgiye göre, parametreler üzerinden hesap yapılarak bulunan "P1 temel yapısal puanı" ve binanın değişik göçme modlarını da göz önüne alan toplam "yedi" adet göçme puanı hesaplanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi yapı envanteri çalışmalarında binalarla ilgili olarak mimari projelerden elde edilen veriler arasında yer alır?

Kat adedi

Taşıyıcı sistem özellikleri

Düzensizlik belirleme

Yapı elemanlarının tanımı ve konumu

Malzeme özellikleri

Açıklama:

Kitabımızın 185. sayfasında yer alan 7.1 no'lu çizelgeye göre, sorunun yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Düşey taşıyıcı sistem elemanları olan kolonların en-boy uzunlukları ve bina içindeki yerleşimleri, binanın teknik açıdan uygun olup olmadığını anlama çalışması teknik projelerden elde edilen hangi veriler arasında yer alır?

Taşıyıcı sistem özellikleri

Malzeme özellikleri

Yapı elemanlarının tanımı ve konumu

Düzensizlik belirleme

Kusur belirleme

Açıklama:

Kitabımızın 186. sayfasında verilen bilgiye göre, Binaların teknik açıdan uygunluğunu belirleyen önemli kriterlerden birisi taşıyıcı sistemdir. Taşıyıcı sistem; kolon, kiriş ve döşeme elemanlarından oluşmaktadır. Düşey taşıyıcı sistem elemanları olan kolonların en-boy uzunlukları ve bina içindeki yerleşimleri, binanın teknik açıdan uygun olup olmadığını anlamaya yarar. Bu da teknik projeden elde edilen "yapı elemanlarının tanımı ve konumu" ile ilgili bir veridir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. Proje incelemeleri ve yerinde incelemeler sonucunda her bir bina ile ilgili elde edilen veriler öznitelik tablosuna işlenir.
II. Öznitelik tablosu yapı envanteri verilerini içerir.
III. Öznitelik tablosu her bir bina için bina kodu, şekil uzunluğu ve şekil alanı gibi veri alanlarını kapsar.
IV. Öznitelik tablosuna yeni bir veri alanı eklemek için New Field seçeneğinden yararlanılır.
Öznitelik tablosuyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnızca I

I ve III

Yalnızca II

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 188. sayfasında, öznitelik tablosunun yapı envanteri bilgilerini içermediği belirtilmiştir. Buna göre II no'lu ifade yanlıştır. Kalan ifadeler doğru olduğu için çözüm E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

CBS ortamında işlenen yapı envanteri verileri, tematik haritalar oluşturmak için kullanılmak istendiğinde, Symbology içindeki hangi özellik kullanılmalıdır?

Categorized

Select By Location

Structured Query Language

Properties

Select By Attribute

Açıklama:

Kitabımızın 193. sayfasında verilen bilgiye göre, CBS ortamında işlenen yapı envanteri verilerini tematik haritalar oluşturmak amacıyla kullanılabilmek için Symbology içindeki Categorized özelliğinden yararlanılmaktadır. Buna göre çözüm A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Binalardaki yapısal problemlere göre haritalama yapılırken hangi özellikten faydalanılmaktadır?

Select By Location

Layer Properties

Insert

Select by attribute

Shape length

Açıklama:

Kitabımızın 198. sayfasında verilen bilgiye göre çözüm D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Mevcut her tür yapının adedi, yapı malzemeleri, yapı sistemi, yaşı gibi özelliklerin belirlenmesi için yapılan tespit ve kayıt işlemi sonucunda oluşturulan bilgilerin tümüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yapı envanteri

Emlak ve İstimlak

Veri temini

İmar ve Şehircilik

Kent Yönetim

Açıklama:

Mevcut her tür yapının adedi,
yapı malzemeleri, yapı sistemi, yaşı gibi özelliklerin
belirlenmesi için yapılan tespit ve kayıt işlemi sonucunda
oluşturulan bilgilerin tümü, yapı envanteri
olarak tanımlanmaktadır (AFAD, 2014)

Doğru Cevap: A

Soru 12

Japon Sismik İndeks Yöntemi
ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme Yöntemi
Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi
İstatistiksel Yöntem
Temel müdürlük/birim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve kayıt altına alınması

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri yapı envanteri için hızlı değerlendirme yöntemlerindendir?

I, II ve III

I,II,IV

II, IV ve V

I,II,III ve IV

I,II, IV ve V

Açıklama:

Bu alanda yapılan daha
önceki çalışmalarla geliştirilen hızlı değerlendirme
yöntemleri şu şekilde sıralanabilir:
• FEMA Yöntemi (FEMA 154-155)
• Japon Sismik İndeks Yöntemi
• ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme
Yöntemi
• Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi
• DUR-TES Yöntemi
• İstatistiksel Yöntem
• Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Hızlı Değerlendirme
Yöntemi
• P25 Puanlama Yöntemi

Doğru Cevap: D

Soru 13

Mevcut binaların deprem performansının kısa sürede belirlenmesi amacıyla geliştirilen ampirik ya da analitik yaklaşımların genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Hızlı değerlendirme yöntemi

Haritalama

Görüntü İşleme

Kent Rehberi

Varlık Yönetimi

Açıklama:

Hızlı değerlendirme yöntemi; mevcut binaların
deprem performansının kısa sürede
belirlenmesi amacıyla geliştirilen ampirik
ya da analitik yaklaşımların genel adıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Çalışma alanındaki binaların farklı özelliklerini tespit etmek ve çıkarımlarda bulunmak için yararlı olan harita aşağıdakilerden hangisidir?

KBS haritalar

Hipotetik haritalar

Tematik haritalar

Ampirik haritalama

Taşıyıcı haritalama

Açıklama:

Tematik haritalar, çalışma alanındaki binaların farklı özelliklerini tespit etmek ve çıkarımlarda bulunmak
için yararlıdır

Doğru Cevap: C

Soru 15

Afet sonrası iyileştirme ve yeniden inşa safhalarında gerçekleştirilen faaliyetler afet yönetiminin hangi aşaması kapsamında değerlendirilmektedir?

Müdahale

Zarar Azaltma

İyileştirme

Hazırlık

Psikolojik destek

Açıklama:

Afet sonrası iyileştirme ve yeniden inşa safhalarında
gerçekleştirilen faaliyetler, zarar azaltma
aşaması kapsamında değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Haberleşme imkanı,
Spor Salonu İmkanı ,
Su imkanı,
Elektrik imkanı,
Kanalizasyon imkanı,

Yukarıdaki verilenlerden hangi ya da hangileri afet yönetiminin iyileştirme evresinde yürütülen hayati faaliyetlerin ana hedeflerindendir?

I, II ve III

I,III,V

I,II, V

I,II,III,IV

I,III,IV,V

Açıklama:

Bu evrede yürütülen faaliyetlerin ana hedefi
afete uğramış toplulukların haberleşme, ulaşım, su,
elektrik, kanalizasyon, eğitim, uzun süreli geçici
iskân, ekonomik ve sosyal faaliyetler, vb. gibi hayati
aktivitelerinin minimum düzeyde karşılanabilmesi
için gereken tüm çalışmaları yapmaktır

Doğru Cevap: E

Soru 17

Zemin şartları ve topoğrafik koşullar
Binanın yüksekliği ve asma kat bulunması durumu
Beton dayanımının düşüklüğü ve korozyon gibi olumsuzluklar
Binanın boyası

Yukarıda verilenlerden hangi ya da hangileri P25 Puanlama Yönteminde esas alınan parametrelerdendir?

I ve II

I ve III

II ve IV

I,II ve III

I,III ve IV

Açıklama:

Yöntemde esas alınan parametreler
Tüysüz (2007) tarafından şu şekilde listelenmiştir:
• Düşey taşıyıcı elemanların ve taşıyıcı olmayan
dolgu duvarlarının boyutları
• Binada hâkim olan tipik kiriş boyutları
• Yapı önem katsayısı
• Yapısal düzensizlikler ve süreksizlikler
• Zayıf kat, yumuşak kat ve kısa kolon gibi
olumsuzluklar
• Binanın geometrik düzeni ve yerleşimi
• Binanın yüksekliği ve asma kat bulunması
durumu
• Binanın çarpışma olasılığı
• Beton dayanımının düşüklüğü ve korozyon
gibi olumsuzluklar
• Zemin şartları ve topoğrafik koşullar
• Temel tipi ve temel derinliği

Doğru Cevap: D

Soru 18

Konum bilgisi
Kat yükseklikleri.
Giriş ve normal kat alanı.
Taşıyıcı sistem özellikleri

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri mimari projelerden elde edilen verilerdir?

I ve II

I ve III

I,II ve III

I,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Mimari projelerden elde edilen veriler	Teknik projelerden elde edilen veriler
Konum bilgisi	Taşıyıcı sistem özellikleri
Yapım yılı	Malzeme özellikleri
Giriş ve normal kat alanı	Kusur Belirleme
Kat adedi	Düzensizlik Belirleme
Kat yükseklikleri	Yapı elemanlarının tanımı ve konumu
Kullanım türü

Mimari projelerden elde edilen veriler	Teknik projelerden elde edilen veriler
Konum bilgisi	Taşıyıcı sistem özellikleri
Yapım yılı	Malzeme özellikleri
Giriş ve normal kat alanı	Kusur Belirleme
Kat adedi	Düzensizlik Belirleme
Kat yükseklikleri	Yapı elemanlarının tanımı ve konumu
Kullanım türü

Doğru Cevap: C

Soru 19

Taşıyıcı sistem özellikleri
Yapı elemanlarının tanımı ve konumu
Malzeme özellikleri
Giriş ve normal kat alanı.

Yukarıdakilerden hangi veya hangileri teknik projelerden elde edilen verilerdir?

I ve II

II ve III

I, III, IV

I,II ve III

II,III ve IV

Açıklama:

Mimari projelerden elde edilen veriler	Teknik projelerden elde edilen veriler
Konum bilgisi	Taşıyıcı sistem özellikleri
Yapım yılı	Malzeme özellikleri
Giriş ve normal kat alanı	Kusur Belirleme
Kat adedi	Düzensizlik Belirleme
Kat yükseklikleri	Yapı elemanlarının tanımı ve konumu
Kullanım türü

Mimari projelerden elde edilen veriler	Teknik projelerden elde edilen veriler
Konum bilgisi	Taşıyıcı sistem özellikleri
Yapım yılı	Malzeme özellikleri
Giriş ve normal kat alanı	Kusur Belirleme
Kat adedi	Düzensizlik Belirleme
Kat yükseklikleri	Yapı elemanlarının tanımı ve konumu
Kullanım türü

Doğru Cevap: D

Soru 20

Binaların teknik açıdan uygunluğunu belirleyen önemli kriterlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Taşıyıcı sistem

Binanın yapım yılı

Konum Bilgisi

Kat adedi ve kat yüksekliği

Kullanım türü

Açıklama:

Binaların
teknik açıdan uygunluğunu belirleyen önemli
kriterlerden birisi taşıyıcı sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi çok katmanlı yönetim anlayışına sahip afet yönetimi temel aşamalarından biri değildir?

Eğitim

İyileştirme

Müdahale

Hazırlık

Zarar azaltma

Açıklama:

AFET YÖNETİMİ VE ENVANTERİ
Çok katmanlı yönetim anlayışına sahip afet yönetimi temel aşamaları zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirmedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetimi temel aşamalarından biri olan müdahale aşasına giren çalışmadır?

Haberleşme

Psikolojik destek

Kanalizasyon

Eğitim

Ulaşım

Açıklama:

AFET YÖNETİMİ VE ENVANTERİ
Müdahale, afet sırasında veya hemen sonrasında, mümkün olan en kısa süre içerisinde çok sayıda insan hayatını kurtarma, yaralıların tedavisini sağlama, açıkta kalanların, barınma, beslenme, tahliye, korunma, ısınma, güvenlik, psikolojik destek gibi hayati gereksinimlerini karşılama çalışmalarının tümüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri yapı envanteri için hızlı değerlendirme yöntemlerindendir?

FEMA Yöntemi
İstatistiksel Yöntem
P25 Puanlama Yöntemi
Matematiksel Yöntem

I. ve II.

I., II., III. ve IV.

I., II. ve III.

III. ve IV.

II., III. ve IV.

Açıklama:

HIZLI DEĞERLENDİRME
Yapı envanteri için hızlı değerlendirme yöntemleri FEAMA yöntemi, Japon sismik yöntemi, ATC-21 hızlı davranış değerlendirme yöntemi, kolon ve duvar indeksleri yönetimi, DUR-TES yöntemi, İstatistiksel yöntem, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı hızlı değerlendirme yöntemi ve P25 puanlama yöntemi olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Mukavemet puanı ve kusur puanı yaklaşımıyla binaların deprem performansı hangi hızlı değerlendirme sisteminde uygulanır?

İstatistiksel Yöntem

P25 Puanlama Yöntemi

FEMA Yöntemi

DUR-TES Yöntemi

Japon Sismik Yöntemi

Açıklama:

HIZLI DEĞERLENDİRME
Mukavemet puanı ve kusur puanı yaklaşımıyla binaların deprem performansı DUR-TES Yöntemi hızlı değerlendirme sisteminde uygulanır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Yapı önem katsayısı, binanın geometrik düzeni ve yerleşimi, temel tipi ve temel derinliği hangi hızlı değerlendirme sisteminde uygulanır?

Japon Sismik Yöntemi

FEMA Yöntemi

DUR-TES Yöntemi

İstatistiksel Yöntem

P25 Puanlama Yöntemi

Açıklama:

HIZLI DEĞERLENDİRME
Yapı önem katsayısı, binanın geometrik düzeni ve yerleşimi, temel tipi ve temel derinliği P25 Puanlama Yöntemi hızlı değerlendirme sisteminde uygulanır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Proje verilerinin yapı envanteri formuna işlenmesi hangi yapı envanteri aşamasında yer alır?

Veri toplama

Verilerin konumsal bir veritabanına işlenmesi

Verilerin değerlendirilmesi

Verilerin yorumlanması

Sunum yapılması

Açıklama:

YAPI ENVANTERİ AŞAMALARI
Proje verilerinin yapı envanteri formuna işlenmesi veri toplama yapı envanteri aşamasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

“Yapı envanteri çalışmalarında …; çalışma alanı ve araştırma yöntemi belirlendikten sonraki aşamayı oluşturmaktadır.” cümlesinde boş yere aşağıdakilerden hangisi gelir?

Proje incelemeleri

Veri toplama

Bina incelemeleri

Verilerin değerlendirilmesi

Verilerin yorumlanması

Açıklama:

YAPI ENVANTERİ AŞAMALARI
Yapı envanteri çalışmalarında veri toplama; çalışma alanı ve araştırma yöntemi belirlendikten sonraki aşamayı oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yapı envanteri aşamalarından olan veri toplama aşamasında akış diyagramında proje verilerinin yapı envanteri formuna işlenmesi aşamasından sonra gelen aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Bina projelerinin temin edilmesi

Proje inceleme aşamaları

Binaların yerinde incelenmesi

Yapı envanteri veritabanının oluşturulması

Verilerin sunulması

Açıklama:

YAPI ENVANTERİ AŞAMALARI
Yapı envanteri aşamalarından olan veri toplama aşamasında akış diyagramında proje verilerinin yapı envanteri formuna işlenmesi aşamasından sonra gelen aşama binaların yerinde incelenmesi aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek için kullanılan özelliktir?

Type

New Field

Text

Layer Properties

Lenght

Açıklama:

YAPI ENVANTERİNDE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek için Layer Properties özelliği kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Yapı envanterinde coğrafi bilgi sistemlerinde özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar hangi yapısal sorgulama diliyle yapılır?

Sysbase

Oracle

Microsoft Access

Tableu

SQL

Açıklama:

YAPI ENVANTERİNDE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ
Yapı envanterinde coğrafi bilgi sistemlerinde özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar SQL yapısal sorgulama diliyle yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yapı envanteri için hızlı değerlendirme yöntemlerinden biri değildir?

P25 Puanlama Yöntemi

Japon Sismik İndeks Yöntemi

Alman Sismik İndeks Yöntemi

İstatistiksel Yöntem

Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi

Açıklama:

• FEMA Yöntemi (FEMA 154-155)
• Japon Sismik İndeks Yöntemi
• ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme Yöntemi
• Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi
• DUR-TES Yöntemi
• İstatistiksel Yöntem
• Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Hızlı Değerlendirme Yöntemi
• P25 Puanlama Yöntemi

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bir yapıda mevcut kolon, perde ve dolgu duvar boyutları, rijitlikleri, taşıyıcı sistem düzeni, bina yüksekliği, yönetmelikte tanımlanan çeşitli yapısal düzensizlikler, malzeme ve zemin özellikleri gibi parametreler üzerinden hesap yapılarak bulunan puanlama türüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Hızlı Değerlendirme Puanı

FEMA puanı (FEMA 154-155)

DUR-TES Puanı

ATC-21 Hızlı Davranış Değerlendirme Puanı

P1 temel yapısal puan

Açıklama:

P25 Puanlama Yöntemi Sözkonusu yöntemde yapıda mevcut kolon, perde ve dolgu duvar boyutları, rijitlikleri, taşıyıcı sistem düzeni, bina yüksekliği, yönetmelikte tanımlanan çeşitli yapısal düzensizlikler, malzeme ve zemin özellikleri gibi parametreler üzerinden hesap yapılarak bulunan P1 temel yapısal puanı ile birlikte binanın değişik göçme modlarını da gözönüne alan toplam yedi adet göçme puanı hesaplanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi teknik projeden elde edilen verilerden biri değildir?

Yapı elemanlarının tanımı ve konumu

Kullanım türü

Kusur Belirleme

Malzeme özellikleri

Düzensizlik belirleme

Açıklama:

Teknik Projelerden Elde Edilen Veriler
Taşıyıcı sistem özellikleri: Binaların taşıyıcı sistem türü, döşeme ve temel sistemleri ile ilgili verileri kapsamaktadır. Kentsel yerleşim bölgelerindeki birçok bina betonarme taşıyıcı sisteme sahiptir. Fakat çelik, ahşap, yığma, karma vb. taşıyıcı sistem türleri de mevcuttur.
Malzeme özellikleri: Binanın yapımında kullanılan betonun ve çeliğin kalitesi hakkındaki verileri kapsamaktadır.
Kusur belirleme: Teknik projelerden kısa kolon, güçlü kiriş-zayıf kolon, asma kat, köşe kolon, süreksiz çerçeve vb. yapısal kusurlar gözlem yoluyla belirlenmektedir.
Düzensizlik belirleme: Deprem yönetmeliğinde tanımlanan planda ve düşey doğrultuda düzensizlik durumları, yapı envanteri için en önemli teknik
verilerdendir.
Yapı elemanlarının tanımı ve konumu: Binaların teknik açıdan uygunluğunu belirleyen önemli kriterlerden birisi taşıyıcı sistemdir. Taşıyıcı sistem; kolon, kiriş ve döşeme elemanlarından oluşmaktadır.
Düşey taşıyıcı sistem elemanları olan kolonların en-boy uzunlukları ve bina içindeki yerleşimleri, binanın teknik açıdan uygun olup olmadığını anlamak açısından yararlı verilerdir.
Açıklama: Binanın mimari projesinde belirtilenden farklı teknik uygulamalar, yapılan değişiklikler ve binanın risk derecesini belirlemede yararlı olabileceği düşünülen birtakım bilgiler, yapı envanteri formunun bu bölümüne işlenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Öznitelik tablosunda yeni bir veri alanı eklemek için kullanılan fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Whole number

Related Tables

Decimal number

New Field

Open Attribute Table

Açıklama:

Tabloya yeni bir veri alanı eklemek için öznitelik tablosunda New Field seçeneğinden yararlanılmaktadır. Ekrana gelen pencereden yeni veri alanının ismi ve tipi (whole number yani integer, decimal number, text, date, time vb.) seçilebilmektedir. Öznitelik tablosuna işlenen veriler veritabanında bir tablo halinde tutulmakta ve gerektiğinde değişiklikler yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi öznitelik tablosuna fotoğraf eklemek için oluşturulacak yeni veri alanının tipidir?

Related Tables

Turn All Field On

Text (String)

Add Field

Open Attribute

Açıklama:

Ayrıca bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları da öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek mümkündür. Bunun için Layer Properties özelliği kullanılmaktadır. New Field özelliği kullanılarak Type bölümünden yeni veri alanının tipi Text (String) olarak seçilebilmekte ve Length bölümüne 255 değeri girilerek yeni bir alan oluşturulabilmektedir. Open Attribute Table penceresi açılarak fotoğraflar için oluşturulan yeni alan görüntülenebilmektedir. Veri seti içerisindeki bir bina için bilgisayarda kayıtlı herhangi bir fotoğraf dosyası seçilip öznitelik tablosuna eklenebilmektedir. Katman üzerinde, öznitelik tablosuna fotoğraf yüklenen binaya tıklandığında, bina fotoğrafı görüntülenebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi öznitelik tablosuna fotoğraf eklemek için oluşturulacak yeni veri alanının veri uzunluğudur?

125

150

255

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 37

Özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar aşağıdaki hangi yapısal sorgulama dili kullanılarak yapılabilmektedir?

Turn All Field On

Multiple Attributes

Structured Query Language

Select by attribute

Quantities

Açıklama:

Verilerin Sorgulanması
Özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar SQL (Structured Query Language) adı verilen yapısal bir sorgulama dili kullanılarak yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Bina kullanım türü

Yapı Envanteri

Hızlı değerlendirme yöntemi

Veri sorgulama

Deneysel araştırma yöntemi

Açıklama:

Yapı Envanteri: Mevcut her tür yapının adedi, yapı malzemeleri, yapı sistemi, yaşı gibi özelliklerin belirlenmesi için yapılan tespit ve kayıt işlemi sonucunda oluşturulan bilgilerin tümü.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yapı entanveti çalışmalarında veri toplama aşamalarından biri değildir?

Bina projelerinin temin edilmesi

Bina aksaklıklarının giderilmesi

Proje verilerinin yapı envanteri formuna islenmesi

Binaların yerinde incelenmesi

Veri tabanının oluşturlması

Açıklama:

Şekil 7.2 Yapı envanteri çalışmalarında veri toplama aşamasına ait akış diyagramı
Yapı envanteri çalışmalarında veri toplama; çalışma alanı ve araştırma yöntemi belirlendikten sonraki aşamayı oluşturmaktadır. Veri toplama; proje incelemeleri ve bina incelemeleri olmak üzere iki adımda gerçekleştirilmektedir. Mimari projelerden binaya ait genel bilgiler, teknik projelerden ise binanın inşai bilgileri toplanmaktadır. Veri toplamada en önemli nokta, binalara ait hangi verilerin envanter için yararlı olacağının tespit edilmesidir. Örneğin bir binada kaç kişinin yaşadığı gerekli bir veri iken o binada yaşayanların kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımı, yapı envanteri için gerekli olmayan bir veridir. Envanter çalışması için gerekli veriler belirlendikten sonra verilerin işlenmesi için bir yapı envanteri formu hazırlanmaktadır. Bu form, hem projelerden hem de yerinde incelemelerden elde edilen verileri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi mimari projeden elde edilen verilerden biridir?

Kusur Belirleme

Yapı elemanlarının tanımı ve konumu

Giriş ve normal kat alanı

Malzeme özellikleri

Taşıyıcı sistem özellikleri

Açıklama:

Çizelge 7.1 Mimari ve teknik projelerden toplanan veriler
Mimari projelerden elde edilen veriler
Konum bilgisi
Yapım yılı Giriş ve normal kat alanı
Kat adedi
Kat yükseklikleri
Kullanım türü

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin “zarar azaltma” aşaması kapsamına giren faaliyetlerdendir?

Merkezi düzeyde afet yönetimi ile ilgili planların hazırlanması ve geliştirilmesi

İl düzeyinde kurtarma ve acil yardım planlarının hazırlanması ve geliştirilmesi

Gerektiğinde bölge teçhizat merkezleri kurulması ve kritik malzemelerin stoklanması

Afet riski ve tehlikesinin uzun vadede belirlenmesi ve risk haritalarının oluşturulması

Alarm, erken uyarı ve erken haber alma sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve geliştirilmesi

Açıklama:

Çok katmanlı bir yönetim anlayışı olan afet yönetimi; zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme olmak üzere 4 temel aşamada ele alınmaktadır." afet riski ve tehlikesinin uzun vadede belirlenmesi ve risk haritalarının oluşturulması", afet yönetiminin "zarar azaltma" aşamasında gerçekleştirilen başlıca faaliyetlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Erken uyarı ve erken haber alma sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve geliştirilmesi Afet yönetiminin hangi aşamasının faaliyetlerindendir?

Zarar azaltma

Hazırlık

Saha Araştırması

Müdahale

İyileştirme

Açıklama:

Merkezi düzeyde afet yönetimi ile ilgili planların hazırlanması ve geliştirilmesi, İl düzeyinde kurtarma ve acil yardım planlarının hazırlanması ve geliştirilmesi, Gerektiğinde bölge teçhizat merkezleri kurulması ve kritik malzemelerin stoklanması ve "Alarm, erken uyarı ve erken haber alma sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve geliştirilmesi" Afet yönetiminin “Hazırlık” aşamasının faaliyetleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

1992 Erzincan depreminde hasar almış toplam 46 bina üzerinde yapılan ve genel yaklaşım olarak daha düşük seviyeli bir hesap yönteminin araştırıldığı hızlı değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi

DUR-TES Yöntemi

İstatistiksel Yöntem

P25 Puanlama Yöntemi

FEMA Yöntemi

Açıklama:

13 Mart 1992 Erzincan depreminde hasar almış toplam 46 bina üzerinde “Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi” kullanılarak hızlı değerlendirme çalışması yapılmıştır. Bu çalışmada bina boyutları ve taşıyıcı elamanlar ile dolgu duvarlarının boyutları kullanılmıştır. Genel yaklaşım olarak, çok sık deprem olmayan bölgelerdeki bina stoğu ile ilgili üst seviye bir hesaplama yerine, daha düşük seviyeli bir hesap yöntemi araştırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

DUR-TES Yöntemi kullanılarak yaklaşık on bin adet bina üzerinde yapı durum tespiti ile ilgili detaylı incelemeler, İstanbul’un hangi ilçesinde gerçekleştirilmiştir?

Yeşilköy

Ataşehir

Bakırköy

Avcılar

Bağcılar

Açıklama:

İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından İstanbul ili Bakırköy ilçesinde bulunan yapı stoğunun deprem güvenliğinin analizi kapsamında yapılan çalışmada DUR-TES Yöntemi kullanılarak yaklaşık olarak on bin adet bina üzerinde yapı durum tesbiti ile ilgili detaylı incelemeler yapılmıştır. Bu çalışmalar esnasında hızlı değerlendirme yapan bir algoritma ve bilgisayar programı geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Yapı envanteri oluşturma aşamalarından veri toplama ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Çalışma alanı ve araştırma yönteminin belirlenmesi aşamasını da içerir.

Veri toplama yalnızca proje incelemelerinden oluşur.

Mimari projelerden binaya ait genel bilgiler toplanır.

Yapı envanter formu, yalnızca projelerden elde edilen verileri kapsamaktadır.

Binada yaşayanların kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımı yapı envanteri için gerekli verilerdendir.

Açıklama:

Yapı envanteri çalışmalarında veri toplama; çalışma alanı ve araştırma yöntemi belirlendikten sonraki aşamayı oluşturmaktadır. Veri toplama; proje incelemeleri ve bina incelemeleri olmak üzere iki adımda gerçekleştirilmektedir. Mimari projelerden binaya ait genel bilgiler, teknik projelerden ise binanın inşai bilgileri toplanmaktadır. Veri toplamada en önemli nokta, binalara ait hangi verilerin envanter için yararlı olacağının tespit edilmesidir. Örneğin bir binada kaç kişinin yaşadığı gerekli bir veri iken o binada yaşayanların kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımı, yapı envanteri için gerekli olmayan bir veridir. Yapı envanteri formu, hem projelerden hem de yerinde incelemelerden elde edilen verileri kapsamaktadır.
Mimari projelerden binaya ait genel bilgiler toplanır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki mimari proje verilerinden hangisi bina önem katsayısının belirlenmesinde kullanılmaktadır?

Kat adedi ve kat yüksekliği

Kullanım Türü

Yapım yılı

Giriş kat ve normal kat alanı

Konum bilgisi

Açıklama:

Kullanım türü: Belirlenen çalışma alanındaki binalar konut, işyeri, okul, hastane, kütüphane, sinema salonu vb. kullanım amaçlarına hizmet etmektedir. Bu veri, bina önem katsayısının belirlenmesinde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi mimari projelerden elde edilen verilerden değildir?

Konum bilgisi

Giriş ve normal kat alanı

Düzensizlik Belirleme

Kat yükseklikleri

Yapım yılı

Açıklama:

“Düzensizlik belirleme”, Deprem yönetmeliğinde tanımlanan planda ve düşey doğrultuda düzensizlik durumları, yapı envanteri için en önemli teknik verilerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Binanın inşası sırasında projeden farklı olarak yapılan uygulamaların belirlenmesi veri toplama akış diyagramının hangi aşaması içinde yer alır?

Bina projelerinin temin edilmesi

Proje inceleme aşamaları

Proje verilerinin yapı envanteri formuna işlenmesi

Binaların yerinde incelenmesi

Bina verilerin yapı envanteri formuna işlenmesi

Açıklama:

Binalar yerinde incelenerek teknik projelerden elde edilen verilerin doğruluğu sınanmakta, binanın inşası sırasında projeden farklı olarak yapılan uygulamalar not edilmekte ve gerekirse veri toplama formuna proje inceleme esnasında girilen verilerde düzeltmeler yapılmaktadır. Bunun yanı sıra işçilik ve malzeme kalitesi gibi veriler toplanmakta; binanın iç bölümlerinden ve dışarıdan fotoğrafları çekilmektedir.
Binaların yerinde incelenmesi

Doğru Cevap: D

Soru 49

Özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar aşağıdaki fonksiyonlardan hangisi kullanılarak yapılmaktadır?

New Field

Layer Properties

SQL

Open Attribute Table

Binary object

Açıklama:

Özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar SQL (Structured Query Language) adı verilen yapısal bir sorgulama dili kullanılarak yapılabilmektedir. SQL, çeşitli veritabanı yazılımı tarafından kullanılan; SELECT, INSERT, WHERE, DELETE vb. temel komutlara sahip bir sorgulama dilidir. SQL kullanılarak binaların yapım yılları üzerinden yapılan bir sorgulama özniteliksel; bulundukları mahallelere göre yapılan bir sorgulama ise konumsal olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Verilerin Konumsal Bir Veritabanına İşlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

CBS ortamında, coğrafi olarak koordinatlandırılmış hava fotoğrafları altlık olarak kullanılarak çalışma alanındaki binaları içeren bir veri katmanı oluşturulabilmektedir.

Elde edilen veriler, her bir binanın öznitelik tablosuna işlenebilmekte; böylece binalara ait tüm veriler bir veritabanında saklanabilmektedir.

Binalardan toplanan veriler, yazılım ortamında görüntülenebilmektedir.

Öznitelik tablosuna işlenen veriler veritabanında bir tablo halinde tutulmakta ve gerektiğinde değişiklikler yapılabilmektedir.

Bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek için Symbology içindeki Categorized özelliğinden yararlanılmaktadır.

Açıklama:

(E) şıkkındaki ifade yanlıştır. Çünkü bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek için Layer Properties özelliği kullanılmaktadır.
"Bina incelemeleri esnasında çekilen fotoğrafları öznitelik tablosuna eklemek ve her bir binanın fotoğrafını görüntülemek için Symbology içindeki Categorized özelliğinden yararlanılmaktadır." ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin aşamalarından biri değildir?

Zarar azaltma

Hazırlık

Müdahale

İyileştime

Haritalama

Açıklama:

Haritalama

Doğru Cevap: E

Soru 52

Yapı envanterinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma alanının ve çalışma yönteminin belirlenmesi

Bölgedeki depremlerin şiddetinin tahmin edilmesi

Bölgedeki geçmiş depremlerin değerlendirmesi

Veri entegrasyonu

Veri sorgulama

Açıklama:

Çalışma alanının ve çalışma yönteminin belirlenmesi

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yapı envanteri için önerilen hızlı değerlendirme yöntemlerinden biri değildir?

Japon Sismik İndeks Yöntemi

Kolon ve Duvar İndeksleri Yöntemi

İstatistiksel Yöntem

Decimal Number-255 Yöntemi

P25 Puanlama Yöntemi

Açıklama:

Decimal Number-255 Yöntemi

Doğru Cevap: D

Soru 54

P25 Puanlama Yönteminde yapıda binanın değişik göçme modlarını da gözönüne alan toplam yedi adet göçme puanı hesaplanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hesaplamalarda yer almaz?

Bina yüksekliği

Bina kullanım türü

Perde ve dolgu duvar boyutları

Taşıyıcı sistem düzeni

Malzeme ve zemin özellikleri

Açıklama:

Bina kullanım türü

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi, teknik projelerden elde edilen verilerden biridir?

Konum bilgisi

Yapım yılı

Malzeme özellikleri

Kat adedi ve kat yüksekliği

Kullanım türü

Açıklama:

Malzeme özellikleri

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi, mimari projelerden elde edilen verilerden biri değildir?

Konum bilgisi

Yapım yılı

Malzeme özellikleri

Kullanım türü

Kat adedi ve kat yüksekliği

Açıklama:

Malzeme özellikleri

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi, teknik projelerden elde edilen verilerden biri değildir?

Taşıyıcı sistem özellikleri

Kusur belirleme

Düzensizlik belirleme

Yapı elemanlarının tanımı ve konumu

Kat adedi ve kat yüksekliği

Açıklama:

Kat adedi ve kat yüksekliği

Doğru Cevap: E

Soru 58

Yapı envanteri çalışmaları kapsamında aşağıdakilerden hangisinde CBS teknolojisinden yararlanılmamaktadır?

Verilerin konumsal bir veritabanına işlenmesi

Verilerin konumsal bir veritabanına kaydedilmesi

Verilerin sorgulanması

Risk haritalarının üretilmesi

Deprem şiddetinin tahmini

Açıklama:

Deprem şiddetinin tahmini

Doğru Cevap: E

Soru 59

Verilerin sorgulanmasında; özniteliksel ya da konuma dayalı sorgulamalar hangi yapısal sorgulama dili kullanılarak yapılabilmektedir?

SQL

BIMX

ARCHISNAPPER

5. VIEWER

6. MAGICPLAN

Açıklama:

SQL

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir?

Isı Haritası

Katman Pastası

Düzensiz Üçgen Ağı

Nesnelerin İnterneti

Berry Coğrafi Matrisi

Açıklama:

GİRİŞ
Isı Haritası (Heat Map): Bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır?

Isı Haritası

Katman Pastası

Düzensiz Üçgen Ağı

Nesnelerin İnterneti

Berry Coğrafi Matrisi

Açıklama:

GİRİŞ
Nesnelerin İnterneti (IOT): Nesnelerin interneti, fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki kişilerden hangisi tarihte CBS konusunda görebileceğimiz ilk çalışmayı gerçekleştirmiştir?

John Snow

David Rhind

Charles Picquet

John Coppock

Roger Tomlinson

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Tarihte belki CBS konusunda görebileceğimiz ilk çalışma 1832 yılında Paris’te başlayan kolera salgını ısı haritasını yapan Charles Picquet’in çalışması olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 4

CBS konusunda görebileceğimiz ilk çalışma kaç yılında ve nerede gerçekleştirilmiştir?

1832 Paris

1854 Londra

1891 Venedik

1962 Amsterdam

1982 New York

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 5

Günümüz Coğrafi Bilgi Sistemlerinin atası kabul edilebilecek ilk vektör tabanlı sistem nerede uygulanmıştır?

İtalya

Fransa

Kanada

Amerika

İngiltere

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Günümüz Coğrafi Bilgi Sistemlerinin atası kabul edilebilecek ilk vektör tabanlı sistem 1963 yılında Roger Tomlinson tarafından yapılan Kanada Coğrafi Bilgi Sistemi’dir (Waters, 2018).

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem olarak kabul edilmektedir?

1860-1880

1880-1900

1900-1920

1930-1950

1950-1970

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
John Coppock ve David Rhind (1991) Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesini 4 (dört) bölüme ayırmaktadır. Bunlar:

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem: 1950’lerin ortalarından yaklaşık 1970’lerin ortalarına kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem: 1970’lerin ortalarından başlayıp 1980’lerin başlarına kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem: 1980’lerin başından 1990’a kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde kullanıcı hâkimiyeti dönemi: 1990’da başlayan ve 1990’ların ortalarına kadar

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem olarak kabul edilmektedir?

1970-1980

1980-1990

1990-2000

2000-2010

2010-2020

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
John Coppock ve David Rhind (1991) Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesini 4 (dört) bölüme ayırmaktadır. Bunlar:

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem: 1950’lerin ortalarından yaklaşık 1970’lerin ortalarına kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem: 1970’lerin ortalarından başlayıp 1980’lerin başlarına kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem: 1980’lerin başından 1990’a kadar
Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde kullanıcı hâkimiyeti dönemi: 1990’da başlayan ve 1990’ların ortalarına kadar

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerin hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin babası olarak kabul edilmektedir?

John Snow

David Rhind

John Coppock

Charles Picquet

Roger Tomlinson

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Coğrafi Bilgi Sistemlerinin babası olarak bilinen kişi Roger Tomlison’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Raster verileri ve coğrafi harita elemanlarını kullanarak tematik haritalar oluşturmak için kullanılan tematik harita aşağıdakilerden hangisidir?

GRID

SYMAP

SYMVU

POLYVRT

CALFORM

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
SYMAP: Raster verileri ve coğrafi harita elemanlarını kullanarak tematik haritalar oluşturmak için kullanılan tematik harita oluşturma paketidir (Carlsson, 20 13).

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı arayüzü bulunan ve içerisinde veri manipülasyon parçaları bulunan türünün ilk örneği vektörel tabanlı bir Coğrafi Bilgi Sistemi’dir?

GRID

SYMAP

SYMVU
ODYSSEY
CALFORM

ODYSSEY

CALFORM

Açıklama:

CBS’NİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
ODYSSEY: Kullanıcı arayüzü bulunan ve içerisinde veri manipülasyon parçaları bulunan türünün ilk örneği vektörel tabanlı bir CBS’dir (Carlsson, 2013).

Doğru Cevap: D

Soru 11

Bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren veri görselleştirme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Isı haritası

Saçılım grafiği

Nesnelerin interneti

Katman pastası

TIN

Açıklama:

Isı Haritası (Heat Map): Bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

CBS'de, 1970’lerin ortalarından başlayıp 1980’lerin başlarına kadar süren dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Hükümet destekli deneysel dönem

Öncü dönem

Ticari dönem

Kullanıcı hakimiyeti dönemi

İleri dönem

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem: 1950’lerin ortalarından yaklaşık 1970’lerin ortalarına kadar devam eden dönemi temsil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Farklı temaları temsil eden veri seti katmanlarının birbirleri ile ilişkilerini tanımlamak için kullanılan bir CBS yöntemine ne ad verilir?

Katman pastası

Düzensiz üçgen ağı

Küresel konumlama sistemi

Kartografik modelleme

Harita cebiri

Açıklama:

Farklı temaları temsil eden veri seti katmanlarının birbirleri ile ilişkilerini tanımlamak için kullanılan bir CBS yöntemine Katman Pastası adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Bir alanın birden fazla tematik katmanının üretildiği, işlendiği ve analiz edildiği sürece ne ad verilir?

Kartografik Modelleme

Geomatik

Harita Cebiri

HADOOP

Algılama Katmanı

Açıklama:

Kartografik Modelleme, bir alanın birden fazla tematik katmanının üretildiği, işlendiği ve analiz edildiği süreci ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Bir imge üzerinde uygulanan sinyal işleme yöntemleri ile o imge üzerinde bulunan özelliklerin bulunması yöntemine ne ad verilir?

Görüntü işleme

Uzaktan algılama

Yerölçümü

Fotogrametri

CBS

Açıklama:

Görüntü İşleme: Bir imge üzerinde uygulanan sinyal işleme yöntemleri ile o imge üzerinde bulunan özelliklerin bulunması yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

CBS’de toplama, çıkarma vb. cebirsel işlemleri kullanarak benzer boyutlardaki iki veya daha fazla raster katmanının yeni bir raster katmanı oluşturmasına izin veren bir dizi işleme ne ad verilir?

Harita Cebiri

Kartografik Modelleme

Geomatik

Büyük Veri

TIGER

Açıklama:

Harita Cebiri: CBS’de toplama, çıkarma vb. cebirsel işlemleri kullanarak benzer boyutlardaki iki veya daha fazla raster katmanının yeni bir raster katmanı oluşturmasına izin veren bir dizi işlemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Nesnelerin fiziksel dünyadan çeşitli verileri toplayan ünitelerin olduğu bölüm, nesnelerin internetinin üç ana bölümünden hangisidir?

Sensörler

Uygulama Katmanı

Ağ Katmanı

Özel Katman

Temel Katman

Açıklama:

Sensörler (Algılama Katmanı): Nesnelerin fiziksel dünyadan çeşitli (hız, sıcaklık, nem, titreşim vb.) verileri toplayan ünitelerin olduğu bölümdür.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Değişken uzunluktaki veriyi sabit uzunlukta veriye dönüştüren algoritmalara ne ad verilir?

HASH

HADOOP

PYTHON

Blok zincir

Dağıtıklık

Açıklama:

Değişken uzunluktaki veriyi sabit uzunlukta veriye dönüştüren algoritmalara hash denir. Hash algoritmaları tek yönlüdür yani kaynak veriye geri dönüş mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi blok zincir teknolojisinin temel özellikleri arasında yer almaz?

Genişlik

Dağıtıklık

Değiştirilemez

Güvenli

Uzlaşı

Açıklama:

Genişlik, blok zincir teknolojisinin temel özellikleri arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

HADOOP ekosisteminde, küme kaynak yönetimi ve iş zamanlama iskeleti ile ilişkili yazılım aşağıdakilerden hangisidir?

YARN

Common

HDFS

MapReduce

ESRI

Açıklama:

Hadoop YARN: Küme kaynak yönetimi ve iş zamanlama iskeletidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ısı haritasıyla ilgili olarak doğru ifade edilmiştir?

Bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Bir olayın büyüklüğünü üç boyutta gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Bir olayın büyüklüğünü renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Bir olayın büyüklüğünü gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Bir olayın büyüklüğünü geometrik şekil olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Isı Haritası; bir olayın büyüklüğünü iki boyutta renk olarak gösteren bir veri görselleştirme tekniğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi bilgi sistemleri tarihçesinde kayda geçen ilk çalışmalardandır?

Depremler

Salgın takibi

Suçlu takibi

Araç takibi

Nesli azalan türlerin takibi

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Salgın takibi, coğrafi bilgi sistemleri tarihçesinde kayda geçen ilk çalışmalardandır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve dönemin ürün özellikleri kategorizasyonu yapıldığında Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan bölümlerden biridir?

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ekonomi destekli deneysel dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde askeri deneysel dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde siyasi destekli deneysel dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde özel şirket destekli deneysel dönem

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Coğrafi Bilgi Sistemleri ve dönemin ürün özellikleri kategorizasyonu yapıldığında Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan bölümler; Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem, Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem, Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem ve Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde kullanıcı hakimiyeti dönemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Tarihsel olarak 1950’lerin ortasından 1970’lerin ortalarına kadar süren Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde kullanıcı hakimiyeti dönemi

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde askeri destekli dönem

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Tarihsel olarak 1950’lerin ortasından 1970’lerin ortalarına kadar süren Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan dönem Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Avrupa’da Amerika’nın aksine çok sayıda haritalama kurumu mevcut olduğu Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde askeri destekli dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde kullanıcı hakimiyeti dönemi

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde ticari dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde öncü dönem

Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönem

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Avrupa’da Amerika’nın aksine çok sayıda haritalama kurumu mevcut olduğu Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesi içinde yer alan dönem Coğrafi Bilgi Sistemleri’nde hükümet destekli deneysel dönemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Fotoğraflardan cismin geometrik özellikleri hakkında bilgi edinilmesine ne ad verilir?

Fotogrametri

Görüntü işleme

Uzaktan algılama

Yerölçümü

Otomatikleştirilmiş haritacılık

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TEKNOLOJİK TARİHÇESİ
Fotoğraflardan cismin geometrik özellikleri hakkında bilgi edinilmesine fotogrametri denir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde büyük veri konsepti temel olarak aşağıdaki özelliklerden hangisini gösterir?

Paralel programlama iskeleti olması

Doğru olması

Algılama katmanı olması

Uygulama katmanı olması

Ağ katmanı olması

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE GÜNÜMÜZ GÖZDE TEKNOLOJİLERİ
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde büyük veri konsepti temel olarak hacim olarak büyük olma, hızlı olma, belirli bir şablona uyma zorunluğunun olmaması ve doğru olma özelliklerini gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi asgari düzeyde bir HADOOP ekosisteminde küme kaynak yönetimi ve iş zamanlama iskeleti olan yazılımdır?

Hadoop Distributed File System

Hadoop Common

Hadoop YARN

Hadoop MapReduce

Hadoop MapIncrease

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE GÜNÜMÜZ GÖZDE TEKNOLOJİLERİ
Asgari düzeyde bir HADOOP ekosisteminde küme kaynak yönetimi ve iş zamanlama iskeleti olan yazılım Hadoop YARN’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinde nesnelerin internetinde ana bölümlerden biri olan toplanan verileri güvenli bir biçimde ilgili uygulamaya yönlendiren birimdir?

Raporlama

Depolama

Sensörler

Ağ katmanı

Uygulama katmanı

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE GÜNÜMÜZ GÖZDE TEKNOLOJİLERİ
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde nesnelerin internetinde ana bölümlerden biri olan toplanan verileri güvenli bir biçimde ilgili uygulamaya yönlendiren birim ağ katmanıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Belli bir otorite olmadığı için hiçbir paydaş ağın özelliklerini kendi isteğine göre şekillendiremez olması blokzincir teknolojisinin temel özelliklerinden hangisidir?

Doğruluk

Uzlaşı

Değiştirilemez

Dağıtıklık

Güvenli

Açıklama:

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE GÜNÜMÜZ GÖZDE TEKNOLOJİLERİ
Belli bir otorite olmadığı için hiçbir paydaş ağın özelliklerini kendi isteğine göre şekillendiremez olması blokzincir teknolojisinin güvenli temel özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Kanada Coğrafi Bilgi Sistemini doğru olarak açıklamaktadır?

1832 yılında Paris’te Charles Picquet tarafından ortaya konmuştur.

1854 yılında Charles Picquet tarafından Kanada'da ortaya konmuştur.

2018 yılında Roger Tomlinson tarafından Kanadada ortaya atılan bir CBS sistemidir.

İlk vektör tabanlı sistem olup 1963 yılında Roger Tomlinson tarafından ortaya konmuş bir CBS sistemidir.

1854 yılında John Snow tarafından Londra’da ortaya konan bir CBS sistemidir.

Açıklama:

Tarihte belki CBS konusunda görebileceğimiz ilk çalışma 1832 yılında Paris’te başlayan kolera salgını ısı haritasını yapan Charles Picquet’in çalışması olmuştur. Daha sonrasında kayda bir CBS çalışması olarak geçebilecek bir başka çalışma ise 1854 yılında John Snow’un, Picquet’in izinden giderek Londra’da başlayan kolera salgınının sıcak noktalarını, mülk sınırlarını, yolları ve su yollarını haritalaması ve bu yolla kolera salgınının sebebini bulup salgını bitirmesidir (McLeod, 2000). Günümüz Coğrafi Bilgi Sistemlerinin atası kabul edilebilecek ilk vektör tabanlı sistem 1963 yılında Roger Tomlinson tarafından yapılan Kanada Coğrafi Bilgi Sistemi’dir (Waters, 2018).

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıda belirtilen Coğrafi Bilgi Sistemlerinde ticari döneme ait açıklamalardan hangisi doğrudur?

Bu ticari dönem 1990’ların başları ile sonları arasına denk düşmektedir.

1976 yılında PC’ler için olan yazılımlara Amerikan Ulusal Bilimler Kurumu öncülük etmiştir.

1996 yılında Esri firması PC’ler için olan PC ARC/INFO yazılımını tanıtmıştır.

1988 yılında Amerika Ulusal Bilimler Kurumu öncülüğünde CBS ile ilgili bir birlik kurulmuştur.

1991 yılında Esri firması ilk ticari CBS yazılımı olan ARC/INFO yazılımını tanıtmıştır.

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemleri tarihçesinin bu dönemi 1980’lerin başları ile sonları arasına denk düşmektedir. 1981 yılında Esri firması ilk ticari CBS yazılımı olan ARC/INFO yazılımını tanıtmıştır (ESRI, 2020). 1986 yılında ise PC’ler için olan PC ARC/INFO yazılımını tanıtmıştır. ARC/INFO yazılımının en önemli özelliklerinden biri konumsal ve öznitelik verilerini ayrı ayrı işleyebilmesidir (Waters, 2018).1988 yılında ise, Amerika Ulusal Bilimler Kurumu öncülüğünde birçok üniversitenin katılımı ile bir birlik kurulmuş ve bu birlik günümüzde dahi kullanılan CBS veri formatlarının standartları ve dijital haritaların standartları hakkında oldukça geniş çalışmalar ve yaygınlaştırma faaliyetleri yapmıştır.
ABC ve E seçenekleri yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

DIME dosya sisteminden TIGER dosya sistemine hangi süreçte geçilmiştir?

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Ticari Dönem

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Kullanıcı Hakimiyeti Dönemi

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde 2000’li Yıllar

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Hükümet Destekli Deneysel Dönem

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Öncü Dönem

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde kullanıcı hakimiyeti dönemi içinde gerçekleşen önemli olaylardan biri de Amerika Nüfus Sayım bürosunun Coğrafi Bilgi Sistemlerinin öncü döneminde kullanmaya başladığı DIME dosya sisteminden TIGER (Topologically Integrated Geographic Encoding and Referencing) dosya sistemine
geçmesidir (Mark et al., 1997).

Doğru Cevap: B

Soru 34

Overlay modeli ve Berry Coğrafi Matrisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinin hangi döneminde ortaya konmuştur?

Kullanıcı hakimiyeti dönemi

Ticari dönem

Öncü dönem

Hükümet destekli deneysel dönem

2000'li yıllar

Açıklama:

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde öncü dönemdeki kavramsal gelişmelerin en önemlilerinden biri overlay yani “katman pastası” modelinin ortaya konmasıdır. Bu dönemde ortaya çıkan bir başka önemli kavram da Brian Berry tarafından ortaya konan coğrafi veri matrisidir (B. J. L. Berry, 1964).

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Hükümet Destekli Deneysel Dönemde sıkça kullanılan kavramlardan biri değildir?

Konumsal sorgulama

Görüntü İşleme

Fotogrametri

Uzaktan algılama

Yerölçümü

Açıklama:

Hükümet destekli dönemde CBS ile sıkça kullanılan bazı kavramlardan bahsetmek gereklidir. Bu kavramlar:
1. Yerölçümü: Genellikle yeryüzü üzerinde olduğu varsayılan 3 (üç) boyutlu noktalar ağı ile üç boyutlu
noktaların birbirlerine göre konum ve açılarının hesaplanması tekniğidir.
2. Uzaktan Algılama: Bir cisim hakkında o cisme fiziksel temas etmeden bilgi edinme yöntemidir.
3. Görüntü İşleme: Bir imge üzerinde uygulanan sinyal işleme yöntemleri ile o imge üzerinde bulunan özelliklerin bulunması yöntemidir.
4. Fotogrametri: Tarihte kullanılan ilk uzaktan algılama yöntemi olan fotogrametri fotoğraflardan cismin geometrik özellikleri hakkında bilgi edinilmesidir.
5. Bilgisayar Destekli Çizim ve Bilgisayar Destekli Haritalama (CAD/CAM): Bilgisayar teknolojilerini kullanarak çizim yapma ve haritalandırma olgusudur.
6. Otomatikleştirilmiş Haritacılık: Bilgisayar destekli cihazlar kullanarak harita oluşturma sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Kullanıcı Hakimiyeti Döneminde aşağıdaki kavramlardan hangisi sıklıkla kullanılmıştır?

Masaüstü Bilgisayarlarda Haritalama

GPS

Kartografik modelleme

Konumsal sorgulama

Otomatikleştirilmiş Haritalama ve Tesis Yönetimi

Açıklama:

Coğrafik Bilgi Sistemlerinde Kullanıcı Hakimiyeti Dönemi içerisinde CBS ile alakalı olarak sıkça kullanılan bazı kavramlara dikkat etmek gereklidir. Bunlar:
1. Kartografik Modelleme: Bir alanın birden fazla tematik katmanının üretildiği, işlendiği ve analiz edildiği süreci ifade etmektedir.
2. Harita Cebiri: CBS’de toplama, çıkarma vb. cebirsel işlemleri kullanarak benzer boyutlardaki iki veya daha fazla raster katmanının yeni bir raster katmanı oluşturmasına izin veren bir dizi işlemdir.
3. Geomatik: ISO/TC 211 standart serisinde “coğrafi verilerin veya coğrafi bilgilerin toplanması, dağıtılması, depolanması, analizi, işlenmesi, sunulmasıyla ilgili disiplin” olarak tanımlanır (ISO, 1994).

Doğru Cevap: C

Soru 37

Bir alanın birden fazla tematik katmanının üretildiği, işlendiği ve analiz edildiği süreci ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fotogrametri

Konumsal sorgulama

Geomatik

Harita cebiri

Kartografik modelleme

Açıklama:

Kartografik Modelleme: Bir alanın birden fazla tematik katmanının üretildiği, işlendiği ve analiz edildiği süreci ifade etmektedir. "e" seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Bilgisayar destekli cihazlar kullanarak harita oluşturma sürecini açıklayan en iyi kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Masaüstü Bilgisayarlarda Haritalama

Harita cebiri

Konumsal Sorgulama

Otomatikleştirilmiş Haritalama ve Tesis Yönetimi

Otomatikleştirilmiş Haritacılık

Açıklama:

Otomatikleştirilmiş Haritacılık: Bilgisayar destekli cihazlar kullanarak harita oluşturma sürecidir.
Masaüstü Bilgisayarlarda Haritalama: Masaüstü bilgisayarlarla yapılan dijital haritalama fonksiyonlarının kullanımıdır.
Konumsal Sorgulama: CBS yazılımları kullanılarak yapılan konum ve öznitelik sorgularının bütünüdür.
Otomatikleştirilmiş Haritalama ve Tesis Yönetimi: Otomatikleştirilmiş haritalama ve haritalar üzerinde belirtilmiş tesislerin yönetimidir.
Harita Cebiri: CBS’de toplama, çıkarma vb. cebirsel işlemleri kullanarak benzer boyutlardaki iki veya daha fazla raster katmanının yeni bir raster katmanı oluşturmasına izin veren bir dizi işlemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Yapay sinir ağları ve Hadoop ekosistemi sırasıyla hangi teknolojilerin kullanımına birer örnektir?

Yapay zeka-Nesnelerin interneti

Yapay zeka-Büyük veri

Yapay zeka-Blokzincir

Yapay zeka-Coğrafi Bilgi sistemi

Büyük veri-Nesnelerin İnterneti

Açıklama:

Yapay zekâ denildiğinde yapay zekâ kavramının çok çeşitli alt konuları bulunmakla beraber CBS ile en alakalı konular yapay sinir ağları ve bulanık
mantık konularıdır. Öte yandan Coğrafi Bilgi sistemlerinde verinin saklanması ve makul sürelerde işlenebilmesi için Büyük Veri konsepti ortaya konmuştur. Büyük verinin depolanması ve işlenmesinde kullanılan araç setlerinden biri HADOOP ekosistemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Konum Kanıtında kullanılan uygulamalardan biri değildir?

LDos

DPos

DAG

PBFT

DBFT

Açıklama:

DAG, DBFT, PBFT, LPos, PoET DPos, PoI, Poc, PoA, PoB gibi uygulamalar Konum kanıtında sıklıkla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanım Alanları II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler