Türk Anayasa Hukuku - Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

I. Askeri
II. Mali
III. Bürokratik
IV. Yargısal
V. Dini
Yukarıdaki alanların hangisindeki vesayetin sonlandırılması yönünde 1982 Anayasasının hükümlerinde 2017 yılında değişiklik gerçekleştirilmiştir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, III ve IV

I, III ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sened-i İttifak hükümlerinin uygulanmasına yönelik herhangi bir mekanizma öngörülmemiştir.

Sened-i İttifak Osmanlı İmparatorluğu tarihinde imzalanan ilk anayasal belgedir.

Sened-i İttifak halk yararına herhangi bir hüküm içermemektedir.

Sened-i İttifak ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II ve III

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnız I

Açıklama:

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çerçevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge olan Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiştir. Sened-i İttifak ile kabul edilen hükümlerden bazıları merkezi otorite, bazıları ayanlar ve bazıları da genel olarak halk yararına sonuçlar doğurucu niteliktedir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Anayasal monarşinin yolunu açmıştır.

1839 yılında Padişah tarafından tek taraflı olarak ilan edilmiştir.

Kendi dönemi için bir haklar beyannamesi niteliğindedir.

Yukarıda özellikleri verilen anayasal belge aşağıdakilerden hangisidir?

Islahat Fermanı

Kanun-i Esasi

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

1921 Anayasası

Açıklama:

1839 yılında Padişah tarafından tek taraflı olarak “ferman” biçiminde ilan edilen Tanzimat Fermanı ile devletin bütün uyrukları için can, mal ve ırz güvenliğinin teminat altına alınması, düzenli bir vergi sistemine geçilmesi, genel ve zorunlu askerlik uygulamasının başlatılması ve bütün uyrukların kanun önünde eşitliğinin sağlanması taahhüt edilmiştir (Erdoğan, 2001a: 7). Tanzimat Fermanı, kendi dönemi için bir “haklar beyannamesi”dir. Ayrıca, bir anayasa olmamakla birlikte, bir ölçüde devlet iktidarının sınırlandırılmasını sağladığı için önemli bir “anayasal belge”dir. Bu belge ile Padişah, çıkarılacak kanunlara aykırı hareket etmeyeceğine dair yemin etmek suretiyle “kendi iktidarını sınırlandırmakta”dır. Böylece, Tanzimat Fermanı, Padişahın yetkilerini daraltarak bir anlamda meşrutiyetin, başka bir deyişle anayasal monarşinin yolunu açmaktadır (Erdoğan, 2003: 9). Bununla birlikte, Padişahın bu sınırlamalara aykırı davranmasını önleyecek kurumsal bir mekanizma ise öngörülmemiştir. Bir haklar beyannamesi niteliğinde olan Tanzimat Fermanı ile devlet iktidarı bir ölçüde sınırlandırılmakta ve böylece anayasal monarşinin yolu açılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanmıştır.

Temel amacı müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktır.

1856 tarihinde Padişah tarafından ilan edilmiştir.

Yukarıdaki özellikleri sıralanan anayasal belge aşağıdakilerden hangisidir?

Islahat Fermanı

Tanzimat Fermanı

Sened-i İttifak

1921 Anayasası

Kanun-i Esasi

Açıklama:

Padişah tarafından “ferman” biçiminde ilan edilen 1856 tarihli Islahat Fermanı ise Tanzimat Fermanı’ndaki vaadleri yenileyen ve ayrıca din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getiren bir belgedir. Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanan Islahat Fermanı’nın temel amacı, müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı. Böylece devletin uyrukları arasında var olan vergi, askerlik, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanındaki bütün farklar kaldırılıyordu. Islahat Fermanı, daha sonraki dönemlerde dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuş, içeride ise özellikle Hristiyan “millet”lerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur (Tanör, 1995: 79). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Her ikisi de anayasa niteliğindedir.

Her ikisi de anayasal belge niteliğindedir.

Her ikisi de Padişah tarafından tek taraflı olarak ferman biçiminde ilan edilmiştir.

Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı'ndaki vaadleri yenilemiştir.

Islahat Fermanı, içerideki Hristiyan milletlerin bağımsızlık hareketlerine bir başlangıç olmuştur.

Açıklama:

1839 yılında Padişah tarafından tek taraflı olarak “ferman” biçiminde ilan edilen Tanzimat Fermanı ile devletin bütün uyrukları için can, mal ve ırz güvenliğinin teminat altına alınması, düzenli bir vergi sistemine geçilmesi, genel ve zorunlu askerlik uygulamasının başlatılması ve bütün uyrukların kanun önünde eşitliğinin sağlanması taahhüt edilmiştir (Erdoğan, 2001a: 7). Padişah tarafından “ferman” biçiminde ilan edilen 1856 tarihli Islahat Fermanı ise Tanzimat Fermanı’ndaki vaadleri yenileyen ve ayrıca din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getiren bir belgedir. Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanan Islahat Fermanı’nın temel amacı, müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı. Böylece devletin uyrukları arasında var olan vergi, askerlik, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanındaki bütün farklar kaldırılıyordu. Islahat Fermanı, daha sonraki dönemlerde dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuş, içeride ise özellikle Hristiyan “millet”lerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur (Tanör, 1995: 79). Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı anayasa değildir, ancak bir ölçüde de olsa devlet iktidarını sınırlandırma amacı taşıdıkları için “anayasal belge” niteliğindedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Kanun-u Esasi (1876 Anayasası) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cemiyet-i Mahsusa adını taşıyan bir kurulca hazırlanmıştır.

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelere verilmiştir.

Anayasa ile geniş yetkilerle donatılan (m.7) ve halifelik sıfatı da bulunan Padişah mutlak bir sorumsuzluğa sahiptir.

Yürütme yetkisi, devlet başkanı olan Padişah ile Bakanlar Kuruluna (Heyet-i Vükela) aittir.

Parlamentonun yetkileri oldukça geniştir.

Açıklama:

1876 Anayasası (Kanun-u esasî) “Cemiyet-i Mahsusa” adını taşıyan bir kurulca Belçika, Polonya ve Prusya anayasalarından yararlanılarak hazırlanmış ve Mithat Paşa başkanlığındaki Heyet-i Vükela’dan da geçtikten sonra 23 Aralık 1876’da Padişah İkinci Abdülhamit tarafından “ferman” biçiminde ilan edilmiştir. 1876 Anayasası (m.42-80), birincisi, üyeleri iki dereceli seçimle halk tarafından seçilen Heyet-i Mebusan; ikincisi de, üyeleri Padişah tarafından atanan Heyet-i Âyan olmak üzere iki meclisli bir parlamento (Meclis-i Umûmi) kurmuştur. Parlamentonun yetkilerini oldukça dar tutan Anayasa hükümlerine göre, kanun yapma yetkisi Parlamentoya aittir. Kanun teklif etme hakkı Bakanlar Kuruluna aittir. Ancak milletvekillerinin kanun teklifi ise Padişah’ın iznine bağlıdır. Her iki Meclisçe kabul edilen kanunların Padişah tarafından onaylanması gerekmektedir. Hükûmetin, Parlamentoya karşı sorumluluğu açıkça belirtilmemiştir. Padişah’ın kanunları veto etme ve Parlamentoyu feshetme yetkisi bulunmaktadır. Yürütme yetkisi, devlet başkanı olan Padişah ile Bakanlar Kuruluna (Heyet-i Vükela) aittir. Anayasa ile geniş yetkilerle donatılan (m.7) ve halifelik sıfatı da bulunan Padişah mutlak bir sorumsuzluğa sahiptir. 1876 Anayasası, yargı yetkisini bağımsız mahkemelere vermiştir (m.81-91). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

23 maddeden oluşmaktadır.
Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nde hazırlanışı ve kabulü bakımından en demokratik anayasa olarak kabul edilmektedir.
En önemli kuralı, milli egemenlik ilkesidir.

Yukarıdaki özellikleri sıralanan belge aşağıdakilerden hangisidir?

1876 Anayasası

1924 Anayasası

1921 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Ulusal kurtuluş savaşını da yürütmekte olan Türkiye Büyük Millet Meclisi 1921 yılında yeni bir anayasa kabul etti. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nde hazırlanışı ve kabulü bakımından en demokratik anayasa olarak kabul edilen 1921 Anayasası kısa, fakat siyasal önemi yüksek bir belgedir. 23 maddelik kısa bir anayasa olan 1921 Anayasası’nın en önemli kuralı, “millî egemenlik ilkesi”dir (m.1). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

1921 Anayasası nasıl bir hükümet sistemi öngörmüş idi?

Parlamenter sistem

Başkanlık sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Meclis hükümeti sistemi

Başkancı parlamenter sistem

Açıklama:

Anayasa, yasama ve yürütme kuvvetlerinin TBMM’nde toplandığını belirtmektedir (m.2). Anayasa’ya göre, Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur ve Hükûmeti Büyük Millet Meclisi Hükûmeti unvanını taşır (m.3). Büyük Millet Meclisi vilayetler halkınca seçilen üyelerden oluşur (m.4). Meclis seçimleri iki yılda bir yenilenir (m.5). Ahkâmı şer’iyenin uygulanması, kanunların yapılması, değiştirilmesi ve yürürlükten kaldırılması, andlaşmaların yapılması ve vatan savunması ilanı gibi yetkiler Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılır (m.7). Hükûmet bölümleri, Meclisin seçtiği bakanlar aracılığıyla yönetilir, bu bakanlara Meclis yön verir ve gerektiğinde değiştirir (m.8). Bu hükümler nedeniyle 1921 Anayasası’nın bir “meclis hükûmeti” kurduğu kabul edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çerçevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge hangisidir?

Tanzimat Fermanı

Kanun-u Esasî

Islahat Fermanı

Sened-i İttifak

1921 Anayasası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 22

Sened-i İttifak ile kabul edilen aşağıdaki hükümlerden hangisi ayanların yararına olan hükümlerdendir?

Reayaya zulüm edilmeyecek, suç işlenmesi durumunda soruşturma yapılmadan ceza verilmeyecektir.

Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.

Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.

Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.

Açıklama:

Âyanların yararına olan hükümler;

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.
Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Tanzimat Fermanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiştir.

Devletin zaafa uğradığı belirtilerek daha iyi bir yönetimi sağlamak için “yeni kanunlar” konulmasının gerekli olduğu vurgulanmaktadır.

Kendi dönemi için bir “haklar beyannamesi”dir.

Belirlenen yeni yaklaşımla halka, devlet içinde merkezî bir yer verilmektedir

Birkaç yerinde temel amacın “din ve devlet ve milleti ihyâ” olduğu açıkça belirtilmiştir.

Açıklama:

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çerçevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge olan Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiştir. Dolayısı ile "A" seçeneği Tanzimat Fermanı ile ilgili değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Tanzimat Fermanı ile getirilen hükümleri, "devlet yönetimine ilişkin ilkeler ve hak ve özgürlükler" olmak üzere iki grupta incelemek mümkündür.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi devlet yönetimine ilişkin ilkeler arasında yer alır?

Cezalar şahsi olup mirasçılara intikal etmeyecektir.

Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeyecektir.

Herkesten ancak emlak ve kazancına (mali gücüne) göre vergi alınacak ve vergide adalet sağlanacaktır.

Ömür boyu askerlik uygulamasına son verilecek ve askerlik ödevi, dört veya beş yıl süreli olarak, adil bir şekilde yeniden düzenlenecektir.

Kişilerin mal güvenliği kabul edilmiştir. Buna göre, herkes mal ve mülkünde serbestçe tasarrufta bulunabilecektir. Kimsenin malı müsadere edilmeyecektir.

Açıklama:

Devlet yönetimine (yasama, yürütme ve yargı faaliyetleri) ilişkin ilkeler:

Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimiyle ilgili en önemli ilkesi, iktidarın kendi kendini sınırlamasıdır. Buna göre, kamusal alan yeni kanunlarla düzenlenecek ve keyfi işlemlere izin verilmeyecektir. Bütün işlemlerin kanunlara uygun olarak yürütülmesi sağlanacak, buna uymayan görevliler cezalandırılacaktır.
Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeyecektir.
Devlet harcamalarının finansmanı için vergi toplanacaktır.
Devletin askerî ve diğer harcamaları kanunla düzenlenecek ve sınırlanacaktır.
Kanunların hazırlanmasında yeni bir yöntem benimsenmiştir. Buna göre kanunlar, yetkili kurullar (Meclisi Ahkamı Adliye ve Babı Seraskeri Darı Şurası-askerî kanunlarda-) tarafından serbestçe görüşülerek
kararlaştırıldıktan sonra Padişah tarafından onaylanarak yürürlüğe sokulacaktır.
Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimi alanındaki bir diğer önemli ilkesi de, eşit muamele yükümlülüğüdür. Buna göre, Tanzimat Fermanı ile getirilen haklardan din ayrımı gözetilmeksizin devletin bütün uyrukları yararlanacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Islahat Fermanı'yla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanmıştır.

Dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuştur.

Kısa bir süre sonra merkezî otorite güçlendiğinde Islahat Fermanı'nın hükümleri tanınmamıştır.

Hristiyan “millet”lerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur .

Din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getirmiştir.

Açıklama:

Padişah tarafından “ferman” biçiminde ilan edilen 1856 tarihli Islahat Fermanı ise Tanzimat Fermanı’ndaki vaadleri yenileyen ve ayrıca din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getiren bir belgedir. Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanan Islahat Fermanı’nın temel amacı, müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı. Böylece devletin uyrukları arasında var olan vergi, askerlik, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanındaki bütün farklar kaldırılıyordu.
Islahat Fermanı, daha sonraki dönemlerde dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuş, içeride ise özellikle Hristiyan “millet”lerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur (Tanör, 1995: 79).

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sened-i İttifak
Tanzimat Fermanı
Islahat Fermanı
1876 Anayasası

Yukarıda verilen anayasal belgelerden hangisi/hangileri padişah tarafından "ferman" biçiminde ilan edilmiştir?

I. ve IV.

II. ve III.

I. II. ve III.

II., III. ve IV.

Hepsi

Açıklama:

Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiştir. Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve 1876 Anayasası (Kanun-u Esasî) ise padişah tarafından "ferman" biçiminde ilan edilmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

1921 Anayasası'nın en önemli kuralı hangisidir?

Yasama ve yürütme kuvvetlerinin TBMM’nde toplanması

Millî egemenlik ilkesi

TBMM'nin vilayetler halkınca seçilen üyelerden oluşması

Devlet başkanlığı makamı öngörmemesi

Yerinden yönetim ilkesini o döneme göre oldukça ileri bir düzeyde benimsemiş olması

Açıklama:

23 maddelik kısa bir anayasa olan 1921 Anayasası’nın en önemli kuralı, “millî egemenlik ilkesi”dir (m.1).

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası ile gelen yenilikler arasında gösterilebilir?

Devlet başkanlığı makamı ihdas edilmiş olması

Sosyal devlet ilkesinin benimsenmesi

Anayasanın üstünlüğü ilkesini benimsemiş olması

Anayasa Mahkemesinin kurulması

Vilayet ve nahiyelerde halk idaresini kabul etmiş olması

Açıklama:

"A" ve "E" seçenekleri 1921 Anayasası çerçevesinde değerlendirirken, "B" ve "D" seçenekleri ise 1961 Anayasası çerçevesinde değerlendirilen yeniliklerdir.
1924 Anayasası, “Anayasa’nın hiçbir maddesi hiçbir sebep ve bahane ile savsanamaz ve işlerlikten alıkonamaz. Hiçbir kanun Anayasa’ya aykırı olamaz” (m.103) hükmüyle anayasanın üstünlüğü ilkesini benimsemiş olmakla birlikte, kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimine yer vermemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Anayasacılık tarihimizde ilk defa sosyal devlet ilkesini benimseyen ve sosyal haklara yer veren anayasa hangisidir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Anayasacılık tarihimizde ilk defa sosyal devlet ilkesini benimseyen, sosyal haklara yer veren, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Hâkimler Kurulunu oluşturan anayasa 1961 Anayasası’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

1982 Anayasası’nın özellikleri ve temel felsefesiyle ilgili olarak hangisi söylenemez?

Hürriyet-otorite dengesinde, otoritenin ağırlığını artırmıştır.

2017 yılında yapılan referandum sonucunda yürürlükten kalkmıştır.

Siyasi sistemin işleyişi ve karar alma mekanizmalarındaki tıkanıklıkları giderici çözümler getirmiştir.

Belli ölçüde depolitizasyonu, yani siyasetten uzaklaşmayı amaçlamıştır.

Referandumla kabul edilmiştir.

Açıklama:

2017 yılında yapılan referandumla yeni bir anayasa kabul edilmemiş, sadece 1982 Anayasası'nda değişikliğe gidilmiştir. 2017 değişikliği sağlıklı işlemeyen parlamenter hükümet sisteminden, istikrarlı yönetimi sağlayacak bir başkanlık sistemine geçişi de sağlamıştır. Bununla birlikte 1982 Anayasasının diğer problemli hükümlerinin de düzeltileceği tümüyle yeni bir anayasa yapılması ihtiyacı devam etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

SENED-İ İTTİFAK ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çer- çevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ikinci anayasal belge olan Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonu- cunda kabul edilmiştir.

Sened-i İttifak ile kabul edilen hükümlerin hepsi merkezi otorite yararına sonuçlar doğurucu niteliktedir.

Getirilen düzenlemeler sadece merkezî otorite ve âyanları ilgilendirmektedir.

"Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler hak- sız ve ezici olmayacaktır." Âyanların yararına olan hükümlerdendir.

Sened-i İttifak ile kabul edilen hükümlerden Merkezî yönetimin yararına olan hükümler şunlardır:

Padişahın ve devletin otoritesini herkes ka- bul edecektir.
Sadrazama itaat edilecektir.
Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emir-
lere uyulacaktır.
Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.
Âyan, kendi toprakları dışına el atmayacaktır.

Açıklama:

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çer- çevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge olan Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonu- cunda kabul edilmiştir.
Sened-i İttifak ile kabul edilen hükümlerden bazıları merkezi otorite, bazıları ayanlar ve bazıları da genel olarak halk yararına sonuçlar doğurucu niteliktedir (Tanör, 1995: 35-38).
Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere getirilen dü- zenlemeler sadece merkezî otorite ve âyanları değil halkı da ilgilendirmektedir.
"Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler hak- sız ve ezici olmayacaktır." genel olarak halk yararına olan hükümlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

TANZİMAT FERMANI ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1839 yılında Padişah tarafından tek taraflı olarak “ferman” biçiminde ilan edilen Tanzimat Fermanı ile devletin bütün uyrukları için can, mal ve ırz güvenliğinin teminat altına alınması, düzenli bir vergi sistemine geçilmesi, genel ve zorunlu as- kerlik uygulamasının başlatılması ve bütün uyrukların kanun önünde eşitliğinin sağlanması taahhüt edilmiştir.

Tanzimat Fermanı’nın giriş bölümünde, devletin kuruluşundan bu yana Kur’an ve şeriat hükümlerine göre idare edilmesi nedeniyle yönetimin güçlü, halkın ise mutlu olduğu, son 150 yıldan beri ise bunun tersi yapıldığından devletin zaafa uğradığı belirtilerek daha iyi bir yönetimi sağlamak için “yeni kanunlar” konulmasının gerekli olduğu vurgulanmaktadır.

Tanzimat Fermanı’nın birkaç yerinde temel amacın “din ve devlet ve milleti ihyâ” olduğu açıkça belirtilmiştir. Din ve devletin yanı sıra, milletin de ihyasından söz edilmekle Tanzimat Fermanı yeni bir yaklaşım belirlemiş olmaktadır.

Yeni yaklaşımla halka, devlet içinde merkezî bir yer verilmektedir.

Tanzimat Fermanı ile getirilen hükümleri, devlet yönetimine ilişkin ilkeler ve hak ve özgürlükler olmak üzere iki grupta incelemek mümkün değildir.

Açıklama:

Tanzimat Fermanı ile getirilen hükümleri, dev- let yönetimine ilişkin ilkeler ve hak ve özgürlüklerolmak üzere iki grupta incelemek mümkündür

Doğru Cevap: E

Soru 33

TANZİMAT FERMANI ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

"Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimiy- le ilgili en önemli ilkesi, iktidarın kendi kendini sınırlamasıdır. Buna göre, kamusal alan yeni kanunlarla düzenlenecek ve keyfi işlemlere izin verilmeyecektir. Bütün işlem- lerin kanunlara uygun olarak yürütülmesi sağlanacak, buna uymayan görevliler ceza- landırılacaktır." hak ve özgürlüklere ilişkin ilkelerdendir.

"Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeye- cektir." hak ve özgürlüklere ilişkin ilkelerdendir.

"Bir haklar beyannamesi niteliğinde olan Tanzimat Fermanı ile devlet iktidarı bir ölçüde sınırlandırılmakta ve böylece ana- yasal monarşinin yolu açılmaktadır." hak ve özgürlüklere ilişkin ilkelerdendir.

"Devletin askerî ve diğer harcamaları kanun- la düzenlenecek ve sınırlanacaktır." hak ve özgürlüklere ilişkin ilkelerdendir.

"Devlet harcamalarının finansmanı için ver- gi toplanacaktır." hak ve özgürlüklere ilişkin ilkelerdendir.

Açıklama:

Devlet yönetimine (yasama, yürütme ve yargı faa- liyetleri) ilişkin ilkeler:

Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimiy- le ilgili en önemli ilkesi, iktidarın kendi kendini sınırlamasıdır. Buna göre, kamusal alan yeni kanunlarla düzenlenecek ve keyfi işlemlere izin verilmeyecektir. Bütün işlem- lerin kanunlara uygun olarak yürütülmesi sağlanacak, buna uymayan görevliler ceza- landırılacaktır.
Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeye- cektir.
Devlet harcamalarının finansmanı için ver- gi toplanacaktır.
Devletin askerî ve diğer harcamaları kanun- la düzenlenecek ve sınırlanacaktır.
Kanunların hazırlanmasında yeni bir yön- tem benimsenmiştir. Buna göre kanunlar, yetkili kurullar (Meclisi Ahkamı Adliye ve Babı Seraskeri Darı Şurası-askerî kanun- larda-) tarafından serbestçe görüşülerek

kararlaştırıldıktan sonra Padişah tarafından
onaylanarak yürürlüğe sokulacaktır.
6. Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimi alanındaki bir diğer önemli ilkesi de, eşit muamele yükümlülüğüdür. Buna göre, Tanzimat Fermanı ile getirilen haklardan din ayrımı gözetilmeksizin devletin bütün
uyrukları yararlanacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

ISLAHAT FERMANI hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Padişah tarafından “ferman” biçiminde ilan edilen 1856 tarihli Islahat Fermanı ise Tanzimat Fermanı’ndaki vaadleri yenileyen ve ayrıca din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getiren bir belgedir.

Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanan Islahat Fermanı’nın temel amacı, müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı.

Böylece devletin uyrukları arasında var olan vergi, askerlik, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanındaki bütün farklar kaldırılıyordu.

Islahat Fermanı, daha sonraki dönemlerde dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuş, içeride ise özellikle Hristiyan “millet”lerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur.

Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı anayasa değildir, an-cak bir ölçüde de olsa devlet iktidarını sınırlandırma amacı taşıdıkları için “anayasa” niteliğindedir.

Açıklama:

Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı anayasa değildir, ancak bir ölçüde de olsa devlet iktidarını sınırlandırma amacı taşıdıkları için “anayasal belge” niteliğindedir.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak ile âyanların yararına olan hükümlerden biridir?

Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.

Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.

Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.

Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.

Açıklama:

Sened-i İttifak ile kabul edilen hükümlerden bazıları merkezi otorite, bazıları ayanlar ve bazıları da genel olarak halk yararına sonuçlar doğurucu niteliktedir;
Âyanların yararına olan hükümler;

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.
Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı ile getirilen devlet yönetimine ilişkin ilkelerden biridir?

Kişi dokunulmazlığı ve güvenliği kabul edilmiştir.

Herkesten ancak emlak ve kazancına göre vergi alınacak ve vergide adalet sağlanacaktır.

Cezalar şahsi olup mirasçılara intikal etmeyecektir.

Ömür boyu askerlik uygulamasına son verilecek ve askerlik ödevi, dört veya beş yıl süreli olarak, adil bir şekilde yeniden düzenlenecektir

Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeyecektir.

Açıklama:

Tanzimat Fermanı ile getirilen hükümleri, devlet yönetimine ilişkin ilkeler ve hak ve özgürlükler olmak üzere iki grupta incelemek mümkündür.
Devlet yönetimine (yasama, yürütme ve yargı faaliyetleri) ilişkin ilkeler:

Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimiyle ilgili en önemli ilkesi, iktidarın kendi kendini sınırlamasıdır. Buna göre, kamusal alan yeni kanunlarla düzenlenecek ve keyfi işlemlere izin verilmeyecektir. Bütün işlemlerin kanunlara uygun olarak yürütülmesi sağlanacak, buna uymayan görevliler cezalandırılacaktır.
Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeyecektir.
Devlet harcamalarının finansmanı için vergi toplanacaktır.
Devletin askerî ve diğer harcamaları kanunla düzenlenecek ve sınırlanacaktır.
Kanunların hazırlanmasında yeni bir yöntem benimsenmiştir. Buna göre kanunlar, yetkili kurullar (Meclisi Ahkamı Adliye ve Babı Seraskeri Darı Şurası-askerî kanunlarda-) tarafından serbestçe görüşülerek kararlaştırıldıktan sonra Padişah tarafından onaylanarak yürürlüğe sokulacaktır.
Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimi alanındaki bir diğer önemli ilkesi de, eşit muamele yükümlülüğüdür. Buna göre, Tanzimat Fermanı ile getirilen haklardan din ayrımı gözetilmeksizin devletin bütün uyrukları yararlanacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Islahat Fermanı’nın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamak

Halkın kazancına göre vergi alınması

Askerlik görevinin ömür boyu olması

İktidarın kendi kendini sınırlaması

Müslümanlara her konuda öncelik tanımak

Açıklama:

Avrupa devletlerinin etkisiyle hazırlanan Islahat Fermanı’nın temel amacı, müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı. Böylece devletin uyrukları arasında var olan vergi, askerlik, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanındaki bütün farklar kaldırılıyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 44

1876 Anayasası hangi anayasalardan yararlanılarak yazılmıştır?

Hollanda - Belçika

Fransa - Almanya

İngiltere - Belçika - Almanya

Belçika - Polonya - Prusya

Fransa - Polonya - İngiltere

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

1876 Anayasası hükümlerine göre kanun yapma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Padişah

Bakanlar Kurulu

Parlamento

Din adamları

Klasik kişi hak ve hürriyetleri ile siyasal hakları genişletip güçlendirmesinin yanı sıra, sosyal hakları da düzenleyen ilk anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1876

1921

1924

1937

1961

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 50

Cumhuriyet Senatosunu kaldırarak tek meclis sistemini benimsemiş anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1924

1937

1961

1982

1995

Açıklama:

1982 Anayasası Cumhuriyet Senatosunu kaldırarak tek meclis sistemini benimsemiş ve yasama organının çalışmasını hızlandırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak'ın merkezî yönetimin yararına olan hükümlerindendir?

Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.

Reayaya zulüm edilmeyecek, suç işlenmesi durumunda soruşturma yapılmadan ceza verilmeyecektir.

Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.

Âyanlar, kendi toprakları dışına el atmayacaktır.

Açıklama:

Merkezî yönetimin yararına olan hükümler;
1. Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.
2. Sadrazama itaat edilecektir.
3. Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.
4. Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.
5. Âyan, kendi toprakları dışına el atmayacaktır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Tanzimat Fermanına göre tebaadan vatandaşlığa geçişi ifade eden temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Cezaların şahsiliği ilkesi

Eşit muamele yükümlülüğü ilkesi

Mülkiyet hakkı ilkesi

Mali gücüne göre vergi ilkesi

Mal güvenliği ilkesi

Açıklama:

Tanzimat Fermanı’nın devlet yönetimi alanındaki bir diğer önemli ilkesi de, eşit muamele yükümlülüğüdür. Buna göre, Tanzimat Fermanı ile getirilen haklardan din ayrımı gözetilmeksizin devletin bütün uyrukları yararlanacaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Tanzimat Fermanına göre aşağıdaki özelliklerden hangisi padişahın iktidarının sınırlandırıldığını göstermektedir?

Keyfi cezalara son verilecek, mahkemelerde duruşmaların aleni olması sağlanacak, yargı kararı olmadıkça kimseye ceza verilmeyecektir.

Devletin askerî ve diğer harcamaları kanunla düzenlenecek ve sınırlanacaktır.

Padişah, çıkarılacak kanunlara aykırı hareket etmeyeceğine dair yemin edecektir.

Tanzimat Fermanı ile getirilen haklardan din ayrımı gözetilmeksizin devletin bütün uyrukları yararlanacaktır.

Kimsenin malı müsadere (elkoyma) edilmeyecektir.

Açıklama:

Tanzimat Fermanı, kendi dönemi için bir “haklar beyannamesi”dir. Ayrıca, bir anayasa olmamakla birlikte, bir ölçüde devlet iktidarının sınırlandırılmasını sağladığı için önemli bir “anayasal belge”dir. Bu belge ile Padişah, çıkarılacak kanunlara aykırı hareket etmeyeceğine dair yemin etmek suretiyle “kendi iktidarını sınırlandırmakta”dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

I. Tanzimat Fermanı
II. Islahat Fermanı
III. Sened-i İttifak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devlet-i aliyye bünyesindeki gayrimüslimlerin bağımsızlık hareketleri için doğrudan tetikleyici olmuştur?

Yalnız II

Yalnız I

II ve III

I. Osmanlı İmparatorluğu zamanında meydana getirilmiştir.
II. “Misak” (sözleşme) biçiminde kabul edilen ilk anayasal belgedir.
III. Hükümleri sadece merkezî otorite ve âyanları değil halkı da ilgilendirir.
Yukarıda özellikleri verilen "anayasal belge" aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

1876 Anayasası

Müdafaa-i Hukuk

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak'ta yer alan "Genel olarak halkın yararına hükümler"den biridir?

Reayaya zulüm edilmeyecek

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecek

Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek

Sadrazama itaat edilecek

Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacak

Açıklama:

Genel olarak halkın yararına olan hükümler:
1. Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.
2. Reayaya zulüm edilmeyecek, suç işlenmesi durumunda soruşturma yapılmadan ceza verilmeyecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

"Din ve devletin yanı sıra, milletin de ihyasından söz edilmekle ................... yeni bir yaklaşım belirlemiş olmaktadır." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

Sened-i İttifak

Kanun-u Esasi

1982 Anayasası

Açıklama:

Din ve devletin yanı sıra, milletin de ihyasından söz edilmekle Tanzimat Fermanı yeni bir yaklaşım belirlemiş olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı hakkında söylenemez?

Kendi dönemi için bir “haklar beyannamesi”dir.

Anayasal monarşinin yolunu açmıştır.

Yasama, yürütme ve yargı faaliyetlerine ilişkin ilkeler içerir.

Hak ve özgürlüklere dair hükümler içerir.

1856'da ilan edilmiştir.

Açıklama:

1839 yılında Padişah tarafından tek taraflı olarak “ferman” biçiminde ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Tanzimat Fermanı hangi yıl kabul edilmiştir?

1808

1819

1821

1839

1849

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 73

Islahat Fermanı hangi yıl kabul edilmiştir?

1808

1839

1856

1866

1903

Açıklama:

Padişah tarafından “ferman” biçiminde ilan edilen 1856 tarihli Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı’ndaki vaadleri yenileyen ve ayrıca din farkı gözetilmeden bütün devlet uyruklarının eşit işlem görmesi ilkesini getiren bir belgedir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

1876 Anayasası’nda hangi yılda yapılan değişiklikler ile Bakanlar Kurulunun sorumluluğu esası benimsenmiştir?

1878

1880

1890

1903

1909

Açıklama:

1876 Anayasası’nda 1909 yılında yapılan değişiklikler ile Bakanlar Kurulunun sorumluluğu esası benimsenmiş, Parlamentonun yetkileri artırılmış, Padişahın yetkileri ise daraltılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

1921 Anayasası’nın en önemli kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Millî egemenlik ilkesi

Lâiklik ilkesi

Sosyal devlet ilkesi

Cezaların şahsiliği ilkesi

Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi

Açıklama:

23 maddelik kısa bir anayasa olan 1921 Anayasası’nın en önemli kuralı, “millî egemenlik ilkesi”dir (m.1).

Doğru Cevap: A

Soru 76

Saltanat hangi tarihte kaldırılmıştır?

23 Nisan 1920

5 Kasım 1921

3 Kasım 1922

29 Ekim 1923

3 Mayıs 1924

Açıklama:

3 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasından sonra, 1921 Anayasası’nda 29 Ekim 1923 tarih ve 364 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle de, “Türkiye Devletinin hükûmet şekli, Cumhuriyettir” (m.1) hükmü getirilerek, Cumhuriyet ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Lâiklik ilkesi hangi yıl Anayasa'ya eklenmiştir?

1921

1924

1925

1928

1937

Açıklama:

1928 yılında yapılan değişiklikle, Anayasa’daki, “Türkiye Devletinin dini, Din-i İslamdır” hükmü (m.2) ile Meclisin yetkileri arasında sayılan “ahkâm-ı şer’iyenin tenfizi” hükmü (m.26) çıkarılmış, 1937 değişikliği ile de Anayasaya “lâiklik ilkesi” eklenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Anayasa Mahkemesi hangi Anayasa ile kurulmuştur?

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1973 Anayasa Değişiklikleri

1982 Anayasası

Açıklama:

1961 Anayasası, anayasanın üstünlüğü ilkesini açıkça hükme bağlamış (m.8) ve bunu gerçekleştirmek için de kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere Anayasa Mahkemesini kurmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 79

1982 Anayasası’nın Kabulü süreci ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12 Eylül 1980’de gerçekleştirdiği askerî darbenin ardından kabul edilmiştir?

Danışma Meclisi ile Millî Güvenlik Konseyinden müteşekkil Kurucu Meclis tarafından hazırlanarak kabul edilmiştir.

12 Eylül 1980 darbesinin gerekçeleri olarak anarşi, terör, bölücülük faaliyetleri ile ekonomik bakımdan kötüye gidiş ve bunlar karşısında sivil yönetimin başarısız kalması gösterilmiştir.

Halk oylaması sürecinde anayasanın tartışılması yasaklanmıştır.

Yapılan referandumda da halk tarafından yüzde 51.4 oy oranıyla onaylanmıştır.

Açıklama:

1982 Anayasası, yapılan referandumda halk tarafından yüzde 91.4 oy oranıyla onaylanmıştır. Bu yüksek oy oranının alınmasında, halk oylaması sürecinde anayasanın tartışılmasının yasaklanması, devlet başkanı ve yönetimin anayasa lehindeki resmî propagandaları, anayasanın reddi hâlinde ne olacağının belli edilmemiş olması, halkın bir an önce normale geçiş isteği, en önemlisi de anarşi ve terörün sona erdirilmesi nedeniyle halkın ara rejim yönetimine duyduğu minnettarlık gibi etkenlerin çok büyük rolü olmuştur

Doğru Cevap: E

Soru 80

Cumhurbaşkanının belli şartlar altında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerini yenileme yetkisi hangi Anayasa ile kabul edilmiştir?

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1971 Anayasa değişikliği

1982 Anayasası

Açıklama:

1982 Anayasasıyla Cumhurbaşkanının belli şartlar altında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerini yenileme yetkisi kullanılabilir hâle getirilmiştir (m.116). 2017 yılında Anayasada yapılan değişiklikle başkanlık sistemine geçilmesi kabul edilmiş, 116’ncı madde ile Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin, iki taraftan birinin kararıyla, birlikte yenilenmesi imkânı getirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Sened-i İttifak hangi yılda kabul edilmiştir?

1771

1790

1808

1836

1908

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak’ta ayanların yararına olan hükümlerden biridir?

Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.

Sadrazama itaat edilecektir.

Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.

Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.

Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecektir.

Açıklama:

Merkezî yönetimin yararına olan hükümler;

Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.
Sadrazama itaat edilecektir.
Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.
Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.
Âyan, kendi toprakları dışına el atmayacaktır.

Âyanların yararına olan hükümler;

Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.
Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.

Genel olarak halkın yararına olan hükümler:

Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.
Reayaya zulüm edilmeyecek, suç işlenmesi durumunda soruşturma yapılmadan ceza verilmeyecektir.

İlk dört şıkta bulunan maddeler merkezî yönetimin yararına olan hükümlerden olup son madde ayanların yararına olan hükümlerdendir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı ile verilen taahhütlerden biri değildir?

Devletin bütün uyrukları için can, mal ve ırz güvenliğinin teminat altına alınması

Düzenli bir vergi sistemine geçilmesi

Dinin kamu alanında sınırlandırılması

Genel ve zorunlu askerlik uygulamasının başlatılması

Bütün uyrukların kanun önünde eşitliğinin sağlanması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 94

Kanun-u Esasî’yi ilan eden padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Abdülmecid

II. Abdülhamid

V. Murad

Abdülaziz

II. Mahmud

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Islahat Fermanı padişah tarafından kaç yılında ilan edilmiştir?

1805

1816

1840

1856

1890

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 103

1876 Anayasası hangi anayasalardan yararlanılarak hazırlanmıştır?

Portekiz, Danimarka

Fransa, İspanya

Amerika Birleşik Devletleri, Avusturya

İtalya, Hollanda

Belçika, Polonya, Prusya

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 104

1876 Anayasası'nda yürütme yetkisi hangisine aittir?

Padişah - Bakanlar Kurulu

Padişah - Sadrazam

Padişah - Şeyhülislam

Sadrazam - Şeyhülislam

Sadrazam - Bakanlar Kurulu

Açıklama:

Yürütme yetkisi, devlet başkanı olan Padişah ile Bakanlar Kuruluna (Heyet-i Vükela) aittir. Anayasa ile geniş yetkilerle donatılan ve halifelik sıfatıda bulunan Padişah mutlak bir sorumsuzluğa sahiptir. Bakanlar Kurulu, Padişah tarafından atanan bakanlardan oluşur, başkanı sadrazamdır. Bakanlar Kuruluna şeyhülislam da katılır.

Doğru Cevap: A

2017 yılında Anayasa'da yapılan değişiklikle kaçıncı madde yürürlükten kalkmıştır?

102

160

175

Açıklama:

2017 yılında Anayasa’da yapılan değişiklikle, 102’nci madde yürürlükten kaldırılmış, Cumhurbaşkanının seçimine ilişkin esaslar bazı değişiklikler yapılarak 101’inci maddede yeniden düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Cumhuriyet Senatosunu kaldırarak tek meclis sistemini benimsemiş ve yasama organının çalışmasını hızlandırmış Anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

1982 Anayasası Cumhuriyet Senatosunu kaldırarak tek meclis sistemini benimsemiş ve yasama organının çalışmasını hızlandırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Alemdar Mustafa ile padişah arasında yapılan ve Osmanlı "Magna Carta" sı olarak anılan anlaşma nedir?

Sened- İttifak

Tanzimat fermanı

Islahat Fermanı

Paris Anlaşması

İstanbul Senedi

Açıklama:

Alemdar Mustafa’nın çabası ile Padişah ve ayanlar arasında imzalanan anlaşmadır. Anlaşmaya göre padişah ayanların varlık ve haklarını tanıyacak, ayanlarda padişahın otoritesini tanıyacaktı. Ve devlete kendi bölgelerinde çıkan olaylarda, vergi ve asker toplamaya yardım edeceklerdi. Bu belge hükümdarın yetkilerini kısıtlaması yönüyle Magna Carta’ya benzemektedir. Çünkü padişah otoritesini ayanlar ile paylaşmıştır. Bu anlaşma ile padişah otoritesi sarsılmış, yetkileri kısıtlanmış ve başka bir otoriteyi tanımıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi sened-i ittifakta merkezi yönetim lehine olan hükümlerden değildir?

Padişahın ve devletin otoritesini herkes kabul edecektir.

Sadrazama itaat edilecektir.

Malî yükümlülükler ve vergilerle ilgili emirlere uyulacaktır.

Yeniçeri ocağı Padişaha itaat edecektir.

Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.

Açıklama:

Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır hükmü merkezi yönetim yararına değildir.

Doğru Cevap: E

Padişahın tek taraflı olarak bütün uyrukları için can, mal ve ırz güvenliğinin teminat altına alınması, düzenli bir vergi sistemine geçilmesi, genel ve zorunlu askerlik uygulamasının başlatılması ve bütün uyrukların kanun önünde eşitliğinin sağlanması gibi hükümleri kabul ettiği belge aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Kanun-u Esasî

Islahat Fermanı

1921 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 127

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çerçevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Kanun-u Esasî

Islahat Fermanı

1921 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Açıklama:

Türkiye’de, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde başlayan anayasacılık hareketleri çerçevesinde “misak” (sözleşme) biçiminde meydana getirilen ilk anayasal belge “Sened-i İttifak”tır.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Sened-i İttifak aşağıdaki görüşmelerden hangisi sonucunda kabul edilmiştir?

Padişah ve âyan temsilcileri arasında yapılan

Padişah ve meclis-i mebusan temsilcileri arasında yapılan

Padişah ve heyet-i umumi arasında yapılan

Heyet-i umumi ve meclis-i mebusan temsilcileri arasında yapılan

Merkezi hükümetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan

Açıklama:

Sened-i İttifak, 1808 yılında merkezî hükûmetin temsilcileri ile âyan temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturan, içeride ise özellikle Hristiyan milletlerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

Kanun-u Esasî

1921 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Açıklama:

Islahat Fermanı, daha sonraki dönemlerde dış ilişkiler bakımından batılı devletlerin ve Rusya’nın müdahalelerine dayanak oluşturmuş, içeride ise özellikle Hristiyan milletlerin bağımsızlık hareketlerinin bir başlangıcı olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 130

I. Ayan, kendi toprakları dışına el atmayacaktır.
II.Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.
III. Yoksullar ve reaya korunacak, vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.
IV. Ayanların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri Sened-i İttifakta yer alan ayanların kazanımına ilişkin hükümlerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ayanların yararına olan hükümler;
1. Sadrazamın keyfi eylemleri önlenecektir.
2. Suçsuz hanedanlara haksızlık edilmeyecek, bunların sürekliliği korunacak ve kendi yönetimleri altındaki hanedanları koruma hakları tanınacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Sened-i İttifakta yer alan yukarıdaki hükümlerden hangisi veya hangileri ayanların yararına olan hükümlerdendir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1987 Anayasası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 7

I. Irk
II. Din
III. Kader
IV. Kıvanç
V. Birlikte yaşama arzusu
Yukarıdakilerden hangisi "objektif milliyetçilik" anlayışının içinde yer alır?

I ve II

I, II ve III

I, II ve V

II, III ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Irk, dil ve din gibi objektif benzerliklere dayanan milliyetçilik anlayışı, objektif milliyetçilik anlayışı olarak kabul edilir. Kader, kıvanç ve tasa ortaklığına ve birlikte yaşama arzusuna dayanan anlayış ise, subjektif milliyetçilik anlayışıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

I. Dine bağlı devlet
II. Devlete bağlı din
III. İnanç hürriyeti
IV. İbadet hürriyeti
V. Dini olmayan devlet
Yukarıdakilerden hangisi laiklik ilkesinin unsurlarındandır?

II, III ve IV

III, IV ve V

IV ve V

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Anayasa Cumhuriyetin nitelikleri arasında laikliği de saymaktadır (m.2). Lâikliğin, din hürriyeti ve din ve devlet işlerinin ayrılığı şeklinde iki temel unsuru bulunmaktadır. Din hürriyeti, inanç ve ibadet hürriyetinden oluşur. Lâikliğin ikinci ana unsuru olan din ve devlet işlerinin ayrılığı, din kurumlarının devlet fonksiyonlarını, devlet kurumlarının da dinî fonksiyonları ifa edemeyeceği ve din kurumları ile devlet kurumlarının birbirinden ayrı olduğu anlamına gelir. Başka bir ifadeyle laik devlette, “dine bağlı devlet” ve “devlete bağlı din” uygulaması kabul edilmez.

Doğru Cevap: B

Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter bir devlet olduğuna ilişkin Anayasa'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti federal bir devlettir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin yerel yönetim ilkesini benimsemiş olması onun üniter yapısını etkilemez.

Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet yapısına ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti, üniter bir devlettir. Çünkü, federal devletlerin aksine Türkiye Devletinin tek bir anayasası, federal nitelikte olmayan bir yasama organı, yürütme organı ve yargı organları vardır ve bu organlar ulusal düzeyde yetkilerini icra ederler. Her ne kadar Anayasa’da açıkça devletin “üniter” olduğu belirtilmemişse de, Anayasa’nın bütününden ve devletin yapısından bu sonucu çıkarmak mümkündür. Esasen federal ülkelerin bu özelliği o ülkelerin anayasalarında açıkça belirtilir ve yetki paylaşımı da anayasa ile düzenlenir. Üniter devletlerin anayasalarında ise genellikle devletin üniter olduğu belirtilmez, ama bu nitelik anayasanın düzenlemelerinden anlaşılır. Anayasa’nın 3’üncü maddesinde yer alan, “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bir bütündür” ifadesi ise “üniter devlet” biçiminin kabul edildiğini değil, Mustafa Erdoğan’ın haklı olarak belirttiği gibi, devletin ve ülkenin bölünemeyeceğini açıklamaktadır ki, esasen bu yasak federal devletler için de geçerlidir (Erdoğan, 2003: 141). Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya gibi eyaletlerden oluşan ülkeler bakımından da “ülkenin bölünmezliği” esastır ve halkın tek bir millet olmadığı da söylenemez. Bu nedenle Anayasa’nın 3’üncü maddesindeki hüküm olmasaydı bile, hukuken Türkiye Cumhuriyeti yine ülke ve halk bakımından bölünemezlik özelliğine sahip olacaktı. Yerel yönetim uygulaması ise yukarıda açıklandığı üzere federal sisteme özgü bir kurum olmayıp, devletin üniter niteliğini etkilemez. Üniter devletin karşılığı federal devlet, merkezden yönetimin karşılığı ise yerel yönetim ilkesidir. Başka bir ifadeyle üniter devlet, yerel yönetim ilkesini reddetmez. Nitekim, Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan itibaren üniter devlet şekliyle birlikte, yerel yönetim ilkesini de benimsemiş ve korumuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Atatürk milliyetçiliğine bağlılık ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Atatürk milliyetçiliğine bağlılık ifadesi yalnızca Anayasanın başlangıç kısmında geçmektedir.

Atatürk milliyetçiliği, millet kavramının tanımında objektif kıstasları esas alır.

Atatürk milliyetçiliği, subjektif milliyetçilik anlayışına dayanır.

Atatürk milliyetçiliği devletin temel nitelikleri arasında sayılmamıştır.

Atatürk milliyetçiliği, millet kavramının tespitinde ırk, din ve dil gibi objektif kriterlerden hareket eder.

Açıklama:

1961 Anayasası’nın “milliyetçilik” yerine “millî devlet” (m.2) deyimini kullanması ve Başlangıç bölümünde de “Türk Milliyetçiliği”nin bir tanımını vermesine karşılık, 1982 Anayasası, Cumhuriyetin niteliklerini belirten 2’nci maddesinde doğrudan “Atatürk milliyetçiliğine bağlılık” ifadesine yer vermiştir. Atatürk, millet kavramını şöyle tanımlamıştır: “Bir harstan (kültürden) olan insanlardan mürekkep cemiyete millet denir.” Atatürk’ün daha geniş bir millet tanımı ise şöyledir: “(a) Zengin bir hatıra mirasına sahip bulunan; (b) Beraber yaşamak hususunda müşterek arzu ve muvafakatte samimi olan; (c) Ve sahip olunan mirasın muhafazasına beraber devam hususunda iradeleri müşterek olan insanların birleşmesinden meydana gelen cemiyete millet namı verilir”(Afetinan, 1969: 23-25, Nakleden: Özbudun, 1998:52). Anayasa’nın Başlangıç bölümüne de Atatürk’ün milliyetçilik anlayışı yansımıştır (Özbudun, 1998: 53). Başlangıcın ikinci paragrafına göre, TürkMilleti “Dünya milletleri ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesi”dir. Başlangıcın yedinci paragrafında ise “Topluca Türk vatandaşlarının millî gurur ve iftiharlarda, millî sevinç ve kederlerde, millî varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet ve külfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu, birbirinin hak ve hürriyetlerine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlik duygularıyla ve ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ arzu ve inancı içinde, huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu” belirtilmiştir. Doktrinde genellikle, Atatürk’ün ifadelerinden ve Anayasa’nın sözü edilen hükümlerinden hareketle Atatürk’ün ve dolayısıyla Anayasa’nın benimsediği milliyetçilik anlayışının, “ırk, dil ve din gibi objektif benzerliklere değil; kader, kıvanç ve tasa ortaklığına ve birlikte yaşama arzusuna dayanan subjektif milliyetçilik anlayışı” olduğu ve “Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür” (AY.m.66) hükmünün de buna dayandığı kabul edilmektedir (Özbudun, 1998:52-53). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I.Laik bir sistemde devletin dini bulunmaz ve devlet bütün dinlerin mensuplarına eşit mesafededir. II. İbadet hürriyeti mutlak anlamda sınırsızdır. III. İnanç hürriyeti mutlak anlamda sınırsızdır. Laiklik ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I ve III

II ve III

Yalnız III

Yalnız I

Açıklama:

Din hürriyeti, inanç ve ibadet hürriyetinden oluşur. İnanç hürriyetinin muhtevasında ise birincisi, herkesin dilediği inanç ve kanaate sahip olabilmesi şeklinde olumlu, ikincisi de dilerse hiçbir inanca sahip olmama şeklinde olumsuz, birbirinden farklı ve birbirini tamamlayan iki yön bulunmaktadır. İnanç hürriyeti sadece bireylere herhangi bir dine inanma hürriyetini tanımakla kalmaz, onlara inançlarının içeriğini ve niteliğini tamamen kendi kanaatlerine göre belirleme hakkını da verir. İnanç hürriyeti mutlak anlamda sınırsız olmakla birlikte, ibadet hürriyetine bazı sınırlar getirilebilmektedir. Lâikliğin ikinci ana unsuru olan din ve devlet işlerinin ayrılığı, din kurumlarının devlet fonksiyonlarını, devlet kurumlarının da dinî fonksiyonları ifa edemeyeceği ve din kurumları ile devlet kurumlarının birbirinden ayrı olduğu anlamına gelir. Lâik bir sistemde, devletin resmî dini bulunmaz ve devlet bütün dinlerin mensuplarına eşit davranır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin temel kurumlarından değildir?

Özgür ve düzenli seçimler

Siyasi çoğulculuk ve yarışma

Temel hak ve hürriyetler

Çoğunluk yönetimi ve azınlık hakları

Tek partili siyasal hayat

Açıklama:

Demokrasinin temel kurumları özgür ve düzenli seçimler, siyasi çoğulculuk ve yarışma (çok-partili siyasal hayat), insan hakları (temel hak ve hürriyetler), çoğunluk yönetimi ve azınlık hakları ile seçilmişlerin üstünlüğüdür. Özgür ve düzenli seçimler, çok partili siyasal hayat ve temel hak ve hürriyetler demokratik devletin “olmazsa olmaz”, bir başka deyişle asgari şartlarını oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Türkiye'de hangi tarihten itibaren tek dereceli seçim sistemi uygulanmıştır?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Tek dereceli seçimde seçmenler temsilcileri doğrudan doğruya seçerler. İki dereceli seçimde ise seçmenler, önce ikinci seçmenleri seçerler. Daha sonra ikinci seçmenler de ikinci bir oylama sonucunda asıl temsilcileri seçerler. Yani, iki dereceli seçimde iki ayrı seçim işlemi vardır ve her bir seçimin seçmenleri ile seçilenleri farklıdır. Seçim dereceleri çoğaltılabilir, yani istenirse oylama sayısı ikiden fazla da olabilir. Türkiye’de 1946 yılına kadar iki dereceli seçim uygulanmış, bu tarihten itibaren ise seçimler tek dereceli olarak yapılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki ilkelerden hangisi bireylerin hukuki güvenlik içerisinde olmasına hizmet etmez?

Hukuk kurallarının belirliliği

Hukuki istikrar

Kanuni hakim güvencesi

Seçim barajı

Kazanılmış haklara saygı

Açıklama:

Bireylerin hukuki güvenlik içinde olmasına yönelik ilkeler; hukuk kurallarının belirliliği, hukuki istikrar, kazanılmış haklara saygı, kanuni hakim güvencesi ve ceza sorumluluğu ilkeleri olarak sıralanabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Sosyal devlet ve sosyalist devlet kavramları eş anlamlıdır.
Sosyal devlet anlayışı jandarma devlet anlayışına tepki olarak ortaya çıkmıştır.
Sosyal devlet, devletin sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata aktif müdahalesini meşru ve gerekli gören bir anlayışı ifade eder.

Sosyal devlet ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Sosyal devlet, “devletin sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata aktif müdahalesini meşru ve gerekli gören bir anlayışı ifade eder” (Özbudun, 1998: 98). Bu amaçla sosyal devlet, vatandaşlarının sosyal durumlarıyla, refahlarıyla ilgilenir ve onlara insan haysiyetine yakışır, asgari bir yaşama düzeyi sağlayabilmek için gerekli sosyal yardım tedbirlerini alır ve geliştirir. Bunun yanı sıra sosyal devlet, millî gelirin bireyler arasında adaletli ve dengeli bir şekilde dağılmasını sağlayacak tedbirleri de alır. Sosyal devletin en önemli unsuru, kişilere sosyal hakların tanınması ve bunların gerçekleştirilmesidir. Sosyal devlet, 19’uncu yüzyılda egemen olan ve liberal felsefeden esinlenen “jandarma devlet” anlayışına karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Jandarma devlet anlayışında, devletin görevleri savunma, güvenlik ve adalet hizmetlerinden ibaret olup, devletin ekonomik hayata müdahalesi gereksiz ve sakıncalı görülmektedir. Bu anlayışın geçerliliğini sürdürdüğü dönemde sosyal alanda bazı sorunlar ortaya çıkmış, gelir ve servet eşitsizlikleri artmış ve sınıf çatışmaları yoğunlaşmıştır. Bu durum Batılı toplumları jandarma devlet anlayışından uzaklaşarak, sosyal alanda gerekli tedbirleri almaya sevketmiştir (Özbudun, 1998: 98-99; Tanör-Yüzbaşıoğlu, 2001: 96). Sosyal devlet, sosyalist devlet demek değildir. Sosyalist devlette kural olarak üretim araçları üzerindeki mülkiyet devlete aittir ve ekonomi merkezi planlamaya dayanır. Oysa sosyal devlet üretim araçları üzerinde özel mülkiyet hakkını tanır ve serbest piyasa ekonomisi geçerlidir (Özbudun, 1998: 99). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Eşitlik iki anlamda ele alınmaktadır: ________, kanunların genel ve soyut nitelikte olması ve kapsamında bulunan herkese eşit olarak uygulanmasıdır. Eşitlik ilkesi başka bir açıdan, farklı statü ve durumda olanlara farklı hükümlerin uygulanmasını ifade eder ki, bu anlamda eşitlik _________ olarak adlandırılır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri gelmelidir?

gerçek eşitlik-pozitif ayrımcılık

şekli eşitlik-maddi eşitlik

maddi eşitlik-şekli eşitlik

eşitlik-ayrımcılık

ayrımcılık-eşitlik

Açıklama:

Eşitlik iki anlamda ele alınmaktadır: “Şeklî ya da yatay eşitlik”, kanunların genel ve soyut nitelikte olması ve kapsamında bulunan herkese eşit olarak uygulanmasıdır. Eşitlik ilkesi başka bir açıdan, farklı statü ve durumda olanlara farklı hükümlerin uygulanmasını ifade eder ki, bu anlamda eşitlik “dikey eşitlik” ya da “maddi eşitlik” olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hukuki olarak "monarşi olmayan devlet" ifadesi, hangisini açıklar?

Hukuk devleti

Lâik devlet

Dar anlamda cumhuriyet

Geniş anlamda cumhuriyet

Üniter devlet

Açıklama:

Hukukî açıdan cumhuriyet kavramı iki anlamda kullanılabilmektedir: Dar anlamda cumhuriyet ve geniş anlamda cumhuriyet. Dar anlamda cumhuriyet: Dar anlamda cumhuriyet, hukuki olarak monarşi olmayan devlet anlamına gelir (Gözler, 2000: 93; Erdoğan 1999:
243).

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa’mızda “Cumhuriyet” kavramının hukuki açıdan “dar anlamda” kullanıldığını göstermektedir?

Cumhurbaşkanının bu göreve veraset usulüyle gelmemesi

Başlangıç kısımlarının Anayasa'mızın metnine dahil olması

Cumhuriyetçilik ve laiklik ilkelerinin, Anayasanın bazı maddelerinde düzenlenmiş olması

Anayasa’da devletimizin “üniter” olduğunun açıkça belirtilmemiş olması

“Demokratik devlet” ilkesinin Devletin nitelikleri arasında sayılması

Açıklama:

Anayasa’mızda “Cumhuriyet” kavramının hukuki açıdan “dar anlamda” kullanılmıştır. Zira, Cumhuriyet kavramı demokrasi ile özdeş olarak kullanılmış olsaydı, ayrıca “demokratik devlet” ilkesinin Devletin nitelikleri arasında sayılmasına gerek kalmazdı. O hâlde, Anayasa’ya göre, Türkiye Devleti bir monarşi değil, demokratik bir Cumhuriyettir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Tek bir anayasa, yasama organı ve hükûmet olması.
Yasama, yürütme ve yargı iktidarlarının bölünemez olması
Devletin ve ülkenin bölünemeyeceğinin belirtilmesi
Yerel yönetim ilkesini barındırması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üniter devletlere mahsus (federal devletlerde bulunmayan) özellikler arasında gösterilebilir?

I. ve II.

II. ve III.

I., II. ve III.

I., II., III. ve IV.

III. ve IV.

Açıklama:

Üniter devlette tek bir anayasa, yasama organı ve hükûmet varken; federal devlette federe devletlerin de kendi anayasaları, yasama organları ve hükûmetleri bulunmaktadır. Üniter bir devlette, yasama, yürütme ve yargı iktidarları federal sistemlerde olduğu gibi bölünemez. Bu nedenle "I." ve "II." seçenekleri doğru kabul edilebilir.
Öte yandan devletin ve ülkenin bölünemeyeceği konusu esasen federal devletler için de geçerlidir. Ayrıca "yerel yönetim uygulaması federal sisteme özgü bir kurum olmayıp, devletin üniter niteliğini etkilemez. Bu nedenlerle "III." ve "IV." seçenekleri üniter devlete mahsus özellikler arasında gösterilemez.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Anayasa’nın 6’ncı maddesinde yer alan “egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir” hükmü aşağıdakilerden hangisini öngörmektedir?

Üniter devlet

Lâik devlet

Sosyal devlet

Demokratik devlet

Hukuk devleti

Açıklama:

Anayasa’nın 2’nci maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti demokratik bir devlettir. Yine Anayasa’nın 6’ncı maddesinde yer alan “egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir” hükmü de demokratik devleti öngören bir ilkedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi lâikliğin, din hürriyeti unsuru kapsamında değerlendirilir?

“Dine bağlı devlet” uygulamasının kabul edilmemesi

14’üncü madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet serbestliği

“Devlete bağlı din” uygulamasının kabul edilmemesi

Diyanet İşleri Başkanlığının Anayasa'da bir devlet kurumu olarak öngörülmesi

Devletin siyasi ve hukuki düzeninin herhangi bir dinin kurallarına dayanma zorunluluğunun olmaması

Açıklama:

Lâikliğin, din hürriyeti ve din ve devlet işlerinin ayrılığı şeklinde iki temel unsuru bulunmaktadır (Özbudun, 1998: 54). Din hürriyeti, inanç ve ibadet hürriyetinden oluşur.

Doğru Cevap: B

Anayasaların yapılış sebepleri ile dayandıkları temel felsefeyi açıklayan ve genellikle edebî bir üslupla yazılan bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Başlangıç

Kişinin hakları ve ödevleri

Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler

Siyasi haklar ve ödevler

Mali hükümler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 35

Cumhuriyetin niteliklerini belirten 2’nci maddesinde doğrudan “Atatürk milliyetçiliğine bağlılık” ifadesi hangi anayasada geçmektedir?

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1927 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Anayasa Mahkemesi hangi tarihli kararıyla laiklik içtihadını kökten değiştirmiş ve kararın gerekçesinde belirtildiği üzere “özgürlükçü laiklik” yorumunu benimsemiştir?

2007 tarihli kararı

2008 tarihli kararı

2010 tarihli kararı

2012 tarihli kararı

2017 tarihli kararı

Açıklama:

Anayasa Mahkemesi, 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un bazı hükümlerinin iptal istemini reddettiği 2012 tarihli kararıyla yerleşik laiklik içtihadını kökten değiştirmiş ve kararın gerekçesinde belirtildiği üzere “özgürlükçü laiklik” yorumunu benimsemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Lijphart'a göre aşağıdakilerden hangisi federalizmin beş ikincil özelliğinden bri değildir?

Yazılı anayasa

İki-meclisli yasama organı

Federasyonu oluşturan kurucu birimlerin federal anayasanın değiştirilmesine katılma hakları

Anayasanın tek taraflı olarak değiştirilememesi

Kurucu birimlerin federal mecliste eşit veya oranlarının üzerinde temsil edilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Farklı statü ve durumda olanlara farklı hükümlerin uygulanmasını ifade eden eşitlik ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Şeklî eşitlik

Yatay eşitlik

Manevi eşitlik

İdâri eşitlik

Maddi eşitlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi seçmenin ortaya koyduğu iradenin sonradan birtakım usulsüzlükler yapılarak değiştirilmesini önleyen ilkedir?

Gizli Oy İlkesi

Açık Sayım ve Döküm İlkesi

Tek Dereceli Seçim İlkesi

Eşit Oy İlkesi

Genel Oy İlkesi

Açıklama:

Açık sayım ve döküm ilkesi, oy verme işleminin tamamlanmasından sonra oyların sayımının ve dökümünün kamuya açık olarak yapılmasını ifade eder. Açık sayım ve döküm, seçmenin ortaya koyduğu iradenin sonradan birtakım usulsüzlükler yapılarak değiştirilmesini önleyen, yani seçimin dürüstlüğünü sağlayan önemli bir ilkedir. Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’a göre, seçim sandıkları ve oy zarfları oy verilen yerde hazır bulunanların gözü önünde açılır ve oylar aynı şekilde sayılır. Türkiye’de açık sayım ve döküm ilkesine göre yapılan ilk seçim 1950 seçimleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi çoğulcu-liberal demokrasiyi gerçekleştirmenin başlıca araçlarından biridir?

Barışçıl devlet düzeni

İnsan hakları

Otorite

Üretim

Eğitim

Açıklama:

Çağdaş demokrasiler azınlık haklarını da koruyacak şekilde “çoğulcu demokrasi” biçiminde uygulanmaktadır. Çoğulcu-liberal demokrasiyi gerçekleştirmenin başlıca araçları ise “insan hakları” ve “hukuk devleti” ilkesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Türkiye'de Anayasa’da yapılan değişiklik ile de Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemlere karşı dava açılamayacağına ilişkin hüküm ne zaman yürürlükten kaldırılmıştır?

1982

1994

2000

2009

2017

Açıklama:

2017 yılında Anayasa’da yapılan değişiklik ile de Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemlere karşı dava açılamayacağına ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Başkanlık sistemine geçilmiş olması nedeniyle Cumhurbaşkanı yürütme organı haline gelmiş ve Anayasada yürütme organına verilen yetkileri kullanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Millî gelirin bireyler arasında adaletli ve dengeli bir şekilde dağılmasını sağlamak için kullanılan en önemli araç aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Kamulaştırma

Konut hakkı

Vergi politikası

İnsan hakları

Açıklama:

Millî gelirin bireyler arasında adaletli ve dengeli bir şekilde dağılmasını sağlamak için kullanılan en önemli araç vergi politikasıdır. Anayasa’nın 73’üncü maddesine göre, “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır.” Anayasa’nın bu hükmüyle vergi hukukunun önemli bir kuralı olan “mali güce göre vergilendirme ilkesi” kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi eşitlik ilkesi için söylenemez?

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.

Devlet değil bireyler eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.

Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir.

Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Açıklama:

Eşitlik ilkesi Anayasa’da genel esaslar bölümünde düzenlenmiştir. Anayasa’nın 10 uncu maddesine göre, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi üniter devletin bir özelliğidir?

Tek bir anaysa vardır

birden fazla yasama organı vardır

yasama, yürütme ve yargı iktidarları bölünmüştür

birden fazla hükümet vardır

yetkiler bölgesel yönetim ile merkezi yönetim arasında bölünmüştür

Açıklama:

Üniter devlet ve federal devlet kavramları: Üniter devlet ile federal devletin örgütlenmesi arasındaki
bilinen farkları şöylece sıralamak mümkündür: Üniter devlette tek bir anayasa, yasama organı ve hükûmet
varken; federal devlette federe devletlerin de kendi anayasaları, yasama organları ve hükûmetleri bulunmaktadır. Üniter bir devlette, yasama, yürütme ve yargı iktidarları federal sistemlerde olduğu gibi bölünemez. Federal devlette, merkezî yönetim ile eyaletler arasındaki yetki paylaşımı ve ilişkiler federal anayasa ile
belirlenir. Genellikle, uluslararası ilişkiler, savunma, para birimi ve ekonominin temel işleyişi federal devletin yetki alanındadır. Üniter devlet ile federalizm arasındaki tercih, hemen hemen bütün kurumları etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Laiklikle ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Lâikliğin, din hürriyeti ve din ve devlet işlerinin ayrılığı şeklinde iki temel unsuru bulunmaktadır.

Anayasa’ya göre de “herkes, vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.

Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dinî inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz.

İbadet hürriyeti hiçbir şekilde sınırlandırılamaz.

Laik devlette, “dine bağlı devlet” ve “devlete bağlı din” uygulaması kabul
edilmez.

Açıklama:

İbadet hürriyetine gelince, bu da kişinin inandığı dinin gerektirdiği bütün ibadetleri, âyin ve törenleri serbestçe yapabilmesi ve başkaları üzerinde
cebir ve şiddet kullanmamak şartıyla inancına göre
yaşayabilmesini ifade eder. Anayasa, kural olarak
ibadet hürriyetini kabul etmekle birlikte, buna
bazı sınırlar getirmiştir. Bu hususu düzenleyen
Anayasa’nın 24’üncü maddesinin birinci fıkrasına
göre, “14’üncü madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dinî ayin ve törenler serbesttir.”
Anayasa’nın ibadet hürriyetini 14’üncü maddedeki
hükümlerle sınırlaması belirsizliklere yol açabileceğinden yerinde bir düzenleme değildir.
İnanç hürriyeti mutlak anlamda sınırsız olmakla
birlikte, ibadet hürriyetine bazı sınırlar getirilebilmektedir. Kural olarak başkalarına zarar vermeyen dinî ibadet ve uygulamalar serbesttir. Başkalarına
zarar veren ibadetler ise sınırlanabilir. İbadet hürriyetinin sınırlarıyla ilgili olarak konuyu bazı örneklerle somutlaştırmak mümkündür: Örneğin, “Tanrılarını hoşnut etmek için her yıl bir genç kızın kurban edilmesini” öngören bir dine mensup olan
insanların bu uygulamalarının yasaklanması, devletin dine müdahalesi sayılmaz. Çünkü insan kurban etmek, en temel insan hakkı olan yaşam hakkını
ortadan kaldırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi demokratik devletin özelliklerinden değildir?

Demokrasilerde “egemenlik” millete, yani halka aittir.

Halk egemenliğini seçilmiş temsilcileri aracılığıyla kullanabilir.

Demokratik bir sistemde siyasal iktidar halk iradesine dayanır ve siyasal kararlar halkın isteklerine uygun olarak alınır.

Demokratik rejimin göstergelerinden biri de açık oy usulüyle seçim yapılmasıdır.

Çoğulcu-liberal demokrasiyi gerçekleştirmenin başlıca araçları “insan hakları” ve “hukuk devleti” ilkesidir.

Açıklama:

Demokrasilerde, etkin siyasi görevlere gelecek yöneticiler ve
siyasi karar organları, 4-5 yıllık aralıklarla tekrarlanan seçimlerle belirlenmektedir. Seçimler serbest, genel, eşit, gizli oy ve açık sayım ilkelerine göre yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Servet, vergi, öğrenim durumu ve cinsiyet gibi sınırlamalar olmaksızın bütün vatandaşların oy hakkına sahip olmasını ifadeye ne ad verilir?

Genel oy ilkesi

Nisbi oy ilkesi

Sistem oy ilkesi

Genel sayım ilkesi

Referandum sayım ilkesi

Açıklama:

genel oy ilkesi

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi seçmen olma şartlarından değildir?

Yabancılar oy kullanabilir

18 yaşını doldurmak gerekir

Seçmen kütüğüne yazılı olmak

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmama

Kısıtlı olmamak

Açıklama:

Yabancılar oy kullanabilir

Doğru Cevap: A

Soru 56

Anayasa’nın 69’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre, “siyasi partilerin kapatılması" için dava açma yetkisi kime aittir?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı

Anayasa Mahkemesi

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı

Cumhuriyet Başsavcıları

Cumhuriyet Savcıları

Açıklama:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı

Doğru Cevap: A

Soru 57

Eşitlik ilkesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

“Şeklî ya da yatay eşitlik”, kanunların genel ve soyut nitelikte olması ve kapsamında bulunan herkese eşit olarak uygulanmasıdır.

Eşitlik ilkesi başka bir açıdan, farklı statü ve durumda olanlara farklı hükümlerin
uygulanmasını ifade eder ki, bu anlamda eşitlik “dikey eşitlik” ya da “maddi eşitlik” olarak adlandırılır.

Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir.

Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırıdır.

Açıklama:

Eşitlik ilkesi Anayasa’da genel esaslar bölümünde
düzenlenmiştir. Anayasa’nın 10 uncu maddesine
göre, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu
eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine
aykırı olarak yorumlanamaz. Çocuklar, yaşlılar,
özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik
ilkesine aykırı sayılmaz. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek
zorundadırlar.”

Doğru Cevap: E

Soru 58

devletin bütün eylem ve işlemlerinin hukuk kurallarına dayandığı ve vatandaşların da hukuki güvenlik içinde bulunduğu bir sisteme ne ad verilir?

Hukuk devleti

Kanun devleti

Sosyal devlet

Sistem devleti

Demokratik devlet

Açıklama:

hukuk devleti

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi hukuk güvenliğinin şartlarından değildir?

Meclis hakim güvencesi

Hukuki istikrar

Ceza sorumluluğu ilkeleri

Kazanılmış haklara saygı:

Hukuk kurallarının belirliliği

Açıklama:

Meclis hakim güvencesi

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi temel sosyal haklardan değildir?

Çalışma hakkı

İfade hürriyeti

Adil ücret hakkı

Sosyal güvenlik hakkı

Eğitim hakkı

Açıklama:

İfade hürriyeti sosyal haklar kategorisine girmez. Sosyal haklar sosyal devletin temel amacının herkese insan onuruna yakışır asgari bir hayat düzeyi sağlamak için tanıdığı haklardır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin kurumlarından biri değildir?

Özgür ve düzenli seçimler

Siyasi çoğulculuk ve yarışma

Temel hak ve hürriyetler

Azınlık yönetimi

Seçilmişlerin üstünlüğü

Açıklama:

Demokraside oy birliğini sağlamak çoğu zaman imkânsız olduğundan, çoğunluğun yönetme hakkı esastır. Ancak bu çoğunluk kararlarının her zaman doğru olduğu anlamına gelmez. Çoğunluk ilkesi, demokratik süreçlerin işlemesini sağlar ve çoğunluk seçimlerle ortaya çıkar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti seçmeni olmanın şartlarından biri değildir?

Türk vatandaşı olmak

On sekiz yaşını tamamlamak

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak

Türkiye'de ikamet ediyor olmak

Kısıtlı olmamak

Açıklama:

Seçmen olabilmenin şartları:
-Türk vatandaşı olmak
-On sekiz yaşını tamamlamak
-Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak
-Kısıtlı olmamak
-Seçmen kütüğüne yazılı olmaktır.
Seçmen olabilmek için Türkiye'de ikamet etme şartı aranmamaktadır. Aksine, gerekli kanuni düzenlemelerle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının seçimlerde oy kullanması da mümkün hâle getirilmiştir. Doğru cevap D seçeneneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Türkiye'de kaç yılından itibaren tek dereceli seçim uygulanmıştır?

1931

1936

1943

1946

1952

Açıklama:

Türkiye’de 1946 yılına kadar iki dereceli seçim, bu tarihten itibaren ise tek dereceli seçim uygulanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Türkiye’de gizli oy ve açık sayım ve döküm ilkeleri ilk defa hangi seçimlerde uygulanmıştır?

1946

1950

1954

1957

1961

Açıklama:

Türkiye’de gizli oy ve açık sayım ve döküm ilkeleri ilk defa 1950 seçimlerinde uygulanmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

I- Lise öğrencisi
II- Üniversite öğrencisi
III- Üniversite öğretim üyesi
IV- Cumhuriyet başsavcısı
V- Yargıtay üyesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri siyasi partiye üye olamaz?

Yalnız I

I ve II

I, IV ve V

IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Parti üyesi olabilmek için onsekiz yaşını doldurmuş olmak gerekir. Hâkimler ve savcılar, Sayıştay dâhil yüksek yargı organları mensupları, kamu
kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, Silahlı Kuvvetler mensupları ile yükseköğretim öncesi öğrencileri siyasi partilere üye olamazlar. Yüksek öğretim elemanları ve yüksek öğretim öğrencileri siyasi partilere üye olabilirler. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Siyasi parti kapatma davalarında görevli mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Yüce divan

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

Sayıştay

Açıklama:

Anayasa’nın 69’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre, “siyasi partilerin kapatılması, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara bağlanır.” Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Bir kimsenin kanunen yargılanması gereken mahkeme dışında başka bir mahkemece yargılanamamasını, suçun işlenmesi anında o davaya bakmakla görevli mahkeme tarafından yargılanmasını ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Kanuni hâkim güvencesi

Hukukî istikrar

Hukuk kurallarının belirliliği

Adil yargılanma hakkı

Kazanılmış hakka saygı

Açıklama:

Kanuni hâkim güvencesi, bir kişinin kanunen yargılanması gereken mahkeme dışında başka bir mahkemece yargılanamamasını, yani suçun işlenmesi anında o davaya bakmakla görevli mahkeme tarafından yargılanmasını ifade eder. Buna göre, işlenmiş bir suç için yeni bir mahkeme kurulması ya da hâkim atanması söz konusu olmamalıdır. Anayasa’nın “kanuni hâkim güvencesi”ne ilişkin 37’nci maddesine göre, “hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. Bir kimseyi kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz.” Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Kamu yararının gerektirdiği hâllerde karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamının veya bir kısmının sahiplerinin rızasına bakılmaksızın devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından kamu mülkiyetine geçirilmesine ne ad verilir?

Kamu düzeni

Sosyal adalet

Kamulaştırma

Devlet müdahalesi

İdari irtifak

Açıklama:

Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği hâllerde karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların
tamamının veya bir kısmının sahiplerinin rızasına bakılmaksızın devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından kamu mülkiyetine geçirilmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Farklı statü ve durumda olanlara farklı hükümlerin uygulanmasını ifade eden eşitlik anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Maddi eşitlik

Şekli eşitlik

Yatay eşitlik

Merkezi eşitlik

Sınırlı eşitlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

Devletin sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata aktif müdahalesini meşru ve gerekli gören devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Müdahaleci devlet

Sosyal devlet

Jandarma devlet

Liberal devlet

Sosyalist devlet

Açıklama:

Sosyal devlet, “devletin sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata aktif müdahalesini meşru ve gerekli gören bir anlayışı ifade eder”. Bu amaçla sosyal devlet, vatandaşlarının sosyal durumlarıyla, refahlarıyla ilgilenir ve onlara insan haysiyetine yakışır, asgari bir yaşama düzeyi sağlayabilmek için gerekli sosyal yardım tedbirlerini alır ve geliştirir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Haberleşme Hürriyeti
Seçme ve Seçilme Hakkı
Basın Hürriyeti

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri negatif statü haklarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Negatif statü hakları, kişinin devlet tarafından ihlal edilmemesi ve dokunulmaması gereken özel alanının sınırlarını belirleyen hak ve hürriyetlerdir. Seçme ve seçilme hakkı, aktif statü haklarındandır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi pozitif statü haklarından değildir?

Sağlık Hakkı

Öğrenim Hakkı

Çalışma Hakkı

Konut Hakkı

Bilim ve Sanat Hürriyeti

Açıklama:

Pozitif statü hakları, negatif statü haklarının aksine devlete olumlu bir davranışta bulunma ve hizmet etme, katkı sağlama ve yardımda bulunma yükümlülüğü ve sosyal alanda belli ödevler ve fonksiyonlar yükleyen hak ve hürriyetlerdir. Bilim ve sanat hürriyeti, negatif statü haklarındandır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Barış Hakkı
Çevre Hakkı
Sanatın ve Sanatçının Korunması Hakkı

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri "dayanışma hakları"ndadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dayanışma hakları, insanların uygun çevrede ve barış içinde yaşamalarını amaçlayan haklardır. Bu haklar, barış hakkı, gelişme hakkı, çevre hakkı ve insanlığın ortak malvarlığına saygı hakkı olarak sıralanabilir. Sanatın ve sanatçının korunması hakkı ise ikinci kuşak haklar olarak nitelendirilen insanın onur içinde yaşamasını amaçlayan ekonomik, sosyal ve kültürel haklardandır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

1982 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetlere ilişkin olarak benimsediği anlayışla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tabii hak anlayışı temellidir.

Pozitivist hak anlayışı temellidir.

Hak ve ödevleri birlikte düzenlemesi insan hakları teorisi bakımından yerindedir.

Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetlere ilişkin sınırlamalar, uluslararası sözleşmelerde yer alan sınırlara göre oldukça azdır.

Temel hak ve hürriyetlere getirilen sınırlamalar, hak ve hürriyetlerin alanını daraltıcı değil, genişleticidir.

Açıklama:

1982 Anayasası, hürriyet - otorite dengesinde otoriteden yana tavır koyduğundan hak ve hürriyetleri düzenlemiş, ancak getirdiği sınırlamalarla hak ve hürriyetlerin alanını oldukça daraltmıştır.
Tabii hak doktrininin benimsendiği izlenimini verse de pozitivist hak anlayışı temellidir.
1982 Anayasası, hakları ve ödevleri birlikte düzenlemiştir; ancak bu yaklaşım insan hakları teorisi bakımından yerinde değildir.
Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetlere ilişkin sınırlamalar, uluslararası sözleşmelerde yer alan sınırlarla kıyaslanamayacak ölçüde fazladır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdaki şıklardan hangisinde temel hak ve hürriyetler 1982 Anayasası uyarınca doğru olarak sınıflandırılmıştır?

Konut Hakkı - Kişilik Hakkı

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı - Siyasi Hak

Dilekçe Hakkı - Sosyal ve Ekonomik Hak

Dernek Kurma Hürriyeti - Kişilik Hakkı

Grev Hakkı - Siyasi Hak

Açıklama:

Doğru sıralamalar şöyledir:
Konut Hakkı - Sosyal ve Ekonomik Hak
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı - Kişilik Hakkı
Dilekçe Hakkı - Siyasi Hak
Grev Hakkı - Sosyal ve Ekonomik Hak
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Yalnızca kanunla sınırlandırılabilir.
Anayasaya genel ve özel sınırlandırma sebeplerine yer vermiştir.
Sınırlama, ölçülü olmalıdır.

Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Anayasa yalnızca özel sınırlandırma sebepleri bulunur.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa m. 15 hükmü uyarınca kullanılması kısmen ya da tamamen durdurulamayacak haklardan değildir?

Zorla Çalıştırma Yasağı

İşkence Yasağı

Din ve Vicdan Hürriyeti

Suç ve Cezaların Geçmişe Yürütülmesi Yasağı

Masumiyet Karinesi

Açıklama:

Anayasa m. 15 hükmü uyarınca savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

AİHM hâkimleri ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dokuz yıl için seçilirler ve görev süreleri 70 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkündür.

Yedi yıl için seçilirler ve görev süreleri 67 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkün değildir.

Yedi yıl için seçilirler ve görev süreleri 70 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkündür.

Yedi yıl için seçilirler ve görev süreleri 70 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkün değildir.

Dokuz yıl için seçilirler ve görev süreleri 70 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkün değildir.

Açıklama:

AİHM hâkimleri dokuz yıl için seçilirler ve görev süreleri 70 yaşında sona erer. Tekrar seçilmeleri mümkün değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Dostane çözüm mümkündür.

Yargılama aleni değildir.

AİHM'nin verdiği kesinleşmiş kararların uygulanması zorunlu değildir. AİHM kararları, tavsiye niteliğindedir.

AİHM'de yapılan yargılamaya ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kendisine ulaşan başvuruları dostane çözüm yöntemiyle sonuçlandırabilir. Dostane çözüm başvurunun herhangi bir aşamasında gerçekleşebilir. Bu mümkün olmadığı takdirde, başvuru yargısal yöntemle karara bağlanır. Mahkemenin yargılaması alenidir. Taraf devletler Mahkemenin kesinleşmiş kararlarına uymak zorundadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 10

AİHM Büyük Daire kaç hâkimden oluşur?

Açıklama:

AİHM Büyük Daire, 17 hâkimden oluşmaktadır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Hukuk tarafından kişiye tanınmış olan ve belli bir şeyin yerine getirilmesini içeren isteme yetkisi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hak

Hürriyet

İnsan Hakları

Kamu hürriyetleri

Temel hak ve hürriyetler

Açıklama:

Hak

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kaç çeşit statü hakkı vardır?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kişinin hakları ve ödevleri
Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler
Siyasi haklar ve ödevler
Çevre bilinci

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri temel hak ve hürriyetlerle ilgili bölümlerin başlıkları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve IV

I, II ve III

II ve IV

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: D

Soru 14

Ailenin korunması ve çocuk hakları hangi başlık altında ele alınmıştır?

Kişinin hakları ve ödevleri

Sosyal ve Ekonomik haklar

Siyasi haklar

Mülk hakkı

Kültürel haklar

Açıklama:

Sosyal ve Ekonomik haklar

Doğru Cevap: B

Soru 15

“Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasa’nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
Yukarıdaki tümceler hangi maddede geçmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 16

Elverişlilik,
Gereklilik,
Oranlılık,

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ölçülülük ilkesinin unsurları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 17

Anayasa’nın kaçıncı maddesi ile kişilerin yanı sıra devletin de temel hakları yok etmesi ve sınırlama yetkisini kötüye kullanması yasaklanmıştır?

14’üncü

18’inci

13’üncü

15’inci

16’ıncı

Açıklama:

14’üncü

Doğru Cevap: A

Soru 18

Anayasa’nın kaçıncı maddesi, savaş, sefer- berlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceğini veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceğini öngörmektedir?

18’inci

11’inci

12’inci

15’inci

17’inci

Açıklama:

15’inci

Doğru Cevap: D

Soru 19

Temel hak ve hürriyetlerin en etkili koruma ve uygulama aracı anayasa yargısı kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa Yargısı

Danıştay

Yargıtay

Dinlenme hakkı
Çevre hakkı
Bilim ve sanat hürriyeti

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri sosyal ve ekonomik hak ve hürriyetlerden değildir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Dinlenme hakkı ile çevre hakkı sosyal ve ekonomik haklardanken bilim ve sanat hürriyeti kişinin hak ve ödevlerindendir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Anayasada belirtilmiş olmasa bile bazı hak ve hürriyetlerin kendi niteliklerinden doğan, başka bir ifadeyle "eşyanın tabiatında mevcut" olan sınırları vardır. İşte bunlara .... sınırlar adı verilir" ifadesinde boşluğu doldurması gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasal

Doğal

Objektif

Sübjektif

Sarih

Açıklama:

Anayasada belirtilmiş olmasa bile bazı hak ve hürriyetlerin kendi niteliklerinden doğan, başka bir ifadeyle "eşyanın tabiatında mevcut" olan sınırları vardır. İşte bunlara "objektif sınırlar" adı verilir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Sınırlama yalnızca kanunla yapılabilir.
Temel hak ve hürriyetler genel sınırlama sebepleriyle sınırlandırılabileceği gibi maddelerde yer alan özel sınırlama sebepleriyle de sınırlandırılabilir.
Sınırlama anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
Sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.
Sınırlama ölçülü olmalıdır.

Dengelilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi savaş, seferberlik gibi olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin aşırı ölçüde daraltılmasını önlemek amacıyla getirilmiş kriterlerden biri değildir?

Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına dokunulamaz.

Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.

Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaktan dolayı suçlanamaz.

Suç ve cezalar geçmişe yürütülebilir.

Suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.

Açıklama:

Suç ve cezaların geçmişe yürütülebilmesi savaş, seferberlik gibi olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin aşırı ölçüde daraltılmasını önlemek amacıyla getirilmiş kriterlerden biri değildir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.

Doğru Cevap: D

Pozitif Statü Hakları

Negatif Statü Hakları

Dayanışma Hakları

Aktif Statü Hakları

Kamu Hürriyetleri

Açıklama:

Jellinek'in sınıflandırmasına göre devlete olumlu bir davranışta bulunma ve hizmet etme, katkı sağlama ve yardımda bulunma yükümlülüğü ve sosyal alanda belli ödevler ve fonksiyonlar yükleyen hak grubu, pozitif statü haklarıdır. Bu haklar, sağlık hakkı, öğrenim hakkı, çalışma hakkı, sosyal güvenlik hakkı ve konut hakkı gibi haklardır. Bu haklar aynı zamanda kişilere de bunların gerçekleştirilmesini devletten talep etme yetkisi verirler.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi, kişilerin devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklar olarak tanımlanan aktif statü hakları arasında yer almaktadır?

Sosyal güvenlik hakkı

Kamu hizmetlerine girme

Konut hakkı

Din ve vicdan hürriyeti

Yaşama hakkı

Açıklama:

Aktif statü hakları (siyasi haklar), kişilerin devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklardır (Kapani, 1981: 6). Kişiler seçimlerde ve halkoylamasında oy kullanmak, aday olmak vb. yollarla ülke yönetiminde söz sahibi olma ve siyasi kararların alınmasına katılma imkânını elde ederler. Siyasi parti kurma, partilere girme, kamu
hizmetlerine girme, dilekçe hakkı ve vatandaşlık hakları bu kategoriye giren haklardandır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

İnsanın uygun çevrede ve barış içinde yaşamasını amaçlayan hak grubuna ne ad verilmektedir?

Pozitif statü hakları

Aktif statü hakları

Dayanışma hakları

Negatif statü hakları

Temel hak ve hürriyetler

Açıklama:

İnsan haklarını, ortaya çıkışları ve gelişim süreçleri itibarıyla kuşaklar halinde sınıflandıran yaklaşıma göre başlangıçtan günümüze insan haklarını üç kuşakta ele alınmaktadır: Birinci kuşak, “insan kişiliğinin korunmasına ilişkin medeni ve siyasal hakları”; ikinci kuşak, insanın onur içinde yaşamasını amaçlayan “ekonomik, sosyal ve kültürel hakları”, üçüncü kuşak ise insanın uygun çevrede ve barış içinde yaşamasını amaçlayan “dayanışma hakları”nı kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetleri sınıflandırmasında kişinin hakları ve ödevleri bölümünde yer alır?

Eğitim ve öğretim hakkı

Seçme ve seçilme hakları

Sendika kurma hakkı

Özel hayatın gizliliği

Kamu hizmetlerine girme hakkı

Açıklama:

1980 Anayasası'nın işinin hakları ve ödevleri bölümünde (m.17-40); kişinin dokunulmazlığı, maddî ve manevî varlığı; zorla çalıştırma yasağı; kişi hürriyeti ve güvenliği; özel hayatın gizliliği; konut dokunulmazlığı;haberleşme hürriyeti; yerleşme ve seyahat hürriyeti; din ve vicdan hürriyeti; düşünce ve kanaat hürriyeti; düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti; bilim ve sanat hürriyeti; basın hürriyeti; dernek kurma hürriyeti; toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı; mülkiyet hakkı; hak arama hürriyeti; kanuni hâkim güvencesi; suç ve cezalara ilişkin esaslar; ispat hakkı; ve temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Anayasa’nın 13’üncü maddesine göre, temel hak ve hürriyetler ne ile sınırlanabilir?

Düstur

Yönerge

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Yönetmelik

Kanun

Açıklama:

Anayasa’nın 13’üncü maddesine göre, temel hak ve hürriyetler kanunla sınırlanabilir. cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik veya diğer yürütme işlemleriyle temel hak ve hürriyetler sınırlanamaz. Anayasa (m.104/17), Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile temel haklar, kişi hakları ve siyasi hakların düzenlenemeyeceğini öngörmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 64

“Bir hak ve hürriyetin özü, onun vazgeçilmez unsuru, dokunulduğu takdirde söz konusu hürriyeti anlamsız kılacak olan aslî çekirdeğididir." şeklinde tanımlanan temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

Hak ve hürriyetlerin özüne dokunmama

Ölçülülük ilkesine uygun olma

Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olma

Kanunla yapılma

Demokratik toplum düzeninin ve lâik cumhuriyetin gereklerine uygun olma

Açıklama:

Hak ve hürriyetlerin özüne dokunmama kriteri şöyle tanımlanmaktadır: “Bir hak ve hürriyetin özü, onun vazgeçilmez unsuru, dokunulduğu takdirde söz konusu hürriyeti anlamsız kılacak olan aslî çekirdeğidir”. Anayasa Mahkemesi de 1961 Anayasası döneminde verdiği bir kararında benzer bir tanım yapmıştır: “Bir hakkın veya hürriyetin kullanılmasını açıkça yasaklayıcı veya örtülü bir şekilde kullanılamaz hale koyucu veya ciddi surette güçleştirici ve amacına ulaşmasını önleyici ve etkisini ortadan kaldırıcı hükümler o hak ve hürriyetin özüne dokunur”.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, savaş, seferberlik veya olağanüstü gibi hallerde dahi, kullanılması kısmen veya tamamen durdurulması mümkün olmayan haklar arasında yer almaz?

Yaşama hakkı

Dernek kurma hürriyeti

Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz

Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez

Suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz

Açıklama:

Anayasa’nın 15’inci maddesi, savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceğini veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceğini öngörmektedir. Anayasa bu aşırı daraltmaya izin vermiş olmakla birlikte, bu dönemlerde yapılacak sınırlamalara karşı bazı önemli koruma kriterleri de getirmiş bulunmaktadır. Buna göre, “savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz”.

Doğru Cevap: B

Soru 66

İdarenin kanun hükümlerini uygularken belli bir birey hakkında yaptığı işlem veya eylemin somut bir ihlale yol açması durumunda, ilgili kişinin bu işlem ya da eylemin ortadan kaldırılması için yargı organına başvurabilmesini içeren temel hak ve hürriyetlerin korunması mekanizmasına ne ad verilmektedir?

Bağımsız idarî kurumlar aracılığıyla koruma

Anayasa yargısı

Yürütme işlemlerinin yargısal denetimi

Bireysel başvuru

Uluslararası sözleşmelerle getirilen koruma

Açıklama:

Temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin başlıca yöntem ve araçlar, yürütmenin yargısal denetimi (idarî yargı), yasama işlemlerinin yargısal denetimi (anayasa yargısı), bağımsız idarî kurumlar aracılığıyla koruma, insan hakları örgütlerinin girişimleri ve uluslararası sözleşmelerle getirilen koruma mekanizmalarından oluşmaktadır. Yürütme işlemlerinin yargısal denetimi kapsamında, temel hak ve hürriyetlerin, yürütmenin yargısal denetimi yoluyla korunmasında, idarenin kanun hükümlerini uygularken belli bir birey hakkında yaptığı işlem veya eylemin somut bir ihlale yol açması durumunda, ilgili kişi bu işlem ya da eylemin ortadan kaldırılması için yargı organına başvurabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Kişi hakları
Sosyal ve ekonomik haklar
Siyasal haklar
Dayanışma hakları

Yukarıda verilen haklardan hangileri geleneksel sınıflama içerisinde bulunan haklar olarak karşımıza çıkmaktadır.

I, II ve III

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Dayanışma hakları yeni sınıflandırma içerisinde yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

1982 anayasının genel olarak hangi hak anlayışını kabul ettiği söylenebilir.

Aktivist hak anlayışı

Baskıcı hak anlayışı

Pozitivist hak anlayışının

Birleştirici hak anlayışı

Farklılaşan hak anlayışı

Açıklama:

Bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetler” deyimi aslında pozitivist hak anlayışının kabul edildiğini göstermektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Ailenin korunması ve çocuk hakları; eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi; çalışma ve sözleşme hürriyeti; sendikal faaliyet; sağlık, çevre ve konut hakkı; sosyal güvenlik hakkı gibi hürriyetler 1982 Anayasası içinde hangi sınıflamada yer almaktadır.

Kişinin hakları ve ödevleri

Siyasi haklar

Dayanışma hakkı

Çevre hakkı

Sosyal ve ekonomik haklar

Açıklama:

Sosyal ve ekonomik haklar bölümünde (m.41- 65); ailenin korunması ve çocuk hakları; eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi; çalışma ve sözleşme hürriyeti; dinlenme hakkı; sendika kurma hakkı; sendikal faaliyet; toplu iş sözleşmesi; grev hakkı ve lokavt; ücrette adalet; sağlık, çevre ve konut hakkı; sosyal güvenlik hakkı gibi hürriyetler yer almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Anayasada belirtilmiş olmasa bile bazı hak ve hürriyetlerin kendi niteliklerinden doğan, başka bir ifadeyle “eşyanın tabiatında mevcut” olan sınırları vardır. Bu sınırlara aşağıdaki isimlerden hangisi verilmektedir.

Genel sınırlar

İlişkisel sınırlar

Bütünleştirici sınırlar

Objektif sınırlar

Geleneksel sınırlar

Açıklama:

Anayasada belirtilmiş olmasa bile bazı hak ve hürriyetlerin kendi niteliklerinden doğan, başka bir ifadeyle “eşyanın tabiatında mevcut” olan sınırları vardır. İşte bunlara “objektif sınırlar” adı verilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Bir hak ve hürriyetin özü, onun vazgeçilmez unsuru, dokunulduğu takdirde söz konusu hürriyeti anlamsız kılacak olan asli çekirdeğidir ifadesi sınırlandırma şartlarından hangisinin kapsamına girmektedir.

Sınırlama Kanunla Yapılmalıdır

Sınırlama Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun Olmalıdır

Sınırlama Temel Hak ve Hürriyetlerin Özlerine Dokunmamalıdır

Sınırlama Demokratik Toplum Düzeninin Uygun Olmalıdır

Sınırlama Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır

Açıklama:

Anayasası ile sokulan “hak ve hürriyetlerin özü- ne dokunmama” kriteri şöyle tanımlanmaktadır: “Bir hak ve hürriyetin özü, onun vazgeçilmez unsuru, dokunulduğu takdirde söz konusu hürriyeti anlamsız kılacak olan asli çekirdeğidir”. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Genellik
Elverişlilik
Gereklilik
Oranlılık
Sınırlılık

Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri ölçülülük ilkesinin unsurları arasında yer almaz.

I ve III

II ve IV

III ve V

I ve V

II ve III

Açıklama:

Ölçülülük ilkesinin, elverişlilik, gereklilik ve oranlılık şeklinde üç unsuru vardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Anayasa’nın kaçıncı maddesi ile kişilerin yanı sıra devletin de temel hakları yok etmesi ve sınırlama yetkisini kötüye kullanması yasaklanmıştır?

10. madde

11. madde

12. madde

13. madde

14. madde

Açıklama:

Anayasa’nın 14’üncü maddesi ile kişilerin yanı sıra devletin de temel hakları yok etmesi ve sınırlama yetkisini kötüye kullanması yasaklanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

I. Savaş II. Seferberlik III. Seçimler IV. Olağanüstü hal Yukarıda verilen durumların hangilerinde temel hak ve hürriyetlerin kullanımının durdurulması söz konusu olabilmektedir.

I ve II

I, II ve IV

III ve IV

II, III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Anayasa’nın 15’inci maddesi (f.1), savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Hakların korunmasında uluslararası düzeyde sorumlu olan yetkili olan kuruluş aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.

Avrupa insan hakları mahkemesi

Anayasa mahkemesi

Avrupa birliği

Nato

Adelet Bakanlığı

Açıklama:

Uluslararası düzeyde korumanın en etkin örneği, Avrupa Konseyi bünyesinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile getirilen mekanizmadır. Çünkü bu koruma mekanizması yargısal denetimi içermektedir. Sözleşme ile ihdas edilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, taraf devletlerin ya da birey- lerin başvurularını inceleyerek hukuken bağlayıcı karar alma yetkisine sahiptir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Hukuk tarafından kişiye tanınmış olan ve belli bir şeyin yerine getirilmesini içeren isteme yetkisidir.
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hak

Hürriyet

İnsan hakları

Kamu hürriyeti

Temel hürriyetler

Açıklama:

Hukuk tarafından kişiye tanınmış olan ve belli bir şeyin yerine getirilmesini içeren isteme yetkisine hak denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

“Siyasi parti kurma, partilere girme, kamu hizmetlerine girme, dilekçe hakkı ve vatandaşlık haklarını belirleyen haklara” ne ad verilir?

Pozitif statü hakları

Negatif statü hakları

Aktif statü hakları

Dayanışma hakları

Sosyal haklar

Açıklama:

Aktif statü hakları (siyasi haklar), kişilerin devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklardır. Kişiler seçimlerde ve halkoylamasında oy kullanmak, aday olmak vb. yollarla ülke yönetiminde söz sahibi olma ve siyasi kararların alınmasına katılma imkânını elde ederler. Siyasi parti kurma, partilere girme, kamu hizmetlerine girme, dilekçe hakkı ve vatandaşlık hakları bu kategoriye giren haklardandır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Kişinin dokunulmazlığı
Özel hayatın gizliliği
Çalışma ve sözleşme hürriyeti
Din ve vicdan hürriyeti

Yukarıda verilen maddelerden hangileri 1982 Anayasası temel hak ve hürriyetlerin korunması kapsamında yer alan “kişinin hakları ve ödevleri” kategorisinde yer almaktadır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Kişinin dokunulmazlığı, din ve vicdan hürriyeti ve özel hayatın gizliliği "Kişinin hakları ve ödevleri" bölümünde yer alırken; çalışma ve sözleşme hürriyeti ise "sosyal ve ekonomik haklar" bölümünde yer almaktadır. Doğru cevapD'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin anayasal sınırlarından biridir?

İfade hürriyeti insanları suç işlemeye teşvik etmek ya da iftira etmek biçiminde kullanılamaz.

Basın hürriyetinin muhtevasında “kişilerin şeref ve haysiyetine tecavüz” yoktur.

Dilekçe hakkı, hakaret ve tehdit içeremez.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, silahlı ve saldırılı olarak kullanılamaz.

Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.

Açıklama:

İfade hürriyeti insanları suç işlemeye teşvik etmek ya da iftira, sövmek, hakaret etmek biçiminde kullanılamaz; basın hürriyetinin muhtevasında “kişilerin şeref ve haysiyetine tecavüz” yoktur; dilekçe hakkı, hakaret ve tehdit içeremez; toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı silahlı ve saldırılı olarak kullanılamaz sınırlamaları objektif sınırlar içinde yer almaktadır. Tüm bu sınırlar, temel hak ve hürriyetlerin objektif sınırlarındandır. Ancak "mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz" sınırı, temel hak ve hürriyetlerin anayasal sınırları (doğrudan anayasa tarafından konulan sınırlar) arasındadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

"Kamu gücünün gereksiz ve aşırı bir şekilde kullanımını önleyerek temel hak ve hürriyetleri güvence altına almak" aşağıdaki ilkelerden hangisinin amacını oluşturmaktadır?

Anayasanın sözüne ve ruhuna uygunluk

Ölçülülük ilkesi

Öze dokunma yasağı

Kanun ile sınırlama

Lâik Cumhuriyetin gereklerine uygunluk

Açıklama:

Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ölçülü olmalıdır. Ölçülülük ilkesi, “sınırlamada başvurulan aracın sınırlama amacını gerçekleştirmeye elverişli olmasını, bu aracın sınırlama amacı açısından gerekli olmasını ve araçla amacın ölçüsüz bir oran içinde bulunmamasını ifade eder”. Ölçülülük ilkesinin amacı, kamu gücünün gereksiz ve aşırı bir şekilde kullanımını önleyerek temel hak ve hürriyetleri güvence altına almaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan kavramlardan hangisi “insan hakları” ile aynı anlamda kullanılabildiği gibi, “bütün diğer haklardan yararlanmanın temeli olan haklar”, “anayasa ile tanınan hak ve hürriyetler” ya da “uluslararası sözleşmeler ve demokratik anayasalarla tanınmış hak ve hürriyetler”i ifade etmek için de kullanılabilmektedir?

Negatif statü hakları

Temel hak ve hürriyetler kavramı

Pozitif statü hakları

Aktif statü hakları

Cumhuriyet gerekleri kavramı

Açıklama:

Temel hak ve hürriyetler kavramı; “insan hakları” ile aynı anlamda kullanılabildiği gibi, “bütün diğer haklardan yararlanmanın temeli olan haklar”, “anayasa ile tanınan hak ve hürriyetler” ya da “uluslararası sözleşmeler ve demokratik anayasalarla tanınmış hak ve hürriyetler”i ifade etmek için de kullanılabilmektedir. Doğru seçenek B‘dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “kişinin devlet tarafından ihlal edilmemesi ve dokunulmaması gereken özel alanının sınırlarını belirleyen, yaşama hakkı, din ve vicdan hürriyeti, düşünce hürriyeti, kişi dokunulmazlığı, konut dokunulmazlığı ve işkence yasağı gibi hürriyetlerdir” tanımının karşılığı olarak ifade edilen bir kavramdır?

Negatif statü hakları

Temel hak ve hürriyetler kavramı

Pozitif statü hakları

Objektif (Nesnel) sınırlar

Aktif statü hakları

Açıklama:

Negatif statü hakları (kişi hakları), kişinin devlet tarafından ihlal edilmemesi ve dokunulmaması gereken özel alanının sınırlarını belirleyen, yaşama hakkı, din ve vicdan hürriyeti, düşünce hürriyeti, kişi dokunulmazlığı, konut dokunulmazlığı ve işkence yasağı gibi hürriyetlerdir. Doğru seçenek A‘dir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “devlete olumlu bir davranışta bulunma ve hizmet etme, katkı sağlama ve yardımda bulunma yükümlülüğü ve sosyal alanda belli ödevler ve fonksiyonlar yükleyen, sağlık hakkı, öğrenim hakkı, çalışma hakkı, sosyal güvenlik hakkı ve konut hakkı gibi haklardır.” İfadesini tanımlamada kullanılan bir kavramdır?

Objektif (Nesnel) sınırlar

Aktif statü hakları

Temel hak ve hürriyetler kavramı

Pozitif statü hakları

Negatif statü hakları

Açıklama:

Pozitif statü hakları: Pozitif statü hakları (sosyal haklar), negatif statü haklarının aksine devlete olumlu bir davranışta bulunma ve hizmet etme, katkı sağlama ve yardımda bulunma yükümlülüğü ve sosyal alanda belli ödevler ve fonksiyonlar yükleyen, sağlık hakkı, öğrenim hakkı, çalışma hakkı, sosyal güvenlik hakkı ve konut hakkı gibi haklardır. Doğru seçenek D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Açıklama:

İnsan haklarının kapsam ve muhteva olarak gelişmesi karşısında yetersiz kalan klasik tasniflerden farklı olarak, henüz anayasalarda tam olarak yer almamakla birlikte, insan hakları alanında yeni birtakım tasnifler yapılmaktadır. İnsan haklarını, ortaya çıkışları ve gelişim süreçleri itibarıyla kuşaklar halinde sınıflandıran bu yaklaşım, başlangıçtan günümüze insan haklarını üç kuşakta ele almaktadır: Birinci kuşak, “insan kişiliğinin korunmasına ilişkin medeni ve siyasal hakları”; ikinci kuşak, insanın onur içinde yaşamasını amaçlayan “ekonomik, sosyal ve kültürel hakları”, üçüncü kuşak ise insanın uygun çevrede ve barış içinde yaşamasını amaçlayan “dayanışma hakları”nı kapsamaktadır. Doğru seçenek C‘dir. Doğru seçenek C‘dir.

Doğru Cevap: C

Sınırlama ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır.
Sınırlama kanun hükmünde kararname ile yapılmalıdır.
Sınırlama Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
Sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.
Sınırlama, temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunmamalıdır.

Yukarıdakilerden hangileri Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasındaki ilke veya şartlardandır?

I, II ve III

II, IV ve V

III, IV ve V

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Anayasa temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasına ilişkin olarak aşağıdaki ilkeleri veya şartları öngörmüştür. Sınırlandırmanın bu şartların tamamına uygun olması zorunludur:

Sınırlama kanunla yapılmalıdır.
Sınırlama Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere dayanmalı ve öngörül- düğü amaç dışında kullanılmamalıdır.
Sınırlama Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
Sınırlama demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine uygun olmalıdır.
Sınırlama, temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunmamalıdır.
Sınırlama ölçülülük ilkesine uygun olmalı, yani makul, dengeli ve kabul edilebilir bir dereceyi aşmamalıdır.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Dayanışma Haklarına İlişkin Uluslararası Pakt Ön Tasarısı hangi yıl düzenlenmiştir?

1975

1982

1991

1999

2007

Açıklama:

1982 yılında hazırlanan “Dayanışma Haklarına İlişkin Uluslararası Pakt Ön Tasarısı”nda düzenlenen şeklîyle, “barış hakkı, gelişme hakkı, çevre hakkı ve insanlığın ortak malvarlığına saygı hakkı”ndan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kısmen veya tamamen durdurulabilmesi, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ve ......... ihlal edilmemesi şartına bağlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi doğru şekilde tamamlar?

Mahkeme kararının

Özel ssbeplerin

Ölçülülük ilkesinin

Oranlılık ilkesinin

Eylemsizlik kararının

Açıklama:

Olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kısmen veya tamamen durdurulabilmesi, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ve ölçülülük ilkesinin ihlâl edilmemesi şartına bağlıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Temel hak ve hürriyetlerin objektif sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Basın hürriyeti kullanılırken kişilere sövülmesi, iftira ve hakaret edilmesi ya da başka şekillerde kişilerin şeref ve haysiyetine saldırılması mümkün değildir.

Objektif sınırların anayasada yer alması veya kanunla konulması gereklidir.

İfade hürriyeti insanları suç işlemeye teşvik etmek ya da iftira, sövmek, hakaret etmek biçiminde kullanılamaz.

Dilekçe hakkı, hakaret ve tehdit içeremez.

Bu sınırlar söz konusu olduğunda, hak ve hürriyetlerin nasıl sınırlanacağı değil, geçerlilik ve muhtevalarının nereye kadar uzandığının belirlenmesi gerekir.

Açıklama:

Objektif sınırların anayasada yer alması veya kanunla konulması gerekli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin başlıca yöntem ve araçlardan biri değildir?

Yürütmenin yargısal denetimi

Yasama işlemlerinin yargısal denetimi

Bağımsız idari kurumlar aracılığıyla koruma

İnsan hakları örgütlerinin girişimleri

Referandum yoluyla koruma

Açıklama:

Temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin başlıca yöntem ve araçlar, yürütmenin yargısal denetimi (idari yargı), yasama işlemlerinin yargısal denetimi (anayasa yargısı), bağımsız idari kurumlar aracılığıyla koruma, insan hakları örgütlerinin girişimleri ve uluslararası sözleşmelerle getirilen koruma mekanizmalarından oluşmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 2001'de değiştirilen 13’üncü maddesindeki sınırlama sebeplerinin aktarıldığı hak ve hürriyetlerden biri değildir?

Özel hayatın gizliliği

Basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı

Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü

Dernek kurma hürriyeti

Konut dokunulmazlığı

Açıklama:

Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü aktarılan haklardan değil, sınırlama sebeplerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Türk Anayasa Hukukuna 1961 Anayasası ile sokulan “hak ve hürriyetlerin özüne dokunmama” kriteri hangi anayasadan esinlenilerek eklenmiştir?

Federal Alman Anayasası

İngiltere Anayasası

Küba Cumhuriyeti Anayasası

İtalya Cumhuriyeti Anayasası

Rusya Federasyonu Anayasası

Açıklama:

Türk Anayasa Hukukuna ilk defa Federal Alman Anayasasından esinlenilerek 1961 Anayasası ile sokulan “hak ve hürriyetlerin özüne dokunmama” kriteri şöyle tanımlanmaktadır: “Bir hak ve hürriyetin özü, onun vazgeçilmez unsuru, dokunulduğu takdirde söz konusu hürriyeti anlamsız kılacak olan aslî çekirdeğidir”

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi "ombudsman" ve "arabulucu" gibi adlar verilen genel nitelikteki kurumlardan biridir?

Radyo Televizyon Üst Kurulu

Kamu Denetçiliği Kurumu

Rekabet Kurulu

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

Enerji Piyasaları Düzenleme Kurulu

Açıklama:

Bağımız idarî kurumlar uzmanlık alanlarına göre başlıca üç grupta toplanmaktadır: 1) “İletişim ve enformasyon” alanıyla ilgili kurumlar (örneğin, RTÜK), 2) “Piyasa ekonomisi” alanıyla ilgili kurumlar (örneğin, Rekabet Kurulu), 3) İdareyi denetlemekle görevli “ombudsman (kamu denetçisi)” ve “arabulucu” gibi adlar verilen genel nitelikteki kurumlar (örneğin, Kamu Denetçiliği Kurumu, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu).

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yapılanmasına dahil değildir?

Tek Yargıçlı Düzen

Üç Yargıçlı Komiteler

Yedi Yargıçlı Daireler

Dört Yargıçlı Küçük Daire

On Yedi Yargıçlı Büyük Daire

Açıklama:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen davaları incelemek üzere, Tek Yargıçlı Düzen, üç yargıçlı Komiteler, yedi yargıçlı Daireler ve on yedi yargıçlı Büyük Daireden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine kişisel başvurunun iç hukuktaki nihai yetkili merciin kesin kararından itibaren kaç ay içinde yapılmış olması gerekir?

1 ay

6 ay

12 ay

18 ay

24 ay

Açıklama:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine kişisel başvurunun iç hukuktaki nihai yetkili merciin kesin kararından itibaren 6 ay içinde yapılmış olması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

1982 Anayasası’na göre, ailenin korunması ve çocuk hakları; eğitimve öğrenim hakkı ve ödevi; çalışma ve sözleşme hürriyeti; dinlenme hakkı vb. haklar aşağıdakilerden hangisine göre düzenlenmiştir?

Aktif Statü Hakları

Negatif Statü Hakları

Siyasi Haklar

Kanuni Haklar

Pozitif Statü Hakları

Açıklama:

Sosyal ve ekonomik haklar bölümünde (m.41-65); ailenin korunması ve çocuk hakları; eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi; çalışma ve sözleşme hürriyeti; dinlenme hakkı; sendika kurma hakkı; sendikal faaliyet; toplu iş sözleşmesi; grev hakkı ve lokavt; ücrette adalet; sağlık, çevre ve konut hakkı; sosyal güvenlik hakkı gibi hürriyetler yer almıştır. Bu haklar Jellinek'in sınıflandırmasına göre Poziti Statü Hakları olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

1982 Anayasasına göre aşağıdakilerden hangisi belirgin bir şekilde vurgulanmıştır?

Arjantin
Yeni Zelanda
Brezilya
Japonya

Yukarıdaki ülkelerden hangisinde ya da hangilerinde parlamenter sistem söz konusudur?

I-II

I-III

II-III

II-IV

III-IV

Açıklama:

Yeni Zelanda ve Japonya'da parlamenter sistem, Arjantin ve Brezilya'da başkanlık sistemi görülmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Parlamenter sistemle ilgili olarak şıklarda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuvvetler birliğine dayanır.

Yürütme çift başlıdır.

Yürütme organı yasama organına karşı sorumludur. Dolayısıyla yasama organının yürütme organını güvensizlik oyuyla düşürmesi mümkündür.

Devlet başkanının siyasi sorumluluğu yoktur.

Devlet başkanı halkoylamasıyla belirlenmez.

Açıklama:

Parlamenter sistem kuvvetlerin yumuşak ayrılığına dayanır.
Bu sistemde yürütme organı çift başlıdır, bir yanda devlet başkanı diğer yanda bakanlar kurulu bulunur.
Devlet başkanı genellikle yasama organı tarafından belirlenir, halkoylaması ile belirlenmez. Siyasal sorumluluğu yoktur.
Yürütme organı yasama organına karşı sorumludur. Bu sebeple yürütme organının yasama organı tarafından güvensizlik oyuyla düşürülmesi mümkündür.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

"1921 Anayasası ... sistemini benimsemiştir" cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Başkanlık

Parlamenter

Yarı başkanlık

Cumhurbaşkanlığı

Meclis hükûmeti

Açıklama:

1921 Anayasası meclis hükûmeti sistemini benimsemiştir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi İsviçre'de uygulanan hükûmet sisteminin özelliklerindendir?

Kuvvetlerin sert ayrılığına dayanır.

Tek meclisli yapı söz konusudur.

Yürütme organı görevini meclis adına yürütür.

Devlet başkanı halk tarafından belirlenir.

Muhalefet oldukça etkilidir.

Açıklama:

İsviçre'de meclis hükûmeti sistemi uygulanmaktadır. Bu sistem, kuvvetler birliğine dayanır.
Çift meclisli bir parlamento söz konusudur.
Bu sistemde devlet başkanı bulunmaz.
Bu sistem muhalefet kurumunu içermez.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Devlet başkanının halkoylamasıyla seçildiği sistemler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Başkanlık sistemi - Yarı başkanlık sistemi

Parlamenter sistem - Meclis hükûmeti sistemi

Başkanlık sistemi - Parlamenter sistem

Parlamenter sistem - Yarı başkanlık sistemi

Başkanlık sistemi - Meclis hükûmeti sistemi

Açıklama:

Devlet başkanı, başkanlık sistemi ve yarı başkanlık sisteminde halkoylamasıyla belirlenir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdaki ülke ve hükûmet sistemi eşleştirmelerinden hangisi hatalıdır?

İngiltere - Parlamenter sistem

Fransa - Parlamenter sistem

Filipinler - Başkanlık sistemi

İsrail - Parlamenter sistem

Şili - Başkanlık sistemi

Açıklama:

Fransa'da yarı başkanlık sistemi söz konusudur.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Finlandiya'da başkanlık sistemi ile parlamenter sistem arası karma sistemin uygulandığı yorumunun kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Yürütmenin çift başlı olması

Devlet başkanının halkoylamasıyla belirlenmesi

Devlet başkanı ile başbakanının yetkilerinin hemen hemen eşit olması

Hükûmetin parlamentoya karşı sorumlu olması

Kuvvetler ayrılığının söz konusu olması

Açıklama:

Finlandiya’da cumhurbaşkanı ile başbakanın hemen hemen eşit yetkilere sahip olmaları, bu modelin başkanlık sistemi ve parlamenter rejim arası karma bir sisteme sahip olduğu biçiminde yorumlanmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Meclis İçtüzüğü
Ruhsat Kararı
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi

Maddî kriter kabul edildiği takdirde yukarıdaki işlemlerden hangisi ya da hangileri yasama fonksiyonuna dâhil edilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Maddi kritere göre yasama fonksiyonu, kural koymak, yani kişisel olmayan, genel, sürekli ve objektif işlemler yapmaktır. Dolayısıyla devletin hangi organı tarafından yapılırsa yapılsın, kural-işlem mahiyetine sahip olan bütün işlemlerin yapılmasında yasama fonksiyonu icra edilmektedir. Örneğin, yasama organınca yapılan kanunlar ve içtüzükler ile yürütme organınca yapılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler maddi kriter bakımından yasama fonksiyonuna dahildirler.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde bir kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alması mümkündür?

Amerika Birleşik Devletleri

Arjantin

Brezilya

Portekiz

Şili

Açıklama:

Parlamenter sistemlerde ve yarı başkanlık sistemlerinde bir kişinin hem yasama organında hem de yürütme organında görev alması mümkünken, başkanlık sisteminde bu mümkün değildir. Portekiz haricindeki şıklarda verilen ülkelerde başkanlık sistemi söz konuyken Portekiz'de yarı başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

İsveç'te uygulanan hükûmet sisteminin özellikleri düşünüldüğünde aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru bir ifadeye yer verilmiştir?

Kuvvetler birliği ilkesine dayanır.

Devlet başkanı makamı bulunmaz.

Yürüme çift başlıdır ve başbakan parlamento tarafından belirlenir.

Muhalefet kurumu bulunmaz.

Yürütme organının yasama organını feshetme yetkisi bulunmamaktadır.

Açıklama:

İsveç'te parlamenter sistem uygulanmaktadır. C şıkkı haricindeki şıklarda verilen ifadeler İsviçre'de uygulanan meclis hükûmeti sisteminin özelliklerini ihtiva etmektedir. C şıkkındaki ifade ise parlamenter sistemin özelliklerindendir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdaki "ülke - hükûmet sistemi" eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

İsrail - Başkanlık Sistemi

Lüksemburg - Parlamenter Sistem

Yeni Zelanda -Başkanlık Sistemi

Fransa - Parlamenter Sistem

Kanada - Başkanlık Sistemi

Açıklama:

İsrail, Lüksemburg, Yeni Zelanda ve Kanada'da parlamenter sistem uygulanırken Fransa'da yarı başkanlık sistemi uygulanmaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İrlanda
Fransa
İzlanda

Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri devlet başkanları halk tarafından seçilen; fakat sembolik yetkilere sahip olan ülkelerdendir?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İrlanda ve İzlanda'da devlet başkanları halk tarafından seçilse de sahip olduğu yetkiler sembolik düzeydedir. Dolayısıyla bu ülkelerde yarı başkanlık sistemi değil parlamenter sistem söz konusudur. Fransa'da ise devlet başkanı olan Cumhurbaşkanı, önemli yetkilerle donatılmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

1921 Anayasası'na hâkim olan hükûmet sistemi anlayışı, aşağıdaki seçeneklerde verilen ülkelerin hangisinde uygulanan hükûmet sistemi ile benzeştirilebilir?

İngiltere

Fransa

Belçika

Almanya

İsviçre

Açıklama:

1921 Anayasası'na hâkim olan anlayış meclis hükûmeti sistemi olduğu için doğru cevap İsviçre'dir. Doğru seçenek E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

2007 yılında yapılan anayasa değişikliğinin Türk hükûmet sistemine yansımaları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir hale gelmiştir.

Cumhurbaşkanının yetkileri artırılmıştır.

Yarı-başkanlık sistemine benzer bir sistem uygulanmaya başlamıştır.

Yasama organı güçlendirilmiştir.

Kohabistasyon olarak adlandırılan durumun görülme ihtimali ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

2007 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanın halk tarafından seçilmesi öngörülmüş ve Cumhurbaşkanının yetkileri artırılmıştır. Cumhurbaşkanın yetkileri sembolik olmaktan öte olduğundan ve halk tarafından seçilmeye başlayacağından dolayı sistemin yarı-başkanlık sistemine yaklaştığını söylemek mümkündür. Bununla birlikte yasama organın yetkileri artırılmamıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Kanun
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Yönetmelik

Yukarıdaki işlemlerden hangisi ya da hangileri maddî kritere göre bir "yasama fonksiyonu" işlemidir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddi kriter, devletin hukuki fonksiyonlarının tasnifini, bu fonksiyonların yerine getirilmesinde başvurulan işlemlerin hukuki mahiyetine göre yapmaktadır. Yasama fonksiyonu: Maddi kritere göre yasama fonksiyonu, kural koymak, yani kişisel olmayan (gayrişahsî), genel, sürekli ve objektif işlemler yapmaktır. Dolayısıyla devletin hangi organı tarafından yapılırsa yapılsın, kural-işlem mahiyetine sahip olan bütün işlemlerin yapılmasında yasama fonksiyonu icra edilmektedir. Örneğin, yasama organınca yapılan kanunlar ve içtüzükler ile yürütme organınca yapılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler maddi kriter bakımından yasama fonksiyonuna dahildirler.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Kanun ve cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasındaki ilişkiyle ilgili olarak aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir ifadeye yer verilmiştir?

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile her konuda düzenleme yapılabilir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılmış bir konuda TBMM'nin kanun çıkarması mümkündür.

Normlar hiyerarşisinde Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar aynı düzeyde yer alır.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunda bir konu hakkında farklı düzenlemeler bulunması halinde hangisi daha sonra çıkarıldıysa o uygulanır.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilmesi için Cumhurbaşkanının yasama organı tarafından yetkilendirilmesi şarttır.

Açıklama:

2017 Anayasa değişiklikleri, Cumhurbaşkanı'na Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi vermiştir. Bu yetki, aslî düzenleme yetkisidir, yani Cumhurbaşkanının herhangi bir organ ya da makam tarafından yetkilendirilmeksizin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarması mümkündür. Bununla birlikte, bu durum kanuna aykırı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabileceği anlamına gelmez. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yalnızca kanuna dayanmak zorunda değildir; ancak kanuna uygun olmak zorundadır. Bu durum normlar hiyerarşisinde kanunun Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden üstte yer almasının bir sonucudur. Ayrıca Anayasa m. 104/17 uyarınca münhasıran kanunla düzenlemesi öngörülen konularda ve kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Şayet Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanun aynı konuda farklı hükümler içeriyorsa kanun uygulanır. Bunun yanı sıra kanunla açıkça düzenlenmiş bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamazken Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmiş bir konuda kanun çıkarılması mümkündür.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kosta Rika

İtalya

Almanya

Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangilerinde yasama ve yürütme organlarının birbirinin görevine son vermesi mümkün değildir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirinin görevine son vermesi mümkün değildir. İtalya ve Almanya'da parlamenter sistem uygulanırken Kosta Rika'da başkanlık sistemi söz konusudur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

2017 Anayasa değişiklikleri öncesindeki hükûmet sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cumhurbaşkanının yetkileri sembolikti.

Bakanlar Kurulunun Cumhurbaşkanına karşı siyasal sorumluluğu yoktu.

Hükûmetin parlamento karşısında siyasal sorumluluğu söz konusuydu.

Karşı - imza kuralı söz konusuydu.

Cumhurbaşkanına bazı hallerde parlamento seçimlerini yenileme yetkisi verilmişti.

Açıklama:

2017 Anayasa değişiklikleri öncesinde de Cumhurbaşkanı sembolik olmaktan öte, önemli yetkilerle donatılmıştı.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter hükûmet sisteminin özelliklerinden değildir?

Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur.

Devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır.

Parlamenter sistemde yürütme organı ikibaşlıdır.

Devlet başkanının siyasal sorumluluğu vardır.

Başbakan yasama organı içinden seçilir.

Açıklama:

Parlamenter hükûmet sisteminin temel özellikleri şunlardır:
1. Parlamenter hükûmet (kabine hükûmeti), yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir. Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır. 2. Parlamenter sistemde yürütme organı ikibaşlı (düalist: devlet başkanı ve başbakan) dır. Cumhuriyetlerde devlet başkanı cumhurbaşkanı, monarşilerde ise hükümdardır. Bununla birlikte, yürütmede asıl yetkinin, yasama organına karşı sorumlu olan bakanlar kuruluna ait olduğu kabul edilmektedir.
3. Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur. Dolayısıyla devlet başkanının görevine parlamento veya başka bir anayasal organının son vermesi mümkün değildir. Devlet başkanının görevinden uzaklaştırılmasının tek yolu vatana ihanet veya anayasayı ihlal gibi ağır suçlardan dolayı cezai sorumluluğunun ortaya çıkarılmasıdır.
4. Parlamenter hükûmet sisteminde, başbakan yasama organı içinden seçilir. Bakanlar kurulu üyelerinin dışarıdan da seçilmesi mümkün olmakla birlikte, çoğunlukla bunlar da yasama organın içinden seçilirler. Dolayısıyla başkanlık sisteminden farklı olarak parlamenter sistemde aynı kişiler hem yasama hem de yürütme organı içinde görev alabilmektedirler.
5. Parlamenter sistemde başbakan ve kabine kolektif bir yürütme organıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemine ne denir?

Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi

Başkanlık sistemi

Yarı başkanlık hükûmet sistemi

Parlamenter hükûmet sistemi

Meclis hükûmet sistemi

Açıklama:

Parlamenter hükûmet (kabine hükûmeti), yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Meclis hükûmeti sistemi aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmaktadır?

İsviçre

Belçika

Lüksenburg

Kanada

İtalya

Açıklama:

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde İsviçre’de uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Ülkemizde başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) sisteminde hangi yılda Anayasa'da yapılan değişiklikle geçilmiştir?

2001

2007

2014

2017

2018

Açıklama:

2007 Anayasa değişikliği nedeniyle 2014’te Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin ardından sistem parlamenter sistemden daha da uzaklaşmış, 2017 yılında Anayasa’da yapılan değişiklik ile de parlamenter sistemden başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) sistemine geçilmesi kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Anayasaya göre, yürütme yetkisi ve görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cumhurbaşkanı

Bakanlar Kurulu

Meclis Başkanı

TBMM

Anayasa Mahkemesi

Açıklama:

Anayasaya göre, yürütme yetkisi ve görevi (m.8) doğrudan halk tarafından seçilen (m.101) Cumhurbaşkanına aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından atanması gerekir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.

Aynı kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alabilmesi mümkündür.

Cumhurbaşkanının halka karşı siyasi sorumluğu da vardır.

Açıklama:

Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir (m.106/1). Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından atanması gerekir. Anayasaya göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer (m.106/4). Aynı şekilde bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer (m.101/4). Dolayısıyla aynı kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alabilmesi mümkün değildir. Cumhurbaşkanı bütçe kanunu teklifini Meclise sunar, bunun dışında Cumhurbaşkanı veya bakanlar TBMM’ye kanun teklifi sunamaz. Başkanlık sisteminin bir gereği olarak Anayasada, Cumhurbaşkanının cezai ve hukuki sorumluluğu da kabul edilmiş ve gerekli denetim mekanizmaları oluşturulmuştur. Cumhurbaşkanlığı sisteminde Cumhurbaşkanının halka karşı siyasi sorumluğu da vardır. Bu sorumluluk seçimler yoluyla işleyecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin görevlerindendir?

Yürütme organı olarak görev yapmak.

Bakanları atamak.

Özel af ilanına karar vermek.

Olağanüstü hal ilan etmek.

Bütçe kanunu teklifini sunmak.

Açıklama:

Yasama yetkisi ise, Anayasanın 7. maddesine göre, Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, genel ve özel af ilânına karar vermek Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasındadır (m. 87). Meclis ayrıca, Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini de kullanır (m.98/1).

Doğru Cevap: C

Soru 28

Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri kaç yılda bir yapılır?

3 yıl

4 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı Sisteminde, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin eşzamanlı olarak yapılması kuralı benimsenmiştir. Bu çerçevede TBMM’nin daha önce 4 yıl olan seçim dönemi 5 yıla çıkarılmış, böylece yasama dönemi ve Cumhurbaşkanının görev süresi eşitlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yollarından değildir?

Meclis araştırması

Gensoru

Genel görüşme

Meclis soruşturması

Yazılı soru

Açıklama:

Meclis ayrıca, Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini de kullanır (m.98/1). Gensoru Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde mevcut olmayan bir denetim aracıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

I. Kural-işlem
II. Subjektif işlem
III. Yargı işlem
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri maddi mahiyetlerine göre hukuki işlemlerdendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddi mahiyetlerine göre hukuki işlemler, kural-işlem, subjektif işlem ve yargı işlemi olmak üzere üçe ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi hükûmet sistemleri arasında yer almaz?

Başkanlık Sistemi

Eşbaşkanlık Sistemi

Parlamenter Hükûmet Sistemi

Meclis Hükûmeti Sistemi

Yarıbaşkanlık Sistemi

Açıklama:

Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbiriyle ilişkileri, pozitif anayasa hukukunda hükûmet sistemleri tasnifinin dayandığı temeli oluşturur (Özbudun, 1998: 301). Bu ilişkilerin niteliğine göre hükûmet sistemleri, başkanlık sistemi, parlamenter hükûmet sistemi, meclis hükûmeti sistemi ve yarıbaşkanlık sistemi biçiminde tasnif edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır.
Yasama ve yürütme birbirinden bağımsız olup aynı kişiler her iki organda görev alamazlar.
Yürütme tek-başlı (monist) karakterlidir.
Yürütme yetkisi halk tarafından seçimle verilir.
ABD'de uygulanmaktadır.

Yukarıda özellikleri verilen hükûmet sistemi hangisidir?

Başkanlık Sistemi

Mutlak Monarşi

Meclis Hükûmeti Sistemi

Parlamenter Hükûmet Sistemi

Diktatörlük

Açıklama:

Başkanlık sisteminin tipik modeli Amerikan başkanlık sistemidir. Ayrıca Kosta Rika, Venezuela, Kolombiya, Peru, Filipinler, Arjantin, Uruguay, Brezilya, Şili ve diğer bazı ülkelerde de başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Amerikan başkanlık sisteminin temel özellikleri şunlardır:
1. Başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Yasama ve yürütme kuvvetleri birbirinden kesin olarak ayrılmıştır.
2. Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir. Yasama ve yürütme birbirinden bağımsız olup aynı kişiler her iki organda görev alamazlar.
3. Başkanlık sisteminde başkan, yürütme yetkisinin tek sahibidir. Dolayısıyla yürütme tek-başlı (monist) karakterlidir. Bu sistemde başbakan yoktur. Başkanlık sisteminde yürütme yetkisinin kaynağı tek kişi olmakla birlikte, başkanın “sekreter” adı verilen bakanları, danışmanları ve diğer görevliler yürütme yetkisinin kullanılmasına katılırlar.
4. ABD ve diğer bazı ülkelerin başkanlık sistemlerinde başkan yasama organını feshedemez, yasama organı da güvensizlik oyuyla başkanının görevine son veremez. Türkiye modeli başkanlık sisteminde ise, parlamento veya başkan, her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilmektedir.
5. Amerikan başkanlık sisteminde, federal sistemin de etkisiyle, yasama ve yürütme arasındaki ilişkilerde kopukluğu gidermek üzere bir “kontrol ve denge” sistemi geliştirilmiştir. Yürütmenin bazı işlemleri, örneğin; üst düzey yöneticilerin atanması Senatonun onayına bağlıdır. Buna karşılık, Başkanın da Kongrede kabul edilen kanunları veto etme yetkisi vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde başkanlık sistemi uygulanmaktadır?

İngiltere

İsrail

Kanada

Arjantin

Belçika

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde parlamenter hükûmet sistemi uygulanmaktadır?

Kosta Rika

Venezuela

Brezilya

Şili

İngiltere

Açıklama:

Parlamenter hükûmet sistemi; Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İngiltere ve diğer birçok ülkede uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Yürütme organı tek başlıdır.
Devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur.
Yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir.
Yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri parlamenter sistemin özellikleri arasında yer alır?

Yalnız I.

II. ve III.

II. ve IV.

I., III. ve V.

II., IV. ve V.

Açıklama:

II. ve IV. parlamenter sitemin, diğerleri başkanlık sisteminin özellikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Bir rejimin parlamenter ya da yarı-başkanlık olması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Yasama organına karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulunun varlığına

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilip seçilmemesine

Cumhurbaşkanının anayasal yetkilerine ve bunların ne ölçüde kullanıldığına

Yürütme organı olarak meclisin varlığına

Yürütme organının halk oylaması ile seçilmesine

Açıklama:

Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilmekle birlikte, yetkileri önemsiz ve sembolikse, ya da yetkileri geniş olup da bunların kullanılması ülkenin siyasal kültürü ve anayasa gelenekleri nedeniyle mümkün değilse, bu sistemin aslında bir parlamenter rejim olduğunu kabul etmek gerekir. Örneğin, Avusturya, İrlanda ve İzlanda bu tür parlamenter rejimlere sahiptirler (Özbudun, 1993: 139-140). Bir rejimin, parlamenter ya da yarı-başkanlık rejimi olması, cumhurbaşkanının anayasal yetkilerine ve bunların ne ölçüde kullanıldığına bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Türkiye'de fiilî olarak yarı-başkanlığa benzer bir hükûmet sistemi uygulaması, aşağıdakilerden hangisi sonucunda ortaya çıkmıştır?

1921 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

2007 Anayasa değişikliği

2017 Anayasa değişikliği

Açıklama:

1982 Anayasası’nın ilk düzenlemesinde Cumhurbaşkanının Meclis tarafından seçilmesi öngörülmüştü. Yetkili olmakla birlikte Cumhurbaşkanının halk tarafından değil de Meclis tarafından seçildiği bir dönemde sistemin yarı-başkanlığa dönüşmesi mümkün değildi ve bu dönemde böyle bir eğilim de ortaya çıkmamıştır. Ancak 2007 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi usulü kabul edilmiş, bu değişiklikten sonra ilk halk tarafından seçim 10 Ağustos 2014’te gerçekleşmiştir. Güçlü yetkilere sahip Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmeye başlanmasıyla birlikte, 2017 Anayasa değişikliği ile kabul edilen başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) sisteminin uygulamaya başladığı döneme kadar hükümet sistemi yarı-başkanlığa benzer şekilde işlemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

2017 Anayasa değişikliği sonrası Türk hükûmet sistemine (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi) göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına aittir.

Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir.

Cumhurbaşkanı veya bakanlar TBMM’ye kanun teklifi sunamaz.

Para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerindendir.

Aynı kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alabilmesi mümkün değildir

Açıklama:

Cumhurbaşkanının başlıca yetkileri; yürütme organı olarak görev yapmak, bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcıları ile üst kademe yöneticilerini atamak, belli sınırlar çerçevesinde kararname çıkarabilmek, olağanüstü hâl ilan etmek ve bütçe kanunu teklifini Meclise sunmaktır.
Cumhurbaşkanı bütçe kanunu teklifini Meclise sunar, bunun dışında Cumhurbaşkanı veya bakanlar TBMM’ye kanun teklifi sunamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Meclis hükûmeti sistemi ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Günümüzde İsviçre'de uygulanmaktadır.

Yürütme organının Meclis üzerinde, fesih dahil hiçbir yetkisi bulunmamaktadır.

Muhalefet kurumu içermeyen bir yapıdadır.

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de uygulanmıştır.

Kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır.

Açıklama:

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde İsviçre’de uygulanmaktadır. İsviçre Meclis hükûmeti sisteminin başlıca özellikleri şunlardır:

Meclis hükûmeti sistemi, kuvvetler birliği ve meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır. Yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplandığı bu sistemde, yürütme ayrı bir kuvvet olarak kabul edilmemektedir.
İki meclisten (Ulusal Meclis ve Devletler Meclisi) oluşan Federal Meclisin dört yıl için seçtiği eşit yetkilere sahip yedi kişilik Federal Konsey kolektif bir şekilde yürütme görevini yerine getirir.
Yürütme görevini üstlenen Federal Konsey, Meclisin emirleri doğrultusunda ve Meclis adına bu görevi yürütür.
Yürütme organının Meclis üzerinde, fesih dahil hiçbir yetkisi bulunmamaktadır. Buna karşılık Meclis yürütme organının görevine her an son verebilir.
Devlet başkanlığı makamının bulunmadığı bu sistemin uygulandığı İsviçre’de Federal Meclis Federal Konsey üyelerinden birisini bir yıllığına Federal Konsey başkanı olarak seçer ve bu kişi aynı zamanda temsili yetkilere sahip devlet başkanlığı görevini de yürütür.
Muhalefet kurumunu içermeyen meclis hükûmeti sisteminde parlamentodaki bütün önemli siyasal gruplar yürütme içinde de temsil imkânı elde etmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlar
TBMM İçtüzüğü
TBMM tarafından çıkarılan Medeni Kanun
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri şeklî ve organik kriterler bakımından yasama fonksiyonu kapsamındadır?

I. ve II.

II. ve III.

III. ve IV.

I., II. ve III.

I., II., III. ve IV.

Açıklama:

Şeklî ve organik kriter, devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir. Bu kritere göre, yasama fonksiyonu, yasama organı tarafından yapılan işlemleri; yürütme fonksiyonu, yürütme organı tarafından yapılan işlemleri; yargı fonksiyonu ise, yargı organı tarafından yapılan işlemleri ifade eder. Örneğin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan Medeni Kanun, TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlar yasama işlemi; Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan kararnameler, yönetmelikler ve kararlar ile diğer idare organlarınca yapılan işlemler yürütme işlemi; yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan başkanlık sisteminin temel özelliklerindendir?

Yasama yetkisi başkana aittir.

Başkan yasama organlarını feshedebilir.

Yasama ve yürütme organları birbirinden kesin olarak ayrılmıştır.

Başkanın veto yetkisi yoktur.

Yasam organı güvensizlik oyu ile başkanın görevine son verebilir.

Açıklama:

Başkanlık sistemi sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Bu nedenle yasama ve yürütme organları birbirinden kesin olarak ayrılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hükumetin yasama organına karşı sorumlu olduğu ve yasama organının güvensizlik oyuyla görevden uzaklaştırılabildiği, buna karşılık devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisinin bulunduğu sistem hangisidir?

Başkanlık Sistemi

Parlamenter Hükumet Sistemi

Meclis Hükumeti Sistemi

Tam Başkanlık Sistemi

Yarı-başkanlık Sistemi

Açıklama:

Parlamenter hükumet sistemi, yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükumet sistemidir. Hükumet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Meclis Hükumeti Sisteminin özelliklerinden değildir?

Kuvvetler birliği ilkesine dayanır.

Meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır.

Yürütme görevi meclisin emirleri doğrultusunda Federal Konsey tarafından gerçekleştirilir.

Yürütme organının meclisi feshetme yetkisi vardır.

Meclisin yürütme organını feshetme yetkisi vardır.

Açıklama:

Meclis Hükumeti Sisteminde yürütme organının Meclis üzerinde, fesih dahil hiçbir yetkisi bulunmamaktadır.
Yürütme organının meclisi feshetme yetkisi vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Yarı-başkanlık Sistemi hangi özellikleri yönünden Başkanlık Sistemine benzemektedir?
I- Yasamadan sorumlu bir başkan ve bakanlar kurulunun bulunması
II- Cumhurbaşkanın önemli anayasal yetkilere sahip olması
III- Cumhurbaşkanın doğrudan halk tarafından seçilmesi

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Yarı-başkanlık sistemi, Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi ve önemli anayasal yetkilere sahip olması bakımından Başkanlık Sistemine, yasama organına karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulunun varlığından dolayı da Parlamenter Hükumet Sistemine benzemektedir.
II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 45

Hangi iki sistemde Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir?

Başkanlık Sistemi ve Yarı-başkanlık Sistemi

Başkanlık Sistemi ve Meclis Hükumeti Sistemi

Yarı-başkanlık Sistemi ve Meclis Hükumeti Sistemi

Meclis Hükumeti Sistemi ve Parlamenter Hükumet Sistemi

Parlamenter Hükumet Sistemi ve Başkanlık Sistemi

Açıklama:

Başkanlık ve Yarı-başkanlık sistemlerinde cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir.
Başkanlık Sistemi ve Yarı-başkanlık Sistemi

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir hükumet modelinin yarı-başkanlık sistemi olarak kabul edilebilmesi için bulundurması gereken özelliklerden değildir?

Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi.

Parlamentoya karşı sorumlu bir başkanın bulunması.

Parlamentoya karşı sorumlu bakanlar kurulunun bulunması.

Aynı Cumhurbaşkanının sadece bir dönem görev alabilmesi.

Cumhurbaşkanın önemli anayasal yetkilerinin bulunması.

Açıklama:

Bir modelin Yarı-başkanlık sistemi olarak kabul görebilmesi için; cumhurbaşkanın doğrudan doğruya halk tarafından seçilmesi; parlamentoya karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulunun varlığı; ve cumhurbaşkanının, başbakan ve ilgili bakanların karşı-imzaları olmaksızın tek başına kullanabileceği önemli anayasal yetkilerinin bulunması gerekir.
Aynı Cumhurbaşkanının sadece bir dönem görev alabilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Türkiye'de Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine hangi yasal düzenleme ile geçilmiştir?

1961 Anayasası

1982 Anayasası

2007 yılı Anayasa değişikliği

2014 Cumhurbaşkanlığı seçimleri

2017 Anayasa değişikliği

Açıklama:

Türkiye'de 2007 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi usulü kabul edilmiştir.
2007 yılı Anayasa değişikliği

Doğru Cevap: C

Soru 48

2007 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanın halk oyuyla seçilmesinden 2017 yılında başkanlık sistemine geçilmesine kadar geçen dönemde geçerli olan hükümlerden hangisi parlamenter sistemin özelliklerini sergilemektedir?

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi.

Bakanlar kurulunun Cumhurbaşkanına karşı siyasal sorumluluğunun bulunmaması.

Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kuruluna başkanlık etmesi.

Cumhurbaşkanının Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak yetkisinin bulunması.

Cumhurbaşkanı üst düzey yöneticiliklere ve yargı organlarına atama yapabilmesi.

Açıklama:

Bakanlar kurulunun Cumhurbaşkanına karşı siyasal sorumluluğunun bulunmaması ve Cumhurbaşkanın Meclisin güvenine sahip başbakanı azledememesi parlamenter sistemin özelliklerindendir.
Bakanlar kurulunun Cumhurbaşkanına karşı siyasal sorumluluğunun bulunmaması.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Amerikan sisteminde Başkanın atamalarının Kongrenin onayına tabi olmasının Başkanı bütünüyle güçsüz hale getirdiği düşünülerek bu sorunun giderilmesi amacı ile Türkiye'de başkanlık sistemine geçilirken hangi düzenlemeye gidilmiştir?

Cumhurbaşkanı ile Meclisin yetkileri çatışmaya yol açmayacak şekilde ayrıştırılmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin eşzamanlı olarak yapılması kuralı benimsenmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi veya Cumhurbaşkanının kararıyla, her iki organın birlikte seçimlerinin yenilenebilmesi öngörülmüştür.

Türk sisteminde bütçenin kabul edilmemesi halinde önceki yılın bütçesi belli bir artışla uygulanabilecektir.

Cumhurbaşkanı iki turlu çoğunluk sistemine göre seçilecektir.

Açıklama:

Amerikan sisteminde Başkanın atamalarının Kongrenin onayına tabi olması Başkanı bütünüyle güçsüz hale getirdiğinden, Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Cumhurbaşkanı ile Meclisin yetkileri çatışmaya yol açmayacak şekilde ayrıştırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

1982 Anayasasına göre yasama yetkisi devletin hangi organın görevidir?

Cumhurbaşkanı

Başbakan

Bağımsız Mahkemeler

Anayasa Mahkemesi

TBMM

Açıklama:

1982 Anayasasına göre, “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir."
TBMM

Doğru Cevap: E

Soru 51

Parlamento ve ya başkan tarafından her iki organın seçimlerinin yenilenmesine karar verebildiği başkanlık sistemi aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmaktadır?

ABD

Venezuella

Kolombiya

Türkiye

Almanya

Açıklama:

ABD ve diğer bazı ülkelerin başkanlık sistemlerinde başkan yasama organını feshedemez, yasama organı da güvensizlik oyuyla başkanının görevine son veremez. Türkiye modeli başkanlık sisteminde ise, parlamento veya başkan, her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Parlamenter hükümet sistemiyle ilgili aşağıdaki iafdelerden hangisi yanlıştır?

Yürütme, yasamaya karşı sorumludur.

Yürütme organı iki başlıdır.

Devlet başkanının siyasal sorumluluğu vardır.

Başbakan yasama organı içinden seçilir.

Başbakan ve kabine kolektif bir yürütme organıdır.

Açıklama:

Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

20 Ocak 1921-29 Ekim 1923 tarihleri arasında Türkiye'de uygulanan hükûmet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yarı-Başkanlık Sistemi

Meclis Hükûmeti Sistemi

Başkanlık Sistemi

Parlamenter Hükûmet Sistemi

Oligarşik Hükûmet Sistemi

Açıklama:

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan sistem, meclis hükûmeti sistemidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

I. Başbakan II. Meclis Başkanı III. Devlet Başkanı Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri başkanlık siteminde yer alan kişilerdir?

Yalnız I

I ve II

I-II ve III

Yalnız III

II ve III

Açıklama:

Başabakan Başkanlık sisteminde yer almaz. Yürütme erki doğrudan devlet başkanına bağlıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

"Latin Amerika ülkelerinde olduğu gibi, başkanla yasama meclisi üyelerinin farklı seçim çevrelerinde ve farklı seçim sistemleriyle seçilmelerinin, başkanla parlamentonun farklı siyasal güçlerin denetiminde olmasına yol açarak sorunu
ağırlaştıracağına işaret edilmektedir."
Yukarıdaki durumun somut yansıması 2019 yılında hangi ülkede yaşanmıştır?

Venezuella

Meksika

Peru

Şili

Arjantin

Açıklama:

2019 yılının Ocak ayında Venzuella Devlet başkanı Maduro ve Ulusal Meclis bu çerçede erk çatışması yaşamış ve birbirlerini yasa dışı ilan etmişlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Türkiye'de Parlamenter Hükûmet Sistemi ilk defa hangi anayasa ile kabul edilmiştir?

1982

1921

1961

1924

1876

Açıklama:

Türkiye’de ilk defa 1961 Anayasası ile parlamenter hükûmet sistemini benimsemiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Türkiye'de hükûmet sisteminin yarı başkanlığa benzediği tarih aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

2010-2014

2008-2012

2012-2016

2007-2011

2014-2018

Açıklama:

Türkiye'de 2014 ile 2018 yılları arasında hükümet sistemi yarı başkanlığa benzer bir şekilde işlemiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

1982 Anayasasının 102. maddesinin mülgasıyla aşağıdakilerden hangisi gerçeklemiştir?

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi.

TBMM seçimlerinin dört yılda bir yapılması.

Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kaldırılması.

Köy, nahiye ve bucakların mahallere dönüştürülmesi.

Siyasi partilerin kapatılmasının zorlaştırılması.

Açıklama:

1982 Anayasasının 102. maddesine göre cumhurbaşkanı meclis tarafından seçilmektedir. 2007 tarihinde yapılan halk oylamasıyla bu madde değiştirilmiş ve cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi esası kabul edilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

2017 yılında yapılan anayasa değişikliğine göre olağanüstü hal ilan etme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

TBMM

Cumhurbaşkanı

Anayasa Mahkemesi

Halk Oylaması

İçişleri Bakanlığı

Açıklama:

2017 Anayasa Değişikliğine Göre; Cumhurbaşkanının başlıca yetkileri; yürütme organı olarak görevyapmak, bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcıları
ile üst kademe yöneticilerini atamak, belli sınırlarçerçevesinde kararname çıkarabilmek, olağanüstühâl ilan etmek ve bütçe kanunu teklifini Meclise
sunmaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

"Devletin hukuki işlemlerinin tasnifi pozitifanayasa hukuku verilerine dayanılarak yapılmalıdır." görüşüyle devletin hukuki fonksiyonlarının tasnifinde şekli ve organik kriterin en önemli savunucusu olarak kabul edilen Fransız Hukukçusu aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Jacques Rousseau

Leon Epstein

Arend Lijphart

Carre de Malberg

Jon Elster

Açıklama:

Şeklî ve organik kriterin en önemli savunucusu Fransız anayasa hukukçusu Carre de Malberg’e göre, devletin hukuki işlemlerinin tasnifi pozitif anayasa hukuku verilerine dayanılarak yapılmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Hükümet sistemleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Hükûmet sistemleri tasnifi, Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbiriyle olan ilişkilerine göre yapılır.

Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirinin görevine son veremez.

Türkiye modeli başkanlık sisteminde ise, parlamento veya başkan, her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilir.

Başkanlık sisteminde aynı kişinin her iki organda görev alması mümkündür.

Parlamenter hükûmet sisteminde, yürütme iktidarı, yasama iktidarından kaynaklanır.

Açıklama:

Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbiriyle ilişkileri, pozitif anayasa hukukunda hükûmet sistemleri tasnifinin dayandığı temeli oluşturur. Bu ilişkilerin niteliğine göre hükûmet sistemleri, başkanlık sistemi, parlamenter hükûmet sistemi, meclis hükûmeti sistemi ve yarı-başkanlık sistemi biçiminde tasnif edilmektedir. Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirinin görevine son vermesi, aynı kişinin her iki organda görev alması mümkün değildir. Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir. Yasama ve yürütme birbirinden bağımsız olup aynı kişiler her iki organda görev alamazlar. ABD ve diğer bazı ülkelerin başkanlık sistemlerinde başkan yasama organını feshedemez, yasama organı da güvensizlik oyuyla başkanının görevine son veremez. Türkiye modeli başkanlık sisteminde ise, parlamento veya başkan, her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilmektedir. Parlamenter hükûmet (kabine hükûmeti), yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir. Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Parlamenter sistem ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Parlamenter hükûmet, yürütme iktidarına karşı sorumludur.

Parlamenter sistemde yürütme organı iki başlıdır.

Parlamenter sistemde devlet başkanının siyasal sorumluluğu vardır.

Parlamenter sistemde aynı kişiler hem yasama hem de yürütme organında yer alabilirler.

Parlamenter sistemde başbakan ve kabine kolektif bir yürütme organıdır.

Açıklama:

Parlamenter hükûmet, yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir. Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır. Parlamenter sistemde yürütme organı iki başlıdır (düalist: devlet başkanı ve başbakan). Cumhuriyetlerde devlet başkanı cumhurbaşkanı, monarşilerde ise hükümdardır. Bununla birlikte, yürütmede asıl yetkinin, yasama organına karşı sorumlu olan bakanlar kuruluna ait olduğu kabul edilmektedir. Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur. Dolayısıyla devlet başkanının görevine parlamento veya başka bir anayasal organının son vermesi mümkün değildir. Devlet başkanının görevinden uzaklaştırılmasının tek yolu vatana ihanet veya anayasayı ihlal gibi ağır suçlardan dolayı cezai sorumluluğunun ortaya çıkarılmasıdır. Parlamenter hükûmet sisteminde, başbakan yasama organı içinden seçilir. Bakanlar kurulu üyelerinin dışarıdan da seçilmesi mümkün olmakla birlikte, çoğunlukla bunlar da yasama organın içinden seçilirler. Dolayısıyla başkanlık sisteminden farklı olarak parlamenter sistemde aynı kişiler hem yasama hem de yürütme organı içinde görev alabilmektedirler. Parlamenter sistemde başbakan ve kabine kolektif bir yürütme organıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Türk hükümeti sistemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına aittir.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından seçilir.

Aynı kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alabilmesi mümkün değildir.

Cumhurbaşkanının siyasi sorumluluğu vardır.

Cumhurbaşkanı ile Meclisin yetkileri çatışmaya yol açmayacak şekilde ayrıştırılmıştır.

Açıklama:

Anayasaya göre, yürütme yetkisi ve görevi (m.8) doğrudan halk tarafından seçilen (m.101) Cumhurbaşkanına aittir. Anayasaya göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer (m.106/4). Aynı şekilde bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer (m.101/4). Dolayısıyla aynı kişinin hem yasama hem de yürütme organında görev alabilmesi mümkün değildir. Cumhurbaşkanlığı sisteminde Cumhurbaşkanının halka karşı siyasi sorumluğu da vardır. Bu sorumluluk seçimler yoluyla işleyecektir. Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Türkiye Büyük Millet Meclisi veya Cumhurbaşkanının kararıyla, her iki organın birlikte seçimlerinin yenilenebilmesi öngörülmüştür. TBMM ve Cumhurbaşkanına gerekli görmeleri halinde yasama ve yürütme organlarını birlikte erken seçime götürebilme yetkisinin verilmesi, bu organlar arasında çıkabilecek krizlerin aşılmasına yardım edecektir. Amerikan sisteminde Başkanın atamalarının Kongrenin onayına tabi olması Başkanı bütünüyle güçsüz hale getirdiğinden, Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Cumhurbaşkanı ile Meclisin yetkileri çatışmaya yol açmayacak şekilde ayrıştırılmıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Maddi kritere göre yasma işlemi
Maddi kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yasama işlemi

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hakkında yukarıdaki tasniflerden hangisi doğrudur?

III

I, III

II, IV

Açıklama:

Maddi kriter, devletin hukuki fonksiyonlarının tasnifini, bu fonksiyonların yerine getirilmesinde başvurulan işlemlerin hukuki mahiyetine göre yapmaktadır. Maddi kritere göre yasama fonksiyonu, kişisel olmayan, genel, sürekli ve objektif yürütme fonksiyonu ise, kişisel, somut ve subjektif işlemler yapılmasını ifade eder. Örneğin, yasama organınca yapılan kanunlar ve içtüzükler ile yürütme organınca yapılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler maddi kriter bakımından yasama fonksiyonuna dahildirler. Şeklî ve organik kriter, devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir. Bu kritere göre, yasama fonksiyonu, yasama organı tarafından yapılan işlemleri; yürütme fonksiyonu, yürütme organı tarafından yapılan işlemleri; yargı fonksiyonu ise, yargı organı tarafından yapılan işlemleri ifade eder. Örneğin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan Medeni Kanun, TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlar yasama işlemi; Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan kararnameler, yönetmelikler ve kararlar ile diğer idare organlarınca yapılan işlemler yürütme işlemi; yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Maddi kritere göre yasma işlemi
Maddi kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yasama işlemi

Meclisin kendi bünyesindeki memurların iş bölümleri hakkında verdiği kararla ilgili yukarıda yapılan tasniflerden hangisi doğrudur?

III

I, III

II, IV

Açıklama:

Maddi kriter, devletin hukuki fonksiyonlarının tasnifini, bu fonksiyonların yerine getirilmesinde başvurulan işlemlerin hukuki mahiyetine göre yapmaktadır. Maddi kritere göre yasama fonksiyonu, kişisel olmayan, genel, sürekli ve objektif yürütme fonksiyonu ise, kişisel, somut ve subjektif işlemler yapılmasını ifade eder. Örneğin, yasama organınca yapılan kanunlar ve içtüzükler ile yürütme organınca yapılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler maddi kriter bakımından yasama fonksiyonuna dahildirler.Şeklî ve organik kriter, devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir. Bu kritere göre, yasama fonksiyonu, yasama organı tarafından yapılan işlemleri; yürütme fonksiyonu, yürütme organı tarafından yapılan işlemleri; yargı fonksiyonu ise, yargı organı tarafından yapılan işlemleri ifade eder. Örneğin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan Medeni Kanun, TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlar yasama işlemi; Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan kararnameler, yönetmelikler ve kararlar ile diğer idare organlarınca yapılan işlemler yürütme işlemi; yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir

Yürütme fonksiyonu, Cumhurbaşkanı tarafından yerine getirilir

Yargı yetkisi, bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.

1982 Anayasası yürütmeyi sadece bir görev olarak düzenlemiştir.

1982 Anayasası fonksiyonlar ayrılığını kabul etmiştir.

Açıklama:

Anayasa’ya göre, “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez” (m.7); “Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasa’ya ve kanunlara uygun olarak yerine getirilir” (m.8); “Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır” (m.9). Anayasa, devletin üç temel fonksiyonunu ayrı ayrı düzenlemek ve farklı organlar tarafından yürütülmesini öngörmek suretiyle hukuki anlamda “fonksiyonlar ayrılığı”nı kabul etmiştir. Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir (m.8). 1982 Anayasası’nın yürütme organını güçlendirmek amacıyla 1961 Anayasası’ndan farklı olarak yürütmeyi sadece bir görev değil, görev ve yetki olarak nitelendirmesi, idarenin kanuniliği ilkesini ve yürütmenin aynı zamanda görev olma niteliğini ortadan kaldırmamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi idarenin kanuniliğinin bir istisnasıdır?

Olağan KHK

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Yönetmelik

Tüzük

Genelge

Açıklama:

Anayasa’nın yürütmeyi aynı zamanda bir yetki olarak kabul etmesinin önemi ve anlamı, yürütme organının doğrudan Anayasa’dan kaynaklanan ve kullanılması için daha önce bir kanun çıkarılmasına gerek olmayan cumhurbaşkanlığı kararnameleri bakımından kendini göstermektedir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile, yürütme organının ilk elden düzenleme yapabilmesi mümkündür. Bu durum Anayasadan kaynaklanan istisnai bir yetkidir. Başka bir ifade ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, 8. madde ile düzenlenen idarenin kanuniliği ilkesine, yine Anayasadan kaynaklanan bir istisna oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kararname hükümleri uygulanır.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürütme bakımından uyulması zorunlu düzenlemelerdir.

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin tabi olduğu sınırlar Anayasada belirlenmiştir (m.104/17). Buna göre, Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. Cumhurbaşkanının doğrudan Anayasadan kaynaklanan yetkisiyle çıkaracağı Cumhurbaşkanlığı kararnameleri de kural olarak kanunlara eşdeğer normlar olup, yürütme bakımından uyulması zorunlu düzenlemelerdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Meclis hükümeti sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuvvetler ayrılığına dayanır.

Meclisin üstünlüğüne dayanır.

Yürütme meclisi fesih edemez.

Meclis yürütmenin görevine istediği zaman son verir.

Parlamentodaki bütün önemli siyasal gruplar yürütme içinde de temsil imkânı elde eder.

Açıklama:

Meclis hükûmeti sistemi, kuvvetler birliği ve meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır. Yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplandığı bu sistemde, yürütme ayrı bir kuvvet olarak kabul edilmemektedir. Yürütme organının Meclis üzerinde, fesih dahil hiçbir yetkisi bulunmamaktadır. Buna karşılık Meclis yürütme organının görevine her an son verebilir. Muhalefet kurumunu içermeyen meclis hükûmeti sisteminde parlamentodaki bütün önemli siyasal gruplar yürütme içinde de temsil imkânı elde etmektedirler. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Maddi kritere göre yargı işlemi
Maddi kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yürütme işlemi
Şekli kritere göre yargı işlemi

Yargıtay’ın ilk derece mahkemesinin kararını bozması ile ilgili yukarıda yapılan tasniflerden hangisi doğrudur?

III

I, IV

II, III

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 71

................ ve ........... kuvvetlerinin birbiriyle ilişkileri, pozitif anayasa hukukunda hükûmet sistemleri tasnifinin dayandığı temeli oluşturur. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.

Yargı-Yürütme

Yasama-Yargı

Yürütme-Yasama

Yürütme-Sürdürme

Yasama-Sürdürme

Açıklama:

Anayasa hukukunda hükûmet sistemleri, yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine göre tasnif edilmektedir. Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbiriyle ilişkileri, pozitif anayasa hukukunda hükûmet sistemleri tasnifinin dayandığı temeli oluşturur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Başkanlık sistemi,
Parlamenter hükûmet sistemi,
Meclis hükûmeti sistemi ve
Halk meclisi sistemi

Yukarıda verilenlerden hangileri genel hükümet sistemleri örnekleri arasında yer almaktadır.

I, II ve IV

II, III ve IV

II ve IV

I, II ve III

Yalnız IV

Açıklama:

Bu ilişkilerin niteliğine görehükûmet sistemleri, başkanlık sistemi, parlamenterhükûmet sistemi, meclis hükûmeti sistemi ve yarıbaşkanlık sistemi biçiminde tasnif edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Halk tarafından seçilen ve önemli anayasal yetkilere sahip bir cumhurbaşkanı ile yasama organına karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulunun var olduğu hükümet şekli hangisidir.

Başkanlık sistemi

Parlamenter hükûmet sistemi

Meclis hükûmeti sistemi

Halk oylaması

Yarıbaşkanlık sistemi

Açıklama:

Yarı-başkanlık sisteminde, halk tarafından seçilen ve önemli anayasal yetkilere sahip bir cumhurbaşkanı ile yasama organına karşı sorumlu bir başbakan ve bakanlar kurulu vardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde hangi ülke tarafından uygulanmaktadır.

Almanya

İsviçre

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Rusya

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.
1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde İsviçre’de uygulanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

2017 yılında Anayasa değişikliği ile ülkemizde kabul edilen ......................... sistemi, 24 Haziran 2018 tarihinde birlikte yapılan TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleriyle birlikte yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Başkanlık Sistemi

Meclis Hükûmeti Sistemi

Yarı-Başkanlık Sistemi

Parlamenter Hükûmet Sistemi

Halk Meclisi Sistemi

Açıklama:

2017 yılında Anayasa değişikliği ile ülkemizde kabul edilen başkanlık sistemi, 24 Haziran 2018 tarihinde birlikte yapılan TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleriyle birlikte yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Cumhurbaşkanlığı sistemi öncesi ülkemizde yürürlükte olan hükûmet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Başkanlık sistemi

Parlamenter sistem

Yarı başkanlık sistemi

Meclis hükümeti sistemi

Halk meclisi sistemi

Açıklama:

Türkiye’de 1961 ve ilk düzenlemesinde 1982 Anayasası parlamenter hükûmet sistemini benimsemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Yasama-Halk
Yürütme-Cumhurbaşkanı
Yargı-Bağımsız mahkemeler

1982 Anayasası’na Göre Devletin Hukuki Fonksiyonlarının Paylaşılmasına göre yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur.

I ve II

Yalnız I

II ve III

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

Devletin üç temel hukuki fonksiyonu olan yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarının yerine getirilmesi görevi, Anayasa ile devletin üç ana organı olan yasama (TBMM), yürütme (Cumhurbaşkanı) ve yargı (bağımsız mahkemeler) organlarına verilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

İktidarın çeşitli fonksiyonlarının, aralarında bir iş birliği bulunan değişik organlar tarafından yerine getirilmesidir şeklinde ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir.

Kuvvetler ayrılığı

Fonksiyonlar birliği

Kuvvetler birliği

Fonksiyonlar ayrılığı

Siyasal ayrılık

Açıklama:

Fonksiyonlar ayrılığı, iktidarın çeşitli fonksiyonlarının, aralarında bir iş birliği bulunan değişik organlar tarafından yerine getirilmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir.

Yargı fonksiyonu

Yürütme (idare) fonksiyonu

Yasama fonksiyonu

Anayasal fonksiyon

Maddi fonksiyon

Açıklama:

Yargı fonksiyonu: Maddi kritere göre yargı fonksiyonu, hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Yasama ve yürütme fonksiyonları arasındaki fark, kanunun üstünlüğüne ve idarenin kanuna tâbi oluşuna dayanan ............. bir güç farkıdır. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.

Ardışık

Hiyerarşik

Tekil

İlişkisel

Doğrusal

Açıklama:

Yasama ve yürütme fonksiyonları arasındaki fark, kanunun üstünlüğüne ve idarenin kanuna tâbi oluşuna dayanan hiyerarşik bir güç farkıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Anayasa hukukunda hükûmet sistemleri hangi kuvvetlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine göre tasnif edilmektedir?

Yasama ve yargı

Yasama ve yürütme

Yargı ve yürütme

Cumhurbaşkanı ve başbakan

Yasama, yürütme ve yargı

Açıklama:

Anayasa hukukunda hükûmet sistemleri, yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine göre tasnif edilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Amerikan sistemi dendiğinde akla gelen hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Başkanlık hükümet sistemi

Yarı - başkanlık hükümet sistemi

Parlamenter hükümet sistemi

Meclis hükûmeti sistemi

Aklileştirilmiş parlamenter hükümet sistemi

Açıklama:

Başkanlık sisteminin tipik modeli Amerikan başkanlık sistemidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Başkanlık hükûmet sistemi

Meclis hükûmet sistemi

Parlamenter hükûmet sistemi

Yarı-başkanlık hükûmet sistemi

Monarşik sistem

Açıklama:

Parlamenter hükûmet (kabine hükûmeti), yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir. Hükûmet, yasama
organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İngiltere gibi ülkelerde uygulanan hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Meclis hükümeti sistemi

Cumhuriyet sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Başkanlık sistemi

Parlamenter Hükûmet Sistem

Açıklama:

Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İngiltere ve diğer birçok ülkede uygulanan sistem parlamenter hükûmet sistemidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıda verilenlerden hangisi yarı-başkanlık hükümet sisteminin özellikleri arasında yer almaz?

Yarı-başkanlık sisteminin varlığı için cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi gerekir.

Başkanlık sistemiyle parlamenter sistemin bazı unsurlarını birleştiren bir “ara” ya da “melez” rejim olarak kabul edilmektedir.

Cumhurbaşkanı önemli anayasal yetkilere sahiptir.

Yarı-başkanlık sisteminin başlıca örneği olarak bilinen İsviçre hükûmet sistemidir.

Cumhurbaşkanı ile aynı politikaları benimseyen bir parlamento çoğunluğunun güvenine dayanan bir başbakan ve kabinenin bulunması gerekir.

Açıklama:

Yarı-başkanlık sisteminin başlıca örneği olarak bilinen Fransa hükûmet sistemidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Türkiye’de 1961 ve ilk düzenlemesinde 1982 Anayasası hangi hükûmet sistemini benimsemiştir?

Parlamenter hükûmet sistemi

Başkanlık sistemi

Yarı-başkanlık hükümet sistemi

Meclis hükümeti sistemi

Aklileştirilmiş parlamenter sistem

Açıklama:

Türkiye’de 1961 ve ilk düzenlemesinde 1982 Anayasası parlamenter hükûmet sistemini benimsemiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

2007 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi usulünün kabul edilmesi hükümet sisteminde nasıl bir değişikliğe yol açmıştır?

Hükümet sistemi başkanlığa benzer şekilde işlemiştir.

Hükümet sistemi meclis hükümeti sistemine benzer şekilde işlemiştir.

Hükümet sistemi yarı-başkanlığa benzer şekilde işlemiştir.

Bu durum parlamenter sistemi aklileştirmiştir.

Hükümet sisteminde herhangi bir değişikliğe sebep olmamıştır.

Açıklama:

Güçlü yetkilere sahip Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmeye başlanmasıyla birlikte, 2017 Anayasa değişikliği ile kabul edilen başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) sisteminin uygulamaya başladığı döneme kadar hükümet sistemi yarı-başkanlığa benzer şekilde işlemiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

2017 yılında Anayasa değişikliği ile kabul edilen Türk hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Parlamenter sistem

Yarı-başkanlık hükümeti sistemi

Meclis hükümeti sistemi

Başbakanlık sistemi

Başkanlık sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 89

Türk hukuk sistemi bakımından Anayasaya göre yasama yetkisi aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?

TBMM

Başbakan

Başkan

Milletvekillerin 2/3 çoğunluğuna

Adalet Bakanlığına

Açıklama:

Anayasa’ya göre, “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez” (m.7). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Amerikan başkanlık sisteminin temel özellikleri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır.

Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir.

Başkanlık sisteminde başkan, yürütme yetkisinin tek sahibidir.

Parlamento veya başkan, her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilmektedir.

Yasama ve yürütme arasındaki ilişkilerde kopukluğu gidermek üzere bir “kontrol ve denge” sistemi geliştirilmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter hükûmet sisteminin temel özelliklerinden değildir?

Parlamenter hükûmet, yürütme iktidarının, yasama iktidarından kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükûmet sistemidir.

Parlamenter sistemde yürütme organı ikibaşlı (düalist: devlet başkanı ve başbakan)dır.

Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur.

Parlamenter hükûmet sisteminde, başbakan yasama organı içinden seçilir.

Parlamenter sistem, kuvvetler birliği ve meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır.

Açıklama:

Parlamenter hükûmet sistemi değil, Meclis hükûmeti sistemi, kuvvetler birliği ve meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Fransa'da hangi hükümet sistemi uygulanmaktadır?

Başkanlık sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Parlamenter sistem

Yarı-parlamenter sistem

Meclis hükümeti sistemi

Açıklama:

Fransa yarı-başkanlık sistemine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi yöntemi hangi yıl kabul edilmiştir?

1982

2002

2003

2005

2007

Açıklama:

Anayasa’da 2007 yılında yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi yöntemi kabul edilmiş ve ilk uygulaması Ağustos 2014’te gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerinden biri değildir?

Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak

Bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek

Para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak

Cumhurbaşkanı yardımcıları ile üst kademe yöneticilerini atamak

Açıklama:

Cumhurbaşkanı yardımcıları ile üst kademe yöneticilerini atama Cumhurbaşkanının yetkileri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi kural-işlemdir?

Yasama organının bir içtüzük değişikliği yapması

Bir binaya ruhsat verilmesi

Bir vergi yükümlüsüne vergi tarh edilmesi

Bir öğrenciye diploma verilmesi

Bir memurun atanması

Açıklama:

Devletin hangi organı tarafından yapılırsa yapılsın, kural-işlem mahiyetine sahip olan bütün işlemlerin yapılmasında yasama fonksiyonu icra edilmektedir. Örneğin, yasama organınca yapılan kanunlar ve içtüzükler ile yürütme organınca yapılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler maddi kriter bakımından yasama fonksiyonuna dahildirler.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri uygulanır.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, 8. madde ile düzenlenen idarenin kanuniliği ilkesine, yine Anayasadan kaynaklanan bir istisna oluşturmaktadır.

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

İsviçre'de hangi hükümet sistemi uygulanmaktadır?

Parlamenter hükûmet sistemi

Yarı-parlamenter sistem

Meclis Hükûmeti Sistemi

Başkanlık sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Açıklama:

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde İsviçre’de uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 104

1961 Anayasası döneminde ülkemizde hangi hükümet sistemi uygulanmıştır?

Başkanlık sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Meclis hükümeti sistemi

Parlamenter sistem

Yarı-parlamenter sistem

Açıklama:

Türkiye’de 1961 ve ilk düzenlemesinde 1982 Anayasası parlamenter hükûmet sistemini benimsemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 105

2017 Anayasa değişikliğine göre aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın yetkilerinden biri değildir?

Yürütme organı olarak görev yapmak

Bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcıları ile üst kademe yöneticilerini atamak

Bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini kabul etmek

Olağanüstü hâl ilan etmek

Belli sınırlar çerçevesinde kararname çıkarmak

Açıklama:

Cumhurbaşkanı bütçe kanunu teklifini Meclise sunar; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 106

2007 Anayasa değişikliği sonrasında ve 2017 Anayasa değişikliği öncesinde Türkiye'nin hükümet sisteminin parlamenter hükümet sistemine benzeyen özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hükümetin yasama organına karşı siyasal sorumluluğunun bulunması.

Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi.

Cumhurbaşkanının oldukça önemli yetkilere sahip olması.

Anayasa'daki belli şartların gerçekleşmesi durumunda, parlamento seçimlerinin Cumhurbaşkanınca yenilenmesi yetkisinin kabulü.

Cumhurbaşkanının Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak yetkisine sahip olması.

Açıklama:

Hükümetin yasama organına karşı siyasal sorumluluğunun bulunması 2007 Anayasa değişikliği sonrası Türkiye'nin hükümet sisteminin parlamenter sisteme benzeyen özellikleri arasındadır. Diğer seçenekler ise yarı başkanlık sistemine benzeyen özellikleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

2017 yılında gerçekleştirilen Anayasa değişikliği sonrasında Türkiye'nin hükümet sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yürütme yetkisi ve görevi doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir.

Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların milletvekilleri arasında seçilmeleri gerekir.

Cumhurbaşkanı belli sınırlar çerçevesinde kararname çıkarabilmek, olağanüstü
hâl ilan etmek yetkisine sahiptir.

Bütçe kanunu teklifi Cumhurbaşkanı tarafından Meclise sunulur.

Açıklama:

Cumhurbaşkanı ve yardımcıların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yeterlidir. Milletvekilleri arasından seçilme zorunluluğu bulunmamaktadır. Diğer seçenekler ise doğrudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Bir öğrenciye diploma verilmesi işleminin devletin hukuki fonksiyonlarına göre sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Maddi kritere göre yasama işlemidir.

Maddi kritere göre yürüütme işlemidir.

Maddi kritere göre yargı işlemidir.

Şekli kritere göre yasama işlemidir.

Şekli kritere göre yargı işlemidir.

Açıklama:

Bir öğrenciye diploma verilmesi işlemi maddi kritere göre yürütme işlemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Devletin hukuki fonksiyonlarıyla ilgili oalrak şağıdaki önermelerden hangileri doğrudur?
I-Devletin hukuki fonksiyonları yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
II- Devletin hukuki fonksiyonlarının tanımlanmasında iki kriter kullanılmaktadır.
III-Maddi kriter, devletin hukuki fonksiyonlarının
tasnifini, bu fonksiyonların yerine getirilmesinde başvurulan işlemlerin hukuki mahiyetine göre
yapmaktadır.
IV- Şeklî ve organik kriter, devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve
yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir.

I ve II

II ve III

I ve IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Devlertin hukuki fonsksiyonlarıyla ilgili soruda verilen önermelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

2017 değişikliğinden sonra 1982 Anayasası'na göre devletin hukuki fonksiyonlarıyla ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi ya da hangileri doğurdur?
I- Anayasa ile devletin üç ana organından biri olan yasama TBMM'ye aittir.
II- Anayasa ile devletin üç ana organından biri olan yürütme Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'na aittir.
III- Anayasa ile devletin üç ana organından biri olan yargı yetkisi ise bağımsız ve tarafsız mahkemelere aittir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Anayasa ile devletin üç ana organından biri olan yürütme Cumhurbaşkanına aittir. Bu nedenle Bakanlar Kurulu'nu da içeren ikinci önerme doğru değildir. Doğru cevap I ve III'ten oluşan E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdaki ülkelerden hangisi tipik olarak başkanlık sistemini uygulayan ülkelerdendir?

Amerika

Belçika

İsrail

Japonya

İngiltere

Açıklama:

Başkanlık sisteminin dünyadaki tipik örneği Amerikan başkanlık sistemidir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi başkanlık sisteminin özellikleri arasında yer alır?

Yürütme, gücünü yasamadan alır ve ona karşı sorumludur

Yürütme yetkisini halk verir, yasama yetkisini ise parlamento verir

Yasama, güvensizlik oyuyla yürütmeyi görevinden uzaklaştırabilir

Yürütmede asıl yetki bakanlar kuruluna aittir

Yürütme organı iki başlıdır

Açıklama:

Başkanlık sisteminde yürütme yetkisini halk verir, yasama yetkisini ise parlamento verir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdaki hangisi 1921 Anayasası döneminde Türkiye'de, günümüzde ise İsviçre'te uygulanan yönetim sistemidir?

Başkanlık sistemi

Parlamenter hükümet sistemi

Meclis hükümet sistemi

Yarı-başkanlık sistemi

Kraliyet sistemi

Açıklama:

Aşağıdaki hangisi 1921 Anayasası döneminde Türkiye'de, günümüzde ise İsviçre'te uygulanan yönetim sistemi, Meclis Hükümet Sistemi'dir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi Meclis Hükümet Sistemi'nin özelliklerinden değildir?

Yürütme görevini üstlenen federal konsey, Meclis'in emirleri doğrultusunda Meclis adına bu görevi yürütür

Yürütme organının Meclis üzerinde fesih dahil hiç bir yetkisi bulunmaz

Kuvvetler birliği ve meclisin üstünlüğü ilkesine dayanır

Yürütme organı iki tane olup başbakan ve devlet başkanıdır

Yasama ve yürütme yetkileri mecliste toplanır

Açıklama:

Meclis Hükümet Sistemi'nde yürütme organı iki tane değildir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Türkiye'de parlamenter hükümet sistemine ilk kez hangi anayasa ile geçilmiştir?

1921

1924

1928

1961

1982

Açıklama:

Türkiye'de parlamenter hükümet sistemine ilk kez 1961 anayasası ile geçilmiştir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Aşağıdaki yönetim sistemlerinden hangisinde, seçimler sırasında ülkeyi yönetmeye aday olanların, seçimleri 'ya hep ya hiç' mantığıyla marjinal oyları elde edebilmek adına aşırı gruplara ödün verme potansiyeli vardır?

Meclis Hükümet Sistemi

Parlamenter Hükümet Sistemi

Yarı-Başkanlık Sistemi

Kraliyet Sistemi

Başkanlık Sistemi

Açıklama:

Başkanlık sisteminde seçimler sırasında ülkeyi yönetmeye aday olanların, seçimleri 'ya hep ya hiç' mantığıyla marjinal oyları elde edebilmek adına aşırı gruplara ödün verme ihtimali vardır. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Türkiye'de cumhurbaşkanı ilk kez hangi yılda halk tarafından seçilmiştir?

1924

1962

1982

2007

2014

Açıklama:

Türkiye'de cumhurbaşkanı ilk kez 2014 yılında halk tarafından seçilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

1982 Anayasası'na göre yasama görevi hangi organa verilmiştir?

TBMM

Cumhurbaşkanı

Bakanlar Kurulu

Yargı

Başbakan

Açıklama:

1982 Anayasası'na göre yasama görevi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne verilmiştir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanının atadığı kişilerden değildir?

YÖK üyeleri

Rektörler

HSYK üyeleri

Anayasa Mahkemesi üyeleri

Belediye başkanları

Açıklama:

Belediye başkanları cumhurbaşkanı tarafından atanmayıp halk oylaması sonucu seçimle işbaşına gelirler. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi bakanlar kurulunun kararıyla olağanüstü hal ilan etme yetkisine sahiptir?

Meclis Başkanı

Cumhurbaşkanı

Genel Kurmay Başkanı

Başbakan

TBMM

Açıklama:

Bakanlar kurulunun kararıyla olağanüstü hal ilan etme yetkisi cumhurbaşkanına aittir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi başkanlık sistemi özellikleri arasında yer alır?

Başkanlık sistemi, yumuşak kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır.

Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir.

Yasama ve yürütme kuvvetleri birbirine bağlıdır.

Başkanlık sisteminde başkan, yürütme yetkisine sahip değildir.

Yasama organı güvensizlik oyuyla başkanının görevine son verebilir.

Açıklama:

Başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Yasama ve yürütme kuvvetleri birbirinden kesin olarak ayrılmıştır. Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir. Başkanlık sisteminde başkan, yürütme yetkisinin tek sahibidir. ABD ve diğer bazı ülkelerin başkanlık sistemlerinde başkan yasama organını feshedemez, yasama organı da güvensizlik oyuyla başkanının görevine son veremez. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi parlementer hükumet sisteminin özellikleri arasında yer alır?

Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir.

Devlet başkanının meclisi feshetme yetkisi yoktur.

Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu vardır.

Yürütme organının Meclis üzerinde, yetkileri vardır.

Meclis yürütme organının görevine son veremez.

Açıklama:

Parlamenter hükûmet sisteminde devlet başkanının siyasal sorumluluğu yoktur. Parlamenter sistemde başbakan ve kabine kolektif bir yürütme organıdır. Yürütme organının Meclis üzerinde, fesih dahil hiçbir yetkisi bulunmamaktadır. Buna karşılık Meclis yürütme organının görevine her an son verebilir. Hükûmet, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Buna karşılık, devlet başkanının da meclisi feshetme yetkisi vardır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ülkelerden hangisi başkanlık sistemi ile yönetilmemektedir?

Amerika

Kosta Rika

Uruguay

Yeni Zelanda

Peru

Açıklama:

Başkanlık sisteminin tipik modeli Amerikan başkanlık sistemidir. Ayrıca Kosta Rika, Venezuela, Kolombiya, Peru, Filipinler, Arjantin, Uruguay, Brezilya, Şili ve diğer bazı ülkelerde de başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya ,Japonya, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İngiltere ve diğer birçok ülkede ise parlamenter sistem uygulanmaktadır. Bu kapsamda sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

2017 Anayasa Değişikliğine Göre Türk Hükûmet Sistemine göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Anayasaya göre, yürütme yetkisi ve görevi (m.8) doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir.

Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eder.

Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir.

Anayasaya göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.

Bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona ermez.

Açıklama:

Anayasaya göre, yürütme yetkisi ve görevi doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Anayasaya göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer. Bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi yürütme fonksiyonunun tanımıdır?

Maddi kritere göre genel, sürekli ve objektif işlemler yapmaktır.

Maddi kritere göre hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir.

Devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir.

Maddi kritere göre kişisel, somut ve sübjektif işlemler yapılmasını ifade eder.

İktidarın çeşitli fonksiyonlarının, aralarında bir iş birliği bulunan değişik organlar tarafından yerine getirilmesidir.

Açıklama:

Yürütme (idare) fonksiyonu: Maddi kritere göre yürütme fonksiyonu, kişisel, somut ve sübjektif işlemler yapılmasını ifade eder. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 126

Maddi mahiyetlerine göre hukuki işlemler, üçe ayrılır. Aşağıdakilerden hangi üçü doğru verilmiştir?

Kural-işlem, subjektif işlem ve yargı işlem

Kural-işlem, objektif işlem ve sosyal işlem

Objektif işlem, subjektif işlem ve naturel işlem

Doğru işlem, yanlış işlem ve yargı işlem

Sosyal işlem, objektif işlem ve belge işlem

Açıklama:

Maddi mahiyetlerine göre hukuki işlemler, kural-işlem, subjektif işlem ve yargı işlemi olmak üzere üçe ayrılır. Doğru cevap A’Dır.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Maddi kriterin en önemli savunucusu Fransız anayasa hukukçusu kimdir?

André Gorz

Samuel Bowles

Herbert Gintis

Léon Duguit

Karl Marx

Açıklama:

Maddi kriterin en önemli savunucusu Fransız anayasa hukukçusu Léon Duguit’ye göre, “devlet, yasama fonksiyonuyla objektif hukuku formüle eder veya ona yürürlük sağlar. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Şeklî ve organik kritere göre yasama fonksiyonu hangi işlemleri ifade eder?

Yürütme organı tarafından yapılan işlemleri,

Yargı organı tarafından yapılan işlemleri,

Yasama organı tarafından yapılan işlemleri,

Yargı ve yürütme organı tarafından yapılan işlemleri,

Subjektif işlem organı tarafından yapılan işlemleri,

Açıklama:

Şeklî ve Organik Bakımdan Şeklî ve organik kriter, devletin hukuki fonksiyonlarını bu fonksiyonları yerine getiren organa ve yapılış şekillerine göre tasnif etmektedir. Bu kritere göre, yasama fonksiyonu, yasama organı tarafından yapılan işlemleri; yürütme fonksiyonu, yürütme organı tarafından yapılan işlemleri; yargı fonksiyonu ise, yargı organı tarafından yapılan işlemleri ifade eder. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde parlamenter hükümet sistemi uygulanmaktadır?

Arjantin

Filipinler

Lüksemburg

Brezilya

Kolombiya

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan başkanlık sisteminin özelliklerinden birisi değildir?

Başkanlık sisteminde, yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkana, yasama yetkisi ise parlamentoya aittir

Başkanlık sisteminde başbakan yoktur

Başkanlık sisteminde hükümet, yasama organına karşı sorumludur

Başkanlık sisteminde başkan, yürütme yetkisinin tek sahibidir

Başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır

Açıklama:

Parlamenter hükümet sisteminde, yasama organına karşı sorumludur, yani yasama organının güvenine dayanır ve güvensizlik oyuyla görevinden uzaklaştırılabilir. Bu özellik Amerikan başkanlık sistemine ait bir özellik değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisinde başkanlık sistemi uygulanmaktadır?

Hollanda

Yeni Zelanda

Uruguay

Norveç

İngiltere

Açıklama:

Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İngiltere’de parlamenter hükümet sistemi uygulanmaktadır. Uruguay ise başkanlık sisteminin uygulandığı ülkelerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 136

Japonya
Fransa
Finlandiya
ABD Yukarıdakilerden hangisinde veya hangilerinde yarı başkanlık sistemi uygulanmaktadır?

Yalnız IV

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

ABD başkanlık, Fransa ve Finlandiya ise yarıbaşkanlık sistemine sahiptir. Japonya’da ise parlementer hükümet sistemi uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Günümüzde aşağıdaki ülkelerden hangisinde meclis hükümeti sistemi uygulanmaktadır?

ABD

Japonya

Şili

İsviçre

İzlanda

Açıklama:

1921 Anayasası döneminde Türkiye’de de uygulanan meclis hükûmeti sistemi günümüzde İsviçre’de uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Parlamenter sistemi kabul etmiş monarşilerde devlet başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanı

Başkan

Başbakan

Hükümdar

Bakan

Açıklama:

Parlamenter sistemde yürütme organı ikibaşlı (düalist: devlet başkanı ve başbakan) dır. Cumhuriyetlerde devlet başkanı cumhurbaşkanı, monarşilerde ise hükümdardır.

Doğru Cevap: D

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Fransa modelini Amerika modelinden ayıran unsurlardan birisi değildir?

Kuvvetler ayrılığı yerine iş birliğinin bulunması

Cumhurbaşkanının görev süresinin uzunluğu

Yürütmenin cumhurbaşkanının güçlü olduğu iki-başlı bir yapıya sahip olması

Yürütmenin yasama organını feshedebilmesi

Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirinden kesin olarak ayrılması

Açıklama:

Yarı-başkanlık olarak adlandırılan Fransa modeli ise, unsurları ve işleyişi bakımından farklı özellikler göstermektedir. Fransız modelini, Amerikan modelinden ayıran başlıca özellikler, kuvvetler ayrılığı yerine iş birliğinin bulunması, cumhurbaşkanının görev süresinin uzunluğu, yürütmenin cumhurbaşkanının güçlü olduğu iki-başlı bir yapıya sahip olması, yürütmenin yasama organını feshedebilmesi gibi unsurlardır. Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirinden kesin olarak ayrılması bu unsurlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 140

Maddi kritere göre yapılan ayrımda kişisel olmayan (gayrişahsî), genel, sürekli ve objektif işlemleri esas alan, devletin hangi organı tarafından yapılırsa yapılsın, kural-işlem mahiyetine sahip olan bütün işlemlerin yapılmasında icra edilen fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Mecliste siyasi partilerin grup oluşturması için gerekli olan üye sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Açıklama:

Anayasa’ya göre, siyasi parti grupları, en az yirmi üyeden meydana gelir.
20

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdaki işlemlerden hangisi, yasama organının yetki alanındadır?

Anayasaya aykırı olmamak kaydıyla kanun yapmak

Ceza yargılaması yapmak

Mahkeme kararlarının temyiz incelemesini yapmak

Kanunların uygulanmasını gerçekleştirecek bireysel işlemler yapmak

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini uygulamak

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkıdır.
Yasama yetkisinin genelliğine rağmen, yasama organı Anayasa tarafından yetkisiz kılındığı veya yetkisi sınırlandırıldığı için (Gözler, 2000:277-279) bazı işlemleri yapamaz. Şöyle ki:
(1) Türkiye Büyük Millet Meclisi, mahkemelerin yerine geçerek yargı işlemi yapamaz (Özbudun, 1998: 175). Örneğin, Meclis suç işleyen bir kişiyi yargılayarak ceza veremez. Zira, Anayasa bu yetkiyi yasama organına değil, “bağımsız ve tarafsız mahkemelere” vermiştir (m.9). Yine Anayasaya göre Meclis, “mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez” (m.138/son).
(2) Yasama organı, yürürlükte olan kanunların uygulanmasından ibaret olan işlemleri kanun yoluyla yapamaz (Özbudun, 1998: 176). Örneğin, Meclis yürütme organınca yapılması gereken memur atama, ruhsat verme, vergi tarhetme gibi kanunların uygulanmasından ibaret olan bireysel işlemleri Mazama. Çünkü, Anayasaya göre, yürüt- me yetkisi ve görevi yürütme organına aittir (m.8).
(3) Yasama organı, Anayasaya aykırı şekilde kanun yapamaz. Örneğin, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, belli bir kişiye yükümlülük getiren veya belli bir kişiyi yürürlükteki kanunlarla önceden getirilmiş bulunan yükümlülüklerden kurtaran kanunlar çıkarması Anayasanın “hukuk devleti” ve “eşitlik” ilkelerine aykırı olacaktır. Anayasanın bu tür kanunların yapılmasını yasakladığında kuşku yoktur. Yasama organı, Anayasa ile açıkça yasaklanan ya da maddi içerik bakımından sınırlanan konularda da kanun yapamaz (Gözler, 2000: 278-279). Örneğin, basına sansür getiren bir kanun Anayasanın “basın hürdür, sansür edilemez” hükmüne (m.28); vatan- daşlara karşılıksız çalışma yükümlülüğü getiren bir kanun ise Anayasanın “angarya yasaktır” (m.18) hükmüne açıkça aykırı düşer.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle devredilmesi yasaklanan yasama yetkisi sadece kanun yapma yetkisi değil, Anayasa’nın 87’nci maddesi ve diğer hükümleriyle Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği görev ve yetkilerin tamamıdır. Ancak yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesinin 2017 değişikliklerinden önce Anayasa ile öngörülmüş olan bir istisnası vardı, bu istisna aşşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi savaş ilanına karar verme yetkisini yürütme organına veya yargı organına devredebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi genel ve özel af ilan etme yetkisini hiçbirisini yürütme organına veya yargı organına devredebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulma yetkisini yürütme organına veya yargı organına devredebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi kanun yapma yetkisini yürütme organına veya yargı organına devredebilir.

Açıklama:

Doğru yanıt "A" şıkkıdır.
Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle devredilmesi yasaklanan yasama yetkisi sadece kanun yapma yetkisi değil, Anayasa’nın 87’nci maddesi ve diğer hükümleriyle Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği görev ve yetkilerin tamamıdır (Gözler, 2000: 280-281). Örneğin, Türkiye Büyük Millet Meclisi kanun yapma yetkisinin yanı sıra, savaş ilanına karar vermek, genel ve özel af ilan etmek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak gibi yetkilerinin hiçbirisini yürütme organına veya yargı organına devredemez.
Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesinin 2017 değişikliklerinden önce Anayasa ile öngö- rülmüş olan bir istisnası vardı. Anayasa’nın yürürlükten kaldırılan 91’inci maddesine göre, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir.”

Doğru Cevap: A

Soru 10

Hangisi Maddi anlamda kanunlardan biri değildir?

Medeni Kanun

Türk Ceza Kanunu

Türk Ticaret Kanunu

Siyasi Partiler Kanunu

Vatandaşlık ve kadro kanunları

Açıklama:

Doğru yanıt "E" seçeneği
Kanun onu yapan organa göre nitelendirilir. Bu anlamda belli bir kişiye maaş bağlanmasına ilişkin kanun, bireyleri belli bir duruma sokan vatandaşlık ve kadro kanunları, Maliye Bakanlığının vergi toplama ve harcama yapmasına izin ve yetki veren bütçe kanunu gibi hukuk normu koymayan kanunlar da, yasama organınca yapıldıkları için şeklî anlamda kanun sayılırlar.
Doğru yanıt "E" seçeneği
Maddi anlamda kanun yasama organı tarafından, belli usullere uyularak çıkarılan ve yürürlüğe girmesinden itibaren toplum için uyulması zorunlu olan genel, soyut ve sürekli kuralları ihtiva eden bir işlemdir. Örneğin, Medeni Kanun, Türk Ceza Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu birer dar anlamda maddi kanundur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Hangisi/ hangileri Maddi Kanunun Özelliklerindendir? I. Kanunların yazılı olması, II. Kanunun genel ve soyut olması, III. Kanunların sürekli olması IV. Kanunun muhtevası ve kapsamının önemli olmaması.

Sadece I. II

Sadece II. III.

Sadece III. IV.

Sadece I. II. III.

I. II. III. IV.

Açıklama:

Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Maddi Kanunun Özellikleri: Maddi kanunlar yazılı, genel, soyut ve sürekli olma özelliğine sahiptir.
1. Kanunların yazılı olması, kanunun düzenlemesi içinde yer alan hukuk kurallarının Anayasa ile belirlenmiş yetkili organ tarafından yazılı ve kodifiye edilmiş bir şekilde kabul edilmesi ve kamuoyuna açıklanmasını ifade eder.
2. Kanunun genel ve soyut olması, kanunun muayyen bir kişi ya da olayı değil, aynı durumda bu- lunan bütün kişileri ve aynı nitelikteki bütün olayları kapsamına alması anlamına gelir. Bazı istisnaları olmakla birlikte, kural olarak belli bir kişi ya da olaya uygulanmak üzere kanun çıkartılmaz. Örneğin, üniversite öğretimini düzenleyen bir kanun bütün üniversite öğrencilerini kapsarken, tabiî afetten zarar gören bir şehre yardım yapılmasına ilişkin kanun sadece bu şehir bakımından uygulama alanı bulur.
3.Kanunların sürekli olması ise kanunların yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren düzenleme alanındaki bütün kişi ve olaylara her zaman uygulanması demektir. Kural olarak kanunlar sürekli uygulanmak üzere çıkarılır ve yürürlükte kaldıkları müddetçe uygulanırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 12

"Kadük olma” Ne anlama gelmektedir?

Bir yasama döneminde, yani iki seçim arasındaki dönemde sonuçlandırılamayan kanun tekliflerinin hükümsüz kalmasıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin hükümsüz sayılan teklifleri (izleyen yasama döneminde) yenilemesidir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kanun tekliflerinin reddedilmesidir.

Belli bir kişi ya da olaya uygulanmak üzere kanun çıkartılmasıdır..

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gecici kanun çıkarılmasıdır.

Açıklama:

Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Bir yasama döneminde, yani iki seçim arasındaki dönemde sonuçlandırılamayan kanun tekliflerinin hükümsüz kalmasına “kadük olma” denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Hangisi TBMM İçtüzüğüne göre Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarından biri değildir?

Adalet Komisyonu

Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu

Turizm Komisyonu

Çevre Komisyonu

Dilekçe Komisyonu

Açıklama:

Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
TBMM İçtüzüğüne göre (m.20), Türkiye Bü- yük Millet Meclisi komisyonları şunlardır:

Anayasa Komisyonu;

Adalet Komisyonu;

Millî Savunma Komisyonu;

İçişleri Komisyonu;

Dışişleri Komisyonu;

Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu;

Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Ko- misyonu;

8. Çevre Komisyonu;
9. Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu;
10. Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu;
11. Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu;
12. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hesaplarını İnceleme Komisyonu;
13. Dilekçe Komisyonu;
14. Plan ve Bütçe Komisyonu;
15. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu; 16. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu.
16. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Türkiye Büyük Millet Meclisinin kanun yapabilmek için dayanmak zorunda olduğu metin aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Milletvekili Seçim Kanunu

Anayasa Mahkemesi Kararları

Yargıtay Yargı İçtihatları

Danıştay İdare İçtihatları

Açıklama:

Yasama işlemlerinin ise anayasadan kaynaklanma zorunluluğu yoktur. Kanunlar, anayasa karşısında sadece kural-içi (intra legem) olmak durumundadır. Başka bir ifadeyle, kanunların yapılabilmesi için anayasanın herhangi bir hükmüne dayanılması zorunlu olmayıp, yapılan kanunun anayasaya uygun olması yeterlidir. Dolayısıyla anayasa-kanun ilişkisi ile, kanun-idari işlem ilişkisi birbirinden farklıdır. Bir ülkenin anayasası olmasa veya anayasada belli bir konuda kanun çıkarılabileceğine dair hüküm bulunmasa dahi, yasama organı kanun yapabilir. Ancak yürütme organı, belli bir alanda kendisini yetkilendiren bir kanun olmadıkça işlem yapamaz. Ancak daha önce belirtildiği gibi, yürütme yetkisine ilişkin konularda doğrudan Anayasanın verdiği yetkiyle çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri istisnadır. Bunların önceden var olan bir kanuna dayanma zorunluluğu yoktur. Kanunlar, yasama organının “teşebbüs kudreti”ne dayanır. Yani, yasama organı, belli bir kanunu çıkarabilmek için hiçbir metnin ön iznine tâbi değildir. Anayasadan aldığı “genel yetki” ile her konuyu doğrudan doğruya düzenleyebilir.
Doğru cevap a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin devredilemeyecek yasama yetkileri arasında sayılan düzenleme alanı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

İlçe sınırlarının belirlenmesi

Devlet Denetleme Kurulunun görevlendirilmesi

Genel veya özel af ilanı

Milli Güvenlik Teşkilatının oluşturulması

Bakanlıkların kurulması ve teşkilatlanması

Açıklama:

Türkiye Büyük Millet Meclisi kanun yapma yetkisinin yanı sıra, savaş ilanına karar vermek, genel ve özel af ilan etmek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak gibi yetkilerinin hiçbirisini yürütme organına veya yargı organına devredemez.
Doğru cevap c) şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 16

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından reddedilmiş olan ve aynı yasama dönemi içinde tekrar verilmesi düşünülen bir kanun teklifi ile ilgili olan uygulama aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Aynı yasama dönemi içinde tekrar verilemez.

Cumhurbaşkanı tarafından tekrar verilebilir.

Diğer bir siyasi parti gurubu tarafından verilebilir.

Ret tarihinden bir tam yıl geçtikten sonra tekrar verilebilir.

Aynı yasama döneminin bir sonraki tasama yılında verilebilir.

Açıklama:

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından reddedilmiş olan kanun teklifleri, ret tarihinden itibaren bir tam yıl geçmedikçe Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı yasama dönemi içinde yeniden verilemez
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 17

Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderme yetkisinin olmadığı kanun aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

TSK Yurt dışı görevlendirme kanunu

Doğal afetler kanunu

Eğitim kanunu

Teşkilat kanunu

Bütçe kanunu

Açıklama:

Meclis geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar geri gönderebilir. Anayasa değişikliklerine ilişkin hükümler saklıdır. Cumhurbaşkanının bütçe kanunlarını geri gönderme yetkisi yoktur
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 18

Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasama faaliyeti dışında gerçekleştirdiği bütün işlemlere uygun tanımlama aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tutanaklar

Kararnameler

Yönetmelikler

Kararlar

Tüzükler

Açıklama:

Parlamento kararları, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kanun dışındaki bütün işlemleridir. Parlamento kararlarının konu ve nitelik bakımından çeşitliliği, yukarıda verilen şeklî tanımı dışında, maddi yönden tanımlanmasına imkân vermemektedir.
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 19

1982 Anayasası’nda milletvekili seçimi ile ilgili olarak yapılan düzenleme ve değişikliklere göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

TBMM altı yüz milletvekilinden oluşur.

Genel seçimler beş yılda bir yapılır.

Milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimi aynı gün yapılır.

Milletvekili ve yerel seçimler aynı gün yapılır.

Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme kararı alabilir.

Açıklama:

Türkiye Büyük Millet Meclisi, “Milletçe genel oyla seçilen altıyüz milletvekilinden kuruludur” (m.75). Seçimler beş yılda bir Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile aynı günde yapılır (m.77). Ancak bu süre dolmadan da Meclisin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360) seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi mümkündür (m.116/1). Cumhurbaşkanı da seçimlerin yenilenmesine karar verebilir (m.116/2). Her iki durumda da Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır (m. 116/1-2). Seçilme yeterliliğine sahip ve onsekiz yaşını doldurmuş olan her Türk milletvekili seçilebilir (m.76). Seçime ilişkin temel ilkeleri belirleyen Anayasa, seçim sisteminin belirlenmesini kanuna bırakmıştır. Milletvekili Seçimi Kanunu ile kabul edilen seçim sistemi ise; d’Hondtlu nisbi temsil, ülke barajı (yüzde 10) ve kural olarak her ilin bir seçim çevresi olmasını öngören bir sistemdir
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 20

Anayasa’nın 76’ncı maddesine göre cezaları affedilince milletvekili olabilecek kişiler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Cinayetten hüküm giymiş olanlar

Dolanlı iflas hükümlüleri

Kamu ihalesine fesat karıştırmış olanlar

Hırsızlıktan hüküm giymiş olanlar

Devlet sırlarını açığa vurmuş olanlar

Açıklama:

Anayasa’nın 76’ncı maddesinde sayılan aşağıdaki suçlardan hüküm giymemiş olmak: Buna göre, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. Anayasa’nın 76’ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan bazı suçları işleyenlerin “affa uğramış olsalar bile” milletvekili seçilemeyeceğine ilişkin hüküm bu maddedeki diğer hapis cezaları için geçerli değildir. Zira Milletvekili Seçimi Kanunu’nun milletvekili seçilme yeterliliğini daha ayrıntılı olarak düzenleyen 11’inci maddesinde “affa uğramış olsa bile” milletvekili seçilmeyi engelleyen suçlar tek tek sayılmıştır. Bu maddede sayılan suçlar dışında kalan suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar affedildikleri takdirde milletvekili seçilebileceklerdir.
Doğru cevap a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel seçimleri bir yıl erteleme şartı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ağır ekonomik kriz

Savaş durumu

Terör saldırıları

Doğal afetler

Salgın hastalıklar

Açıklama:

Seçimlerin ertelenmesi sebebe bağlı bir işlem olup, tek sebep de ülkenin “savaş” hâlinde olmasıdır. Savaş dışındaki bir sebebe dayanarak seçimlerin ertelenmesi mümkün değildir.
Doğru cevap b) şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Milletvekilliği adaylığı için görevlerinden çekilme zorunluluğu olmayanlar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Hakimler ve savcılar

Üniversite öğretim elemanları

Silahlı Kuvvetler mensupları

Kamudaki memurlar

Kamudaki işçiler

Açıklama:

Anayasa’nın 76’ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre, hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.
Doğru cevap e) şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Milletvekili yemini içinde yer almayan ibare aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Devletin varlığını ve bağımsızlığını korumak

Vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü korumak

Milletin değerlerini ve geleneklerini korumak

Demokratik ve laik cumhuriyete bağlılık

Anayasaya sadakattan ayrılmamak

Açıklama:

Anayasa’nın 81’inci maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri göreve başlarken şu şekilde and içerler: “Devletin varlığı ve bağımsızlığını vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik ve laik Cumhuriyete ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı kalacağıma; toplumun huzur ve refahı, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve Anayasaya sadakattan ayrılmayacağıma; büyük Türk milleti önünde namusum ve şerefim üzerine andiçerim.”
Doğru cevap c) şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Anayasa’ya göre bir ay içerisinde özürsüz ve izinsiz olarak Meclis çalışmalarına katılamayan milletvekili hakkında yapılabilecek işlem aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

301 milletvekilinin oyuyla milletvekilliği düşürülebilir.

Kendisine ihtar cezası verilir.

Kendisine TBMM’ye giriş yasağı konulabilir.

İzleyen aydaki beş oturuma katılmama cezası verilir.

Otomatik olarak oturumlara katılmama cezası verilir.

Açıklama:

Devamsızlık: Anayasa’ya göre (m.84/4), “Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine, durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilmesi üzerine, Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla karar verilebilir.” Devamsızlık nedeniyle üyeliğin düşürülebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu, yani en az 301 oy gereklidir.
Doğru cevap a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Kanun hükmünde kararname ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İki işlem için de yetki kanununa ihtiyaç vardır.

İki işlem de TBMM'nin onayına sunulur.

İki işlem de Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tâbidir.

İki işlem de bir kanun hükmünü değiştirebilir ya da yürürlükten kaldırabilir.

İki işlem de normlar hiyerarşisinde tüzüklerin altında yer alır.

Açıklama:

Kanun hükmünde kararnameler için yetki kanununa ihtiyaç varken Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çıkarılması için yürütme organının yetkilendirilmesi gerekmez.
Kanun hükmünde kararnameler, TBMM'nin onayına sunulurken Cumhurbaşkanlığı kararnameleri sunulmaz.
Kanun hükmünde kararnameler, kanun hükümlerini değiştirebilir ya da ilga edebilirken Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile böyle bir şeyin yapılması mümkün değildir.
Kanun hükmünde kararnameler de Cumhurbaşkanlığı kararnameleri de normlar hiyerarşisinde tüzüklerin üzerinde yer alır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenebilecek hak ya da hürriyetlerdendir?

Konut Dokunulmazlığı

Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti

Mülkiyet Hakkı

Bilim ve Sanat Hürriyeti

Konut Hakkı

Açıklama:

Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel hak ve hürriyetlerin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmesi anayasa tarafından yasaklanmıştır. Bununla birlikte, üçüncü bölümde yer alan sosyal ve ekonomik hakların sınırlama içermemek koşuluyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmesi mümkündür. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin denetimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şekil ve esas bakımından denetlenir.

Denetleme yetkisi Danıştay'a aittir.

Anayasaya ve kanunlara uygunluk denetimi yapılır.

İptal edilen kararnameye dayanılarak yapılan tüm işlemler geçersiz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin denetimi adlî yargının görev alanına girer.

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yürütme işlemi olsa da Anayasa bu kararnamelerin denetimini Anayasa Mahkemesi'ne bırakmıştır. Dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin denetimi anayasa yargısının konusudur, idarî yargı denetimi söz konusu değildir.
Anayasa Mahkemesi söz konusu kararnameleri şekilde ve esas açısından denetler. Bu denetim yapılırken anayasaya uygunluk incelenir, kanunlara uygunluk denetimi yapılmaz.
Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararlar geriye yürümediğinden bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün iptali o hükme dayanarak yapılan işlemleri geçersiz kılmaz.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğine sahiptir?

Berlin'de doğan 42 yaşındaki üniversite mezunu Türk vatandaşı A

Batum'da doğan 40 yaşındaki lise mezunu Türk vatandaşı B

Ankara'da doğan 50 yaşındaki üniversite mezunu İngiliz vatandaşı C

Berlin'de doğan 45 yaşındaki üniversite mezunu Alman vatandaşı D

İstanbul'da doğan 35 yaşındaki ilkokul mezunu Türk vatandaşı E

Açıklama:

Anayasa, Cumhurbaşkanı seçilebilme yeterliliği için şu şartları aramaktadır (m.101,f.1):
1. Türk vatandaşı olmak
2. Kırk yaşını doldurmuş olmak
3. Yüksek öğrenim yapmış olmak
4. Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
Bu şartları sağlayan kişi A'dır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden değildir?

TBMM'de açılış konuşması yapmak

Kanunları yayımlamak

Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak

Milletlerarası antlaşmaları onaylamak

Üst kademe kamu yöneticilerini atamak

Açıklama:

Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak TBMM'nin yetkilerindendir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki temel hak ve hürriyetlerden hangisi, sınırlama içermediği takdirde Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmesi mümkündür?

Sözleşme hürriyeti

Seyahat hürriyeti

Basın hürriyeti

Mülkiyet hakkı

Haberleşme hürriyeti

Açıklama:

Anayasa m.104/17, "Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez" hükmünü getirerek sınırlama içermemek kaydıyla sosyal ve ekonomik hakların Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilmesini kısıtlamamıştır. Sözleşme hürriyeti, Anayasa m.48'de sosyal ve ekonomik haklar bölümünde düzenlenen bir hak olduğu için Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmesi mümkündür.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hakkında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Usulüne uygun olarak ilan edilmiş bir olağanüstü hal kararı bulunmalıdır.

Yalnızca olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda düzenleme içerebilir.

TBMM'nin onayına sunulur.

Yargısal denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir.

Resmi Gazete'de yayımlanmak zorundadır.

Açıklama:

Anayasa m. 148 uyarınca "Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımlarından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz".
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin üçte birini seçer.

Anayasa Mahkemesi Başkanını belirler.

Genelkurmay Başkanını atar.

TBMM'ye kanun tasarısı sunar.

Anayasa değişikliğinin esas bakımından denetlenmesi için Anayasa Mahkemesi'ne başvurur.

Açıklama:

Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçer.
Anayasa Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyelerinin yapacağı seçimle belirlenir.
Kanun tasarısı sunma yetkisi bulunmamaktadır.
Kanunların, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açar.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna gidilebilmesi için TBMM'nin en az kaç oyla Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar vermesi gerekir?

301

330

360

367

400

Açıklama:

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna gidilebilmesi için TBMM'nin en az 360 oyla Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar vermesi gerekir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Cumhurbaşkanı yardımcısının göreviyle ilgili işlediği bir suçtan ötürü Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için en az kaç milletvekilinin bu yönde bir karar alması gerekir?

301

330

360

367

400

Açıklama:

Bir Cumhurbaşkanı yardımcısının göreviyle ilgili işlediği bir suçtan ötürü Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için en az 400 (üye tamsayısının üçte ikisi) milletvekilinin bu yönde bir karar alması gerekir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Cumhurbaşkanı en fazla kaç ay süre boyunca olağanüstü hal ilan edebilir?

Üç ay

Altı ay

Sekiz ay

On iki ay

Yirmi dört ay

Açıklama:

Anayasa m.119'a göre, olağanüstü hâl sebeplerinin ortaya çıkması hâlinde, Cumhurbaşkanı yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hâl ilan edebilir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Olağanüstü hal, Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM tarafından en fazla kaç ay uzatılabilir?

Bir ay

İki ay

Üç ay

Dört ay

Altı ay

Açıklama:

Olağanüstü hal, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Cumhurbaşkanının istemi üzerine, her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılabilir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Anayasanın ikinci kısmının birinci bölümünde yer alan temel haklar

Anayasanın ikinci kısmının ikinci bölümünde yer alan kişisel haklar

Anayasanın ikinci kısmının üçüncü bölümünde yer alan ekonomik haklar

Anayasanın ikinci kısmının dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve IV

Açıklama:

Anayasaya göre, “Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez". Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılır?

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

TBMM

Sayıştay

Açıklama:

Anayasaya göre Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa’ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere karşı aşağıdakilerden hangisinde dava açılabilir?

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

Bölge idare mahkemesi

Sayıştay

Açıklama:

Cumhurbaşkanı kararlarına ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere karşı, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’da dava açılabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Doğrudan halk tarafından Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için en az kaç seçmen gerekir?

20.000

50.000

100.000

500.000

1.000.000

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığına, a) siyasi parti grupları, b) en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler c) en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışır.

Yargı organları kurulun görev alanı dışındadır.

Silahlı Kuvvetler kurulun görev alanı dışındadır.

Kurulun başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanınca atanır.

Bir kişi Cumhurbaşkanlığına en az kaç seçmen tarafından aday gösterilebilir?

50 bin

100 bin

200 bin

250 bin

400 bin

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından, seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, bu karar ... içinde Resmî Gazete’de yayımlanarak ilân olunur.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

24 saat

48 saat

7 gün

30 gün

45 gün

Açıklama:

TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından, seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, bu karar kırk sekiz saat içinde Resmî Gazete’de yayımlanarak ilân olunur. Bu kararın verildiği günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü Cumhurbaşkanı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi birlikte yapılır (Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu, m.3/4).

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görevlerinden birisi değildir?

Anayasa Mahkemesine üye seçmek

Hâkimler ve Savcılar Kuruluna üye seçmek

RTÜK üyesi atamak

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı seçmek

Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini atamak

Açıklama:

Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır. Bu yetkilerden bazıları ise şunlardır:

Anayasa Mahkemesine üye seçmek (m.146),

Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek (m.155)

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilini seçmek (m.154)

Hâkimler ve Savcılar Kuruluna üye seçmek (m. 159).

Türkiye Büyük Millet Meclisini gerekti- ğinde toplantıya çağırmak (m. 93/2).

Seçimlerin yenilenmesine karar vermek (m. 116).

Genelkurmay Başkanını atamak (m.117/3).

Millî Güvenlik Kuruluna Başkanlık etmek (m.118).

Olağanüstü hâl ilan etmek (m.119).

Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini ve Başkanını atamak (m.108).

Devlet Denetleme Kuruluna idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denet leme yaptırtmak. (m.108) RTÜK üyeleri ise TBMM tarafından seçilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Anayasa Cumhurbaşkanına vekalet etme görevini kime vermiştir?

TBMM Başkanı

Partisinin Genel Başkanı

Başbakan

Cumhurbaşkanı yardımcısı

Adalet Bakanı

Açıklama:

Anayasa Cumhurbaşkanına vekalet etme görevini, Cumhurbaşkanı yardımcısına vermiştir. Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir (m.106)

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi olağanüstü hâl ilanının hukuki sonuçlarından birisi değildir?

Vatandaşlar için para, mal ve çalışma yükümlülükleri getirilebilir.

Temel hakların kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir.

Olağanüstü hâl rejiminde yöneticilerin yetkileri genişler.

Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir.

Olağanüstü hâl rejiminde bu rejime özel mahkemeler kurulur.

Açıklama:

Yanlış cevap E'dir. Çünkü Olağanüstü hâl kanununa göre, olağanüstü hâl ilan edilen yerlerde, devlet güvenlik mahkemeleri ile askerî mahkemelerin görevlerine giren suçlar dışındaki davalara adli yargıda bakılır (m.24). O hâlde olağanüstü hâllerde kural olarak genel mahkemelerin yargı yetkisi etkilenmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez?

Bakanlıkların merkez ve taşra teşkilatının kurulması

Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel hakların kısıtlanması

Kamu tüzel kişiliğinin kurulması

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar

Yürütme yetkisine ilişkin konular

Açıklama:

Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevlere ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmi Gazetede yayımlanır
II.Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin içinde yürürlük tarihini belirleyen hüküm olabilir
III. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Cumhurbaşkanı tarafından imzalandığı anda yürürlüğe girer
IV.Cumhurbaşkanlığı kararnameleri meclis tarafından yetki kanunu ile kabul edildikleri andan itibaren yürürlüğe girer
Olağan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yürürlüğüne ilişkin yukarıda verilen ifadelerden doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihî olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir (AY.m.104/19). Kararnameler, Meclisin çıkaraca- ğı bir yetki kanununa gerek olmaksızın doğrudan Anayasaya dayanılarak çıkarılır ve TBMM’nin onayına da sunulmazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aşağıdaki mercilerden hangisinin denetimine tabidir?

Danıştay

Yargıtay

Bölge İdare Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi

İdare Mahkemeleri

Açıklama:

Anayasaya göre Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa’ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Bir yürütme işlemi olmakla birlikte, Anayasada açıkça belirtildiği için Cumhurbaşkanlığı kararnameleri anayasa yargısı alanına dahildir ve bunlar hakkında hiçbir şekilde idari yargı denetimi yapılamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile aşağıdakilerden hangisinin uygulamasına son verilmiştir?

Yönetmelik

Meclis iç tüzüğü

Uluslararası andlaşmalar

Cumhurbaşkanı kararları

Kanun hükmünde kararname

Açıklama:

2017 değişikliğiyle parlamenter sistemdeki Bakanlar Kurulunun Meclisin kabul ettiği yetki kanununa dayanarak çıkardığı “kanun hükmünde kararname” uygulaması sonlandırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan doğruya Anayasadan aldığı yetkiye dayanarak çıkarılan düzenleyici işlemlere ne ad verilir?

Kanun

Tüzük

Yönetmelik

Kanun hükmünde kararname

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi

Açıklama:

2017 yılında Anayasada yapılan değişiklikle Türk hukukuna giren Cumhurbaşkanlığı kararna-meleri, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan doğruya Anayasadan aldığı yetkiye dayanarak çıkarılan düzenleyici işlemlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi yürütme organının çıkartabileceği düzenleyici işlemlerden birisi değildir?

Kanun

Tebliğ

Yönetmelik

Cumhurbaşkanı kararları

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri

Açıklama:

Yürütme organının düzenleyici işlemleri Ana- yasada Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler şeklinde düzenlenmiş olmakla birlikte, yürütme organının başka düzenleyici işlemler yapması mümkündür. Örneğin yürütme organı, Cumhurbaşkanı kararı, genelge, tebliğ gibi adlar altında da genel, soyut ve objektif kurallar içeren düzenlemeler yapabilir. Kanun çıkarma yetkisi yasama organına aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi “mahfuz yetki” olarak adlandırılan yetki çerçevesinde yalnızca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilen konulardan birisi değildir?

Bakanlıkların kurulması

Bakanlıkların kaldırılması

Kamu tüzel kişiliğinin kurulması

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar

Açıklama:

Anayasada yer alan bu genel kararname yetkisinin dışında, belli konuların münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceği öngörülmüştür. Bu konular yalnızca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir ve “mahfuz yetki” olarak adlandırılabilecek bu hususlarda Meclis kanun çıkaramaz. Bu konular şunlardır:

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması (m. 106/11).
Devlet Denetleme Kurulu (m.108).
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri (m.118/6),
Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar (m.104/9).

Anayasanın 123’üncü maddesine göre (f.3), “kamu tüzel kişiliği kanunla veya Cumhurbaşkan- lığı kararnamesi ile kurulur.” Bu hükümle, kamu tüzel kişiliği kurma yetkisi hem Meclise hem de Cumhurbaşkanına tanımıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Olağanüstü dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri hangi yönüyle olağan dönemden ayrılır?

Meclis onayına sunulma

Resmi gazetede yayımlanma

Ulusal basın organlarınca ilan

Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılma

Yayımlandıkları gün kural olarak yürürlüğe girme

Açıklama:

Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin çıkarılmasına ilişkin usul ve şekil kuralları, esas itibarıyla olağan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile aynıdır. Ancak olağan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Cumhurbaşkanınca çıkarıldıktan sonra TBMM onayına sunulmazken, olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulmaları zorunludur (m.119/6). Bu kararnameler de Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I. Türk vatandaşı olmak
II.Kırk yaşını doldurmuş olmak
III.Yüksek öğrenim yapmış olmak
IV. Milletvekili olarak seçilmiş olmak
Hangileri cumhurbaşkanı seçilmek için aranan şartlar arasındadır?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Anayasa, Cumhurbaşkanı seçilebilme yeterliliği için şu şartları aramaktadır (m.101,f.1):

Türk vatandaşı olmak
Kırk yaşını doldurmuş olmak
Yüksek öğrenim yapmış olmak
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak

Doğru Cevap: D

Soru 56

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda değişiklik yapılabilir

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen bir konuda kanun çıkartılması halinde kararname hükümsüz hale gelir

Aynı konuda çıkan yeni tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi eski tarihli kanun hükmünü ilga eder

Anayasada kanunla düzenleneceği belirtilen bir konu Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile de düzenlenebilir

Hem kanunda, hem de Cumhurbaşkanı kararnamesinde aynı konuyu düzenleyen hükümler bulunuyorsa Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri uygulanır

Açıklama:

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kanunda açıkça düzenlenen konularda çıkarılamaz, başka bir ifade ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kanunlarda değişiklik yapılamaz. Anayasa’ya göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunların çatışması yani aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda kanun hükümleri uygulanacak- tır. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen bir konuda, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bir kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Olağan cumhurbaşkanı kararnamelerine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Olağan cumhurbaşkanı kararnameleri kanuna dayanmak zorunda değildir.

Olağan cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kanunlarda değişiklik yapılamaz.

Yürütme yetkisi ile ilgili olmayan konularda olağan cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri olağan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.

Olağan cumhurbaşkanlığı kararnameleri TBMM’nin onayına sunulmazlar.

Açıklama:

Anayasada yer alan belli konuların münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceği öngörülmüştür. Bu konular şunlardır:
1. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması (m. 106/11).
2. Devlet Denetleme Kurulu (m.108).
3. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri (m.118/6),
4. Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar (m.104/9).
Buna göre D seçeneği yanlıştır. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri yalnızca olağan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Olağanüstü hâl sırasında çıkarılan cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kendiliğinden yürürlükten kalkmaması için hangi süre içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanması gerekir?

15 gün

1 ay

45 gün

2 ay

3 ay

Açıklama:

Savaş ve mücbir sebeplerle Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanamaması hâli hariç olmak üzere; olağanüstü hâl sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar (m.119/7). Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Cumhurbaşkanı kararlarına karşı ilk derece mahkemesi olarak nerede dava açılabilir?

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

Soru 1

Anayasamıza göre bağımsız ve tarafsız mahkemeler yargı yetkisini kimin adına kullanır?

Hakim

Anayasa Mahkemesi

Türk Milleti

Cumhurbaşkanı

TBMM

Açıklama:

Anayasaya göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Maddi kritere göre yargı fonksiyonu ne anlama gelmektedir?

Anayasa'nın bir takım hukuk kurallarınca korunması

Hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması

Mahkemelerin tarafsızlığı

Yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemlerin yargı işlemi olması

Mahkemelerin tarafsızlığı ile ilgili düzenlemeler

Açıklama:

Maddi kritere göre yargı fonksiyonu, hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir. Şeklî-organik kritere göre ise, yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi yargı fonksiyonunun yasama ve yürütme fonksiyonundan farklı özelliklerinden değildir?

Yargısal işlemler inşaî (kurucu) bir nitelik taşırlar.

Hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesi amacını taşır.

Yargısal işlemler kesin hüküm özelliğine sahiptir.

Yargı fonksiyonunu yürüten organlar bağımsızlık özelliğine sahiptir.

Yargısal işlemde hâkim, önüne getirilen olayla ilgili hukuk kuralını tespit ederek olaya uygular.

Açıklama:

Yargı fonksiyonu yasama ve yürütme fonksiyonundan farklı olarak şu özelliklere sahiptir:

Yargı fonksiyonunun amacı, hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesidir. Yasama fonksiyonu ve yürütme fonksiyonunun amacı ise, kamu yararının gerçekleştirilmesidir.
Yargısal işlemde hâkim, önüne getirilen olayla ilgili hukuk kuralını tespit ederek olaya uygular. Bu nedenle, idari işlemlerin inşaî (kurucu) niteliğine karşılık, yargısal işlemler gösterici (tespit edici) bir nitelik taşırlar.
Yargısal işlemler kesin hüküm özelliğine sahiptir. Bu nedenle kural olarak kaldırılabilen ve değiştirilebilen yasama işlemleri ve idari işlemlerden farklı olarak, kesinleşmiş yargı kararlarının kaldırılmaları veya değiştirilmeleri mümkün değildir.
Yargı fonksiyonunu yürüten organlar (mahkemeler), idari organlardan farklı olarak bağımsızlık özelliğine sahiptirler.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Yargı bağımsızlığını sağlamaya yönelik bir tedbir olarak, adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının özlük işlerine bakmakla görevli olan kurum hangisidir?

Yargıtay

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Sayıştay

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Açıklama:

Yargı bağımsızlığını sağlamaya yönelik bir tedbir de, adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının özlük işlerine bakmakla görevli Hâkimler ve Savcılar Kurulunun getirilmiş olmasıdır (AY.m.159).

Doğru Cevap: E

Soru 5

"Hâkimlik teminatı"nı aşğıdakilerden hangisi açıklar?

Hâkimlerin göreve başlamadan önce ettiği bağımsızlık yemini.

Hâkim olabilmek için gereken asgari şartlar.

Kesinleşmiş yargı kararlarının kaldırılmaları veya değiştirilmelerinin mümkün olmaması.

Yargı bağımsızlığının sağlanması için hakimlere sağlanan kişisel güvenceler.

Hâkimlerin, önüne getirilen olayla ilgili karar verirken yasalara bağlı kalma şartı.

Açıklama:

Yargı bağımsızlığının sağlanması için hâkimlere de tayin, terfi, görevden alma, maaş ve diğer özlük haklarıyla ilgili güvenceler tanınarak, onların her türlü maddi ve manevi baskıdan uzak olarak huzur ve sükûn içinde tam bir serbestlik ve tarafsızlıkla görev yapabilmelerine imkân hazırlanmalıdır. İşte hâkimlere tanınan bu kişisel güvencelere “hâkimlik teminatı” adı verilmektedir (Kuru, 1966: 29). Hâkimlik teminatı, kural olarak savcıları da kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Anayasa'mızda öngörülen kurumlar ve sorumlukları göz önüne alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi -> Seçim uyuşmazlıklarını kesin karara bağlamak

Danıştay -> Mahkemeler arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözmek

Sayıştay -> İdarenin mali denetimi alanında görev yapmak

Yargıtay -> İdari yargı alanında temyiz mercii

Hakimler ve Savcılar Kurulu -> Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek

Açıklama:

Anayasa, kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek için Anayasa Mahkemesini; temyiz mercii olarak idari yargı alanında Danıştayı, adli yargı alanında Yargıtayı; mahkemeler arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözmek için Uyuşmazlık Mahkemesini; idarenin mali denetimi alanında görev yapmak üzere Sayıştayı ve seçim uyuşmazlıklarını kesin karara bağlamak üzere Yüksek Seçim Kurulunu öngörmüş bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Günümüzde askerî mahkemeler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası ile getirilmiştir.

Savaş halinde, asker kişilerin görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabilir.

2017 Anayasa değişikliği ile kaldırılmıştır.

Disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamaz.

Askeri uyuşmazlıklar askerî mahkemelerce görülmektedir.

Açıklama:

1982 Anayasası ile getirilen askerî mahkemeler ise 2017 değişikliğiyle kaldırılmış bulunmaktadır. Bundan böyle askeri uyuşmazlıklar da genel mahkemelerce görülecektir. Anayasanın 2017 değişikliğiyle getirilen hükmüne göre, “Disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamaz. Ancak savaş halinde, asker kişilerin görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabilir.”

Doğru Cevap: E

Soru 8

Adli yargı alanında en üst mahkeme olan Yargıtay'ın üyeleri hangisi tarafından seçilir?

Cumhurbaşkanı

Adalet Bakanı

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

TBMM

Yüksek Seçim Kurulu

Açıklama:

Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile gizli oyla seçilirler (AY.m.154/2).

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesince şekil bakımından denetime tâbi değildir?

Kanunlar

Milletlerarası Antlaşmalar

Anayasa Değişiklikleri

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

TBMM İçtüzüğü

Açıklama:

Anayasa’nın 148’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesi kanunların Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Öte yandan Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin son fıkrasına göre, “usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.”

Doğru Cevap: B

Soru 10

Cumhurbaşkanı TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubundan her biri TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyeleri Yukarıda kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün tamamının veya bazı hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmaya yetkili kişi ve organlar sıralanmıştır. Buna göre hangisi/hangileri kanunların ve anayasa değişikliklerinin "şekil bakımından" Anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisine sahiptir?

Yalnız I.

Yalnız II.

I. ve III.

I., II. ve III.

I. ve II.

Açıklama:

1982 Anayasası iptal davası olarak genel korunma davasını düzenlemiş, organ davasına yer vermemiştir. Buna göre, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün tamamının veya bazı hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmaya yetkili kişi ve organlar Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ile TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyeleri olarak sayılmıştır (m.150). Kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisi ise sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki üyelere tanınmıştır (m.148,f.2).

Doğru Cevap: C

Soru 11

TBMM
Cumhurbaşkanı
Yargıtay

Yukarıdaki makamlardan hangisi ya da hangileri Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na üye seçmeye yetkilidir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyeleri TBMM ve Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisinden Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyesi olması beklenmez?

Adalet Bakanı

Birinci sınıfa ayrılmış adlî yargı hâkimi

Birinci sınıfa ayrılmış idarî yargı hâkimi

İktisat dalında görev yapan öğretim üyesi

Avukat

Açıklama:

HSK'nın başkanı, Adalet Bakanı'dır, yani Adalet Bakanıdır.
Bunun yanı sıra HSK üyeleri birinci sınıf adlî ve idarî yargı hâkimleri, Yargıtay ve Danıştay üyeleri, hukuk dalında yapan öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun üye sayısı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Açıklama:

HSK'nın üye sayısı 13'tür.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Kanunda Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi olarak belirtildiği uyuşmazlıklar
Hakem kararlarının iptal talebi üzerine verilen kararlar
Bölge Adliye Mahkemelerinin ceza dairelerinin bozma kararları

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Yargıtay'ın görev alanına giren bir uyuşmazlıktır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yargıtay, kanunla belirtilen davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre de, bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Danıştay üyelerinin seçim usulü aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Dörtte biri TBMM, dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte biri birinci sınıfa ayrılmış idarî yargı hâkimleri, kalan dörtte biri ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Dörtte biri birinci sınıfa ayrılmış idarî yargı hâkimleri, dörtte biri Cumhurbaşkanı ve kalan yarısı TBMM tarafından seçilir.

Dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilmez.

Dörtte biri TBMM, dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Açıklama:

Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü HSK tarafından seçilir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde anayasa yargısının bulunduğu söylenemez?

İngiltere

Brezilya

Fransa

Cezayir

Endonezya

Açıklama:

İngiltere, klasik manada anayasa yargısına yer vermeyen bir ülkedir. İngiltere'de anayasa yargısının ön şartı olarak kabul edilen yazılı ve katı anayasa da bulunmamaktadır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

1876 Kanun-ı Esasisi
1921 Anayasası
1961 Anayasası

Yukarıdaki anayasalarımızdan hangisi ya da hangilerinin siyasi denetim araçlarına yer verdiği söylenebilir?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye’de, kanunların anayasaya uygunluğunun siyasal denetimi 1876 ve 1924 Anayasaları tarafından benimsenmiştir. Ayrıca 1961 ve 1982 Anayasalarının, anayasa yargısı ile birlikte bazı siyasal denetim usullerine de yer vermiş olduğunu görmekteyiz. 1921 Anayasası ise ne siyasi denetim ne de hukuki deneti araçlarına yer vermiştir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı ve üyelerin görev süreleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

On yedi üye, on beş yıl

On yedi üye, on iki yıl

On beş üye, on beş yıl

On beş üye, on iki yıl

On dokuz üye, on iki yıl

Açıklama:

2017 değişiklikleri ile birlikte Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı on beş, üyelerin azami görev süresi on iki yıldır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Seçimlerin yenilenmesine ilişkin parlamento kararı
Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin parlamento kararı
TBMM İçtüzüğü

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin Anayasa Mahkemesi tarafından denetimi mümkün değildir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Parlamento kararları, TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları hariç, Anayasa Mahkemesinin denetimine tâbi değildir. Çünkü parlamento kararları vatandaşlara yükümlülük getirici nitelikte değildir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

İptal davası açma süreleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinde doğru bir ifadeye yer verilmiştir?

Kanunların esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi on gündür.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi on gündür.

Anayasa değişikliklerinin esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi altmış gündür.

Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi on beş gündür.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi altmış gündür.

Açıklama:

Kanunların şekil bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi on gün, esas bakımından iptal davası açma süresi altmış gündür.
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma süresi altmış gündür.
Anayasa değişikliklerine ilişkin esas bakımından iptal davası açılamaz; şekil bakımından ise dava açma süresi on gündür.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi yargı fonksiyonunun özelliklerinden değildir?

Yargı fonksiyonunun amacı adaleti gerçekleştirmektir.

Yargı fonksiyonunun amacı kamu yararını gerçekleştirmektir.

Yargı fonksiyonunun amacı hukuk düzenini korumaktır.

Yargı fonksiyonunu yürüten organlar bağımsızdır.

Yargısal işlemler kesin hüküm niteliğindedir.

Açıklama:

Kamu yararını gerçekleştirmek yargı fonksiyonunun özelliklerinden değildir. Bu nedenle doğru şık “b”dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki ifadelerden hangisi mahkemelerin bağımsızlığı konusunda doğru değildir?

Hakimler hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir makam, yargı yetkisinin kullanılmasında hâkimlere emir veremez.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarının yerine getirilmesini geciktirebilir.

Açıklama:

*Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarının yerine getirilmesini geciktiremezler. Bu nedenle doğru şık “e”dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bir kimsenin kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaması, mahkemelerin aşağıdakilerden hangisine karşı olan bağımsızlığını açıklamaktadır?

Yasama organına

Yürütme organına

Diğer yargı organlarına

Çevreye

Vicdana

Açıklama:

Bu ifade mahkemelerin yasama organına karşı olan bağımsızlığını açıklamaktadır. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki ifadelerden hangisi hâkimlik ve savcılık teminatı kapsamında değildir?

Hâkimler ve savcılar azlolunamaz

Hâkimler ve savcılar kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz.

Hâkimler ve savcılar kendileri istemedikçe başka bir yere atanamaz.

Hâkimler ve savcılar mahkemenin kaldırılması sebebiyle, aylıktan yoksun bırakılamaz.

Hâkimler ve savcılar bir kadronun kaldırılması sebebiyle özlük haklarından yoksun bırakılamaz.

Açıklama:

Hâkimler ve savcıların kendileri istemedikçe başka bir yere atanamamaları hâkimlik ve savcılık teminatı kapsamında değildir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasasına göre yüksek mahkeme değildir?

Anayasa Mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

Askeri Yargıtay

Sayıştay

Açıklama:

1982 Anayasasında 2017 yılında yapılan değişiklik ile askeri mahkemeler kaldırılmıştır. Bu nedenle doğru şık “d”dir.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hanisi yargı fonksiyonu için söylenemez?

Amacı kamu yararının gerçekleştirilmesidir

Yargısal işlemde hâkim, önüne getirilen olayla ilgili hukuk kuralını tespit ederek olaya uygular

Yargısal işlemler kesin hüküm özelliğine sahiptir

Kesinleşmiş yargı kararlarının kaldırılmaları veya değiştirilmeleri mümkün değildir

Yargı fonksiyonunu yürüten organlar, idari organlardan farklı olarak bağımsızlık özelliğine sahiptirler

Açıklama:

Yargı fonksiyonunun amacı, hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesidir. Yasama fonksiyonu ve yürütme fonksiyonunun amacı ise, kamu yararının gerçekleştirilmesidir.
Yargısal işlemde hâkim, önüne getirilen olayla ilgili hukuk kuralını tespit ederek olaya uygular. Bu nedenle, idari işlemlerin inşaî (kurucu) niteliğine karşılık, yargısal işlemler gösterici (tespit edici) bir nitelik taşırlar.
Yargısal işlemler kesin hüküm özelliğine sahiptir. Bu nedenle kural olarak kaldırılabilen ve değiştirilebilen yasama işlemleri ve idari işlemlerden farklı olarak, kesinleşmiş yargı kararlarının kaldırılmaları veya değiştirilmeleri mümkün değildir.
Yargı fonksiyonunu yürüten organlar (mahkemeler), idari organlardan farklı olarak bağımsızlık özelliğine sahiptirler.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerde hanisi yasama organına karşı bağımsızlık için söylenebilir?

Bir kimseyi kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulabilir

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili görüşme yapılamaz

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili beyanda bulunulabilir.

Yasama organı, belli bir davanın görülmesiyle ilgili olarak kanunla bir mahkemeye emir verebilir.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulabilir

Açıklama:

Yasama organına karşı bağımsızlık: Buna göre, yasama organı, belli bir davanın görülmesiyle ilgili olarak kanunla bile bir mahkemeye emir veremez. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz (AY.m.138/3). Bir kimseyi kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Hâkimlere tayin, terfi, görevden alma, maaş ve diğer özlük haklarıyla ilgili imkan tanıyan güvencelere ne denir?

Hâkimlik görevi

Hâkimlik kuralları

Hâkimlik ayrıcalıkları

Hâkimlik dokunulmazlığı

Hâkimlik teminatı

Açıklama:

Yargı bağımsızlığının sağlanması sadece mahkemelere bağımsızlık tanınması ile gerçekleştirilemez. Bunun için hâkimlere de tayin, terfi, görevden alma, maaş ve diğer özlük haklarıyla ilgili güvenceler tanınarak, onların her türlü maddi ve manevi baskıdan uzak olarak huzur ve sükûn içinde tam bir serbestlik ve tarafsızlıkla görev yapabilmelerine imkân hazırlanmalıdır. İşte hâkimlere tanınan bu kişisel güvencelere “hâkimlik teminatı” adı verilmektedir (Kuru, 1966: 29). Hâkimlik teminatı, kural olarak savcıları da kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Hâkimlerin özlük işleri hakkında karar vermek üzere, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulup görev yapan aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanı

Baro başkanı

Bakanlar kurulu

Türkiye Barolar Birliği

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Açıklama:

Anayasa hâkimlerin özlük işleri hakkında karar vermek üzere, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulup görev yapacak olan Hâkimler ve Savcılar Kurulu oluşturulmasını öngörmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Hâkimler ve Savcılar Kurulu için söylenebilir?

Kurulun Başkanı Cumhurbaşkanıdır

Kurulun üç üyesi adlî yargı hâkim ve savcıları arasından TBMM tarafından seçilir

Kurulun bir üyesi Danıştay üyeleri arasından TBMM tarafından seçilir

Kurulunn üç üyesi Yargıtay üyeleri arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir

Kurulun iki üysei yargı hâkim ve savcıları arasından TBMM tarafından seçilir

Açıklama:

2017 değişikliğiyle yapısı yeniden düzenlenen ve üyelerin TBMM ve Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesini öngören Anayasanın 159’uncu maddesine göre Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur; iki daire halinde çalışır. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir. Kurulun, üç üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından, bir üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemişidarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi nitelikleri kanunda belirtilen yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Doğru Cevap: C

Yargı ile ilgili şu ifadelerden hangileri doğrudur?

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
Hâkimler görevlerinde bağımsız olup Anayasaya, kanuna, hukuka ve vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
Anayasa, mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere “hâkimlik teminatı”nı getirmiştir.
Cumhurbaşkanı dışında hiçbir kişi, merci, organ veya makam, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Anayasaya göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır (m.9). Hâkimler görevlerinde bağımsız olup Anayasaya, kanuna, hukuka ve vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz (m.138). Anayasa, mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere “hâkimlik teminatı”nı getirmiştir. Buna göre, “Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz (m.139). Yargı bağımsızlığını sağlamaya yönelik bir tedbir de, adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının özlük işlerine bakmakla görevli Hâkimler ve Savcılar Kurulunun getirilmiş olmasıdır. Madde IV'teki bilginin doğrusu "Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz" olduğu; Cumhurbaşkanı'nın dahi bu yetkisi bulunmadığı için doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Türk Ceza Kanunu'na göre (m.288), görülmekte olan bir davada veya yapılmakta olan bir soruşturmada, hukuka aykırı bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunması için, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı hukuka aykırı olarak etkilemek amacıyla alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunan kişiye hangi ceza verilir?

2 yıl hapis cezası

4 yıl hapis cezası

Kınama cezası

Meslekten ihraç edilme cezası

Elli günden az olmamak üzere adli para cezası

Açıklama:

Türk Ceza Kanunu’na göre (m.288), görülmekte olan bir davada veya yapılmakta olan bir soruşturmada, hukuka aykırı bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunması için, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı hukuka aykırı olarak etkilemek amacıyla alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunan kişi, elli günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Hâkimler ve savcılar azlolunamaz.

Hâkimler ve savcılar altmış yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler ve kendileri istemedikçe bu yaştan önce emekliye ayrılamazlar.

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.

Anayasanın “hâkimlik ve savcılık teminatı”nı düzenleyen 139’uncu maddesine göre, yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Anayasanın “hâkimlik ve savcılık teminatı”nı düzenleyen 139’uncu maddesine göre, hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz. Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır. Hâkimler ve savcılar altmışbeş yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler ve kendileri istemedikçe bu yaştan önce emekliye ayrılamazlar. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak.
Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak.

Yukarıdaki maddelerin hangileri Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görevleri arasında bulunur?

Yalnız III

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görevleri şunlardır (AY.m.159,f.8):
1. Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak.
2. Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak.
3. Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Üç madde de doğru olduğu için doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Bireysel başvuruları karara bağlamak
Siyasi partilerin kapatılması davalarına bakmak
Siyasi partilerin mali denetimini yapmak
Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliklerinin düştüğüne dair TBMM kararlarına karşı açılan iptal davalarına bakmak

Yukarıdakilerden hangileri Anayasa Mahkemesi'nin görevlerindendir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, II ve IV

Açıklama:

Anayasa Mahkemesi'nin Görevleri:
1. Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek; Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından incelemek ve denetlemek (AY.m.148/1). Kanun hükmünde kararnameler ise, 2017 yılında Anayasada yapılan değişiklik ile yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler, yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür. Yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler hakkında somut norm denetimi yolunun işletilebilmesi mümkündür (AY. Geçici madde 21/F).
2. Bireysel başvuruları karara bağlamak (AY.m.148).
3. Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan (Ceza Mahkemesi) sıfatıyla yargılamak. Cumhurbaşkanını görevi ile ilgili suçların yanı sıra kişisel suçlarından dolayı yargılamak (AY. m.105). Yüce Divan’da savcılık görevini Cumhuriyet Başsavcısı yapar. Yüce Divanın kararları kesindir (AY.m.148).
2017 yılında Anayasa’da yapılan değişikliklerden önce, bakanlar kurulu üyeleri, Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi başkan ve üyeleri, başsavcıları ile Jandarma Genel Komutanı da görevleriyle ilgili suçlar bakımından Yüce Divan’da yargılanıyordu. Bu nedenle birlikte yapılan ilk Cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimi sonucunda, Cumhurbaşkanının göreve başladığı tarihten önce görev yapmış Bakanlar Kurulu üyeleri, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanırlar. Kaldırılan Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi başkan ve üyeleri, başsavcıları ile Jandarma Genel Komutanı, 27/4/2017 tarihinden önce görevleriyle ilgili işledikleri suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanırlar (6216 sayılı Kanun, Geçici Madde 2).
4. Siyasi partilerin kapatılması davalarına bakmak (AY.m.69/4).
5. Siyasi partilerin mali denetimini yapmak (AY.m.69/3).
6. Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliklerinin düştüğüne dair TBMM kararlarına karşı açılan iptal davalarına bakmak.
Bütün maddeler doğru olduğu için doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisi aşağıdakilerden hangilerine tanınmıştır?

Cumhurbaşkanı
TBMM Başkanı
TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki üyeler

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisi ise sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki üyelere tanınmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Yargı fonksiyonuyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yargı fonksiyonunun amacı, hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesidir.

Yargısal işlemde hâkim, önüne getirilen olayla ilgili hukuk kuralını tespit ederek olaya uygular.

Yargısal işlemler gösterici (tespit edici) bir nitelik taşırlar.

Yargı fonksiyonunu yürüten organlar (mahkemeler), idari organlardan farklı olarak bağımsızlık özelliğine sahiptirler.

Maddi kritere göre yargı fonksiyonu, yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir.

Açıklama:

Cevap “e” şıkkıdır. Maddi kritere göre yargı fonksiyonu, hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir. Şeklîorganik kritere göre ise, yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hâkimler görevlerinde bağımsız olup Anayasaya, kanuna, hukuka ve vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.

Anayasaya göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez.

Tarafsızlık hâkimlerin hem dış çevrelerinin hem de kendi kişisel çıkarları, siyasi görüşleri, felsefi düşünceleri ve kanaatlerinin etkisinde kalmadan karar vermeleri anlamında gelir.

Savcıların kadronun kaldırılması sebebiyle, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınmaları mümkündür.

Açıklama:

Cevap “e” şıkkıdır. Anayasa, mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere “hâkimlik teminatı”nı getirmiştir. Buna göre, “Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz (m.139)

Doğru Cevap: E

Soru 53

Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Üst mahkemelerin alt mahkemelere davaların görülmesiyle ilgili olarak genel nitelikte emir ve talimat vermeleri mümkündür.

“Yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili olmamak şartıyla” mahkemelere genelge gönderilmesi bağımsızlığı zedelemez.

Bir kimseyi kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz.

Yasama organına karşı bağımsızlık bu ilke kapsamındadır.

Çevreye karşı bağımsızlık bu ilke kapsamındadır.

Açıklama:

Cevap “a” şıkkıdır. Mahkemeler, üst mahkemelerin itiraz ve temyiz mercii sıfatıyla verdikleri kararlar dışında, kendileri dışındaki mahkemelerin kararlarıyla kural olarak bağlı değildirler. Bu nedenle, üst mahkemelerin alt mahkemelere davaların görülmesiyle ilgili olarak genel nitelikte emir ve talimat vermeleri mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Hakimler ve Savcılar Kurulunun görevlerinden biri değildir?

Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak.

Adli hâkim ve savcıları mesleğe kabul etmek.

İdari yargı hâkim ve savcılarından meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar vermek.

Adli hâkim ve savcıların görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak.

Adli hâkim ve savcıları işledikleri suçlar nedeniyle yargılamak.

Açıklama:

Cevap “e” şıkkıdır. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görevleri şunlardır (AY.m.159,f.8): 1. Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak. 2. Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak. 3. Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hakimler ve Savcılar Kuruluyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yalnızca meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin tamamı TBMM tarafından seçilir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu oniki üyeden oluşur.

Kurulun Başkanı Cumhurbaşkanıdır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu üç iki daire halinde çalışır.

Açıklama:

Cevap “a” şıkkıdır. Anayasanın ilk düzenlemesinde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararları tümüyle yargı denetimi dışında tutulmuştu. 2010 değişikliğiyle Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır (m.159, f.10).

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi adli yargı teşkilatı içinde yer almaz?

Sulh hukuk Mahkemeleri

Bölge Adliye Mahkemeleri

Vergi mahkemeleri

Asliye Ceza Mahkemeleri

Yargıtay

Açıklama:

Cevap “c” şıkkıdır. Vergi mahkemeleri idari yargı teşkilatı içinde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Yüksek Seçim Kuruluyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yüksek Seçim Kurulunun kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamaz.

Anayasanın “Yüksek Mahkemeler” bölümünde düzenlenmiştir.

Yüksek Seçim Kurulunun, seçim uyuşmazlıklarının kesin karara bağlama görevi yargısal bir faaliyettir.

İl ve ilçe seçim kurulları da, il ve ilçe düzeyinde seçim uyuşmazlıklarını çözümleyen alt derece seçim yargısı organları durumundadırlar.

Adlî ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Açıklama:

Cevap “e” şıkkıdır. Anayasa’ya göre (m.158), Uyuşmazlık Mahkemesi adlî ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Türkiye’de Anayasa yargısına ilk olarak hangi anayasa ile yer verilmiştir?

1961

1921

1924

1982

1876

Açıklama:

Cevap “a” şıkkıdır. Türkiye’de Anayasa yargısına ilk olarak 1961 Anayasası’nda yer verildiğini görmekteyiz.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında değildir?

Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden kurulur.

Kanunların, Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek.

Siyasi partilerin kapatılması davalarına bakmak

Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliklerinin düştüğüne dair TBMM kararlarına karşı açılan iptal davalarına bakmak.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini sadece şekil bakımından incelemek ve denetlemek.

Açıklama:

Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek; Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından incelemek ve denetlemek (AY.m.148/1).

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi anayasaya uygunluk denetiminin dışında tutulan normlardan biridir?

Anayasa Değişiklikleri

TBMM İçtüzüğü

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Milletlerarası Antlaşmalar

Kanunlar

Açıklama:

Cevap “d” şıkkıdır. Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin son fıkrasına göre, “usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.”

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde maddi kritere göre yargı fonksiyonu tanımlanmaktadır?

Yargı organlarınca verilen kararlar ile yapılan diğer işlemler yargı işlemidir.

Yargı fonksiyonu, yargı organlarının yaptıkları işlemleri ifade eder.

Yargı fonksiyonu, hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir.

Mahkeme kararlarının adil olması için mahkemelerin tam anlamıyla bağımsız ve tarafsız davranmaları gerekmektedir.

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.

Açıklama:

“A” ve “B“ seçeneklerinde şeklî-organik kritere göre yargı fonksiyonu tanımlanmaktadır. “D” ve "E" seçeneklerinde ise Anayasaya göre yargı yetkisinin kullanımı tanımlanmaktadır. Maddi kritere göre yargı fonksiyonu, hukuki uyuşmazlıkların çözümlenmesi ve hukuka aykırılık iddialarının karara bağlanması anlamına gelir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi yargı fonksiyonunun, yasama ve yürütme fonksiyonundan farklı olan özelliklerinden biri değildir?

Yargı fonksiyonunun amacı, hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesi, yasama ve yürütme fonksiyonunun amacı ise kamu yararının gerçekleştirilmesidir.

Yargısal işlemlerin gösterici (tespit edici) niteliğine karşılık idari işlemler inşaî (kurucu) bir nitelik taşırlar.

Kural olarak kaldırılabilen ve değiştirilebilen yasama ve yürütme işlemlerinden farklı olarak, kesinleşmiş yargı kararlarının kaldırılmaları veya değiştirilmeleri mümkün değildir.

Yargı fonksiyonunu yürüten organlar (mahkemeler), idari organlardan farklı olarak bağımsızlık özelliğine sahiptirler.

Yargı organlarının yazı işleri ve idari personelinin işlemleri yargısal değil, idari mahiyettedir.

Açıklama:

“A”, “B”, “C” ve “D” seçeneklerindeki yargı fonksiyonunun, yasama ve yürütme fonksiyonundan farklı olan özelliklerini belirten ifadeler bulunmaktadır. Yargı organlarının yazı işleri ve idari personelinin işlemlerinin yargısal değil, idari mahiyette olması; yargı fonksiyonunun, yasama ve yürütme fonksiyonundan farklı olan özelliklerinden biri değildir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi mahkemelerin “yasama organına karşı bağımsızlığı”nı ifade etmektedir?

Belli bir davanın görülmesiyle ilgili olarak kanunla bile bir mahkemeye emir verilemez.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez.

Üst mahkemelerin alt mahkemelere davaların görülmesiyle ilgili olarak genel nitelikte emir ve talimat vermeleri mümkün değildir.

Mahkemeler, üst mahkemelerin itiraz ve temyiz mercii sıfatıyla verdikleri kararlar dışında, kendileri dışındaki mahkemelerin kararlarıyla kural olarak bağlı değildirler.

Basın yayın organları başta olmak üzere hiçbir kişi ve kuruluşun yargı kararlarını etkilemeye yönelik bir çaba içinde olmaması gerekir.

Açıklama:

"B" seçeneğinde mahkemelerin “yürütme organına karşı bağımsızlığı”, “C” ve “D” seçeneklerinde “diğer yargı organlarına karşı bağımsızlığı”, "E" seçeneğinde “çevreye karşı bağımsızlığı” ifade edilmektedir. “Belli bir davanın görülmesiyle ilgili olarak kanunla bile bir mahkemeye emir verilememesi” mahkemelerin yasama organına karşı bağımsızlığını ifade eden seçenektir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Hâkim ve savcıların her türlü maddî ve manevî baskıdan uzak olarak tam bir serbestlik ve tarafsızlıkla görev yapabilmelerine imkân sağlayan “hâkimlik teminatı” nı düzenleyen Anayasa maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

138

139

140

154

159

Açıklama:

Anayasanın 138’inci maddesi mahkemelerin bağımsızlığını, 140’ıncı maddesi yasama ve yürütme organının hâkimlik teminatını zayıflatıcı nitelikte düzenleme ve işlemler yapmasının önlenmesini, 154’üncü maddesi Yargıtay’ın, 159’uncu maddesi Hakimler ve Savcılar Kurulunun görevlerini düzenlemektedir. Anayasanın 139’uncu maddesi ise “hâkimlik ve savcılık teminatı”nı düzenlemektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

2017 değişikliğiyle yapısı yeniden düzenlenen Hâkimler ve Savcılar Kuruluna, Cumhurbaşkanı'nın kaç üye seçme yetkisi vardır?

Açıklama:

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 3 üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından, 1 üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından olmak üzere toplam 4 üye Cumhurbaşkanı'nca seçilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Onbeş üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi’nin kaç üyesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir?

Açıklama:

On beş üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi’nin üç üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi, on iki üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi “Yüce Divan” sıfatıyla yargılama yapma yetkisine sahiptir?

TBMM

Yüksek Seçim Kurulu

Danıştay

Anayasa Mahkemesi

Ülkemizde hangi yıl Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş yapılmıştır?

2000

2010

2012

2014

2018

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 89

1982 Anayasası’nın ilk düzenlemesinde Anayasa Mahkemesi'nin asıl ve yedek üye sayısı kaçtır?

11 asıl 4 yedek üyeden oluşmaktadır.

12 asıl 5 yedek üyeden oluşmaktadır.

13 asıl 4 yedek üyeden oluşmaktadır.

14 asıl 5 yedek üyeden oluşmaktadır.

15 asıl 5 yedek üyeden oluşmaktadır.

Açıklama:

1982 Anayasası’nın ilk düzenlemesinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Türkiye’de Anayasa yargısına ilk olarak hangi yıl yer verilmiştir?

1961

1971

1981

1991

2001

Açıklama:

Türkiye’de Anayasa yargısına ilk olarak 1961 Anayasası’nda yer verildiğini görmekteyiz.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangi şık yargı fonksiyonunun yasama ve yürütmeden farklı bir özelliğini vermez ?

Hukuk düzeninin korunması ve adaletin gerçekleştirilmesi özelliği

Gösterici (tespit edici) nitelik

Kesin hüküm özelliği

Bağımsızlık niteliği

İnşai (kurucu) nitelik

Açıklama:

İnşai nitelik idari işlemlerin bir özelliğidir. Diğer şıklarda verilenler yargının özellikleridir. Doğru yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yasama organı, belli bir davanın görülmesiyle ilgili olarak, sadece kanunla bir mahkeme kararına müdahale edebilir.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanımı hakkında görüşme yapılabilir.

Yasama Meclisi bir dava sürüyor olsa bile dava konusuyla ilgili beyanda bulunabilir.

Yasama Meclisi bir davanın görülmekte olduğu mahkemeyi yetkisiz kılabilir.

Davanın atandığı mahkeme davayı görmekte iken Yasama Meclisi bu davayla ilgili görüşme yapamaz.

Açıklama:

Yargının bağımsızlığı ile ilgili olarak, görülmeye başlanılan bir davaya Yetki Meclisi yahut herhangi bir başka kurum kanun yoluyla bile olsa bu mahkemenin dava ile ilgili kararlarına müdahil olamaz. Doğru yanıt 'E'

Doğru Cevap: E

Soru 93

Hakimlik teminatı ile ilgili doğru ifade hangi şıkta verilmiştir?

Sadece hakimleri kapsar.

Hakimlik teminatı ilgili mahkeme tarafından yazılı emir verilmesi gerekir.

Hakimlik teminatı anayasaca öngörülen bir hükümdür.

İdarenin başı gerekli gördüğünde hakimlik teminatını kaldırabilir.

Hakimlik teminatı ilgili dava için en fazla bin Türk Lirasıdır.

Açıklama:

Hakimlik teminatı anayasal bir zorunluluk olup; savcı ve hakimlerin dava esnasında her türlü maddi ve manevi baskıdan uzak olmalarını sağlayan kanundur.Doğru yanıt 'C'

Doğru Cevap: C

Soru 94

Hakimlerin emekliliği ile ilgili hangi şık doğrudur?

60 yaşından gün almadan emekli edilebilirler.

65 yaşını bitirince emekli olabilirler.

25 hizmet yılını doldurduktan sonra emekli olabilirler

30 hizmet yılını doldurduktan sonra emekli olabilirler.

Cumhurbaşkanlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

"Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yalnızca ......................... cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açıktır."
Yukarıda verilen ifadede noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sınır dışı etme

Kınama

Meslekten çıkarma

Aylıktan kesme

Kademe ilerlemesini durdurma

Açıklama:

2010 değişikliğiyle Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Adli yargı alanında en üst mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Sayıştay

Bölge adliye mahkemeleri

Ceza mahkemeleri

Yargıtay

Danıştay

Açıklama:

Adli yargı alanında en üst mahkeme, yargıtaydır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına incelemek ve denetlemek hangi idari organın görevidir?

Yargıtay

Danıştay

Sayıştay

Uyuşmazlık mahkemesi

Bölge adliye mahkemeleri

Açıklama:

Sayıştay'ın idari görevi; genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına incelemek ve denetlemektir. Sayıştay bu görevini yaparken idari bir organ durumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 107

"On beş üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi’nin üç üyesi ......................................., on iki üyesi ise ............................ tarafından seçilir."
Yukarıda verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bakanlar Kurulu-TBMM

TBMM-Bakanlar Kurulu

Cumhurbaşkanı-Bakanlar Kurulu

Cumhurbaşkanı-TBMM

TBMM-Cumhurbaşkanı

Açıklama:

On beş üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi’nin üç üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi, on iki üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri değildir?

Siyasi partilerin idari denetimini yapmak

Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek

Cumhurbaşkanını görevi ile ilgili suçların yanı sıra kişisel suçlarından dolayı yargılamak

Siyasi partilerin kapatılması davalarına bakmak

Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya üyeliklerinin
düştüğüne dair TBMM kararlarına karşı açılan iptal davalarına bakmak

Açıklama:

Anayasa mahkemeleri siyasi partilerin yalnızca mali denetimini yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi anayasa denetimine tabi tutulan normlardan biridir?

Milletlerarası Antlaşmalar

TBMM İçtüzüğü

Parlamento Kararları

İnkılâp Kanunları

Olağanüstü Hâl Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Açıklama:

Anayasa denetimine tabi tutulan normlar;
Kanunlar
Anayasa Değişiklikleri
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
TBMM İçtüzüğü.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Anayasanın hükmüyle öngörülen somut norm denetiminin şartlarından biri değildir?

Bakılmakta olan bir dava olmalıdır

Davaya bakmakta olan merci bir mahkeme olmalıdır

İtiraz konusu norm davada uygulanmalıdır

Mahkemenin en fazla 5 ay içerisinde sonuçlanması gerekir

Uygulanacak norm re'sen anayasaya aykırı görülmeli veya aykırılık iddiası ciddi
bulunmalıdır

Açıklama:

“Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır."

Doğru Cevap: D

Soru 111

Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Yargıtay

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cumhurbaşkanı

İçişleri Bakanlığı

Danıştay

Açıklama:

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görevleri şunlardır (AY.m.159,f.8):

Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak.
Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak.
Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Hâkimler ve Savcılar Kurulu kaç üyeden oluşur?

Yedi

Dokuz

Onbir

Onüç

Onyedi

Açıklama:

Anayasanın 159’uncu maddesine göre (f.2 ): “Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Cumhurbaşkanı Hâkimler ve Savcılar Kuruluna başkan ve tabii üye dışında toplam kaç tane üye seçer?

İki Üye

Üç Üye

Dört Üye

Beş Üye

Yedi Üye

Açıklama:

Cumhurbaşkanı başkan ve tabii üye dışında birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından üç üye ve birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından bir üye olmak üzere toplam dört üye seçmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 114

I. Kınama
II. Aylıktan kesme
III. Meslekten çıkarma
IV. Kademe ilerlemesinin durdurulması
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun verebileceği yukarıda verilen kararlardan hangisi veya hangilerine karşı yargı yolu açıktır?

Yalnız III

III ve IV

I ve II

II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Anayasanın ilk düzenlemesinde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararları tümüyle yargı denetimi dışında tutulmuştu. 2010 değişikliğiyle Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır (m.159, f.10). Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yalnızca meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi adli yargı ilk derece mahkemeleri arasında değildir?

İş mahkemeleri

Tüketici mahkemeleri

Vergi mahkemeleri

Asliye Ceza Mahkemeleri

Asliye Hukuk Mahkemeleri

Açıklama:

Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna göre, adli yargı ilk derece mahkemeleri, hukuk ve ceza mahkemeleridir (m.2). Hukuk mahkemeleri, sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer hukuk mahkemeleridir (m.4). Belirli kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara veya belli konularla ilgili uyuşmazlıklara bakan mahkemelere özel mahkemeler denir. Örneğin, iş mahkemeleri, kadastro mahkemeleri, tüketici mahkemeleri gibi. Ceza mahkemeleri, sulh ceza hakimliği, asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemeleridir (m.8).

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna göre adli yargı ikinci derece mahkemesi olarak görev yapar?

Bölge Adliye Mahkemeleri

Ağır Ceza Mahkemeleri

Bölge İdare Mahkemleri

Yargıtay

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Açıklama:

Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna göre, adli yargı ikinci derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa’ya göre adlî ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir?

Yargıtay

Danıştay

Uyuşmazlık Mahkemesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Açıklama:

Anayasa’ya göre (m.158), Uyuşmazlık Mahkemesi adlî ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına inceleme ve denetleme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Danıştay

Yargıtay

Sayıştay

Vergi Mahkemeleri

Bölge İdare Mahkemeleri

Açıklama:

Sayıştay idari görevi, genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına incelemek ve denetlemektir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Anayasa Mahkemesinin kaç üyesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir?

Yedi

Sekiz

Oniki

Onbeş

Açıklama:

On beş üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi’nin üç üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi, on iki üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi’nin denetimine tabidir?

TBMM İçtüzüğü

İnkılâp Kanunları

Parlamento Kararları

Milletlerarası Antlaşmalar

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Açıklama:

Milletlerarası Antlaşmalar, Olağanüstü Hâl Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Parlamento Kararları ve İnkılâp Kanunları Anayasa Mahkemesinin denetimi dışında tutulan normlar arasındadır. TBMM İçtüzüğü ise Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Bir ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğunun doğduğu bir durumda anayasa yapan iktidar, aslî kurucu iktidardır.
Anayasanın on maddesini anayasada öngörülen usullerle değiştiren iktidar, tali kurucu iktidardır.
Mevcut anayasal kurallar ışığında yeni bir anayasa yapan iktidar, aslî kurucu iktidardır.

Kurucu iktidara ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Asli kurucu iktidar, bir ülkenin siyasal rejiminde ihtilal, hükûmet darbesi veya ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğu meydana gelmesi ya da bağımsızlığın kazanılması veya yeni bir devletin kurulması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidara denir. Tali kurucu iktidar ise, bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidara denir. Yeni bir anayasa mevcut anayasal kurallar çerçevesinde yapılırsa bu anayasayı yapan iktidar, tali kurucu iktidar olarak adlandırılır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaki anayasalarımızdan hangisi hiyerarşik yöntemle yapılmıştır?

1876 Kanun-ı Esasisi

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Hiyerarşik yöntemde anayasa yapımı, Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” bir usulle kabul edilmesi biçiminde gerçekleşmektedir. 1876 Kanun-ı Esasisi bu yöntemle hazırlanmıştır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sözleşme yöntemi ile hazırlanan anayasalara ilişkin olarak aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir ifadeye yer verilmiştir?

Plebisit referandumla kabul edilen bir anayasa sözleşme yöntemi ile yapılan bir anayasaya örnektir.

Tek başına iktidar olan bir partinin diğer partilerin desteğini almaksızın yaptığı anayasa sözleşme yöntemi ile yapılmış kabul edilebilir; çünkü bir partinin tek başına iktidar olması demek toplumun çoğunluğunun desteğini alması demektir.

Sözleşme yöntemini diğer yöntemlerden ayıran en büyük fark anayasa yapım sürecinin büyük ölçüde nötr bir şekilde işlemesidir.

Türkiye'de bu yönteme ilişkin olarak 1909 yılında yapılan anayasa değişikliği, 1999 yılında yapılan Devlet Güvenlik Mahkemeleri'yle ilgili değişiklik ve Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun faaliyetleri verilebilir.

Sözleşme yöntemi diğer yöntemler içinde en istikrarsız anayasaların yapılmasına neden olur.

Açıklama:

Sözleşme (veya pakt) yönteminde, anayasa yapımı, toplumu temsil eden siyasal güçler (gruplar ve partiler) veya seçilmiş bir kurul ya da kurucu meclis tarafından “katılma ve uzlaşma” ilkelerine dayalı olarak “toplumsal sözleşme” biçiminde gerçekleştirilmektedir.
Plebisit referandumlar, serbestçe yapılmayan referandumları ifade eder. Bu tür referandumlar çoğunlukla hiyerarşik yöntemde görülür. Oysa sözleşme yöntemi, "katılma ve uzlaşma" ilkelerine dayalı olarak gerçekleştirilir.
Parlamentoda çoğunluğa sahip bir partinin diğer partilerin görüşlerini dikkate almaksızın yaptığı anayasa değişikliği toplumun farklı kesimlerini dikkate almaksızın hazırlandığı için sözleşme yöntemi ile hazırlanmış kabul edilemez.
Organik yöntemi diğerlerinden ayıran en önemli fark, bu yöntemde anayasa yapımı sürecinin büyük ölçüde “nötr” bir şekilde işlemesidir.
Sözleşme yöntemine göre yapılan anayasalar üzerindeki uzlaşma oranı yüksek olacağından, bu yöntemle yapılan anayasalar daha istikrarlı olur.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

1982 Anayasası'na göre bir anayasa değişikliği teklifi için en az kaç milletvekilinin imzasına ihtiyaç vardır?

139

150

199

200

Açıklama:

Anayasa’nın 175’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, “Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.” TBMM üye tam sayısı 600 olduğundan bu sayı, 200'dür.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Anayasa Komisyonu
TBMM Genel Kurulu
Cumhurbaşkanı
TBMM Başkanlığı

Anayasa değişikliği teklifinin görüşülmesinde ve kabulünde rol oynayan makamlarla ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıralamaya yer verilmiştir?

II-I-IV-III-II

IV-I-IV-II-III

III-II-I-III-IV

II-IV-I-II-III

I-IV-II-I-III

Açıklama:

Doğru sıralama TBMM Başkanlığı, Anayasa Komisyonu, TBMM Başkanlığı, Genel Kurul, Cumhurbaşkanı şeklindedir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Bir anayasa değişikliği teklifinin 400 milletvekili tarafından kabul edilmesi halinde Cumhurbaşkanının sahip olduğu tüm yetkiler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sayılmıştır?

Geri Gönderme, Onay

Geri Gönderme, Zorunlu Halkoylaması

İhtiyarî Halkoylaması, Onay

Geri Gönderme, Zorunlu Halkoylaması, Onay

Geri Gönderme, İhtiyarî Halkoylaması, Onay

Açıklama:

Soru kökündeki "tüm yetkiler" söz öbeğine dikkat edilmelidir.
Anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından üye tamsayısının üçte ikisi (400 veya daha fazla oy) ile kabul edilmiş ise, Cumhurbaşkanı bu anayasa değişikliği kanununu onaylayabilir, Meclise geri gönderebilir ya da ihtiyari olarak halk oyuna sunabilir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halk oylamasına Sunulması Hakkında Kanuna göre, “Anayasa değişikliği halk oylaması, ilgili Anayasa değişikliği kanununun Resmî Gazete’de yayımını takip eden kaçıncı günden sonraki ilk Pazar günü yapılır?

120

Açıklama:

3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halk oylamasına Sunulması Hakkında Kanuna göre, “Anayasa değişikliği halk oylaması, ilgili Anayasa değişikliği kanununun Resmî Gazete’de yayımını takip eden altmışıncı günden sonraki ilk Pazar günü yapılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Kanunlar
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
Anayasa değişiklikleri

Anayasa mahkemesi yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerini esas bakımından denetleyebilir?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetiminde iptale karar verilebilmesi için mahkeme başkanı veya bir başkan vekilinin başkanlığında en az on üye ile toplanacak olan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun toplantıya katılan üyelerin kaçta kaç oy çokluğu ile karar vermesi şarttır?

1/2

1/3

1/4

2/3

3/5

Açıklama:

Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetiminde iptale karar verilebilmesi için mahkeme başkanı veya bir başkan vekilinin başkanlığında en az on üye ile toplanacak olan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu ile karar vermesi şarttır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Teklif çoğunluğu
Oylama çoğunluğu
İvedilikle görüşülmeme

Anayasa Mahkemesi anayasa değişikliklerine ilişkin yapacağı şekil denetiminde yukarıdaki hususlardan hangisi ya da hangilerini denetler?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Anayasa Mahkemesinin anayasa değişikliklerine ilişkin yapacağı şekil denetimi; teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları ile sınırlıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdaki terimlerden hangisi bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidarı tanımlamaktadır?

Asil kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Asil yapıcı iktidar

Tali yapıcı iktidar

Çoğulcu iktidar

Açıklama:

Tali kurucu iktidar, bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidara denir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Hükumet darbesi veya ülkenin parçalanması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla
bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Asli kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Asli yapıcı iktidar

Tali yapıcı iktidar

Darbe hükumeti iktidarı

Açıklama:

Bir ülkenin siyasal rejiminde ihtilal, hükumet darbesi veya ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğu meydana gelmesi ya da bağımsızlığın kazanılması veya yeni bir devletin kurulması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidar asli kurucu iktidar olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme”bir usulle kabul edilmesine dayalı yöntem hangisidir?

Organik yöntem

Totaliter yöntem

Sözleşme yöntemi

Hiyerarşik yöntem

Demokratik yöntem

Açıklama:

Hiyerarşik yöntemde anayasa yapımı, Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” bir usulle kabul edilmesi biçiminde gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Anayasa’nın mevcut anayasal kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara göre oluşturulmasına dayalı yöntem hangisidir?

Hiyerarşik yöntem

Sözleşme yöntemi

Organik yöntem

Totaliter yöntem

Demokratik yöntem

Açıklama:

Organik yöntemde anayasalar mevcut anayasal kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara göre, genellikle yasama işlemi biçiminde yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Anayasa'nın toplumu temsil eden siyasal güçler veya seçilmiş bir kurul ya da kurucu meclis tarafından “katılma ve uzlaşma” ilkelerine dayalı olarak değiştirilmesine olanak veren yöntem hangisidir?

Organik yöntem

Demokratik yöntem

Totaliter yöntem

Hiyerarşik yöntem

Sözleşme yöntemi

Açıklama:

Sözleşme yönteminde, anayasa yapımı, toplumu temsil eden siyasal güçler veya seçilmiş bir kurul ya da kurucu meclis tarafından “katılma ve uzlaşma” ilkelerine dayalı olarak “toplumsal sözleşme” biçiminde gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdaki anayasa değişiklerinden hangisi hiyerarşik yönteme örnek gösterilebilir?

Almanya 1949 Anayasası

İtalya 1848 Anayasası

İspanya 1978 Anayasası

Kanada 1982 Anayasası

Güney Afrika 1996 Anayasası

Açıklama:

İtalya’da 1848 Anayasası hiyerarşik yönteme örnek olarak gösterilebilir.
İtalya 1848 Anayasası

Doğru Cevap: B

Soru 27

Türkiye’de I.Meşrutiyete geçişi sağlayan 1876 Anayasası hangi anayasa değişikliği yöntemine örnek olarak gösterilebilir?

Hiyerarşik yöntem

Organik yöntem

Sözleşme yöntemi

Totataliter yöntem

Demokratik yöntem

Açıklama:

Türkiye’de I.Meşrutiyete geçişi sağlayan 1876 Anayasası hiyerarşik yönteme örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Yürürlükteki anayasa ile öngörülen kurallara uygun olarak değiştirilen 1982 Anayasası hangi tür iktidar faaliyeti olarak tanımlanabilir?

Asli yapıcı iktidar

Tali yapıcı iktidar

Asli kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Fonksiyonel işlevci iktidar

Açıklama:

1982 Anayasası, yürürlükteki anayasa ile öngörülen kurallara uygun olarak değiştirilen bir “tali kurucu iktidar” faaliyetidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Anayasa değişikliği tekliflerinin Genel Kurulda kabulü için hangi oranda evet oyu alması gereklidir?

1/5

2/5

3/5

4/5

5/5

Açıklama:

Anayasa değişikliği tekliflerinin Genel Kurulda kabulü için Anayasa’nın 175’inci maddesinde üye tamsayısının beşte üçü yeter sayı olarak öngörülmüştür.
3/5

Doğru Cevap: C

Soru 30

1982 Anayasası’nın Anayasa değişikliklerinin yargısal denetimine ilişkin düzenlemesi aşağıdakilerden hangisi veya hangilerine izin vermektedir?
I- Kanun maddelerinin içeriğine
II- Kanun maddelerinin şekline
III- Kanun maddelerinin insan haklarına uygunluğuna

Sadece I

Sadece II

Sadece III

I ve II

I ve III

Açıklama:

1982 Anayasası sadece şekil bakımından denetimi kabul etmiş olup, bu denetimi de belli noktalarla sınırlamış bulunmaktadır.
Sadece II

Doğru Cevap: B

Soru 31

Asli kurucu iktidar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir hukuk boşluğu durumunda ortaya çıkar.

Hukuk dışıdır.

Yürürlükteki anayasadan türer.

İhtilal sonucu ortaya çıkabilir.

Yeni bir devletin kurulması sonucu ortaya çıkabilir.

Açıklama:

Asli kurucu iktidar için yürürlükteki anayasanın bir önemi yoktur. O sınırsız ve hukuk dışıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Meşrutiyete geçişi sağlayan 1876 Anayasası hangi yöntemle yapılmıştır?

Hiyerarşik yöntem

Sözleşme yöntemi

Katılma ve uzlaşma yöntemi

Organik yöntem

Tabana dayalı yöntem

Açıklama:

1876 anayasası iktidarın kendi yetkilerini bir ferman yoluyla sınırlaması şeklinde ortaya çıktığı için hiyererşik yöntemle yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bir parlamentoda anayasayı değiştirecek çoğunluğa sahip bir iktidar partisinin diğer partilerin görüşlerini hiç dikkate almadan yaptığı anayasa değişikliği hangi yöntemle yapılmıştır?

Tepeden inme yöntem

Hiyerarşik yöntem

Sözleşme yöntemi

Organik yöntem

Katılma ve uzlaşma yöntemi

Açıklama:

Bu şekildeki bir anayasa değişikliği, ne tam anlamda sözleşme yöntemine ne de hiyerarşik yönteme girer. Hiyerarşik yöntemden söz edemeyiz, çünkü ortada seçilmiş bir parlamento çoğunluğu mevcuttur. Sözleşme yönteminin de tam anlamıyla uygulandığı söylenemez, çünkü toplumun değişik kesimlerini temsil eden diğer siyasal partiler dışlanmıştır. Bu durumda örneğimizdeki anayasa değişikliğinde kullanılan yöntemi “organik yöntem” olarak adlandırmamız mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Anayasa değişikliği için TBMM üyelerinin en az kaçının teklifi gerekir?

180

300

150

200

400

Açıklama:

Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Anayasanın değiştirilmesi teklifinin kabulü TBMM'nin üye tam sayısının hangi oranının oyuyla mümkündür?

1/5

4/5

4/7

1/2

3/5

Açıklama:

Değiştirilme teklifinin kabulü Meclisin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 175'inci maddesine göre Anayasa'nın değiştirilmesi usulündeki safhalardan birisi değildir?

Teklif

Görüşme

Veto

Karar

Onay

Açıklama:

Anayasa’nın 175’nci maddesinde yer alan Anayasa’nın değiştirilmesi usulünde “teklif”, “görüşme”, “karar” ve “onay” olmak üzere dört safha bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Anayasa değişikliği için yapılan halk oylamasının usulüne uygunluğu hakkındaki denetim yetkisi hangi makama aittir?

Yüksek Seçim Kurulu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cumhurbaşkanlığı

Anayasa Komisyonu

Anayasa Mahkemesi

Açıklama:

Halk oylamasının usulüne uygunluğu hakkındaki denetim yetkisi ise Yüksek Seçim Kuruluna aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Anayasa Mahkemesince Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetiminde iptaline karar verilebilmesi için toplantıdaki üye sayısının hangi oranının oyu gerekir?

1/3

2/3

4/5

3/5

1/2

Açıklama:

Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetiminde iptale karar verilebilmesi için mahkeme başkanı veya bir başkan vekilinin başkanlığında en az on üye ile toplanacak olan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu ile karar vermesi şarttır

Doğru Cevap: B

Soru 39

Anayasa değişikliğini tekrar görüşülmek üzere geri gönderme yetkisi hangi makama aittir?

Yüksek Seçim Kurulu

Anayasa Komisyonu

Anayasa Mahkemesi

TBMM

Cumhurbaşkanı

Açıklama:

Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerini tekrar görüşülmek üzere geri gönderebilir.

Doğru Cevap: E

Hiçbir hukuk kuralına bağlı olmaksızın yeni anayasa yapan iktidara ne nedir?

Asli kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Politika kararlaştırıcılar

Teknisyenler

Anayasa komisyonu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidara ne denir?

Tali kurucu iktidar

Asli kurucu iktidar

Anayasa komisyonu

Politika kararlaştırıcılar

Parlamento

Açıklama:

Tali kurucu iktidar ise, bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidara denir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe tepeden inme bir usulle kabul edilmesi hangi anayasa yapım yöntemidir?

Hiyerarşik yöntem

Organik yöntem

Sözleşme yöntemi

Katılma yöntemi

Uzlaşma yöntemi

Açıklama:

Hiyerarşik yöntemde anayasa yapımı, Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” (top-down) bir usulle kabul edilmesi biçiminde gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Türkiye’de I.Meşrutiyete geçişi sağlayan 1876 Anayasasının yapım yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Hiyerarşik yöntem

Organik yöntem

Sözleşme yöntemi

Katılma yöntemi

Sözleşme yöntemi

Açıklama:

Türkiye’de I.Meşrutiyete geçişi sağlayan 1876 Anayasasının yapım yöntemi, hiyerarşik yöntemde anayasa yapım yöntemine örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

1982 Anayasasına göre Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az ne kadarı ile teklif edilebilir?

Üçte biri

Üçte ikisi

Dörtte biri

Dörtte ikisi

Dörtte üçü

Açıklama:

Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte
biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

1982 Anayasasına göre anayasa değişikliğinin teklifinin kabulü Meclisin üye tam sayısının ne kadarının oyu ile mümkündür?

Üçte bir

Üçte iki

Dörtte üç

Beşte iki

Beşte üç

Açıklama:

Değiştirilme teklifinin kabulü Meclisin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından üye tamsayısının üçte ikisi (400 veya daha fazla oy) ile kabul edilmiş ise, Cumhurbaşkanının yapabilecekleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Meclise geri gönderemez

Onaylayabilir

Meclise geri gönderebilir

Halk oyuna sunabilir

Onaylayıp Resmi Gazetede yayımlanabilir

Açıklama:

Anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından üye tam sayısının üçte ikisi (400 veya daha fazla oy) ile kabul edilmiş ise, Cumhurbaşkanı bu anayasa değişikliği kanununu onaylayabilir, Meclise geri gönderebilir ya da ihtiyari olarak halk oyuna sunabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Anayasa yapımında politika kararlaştırıcılar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Politikacılar

Siyasal gruplar

Partiler

Hükümetler

Birleşmiş Milletler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 59

Tali kurucu iktidarın anayasa yapımında kullandığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Organik yöntem

Sözleşme yöntemi

Hiyerarşik yöntem

Tepeden inme yöntem

Uzlaşma yöntemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Anayasa değişikliğinin yargısal denetimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Anayasa değişikliği teklifi yeterli çoğunluk sağlanmayan yapılmışsa iptal sebebidir

Anayasa değişikliği şekil bakımından denetlenebilir

Anayasa değişikliği esas bakımından denetlenemez

Anayasa değişikliği Anayasa Mahkemesi üye tam sayısının beşte ikisinin oyu ile iptal edilebilir

Anayasa değişikliğinin TBMM'de iki kere görüşülmemesi iptal sebebidir

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Sosyal Faktörler
II. Teknolojik Gelişmeler
III. Siyasal ve Ekonomik Faktörler
IV. Dış Etmenler
Yukarıdakilerden hangisi genel olarak anayasal değişmeye yol açan faktörler arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

I, II ve III

Yalnız IV

Açıklama:

Genel olarak anayasal değişmeye yol açan faktörler, başka bir ifadeyle anayasal değişmenin temel dinamikleri arasında sosyal, siyasal ve ekonomik faktörler, teknolojik gelişmeler, yeni bir devletin kurulması ya da bağımsızlığını elde etmesi ve bir ülkenin siyasal rejiminde meydana gelen değişiklikler gibi durumları saymak mümkündür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Anayasa değişikliklerinin yargısal denetimi konusunda açık bir düzenleme öngörmeyen 1961 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesi kendini hangi konuda yetkili sayarak bazı anayasa değişikliklerini iptal etmiştir?

Yargıtay

Danıştay

Askeri Yargıtay

Anayasa Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Bir anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından 360 oydan 399 oya kadar bir oyla kabul edilirse, hangi makam bunu Meclise geri gönderebilir ya da zorunlu olarak halkoyuna sunar?

Başbakan

İçişleri Bakanı

Cumhurbaşkanı

Meclis Başkanı

Dışişleri Bakanı

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından 360 oydan 399 oya kadar bir oyla kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bunu Meclise geri gönderebilir ya da zorunlu olarak halkoyuna sunar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliği kanununu onayladığında kanun nerede yayınlanır?

İnternet

Radyo

Televizyon

Resmî Gazete

Dergi

Açıklama:

Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliği kanununu onaylarsa, anayasa değişikliği kanunu Resmî Gazete’de yayımlanır (m.175/5) ve böylece kesinleşmiş olur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Amerikan Anayasası
II. Nazi yönetimi sonrası 1949 tarihli Federal Alman Anayasası
III. 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Anayasal değişmeye yol açan faktörler düşünüldüğünde, yukarıdaki gelişmelerden hangisi, "ülkede siyasal rejimin değişmesi veya kesintiye uğraması" başlığı altında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

II - III

Açıklama:

Ülkede siyasal rejimin değişmesi ya da kesintiye uğraması sonucunda yapılan anayasalara örnek olarak; Nazi Yönetimi’nden sonra yapılan 1949 tarihli Federal Alman Anayasası ve Türkiye’de siyasal rejimde kesintilere yol açan askeri müdahaleler döneminde yapılan 1961 ve 1982 Anayasaları gösterilebilir. Amerikan Anayasası’nın ise, Amerika Birleşik Devletleri’ni kuran bir anayasa olduğu söylenebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

"Bir ülkenin siyasal rejiminde ihtilal, hükûmet darbesi veya ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğu meydana gelmesi ya da bağımsızlığın kazanılması veya yeni bir devletin kurulması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidara" ne ad verilmektedir?

Asli kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Kurulu iktidar

Demokratik iktidar

Totaliter iktidar

Açıklama:

Asli kurucu iktidar, bir ülkenin siyasal rejiminde ihtilal, hükûmet darbesi veya ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğu meydana gelmesi ya da bağımsızlığın kazanılması veya yeni bir devletin kurulması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidara denir. Ancak bu iktidarın benimsediği anlayışa göre demokratik ya da totaliter iktidar olması mümkündür. Sorumuzda ise anayasanın yapımına yönelik veriler kullanıldığından, asli kurucu iktidarın doğru cevap olarak kabulü gerekir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

I. Asli kurucu iktidar, sosyolojik anlamda toplumdaki siyasal değer ve inançlar, siyasal güç dengesi, uluslararası ortam ve ülkenin dış ilişkileri gibi faktörlerle kendini sınırlı hissedebilir.
II. Tali kurucu iktidar hukuken sınırlı bir iktidar olup yaptığı yeni anayasa ya da anayasa değişiklikleri, geçerliliğini yürürlükteki anayasadan alır.
III. "Aslilik - talilik" kavramları; hukuk dışılığı değil, üstünlüğü ifade eder.
Anayasayı yapan iktidar ile ilgili yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

II - III

I - III

Açıklama:

Asli kurucu iktidar, sınırsız ve hukuk dışı bir olay olmasına karşılık, sosyolojik anlamda toplumdaki siyasal değer ve inançlar, siyasal güç dengesi, uluslararası ortam ve ülkenin dış ilişkileri gibi faktörlerle kendini sınırlı hissedebilir. Asli kurucu iktidarın aksine, tali kurucu iktidar hukuken sınırlı bir iktidar olup yaptığı yeni anayasa ya da anayasa değişiklikleri, geçerliliğini yürürlükteki anayasadan alır. Ancak "aslilik - talilik" kavramları; üstünlüğü değil, hukuk dışılığı ifade eder.

Doğru Cevap: C

Bir ülkenin siyasal rejiminde ihtilal, hükûmet darbesi veya ülkenin parçalanması sebebiyle bir hukuk boşluğu meydana gelmesi ya da bağımsızlığın kazanılması veya yeni bir devletin kurulması gibi durumlarda hiçbir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın yeni anayasayı yapan iktidara aşağıdakilerden hangisi denir?

Tali iktidar

Hiyerarşik iktidar

Asli iktidar

Kurucu iktidar

Meclis iktidarı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 96

.................... kavramı, Anayasa’nın yapılması kararını veren ve anayasada yer alacak temel tercihleri hukuken ve fiilen belirleme ve nihai olarak onaylama yetkisine sahip siyasal güçleri (politikacılar, siyasal gruplar ve partiler, hükûmetler, yasama organları ve halk gibi) ifade etmektedir.
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

politika kararlaştırıcılar

teknisyenleler

siyasiler

bakanlar

bakan yardımcıları

Açıklama:

Politika kararlaştırıcılar kavramı, Anayasa’nın
yapılması kararını veren ve anayasada yer alacak temel
tercihleri hukuken ve fiilen belirleme ve nihai
olarak onaylama yetkisine sahip siyasal güçleri (politikacılar,
siyasal gruplar ve partiler, hükûmetler,
yasama organları ve halk gibi) ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi organik yöntemi açıklar?

anayasa yapımı, toplumu temsil eden siyasal güçler (gruplar
ve partiler) veya seçilmiş bir kurul ya da kurucu
meclis tarafından “katılma ve uzlaşma” ilkelerine
dayalı olarak “toplumsal sözleşme” biçiminde
gerçekleştirilmektedir. “Tabana dayalı” (aşağıdan
yukarı=bottom-up) anayasa yapımı

anayasa yapımı, Anayasa’nın,
bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden
inme” (top-down) bir usulle kabul edilmesi biçiminde
gerçekleşmektedir

bazı
ülkelerde referandum yoluna da başvurulduğu görülmektedir.

anayasalar mevcut anayasal
kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara
göre, genellikle yasama işlemi biçiminde yapılır.

klasik örneklerini “misak
biçimindeki anayasalar” oluşturur. Anayasacılık tarihinde,
genellikle monark ile onun karşısında yer
alan ve onu bir anlamda anayasa yapmaya zorlayan
bir takım siyasal güçler arasında varılan anlaşmalar
sonucunda misak anayasaların yapıldığı görülür.

Açıklama:

Organik yöntemde anayasalar mevcut anayasal
kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara
göre, genellikle yasama işlemi biçiminde yapılır. Bu
yöntemi, “tali kurucu iktidar” tarafından yeni bir
Anayasa’nın yapılması veya mevcut Anayasa’nın
değiştirilmesi olarak açıklamak da mümkündür.
Organik yöntemi diğerlerinden ayıran en önemli
fark, bu yöntemde anayasa yapımı sürecinin büyük
ölçüde “nötr” bir şekilde işlemesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Anayasa’nın ....... maddesinin birinci fıkrasına göre, “Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye
Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.”
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

175

176

177

178

179

Açıklama:

Anayasa’nın 175’inci maddesinin birinci fıkrasına
göre, “Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye
Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte
biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.”

Doğru Cevap: A

Soru 99

Bir anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından üye tam sayısının beşte üçü ile veya üçte kaçından az bir oyla kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bunu Meclise geri gönderebilir ya da zorunlu olarak halk oyuna sunar?

beş

dört

üç

iki

bir

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 100

Mahkemenin Anayasaya aykırı yorumlarla anayasa değişikliklerini iptal etmesine bir tepki olarak
....... Anayasası ile anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetimi, “teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları ile” sınırlandırılmıştır.
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

1981

1982

1983

1984

1985

Açıklama:

Mahkemenin Anayasaya aykırı yorumlarla anayasa değişikliklerini iptal etmesine bir tepki olarak
1982 Anayasası ile anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetimi, “teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları ile” sınırlandırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aslî kurucu iktidar, hiçbir hukuk kuralı ile bağlı olmaksızın yeni bir anayasa yapan iktidardır.
Aslî kurucu iktidar, yeni bir anayasa yapan iktidardır ve bunu yaparken önceki anayasada belirtilen kurallarla bağlıdır.
İhtilal, hükûmet darbesi veya ülkenin parçalanması gibi sebeplerle bir hukuk boşluğu doğduğunda ortaya çıkar.

Aslî kurucu iktidara ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Aslî kurucu iktidar, ihtilal, darbe ya da ülkenin parçalanması gibi sebeplerle ülkede bir hukuk boşluğu doğduğunda ortaya çıkan ve hiçbir hukuk kuralı ile bağlı olmaksızın yeni bir anayasa yapan iktidardır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak gösterilebilir?

Aslî kurucu iktidar faaliyeti

Tali kurucu iktidar faaliyeti

Hiyerarşik yöntemle anayasa yapılması faaliyeti

Sözleşme yöntemiyle anayasa yapılması faaliyeti

Ferman yöntemiyle anayasa yapılması faaliyeti

Açıklama:

Tali kurucu iktidar, bir anayasanın anayasada belirtilen kurallar ve usullere uygun olarak değiştirilmesi iktidarıdır. 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği de 1982 Anayasası'nda yer alan hükümler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Kanun-ı Esasi aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak gösterilebilir?

Tali kurucu iktidar

Misak biçiminde anayasa

Ferman biçiminde anayasa

Çerçeve anayasa

Sözleşme biçiminde anayasa

Açıklama:

Hiyerarşik yöntemde anayasa yapımı, Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” bir usulle kabul edilmesi biçiminde gerçekleşmektedir. Bu anayasalara örnek olarak ferman biçiminde anayasa gösterilebilir. Kanun-ı Esasi de bu türde bir anayasadır. Padişah, kendi yetkilerini bir "ferman" ile sınırlamıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 104

1982 Anayasası'nın son hali dikkate alınacak olursa aşağıdakilerden hangisi anayasa değişikliği teklifinde bulunabilir?

201 milletvekili

184 milletvekili

Herhangi bir milletvekili

Cumhurbaşkanı

Meclis Başkanı

Açıklama:

1982 Anayasası'nın 175'inci maddesi anayasa değişikliği sunma konusunda meclis üye tamsayısının en az üçte birinin yetkili olduğunu hüküm altına alır. Meclis üye tamsayısı 600 olduğu için bu sayı en az 200'dür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdaki hallerden hangisinde anayasa değişikliği teklifi Cumhurbaşkanı'nın önüne gönderilmeksizin reddedilmiş sayılır?

Değişiklik yönünde 400 oy bulunması

Değişiklik yönünde 399 oy bulunması

Değişiklik yönünde 361 oy bulunması

Değişiklik yönünde 360 oy bulunması

Değişiklik yönünde 359 oy bulunması

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teklifinin kabul edilebilmesi için en az meclis üye tamsayısının beşte üçünün oyuna ihtiyaç vardır. Üye tamsayısı 600 olduğu için bu sayı en az 360'tır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Cumhurbaşkanının bir anayasa değişikliğini meclise iade etmeyeceği düşünülecek olursa aşağıdaki kabul sayılarından hangisinde Cumhurbaşkanı'nın değişikliği halkoylamasına sunması zorunludur?

199

200

359

370

400

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teklifi 360 ile 399 oy arasında bir oy sayısı ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu değişiklik teklifini meclise iade etmeyecekse halkoylamasına sunmak zorundadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdaki durumlardan hangisinde Cumhurbaşkanı bir anayasa değişikliğini halkoylamasına sunmadan onaylayabilir?

Teklifin 450 milletvekilince kabulü

Teklifin 399 milletvekilince kabulü

Teklifin 380 milletvekilince kabulü

Teklifin 369 milletvekilince kabulü

Teklifin 360 milletvekilince kabulü

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teklifi meclis üye tamsayısının üçte ikisi ya da daha fazlasının olumlu oyu ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu değişikliği halkoylamasına sunmak zorunda olmaksızın onaylayabilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Teklif sayısı
Kabul sayısı
İvedilikle görüşülüp görüşülmediği

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir anayasa değişikliğinin denetiminde dikkate alınır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği Anayasa Mahkemesince denetlenirken değişikliğin teklif ve oylama sayısı ile ivedilikle görüşülüp görüşülmediği incelenir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Anayasa Mahkemesi'nin bir anayasa değişikliğini yalnızca şekil yönünden denetleyebileceği hükmü ilk kez hangi anayasanın ilk halinde yer almıştır?

Kanun-ı Esasi

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

1971 yılında 1961 Anayasası'nda yapılan değişiklikle anayasa değişiklikleirnin yalnızca şekil açısında denetlenebileceği hükmü anayasaya eklense de soruda ilk kez hangi anayasanın ilk halinde bu hükme yer verildiği sorulduğundan doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Halkoylamasına sunabilir.
Meclise iade edebilir.
Onaylayabilir.

389 olumlu oy ile kabul edilen bir anayasa değişikliğine ilişkin Cumhurbaşkanı yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerini yapabilir?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teflisi meclis üye tamsayısının beşte ile üçte ikisi arasında bir sayı ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu değişikliği meclise iade edebileceği gib halkoylamasına da sunabilir. Doğrudan onaylama imkânı yalnızca meclis üye tamsayısının üçte ikisinin ve daha fazlasının oyu ile kabul edilirse mümkün olur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Kendisine havale edilen bir anayasa değişikliği teklifini inceledikten sonra vardığı sonuçları bir rapora bağlayarak Meclis Başkanlığına gönderen kişi/kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanı

Bakanlar Kurulu

Genel Kurul

Anayasa Komisyonu

Anayasa Mahkemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 118

I. Anayasa değişikliği teklifinde ikinci görüşmeye birinci görüşmenin bitiminden yirmi dört saat geçmeden başlanamaz. II. Anayasa’nın değiştirilmesi Meclis üye tam sayısının en az üçte birinin imzasıyla teklif edilebilir. III. Değişiklik teklifi verilebilmesi için Meclis üye tamsayısının en az üçte ikisinin imzası gereklidir. Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Anayasa’nın 175’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, “Anayasa’nın değiştirilmesi hakkındaki teklifler Genel Kurulda iki defa görüşülür.” TBMM İçtüzüğüne göre ise (m.93), “ikinci görüşmeye birinci görüşmenin bitiminden kırksekiz saat geçmeden başlanamaz”.
Anayasa’ya göre, değişiklik teklifi verilebilmesi için Meclis üye tamsayısının en az üçte birinin, yani en az 200 milletvekilinin imzası gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Meclis, kendisine geri gönderilen anayasa değişikliği kanununu -------- oy ile aynen kabul edemezse, anayasa değişikliği reddedilmiş sayılır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

151

200

301

360

400

Açıklama:

Cumhurbaşkanı bu anayasa değişikliği kanununu geri gönderdiği takdirde, Meclisin üçte iki çoğunluğu sağlaması gerekmektedir. Meclis, kendisine geri gönderilen anayasa değişikliği kanununu üçte iki çoğunlukla (400 oy) aynen kabul edemezse, anayasa değişikliği reddedilmiş sayılır.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Anayasa’nın, Anayasa değişikliklerinin denetiminde koyduğu sınırlardan “teklif çoğunluğu”, değişiklik teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının ne kadarı tarafından yapılmasını ifade eder?

En az yarısı

En az üçte biri

En az üçte ikisi

En az beşte ikisi

En az beşte üçü

Açıklama:

Anayasa’nın, Anayasa değişikliklerinin denetiminde koyduğu sınırlardan “teklif çoğunluğu”, değişiklik teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yapılmasını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Aşağıdaki ifadelerden hangisi hiyerarşik yöntemi en iyi biçimde tanımlar?

Anayasanın mevcut anayasal kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara göre yapılması

Anayasanın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” bir usulle kabul edilmesi

Anayasanın toplumu temsil eden siyasal güçler veya seçilmiş bir kurul ya da kurucu meclis tarafından “katılma ve uzlaşma” ilkelerine dayalı olarak yapılması

Anayasada değiştirilemez veya değiştirilmesi teklif dahi edilemez kuralların bulunması

Anayasanın alelade kanun hükümlerinin değiştirilmesi için yeterli çoğunlukla değiştirilebilmesi

Açıklama:

Hiyerarşik yöntemde anayasa yapımı, Anayasa’nın, bir kişi, kurul ya da temsili olmayan bir meclisçe “tepeden inme” (top-down) bir usulle kabul edilmesi biçiminde gerçekleşmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 122

Anayasaların mevcut anayasal kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara göre, genellikle yasama işlemi biçiminde yapıldığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Organik yöntem

Sözleşme yöntemi

Pakt yöntemi

Hiyerarşik yöntem

Türev yöntem

Açıklama:

Organik yöntemde anayasalar mevcut anayasal kurumlar tarafından yürürlükteki usul ve kurallara göre, genellikle yasama işlemi biçiminde yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidar aşağıdakilerden hangisidir?

Asli kurucu iktidar

Tali kurucu iktidar

Kurulu iktidar

Meşru iktidar

Meşru olmayan iktidar

Açıklama:

Tali kurucu iktidar, bir ülkenin anayasasını, mevcut anayasal kural ve usuller çerçevesinde tümden yenileyen ya da değiştiren iktidara denir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Türev kurucu iktidar olarak da adlandırılan kuruculuk işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Asli kuruculuk işlevi

Tali kuruculuk işlevi

Feri kuruculuk işlevi

Meşru kuruculuk işlevi

Demokratik işlevi

Açıklama:

Tali kuruculuk işlevi, bağımsız olmayıp yürürlükteki anayasadan türediği için “türev kurucu iktidar” olarak da adlandırılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 125

Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliği kanununu halkoyuna sunarsa, değişikliğin kabul edilmiş ve kesinleşmiş sayılabilmesi için halk oylamasında geçerli oyların hangi çoğunluğunun olumlu oyunu alması gerekir?

Yarısından çoğu

Üçte birinden fazlası

Üçte ikisinden fazlası

Beşte ikisinden fazlası

Beşte üçünden fazlası

Açıklama:

Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliği kanununu halkoyuna sunarsa, halk oylamasında geçerli oyların yarısından çoğunun olumlu olması hâlinde değişiklik kabul edilmiş ve kesinleşmiş olur.

Doğru Cevap: A

Soru 126

I. Karar
II. Görüşme
III. Onay
IV. Teklif
1982 Anayasası’na göre Anayasa’nın değiştirilmesi usulünde kabul edilen safhalara ilişkin sıralama aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

II, IV, III, I

II, I, IV, III

I, IV, III, II

IV, II, I, III

IV, I, II, III

Açıklama:

Anayasa’nın 175’nci maddesinde yer alan Anayasa’nın değiştirilmesi usulünde “teklif ”, “görüşme”, “karar” ve “onay” olmak üzere dört safha bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi asli kurucu iktidarın ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden birisi değildir?

Hükümet darbesi

Siyasal rejimde ihtilal

Bağımsızlığın kazanılması

Yeni bir devletin kurulması

Mevcut hükümetin güvenoyu alması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 128

1982 Anayasasına göre Anayasa’nın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından en az hangi nisapla yazılı teklif verilmesi üzerine mümkündür?

Basit çoğunluk

Salt çoğunluk

Üye tam sayısının üçte biri

Üye tam sayısının beşte üçü

Üye tam sayısının üçte ikisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 129

I. Onaylama
II. Zorunlu halk oylaması
III. İhtiyari halk oylaması
IV. Meclise geri gönderme
Anayasa değişikliği teklifinin 400 oyla kabul edilmesi halinde Cumhurbaşkanı yukarıdakilerden hangilerine başvurabilir?

Yalnız II

I veya II

II veya IV

I veya III

I, III veya IV

Açıklama:

Anayasa değişikliği teklifi TBMM tarafından üye tamsayısının üçte ikisi (400 veya daha fazla oy) ile kabul edilmiş ise, Cumhurbaşkanı bu anayasa değişikliği kanununu onaylayabilir, Meclise geri gönderebilir ya da ihtiyari olarak halkoyuna sunabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Bir anayasa değişikliği teklifi hakkındaki görüşmeler tamamlandığında TBMM Genel Kurulu tarafından bu teklifin görüşülüp, kabul edilmesi aşağıdaki aşamalardan hangisinde gerçekleşmektedir?

Teklif

Görüşme

Onay

Karar

Halkoylaması

Açıklama:

Bir anayasa değişikliği teklifi hakkındaki görüşmeler tamamlandığında TBMM Genel Kurulu bu teklifi karara bağlayacaktır. Anayasa değişikliği tekliflerinin Genel Kurulda kabulü için Anayasa’nın 175’inci maddesi, üye tamsayısının beşte üçü (360 oy) veya üçte ikisi (400 oy) şeklinde, iki farklı karar yeter sayısı öngörmüştür.

Doğru Cevap: D

Türk Anayasa Hukuku - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler