Toplu İş Hukuku - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda işçi ve işverenlerin oluşturdukları örgütsel yapıları ifade etmek üzere genel olarak aşağıdaki kavramlardan hangisine yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Kuruluş
B
Dernek
C
Komite
D
Lokavt
E
Grev
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda işçi ve işverenlerin oluşturdukları örgütsel yapıları ifade etmek üzere genel olarak “kuruluş” kavramına yer verilmiştir.
Soru 2
İş hukuku, 18. ve 19. yüzyıllarda Batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur?
Seçenekler
A
Konfederasyon
B
İşçi sınıfı
C
Lokavt
D
Sendikalar
E
Grev
Açıklama:
İş hukuku, 18. ve 19. yüzyıllarda batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi değişik iş kollarında en az beş sendikanın bir araya gelerek meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluştur?
Seçenekler
A
İşyeri
B
Endüstri
C
Konfederasyon
D
İşveren
E
Sarı Sendika
Açıklama:
Konfederasyon: Değişik işkollarında en az beş sendikanın bir araya gelerek meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluştur.
Soru 4
"6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda ........., işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır."
Yukarıdaki paragrafta yer alan noktalı kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru tamamlar?
Yukarıdaki paragrafta yer alan noktalı kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru tamamlar?
Seçenekler
A
Konfederasyon
B
Lokavt
C
İşçi
D
Sendika
E
Grev
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir iş kolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi lokavt hakkında söylenemez?
Seçenekler
A
Lokavt da grev gibi Anayasa’nın sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler başlıklı 3. Bölümünde düzenlenmiştir.
B
Lokavt iş yerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.
C
Kanuni lokavt için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan lokavt kanun dışıdır.
D
Lokavt grevden farklı olarak ekonomik haklar arasında kabul edildiği için, uluslararası düzenlemelerde de çok fazla dile getirilmiştir.
E
87 sayılı ILO sözleşmesinde grev gibi lokavta ilişkin olarak da açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Açıklama:
Lokavt grevden farklı olarak ekonomik haklar arasında kabul edildiği için, uluslararası düzenlemelerde de çok fazla dile getirilmemiştir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi grev hakkında söylenemez?
Seçenekler
A
Grev, Anayasa’nın sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler başlıklı 3. Bölümünde bir hak olarak düzenlenmiştir.
B
Anılan uluslararası belgelerden Türkiye tarafından onaylanan 87 sayılı ILO Sözleşmesinde doğrudan greve ilişkin açık bir düzenleme yer almaktadır.
C
Türk hukuk sisteminde sadece toplu pazarlık sürecinde ortaya çıkan menfaat
uyuşmazlıkları bakımından grev hakkı tanınmıştır.
uyuşmazlıkları bakımından grev hakkı tanınmıştır.
D
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 60 ve devamı maddelerinde grevin uygulanması ve sınırları ayrıntısıyla düzenlenmiştir.
E
Bir iş mücadelesi aracı olarak grev hakkı, uluslararası düzeyde de güvence altına alınmıştır.
Açıklama:
Anılan uluslararası belgelerden Türkiye tarafından onaylanan 87 sayılı ILO Sözleşmesinde doğrudan greve ilişkin açık bir düzenleme yer almamaktadır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi iş hukuku hakkında söylenemez?
Seçenekler
A
İş hukuku, iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan ve bu itibarla işçi olarak adlandırılan bağımlı çalışanlarla işverenleri arasındaki iş ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır.
B
İş hukuku, 15. ve 16. yüzyıllarda batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur.
C
Liberalizmin üçüncü evresine girdiği ikinci dünya savaşı sonrası dönemde, önce toplu iş sözleşmesi hak ve özgürlüğü ile grev ve lokavt hakları anayasalarda tanınmaya başlanmış, toplu iş hukuku da buna paralel olarak gelişmiştir.
D
Liberalizmin sosyalleştiği ikinci evrede doğan toplu iş hukuku başlıca iki kısımdan oluşmaktadır.
E
Liberalizmin ilk evresini oluşturan dönemde iş ilişkileri, işçiyle işverenin eşitliği düşüncesinden hareketle borçlar hukukunun sözleşme özgürlüğü ilkesine göre şekillenmiştir.
Açıklama:
İş hukuku, 18. ve 19. yüzyıllarda batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur.
Soru 8
Tarihsel süreçte sendikal örgütlenme kaç gruba ayrılmıştır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Tarihsel süreçte sendikal örgütlenme, meslek, işyeri ve işkolu (endüstri) esasına göre sendikalaşma olmak üzere başlıca üç gruba ayrılmıştır.
Soru 9
87 sayılı ILO Sözleşmesinde aşağıdakilerden hangisi çalışanların ve işverenlerin menfaatlerine hizmet ve bu menfaatleri savunma amacı güden her türlü kuruluş biçiminde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Örgüt
B
İşçi
C
İşveren
D
Grev
E
Lokavt
Açıklama:
Anılan uluslararası belgelerden Türkiye tarafından onaylanan 87 sayılı ILO Sözleşmesinde doğrudan greve ilişkin açık bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte, sözleşmenin 10. maddesinde örgüt, çalışanların ve işverenlerin menfaatlerine hizmet ve bu menfaatleri savunma amacı güden her türlü kuruluş biçiminde tanımlanmıştır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi iş sözleşmesini tanımlayan unsurlardır?
Seçenekler
A
İş görme, ücret, bağımlılık
B
Ücret, işçi, lokavt
C
Grev, ücret, işçi
D
İşveren, işçi, lokavt
E
Grev, işçi, lokavt
Açıklama:
İş sözleşmesi üç unsur belirtilerek tanımlanmıştır. Söz konusu unsurları “iş görme”, “ücret” ve “bağımlılık ilişkisi” oluşturmaktadır.
Soru 11
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi kuruluş kavramı içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Konfederasyon
B
Federasyon
C
İşçi Birliği
D
Merkezi Örgüt
E
İşçi Kolektifleri
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda işçi ve işverenlerin oluşturdukları örgütsel yapıları ifade etmek üzere genel olarak “kuruluş” kavramına yer verilmiştir. Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde kuruluş kavramının sendika ve konfederasyonları ifade ettiği belirtilmiştir.
Soru 12
İşveren sendikasının kurulabilmesi için en az kaç kişinin bir araya gelmesi gereklidir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
1
Açıklama:
İşveren sendikaları işverenler çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işverenin bir araya gelmesiyle birlikte kurulur.
Soru 13
Sendikaları dernekler ve ticaret şirketleri gibi benzer kişiliklerden ayıran unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüzel kişilik
B
Kurucu sayısı
C
Serbestçe kurulabilme
D
Amaç
E
Birbirlerine karşı bağımsızlık
Açıklama:
Sendikaların faaliyetleri önce çalışma ilişkileri alanıyla ardından da işçilerin ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarının korunması amacıyla sınırlanmıştır. Sendikalar amaçlarının bu şekilde sınırlanmış olması nedeniyle dernekler ve ticaret şirketleri gibi benzer tüzel kişiliklerden amaç unsuru bakımından ayrılmıştır.
Soru 14
Aşağıdaki sözleşme türlerinden hangisine göre çalışanlar, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun ikinci ve altıncı bölümleri bakımından işçi sayılmaz?
Seçenekler
A
Komisyon sözleşmesi
B
Ödünç sözleşmesi
C
Adi şirket sözleşmesi
D
Yayın sözleşmesi
E
Eser sözleşmesi
Açıklama:
Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, iş sözleşmesi dışında ücret karşılığı iş görmeyi taşıma, eser, vekalet, yayın, komisyon ve adi şirket sözleşmesine göre bağımsız olarak mesleki faaliyet olarak yürüten gerçek kişiler de bu Kanunun ikinci ile altıncı bölümleri bakımından işçi sayılmıştır.
Soru 15
Toplu iş sözleşmesi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi bağıtlama yetkisinin sadece işçi sendikalarına tanınması Anayasa’ya aykırıdır.
B
Toplu iş sözleşmesi esas itibariyle kolektif bir norm sözleşmesidir, ancak taraflar arasında borçlar hukuku sözleşmesi niteliği taşıyan hükümler de içerebilir.
C
Toplu iş sözleşmeleri ile Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı hükümler konulabilir.
D
İşçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarını serbestçe belirleme hak ve yetkisine toplu iş sözleşmesinin saflığı denir.
E
Toplu iş sözleşmeleri iş hukukunun özel kaynakları içinde iş sözleşmelerinin altında yer almaktadır.
Açıklama:
Kanundaki düzenlemelerden toplu iş sözleşmesinin esas itibariyle kolektif bir norm sözleşmesi olduğu, ancak tarafları arasında borçlar hukuku sözleşmesi niteliği taşıyan hükümler de içerebileceği sonucuna varılmaktadır.
Soru 16
Üst kuruluş üyeliğinden çekilme, üst kuruluşa bildirim tarihinden itibaren ne kadar süre sonra geçerlilik kazanır?
Seçenekler
A
1 ay
B
15 gün
C
45 gün
D
2 ay
E
7 gün
Açıklama:
Üst kuruluş üyeliğinden çekilme genel kurul kararına bağlıdır. Çekilme, üst kuruluşa bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanır.
Soru 17
Grev ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hem menfaat uyuşmazlıklarında hem de hak uyuşmazlıklarında greve gidilebilir.
B
Kanuni lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri feshedilmiş sayılır.
C
87 sayılı ILO Sözleşmesinde doğrudan greve ilişkin açık bir düzenleme yer almaktadır.
D
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartında grev hakkı açıkça düzenlememiştir.
E
Avrupa Sosyal Şartında grev sadece menfaat uyuşmazlıkları bakımından haklı bir iş mücadelesi olarak kabul edilmiştir
Açıklama:
Yine Türkiye tarafından onaylanan Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartında grev hakkı açıkça düzenlemiş ve Şartı onaylayan Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin menfaat uyuşmazlığı durumunda çalışanların ve çalıştıranların, bir önceki toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla grev hakkı dahil ortak hareket hakkını tanıyacakları öngörülmüştür (m.6/IV). Görüldüğü gibi Avrupa Sosyal Şartında grev sadece menfaat uyuşmazlıkları bakımından haklı bir iş mücadelesi aracı olarak kabul edilmiştir.
Soru 18
Lokavt ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Lokavt bir iş mücadelesi aracıdır.
B
Lokavt 1982 Anayasası'nda hak olarak tanınmıştır.
C
Türk hukukunda saldırı lokavtı kabul edilmiştir.
D
Lokavt ekonomik bir hak olarak kabul edilmektedir.
E
Kanuni lokavtta işçilerin iş sözleşmeleri sona erer.
Açıklama:
Grev bir sosyal hak iken lokavtın ekonomik bir hak olduğu kabul edilmektedir. Zira grev riski sadece çalışanlara yönelik olduğu ve grev nedeniyle işçiler genellikle tek geçim kaynağı olan ücretlerinden yoksun kaldıkları halde, lokavt halinde işverenler açısından sadece bir üretim kaybı söz konusu olacaktır.
Soru 19
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bir işyerinin girdiği işkoluna ilişkin yaptığı tespite karşı ilgililer, kararın Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihten itibaren kaç gün içerisinde dava açabilir?
Seçenekler
A
7 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
30 gün
E
60 gün
Açıklama:
Uyuşmazlık çıktığı takdirde, bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir.
Soru 20
İş sözleşmesini eser (istisna), vekâlet ve neşir gibi diğer sözleşmelerinden ayıran unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücret
B
Zaman
C
İş görme
D
Bağımlılık
E
Emek
Açıklama:
Bağımlılık, iş sözleşmesini eser (istisna), vekâlet ve neşir gibi diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran unsurdur.
Soru 21
I. Sendikalar hukuku
II. Toplu iş sözleşmesi hukuku
III. Dernekler hukuku
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş hukukunun kısımları arasında yer alır?
II. Toplu iş sözleşmesi hukuku
III. Dernekler hukuku
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş hukukunun kısımları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş hukuku başlıca 2 kısımdan oluşmaktadır:
• Sendikalar hukuku,
• Toplu iş sözleşmesi hukuku.
• Sendikalar hukuku,
• Toplu iş sözleşmesi hukuku.
Soru 22
Sendika en az kaç işçi veya işverenin biraraya gelmesiyle kurulabilmektedir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin biraraya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.
Soru 23
I. İş görme
II. Ücret
III. Tarafsızlık
IV. Bağımlılık ilişkisi
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri iş sözleşmesinin unsurları arasında yer almaktadır?
II. Ücret
III. Tarafsızlık
IV. Bağımlılık ilişkisi
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri iş sözleşmesinin unsurları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
İş Kanununun 2. maddesinin birinci fıkrasında işçi, iş sözleşmesine dayalı çalışan gerçek kişi olarak tanımlanmıştır. İş Kanununun 8. maddesine göre ise iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Bu düzenlemede iş sözleşmesi üç unsur belirtilerek tanımlanmıştır. Söz konusu unsurları “iş görme”, “ücret” ve “bağımlılık ilişkisi” oluşturmaktadır.
Soru 24
I. Taşıma sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet yürüten gerçek kişiler
II. Eser sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet yürüten gerçek kişiler
III. Ortaklık sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet yürüten tüzel kişiler
Yukarıda verilen gruplardan hangisi veya hangileri işçi sayılmaktadır?
II. Eser sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet yürüten gerçek kişiler
III. Ortaklık sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet yürüten tüzel kişiler
Yukarıda verilen gruplardan hangisi veya hangileri işçi sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre iş sözleşmesiyle çalışan kişiler dışında başka iş görme sözleşmeleriyle çalışan bazı gruplar da işçi sayılmaktadır. Bunlar iş sözleşmesi dışında ücret karşılığı iş görmeyi taşıma, eser, vekâlet, yayın, komisyon ve adi şirket sözleşmesine göre bağımsız olarak meslekî faaliyet olarak yürüten gerçek kişilerdir.
Soru 25
I. İşveren adına hareket eden, işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde her düzeyde görev alanlar işveren vekili kabul edilmektedir.
II. İşveren vekili, işveren adına işletmenin bütününü yönetenler şeklinde tanımlanmıştır.
III. İşveren vekillerinin bu Kanun bakımından işveren sayılacakları öngörülmüştür.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda yer alan işveren vekili tanımına ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İşveren vekili, işveren adına işletmenin bütününü yönetenler şeklinde tanımlanmıştır.
III. İşveren vekillerinin bu Kanun bakımından işveren sayılacakları öngörülmüştür.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda yer alan işveren vekili tanımına ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinde işveren vekili, işveren adına işletmenin bütününü yönetenler şeklinde tanımlanmıştır (m.2/1, e). Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işveren vekillerinin bu Kanun bakımından işveren sayılacakları öngörülmüştür. İş Kanununda işveren adına hareket eden, işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde her düzeyde görev alanlar işveren vekili kabul edilirken (m.5) Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda işveren vekili kavramı işletmenin bütününü yönetenlerle sınırlanmıştır.
Soru 26
İşçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarını serbestçe belirleme hak ve yetkisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sendikaların saflığı ilkesi
B
Bireysel sendika özgürlüğü
C
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
D
Sendikaların kontrolü ilkesi
E
Sendikaların sadeliği ilkesi
Açıklama:
Anayasa’nın 53. maddesine göre, işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Bu şekilde işçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarını serbestçe belirleme hak ve yetkisine toplu iş sözleşmesi özerkliği adı verilmektedir.
Soru 27
I. Temelini Anayasa’dan alan temel hak ve özgürlüklere aykırı toplu iş sözleşmesi
hükümleri öngörülemez.
II. Toplu iş sözleşmelerine işçi ve işverenlerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla hüküm getirilemez.
III. Toplu iş sözleşmeleri kanunların emredici hükümlerine aykırı olamaz.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla sosyal taraflara tanınan kural koyma yetkisine getirilen sınırlamalar arasında yer alır?
hükümleri öngörülemez.
II. Toplu iş sözleşmelerine işçi ve işverenlerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla hüküm getirilemez.
III. Toplu iş sözleşmeleri kanunların emredici hükümlerine aykırı olamaz.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla sosyal taraflara tanınan kural koyma yetkisine getirilen sınırlamalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla sosyal taraflara tanınan kural koyma yetkisi şu sınırlamalara tabidir;
1. Bu düzenleme yetkisi öncelikle amacıyla sınırlıdır. Bu amaç Anayasa’nın 53. maddesinde, işçiler ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek şeklinde belirtilmiştir. Şu halde bu amaç dışında bir amaca yönelik olarak toplu iş sözleşmesi bağıtlanamaz.
2. Toplu iş sözleşmesi özerkliğinden hareketle yine temelini Anayasa’dan alan temel hak ve özgürlüklere aykırı toplu iş sözleşmesi hükümleri öngörülemez.
3. Toplu iş sözleşmeleri ile Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı, ayrımcı düzenlemeler getirilemez.
4. Toplu iş sözleşmeleri kanunların emredici hükümlerine aykırı olamaz.
1. Bu düzenleme yetkisi öncelikle amacıyla sınırlıdır. Bu amaç Anayasa’nın 53. maddesinde, işçiler ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek şeklinde belirtilmiştir. Şu halde bu amaç dışında bir amaca yönelik olarak toplu iş sözleşmesi bağıtlanamaz.
2. Toplu iş sözleşmesi özerkliğinden hareketle yine temelini Anayasa’dan alan temel hak ve özgürlüklere aykırı toplu iş sözleşmesi hükümleri öngörülemez.
3. Toplu iş sözleşmeleri ile Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı, ayrımcı düzenlemeler getirilemez.
4. Toplu iş sözleşmeleri kanunların emredici hükümlerine aykırı olamaz.
Soru 28
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları Türkiye’de kurulu konfederasyonlara üye olabilirler?
Seçenekler
A
Almanya
B
Azerbaycan
C
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
D
Bulgaristan
E
Gürcistan
Açıklama:
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları Türkiye’de kurulu konfederasyonlara üye olabilirler.
Soru 29
Benzer ya da birbirine yakın faaliyet gruplarında menfaatleri ve çalışma yaşamında karşılaştıkları riskleri ve sorunları ortak olan işçilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla örgütlenmeleri sonucu ortaya çıkan dikey örgütlenme modeline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Meslek esasına göre sendikalaşma
B
İşyeri esasına göre sendikalaşma
C
İşletme esasına göre sendikalaşma
D
İşkolu esasına göre sendikalaşma
E
Kurum esasına göre sendikalaşma
Açıklama:
İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma, benzer ya da birbirine yakın faaliyet gruplarında menfaatleri ve çalışma yaşamında karşılaştıkları riskleri ve sorunları ortak olan işçilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla örgütlenmeleri sonucu ortaya çıkan dikey örgütlenme modelidir.
Soru 30
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, işçi sendikalarının faaliyet gösterebilecekleri kaç işkolu bulunmaktadır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, işçi sendikalarının faaliyet gösterebilecekleri işkollarının bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterileceği belirtilmiştir (m.4/1). Söz konusu cetvelde işkolları sıra numarasına göre 20 ayrı başlıkta isimlendirilmiştir.
Soru 31
"6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az ........... işçi veya işverenin biraraya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İki
B
Beş
C
Yedi
D
Dokuz
E
On Beş
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin biraraya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 32
Anayasa’nın ............... maddesinde, uluslararası sözleşmelerde de ifadesini bulan sendika hak ve özgürlüğünün bir gereği olarak, işçilerin ve işverenlerin önceden izin almaksızın sendika kurabilecekleri belirtilmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
11.
B
21.
C
31.
D
51.
E
101.
Açıklama:
Anayasa’nın 51. maddesinde, uluslararası sözleşmelerde de ifadesini bulan sendika hak ve özgürlüğünün bir gereği olarak, işçilerin ve işverenlerin önceden izin almaksızın sendika kurabilecekleri belirtilmiştir. Cevap: D şıkkıdır.
Soru 33
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun .......... maddesinin ikinci fıkrasında, kuruluşların kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacağı öngörülmüştür. Bu düzenlemenin de sendikaların devlete karşı bağımsızlığının sağlanması noktasında bir güvence olarak getirildiği belirtilmek gerekir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
12.
B
15.
C
17.
D
18.
E
28.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 28. maddesinin ikinci fıkrasında, kuruluşların kamu
kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacağı öngörülmüştür. Bu düzenlemenin de sendikaların devlete karşı bağımsızlığının sağlanması noktasında bir güvence olarak getirildiği belirtilmek gerekir. Cevap: E şıkkıdır.
kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamayacağı öngörülmüştür. Bu düzenlemenin de sendikaların devlete karşı bağımsızlığının sağlanması noktasında bir güvence olarak getirildiği belirtilmek gerekir. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 34
"İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işverenler ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarıdır."
Aşağıdakilerden hangisi bu ilkeye verilen addır?
Aşağıdakilerden hangisi bu ilkeye verilen addır?
Seçenekler
A
Sendikanın Ayrılması İlkesi
B
Sendikanın Saflığı İlkesi
C
Sendikanın Bütünlüğü İlkesi
D
Sendikanın Evrensel İlkesi
E
Sendikanın Birlik İlkesi
Açıklama:
Sendikanın Saflığı İlkesi: İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işverenler ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarıdır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 35
İşyeri sendika temsilcilerini güvenceye almak üzere Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun
............ maddesinin dördüncü fıkrasında işyeri sendika temsilcilerinin yazılı rızası olmadıkça işverence işyerlerinin değiştirilemeyeceği veya işinde esaslı değişiklik yapılamayacağı öngörülmüştür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
............ maddesinin dördüncü fıkrasında işyeri sendika temsilcilerinin yazılı rızası olmadıkça işverence işyerlerinin değiştirilemeyeceği veya işinde esaslı değişiklik yapılamayacağı öngörülmüştür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
12.
B
16.
C
20.
D
22.
E
24.
Açıklama:
İşyeri sendika temsilcilerini güvenceye almak üzere Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun
24. maddesinin dördüncü fıkrasında işyeri sendika temsilcilerinin yazılı rızası olmadıkça işverence
işyerlerinin değiştirilemeyeceği veya işinde esaslı değişiklik yapılamayacağı öngörülmüştür. Cevap: E şıkkıdır.
24. maddesinin dördüncü fıkrasında işyeri sendika temsilcilerinin yazılı rızası olmadıkça işverence
işyerlerinin değiştirilemeyeceği veya işinde esaslı değişiklik yapılamayacağı öngörülmüştür. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 36
Anayasa’nın ........... maddesine göre, işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
11.
B
23.
C
45.
D
53.
E
79.
Açıklama:
Anayasa’nın 53. maddesine göre, işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Cevap: D şıkkıdır.
Soru 37
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde konfederasyon, değişik işkollarında en az ......... sendikanın biraraya gelerek meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluş şeklinde tanımlanmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İki
B
Beş
C
Yedi
D
Sekiz
E
On Beş
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde konfederasyon, değişik işkollarında en az beş sendikanın biraraya gelerek meydana getirdikleri tüzel
kişiliğe sahip kuruluş şeklinde tanımlanmıştır. Cevap: B şıkkıdır.
kişiliğe sahip kuruluş şeklinde tanımlanmıştır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi "güçlü işverenler karşısında sendika özgürlüğünün korunamadığı, işveren güdümündeki sendikalara" denir?
Seçenekler
A
Güçsüz Sendika
B
Yanlı Sendika
C
Sarı Sendika
D
Şeffaf Sendika
E
Etkisiz Sendika
Açıklama:
Sarı Sendika: Güçlü işverenler karşısında sendika özgürlüğünün korunamadığı, işveren güdümündeki sendikalardır. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 39
..............., işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren
vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Grev
B
Lokavt
C
İşten Çıkarma
D
Pazarlık Yapma
E
Mutabakatsızlık
Açıklama:
Lokavt, işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren
vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır. Cevap: B şıkkıdır.
vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 40
İş hukuku, .............. yüzyıllarda batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
11. ve 12.
B
12. ve 13.
C
14. ve 15.
D
15. ve 16.
E
18. ve 19.
Açıklama:
İş hukuku, 18. ve 19. yüzyıllarda batı Avrupa’da Sanayi Devrimine paralel olarak işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte doğmuştur. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 41
Toplu iş hukukunu oluşturan kısımlar aşağıdakilerden hangisidir?
I.Sendikalar hukuku II. Grev hukuku III. Toplu iş sözleşmesi hukuku IV. Lokavt hukuku
I.Sendikalar hukuku II. Grev hukuku III. Toplu iş sözleşmesi hukuku IV. Lokavt hukuku
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
I-II-III-IV
D
II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Toplu iş hukuku başlıca iki kısımdan oluşmaktadır: Sendikalar hukuku ve toplu iş sözleşmesi hukuku. Toplu iş sözleşmesi hukuku toplu pazarlık sürecini, aynı zamanda toplu pazarlık sürecindeki aşamalar olan grev ve lokavt aşamalarını da düzenlemektedir.
Soru 42
Sendikalar yönetim kurulu kararıyla nakit mevcudunun ne kadarını aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdî yardımda bulunabilirler?
Seçenekler
A
Yüzde 5
B
Yüzde 10
C
Yüzde 15
D
Yüzde 20
E
Yüzde 25
Açıklama:
Sendikalar yönetim kurulu kararıyla nakit mevcudunun Yüzde 10unu aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdî yardımda bulunabilirler.
Soru 43
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre sendikalar hangi düzeyde faaliyet gösterirler?
Seçenekler
A
İşyeri
B
Meslek
C
İşkolu
D
Federasyon
E
Konfederasyon
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre sendikaların temel unsurlarından birisi işkolu düzeyinde faaliyet göstermeleridir. Bir başka deyişle, Türkiye'de temel sendikal örgütlenme modeli işkolu sendikalarıdır.
Soru 44
İşçilerin ve işçi sendikalarının işveren sendikalarına ve konfederasyonlarına, işverenlerin ve işveren sendikaların da işçi sendikalarına ve konfederasyonlarına üye olamamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sendikal bağımsızlık ilkesi
B
Sendikal demokrasi ilkesi
C
Sendikal bütünlük ilkesi
D
Sendikal saflık ilkesi
E
Sendikal zorunluluk ilkesi
Açıklama:
İşçilerin ve işçi sendikalarının işveren sendikalarına ve konfederasyonlarına, işverenlerin ve işveren sendikaların da işçi sendikalarına ve konfederasyonlarına üye olamamasına sendikal saflık ilkesi denir.
Soru 45
İş sözleşmesini eser, vekalet ve neşir sözleşmesi gibi iş görme edimi doğuran diğer sözleşmelerden ayıran temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücret unsuru
B
Hizmet unsuru
C
Sözleşme unsuru
D
İşgörme unsuru
E
Bağımlılık unsuru
Açıklama:
Bağımlılık, iş sözleşmesini eser (istisna), vekâlet ve neşir gibi diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran unsurdur. İşçi işverene karşı kişisel ve hukuki bakımdan bağımlı olarak çalışır. Bu bağımlılığın kaynağı iş sözleşmesidir. İşçi iş sözleşmesi bağıtlamak suretiyle işverenin emir ve otoritesi altına girer. Anılan hiyerarşik ilişki iş sözleşmesiyle kurulduğu için hukuki, işçiyi işverenin emir ve otoritesi altına soktuğu için ise kişiseldir.
Soru 46
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu üst kuruluş olarak yalnızca ne tür örgütlenmeye izin vermektedir?
Seçenekler
A
İşkolu sendikaları
B
Sendika birliği
C
Genel sendika
D
Konfederasyon
E
Federasyon
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu üst kuruluş olarak yalnızca konfederasyon tipi örgütlenmeye izin vermektedir.
Soru 47
İşveren güdümündeki işçi sendikasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımlı sendika
B
Otonom sendika
C
Güdümlü sendika
D
Sarı sendika
E
Kızıl sendika
Açıklama:
İşverenin güdümü, kontrolü ve yönetimi altında olan işçi sendikasına sarı sendika denmektedir. Sarı sendikacılık sendika özgürlüğü ile bağdaşmayan bir uygulamadır.
Soru 48
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre yasal olan grev türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hak grevi
B
Genel grev
C
Menfaat (çıkar) grevi
D
Siyasi grev
E
Dayanışma grevi
Açıklama:
Türk hukuk sisteminde sadece toplu pazarlık sürecinde ortaya çıkan menfaat uyuşmazlıkları bakımından grev hakkı tanınmıştır. Bu nedenle yasal olan tek grev türü menfaat (çıkar) grevidir.
Soru 49
İşyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lokavt
B
Sabotaj
C
Grev
D
Boykot
E
Fesih
Açıklama:
İşyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasına lokavt adı verilir.
Soru 50
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre işkolu düzeyine göre sendikalaşma ilkesine aşağıdaki sendikalardan hangileri için bir istisna getirilmiştir?
Seçenekler
A
Kamu işveren sendikaları
B
Memur sendikaları
C
Kamu işçi sendikaları
D
Kamu federasyonları
E
Kamu görevlileri sendikaları
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sadece kamu işverenleri bakımından işkoluna göre sendikalaşma ilkesine bir istisna getirilmiş ve kamu işveren sendikalarının, aynı işkolundaki kamu işverenleri tarafından kurulması ve aynı işkolunda faaliyette bulunması şartı aranmamıştır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında sendikanın unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Amaç
B
Asgari kurucu sayısı
C
İşkolunda faaliyet
D
Türkiye çapında faaliyette bulunmak
E
Serbestlik
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabnızda Sendika başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkiye çapında faaliyette bulunmak Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında sendikanın unsurlarından biri değildir.
Türkiye çapında faaliyette bulunmak Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında sendikanın unsurlarından biri değildir.
Soru 52
I. Kamu kurum ve kuruluşları
II. Siyasi partiler
III. Esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşları
IV. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
Aşağıdakilerden hangisinde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların yardım ve bağış alamayacakları tam ve doğru olarak verilmiştir?
II. Siyasi partiler
III. Esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşları
IV. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
Aşağıdakilerden hangisinde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların yardım ve bağış alamayacakları tam ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Sendika başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşlar kamu kurum ve kuruluşlarından, siyasi partilerden, esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşlarından ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamazlar.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşlar kamu kurum ve kuruluşlarından, siyasi partilerden, esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşlarından ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamazlar.
Soru 53
İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işveren ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sendikanın saflığı ilkesi
B
Sendika tekliği ilkesi
C
Sendikanın bağımsızlığı ilkesi
D
Sendikanın demeokratikliği ilkesi
E
Sendika çokluğu ilkesi
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Sendika başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işveren ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarına sendikanın saflığı ilkesi adı verilir.
İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işveren ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarına sendikanın saflığı ilkesi adı verilir.
Soru 54
I. İş sözleşmesi ile çalışanlar
II. Eser sözleşmesi ile çalışanlar
III. Vekalet sözleşmesi ile çalışanlar
IV. Yayın sözleşmesi ile çalışanlar
V. Komisyon sözleşmesi ile çalışanlar
VI. Pazarlamacılık sözleşmesi ile çalışanlar
Aşağıdakilerden hangisinde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununu anlamında işçi sayılanlar tam ve doğru olarak verilmiştir?
II. Eser sözleşmesi ile çalışanlar
III. Vekalet sözleşmesi ile çalışanlar
IV. Yayın sözleşmesi ile çalışanlar
V. Komisyon sözleşmesi ile çalışanlar
VI. Pazarlamacılık sözleşmesi ile çalışanlar
Aşağıdakilerden hangisinde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununu anlamında işçi sayılanlar tam ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, IV, VI
C
I, III, IV, V, VI
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi kitabınızda İşçi başlığı altında yer alan bilgilere bakablirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununu anlamında iş sözleşmesi ile çalışanlar, eser sözleşmesi ile çalışanlar, vekalet sözleşmesi ile çalışanlar, yayın sözleşmesi ile çalışanlar ve komisyon sözleşmesi ile çalışanlar işçi sayılmaktadır.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununu anlamında iş sözleşmesi ile çalışanlar, eser sözleşmesi ile çalışanlar, vekalet sözleşmesi ile çalışanlar, yayın sözleşmesi ile çalışanlar ve komisyon sözleşmesi ile çalışanlar işçi sayılmaktadır.
Soru 55
İşçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarının serbestçe belirleme hak ve yetkisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi serbestliği
B
Toplu iş sözleşmesi yönetimi
C
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
D
Toplu iş sözleşmesi normatifliği
E
Toplu iş sözleşmesi özgürlüğü
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmesi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İşçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarının serbestçe belirleme hak ve yetkisine toplu iş sözleşmesi özerkliği adı verilmektedir.
İşçi ve işverenlere tanınan çalışma koşullarının serbestçe belirleme hak ve yetkisine toplu iş sözleşmesi özerkliği adı verilmektedir.
Soru 56
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre konfederasyon en az kaç sendikanın biraraya gelmesiyle meydana gelmektedir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
10
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Konfederasyon başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre konfederasyon en az 5 sendikanın biraraya gelmesiyle meydana gelmektedir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre konfederasyon en az 5 sendikanın biraraya gelmesiyle meydana gelmektedir.
Soru 57
Türk hukuk sisteminde aşağıdakilerden hangisinde grev hakkı tanınmıştır?
Seçenekler
A
Menfaat uyuşmazlıklarında
B
Hak uyuşmazlıklarında
C
Normatif uyuşmazlıklarda
D
Sistematik uyuşmazlıklarda
E
Savunma amaçlı uyuşmazlılarda
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Grev başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türk hukuk sisteminde menfaat uyuşmazlıklarında grev hakkı tanınmıştır.
Türk hukuk sisteminde menfaat uyuşmazlıklarında grev hakkı tanınmıştır.
Soru 58
Lokavta ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi sürecinde bir savunma aracıdır.
B
Grev kararı alınmadan lokavt ilan edilmesi mümkün değildir.
C
Anayasa'da bir hak olarak nitelendirilmiştir.
D
Grevin sosyal bir hak lokavtın ekonomik bir hak olduğu kabul edilmektedir.
E
Kanuni lokavtta iş sözleşmesi askıda kalır.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Lokavt başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Lokavt, Anayasa'da bir hak olarak nitelendirilmemiştir.
Lokavt, Anayasa'da bir hak olarak nitelendirilmemiştir.
Soru 59
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işkolları kaç başlıkta sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
17
B
18
C
20
D
21
E
23
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda İşkolu başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işkolları 20 başlıkta sınıflandırılmıştır.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işkolları 20 başlıkta sınıflandırılmıştır.
Soru 60
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu üst kuruluş olarak aşağıdakilerden hangisine yer vermiştir?
Seçenekler
A
Federasyon
B
Konfederasyon
C
Birlik
D
Merkez örgüt
E
Bölgesel yapı
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Konfederasyon başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu üst kuruluş olarak konfederasyona yer vermiştir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu üst kuruluş olarak konfederasyona yer vermiştir.
Soru 61
İşçi sendikalarının işverenler ya da örgütleriyle üyelerinin kolektif menfaatlerini korumak üzere yaptıkları görüşmelerin, bu görüşmeler sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümü iş hukukunun hangi kısmını oluşturur?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi hukuku
B
Bireysel iş hukuku
C
Sendikalar hukuku
D
Sosyal güvenlik hukuku
E
Kamu görevlileri sendikalar hukuku
Açıklama:
İşçi sendikalarının işverenler ya da örgütleriyle üyelerinin kolektif menfaatlerini korumak üzere yaptıkları görüşmelerin, bu görüşmeler sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin, uzlaştırma, arabuluculuk, tahkim gibi alternatif çözüm yolları ile grev ve lokavt gibi iş mücadelesi araçlarının ve nihayet taraflar arasında anlaşmaya varıldığı takdirde bağıtlanan toplu iş sözleşmelerine ilişkin konuların düzenlendiği toplu iş sözleşmesi hukuku yer alır. Bu bağlamda belirtmek gerekir ki bireysel düzeyde çalışma ilişkileri iş hukukunun konusuna girmeyen kamu görevlilerinin sendika ve toplu sözleşme hak ve özgürlükleri de bu hukuk dalının uygulama alanında yer alır.
Soru 62
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir iş kolunda oluşturdukları örgüte ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konfederasyon
B
Sendika
C
Dernek
D
Birlik
E
Oda
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi sendika tanımına ilişkin dört temel unsurdan biri değildir?
Seçenekler
A
Amaç
B
Asgari kurucu sayısı
C
Alınacak aidat tutarı
D
İşkolunda faaliyet
E
Tüzel kişilik
Açıklama:
Sendika tanımda sendikaya ilişkin dört temel unsura yer verildiği görülmektedir. Bunlar “amaç”, “asgari kurucu sayısı”, “işkolunda faaliyet” ve “tüzel kişilik” unsurlarıdır. Ancak sendikanın Anayasa’nın sendika kurma hakkının düzenlendiği 51. maddesi ile Kanunun bütünü birlikte değerlendirildiğinde anılan unsurlara “serbestçe kurulabilme”, “birbirlerine ve devlete karşı bağımsızlık” ve “demokratik toplum düzeninin ilkelerine uygunluk” unsurlarının eklenmesi de uygun olur.
Soru 64
Kuruluşların (sendikaların) yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde kaçını aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilecekleri öngörülmüştür?
Seçenekler
A
25
B
20
C
15
D
10
E
5
Açıklama:
6356 sayılı Kanunun 28. maddesinin 7. fıkrasında kuruluşların yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilecekleri öngörülmüştür.
Soru 65
İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının 6356 sayılı Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işverenler ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamaları gerekliliğini ileri süren ilkeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sendika özgürlüğü
B
Bağımlılık
C
Demokratik olma
D
Sarı sendika
E
Sendikanın saflığı
Açıklama:
İşçiler ile işçi sendika ve konfederasyonlarının Sendikalar Kanununa veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına, işverenler ve işveren kuruluşlarının da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamamalarına sendika saflığı ilkesi denir.
Soru 66
Aşağıdakilerin hangisinde, iş sözleşmesinin unsurları tam ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İş görme-bağımlılık-ücret
B
İş görme-bağımlılık-özerklik
C
Bağımlılık-özerklik
D
İş görme-özerklik
E
İş görme-bağımlılık
Açıklama:
İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Bu düzenlemede iş sözleşmesi üç unsur belirtilerek tanımlanmıştır. Söz konusu unsurları “iş görme”, “ücret” ve “bağımlılık ilişkisi” oluşturmaktadır.
Soru 67
İşveren adına işletmenin bütününü yönetenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alt işveren
B
İşveren vekili
C
Aracı
D
Taşeron
E
Müteahhit
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinde işveren vekili, işveren adına işletmenin bütününü yönetenler şeklinde tanımlanmıştır.
Soru 68
İş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Neşir sözleşmesi
B
Nakliye sözleşmesi
C
Toplu İş sözleşmesi
D
Takım Sözleşmesi
E
Eser Sözleşmesi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde tanımlanmıştır. Buna göre toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir.
Soru 69
Değişik iş kollarında en az beş sendikanın bir araya gelerek meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluşa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Oda
B
Birlik
C
Dernek
D
Konfederasyon
E
Federasyon
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde konfederasyon, değişik iş kollarında en az beş sendikanın bir araya gelerek meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluş şeklinde tanımlanmıştır.
Soru 70
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde, işçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacıyla, bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan greve ne ad verilir?
Seçenekler
A
Saldırı grevi
B
Siyasi grev
C
Dayanışma grevi
D
Genel grev
E
Kanuni grev
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde, işçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacıyla, bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan greve kanuni grev denir.
Ünite 2
Soru 1
6556 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaların kuruluşunda tabi olduğu üç ilke vardır bunlardan ikisi “işkoluna göre sendikalaşma ilkesi” ve “serbest kuruluş ilkesidir” üçüncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sendika çokluğu ilkesi
B
Birden fazla sendika ilkesi
C
Toplu iş sözleşmesi ilkesi
D
Sendikaların istisnaları ilkesi
E
Türkiye çapında faaliyette bulunma ilkesi
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, sendikaların kuruluşunda işkoluna göre sendikalaşma ilkesi, serbest kuruluş ilkesi ve açıkça ifade edilmese de sendika çokluğu ilkesi kabul edilmiştir.
Soru 2
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre aynı işyerinde çalışan işçiler ya da aynı meslekte yer alan işçiler ancak bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere sendika kurabilirler kuralı sendikaların kuruluşundaki hangi ilkedir?
Seçenekler
A
Sendika çokluğu ilkesi
B
Serbest kuruluş ilkesidir
C
Ortak sendika ilkesi
D
İşkoluna göre sendikalaşma ilkesi
E
İşveren tarafından kurulma ilkesi
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, “Sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunur” (m.3/1). 6356 sayılı Kanun ile işkolu esasına göre sendikalaşma ilkesine kamu işverenleri açısından istisna getirilmiştir. Bununla birlikte sendikaların işkolu esasına göre faaliyette bulunacağına ilişkin düzenleme karşısında, aynı işyerinde çalışan işçiler veya aynı meslekte yer alan işçiler ancak bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere sendika kurabilirler.
Soru 3
Türk hukukunda serbest kuruluş ilkesi benimsenmiştir bir kuruluş olan sendikalar için de bu ilke geçerli bir ilkedir aşağıdakilerden hangisi “serbest kuruluş ilkesi” için yanlıştır?
Seçenekler
A
Serbest kuruluş ilkesine göre sendikalar ve konfederasyonlar tüzel kişilik kazanabilmek için hiç bir makamın iznini almak zorunda değildirler.
B
Sendikalar yetkili bir makamın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinin kanuna uygunluğunu denetlemesine gerek yoktur.
C
Sendikalar kuruluşa ilişkin hükümlerde yer alan aidatları, bağışları ve mesleki faaliyetler için gerekli olan mali denetim iznini aldıktan sonra tüzel kişilik kazanırlar.
D
Sendikalar kurucularının merkezin bulunacağı ilin valiliğine dilekçelerine ekli olarak kuruluş tüzüğünü vermeleriyle tüzel kişilik kazanırlar.
E
Sendikaların tüzel kişilik kazanabilmeleri valiliğin bir ön inceleme yapmasına ya da izin vermesine bağlı değildir.
Açıklama:
Türk Hukukunda serbest kuruluş esası benimsenmiştir. Bu ilke, Anayasa’nın 51. maddesinin birinci ve 6356 sayılı Kanununun 3. maddesinde birinci bendinde yer alan “Kuruluşlar, bu Kanundaki kuruluş usul ve esaslarına uyarak önceden izin almaksızın kurulur” hükmü ile ifade edilmiştir. Serbest kuruluş ilkesinin sonucu olarak, sendika ve konfederasyonların tüzel kişilik kazanabilmesi için hiçbir makamın izninin alınmasına (izin sistemi) veya yetkili bir makamın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinin kanuna uygunluğunu denetlemesine (normatif sistem) gerek yoktur.
Soru 4
Bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilir buna “sendika çokluğu ilkesi denir” bu ilke dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşçilerin ya da işverenlerin kendi işkolunda kurulu bulunan işçi ya da işveren sendikalarından birini seçmeleri beklenen bir durumdur.
B
İşçilerin ya da işverenlerin kendi işkolunda kurulu bulunan işçi ya da işveren sendikalarından birine üye olmaları olumlu sendika özgürlüğünün bir sonucudur.
C
İşçiler ya da işverenler kendi iş kollarında kurulu bulunan sendikalardan birine üye olmak istemediklerinde yeni bir sendika kurulabilir.
D
İşçi sendikalarının kurucuları için sermaye yeterliyse ve işverenlerin kurucuları için mali denetim raporları tamamsa yeni bir sendika kurulabilir.
E
Her iş kolu için geçerli olmak üzere bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilir.
Açıklama:
Bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilir. Sendika çokluğu ilkesi, işçilerin veya işverenlerin kendi işkollarında kurulu bulunan işçi veya işveren sendikalarından birini seçmeleri ve üye olmalarını sağlaması açısından, olumlu sendika özgürlüğünün bir sonucudur. İşçi veya işverenler, kendi işkollarında kurulu bulunan sendikalardan birisine üye olmak istememeleri halinde yeni bir sendika da kurabilirler
Soru 5
Bir işçi sendikası kurucusu olabilmek için ilk şart nedir?
Seçenekler
A
Belirli süreli çalışmış tam zamanlı işçi olmak
B
İş sözleşmesi yapmış işçi olmak.
C
İşletmenin bütününü yöneten işverenlerle aynı oy hakkına sahip işçi olmak.
D
İşveren adına işletmenin yarısına sahip işçi olmak.
E
İşçi niteliğine sahip olmak.
Açıklama:
İşçi sendikası kurucuları için işçi, işveren sendikası kurucuları için işveren niteliğine sahip olma ön koşuldur.
Soru 6
Sendikaların nasıl kurulacağı ve tanımının açıklandığı 6556 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda 2.maddede açıklanan konular için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Profesyonel işler dışında ve ücret karşılığı iş görülen tüm mesleklerde kurulur.
B
İşçi ya da işverenlerin çalışma ilişkilerinde kullanmak için kurulur.
C
İşçi ya da işverenlerin ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için kurulur.
D
En az yedi işçi ya da işverenin bir araya gelmesiyle oluşturulur.
E
Belli bir işkolunda faaliyette bulunmak için oluşturulmuş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.
Açıklama:
Gerçekten 6356 sayılı Kanunun 2. maddesi (ğ) bendinde sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin biraraya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.
Soru 7
Bir işveren sendikası kurucusu tüzel kişi ise tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişide aranan çeşitli koşullar vardır İş kanununa göre aşağıdakilerden hangisi bu koşullardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Ehliyet sahibi olma
B
Fiilen çalışır olma
C
Gerekli olan üst koşulları sağlama
D
Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma
E
Fiil ehliyetine sahip gerçek ve tüzel kişi olma
Açıklama:
İşveren sendikası kurucusunun tüzel kişi olması halinde tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişide aşağıda belirtilen koşullar aranır:
• Ehliyet sahibi olma,
• Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma,
• Fiilen çalışır olma.
• Ehliyet sahibi olma,
• Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma,
• Fiilen çalışır olma.
Soru 8
Kurucu sayısı olarak sendikalar en az yedi işçi ya da işverenin bir araya gelerek kurmuş olmaları gerekliyken, “konfederasyonlar” kaç sendika ile kurulurlar?
Seçenekler
A
Bir üst kuruluş ile birlikte en az üç sendika ile
B
Değişik işkollarından en az beş sendika ile
C
Üyelik ve üyelikten çekilenlerle birlikte en az yedi sendika ile.
D
Aynı iş kolundan olmak şartıyla en az altı sendika ile.
E
Benzer işkolları da dahil edilerek toplam on sendika ile.
Açıklama:
Sendikalar en az yedi işçi veya işverenin (m.2/); konfederasyonlar ise değişik işkollarından en az beş sendikanın bir araya gelmesi suretiyle kurulabilir.
Soru 9
Sendikaların kuruluşunda izlenecek yöntemler ele alındığında ilk konu “tüzüğün hazırlanmasıdır” burada aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sendikaların kuruluşu için öncelikle tüzüğün hazırlanması gereklidir
B
Tüzük sendikanın iç yapısını, faaliyetlerini ve işleyişini düzenleyen temel hukuk kaynağıdır.
C
Tüzük sendikanın anayasası gibidir.
D
Tüzükte sendikanın faaliyet gösterdiği işkolunun büyüklüğüne göre üst kurulu bulunur.
E
Tüzükte sendikanın adı, merkezi, adresi ve amacı gibi zorunlu unsurlar bulunur.
Açıklama:
Kuruluşların kuruluşu için öncelikle tüzüğünün hazırlanması gerekir. Tüzük, kuruluşların içyapısını, faaliyetlerini ve işleyişini düzenleyen temel hukuk kaynağıdır. Tüzük bir bakıma kuruluşun anayasası gibidir. Sendika ve konfederasyon tüzüklerinde bulunması gereken zorunlu unsurlar Kanunda 8. maddede sayılmıştır.
Soru 10
Sendikaların ve konfederasyonların tüzüklerinde bulunması zorunlu pek çok unsur vardır, örneğin üye olma, üyelikten çıkarma ve üyelikten çıkarılmanın koşulları gibi, “genel kurulun oluşumu ve toplanma zamanı” hangi hukuki belgede bulunur?
Seçenekler
A
Kanun maddesi
B
Yönetmelik
C
Hüküm
D
Kanun
E
Tüzük
Açıklama:
Genel kurulun oluşumu, toplanma zamanı, görev ve yetkileri, üye ve delegelerinin oy kullanmaları, çalışma usul ve esasları ile toplantı ve karar yeter sayıları, sendika ve konfederasyon tüzüklerinde bulunması gereken zorunlu unsurlardır.
Soru 11
Bir bankada çalışan aşçı aşağıdaki işkollarından hangisinde kurulmuş bir sendikaya üye olabilecektir?
Seçenekler
A
Dokuma, hazır giyim ve deri
B
Banka, finans ve sigorta
C
Konaklama ve eğlence yerleri
D
Gıda sanayii
E
Sağlık ve sosyal hizmetler
Açıklama:
Bir işyerinin gireceği işkolu o işyerinde yürütülen esas işin niteliğine göre belirlenir ve bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır (m.4/2). Bu nedenle, bir bankada çalışan aşçı banka, finans ve sigorta işkolunda kurulu bir işçi sendikasına; özel bir hastanede çalışan aşçı ise sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda kurulu bir işçi sendikasına üye olabilir.
Soru 12
Bir işçi sendikasının kurulması için en az kaç işçinin bir araya gelmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
10
Açıklama:
İşçi sendikası kurucuları için işçi, işveren sendikası kurucuları için işveren niteliğine sahip olma ön koşuldur. Gerçekten 6356 sayılı Kanunun 2. maddesi (ğ) bendinde sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sendikaların tüzüklerinde bulunması gereken unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Sendikanın adı
B
Sendikanın amacı
C
Faaliyet göstereceği işkolu
D
Üye olma koşulları
E
Valilik onaylı kuruluş izni
Açıklama:
Türk Hukukunda serbest kuruluş esası benimsenmiştir. Bu ilke, Anayasa’nın 51. maddesinin birinci ve 6356 sayılı Kanununun 3. maddesinde birinci bendinde yer alan “Kuruluşlar, bu Kanundaki kuruluş usul ve esaslarına uyarak önceden izin almaksızın kurulur” hükmü ile ifade edilmiştir. Serbest kuruluş ilkesinin sonucu olarak, sendika ve konfederasyonların tüzel kişilik kazanabilmesi için hiçbir makamın izninin alınmasına (izin sistemi) veya yetkili bir makamın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinin kanuna uygunluğunu denetlemesine (normatif sistem) gerek yoktur.
Soru 14
Sendikaların tüzüğünün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin giderilmesi için en kadar süre verecektir?
Seçenekler
A
6 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
1 ay
E
3 ay
Açıklama:
Vali, tüzük ve kurucuların listesini onbeş gün içerisinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderir. Bakanlık; kuruluşun adını, merkezini ve tüzüğünü onbeş gün içinde resmi internet sitesinde ilan eder (m.7/2). Tüzüğün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin bir ay içinde giderilmesini ister. Bu süre içinde kanuna aykırılığın veya eksikliğin giderilmemesi halinde, Bakanlığın veya ilgili valiliğin başvurusu üzerine mahkeme, gerekli gördüğü takdirde kurucuları da dinleyerek üç işgünü içinde kuruluşun faaliyetinin durdurulmasına karar verebilir.
Soru 15
Sendikaların olağan genel kurul toplantıları en geç ne kadar süre aralıklarla yapılmak zorundadır?
Seçenekler
A
Yılda bir
B
İki yılda bir
C
Üç yılda bir
D
Dört yılda bir
E
Beş yılda bir
Açıklama:
Yapılan ilk genel kurul toplantısından sonra, kuruluşların düzenli olarak belirli zaman aralıkları ile genel kurul toplantısı yapmaları gerekir. Bu toplantılara olağan genel kurul toplantısı denir. Olağan genel kurul toplantılarının en geç dört yılda bir yapılması gerekir.
Soru 16
Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde ya da genel kurul üye veya delegelerinin ................... yazılı isteği üzerine altmış gün içinde yazılı istekteki konuları öncelikle görüşmek üzere toplanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Yarısının
B
Üçte birinin
C
Dörtte birinin
D
Beşte birinin
E
Altıda birinin
Açıklama:
Kuruluş genel kurullarının bazı önemli nedenlerin bulunması halinde, olağan genel kurul
toplantısı için öngörülen dönemler dışında toplanmasına olağanüstü genel kurul toplantısı adı verilir. Kuruluşun tüzüğünde değişiklik yapma gerekliliğinin ortaya çıkması, üst ya da uluslararası kuruluşa üye olma kararının alınması gibi durumlarda genel kurul olağanüstü toplanabilir. Kanunda 12. maddenin dördüncü bendine göre, olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde ya da genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine altmış gün içinde yazılı istekteki konuları öncelikle görüşmek üzere toplanır.
toplantısı için öngörülen dönemler dışında toplanmasına olağanüstü genel kurul toplantısı adı verilir. Kuruluşun tüzüğünde değişiklik yapma gerekliliğinin ortaya çıkması, üst ya da uluslararası kuruluşa üye olma kararının alınması gibi durumlarda genel kurul olağanüstü toplanabilir. Kanunda 12. maddenin dördüncü bendine göre, olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde ya da genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine altmış gün içinde yazılı istekteki konuları öncelikle görüşmek üzere toplanır.
Soru 17
Genel kurulun toplantı yeter sayısı üye veya delege tamsayısının salt çoğunluğudur. Tüzükte daha yüksek bir yeter sayı belirlenebilir. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantı en çok onbeş gün sonraya bırakılır. Bu toplantıya katılanların sayısı, üye veya delege tam sayısının ................ az olamaz.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Yarısından
B
Üçte birinden
C
Dörtte birinden
D
Beşte birinden
E
Altıda birinden
Açıklama:
Genel kurulun toplantı yeter sayısı üye veya delege tamsayısının salt çoğunluğudur. Tüzükte daha yüksek bir yeter sayı belirlenebilir. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantı en çok onbeş gün sonraya bırakılır. Bu toplantıya katılanların sayısı, üye veya delege tam sayısının üçte birinden az olamaz (m.13/1). Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu genel kurul tarafından alınacak bazı kararlar için ağırlaştırılmış yeter sayı öngörülmüştür.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi genel kurulun görev ve yetkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Organların seçimi
B
Bütçenin kabulü
C
Tüzük değişikliği
D
Üyelikten çıkarma dışındaki tüzükte öngörülen disiplin cezalarını vermek
E
Uluslararası kuruluşun kurucusu olma kararı verme
Açıklama:
Disiplin kurulu, kuruluşların amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen üyeler hakkında soruşturma yapmak ve üyelikten çıkarma dışındaki tüzükte öngörülen disiplin cezalarını vermekle görevlidir. Bu nedenle D şıkkında verilen husus disiplin kurulunun görevidir.
Soru 19
200 işçinin çalıştığı bir işyerinde en fazla kaç adet işyeri sendika temsilci görev yapmak zorundadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kanunda 27. maddenin birinci bendine göre, işyerinde işçi sayısı;
• Elliye kadar ise bir,
• Ellibir ile yüz arasında ise en çok iki,
• Yüzbir ile beşyüz arasında ise en çok üç,
• Beşyüzbir ile bin arasında ise en çok dört,
• Binbir ile ikibin arasında ise en çok altı,
• İkibinden fazla ise en çok sekiz temsilci atayabilir.
• Elliye kadar ise bir,
• Ellibir ile yüz arasında ise en çok iki,
• Yüzbir ile beşyüz arasında ise en çok üç,
• Beşyüzbir ile bin arasında ise en çok dört,
• Binbir ile ikibin arasında ise en çok altı,
• İkibinden fazla ise en çok sekiz temsilci atayabilir.
Soru 20
Sendika işyerinde temsilci olarak atadığı üyelerinin kimliklerini ne kadar süre içinde içinde işverene bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
3 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
30 gün
E
6 ay
Açıklama:
Sendika işyerinde temsilci olarak atadığı üyelerinin kimliklerini onbeş gün içinde işverene bildirmek zorundadır (m.27/1). Atanacak temsilci sayısının belirlenmesinde, atama tarihinde işyerinde çalışmakta olan işçi sayısı esas alınır. Sendika tüzüğünde işyeri sendika temsilcisinin seçimle belirlenmesine ilişkin hüküm bulunması halinde seçilen üye temsilci olarak atanır (m.27/3).
Soru 21
I. İşkoluna göre sendikalaşma
II. Sendika tekliği
III. Sendika çokluğu
IV. İzne tabi kuruluş
V. Serbest kuruluş
Yukarıda adı geçen ilkelerden hangisi sendikaların kuruluşuna hakim olan ilkelerdendir?
II. Sendika tekliği
III. Sendika çokluğu
IV. İzne tabi kuruluş
V. Serbest kuruluş
Yukarıda adı geçen ilkelerden hangisi sendikaların kuruluşuna hakim olan ilkelerdendir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, III ve IV
C
I ve III
D
III ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, sendikaların kuruluşunda işkoluna göre sendikalaşma ilkesi, serbest kuruluş ilkesi ve açıkça ifade edilmese de sendika çokluğu ilkesi kabul edilmiştir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenen iş kolları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İletişim
B
İnşaat
C
Metal
D
Adalet
E
Enerji
Açıklama:
2821 sayılı Kanunda yirmisekiz olan sendikaların kurulabilecekleri işkolları 6356 sayılı Kanuna ekli 1 sayılı cetvelde yirmi adet olarak belirlenmiştir. Bunlar içinde, enerji, metal, inşaat ve iletişim yer almakta iken; adalet yer almamaktadır.
Soru 23
İşveren sendikası kurucusunun tüzel kişi olması halinde tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişinin aşağıdaki suçlardan hangisinden hüküm giymiş olması onun kurucu olmasını engeller?
Seçenekler
A
Hakaret
B
Taksirle yaralama
C
Dolandırıcılık
D
Organ veya doku ticareti
E
Tehdit
Açıklama:
Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; zimmet,
irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarından birinden mahkûmiyeti bulunanlar sendika kurucusu olamaz.
irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarından birinden mahkûmiyeti bulunanlar sendika kurucusu olamaz.
Soru 24
Konfederasyonlar değişik işkollarından en az "............" sendikanın biraraya gelmesi suretiyle kurulabilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Konfederasyonlar değişik işkollarından en az beş sendikanın biraraya gelmesi suretiyle kurulabilir.
Soru 25
Kuruluşların tüzüğünün ne şekilde olması gerekir?
Seçenekler
A
Sözlü kuruluş yeterlidir.
B
Tüzüğün adi yazılı şekilde olması gerekir.
C
Tüzüğün noter huzurunda düzenlenmiş olması gerekir.
D
Tüzüğün noter tarafından onaylanmış olması gerekir.
E
Tüzüğün Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylanması gerekir.
Açıklama:
Kuruluşların tüzüğünün yazılı olması gerekir.
Kanunda aksine hüküm olmadığı için, buradaki
yazılı şekil, adi (basit) yazılı şekildir.
Kanunda aksine hüküm olmadığı için, buradaki
yazılı şekil, adi (basit) yazılı şekildir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi kuruluşun zorunlu organları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Yönetim kurulu
C
Disiplin kurulu
D
Araştırma kurulu
E
Denetim kurulu
Açıklama:
Kuruluşun ve şubelerinin organları; genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur (m.9/1). Ayrıca, kuruluşlar gerekliliğe göre başka organlar da kurabilir. Ancak genel kurul ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının görev ve yetkileri bu organlara devredilemez (m.9/2). Başkanlar kurulu, eğitim kurulu, araştırma kurulu gibi çeşitli isimlerde kurulabilecek bu organlara seçimlik (isteğe bağlı) organlar adı verilir.
Soru 27
Kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren "............" ay içerisinde yapılması gerekir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren altı ay içerisinde yapılması gerekir.
Soru 28
".........................", sendikanın üyeleri üzerinde otoriteyi sağladığı organdır.
Yukarıda adı geçen organ aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda adı geçen organ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Disiplin kurulu
C
Yönetim kurulu
D
Denetleme kurulu
E
Başkanlık kurulu
Açıklama:
Disiplin kurulu, kuruluşların üyeleri üzerinde otoriteyi sağladığı organdır. Disiplin kurulu, kuruluşların amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen üyeler hakkında soruşturma yapmak ve üyelikten çıkarma dışındaki tüzükte öngörülen
disiplin cezalarını vermekle görevlidir.
disiplin cezalarını vermekle görevlidir.
Soru 29
İşyerindeki işçi sayısının 2000'den fazla olması durumunda en çok kaç temsilci atanabilir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Kanunda 27. maddenin birinci bendine göre, işyerinde işçi sayısı İkibinden fazla ise en çok sekiz temsilci atayabilir.
Soru 30
İşverenin işyeri sendika temsilcisinin çalıştığı işyerini değiştirmesi için gerekli olan işlem nedir?
Seçenekler
A
Mahkeme kararı
B
Disiplin kurulu kararı
C
Noterden gönderilen ihtarname
D
İşyeri sendika temsilcisinin yazılı onayı
E
Yönetim kurulu kararı
Açıklama:
İşveren yazılı onayı olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin çalıştığı işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir tarzda değişiklik yapamaz. Aksi halde değişiklik geçersiz sayılır.
Soru 31
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa ekli 1 sayılı cetvelde sendikaların kurulabilecekleri işkolları kaç adet olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa ekli 1 sayılı cetvelde sendikaların kurulabilecekleri işkolları yirmi adet olarak belirlenmiştir. Doğru cevap D’dir.
Soru 32
I. Gıda sanayii
II. Madencilik ve taş ocakları
III. İletişim
IV. İnşaat
Yukarıdakilerden hangileri Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirtilen işkollarındandır?
II. Madencilik ve taş ocakları
III. İletişim
IV. İnşaat
Yukarıdakilerden hangileri Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirtilen işkollarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Gıda sanayii, madencilik ve taş ocakları, iletişim ve inşaat Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirtilen işkollarındandır. Doğru cevap E’dir.
Soru 33
Yetkili bir makamın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinin kanuna uygunluğunu
denetlemesine ne ad verilir?
denetlemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normatif sistem
B
İzin sistemi
C
Asayiş sistemi
D
Düzenleyici sistem
E
Koruyucu sistem
Açıklama:
Yetkili bir makamın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinin kanuna uygunluğunu
denetlemesine normatif sistem denir. Doğru cevap A’dır.
denetlemesine normatif sistem denir. Doğru cevap A’dır.
Soru 34
Sendika en az kaç işçi veya işverenin biraraya gelerek oluşturdukları kuruluşlardır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
11
Açıklama:
Sendika en az 7 işçi veya işverenin biraraya gelerek oluşturdukları kuruluşlardır. Doğru cevap C’dir.
Soru 35
I. Ehliyet sahibi olma
II. Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma
III. Fiilen çalışır olma
IV. Yükseköğrenim mezunu olma
Yukarıdakilerden hangileri işveren sendikası kurucusunun tüzel kişi olması halinde tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişide aranan koşullardandır?
II. Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma
III. Fiilen çalışır olma
IV. Yükseköğrenim mezunu olma
Yukarıdakilerden hangileri işveren sendikası kurucusunun tüzel kişi olması halinde tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişide aranan koşullardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Ehliyet sahibi olma, belirli suçlardan hüküm giymemiş olma, ve fiilen çalışır olma işveren sendikası kurucusunun tüzel kişi olması halinde tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişide aranan koşullardandır. Doğru cevap D’dir.
Soru 36
Tüzüğün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin kaç ay içinde giderilmesini ister?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tüzüğün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin bir ay içinde giderilmesini ister. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
I. Genel kurul
II. Yönetim kurulu
III. Denetleme kurulu
IV. Disiplin kurulu
Kuruluşun ve şubelerinin organları yukarıdakilerden hangileridir?
II. Yönetim kurulu
III. Denetleme kurulu
IV. Disiplin kurulu
Kuruluşun ve şubelerinin organları yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu, ve disiplin kurulu kuruluşun ve şubelerinin organlarındandır. Doğru cevap E’dir.
Soru 38
Kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren kaç ay içerisinde yapılması gerekir?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren altı ay içerisinde yapılması gerekir. Doğru cevap B’dir.
Soru 39
Kuruluşların temsil organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel kurul
B
Genel kurul
C
Yönetim kurulu
D
Denetleme kurulu
E
Disiplin kurulu
Açıklama:
Yönetim kurulu, kuruluşların temsil organıdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 40
İşyerinde işçi sayısı elliye kadar ise kaç temsilci atanır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İşyerinde işçi sayısı elliye kadar ise bir temsilci atanabilir. Doğru cevap A’dır.
Soru 41
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre sendikalar hangi düzeyde örgütlenebilmektedir?
Seçenekler
A
İşkolu düzeyi
B
Meslek düzeyi
C
İşyeri düzeyi
D
Ulusal düzey
E
Hiç bir sınırlama olmaksızın tüm düzeylerde örgütlenme olabilmektedir.
Açıklama:
Güçlü sendikacılığı gerçekleştirebilmek amacıyla işkolu sendikacılığı temel örgütlenme düzeyi olarak kabul edilmiştir.
Soru 42
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre sendikalar kaç farklı işkolunda örgütlenebilmektedir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
28
Açıklama:
Sendikaların kurulabilecekleri işkolu sayısı 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda 20 olarak tespit edilmiştir.
Soru 43
Sendika çokluğu ilkesi ..............................................................sonucudur. Cümledeki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olumsuz sendika özgürlüğünün
B
İşkolu sendikacılığının
C
Kolektif sendika özgürlüğünün
D
Olumlu sendika özgürlüğünün
E
Sarı sendikacılığın
Açıklama:
Olumlu sendika özgürlüğü gereğince işçiler istedikleri sendikaya üye olma, istedikleri sendikal faaliyetlere katılma ve istedikleri sendikayı kurma konusunda serbesttirler. Bunun doğal sonucu ise sendika çokluğudur.
Soru 44
Bir işveren sendikasının kurulabilmesi için en az kaç işverenin bir araya gelmesi gerekir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Sendika, işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin biraraya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.
Soru 45
Konfederasyon kurulabilmesi için en az kaç farklı işkolundan sendikanın bir araya gelmesi gerekir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
En az beş farklı işkolundaki sendikanın bir araya gelmesi ile konfederasyon kurulabilmektedir.
Soru 46
Sendikal kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren ne kadar süre içinde yapılması gerekir?
Seçenekler
A
2 ay
B
3 ay
C
4 ay
D
5 ay
E
6 ay
Açıklama:
Sendikal kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren 6 ay içinde yapılması gerekir.
Soru 47
600 kişinin çalıştığı bir işyerinde sendika en fazla kaç işyeri sendika temsilcisi atayabilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sendika, 501 -1000 işçinin çalıştığı bir işyerinde en fazla dört işyeri sendika temsilcisi atayabilir.
Soru 48
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu sendikal kuruluş ve şubelerinde kimleri yönetici olarak kabul etmiştir?
Seçenekler
A
Genel kurul üyelerini
B
Disiplin kurulu üyelerini
C
Onur kurulu üyelerini
D
Denetleme kurulu üyelerini
E
Yönetim kurulu üyelerini
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu sendikal kuruluş ve şubelerinde yönetim kurulu üyelerini yönetici olarak kabul etmiştir.
Soru 49
Sendikal kuruluşların en üst karar ve denetim organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Yönetim kurulu
C
Disiplin kurulu
D
Onur kuurlu
E
Denetleme kurulu
Açıklama:
Genel kurul yüklendiği yetkiler ve sendika içi demokrasinin gerçekleşmesi için sahip olduğu önem itibariyle sendikal kuruluşların en üst karar ve denetim organıdır.
Soru 50
Sendikal kuruluşların olağan genel kurul toplantılarının en geç ne kadar sürede bir yapılması gerekir?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Sendikal kuruluşların olağan genel kurul toplantılarının en geç dört yılda bir yapılması gerekir
Soru 51
Bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilmesi aşağıdaki ilkelerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sendika çokluğu
B
İş kolu sendikacılığı
C
Serbest kuruluş
D
Türkiye çapında faaliyette bulunma
E
Sendika özgürlüğü
Açıklama:
Bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilir. Sendika çokluğu ilkesi, işçilerin veya işverenlerin kendi işkollarında kurulu bulunan işçi veya işveren sendikalarından birini seçmeleri ve üye olmalarını sağlaması açısından, olumlu sendika özgürlüğünün bir sonucudur. İşçi veya işverenler, kendi işkollarında kurulu bulunan sendikalardan birisine üye olmak istememeleri halinde yeni bir sendika da kurabilirler.
Soru 52
6356 sayılı Kanuna göre bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Anayasa Mahkemesi
C
Yargıtay
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda İşkoluna Göre Sendikalaşma İlkesi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılır.
6356 sayılı Kanuna göre bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılır.
Soru 53
6356 sayılı Kanuna göre sendikaların oluşturulması için en az ........... işçi veya işverenin biraraya gelmesi gereklidir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
10
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Sendika Kurucuları İçin başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre sendikaların oluşturulması için en az 7 işçi veya işverenin biraraya gelmesi gereklidir.
6356 sayılı Kanuna göre sendikaların oluşturulması için en az 7 işçi veya işverenin biraraya gelmesi gereklidir.
Soru 54
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun merkezinin bulunacağı ilin valiliğine teslim edilen tüzükte veya ekindeki belgelerde kanuna aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi durumunda valilik bu durumun ne kadar süre içinde giderilmesini ister?
Seçenekler
A
10 gün
B
15 gün
C
20 gün
D
1 ay
E
2 ay
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Tüzüğün Kuruluşun Merkezinin Bulunacağı İlin Valiliğine Verilmesi ve İlan başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun merkezinin bulunacağı ilin valiliğine teslim edilen tüzükte veya ekindeki belgelerde kanuna aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi durumunda valilik bu durumun 1 ay içinde giderilmesini ister.
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun merkezinin bulunacağı ilin valiliğine teslim edilen tüzükte veya ekindeki belgelerde kanuna aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi durumunda valilik bu durumun 1 ay içinde giderilmesini ister.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun ve şubelerin zorunlu organları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Yönetim kurulu
C
Denetleme kurulu
D
Disiplin kurulu
E
Başkanlar kurulu
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Kuruluşların Organları başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Başkanlar kurulu, 6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun ve şubelerin zorunlu organları arasında yer almaz.
Başkanlar kurulu, 6356 sayılı Kanuna göre kuruluşun ve şubelerin zorunlu organları arasında yer almaz.
Soru 56
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmasından itibaren .................... içerisinde yapılması gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
1 ay
B
3 ay
C
6 ay
D
9 ay
E
12 ay
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Genel Kurulun Toplanması başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmasından itibaren 6 ay içerisinde yapılması gerekir.
6356 sayılı Kanuna göre kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmasından itibaren 6 ay içerisinde yapılması gerekir.
Soru 57
6356 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi kuruluşların genel kurullarının görev ve yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bütçenin kabulü
B
Kuruluşların feshi
C
Tüzük değişikliği
D
Üst kuruluş kurucusu olma
E
Aidatların toplanması
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Genel Kurulun Görev ve Yetkileri başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Aidatların toplanması, 6356 sayılı Kanuna göre yönetim kurulunun görevlerinden biridir.
Aidatların toplanması, 6356 sayılı Kanuna göre yönetim kurulunun görevlerinden biridir.
Soru 58
Kuruluş genel kurulunun kanunda ve tüzükte öngörülen hükümlere aykırı toplanması veya kararlar alması halinde bu kararlara karşı bireylerin hakları konusunda aşağıdakilerden hangisindeki düzenleme uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
B
Borçlar Kanunu
C
Dernekler Kanunu
D
Medeni Kanun
E
İş Kanunu
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için Genel Kurulda Alınan Kararların Yargı Denetimi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kuruluş genel kurulunun kanunda ve tüzükte öngörülen hükümlere aykırı toplanması veya kararlar alması halinde bu kararlara karşı bireylerin hakları konusunda Medeni Kanundaki düzenleme uygulanmaktadır.
Kuruluş genel kurulunun kanunda ve tüzükte öngörülen hükümlere aykırı toplanması veya kararlar alması halinde bu kararlara karşı bireylerin hakları konusunda Medeni Kanundaki düzenleme uygulanmaktadır.
Soru 59
6356 sayılı Kanuna göre çalışan sayısının 600 olduğu bir işyerinde sendika kaç tane işyeri sendika temsilcisi atayabilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Atanması, Sayısı ve Nitelikleri başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz
6356 sayılı Kanuna göre çalışan sayısının 600 olduğu bir işyerinde sendika 4 işyeri sendika temsilcisi atayabilir.
6356 sayılı Kanuna göre çalışan sayısının 600 olduğu bir işyerinde sendika 4 işyeri sendika temsilcisi atayabilir.
Soru 60
I. Sendika tüzel kişiliğinin sona ermesi,
II. Seçime girmemek,
III. Yeniden seçilememek,
IV. Kendi isteği ile çekilmek,
V. Görevden el çektirilmek.
6356 sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesinden yararlanabilmek için sendikadaki görevlerinin sona ermesi aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru bir şekilde verilmektedir?
II. Seçime girmemek,
III. Yeniden seçilememek,
IV. Kendi isteği ile çekilmek,
V. Görevden el çektirilmek.
6356 sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesinden yararlanabilmek için sendikadaki görevlerinin sona ermesi aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru bir şekilde verilmektedir?
Seçenekler
A
II, III, IV, V
B
I, II, III, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için İşçi Kuruluşu Yöneticiliğinin Güvencesi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre görevden el çektirilmesiyle sendikadaki görevninin sona ermesi durumunda işçi kuruluşunun yöneticiliği güvencesinden yararlanabilmek mümkün değildir.
6356 sayılı Kanuna göre görevden el çektirilmesiyle sendikadaki görevninin sona ermesi durumunda işçi kuruluşunun yöneticiliği güvencesinden yararlanabilmek mümkün değildir.
Soru 61
6356 sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesinden yararlanabilmek için yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren ne kadar süre içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurulmuş olması gerekir?
Seçenekler
A
1 hafta
B
2 hafta
C
1 ay
D
6 hafta
E
2 ay
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için İşçi Kuruluşu Yöneticiliğinin Sona Ermesi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesinden yararlanabilmek için yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren 1 ay içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurulmuş olması gerekir.
6356 sayılı Kanuna göre işçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesinden yararlanabilmek için yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren 1 ay içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurulmuş olması gerekir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirtilen işkollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ağaç ve kağıt
B
Şeker
C
Çimento, toprak ve cam
D
Metal
E
İnşaat
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirtilen işkolları şunlardır:
- Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık
- Gıda sanayi
- Madencilik ve taş ocakları
- Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç
- Dokuma, hazır giyim ve deri
- Ağaç ve kağıt
- İletişim
- Basın, yayın ve gazetecilik
- Banka ve sigorta
- Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar
- Çimento, toprak ve cam
- Metal
- İnşaat
- Enerji
- Taşımacılık
- Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk
- Sağlık ve sosyal hizmetler
- Konaklama ve eğlence yerleri
- Savunma ve güvenlik
- Genel işler
Soru 63
Bir otelde aşçı olarak çalışan işçi hangi işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilir?
Seçenekler
A
Gıda sanayi
B
Sağlık ve sosyal hizmetler
C
Konaklama ve eğlence yerleri
D
Genel işler
E
Avcılık ve balıkçılık
Açıklama:
Bir işyerinin gireceği işkolu o işyerinde yürütülen esas işin niteliğine göre belirlenir ve bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır (m.4/2). Bu nedenle,
bir bankada çalışan aşçı banka, finans ve sigorta işkolunda kurulu bir işçi sendikasına; özel bir hastanede çalışan aşçı ise sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda kurulu bir işçi sendikasına üye olabilir.
bir bankada çalışan aşçı banka, finans ve sigorta işkolunda kurulu bir işçi sendikasına; özel bir hastanede çalışan aşçı ise sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda kurulu bir işçi sendikasına üye olabilir.
Soru 64
Sendika tüzüğün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da 6356 sayılı Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik Kanuna aykırılık veya eksikliklerin ne kadar süre içinde giderilmesini ister?
Seçenekler
A
6 ay
B
3 ay
C
2 ay
D
1 ay
E
15 gün
Açıklama:
Tüzüğün veya ekindeki belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin bir ay içinde giderilmesini ister.
Soru 65
6356 sayılı Kanuna göre, aşağıdakilerden hangisi sendikaların zorunlu olarak kurmaları gereken organlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Yönetim kurulu
C
Denetleme kurulu
D
Disiplin kurulu
E
Başkanlar kurulu
Açıklama:
Kuruluşun ve şubelerinin organları; genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur (m.9/1). Ayrıca, kuruluşlar gerekliliğe göre başka organlar da kurabilir. Ancak genel kurul
ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının görev ve yetkileri bu organlara devredilemez (m.9/2). Başkanlar kurulu, eğitim kurulu, araştırma kurulu gibi çeşitli isimlerde kurulabilecek bu organlara
seçimlik (isteğe bağlı) organlar adı verilir. Kuruluşların belirtilen dört organ dışında başka bir organ oluşturmaları zorunlu değildir. Ancak diledikleri organları oluşturabilmeleri de kolektif sendika özgürlüğünün
bir gereğidir.
ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının görev ve yetkileri bu organlara devredilemez (m.9/2). Başkanlar kurulu, eğitim kurulu, araştırma kurulu gibi çeşitli isimlerde kurulabilecek bu organlara
seçimlik (isteğe bağlı) organlar adı verilir. Kuruluşların belirtilen dört organ dışında başka bir organ oluşturmaları zorunlu değildir. Ancak diledikleri organları oluşturabilmeleri de kolektif sendika özgürlüğünün
bir gereğidir.
Soru 66
Sendikaların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren kaç ay içerisinde yapılması gerekir?
Seçenekler
A
6
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
İlk Genel Kurul Toplantısı: Kuruluşların ilk genel kurul toplantısının tüzel kişilik kazanmalarından itibaren altı ay içerisinde yapılması gerekir. Böylelikle genel kurul dışında kalan diğer organların üyeleri seçimle belirlenecektir.
Soru 67
6356 sayılı kanuna göre, aşağıdakilerden hangisi sendika yönetim kurulunun görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Organların seçimi yapmak
B
Sendikayı, kuruluş amacı doğrultusunda temsil etmek
C
Tüzük değişikliği yapmak
D
Bütçenin kabulüne karar vermek
E
Sendikayı feshetmek
Açıklama:
Yönetim kurulu, kuruluşların temsil organıdır. Yönetim kurulu kuruluşu, kuruluşun amacı doğrultusunda temsil eder. Ayrıca tüzüğün verdiği yetki çerçevesinde kuruluşun yönetilmesi gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemlerin yapılması, gelecek döneme ait bütçenin hazırlanarak genel kurula sunulması, bu çerçeve içerisinde taşınmazların yönetimi, aidatların toplanması, sendika tesislerinin üyelerin yararlanmalarına hazır tutulması ve sendikada çalışacak işçilerin işe alınmaları yönetim
kurulunun görevleri arasında sayılabilir.
kurulunun görevleri arasında sayılabilir.
Soru 68
Sendikaların genel kurul dışındaki organlarına seçilebilmek için Kanunun 6. maddesinde belirtilen koşullara sahip olmayan birinin bu kurullara seçildiğinin saptanması üzerine, aşağıdakilerden hangisi bu kişinin görevine son verir?
Seçenekler
A
Valilik
B
İlgili bakanlık
C
Mahkeme
D
Çalışma ve iş kurumu il müdürlüğü
E
Çalışma Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Kuruluşların genel kurul dışındaki organlarına seçilebilmek için Kanunda 6. maddede düzenlenen ve kurucular için aranan koşullara sahip olmak gerekir. Bu koşullara sahip olmayan birinin seçildiğini seçildiğini
saptayan valiliğin veya Bakanlığın başvurusu üzerine mahkeme, bu kişinin görevine son verir.
saptayan valiliğin veya Bakanlığın başvurusu üzerine mahkeme, bu kişinin görevine son verir.
Soru 69
Sendika, işyerinde temsilci olarak atadığı üyelerinin kimliklerini ne kadar süre içinde işverene bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
3 ay
B
2 ay
C
1 ay
D
15 gün
E
6 gün
Açıklama:
Sendika işyerinde temsilci olarak atadığı üyelerinin kimliklerini 15 gün içinde işverene bildirmek zorundadır.
Soru 70
Sendika yöneticisi işçinin kendi isteği ile çekilmek suretiyle yöneticilik görevini sona erdirmesi durumunda işveren, ne kadar süre içinde eski işine başlamak üzere başvuran işçiyi eski işine veya eski işine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır?
Seçenekler
A
3 iş günü
B
6 iş günü
C
10 gün
D
15 gün
E
1 ay
Açıklama:
İşçi kuruluşu yöneticiliği güvencesinin koşulları
şunlardır:
• İşçinin, işçi kuruluşu yönetim kurulunda görev aldığı için kendi isteği ile işyerinden ayrılmış olması,
• Bu görevin sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi, seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile çekilmek suretiyle sona ermiş olması,
• Yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde işe başlamak için işverene başvurmuş olması zorunludur. Bu sürenin geçmesiyle birlikte, başvuru hakkı ortadan kalkar. Yukarıdaki koşulların gerçekleşmesi halinde, işveren, talep tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişileri o andaki koşullarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır. Bu kişiler süresi içinde işe başlatılmadığı takdirde, iş sözleşmeleri işverence feshedilmiş sayılır
şunlardır:
• İşçinin, işçi kuruluşu yönetim kurulunda görev aldığı için kendi isteği ile işyerinden ayrılmış olması,
• Bu görevin sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi, seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile çekilmek suretiyle sona ermiş olması,
• Yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde işe başlamak için işverene başvurmuş olması zorunludur. Bu sürenin geçmesiyle birlikte, başvuru hakkı ortadan kalkar. Yukarıdaki koşulların gerçekleşmesi halinde, işveren, talep tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişileri o andaki koşullarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır. Bu kişiler süresi içinde işe başlatılmadığı takdirde, iş sözleşmeleri işverence feshedilmiş sayılır
Ünite 3
Soru 1
14 yaşındaki İşçi (İ), (S) sendikasına üye olmak istemektedir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ), veli veya vasinin izni ile üye olabilir.
B
(İ) mahkeme kararıyla üye olabilir.
C
(İ), onsekiz yaşından önce üye olamaz.
D
(İ)'nin üye olabilmesi için 15 yaşını doldurması gerekecektir.
E
(İ), işverenin izni ile üye olabilir.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin 15 yaşını doldurması da şarttır (m.17/1).
Soru 2
İşçi (İ), (S) sendikasına üye olmak için 01.01.2019 tarihinde başvuru yapmıştır. Sendika 15.02.2019 tarihi itibariyle başvuru hakkında cevap vermemiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ)'nin üyeliği (S)'nin kabulüne bağlı değildir.
B
(İ), ancak mahkeme kararıyla üye olabilir.
C
(İ), 15.01.209 tarihi itibariyle üyeliği kazanmıştır.
D
(S) otuz günlük süreyi sessiz geçirdiğinden (İ)'nin üyeliği örtülü olarak kabul edilmiştir.
E
(İ), yetkili bakanlığın kararıyla üye olabilir.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. İşçi sendikasına üyeliğin en doğal yöntemi, kanuni prosedüre uygun olarak işçinin başvurusu (teklifi) ve sendikanın kabulü ile kazanımdır. Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sağladığı elektronik başvuru sistemine göre, e-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üyelik başvurusunda bulunması ve sendika tüzüğünde belirtilen yetkili organın kabulüyle kazanılır (m.17/5). Eğer ilgili sendikanın yetkili organı başvuruyu otuz gün içinde açıkça kabul etmişse; buna üyeliğin açıkça kabulü ama otuz günlük süreyi sessiz geçirmişse de üyeliğin örtülü kabulü (m.17/5) var demektir. Aslında üyeliğin açıkça veya örtülü kabulünde, üye ile sendika arasında üyeliğin sözleşmeyle gerçekleştiği söylenebilir.
Soru 3
İşçi (İ), 01.01.2018 tarihinde (S) sendikasına üye olmak üzere başvurmuştur. (S)'nin red kararı 01.02.2018 tarihinde (İ)'ye tebliğ edilmiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ), red kararına karşı asliye hukuk mahkemesinde dava açmalıdır.
B
(İ), 01.07.2018 tarihine kadar görevli ve yetkili mahkemeye başvurmalıdır.
C
(İ), 15.03.2018 tarihine kadar görevli ve yetkili mahkemeye başvurmalıdır.
D
Görevli ve yetkili mahkemenin kararı kesindir.
E
(İ)'nin üyeliği mahkeme kararına göre, 01.01.2018 tarihinde kazanılmış olur.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan otuz günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının kendisine bildirimi (tebliğ) tarihinden itibaren otuz gün içinde, başvuru sahibi işçinin İş Mahkemesinde dava açması mümkündür. Dava açılır ve İş Mahkemesi yaptığı yargılamada red kararını haklı bulmazsa, iptal edecektir. Mahkemenin vereceği karar kesindir, bir üst mahkemede tartışımı mümkün değildir. İşte mahkemenin sendikanın üyeliğin reddine dair kararını iptali de kesin olacağından, ilgili işçi bu mahkeme kararıyla birlikte sendika üyeliğini elde etmiş olacaktır. Bu durum eski Kanunda da (SK m.22/III) ve yeni Kanunda da (STSK.17/5,c.3-4) böyledir. Böylesi durumda işçi sendikasına üyelik, mahkemenin üye olmak isteyen işçi lehine verdiği kararın (yani üyelik başvurusunun reddi kararının iptali kararının) alındığı tarihte kazanılmış demektir (m.17/5).
Soru 4
İşçi (i), (S) sendikasına üye olduktan sonra aynı iş kolundaki (A) iş koluna üye olmaya karar vermiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ), aynı iş kolundaki en çok üç sendikaya üye olabilir.
B
(İ), farklı iş kolundaki en çok iki sendikaya üye olabilir.
C
(İ)'nin (S) sendikası üyeliği, (A) sendikasına başvuru tarihinde sona erer.
D
(İ)'nin (S) sendikası üyeliği, (A) sendikasına üye olduğu tarihte sona erer.
E
(İ)'nin (A) sendikasına üyeliği geçersizdir.
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Hukukumuzda gerek işçiler ve gerekse işverenlerin sendika üyelikleri bağlamında sendika üyeliğinde teklik ilkesi geçerlidir. Bunun anlamı, işçilerin aynı iş ilişkisi çerçevesinde “aynı anda aynı işkolunda bir tek sendikaya üye olabileceği”dir. İşverenler bakımındansa, bir işverenin aynı işyeri bağlamında aynı işkolunda aynı anda bir tek işveren sendikasına üye olabileceğini ifade eder. Buna aykırı olarak, aynı iş ilişkisi/işyeri vesilesiyle aynı anda aynı işkolunda birden çok sendikaya üyelik halinde ise, sonraki üyelik(ler) geçersizdir (m.17/3). Fakat aynı anda farklı işkollarında birden çok sendikaya üyelik mümkün ve geçerli olduğu gibi, aynı anda da olsa, farklı iş ilişkileri/işyerleri bağlamında aynı işkolunda birden çok sendikaya üyelik de geçerlidir.
Soru 5
İşçi (İ), üyesi olduğu sendika genel kurulunda alınan kararın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle mahkemeye başvurmuştur. Buna göre (İ)'nin hangi hakkına dayanarak dava açtığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma hakkı
B
Örgütün yönetimine katılma hakkı
C
Korunma hakkı
D
Örgütün düzenine uyma hakkı
E
Kâr payı alma hakkı.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Her bir üyenin, üyesi olduğu kuruluşun yetkili organlarının kanun ve örgüt tüzüğüne uygun davranmasını isteme hakkı vardır. Bu hak, yerine göre bazen mahkemede dava açma; bazen örgütün üst organına başvurma (ve sonrasında dava) ve nihayette eşit işlem görme talebi şeklinde karşımıza çıkabilir. Örneğin, yönetim kurulu kararı aleyhine genel kurula başvurma yahut yönetim kurulu veya disiplin kurulu kararı veyahut ta genel kurul kararı aleyhine dava açma (MK m.83) ve kuruluşun üyeleri karşısındaki eşit davranma yükümü ile ayırımcılık yasağına uyma yükümü (m.26/2) böyledir.
Soru 6
İşçi (İ), (S) sendikasına 01.01.2018 tarihinde üye olmuştur. (İ) faaliyet gösterdiği iş kolunu 06.06.2018 tarihinde değiştirmiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ)'nin sendika üyeliğinin devamı (S)'nin kabulüne bağlıdır.
B
(İ)'nin sendika üyeliği sona erer.
C
(İ)'nin sendika üyeliği 06.12.2018 tarihine kadar devam eder.
D
(İ)'nin sendika üyeliği 06.06.2019 tarihine kadar devam eder.
E
(İ)'nin sendika üyeliğinin devamına yalnızca asliye hukuk mahkemesi karar verir.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. İşçinin veya işverenin bu üyeliğe vesile olan faaliyet gösterdiği işkolunu değiştirmesi de o işkolundaki üyeliği sona erdirir
Soru 7
İşçi (İ), 01.01.2018 tarihinde, yönetim kurulu kararıyla sendika üyeliğinden çıkarılmıştır. Karar 01.02.2018 tarihinde (İ)'ye tebliğ edilmiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ), çıkarma kararına karşı 15.02.2018 tarihine kadar dava açmalıdır.
B
(İ), çıkarama kararına karşı 03.03.2018 tarihine kadar dava açmalıdır.
C
(İ), çıkarma kararına karşı 03.03.2019 tarihine kadar dava açmalıdır.
D
(İ), çıkarama karraına karşı 01.06.2019 tarihine kadar dava açmalıdır.
E
(İ), çıkarma karraına karşı 01.02.2019 tarihine kadar dava açmalıdır.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Yazılı bildirim kendisine tebliğ edilen üye, bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde mahkemeye (İş Mahkemesine) itiraz edebilir. Otuz günlük süre istisnai haller dışında bir aya denk gelmeyeceği gibi, bir hak düşürücü süredir. Olayımızda şubat ayından itibaren yapılacak sayımla otuz günlük sürenin son gününün 03.03.2018 tarihi olduğu anlaşılır.
Soru 8
Sendika üyesi (İ), 01.01.2018 tarihinden 07.07.2018 tarihine kadar, çalıştığı iş yerinde faaliyetin durdurulması nedeniyle, işsiz kalmıştır. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ)'nin sendika üyeliği devam eder.
B
(İ)'nin sendika üyeliğinin devamı sendikanın kabulüne bağlıdır.
C
(İ)'nin sendika üyeliği 01.03.2018 tarihinde sona erer.
D
(İ)'nin sendika üyeliği 07.10.2018 tarihinde sona erer.
E
(İ)'nin sendika üyeliği 01.06.2018 tarihinde sona erer.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. işçi sendikası üyesi bir işçinin bir yılı aşmayan bir süre işsiz kalması halinde sendika üyeliğinin aynen devam edeceğini belirtmiştir.
Soru 9
İşveren (A), işçi (i)'ye, sendika üyesi olmaması için tehdit içerikli telefon mesajı göndermiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(A), altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
B
(A), altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
C
(A), altı aydan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
D
(A), bir aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
E
(A), bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. “Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır”.
Soru 10
Sendikal tazminatla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendikal tazminatın gündeme gelebilmesinde, işçinin bireysel iş hukuku bakımından hangi kanuna bağlı çalıştığı önemlidir.
B
Ayırımcı işlemin sendikal nedene dayandığının işçi tarafından ispat edilmesi gerekir.
C
İşçinin işe iade davası açması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.
D
Sendikal tazminatın en az miktarı işçinin ücretinin beş yıllık tutarıdır.
E
Sendikal tazminatın ödendiği hallerde, Sosyal Güvenlik Kurumu primi kesilir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. işçinin 4857 sayılı Kanunun iş güvencesi hükümlerine dayanarak işe iade davası açması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez. Yani işçi isterse işe iade davası açmadan yalnızca sendikal tazminat davası açabilir. A şıkkı yanlıştır. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshi halinde sendikal tazminatın gündeme gelebilmesi için, işçinin bireysel iş hukuku bakımından hangi kanuna bağlı çalıştığı ve iş güvencesi koşullarını sağlayıp sağlamadığı önemli değildir. B şıkkı yanlıştır. ayırımcı işlemin sendikal nedene dayandığının işçi tarafından iddia edilmesi ve fakat feshin bu nedene dayanmadığının işverence ispat edilmesi gerektiğidir. D şıkkı yanlıştır. Sendikal tazminatın en az miktarı işçinin ücretinin bir yıllık tutarıdır. E şıkkı yanlıştır. Sendikal tazminat ücret olmadığından, bundan Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve gelir vergisi kesilmez.
Soru 11
İşçi sendikasına üyelik ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşçi sendikasına üyelik için işçinin fiilen çalışması gereklidir.
B
Ödünç işçiler ödünç alanın işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilir.
C
Geçerli bir alt işverenlikte alt işveren işçileri asıl işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki işçi sendikasına üye olabilir.
D
İşçinin çalıştığı işyerinin girdiği işkolu dışındaki bir işçi sendikasına üye olması mümkündür.
E
Yardımcı işlerde çalışan işçiler yardımcı işin girdiği işkolundaki sendikaya üye olabilir.
Açıklama:
İşçinin her bir iş ilişkisi çerçevesinde, çalıştığı işyerinin girdiği işkolu dışındaki bir işçi sendikasına üye olması mümkün değildir. Fakat her nasılsa böyle bir üyelik gerçekleşmişse hukuken geçersizdir. Örneğin, metal işkolunda çalışan bir işçinin bu çalışması nedeniyle gidip gıda işkolundaki bir işçi sendikasına üyeliği böyledir. Ancak işçi aynı evrede kaç tane iş sözleşmesiyle çalışıyorsa, bunların her biri bağlamında işyerinin girdiği işkolundaki sendika veya sendikalara üye olması mümkündür.
Soru 12
İşçi sendikasına üyeliğin en doğal yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuruluşta üyelik
B
Yargı yoluyla üyelik
C
Olağan yol ile üyelik
D
Katılma yolu ile üyelik
E
Birleşme yolu ile üyelik
Açıklama:
İşçi sendikasına üyeliğin en doğal yöntemi, kanuni prosedüre uygun olarak işçinin başvurusu (teklifi) ve sendikanın kabulü ile kazanımdır.
Soru 13
İşveren sendikasına üyelik ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşveren sendikasına yalnızca gerçek kişi işverenler üye olabilir.
B
İşveren sendikasına üye olabilmek için en az on sekiz yaşının doldurulması gereklidir.
C
Kamu kesimi işverenleri kendi faaliyetlerinin girdiği işkolundaki bir işveren sendikasına üye olmak zorunda değildir.
D
Aynı işyeri nedeniyle aynı anda aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olunabilir.
E
işletmenin tümünü yöneten işveren vekili işçi sayıldığından, işveren sendikasına üye olamaz.
Açıklama:
Kamu kesimi işverenleri kendi faaliyetlerinin girdiği işkolundaki bir işveren sendikasına üye olmak zorunda değildir. Onlar için iki alternatif söz konusudur. Şöyle ki, bir kamu işvereni,
a. Özel kesim işverenlerinin de üye olduğu bir işveren sendikasına (özel kesim işveren sendikasına) üye olabilir. Ama bu durumda sadece kendi faaliyetinin girdiği işkolunda kurulu bir işveren sendikasına üye olabilecektir. Zira özel kesim işveren sendikalarının birden fazla işkolunda faaliyet göstermeleri mümkün değildir. Sonra özel kesimde bir işveren
de ancak kendi faaliyetinin girdiği işkolunda bir sendikaya üye olabilir. Bu ise işverenin her bir işyeri bakımından sözkonusudur.
b. Kamu işverenleri sendikasına üye olmak istiyorsa; bu durumda kamu işverenleri sendikası (tüzüğünde farklı bir hüküm yoksa) tüm işkollarını kapsar biçimde faaliyette bulunabileceğinden(m.3/2), her işkolundan kamu işverenlerini üye kabul edebilecektir. O halde bir kamu işvereni, kendi faaliyetinin girdiği işkoluna bakmaksızın herhangi bir kamu işverenleri sendikasına üye olabilecektir.
a. Özel kesim işverenlerinin de üye olduğu bir işveren sendikasına (özel kesim işveren sendikasına) üye olabilir. Ama bu durumda sadece kendi faaliyetinin girdiği işkolunda kurulu bir işveren sendikasına üye olabilecektir. Zira özel kesim işveren sendikalarının birden fazla işkolunda faaliyet göstermeleri mümkün değildir. Sonra özel kesimde bir işveren
de ancak kendi faaliyetinin girdiği işkolunda bir sendikaya üye olabilir. Bu ise işverenin her bir işyeri bakımından sözkonusudur.
b. Kamu işverenleri sendikasına üye olmak istiyorsa; bu durumda kamu işverenleri sendikası (tüzüğünde farklı bir hüküm yoksa) tüm işkollarını kapsar biçimde faaliyette bulunabileceğinden(m.3/2), her işkolundan kamu işverenlerini üye kabul edebilecektir. O halde bir kamu işvereni, kendi faaliyetinin girdiği işkoluna bakmaksızın herhangi bir kamu işverenleri sendikasına üye olabilecektir.
Soru 14
İşveren (A) 20.10.2014 tarihinde (B) Sendikasına üye olmaya karar vermiş, 22.10.2014 tarihinde üye olmak için E-Devlet üzerinden başvurmuş, Sendika üyelik başvurusunu 30.10.2014 tarihinde reddetmiş, İşveren (A) ise red kararına karşı 03.11.2014 tarihinde dava açmış, Mahkeme ise 23.11.2014 tarihinde red kararının iptali yönünde karar vermiştir. İşveren (A) sendika üyeliğini hangi tarihte kazanmıştır?
Seçenekler
A
23.11.2014
B
03.11.2014
C
30.10.2014
D
22.10.2014
E
20.10.2014
Açıklama:
işveren red kararına karşı, kararın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde İş Mahkemesinde dava açabilir. Eğer dava açılır da red kararının iptali yönünde karar verilirse, üyelik böylece yargı kararıyla ve kararın verildiği anda kazanılmış olur.
Soru 15
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının Türkiye’de temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara üye olabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izninin alınması şarttır?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Cumhurbaşkanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının (sendika ve/veya konfederasyonlarının) Türkiye’de temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara (konfederasyonlara) üye olabilmesi için Dışişleri Bakanlığı’nın görüşü ve İçişleri Bakanlığı’nın izninin alınması şarttır.
Soru 16
Kaynaktan kesme yönteminde aidatı kesmeyen veya kesse de vaktinde ödemeyen işverenin ödeyeceği faiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasal faiz
B
Ticari faiz
C
Nominal faiz
D
Mevduata uygulanan en yüksek faiz
E
bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi
Açıklama:
Kaynaktan kesme yöntemine check-off sistemi de denilmektedir. Anılan aidatı kesmeyen veya kesse de vaktinde ödemeyen işveren, ayrıca bildirim(sanırım ihtar denmek istenmiş)ilgili sendikaya gecikilen süre için bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi üzerinden gecikme faizi de ödemek zorunda kalır (m.18/3).
Soru 17
Kendisine ihraç kararı tebliğ edilen sendika üyesi, bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak ne kadar süre içinde mahkemeye itiraz edebilir?
Seçenekler
A
7 işgünü
B
10 gün
C
2 hafta
D
30 gün
E
2 ay
Açıklama:
Yazılı bildirim kendisine tebliğ edilen üye, bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden
başlayarak otuz gün içinde mahkemeye (İş Mahkemesine) itiraz edebilir
başlayarak otuz gün içinde mahkemeye (İş Mahkemesine) itiraz edebilir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sendika üyeliğinin askıda kaldığı haldir?
Seçenekler
A
Askeri ödev nedeniyle silah altına alınma
B
Bir yıldan az süren geçici işsizlik
C
Kuruluşun genel kurul dışındaki zorunlu organlarında görev almak
D
Emekli olduğu halde çalışmak
E
Sendikaların birbirine katılması
Açıklama:
Kanun koyucu, (eskisinden biraz farklı olarak) herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisinin bu süre içinde askıda kalacağından söz etmektedir (m.19/10).“Geçici işsizlik”, “kuruluşun genel kurul dışındaki zorunlu organlarında görev almak” ve “emekli olduğu halde çalışmak Üyeliği Sona Erdirmediği Gibi Askıya
da Almayan Hallerdir.
da Almayan Hallerdir.
Soru 19
Sendika üyeliğinin güvencesi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşçilerin işe alınmaları, genel olarak veya belli bir sendikaya üye olup olmamaları ya da mevcut üyeliklerini devam ettirip ettirmemeleri şartına bağlanamaz.
B
Bir işyerindeki (işletmedeki) toplu iş sözleşmesinin paraya ilişkin hükümlerinden kural olarak o işyerindeki tüm işçiler yararlanır.
C
Sendikal nedenle iş sözleşmesi feshedilen işçi iş güvencesi kapsamında olsun veya olmasın feshin geçersizliği ve işe iade davası açabilir.
D
İşveren, sözleşmenin feshi bağlamında sendikal kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere öder.
E
Sendikal tazminata baz alınacak ücret, işçiye haksız-ayırımcı işlemin gerçekleştiği tarihte ödenmesi gereken ücrettir.
Açıklama:
Kanun ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümlerinin de saklı olduğunu belirtmektedir (m.25/2). Kanunun bu hükmünü toplu iş sözleşmesinden işçilerin yararlanmasına ait kurallar (m.26/1-3, m.39, m.40) ile birlikte değerlendirdiğimizde şöyle bir sonuç ortaya çıkar. Bir işyerindeki (işletmedeki) toplu iş sözleşmesinin paraya ilişkin hükümlerinden kural olarak o toplu iş sözleşmesnin tarafı işçi sendikasına üye işçiler yararlanır (m.39/1, 2).
Soru 20
Sendikal tazminat ile aşağıdaki tazminatlardan hangisi birlikte istenemez?
Seçenekler
A
Ayrımcılık tazminatı
B
Maddi tazminat
C
Manevi tazminat
D
Kıdem tazminatı
E
İhbar tazminatı
Açıklama:
İş Kanununun 5. maddesine bakmak gerekir. İşverenin eşit işlem yapma borcunun esasları ile haksız ayırım yasağını düzenleyen İş Kanununda “2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31.maddesi hükümleri” saklı tutulmuştur (İK m.5/V). Bunun artık Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 25. maddesi olarak anlaşılması gerekir (m.81/2). Bu düzenlemeye göre, işçi, sendika üyeliği (veya başka bir sendikal) nedenli haksız ayırıma maruz kaldığında İş Kanununun 5. maddesine değil, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 25. maddesine dayalı olarak hakkını aramalıdır. Bu nedenle iki tazminat aynı anda istenemez.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi, bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sendika tüzüğünde aranan koşullar sağlanmalıdır.
B
İşçi belli bir yaşa ulaşmalıdır.
C
Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
D
İşçinin farklı bir sendikaya üyeliği bulunabilir.
E
İşçi çalıştığı işyerinin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilir.
Açıklama:
Bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin ger- çekleşme şartları şunlardır:
- Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
- Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilir.
- Başka bir sendikaya üyelik bulunmamalı ve belli bir yaşa ulaşmalıdır.
- Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
- Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
Soru 22
E-Devlet kapısı üzerinden işçi sendikasına üye olmuş birinin, aşağıdaki üyelik yöntemlerinden hangisini kullandığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Noter yoluyla üyelik
B
Katılma yoluyla üyelik
C
Olağan yol ile üyelik
D
Yargı yoluyla üyelik
E
Kuruluşta üyelik
Açıklama:
İşçi sendikasına üyeliğin en doğal yöntemi, kanuni prosedüre uygun olarak işçinin başvurusu (teklifi) ve sendikanın kabulü ile kazanımdır. Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sağladığı elektronik başvuru sistemine göre, e-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üyelik başvurusunda bulunması ve sendika tüzüğünde belirtilen yetkili organın kabulüyle kazanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi konfederasyon ve üyeliği ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Konfederasyon, işçi ve işveren sendikaları üst kuruluşudur.
B
Üyeliklerde 'konfederasyonda saflık ilkesi' uygulanır.
C
Üyeliğin ilk koşulu, üye olmak isteyenin “sendika” niteliği taşımasıdır.
D
Üyelik konusundaki kararın salt çoğunluğunca alınması zorunludur.
E
Konfederasyon kurulduktan sonra üye olmak mümkün değildir.
Açıklama:
Konfederasyon kurulduktan sonra üye olunabilmektedir ve Kanunda öngörülmüştür (m.20/1). Buna göre;üst kuruluş yani konfederasyon üyeliği , üyelik ilişkisinin (icap ve kabulden olu- şan) sözleşme niteliği gereği, ilgili sendika tarafından üyelik için konfederasyona başvurunun ve onun yetkili organının kabulüyle gerçekleşeceğini de anlatır (m.20/1). Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının Türkiye’de temsilcilik açabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izni gereklidir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Dışişleri Bakanlığı
C
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
Türk sendika ve konfederasyonları bakımından durum böyle ise de uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının (sendika ve/veya konfederasyonlarının) Türkiye’de temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara (konfederasyonlara) üye olabilmesi için Dışişleri Bakanlığı’nın görüşü ve İçiş- leri Bakanlığı’nın izninin alınması şarttır. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
- Üyenin korunma hakkı
- Örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma hakkı
- Kuruluşun faaliyet ve yönetimine katılma hakkı
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Bir üyenin, ilgili örgüte (sendikaya /konfederasyona) üyeliği nedeniyle sahip olduğu haklar kuruluşun/örgü- tün faaliyet ve yönetimine katılma hakkı, örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma hakkı ve üyenin korunma hakkıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Aşağıdaki durumların hangisinde sendika üyeliği sona ermediği gibi askıya da alınmaz?
Seçenekler
A
Geçici işsizlik
B
Başka bir sendikaya üyelik
C
İhraç edilme
D
Üyeliğin iradi biçimde son bulması
E
Askere alınma
Açıklama:
Kanun, bazı durumlarda üyeliğin sona ermediği gibi askıyla da karşılaşmayacağını, aynen tüm içeriğiyle devam edeceğini benimsemiştir. Bunlar, bazıları uysa da çoğu eski Kanundakinden oldukça farklı olgular olarak karşımıza çıkmaktadır. “Geçici işsizlik”, “kuruluşun genel kurul dışındaki zorunlu organlarında görev almak” ve “emekli olduğu halde çalışmak”tan ibarettir. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
İşçi sendikalarının kurulabilmesi için en az kaç kişiye gerek vardır?
Seçenekler
A
3 kişi
B
5 kişi
C
6 kişi
D
7 kişi
E
8 kişi
Açıklama:
Sendikaların en az yedi kişinin biraraya gelmesiyle kurulabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
İşçi sendikası üyesi bir işçinin, ne kadar süre işsiz kalması halinde sendika üyeliği aynen devam eder?
Seçenekler
A
Azami 3 ay
B
Azami 6 ay
C
Azami 9 ay
D
Azami 12 ay
E
Azami 18 ay
Açıklama:
Yeni Kanun, işçi sendikası üyesi bir işçinin bir yılı aşmayan bir süre işsiz kalması halinde sendika üyeliğinin aynen devam edeceğini belirtmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Sendikal tazminat ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendikal tazminata hak kazanabilmede işçinin sözleşmesinin feshedilmesi gerekir.
B
Sendikal tazminat ücret olmadığından gelir vergisi kesilmez.
C
Sendikal tazminatın zaman aşımı süresi beş yıldır.
D
Sendikal tazminatın en az miktarı, işçinin ücretinin iki yıllık tutarıdır.
E
Sendikal tazminat, son ücretin “brüt”ü değil “net”i esas alınarak hesaplanır.
Açıklama:
Sendikal tazminata hak kazanabilmede iş- çinin sözleşmesinin feshedilmesi gerekmez. Sendika üyeliği yüzünden adayı işe almamak veya sözleşme devam ettiği halde çalışma koşullarında sendikal nedenle (üyelik nedenli) yapılmış haksız bir ayırım dahi yeterlidir. Sendikal tazminatın zaman aşımı süresi on yıldır. Sendikal tazminatın en az miktarı, işçinin ücretinin bir yıllık tutarıdır. Sendikal tazminat son ücretten hesaplanır. Son ücret giydirilmiş ücret değil, “çıplak ücret” (iş karşılığı ücret)tir. Yine çıplak ücretin “net”i değil “brüt”ü esas alınır. Sendikal tazminat ücret olmadığından, bundan Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve gelir vergisi kesilmez. Doğru cevap B'dir.
Soru 30
İşverenin işçilere karşı, onların sendika üyeliğiyle bağlantılı olarak sergilediği haksız ayırımcı tutumun Türk Ceza Kanununda karşılığı nedir?
Seçenekler
A
Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası
B
Altı aydan bir yıla kadar hapis cezası
C
Bir aydan üç aya kadar hapis cezası
D
Üç aydan bir yıla kadar hapis cezası
E
Altı aydan iki yıla kadar hapis cezası
Açıklama:
Gerek işçi sendikalarına gerekse de kamu görevlileri sendikalarına üyelik bağ- lamındaki eylemlerde uygulama alanı bulacaktır. İlgili kanuni düzenleme aynen şöyledir; “Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır”. Bu yargılamanın ilgili ceza mahkemesinde yapılacağı ve ceza yargısına tabi olduğu açıktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
İşte sendika veya konfederasyon ile belli koşullarla ona bağlı kişiler (üyeler) arasındaki ilişkiye ne denilir?
Seçenekler
A
İş ilişkisi
B
Çıkar ilişkisi
C
Gereklilik ilişkisi
D
Üyelik ilişkisi
E
Sendikal ilişki
Açıklama:
İşte sendika veya konfederasyon ile belli koşullarla ona bağlı kişiler (üyeler) arasındaki ilişkiye üyelik ilişkisi denilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 32
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin kaç yaşını doldurması şarttır?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin 15 yaşını doldurması şarttır. Doğru cevap A’dır.
Soru 33
I. Kuruluşta üyelik
II. Olağan yol ile üyelik
III. Yargı yoluyla üyelik
IV. Birleşme/katılma yoluyla üyelik
Yukarıdakilerden hangileri işçi sendikasına üyelik yöntemlerindendir?
II. Olağan yol ile üyelik
III. Yargı yoluyla üyelik
IV. Birleşme/katılma yoluyla üyelik
Yukarıdakilerden hangileri işçi sendikasına üyelik yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kuruluşta üyelik, olağan yol ile üyelik, yargı yoluyla üyelik ve birleşme/katılma yoluyla üyelik işçi sendikasına üyelik yöntemlerindendir. Doğru cevap E’dir.
Soru 34
Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan otuz günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının kendisine bildirimi (tebliğ) tarihinden itibaren kaç gün içinde, başvuru sahibi işçinin İş Mahkemesinde dava açması mümkündür?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan otuz günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının kendisine bildirimi (tebliğ) tarihinden itibaren otuz gün içinde, başvuru sahibi işçinin İş Mahkemesinde dava açması mümkündür. Doğru cevap C’dir
Soru 35
I. Kuruluşta üyelik,
II. Konfederasyonların birleşmesi yoluyla üyelik
III. Konfederasyonların katılması yoluyla üyelik
IV. Sonradan üyelik
Konfederasyona üyelik yukarıdaki yöntemlerden hangileri ile gerçekleşebilir?
II. Konfederasyonların birleşmesi yoluyla üyelik
III. Konfederasyonların katılması yoluyla üyelik
IV. Sonradan üyelik
Konfederasyona üyelik yukarıdaki yöntemlerden hangileri ile gerçekleşebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kuruluşta üyelik, konfederasyonların birleşmesi yoluyla üyelik, konfederasyonların katılması yoluyla üyelik ve sonradan üyelik yöntemleriyle konfederasyona üyelik gerçekleşebilir. Doğru cevap E’dir.
Soru 36
Uluslararası kuruluşlarla işbirliği ve onlarda temsilcilik açılması için neticede üye veya delege tamsayısının kaçından az olmamak üzere, ilgili toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu gerekli ve yeterlidir?
Seçenekler
A
1/4
B
2/4
C
3/4
D
1/3
E
2/3
Açıklama:
Uluslararası kuruluşlarla işbirliği ve onlarda temsilcilik açılması için aynı kural değil, neticede üye veya delege tamsayısının 1/4’ünden az olmamak üzere, ilgili toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu gerekli ve yeterlidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
I. Üyeliğin kendiliğinden son bulması,
II. Üyeliğin iradi biçimde son bulması,
III. Üyelikten çıkma (istifa),
IV. Üyelikten çıkarma (ihraç),
Yukarıdakilerden hangileri sendika üyeliğini sona erdiren hallerdendir?
II. Üyeliğin iradi biçimde son bulması,
III. Üyelikten çıkma (istifa),
IV. Üyelikten çıkarma (ihraç),
Yukarıdakilerden hangileri sendika üyeliğini sona erdiren hallerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Üyeliğin kendiliğinden son bulması,, üyeliğin iradi biçimde son bulması, üyelikten çıkma (istifa), üyelikten çıkarma (ihraç), ve üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla üyeliğin son bulması, sendika üyeliğini sona erdiren hallerdendir. Doğru cevap E’dir.
Soru 38
Üyenin isteğiyle üyelikten ayrılmasına ne denir?
Seçenekler
A
İstifa
B
İhraç
C
Çıkarma
D
Ayrılma
E
Kovulma
Açıklama:
Üyenin isteğiyle üyelikten ayrılmasına çekilme (istifa) denir. Doğru cevap A’dır.
Soru 39
Örgütün üyeyi üyelikten atmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstifa
B
İhraç
C
Çekilme
D
Ayrılma
E
Kovulma
Açıklama:
Örgütün üyeyi üyelikten atmasına ihraç (çıkarma) adı verilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 40
İşverenin, gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında sendikal kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere ödeyeceği tazminata ne ad verilir?
Seçenekler
A
İhraç tazminatı
B
İşçi tazminatı
C
Sendikal tazminat
D
İşveren tazminatı
E
Çıkarılma tazminatı
Açıklama:
İşverenin, gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında sendikal kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere ödeyeceği tazminattır. Doğru cevap C’dir.
Soru 41
6356 sayılı Kanuna göre bir işçinin sendikaya üye olabilmesi için kaç yaşını doldurması gereklidir?
Seçenekler
A
13
B
14
C
15
D
16
E
17
Açıklama:
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin 15 yaşını doldurması gereklidir.
Soru 42
İşçinin olağan yolla sendikaya üye olabilmesi için aşağıdakilerden hangisini yapması gerekir?
Seçenekler
A
Üye kayıt formunu doldurarak sendikaya vermesi
B
E-devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya başvuruda bulunması
C
Noter huzurunda üye kayıt formunu doldurarak sendikaya vermesi
D
Valiiğe başvuruda bulunması
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na başvurması
Açıklama:
Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sağladığı elektronik başvuru sistemine göre, e-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üyelik başvurusunda bulunması ve sendika tüzüğünde belirtilen yetkili organın kabulüyle kazanılır.
Soru 43
Hangi sektörde faaliyet gösteren işverenler kendi faaliyetlerinin girdiği işkolundaki bir işveren sendikasına üye olmak zorunda değildir?
Seçenekler
A
Metal sektörü
B
Hizmet sektörü
C
Tarım sektörü
D
Kamu sektörü
E
İmalat sektörü
Açıklama:
Kamu sektöründe faaliyet gösteren işverenler kendi faaliyetlerinin girdiği işkolundaki bir işveren sendikasına üye olmak zorunda değildir.O halde bir kamu işvereni, kendi faaliyetinin girdiği işkoluna bakmaksızın herhangi bir kamu işverenleri sendikasına üye olabilecektir.
Soru 44
Toplu iş sözleşmesi yetkisi alan bir işçi sendikasının ilgili işyerinde çalışan üyelerinin üyelik aidatının işveren tarafından ücretlerden kesilerek sendika hesabına yatırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kaynakta kesinti yöntemi
B
Tahsilat yöntemi
C
Mahsup yöntemi
D
Sendika güvenliği yöntemi
E
Check-out yöntemi
Açıklama:
Eğer sendika, ilgili üye işçinin çalıştığı işyerinde/ toplu iş sözleşmesi ünitesinde toplu iş sözleşmesi için yetkili (herhalde kesin yetkili) bir sendika ise, buna ödenecek üyelik aidatlarını işveren, bu sendikanın yazılı başvurusu üzerine üye işçilerin ücretlerinden check-off sistemi olarak da adlandırılan kaynakta kesinti yöntemiyle kesip en geç bir ay içinde ilgili işçi sendikasına ödeyecektir.
Soru 45
Sendika ve konfederasyonlarda üyelikten ihraç kararı sendikal örgütün hangi organı tarafından alınır?
Seçenekler
A
Yönetim kurulu
B
Disiplin kurulu
C
Denetleme kurulu
D
Onur kurulu
E
Genel kurul
Açıklama:
Gerek sendika gerekse konfederasyonda üyelikten çıkarma kararının, o örgütün
genel kurulunca verilmesi gerekir.
genel kurulunca verilmesi gerekir.
Soru 46
Sendikal tazminatın tutarı ne kadardır?
Seçenekler
A
Asgari ücretin bir yıllık tutarı
B
İşçinin aylık ücretinin üç katı tutarı
C
İşçinin en az dört en fazla sekiz aylık ücret tutarı
D
İşçinin ücretinin en az bir yıllık tutarı
E
İşçinin ihbar tazminatının üç katı
Açıklama:
Sendikal tazminat, işverenin, gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında sendikal kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere ödeyeceği tazminattır.
Soru 47
Aşağıdaki durumlardan hangisinde işçinin sendika üyeliği askıda kalır?
Seçenekler
A
İşçi kuruluşu yönetciliğinde bulunulması
B
Sendika üyesi bir işçinin bir seneyi geçmemek üzere işsiz kalması
C
Herhangi bir askeri görev nedeniyle işçinin silah altına alınması
D
İşçinin sendika üyeliğinden ihraç edilmesi
E
İşçinin emekli olması
Açıklama:
Herhangi bir askeri görev nedeniyle işçinin silah altına alınması durumunda sendika üyeliği askıda kalacaktır. İşçinin emekli olması ve üyelikten ihraç edilmesi durumunda sendika üyeliği sona erecektir. Sendika üyesi bir işçinin bir seneyi geçmemek üzere işsiz kalması ve işçi kuruluşu yöneticiliğinde bulunması durumunda ise işçinin üyeliği sona ermediği gibi askıya da alınmayacaktır.
Soru 48
Sendika üyeliğinden ihraç edilen bir işçi karar kendisine tebliğ edildikten sonra kaç gün içinde İş Mahkemesine itiraz edebilir?
Seçenekler
A
7 gün
B
10 gün
C
12 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Yazılı bildirim ile kendisine ihraç kararı tebliğ edilen üye, bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde mahkemeye (İş Mahkemesine) itiraz edebilir.
Soru 49
Sendika üyeliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Farklı iş sözleşmeleriyle iki ayı işte kısmi süreli çalışan işçi aynı anda aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olabilir.
B
Sendika üyeliğinden çekilme, çekilme isteğinin sendikaya bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerçekleşmiş olur.
C
Üyelik aidatı ödemek, sendika üyelik haklarından birisidir.
D
Deniz İş Kanunu'na tabi olarak çalışan bir işçi sendikaya üye olamaz.
E
Sendika tüzüğüne üyelik için ek bazı koşullar hiç bir şekilde konulamaz.
Açıklama:
Bir işçi aynı işkolunda iki farklı işte kısmi süreli olarak çalışıyorsa aynı anda aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olabilecektir. Ancak işçi sadece tek bir işte çalışıyorsa aynı anda birden fazla sendikaya üye olamayacaktır.
Soru 50
Bir sendikanın konfederasyona üye olma kararının sendika genel kurul üye/delege tam sayısının ............................. ile alınması zorunludur.
Yukarıdaki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı çoğunluğu
B
Salt çoğunluğu
C
1/3 çoğunluğu
D
2/3 çoğunluğu
E
1/4 çoğunluğu
Açıklama:
Bir sendikanın konfederasyona üye olma kararının sendika genel kurul üye/delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınması zorunludur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi işçi sendikası üyeliğinin koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Türk vatandaşı olmak
B
Kanun anlamında bir işçi olmak
C
Başka bir sendikaya üyeliği bulunmamak
D
Belli bir yaşa ulaşmak
E
Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlamak
Açıklama:
Bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartları şunlardır:
• Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
• Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği iş kolundaki bir sendikaya üye olabilir.
• Başka bir sendikaya üyelik bulunmamalı ve belli bir yaşa ulaşmalıdır.
• Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
• Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
• Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
• Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği iş kolundaki bir sendikaya üye olabilir.
• Başka bir sendikaya üyelik bulunmamalı ve belli bir yaşa ulaşmalıdır.
• Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
• Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
Soru 52
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin kaç yaşını doldurması da şarttır?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
18
E
20
Açıklama:
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin 15 yaşını doldurması da şarttır (m.17/1). Kanunda getirilen bu yaş sınırı İş Kanununun 71. maddesindeki
yaş ile kural olarak paralel gibi gözükse de, 14’ünü doldurmuşlar bakımından maalesef farklıdır. Ayrıca diğer iş kanunlarında böylesine somut sınır da yer almadığına göre, herhalde ilgili uluslararası sözleşmeler bağlamında değerlendirilmek gerekecektir. Demek ki, Kanun neticede 15 yaştan küçük olanların işçi sendikasına üye olmalarını kabul etmemektedir ama buna rağmen olunursa, anılan üyeliğin hukuken geçersizlikle karşılaşacağını söyleyebiliriz.
yaş ile kural olarak paralel gibi gözükse de, 14’ünü doldurmuşlar bakımından maalesef farklıdır. Ayrıca diğer iş kanunlarında böylesine somut sınır da yer almadığına göre, herhalde ilgili uluslararası sözleşmeler bağlamında değerlendirilmek gerekecektir. Demek ki, Kanun neticede 15 yaştan küçük olanların işçi sendikasına üye olmalarını kabul etmemektedir ama buna rağmen olunursa, anılan üyeliğin hukuken geçersizlikle karşılaşacağını söyleyebiliriz.
Soru 53
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, bir işçinin ilgili sendikaya üyelik için başvuru yapmasından sonra sendika yetkili organının kaç gün içinde başvuruyu açıkça kabul etmemesi ve bu süreyi sessiz geçirmesiyle üyelik başvurusu kabul edilmiş sayılır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Eğer ilgili sendikanın yetkili organı başvuruyu otuz gün içinde açıkça kabul
etmişse; buna üyeliğin açıkça kabulü ama otuz günlük süreyi sessiz geçirmişse de üyeliğin örtülü kabulü var demektir. Aslında üyeliğin açıkça veya örtülü kabulünde, üye ile sendika arasında üyeliğin sözleşmeyle gerçekleştiği söylenebilir.
etmişse; buna üyeliğin açıkça kabulü ama otuz günlük süreyi sessiz geçirmişse de üyeliğin örtülü kabulü var demektir. Aslında üyeliğin açıkça veya örtülü kabulünde, üye ile sendika arasında üyeliğin sözleşmeyle gerçekleştiği söylenebilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına üyelik yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuruluşta üyelik
B
Olağan yol ile üyelik
C
Yargı yoluyla üyelik
D
Zorunlu üyelik
E
Birleşme yoluyla üyelik
Açıklama:
İşçi sendikasına üyelik şu yöntemlerle gerçekleşebilir:
• Kuruluşta üyelik,
• Olağan yol ile üyelik,
• Yargı yoluyla üyelik,
• Birleşme/katılma yoluyla üyelik.
• Kuruluşta üyelik,
• Olağan yol ile üyelik,
• Yargı yoluyla üyelik,
• Birleşme/katılma yoluyla üyelik.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işveren sendikasına üyeliğin koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında işveren olmak
B
• Ehliyet koşulu sağlanmak
C
• İşyerinin girdiği işkolunda bir sendikaya üye olmak
D
• Üyeliğin kazanımı yollarından birini gerçekleştirmek
E
Yetki koşulunu sağlamak
Açıklama:
İşveren sendikası üyeliğinin gerçekleşme şartları şunlardır:
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında işveren bulunmalıdır.
• Ehliyet koşulu sağlanmalıdır.
• İşyerinin girdiği işkolunda bir sendikaya üye olunabilir.
• Üyeliğin kazanımı yollarından biri gerçekleşmelidir.
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu anlamında işveren bulunmalıdır.
• Ehliyet koşulu sağlanmalıdır.
• İşyerinin girdiği işkolunda bir sendikaya üye olunabilir.
• Üyeliğin kazanımı yollarından biri gerçekleşmelidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre bir üyenin, ilgili sendikaya üyeliği nedeniyle sahip olduğu haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sendika düzenine uyma hakkı
B
Sendikanın faaliyetine katılma hakkı
C
Sendikanın yönetimine katılma hakkı
D
Örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma
hakkı
hakkı
E
Üyenin korunma hakkı
Açıklama:
Bir üyenin, ilgili örgüte (sendikaya/konfederasyona) üyeliği nedeniyle sahip olduğu haklar şunlardır:
• Kuruluşun/örgütün faaliyet ve yönetimine katılma hakkı,
• Örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma hakkı,
• Üyenin korunma hakkı.
• Kuruluşun/örgütün faaliyet ve yönetimine katılma hakkı,
• Örgütün tesis ve faaliyetlerinden yararlanma hakkı,
• Üyenin korunma hakkı.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliğini sona erdiren hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sendikanın infisah etmesi
B
Üyenin bir yıldan kısa işsiz kalması
C
Üyenin istifa etmesi
D
Üyenin ihraç edilmesi
E
Üyenin başka bir sendikaya üye olması
Açıklama:
Sendika üyeliğini sona erdiren haller şunlardır:
• Üyeliğin kendiliğinden son bulması (fesih- infisah)
• Üyeliğin iradi biçimde son bulması
• Üyelikten çıkma (istifa, çekilme)
• Üyelikten çıkarma (ihraç)
• Üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla üyeliğin son bulması.
• Üyeliğin kendiliğinden son bulması (fesih- infisah)
• Üyeliğin iradi biçimde son bulması
• Üyelikten çıkma (istifa, çekilme)
• Üyelikten çıkarma (ihraç)
• Üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla üyeliğin son bulması.
Soru 58
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, sendika üyeliğinin iradi olarak sona erdirilmesi yollarından "çekilme"de, çekilme isteğinin sendikaya bildirim tarihinden itibaren kaç ay sonra gerçekleşmiş olur?
Seçenekler
A
6 gün
B
15 gün
C
1 ay
D
2 ay
E
3 ay
Açıklama:
Çekilme, çekilme isteğinin sendikaya bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra gerçekleşmiş olur.
Soru 59
6356 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, işverenin gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında sendikal (sendika üyeliği) kökenli haksız-ayırımcı davrandığı işçisine ne kadar tazminat öder?
Seçenekler
A
Bir asgari ücret tutarında
B
İki asgari ücret tutarında
C
Üç asgari ücret tutarında
D
İşçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tutar
E
İşçinin bildirim süresinin üç katı tutarında
Açıklama:
Kanun, işverenin gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında böylesi sendikal (sendika üyeliği) kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle
karşılaşan işçiye, işverenin “işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tazminat” ödeyeceğinden söz etmektedir.
karşılaşan işçiye, işverenin “işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tazminat” ödeyeceğinden söz etmektedir.
Soru 60
Türk Ceza Kanununa göre, bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişiye uygulanacak cezanın alt sınırı kaç ay hapis cezasıdır?
Seçenekler
A
24
B
18
C
12
D
9
E
6
Açıklama:
Türk Ceza Kanununda düzenlenmiş bir cezadır. Gerek işçi sendikalarına gerekse de kamu görevlileri sendikalarına üyelik bağlamındaki eylemlerde uygulama alanı bulacaktır. İlgili kanuni düzenleme aynen şöyledir; “Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır”.
Soru 61
- Sendika üyeliğinde teklik ilkesi gereği yalnızca tek bir sendikaya üye olunabilir.
- Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
- İşçi çalıştığı işkolundan bağımsız olarak çalıştığı işin niteliğine uygun bir sendikaya üye olabilir.
- 18 yaşından büyük işçiler sendikaya üye olabilir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartları şunlardır:
• Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
• Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilir.
• Başka bir sendikaya üyelik bulunmamalı ve belli bir yaşa ulaşmalıdır.
• Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
• Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
Sendikaya üye olabilmek için 15 yaşın doldurulmuş olması gerekir. Ayrıca işçi çalıştığı işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu sendikaya üye olabilir.Bu çerçevede işçiler yardımcı işlerde çalışsalar da asıl işin girdiği işkolunda faaliyette bulunan bir sendikaya üye olabileceklerdir.
• Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
• Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilir.
• Başka bir sendikaya üyelik bulunmamalı ve belli bir yaşa ulaşmalıdır.
• Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
• Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
Sendikaya üye olabilmek için 15 yaşın doldurulmuş olması gerekir. Ayrıca işçi çalıştığı işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu sendikaya üye olabilir.Bu çerçevede işçiler yardımcı işlerde çalışsalar da asıl işin girdiği işkolunda faaliyette bulunan bir sendikaya üye olabileceklerdir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisinde işçinin üye olabileceği sendika doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İşçi, çalıştığı işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu sendikaya iş sözleşmesi askıda olduğu dönemde de üye olabilir.
B
Ödünç işçiler, ödünç alanın işyerindeki asıl işin girdiği işkolunda kurulu sendikaya üye olabilir.
C
Geçerli bir alt işverenlik ilişkisinde alt işveren işçileri asıl işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki işçi sendikasına üye olabilirler.
D
Alt işverenlik ilişkisi geçersizse alt işverenin işçileri, asıl işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki bir işçi sendikasına üye olabilir.
E
Ödünç işçiler, ödünç alanın işyerindeki yardımcı işin girdiği işkolunda kurulu sendikaya üye olabilir.
Açıklama:
Bir işçinin iş sözleşmesi son bulmuşsa, geçici işsiz de olsa bu esnada ilk kez bir sendikaya (normal veya kurucu) üye olması bizce mümkün değildir. Zira kanımızca geçici işsizlik, ancak mevcut üyeliğin devamını sağlar (m.19/9) ama üyeliğin ilk kez bu sırada ve böylece kazanımına imkân vermez. Geçici olarak başkası yanında çalışmak üzere gönderilen işçiler (ödünç işçiler) ödünç alanın
değil ödünç verenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilirler. Keza geçerli bir alt işverenlik ilişkisinde alt işveren işçileri de asıl işverenin değil, kendi gerçek işverenleri olan alt işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki işçi sendikasına üye olabileceklerdir. Fakat alt işverenliğin muvazaa vs yollarla geçersiz olup da işçilerin baştan beri asıl işverenin işçisi sayıldıkları hallerde, işçilerin asıl işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolunda faal bir işçi sendikasına kurucu üye veya sonradan üye olabileceklerini belirtmeliyiz.
değil ödünç verenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki bir sendikaya üye olabilirler. Keza geçerli bir alt işverenlik ilişkisinde alt işveren işçileri de asıl işverenin değil, kendi gerçek işverenleri olan alt işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolundaki işçi sendikasına üye olabileceklerdir. Fakat alt işverenliğin muvazaa vs yollarla geçersiz olup da işçilerin baştan beri asıl işverenin işçisi sayıldıkları hallerde, işçilerin asıl işverenin işyerindeki asıl işin girdiği işkolunda faal bir işçi sendikasına kurucu üye veya sonradan üye olabileceklerini belirtmeliyiz.
Soru 63
Sendika üyeliğinin kazanılması ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşçi sendikasının kuruluşta üyeliğinin kazanılması, olağan yol ile üyelik olarak isimlendirilir.
B
İşçinin üyelik teklifine karşı sendikanın 30 gün boyunca sessiz kalması teklifin örtülü reddedilmesi anlamına gelir.
C
İşçi, üyelik teklifinin reddedilmesinin tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde İş Mahkemesinde dava açabilir.
D
Mahkemenin vereceği karar üzerine taraflar 15 gün içinde İstinaf Mahkemesine itirazda bulunabilir.
E
Yargı yoluyla işçi sendikasına üyelik, mahkemenin üye olmak isteyen işçi lehine verdiği kararın alındığı tarihte kazanılmış sayılır.
Açıklama:
İşçi sendikasına üyeliğin en doğal yöntemi, kanuni prosedüre uygun olarak işçinin başvurusu (teklifi)
ve sendikanın kabulü ile kazanımdır. Buna olağan yol ile üyelik denir.Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sağladığı elektronik başvuru sistemine göre, e-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üyelik başvurusunda bulunması ve sendika tüzüğünde belirtilen yetkili organın kabulüyle kazanılır (m.17/5). Eğer ilgili sendikanın yetkili organı başvuruyu otuz gün içinde açıkça kabul etmişse; buna üyeliğin açıkça kabulü ama otuz günlük süreyi sessiz geçirmişse de üyeliğin örtülü kabulü (m.17/5) var demektir. Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan otuz günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının kendisine bildirimi (tebliğ) tarihinden itibaren otuz gün içinde, başvuru sahibi işçinin İş Mahkemesinde dava açması mümkündür. Dava açılır ve İş Mahkemesi yaptığı yargılamada red kararını haklı bulmazsa, iptal edecektir. Mahkemenin vereceği karar kesindir, bir üst mahkemede tartışımı mümkün değildir. İşte mahkemenin sendikanın üyeliğin reddine dair kararını iptali de kesin olacağından, ilgili işçi bu mahkeme kararıyla birlikte sendika üyeliğini elde etmiş olacaktır. Böylesi durumda işçi sendikasına üyelik, mahkemenin üye olmak isteyen işçi lehine verdiği kararın (yani üyelik başvurusunun reddi kararının iptali kararının) alındığı tarihte kazanılmış demektir (m.17/5).
ve sendikanın kabulü ile kazanımdır. Buna olağan yol ile üyelik denir.Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sağladığı elektronik başvuru sistemine göre, e-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üyelik başvurusunda bulunması ve sendika tüzüğünde belirtilen yetkili organın kabulüyle kazanılır (m.17/5). Eğer ilgili sendikanın yetkili organı başvuruyu otuz gün içinde açıkça kabul etmişse; buna üyeliğin açıkça kabulü ama otuz günlük süreyi sessiz geçirmişse de üyeliğin örtülü kabulü (m.17/5) var demektir. Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan otuz günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının kendisine bildirimi (tebliğ) tarihinden itibaren otuz gün içinde, başvuru sahibi işçinin İş Mahkemesinde dava açması mümkündür. Dava açılır ve İş Mahkemesi yaptığı yargılamada red kararını haklı bulmazsa, iptal edecektir. Mahkemenin vereceği karar kesindir, bir üst mahkemede tartışımı mümkün değildir. İşte mahkemenin sendikanın üyeliğin reddine dair kararını iptali de kesin olacağından, ilgili işçi bu mahkeme kararıyla birlikte sendika üyeliğini elde etmiş olacaktır. Böylesi durumda işçi sendikasına üyelik, mahkemenin üye olmak isteyen işçi lehine verdiği kararın (yani üyelik başvurusunun reddi kararının iptali kararının) alındığı tarihte kazanılmış demektir (m.17/5).
Soru 64
Konfederasyon üyeliğinin sonradan kazanılması ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendika tarafından yapılacak bir icap ve konfederasyonun yetkili organının kabulüyle kazanılır.
B
Kanunda bu başvurunun e-Devlet üzerinden yapılması öngörülmüştür.
C
Konfederasyonun yetkili organı 30 gün içinde başvuruyu kabul etmediyse reddetmiş sayılır.
D
Konfederasyona üyelik halinde bu üyeliğin sendika tarafından bir ay içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirilmesi gerekir
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirim ile konfederasyon üyeliği kazanılmış olur.
Açıklama:
Konfederasyon kurulduktan sonra üye olmaktır ve Kanunda öngörülmüştür (m.20/1). Buna göre;üst kuruluş yani konfederasyon üyeliği , üyelik ilişkisinin (icap ve kabulden oluşan) sözleşme niteliği gereği, ilgili sendika tarafından üyelik için konfederasyona başvurunun ve onun yetkili organının kabulüyle gerçekleşeceğini de anlatır (m.20/1). Ancak Kanunda bu başvuru için e-Devlet sistemi öngörülmediği gibi noterden başvuru da getirilmemiştir. Kanunda düzenlenmeyen bu noktada sendika üyeliğiyle ilgili kuralların kıyasen (örnekseme yoluyla) uygulanması yerinde olur. Buna göre başvuru ve otuz günlük sürede kabulün ve sürenin sessiz geçirilmesinin, ayrıca red kararına karşı yargı yoluyla konfederasyon üyeliğinin kazanımı önerilebilir. Konfederasyona üyelik halinde bu üyeliğin konfederasyon tarafından bir ay içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirilmesi gerekir. Ama bu bildirim kurucu değil, açıklayıcı niteliktedir. Bu nedenle bildirim tarihinde değil başvurunun kabulü tarihinde üyelik kazanılmış olur.
Soru 65
Emekli aylığı almaya başlayarak işten ayrılan işçinin sendika üyeliği hangi yolla sona ermiştir?
Seçenekler
A
İradi biçimde son bulma
B
Üyelikten çıkarılma
C
Üyelikten çıkma
D
Başka sendikada devamı yoluyla son bulma
E
Kendiliğinden son bulma
Açıklama:
İşçi sıfatının kesin yitiriminin de üyeliği kendiliğinden sona erdirdiği benimsenir. İşçinin bağlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşundan emeklilik/yaşlılık/malullük aylığı yahut toptan ödeme alarak işten ayrılması, kural olarak böyledir (m.19/6).
Soru 66
Aşağıdaki durumlardan hangisinde işçi sendikası üyeliği askıdadır?
Seçenekler
A
Bir yılı geçmemek üzere işsiz kalınması
B
İşçi sendikası yöneticiliğine giden işçinin iş sözleşmesi sona ermeyip askıya alınması
C
İşçinin iş sözleşmesini sonlandırarak işçi sendikası yöneticiliğine gitmesi
D
Malullük aylığı alınırken göreve devam edilmesi
E
Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınılması
Açıklama:
Kanun koyucu, (eskisinden biraz farklı olarak) herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisinin bu süre içinde askıda kalacağından söz etmektedir (m.19/10). Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınmanın, muvazzaf askerliğin (silah altına alınmayan bedelli
şekli hariç) her türü ile İş Kanununun 31. maddesindeki tatbikat vs için askere alınmayı kapsadığı söylenebilir. Keza tatbikat vs için silah altına alınmada da üyeliğin (İK m.31’deki azami 90 gün değil) silah altı durumunun devamı süresince askıda kaldığı kabul edilmelidir.
şekli hariç) her türü ile İş Kanununun 31. maddesindeki tatbikat vs için askere alınmayı kapsadığı söylenebilir. Keza tatbikat vs için silah altına alınmada da üyeliğin (İK m.31’deki azami 90 gün değil) silah altı durumunun devamı süresince askıda kaldığı kabul edilmelidir.
Soru 67
Konfederasyon üyeliğinden çekilme ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sendikanın üst kuruluş üyeliğinden çekilmesi için, öncelikle kendi genel kurulunun sendika üye ya da delege sayısının salt çoğunluğu ile çekilme kararı alması gerekir.
B
Çekilme bildirimi konfederasyona yapıldıktan bir ay sonra üyelikten çekilme gerçekleşir.
C
Bildirimin ne şekilde yapılacağı konusunda kanunda hüküm bulunmadığından şekil özgürlüğü vardır.
D
Üst kuruluş üyeliğinden çekilme bildiriminden itibaren işleyen bir aylık sürede sendikanın gidip bir başka üst kuruluşa üyeliği halinde ikinci üyelik geçersiz sayılır.
E
Çekilme bildiriminin ilgili üst kuruluş tarafından bir ay içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirilmesi gerekir.
Açıklama:
Üst kuruluş üyeliğinden çekilme bildiriminden itibaren işleyen bir aylık sürede sendikanın gidip bir başka üst kuruluşa üyeliği halinde, bu ikinci üyeliği geçersiz saymak yerine (krş m.20/1), ikincisindeki üyeliğin bu bir ayın bitiminde işlerlik kazanacağı kanısındayız.
Soru 68
Sendikal tazminatın alt sınırı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İşçinin en az 4 aylık ücreti
B
İşçinin en az 8 aylık ücreti
C
İşçinin en az 1yıllık ücreti
D
İşçinin en az 2 yıllık ücreti
E
İşçinin en az 5 yıllık ücreti
Açıklama:
Kanun, işverenin gerek fesih dışında ve gerekse de sözleşmenin feshi bağlamında böylesi sendikal
(sendika üyeliği) kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin “işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tazminat” ödeyeceğinden söz etmektedir (m.25/4, 5). Buna öğreti ve uygulamada yaygın adıyla “sendikal tazminat” denir.
(sendika üyeliği) kökenli haksız-ayırımcı işlemiyle karşılaşan işçiye, işverenin “işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tazminat” ödeyeceğinden söz etmektedir (m.25/4, 5). Buna öğreti ve uygulamada yaygın adıyla “sendikal tazminat” denir.
Soru 69
Sendikal tazminat ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ayırımcı işlem, sendikal nedene dayanmalıdır.
B
Yargıç somut olayın özellikleri gerektiriyorsa bir yıllık ücret tutarından daha az miktarda tazminata hükmedebilir.
C
İşçi işverence haksız ve ayırımcı bir işleme tabi tutulmalıdır.
D
Tazminata baz alınacak ücret, işçiye haksız-ayırımcı işlemin gerçekleştiği tarihte ödenmesi gereken ücrettir.
E
Sendikal tazminat ücret olmadığından, bundan Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve gelir vergisi kesilmez.
Açıklama:
Sendikal tazminatın işçinin bir yıllık ücretinden az olması mümkün değildir. Bunu azaltan sözleşmeler geçerli değildir fakat artırımı mümkündür. Kaldı ki bizzat yargıç dahi somut olayın özellikleri gerektiriyorsa bir yıllık ücreti aşabilir ama hiçbir gerekçeyle azaltamaz.
Soru 70
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 19. maddesine aykırı olarak işçisini bir sendikaya üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlayan işveren için idari para cezası aşağıdakilerden hangisi tarafından verilir?
Seçenekler
A
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü
B
Türkiye İş Kurumu
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
İş Mahkemesi
E
Vali
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 19. maddesine aykırı olarak üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlayanlar, her bir üye için idari para cezası ile cezalandırılırlar (m.78/1-c). Anılan idari para cezasının işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürünce verilmesi gerekir (m.78/3).
Soru 71
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kaç yaşını doldurmuş olan bir işçi, işçi sendikasına üye olabilir?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Başka Bir Sendikaya Üyelik Bulunmamalı ve Belli Bir Yaşa Ulaşılmalıdır başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre 15 yaşını doldurmuş olan işçiler, işçi sendikasına üye olabilir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre 15 yaşını doldurmuş olan işçiler, işçi sendikasına üye olabilir.
Soru 72
I. Kuruluşta üyelik
II. Olağan yol ile üyelik
III. Yargı yoluyla üyelik
IV. Birleşme/katılma yoluyla üyelik
Aşağıdakilerden hangisinde 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına üyelik yöntemleri tam ve doğru şekilde verilmiştir?
II. Olağan yol ile üyelik
III. Yargı yoluyla üyelik
IV. Birleşme/katılma yoluyla üyelik
Aşağıdakilerden hangisinde 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına üyelik yöntemleri tam ve doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Üyeliğin Kazanımı Yollarından Birisi Gerçekleşmelidir başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kuruluşta üyelik, olağan yol ile üyelik, yargı yoluyla üyelik ve birleşme/katılma yoluyla üyelik 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına üyelik yöntemleridir.
Kuruluşta üyelik, olağan yol ile üyelik, yargı yoluyla üyelik ve birleşme/katılma yoluyla üyelik 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına üyelik yöntemleridir.
Soru 73
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına olağan yol ile üyelik hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Noter kanalıyla üye olunur.
B
İlgili sendikaya doğrudan üyelik başvurusunda bulunulduğunda üye olunur.
C
E-Devlet kapısı üzerinden ilgili sendikaya üye olunur.
D
İlgili sendikanın üye olduğu konfederasyon kanalıyla üye olunur.
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına posta aracılığıyla yapılan başvuru ile üye olunur.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Olağan Yol ile Üyelik başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına olağan yol ile üyelik e-Devlet kapısı ile yapılmaktadır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikasına olağan yol ile üyelik e-Devlet kapısı ile yapılmaktadır.
Soru 74
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre bir sendikanın konfederasyona üyelik başvurusunda bulunabilmesi için kararın aşağıdaki sendika organlarından hangisinde alınması gereklidir?
Seçenekler
A
Yönetim kurulu
B
Denetleme kurulu
C
Disiplin kurulu
D
Genel kurul
E
Yönetim, denetleme ve disiplin kurullarının ortak kararı
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Bu Sendikanın Usulünce Üyelik Kararı Alması Gerekir başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre bir sendikanın konfederasyona üyelik başvurusunda bulunabilmesi için kararın sendika genel kururlunda alınması gereklidir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre bir sendikanın konfederasyona üyelik başvurusunda bulunabilmesi için kararın sendika genel kururlunda alınması gereklidir.
Soru 75
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının Türkiye'de temsilcilik açabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izninin alınması gereklidir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Dışişleri Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Maliye Bakanlığı
E
Herhangi bir yerin iznine gerek yoktur.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Uluslararası Kuruluşlara Üyelik başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının Türkiye'de temsilcilik açabilmesi için İçişleri Bakanlığının izninin alınması gereklidir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının Türkiye'de temsilcilik açabilmesi için İçişleri Bakanlığının izninin alınması gereklidir.
Soru 76
I.Üyeliğin kendiliğinden son bulması
II. Üyeliğin iradi biçimde son bulması
III. Üyelikte çıkma
IV. Üyelikten çıkarma
V. Üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla son bulması
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre aşağıdakilerden hangisinde sendika üyeliğini sona erdiren haller tam ve doğru şekilde verilmiştir?
II. Üyeliğin iradi biçimde son bulması
III. Üyelikte çıkma
IV. Üyelikten çıkarma
V. Üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla son bulması
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre aşağıdakilerden hangisinde sendika üyeliğini sona erdiren haller tam ve doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
II, III, IV
B
III, IV, V
C
I, II, III, IV
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Üyeliği Sona Erdiren Haller başlığı altında verilen bilgilere bakabilirsiniz.
Üyeliğin kendiliğinden son bulması, üyeliğin iradi biçimde son bulması, üyelikte çıkma, üyelikten çıkarma ve üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla son bulması 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa sendika üyeliğini sona erdiren hallerdir.
Üyeliğin kendiliğinden son bulması, üyeliğin iradi biçimde son bulması, üyelikte çıkma, üyelikten çıkarma ve üyeliğin başka sendikada devamı yoluyla son bulması 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa sendika üyeliğini sona erdiren hallerdir.
Soru 77
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliğinden çıkarılanın, üyelikten çıkarma kararı tebliği edildikten sonra üye bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak ......................... içinde İş Mahkemesine itiraz edebilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
10 gün
B
10 işgünü
C
15 gün
D
30 gün
E
30 işgünü
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Üyelikten Çıkarma (İhraç) başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliğinden çıkarılanın, üyelikten çıkarma kararı tebliği edildikten sonra üye bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak 30 gün içinde İş Mahkemesine itiraz edebilir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliğinden çıkarılanın, üyelikten çıkarma kararı tebliği edildikten sonra üye bu karara karşı, kararın kendisine tebliği tarihinden başlayarak 30 gün içinde İş Mahkemesine itiraz edebilir.
Soru 78
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikası üyesi bir işçinin ............... geçmemek üzere işsiz kalması halinde sendika üyeliği aynen devam eder.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
3 ay
B
6 ay
C
9 ay
D
12 ay
E
15 ay
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Üyeliği Sona Erdirmediği Gibi Askıya da Allmayan Haller başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikası üyesi bir işçinin 12 ay geçmemek üzere işsiz kalması halinde sendika üyeliği aynen devam eder.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikası üyesi bir işçinin 12 ay geçmemek üzere işsiz kalması halinde sendika üyeliği aynen devam eder.
Soru 79
6356 sayıllı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliği nedeniyle ayrımcı işlemle karşılaşan işçiye, sendikal tazminat işçinin ne kadarlık ücretinin tutarından az olmamak üzere ödenir?
Seçenekler
A
1 yıllık
B
15 aylık
C
18 aylık
D
2 yıllık
E
30 aylık
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Sendikal Tazminat başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayıllı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliği nedeniyle ayrımcı işlemle karşılaşan işçiye, sendikal tazminat işçinin 1 yıllık ücretinin tutarından az olmamak üzere ödenir.
6356 sayıllı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendika üyeliği nedeniyle ayrımcı işlemle karşılaşan işçiye, sendikal tazminat işçinin 1 yıllık ücretinin tutarından az olmamak üzere ödenir.
Soru 80
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendikal tazminatla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Fesih dışındaki bir olguda sendika üyeliği nedeniyle ayrım yapıldığını işçinin ispatlaması gerekir.
B
Sendikal tazminatın hesaplanmasında son giydirilmiş brüt ücret esas alınır.
C
Sendikal tazminatın tutarı, somut olayın özelliklerine göre bir yıllık ücreti aşabilir ama hiçbir gerekçeyle azaltılamaz.
D
Sendikal tazminattan Sosyal Güvenlik Kurumu primi ve gelir vergisi kesilmez.
E
İş sözleşmesi sendika üyeliği nedeniyle sona erdirilen işçi iş güvencesinden yararlansın veya yararlanmasın sendikal tazminat talep etme hakkı vardır.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için Sendikal Tazminat başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikal tazminatın hesaplanmasında son çıplak brüt ücret esas alınır.
Sendikal tazminatın hesaplanmasında son çıplak brüt ücret esas alınır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Başka bir sendikaya üyeliği bulunmalıdır.
B
Kanun anlamında bir işçi bulunmalıdır.
C
Sendika tüzüğünde aranan diğer koşullar sağlanmalıdır.
D
Üyeliğin kazanımı yollarından birisi gerçekleşmelidir.
E
Bu işçi çalıştığı işyerinin girdiği iş kolundaki bir sendikaya üye olabilir.
Açıklama:
Sendika üyeliği ve güvencesi
Bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartlarından birisi başka bir sendikaya üyeliğinin bulunmamasıdır.
Bir işçinin işçi sendikasına üyeliğinin gerçekleşme şartlarından birisi başka bir sendikaya üyeliğinin bulunmamasıdır.
Soru 82
6356 sayılı kanun aşağıdaki hangi tarihten itibaren yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
07.11.2012
B
06.10.2012
C
07.10.2012
D
07.10.2013
E
06.10.2014
Açıklama:
Toplu iş hukuku
6356 sayılı yeni kanun 07.11.2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
6356 sayılı yeni kanun 07.11.2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Soru 83
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin en az kaç yaşını doldurması şarttır?
Seçenekler
A
15
B
14
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
Toplu iş hukuku
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin (m.17/1) e göre15 yaşını doldurması şarttır.
İşçi sendikasına üyelik için ilgili işçinin (m.17/1) e göre15 yaşını doldurması şarttır.
Soru 84
Kanuna göre, sendikalar minimum kaç kişinin biraraya gelmesi ile kurulabilir?
Seçenekler
A
7 kişi
B
6 kişi
C
8 kişi
D
5 kişi
E
10 kişi
Açıklama:
Kuruluşta üyelik kapsamında (m3/ğ) de belirtilen sendikaların minimum 7 kişinin biraraya gelmesi ile kurulabileceği belirtilmiştir.
Soru 85
Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, aşağıdaki kurumların hangisince sağlanan elektronik başvuru sistemine göre gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Dışişleri Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Olağan yol ile üyelik
Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığının sağladığı elektronik başvuru sistemine göre gerçekleşmektedir.
Sendikaya üye olmak isteyen bir işçinin üyeliği, Aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığının sağladığı elektronik başvuru sistemine göre gerçekleşmektedir.
Soru 86
Üyeliklerle ilgili, Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan 30 günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde başvuru sahibi işçi iş mahkemesinde dava açabilir?
Seçenekler
A
otuz gün içinde
B
on beş gün içinde
C
yirmi gün içinde
D
kırk gün içinde
E
beş gün içinde
Açıklama:
Üyeliğin yargı yoluyla kazanımı
Üyeliklerle ilgili, Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan 30 günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde başvuru sahibi işçi iş mahkemesinde dava açması mümkün olabilir.
Üyeliklerle ilgili, Eğer sendika yetkili organı kendisine tanınan 30 günlük süre içinde başvuruyu açıkça reddederse, red kararının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde başvuru sahibi işçi iş mahkemesinde dava açması mümkün olabilir.
Soru 87
Üyelik konusundaki kararın genel kurul üye /delege tam sayısının ........ alınması zorunludur. Yukarıdaki cümleyi uygun şekilde tamamlayınız.
Seçenekler
A
salt çoğunluk
B
yarısı
C
oybirliği
D
YK başkanı kendisi karar verebilir.
E
üçte biri
Açıklama:
Sendikanın usulünce üyelik kararı alması
Üyelik konusundaki kararın genel kurul üye /delege tam sayısının salt çoğunluğunca alınması zorunludur.
Üyelik konusundaki kararın genel kurul üye /delege tam sayısının salt çoğunluğunca alınması zorunludur.
Soru 88
Konfederasyon kurulduktan sonra da üye olunabileceği ilgili kanunun hangi maddesinde öngörülmüştür?
Seçenekler
A
m.20/1
B
m.20/2
C
m.20/3
D
m20/4
E
m.20/5
Açıklama:
Sonradan üyelik
Konfederasyon kurulduktan sonra da üye olunabilir. ve kanunda da öngörülmüştür. Bu ilgili kanunun m.20/1 maddesinde öngörülmüştür.
Konfederasyon kurulduktan sonra da üye olunabilir. ve kanunda da öngörülmüştür. Bu ilgili kanunun m.20/1 maddesinde öngörülmüştür.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi ' Aynı anda aynı iş kolunda bir tek sendikaya üye olabileceği' kavramını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Sendika üyeliğinde teklik ilkesi
B
Konfederasyonların birleşmesi
C
Sonradan üyelik
D
Uluslararası kuruluşlara üyelik
E
Üyelik borçları
Açıklama:
Üyelikte teklik
' Aynı anda aynı iş kolunda bir tek sendikaya üye olabileceği' kavramını Sendika üyeliğinde teklik ilkesi açıklamaktadır.
' Aynı anda aynı iş kolunda bir tek sendikaya üye olabileceği' kavramını Sendika üyeliğinde teklik ilkesi açıklamaktadır.
Soru 90
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının (sendika/veya konfederasyonlarının) Türkiye'de temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara (konfederasyonlara) üye olabilmesi için aşağıdaki hangi bakanlıktan izin alınması şartı vardır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
D
Maliye Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Uluslararası kuruluşlara üyelik
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının (sendika/veya konfederasyonlarının) Türkiyede temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara (konfederasyonlara) üye olabilmesi için İç işleri bakanlığından izin alınması şartı vardır.
Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının (sendika/veya konfederasyonlarının) Türkiyede temsilcilik açabilmesi veya üst kuruluşlara (konfederasyonlara) üye olabilmesi için İç işleri bakanlığından izin alınması şartı vardır.
Ünite 4
Soru 1
İşçi (i), iş sözleşmesinden kaynaklanan ücretini alamadığı gerekçesiyle işveren (X)'e dava açmıştır. (İ)'nin, işçi sendikası (S)'den davayı takip etmesine dair talebi olmamıştır. Ancak bir hafta sonra (İ) ölmüştür. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(İ)'nin açtığı dava bir ay süreyle devam eder.
B
Davayı (İ) adına devlet yürütür.
C
Davayi (İ) adına işveren sendikası yürütür.
D
(İ)'nin mirasçılarının onayıyla (S) davayı takip yetkisine sahip olur.
E
(X)'in onayıyla (S) sendikası davayı takip yetkisine sahip olur.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Sendikalar, yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Yargılama sürecinde üyeliğin sona ermesi üyenin yazılı onay vermesi kaydıyla bu yetkiyi etkilemez.
Soru 2
İşçi sendikası (S); Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni yardımda bulunmak istemektedir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşçi sendikası (S); Bakanlığa ayni yardımda bulunamaz.
B
İşçi sendikası (S); Bakanlığa yalnızca nakdi yardımda bulunabilir.
C
İşçi sendikası (S); yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla bakanlığa ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.
D
İşçi sendikası (S); işçilerin yüzde ikisinin onayıyla bakanlığa ayni yardımda bulunabilir.
E
İşçi sendikası (S); işçilerin yüzde birinin onayıyla bakanlığa ayni yardımda bulunabilir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla, Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
Soru 3
İşçi sendikası (S), gelirleri sendika üyeleri arasında dağıtılmak üzere, Koç Holding'in bir anonim şirketine yatırımda bulunmak istemektedir. Yapılan yönetim kurulu toplantısında üye (Y); bu yatırımın sendikalar için yasak faaliyetler kapsamında olduğunu ileri sürmüştür. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(S); ticaretle uğraşamaz, Koç Holding'in bir anonim şirketine yatırımda bulunamaz.
B
(S); genel kurul kararıyla, nakit mevcudunun yüzde kırkından fazla olmamak Koç Holding'in bir anonim şirketine yatırımda bulunabilir.
C
(S); ortaklıktan elde edeceği gelirin yüzde onunu üyeler arasında dağıtabilir.
D
(S); ortaklıktan elde edeceği gelirin yüzde kırkını üyeler arasında dağıtabilir.
E
(S); genel kurul kararıyla, nakit mevcudunun yüzde ellisinden fazla olmamak bir kamu kurumuna yatırımda bulunabilir.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Kuruluşlar ticaretle uğraşamaz. Ancak, kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcudunun yüzde kırkından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir (m.26/8). Ancak kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz. Bununla birlikte sendikaların grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar ile kuruluşların eğitim amaçlı yardımları bu hükmün dışındadır.
Soru 4
İşçi sendikası (S); işveren (İ)'ye başvurarak, işçilerin aidatlarının ücretlerinden kesilmesini talep etmiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aidatın ücretten kesilmesi yöntemine yalnızca işveren sendikaları başvurabilir.
B
(S) sendikası sarı sendika olarak adlandırılır.
C
(S) sendikasının üyelik aidatı işçinin ücretinin binde birini geçemez.
D
Aidatın ücretten kesilmesi yönetimine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayıyla başvurulabilir.
E
Aidatın ücretten kesilmesine check off adı verilir.
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir (m.18/2). Başka bir ifade ile yetkili işçi sendikasının üyeleri açısından check off (kaynakta kesme) sistemi öngörülmüştür. Diğer sendikalar da ise üyelik aidatı üye tarafından sendikaya ödenir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda üyelik aidatı için bir üst sınır ön görülmemiştir
Soru 5
Sendikanın iç denetimiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendikayı en üst düzeyde denetleme yetkisi kuruluşun yönetim kuruluna aittir.
B
Yönetim kurulunun ibrasını denetleme kurulu yapar.
C
İç denetimden yönetim kurulu dışında, sendikanın üyelerinin yüzde birini oluşturan üyeler de sorumludur.
D
Denetimde, yönetim ve işleyişin, gelir, gider ve bilançoların kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygunluğu incelenir.
E
Sendikaların iç denetim organları bulunmaz.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir. Genel kurulda, yönetim kurulu ve denetleme kurulu raporları ile yeminli mali müşavir raporları görüşülür ve yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası genel kurulda karar bağlanır (m.11/ç, d). Ayrıca, kuruluşların denetimi, kanun ve kuruluşun tüzük hükümlerine göre denetleme kurulları tarafından yapılır. Denetimde, yönetim ve işleyişin, gelir, gider ve bilançoların ve bunlarla ilgili işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygunluğu incelenir (m.29/1).
Soru 6
Sendikaların dış denetimiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendikaların dış denetiminin yapılması ihtiyaridir.
B
Sendikaların dış denetimi en az altı ayda bir yapılmalıdır.
C
Sendikaların dış denetimi denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır.
D
Dış denetimin yapılmış olması, yönetim kurulunun ibra edildiği anlamına gelir.
E
Cumhurbaşkanlığına bağlı Türkiye İstatistik Kurumunun da genel denetim yetkisi bulunur.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, kuruluşların bağımsız kuruluşlarca mali denetim zorunluluğu öngörmüştür. Buna göre, kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır. Bu denetimin yapılmış olması, denetleme kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (m.29/2). Ayrıca Cumhurbaşkanlığına bağlı Devlet Denetleme Kurulu ve Yüksek Denetleme Kurulunun kuruluşlar üzerinde genel denetim yetkisinin bulunduğunu belirtmek gerekir.
Soru 7
Kuruluşların yöneticileri, kendileri, eşleri ve velayetleri altındaki çocuklarına ait mal bildirimlerini yapmaları aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
Seçenekler
A
Bilgi alma kanununun emredici hükmü.
B
Sendikaların şeffaflığı
C
Sendikal saflık ilkesi.
D
Sendikaların serbestliği ilkesi
E
Sendika özgürlüğü ilkesi.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Kuruluşların ve şubelerin kurucu ve yöneticilerinin, kendileri, eşleri ve velayetleri altında bulunan çocuklarına ait mal bildirimlerini 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre vermek zorunda olmaları, şeffaflık sağlamaya yönelik tedbirlerdir.
Soru 8
01.01.2016 tarihinde kurulan (S) işçi sendikasının; 01.01.2019 tarihi itibariyle üst üste iki kez olağan genel kurul yapmadığı tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(S) sendikası kendiliğinden sona ermiştir.
B
(S) sendikası feshedilmiştir.
C
(S) sendikası, üç ay içinde yeni bir genel kurul yapabilir.
D
(S) sendikası faaliyetlerine genel kurul toplantısı yapmadan devam eder.
E
(S) sendikası yalnızca denetim kurulu kararıyla faaliyetlerine devam edebilir.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Sendika borçlarını ödeyemez duruma (acze) düşerse, tüzük gereğince gereğince yönetim kurulunun oluşturulması olanaksız hale gelirse, olağan genel kurul toplantısı iki defa üst üste yapılamazsa, kendiliğinden sona erer.
Soru 9
(S) sendikasının tüzüğünde fesih kararının üyelerinin beşte üçünün kararıyla alınacağı yazmaktadır. (S) sendikası genel kurulu fesih kararı almak üzere toplanmıştır. Toplantıya üyelerin tamamı katılmış ve üye tam saysının üçte ikisi bu yönde oy kullanmıştır. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(S) sendikasının fesih kararı toplantıya katılanların üçte birinin bu yöndeki oyuyla alınabilir.
B
(S) sendikasının fesih kararı toplantıya katılanların beşte birinin bu yöndeki oyuyla alınabilir.
C
(S) sendikasının fesih kararı toplantıya katılanların beşte ikisinin bu yöndeki oyuyla alınabilir.
D
(S) sendikası mahkeme kararıyla feshedilir.
E
(S) sendikası feshedilmiştir.
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. "Tüzükte daha yüksek bir yeter sayı belirlenmemişse", fesih için karar yeter sayısı genel kurul üye veya delege tamsayısının salt çoğunluğudur
Soru 10
Sendikanın sona ermesinden sonra, aktif ve pasif malvarlığının belirlenip, hukuki ilişkilerinin kesilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Malvarlığının tahkimi
B
Malvarlığının tahfifi
C
Malvarlığının tavzihi
D
Malvarlığının tasfiyesi
E
Malvarlığının tahlifi
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Kuruluşların sona ermesi halinde öncelikle malvarlığının tasfiyesi yapılır. Başka bir deyişle, kuruluşların aktif ve pasif malvarlığı belirlenir ve hukuki ilişkileri kesilir. Bu tasfiye sendikanın tüzüğündeki hükümlere göre yapılır.
Soru 11
Sendikalar bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
Sendikalar nakit mevcudunun yüzde kaçını aşmamak kaydıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler?
Sendikalar nakit mevcudunun yüzde kaçını aşmamak kaydıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler?
Seçenekler
A
Yüzde beş
B
Yüzde on
C
Yüzde yirmi
D
Yüzde otuz
E
Yüzde kırk
Açıklama:
Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak
kaydıyla; Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler. (Md.28/7-c).
kaydıyla; Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler. (Md.28/7-c).
Soru 12
Üyelik ve dayanışma aidatları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendika üyelerinin aidat ödeme borcu sendika üyeliğinden kaynaklanan yan borçtur.
B
Üyelik aidatının miktarı kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre yönetim kurulu
tarafından belirlenir.
tarafından belirlenir.
C
yetki belgesi alamayan işçi sendikasının üyeleri açısından check off (kaynakta kesme) sistemi öngörülmüştür.
D
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda üyelik aidatı için bir üst sınır ön görülmemiştir.
E
Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, imza tarihinden geçerlidir.
Açıklama:
Sendika üyelerinin aidat ödeme borcu sendika üyeliğinden kaynaklanan temel borçtur. Üyelik aidatının miktarı kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir (m.18/1). Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir (m.18/2). Başka bir ifade ile yetkili işçi sendikasının üyeleri açısından check off (kaynakta kesme) sistemi öngörülmüştür. Diğer sendikalar da ise üyelik aidatı üye tarafından sendikaya ödenir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda üyelik aidatı için bir üst sınır ön görülmemiştir.
Soru 13
(A) sendikası tüzüğünde sendika üyelik aidatı aylık 10 TL olarak belirlenmiştir. Bu tüzükte dayanışma aidatı en fazla ne kadar olarak belirlenebilir?
Seçenekler
A
2,5 TL
B
5 TL
C
7,5 TL
D
10 TL
E
12,5 TL
Açıklama:
Dayanışma aidatının miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir. Bu nedenle dayanışma aidatı en fazla 10 TL olabilir.
Soru 14
(A) İşçi Sendikası aşağıdakilerden hangisinden bağış kabul edebilir?
Seçenekler
A
Siyasi Parti
B
Barolar Birliği
C
Ziraat Odası
D
Merkez Bankası
E
Dernek
Açıklama:
Kuruluşlar; kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz (m.28/2). Bu nedenle cevap E'dir.
Soru 15
Taşınmaz satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda asıl yetkili olan sendika organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim Kurulu
B
Genel Kurul
C
Disiplin Kurulu
D
Denetleme Kurulu
E
Ayniyet Kurulu
Açıklama:
Kuruluş genel kurulunca, taşınmaz satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda yönetim
kuruluna yetki verilebilir. Aksi takdirde taşınmaz mal satışına karar verme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir (m.11/g).
kuruluna yetki verilebilir. Aksi takdirde taşınmaz mal satışına karar verme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir (m.11/g).
Soru 16
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi aşağıdaki organlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Genel Kurul
B
Yönetim Kurulu
C
Denetleme Kurulu
D
Disiplin Kurulu
E
Yöneticiler Kurulu
Açıklama:
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir. Genel kurulda, yönetim kurulu ve denetleme kurulu raporları ile yeminli mali müşavir raporları görüşülür ve yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası genel kurulda karar bağlanır (m.11/ç, d).
Soru 17
Kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç kaç yılda bir yetkili yeminli mali müşavirlerce yapılır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır
Soru 18
Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin ne kadar süre içinde giderilmesini ister?
Seçenekler
A
10 gün
B
2 hafta
C
1 ay
D
2 ay
E
60 gün
Açıklama:
Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra, tüzüğün veya ekli belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin bir ay içinde giderilmesini ister.
Soru 19
I. Kuruluşların faaliyetinin durdurulması halinde, kuruluşların tüzel kişiliği sona eder. II. Sendikanın faaliyetinin durdurulmuş olması, sendikanın toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini ortadan kaldırır. III. Faaliyeti durdurulan sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödeyerek yararlanan işçilerin bu süre içerisinde aidat ödeme yükümlülükleri ortadan kalkar. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız I
E
I ve III
Açıklama:
Kuruluşların faaliyetinin durdurulması halinde, kuruluşların tüzel kişiliği devam eder. Ancak bu süre içerisinde faaliyetlerini sürdüremez. Faaliyeti durdurulan sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödeyerek yararlanan işçilerin bu süre içerisinde aidat ödeme yükümlülükleri ortadan kalkar (m.39/6).
Öte yandan sendikanın faaliyetinin durdurulmuş olması, sendikanın toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini ortadan kaldırmaz. Ancak bu süre içerisinde sendikanın toplu iş sözleşmesi yapabilmesi mümkün değildir.
Öte yandan sendikanın faaliyetinin durdurulmuş olması, sendikanın toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini ortadan kaldırmaz. Ancak bu süre içerisinde sendikanın toplu iş sözleşmesi yapabilmesi mümkün değildir.
Soru 20
Uygulamada işverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bağlı sendika
B
Bağımlı sendika
C
Sarı sendika
D
Güdümlü sendika
E
Elverişli sendika
Açıklama:
Uygulamada işverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya sarı sendika adı verilmektedir.
Soru 21
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşlar faaliyetlerini tüzükleri ile serbestçe belirleyebilirler buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kuruluşlar faaliyetlerini tüzükleri ile serbestçe belirleyebilirler.
B
Kuruluşlar tüzüklerinde belirlenen amaçların dışında faaliyette bulunamazlar.
C
Kuruluşlar tüzüklerinde yer alan konularda serbestçe faaliyette bulunurlar.
D
Kuruluşların faaliyetlerini tüzükleriyle belirleyebilme
serbestileri sınırsız değildir
serbestileri sınırsız değildir
E
Kuruluşlar faaliyetlerini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının tüzüğüne göre belirlerler.
Açıklama:
Kuruluşlar, tüzüklerinde yer alan konularda serbestçe faaliyette bulunurlar. Kuruluşlar, tüzükleriyle belirlenen amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Soru 22
Sendikalar toplu iş sözleşmeleriyle ilgili olan kuruluşlardan birisidir ve sendikaların çeşitli faaliyetleri vardır, aşağıdakilerden hangisi bu faaliyetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üyelerine eğitim verme.
B
Grev ve lokavt kararı almaları ve uygulamaları.
C
Bakanlığı, yaptığı her işte karar organı olma.
D
Toplu iş sözleşmesi yapılma sürecinde resmi arabuluculuğa ve hakeme başvurmaları
E
Kanun ve uluslar arası sözleşme hükümlerine göre çeşitli kuruluşlara temsilci gönderme
Açıklama:
Kuruluşların yargılama hukukuna ilişkin yapabilecekleri faaliyetler de Kanunun 26. maddesinin ikinci bendinde düzenlenmiştir.
Soru 23
Sendikaların yargılama hukukuyla ilgili olarak yapabilecekleri faaliyetler vardır bunlar Sendikalar Kanunu’nun 26 maddesinde düzenlenmiştir, aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Sendikalar üyelerinin yazılı başvuruları ile iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkilerinden doğan hakları için üyeleri ve mirasçılarını temsilen dava açabilir.
B
Sendikalar üyelerinin yazılı başvurusu ile sosyal güvenlik hakkında üyeleri ve mirasçıları temsilen dava açabilir.
C
Sendikalar iş sözleşmeleri ve çalışma ilişkileri ile ilgili üyelerinin açtığı davalarda davayı takip edebilirler.
D
Sendikalar çeşitli protokollerle kadın hakları ve kadınların karşılaştıkları zorlukları çözmek için Bakanlıktan yetki alabilir.
E
Sendikalar çalışma hayatından, mevzuattan, örf ve adetten doğan uyuşmazlıklarda üyelerinin açtığı davalarda davayı takip edebilirler.
Açıklama:
Kuruluşlar, faaliyetlerinden yararlanmada üyeleri arasında eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasaklarına uymakla yükümlüdür. Kuruluşlar, faaliyetlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetir.
Soru 24
Sendikalar faaliyetlerini üyelerine sunarken eşitlik ilkesine uyar, ayrımcılık yasaklarına uyar ve bunlarla yükümlüdür sendikalar bir ilkeye daha uymakla yükümlüdür bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadın istihdamını destekleme ilkesi
B
Doğan zararların karşılanması ilkesi
C
Genel sağlığı koruma ilkesi
D
Toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesi
E
Terörle mücadele ilkesi
Açıklama:
Kuruluşlar, faaliyetlerinden yararlanmada üyeleri arasında eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasaklarına uymakla yükümlüdür. Kuruluşlar, faaliyetlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetir.
Soru 25
Sendikaların yapmamaları gereken faaliyetler vardır bunların adı “yasak faaliyetlerdir” bunlar yasada belirlenmiştir ve çeşitli hükümlerde sayılmıştır aşağıdakilerden hangisi sendikaların “yasak faaliyetlerinden” birisi değildir?
Seçenekler
A
Sendikalar tüzüklerinde belirtilen amaçlar dışında faaliyette bulunamazlar.
B
Sendikalar toplu ticaret yapabilirler, pazar esnaflığı yapamazlar.
C
İşçi kuruluşları işveren kuruluşlarına işveren kuruluşları da işçi kuruluşlarına üye olamazlar.
D
Sendikalar siyasi partilerin ad, amblem, rumuz ya da işaretlerini kullanamazlar.
E
Temsilcilerle, mensuplarıyla ya da araya koyacakları kimselerle, işçiler de işverenler de biri diğerinin kuruluşunun kurulmasına, yönetimine ve faaliyetlerine müdahale edemez.
Açıklama:
Kuruluşlar ticaretle uğraşamaz. Ancak, kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcudunun yüzde kırkından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir (m.26/8). Ancak kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz.
Soru 26
Sendikaların çeşitli gelirleri vardır ve bu gelirler 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre belirlenmiştir aşağıdakilerden hangisi sendikaların gelirlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bağışlar
B
Üyelik ve dayanışma aidatları
C
Malvarlığı gelirleri, devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar
D
Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden elde ettikleri gelirler
E
Kuruluşların müdahalede bulunmasıyla açılan davalarda elde edilen gelirler ve ödemeler
Açıklama:
Kuruluşların gelirleri 6356 sayılı Kanuna
göre şunlardır:
• Üyelik ve dayanışma aidatları,
• Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler,
• Bağışlar,
• Malvarlığı gelirleri, malvarlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar.
göre şunlardır:
• Üyelik ve dayanışma aidatları,
• Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler,
• Bağışlar,
• Malvarlığı gelirleri, malvarlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar.
Soru 27
“Üyelik ve dayanışma aidatları” demek sendikalarda üyelerinin üyelikten kaynaklanan aidatları ödemesidir bu ödeme üyelikten kaynaklanan temel borçtur sendikalarda üyelik aidatının miktarı nasıl belirlenir?
Seçenekler
A
Yetkili işçi sendikası tarafından belirlenir.
B
Toplu İş Sözleşmesinde belirlenir.
C
Genel kurul tarafından belirlenir.
D
Esnaf ve küçük sanatkar kuruluşlarında belirlenir.
E
Sözleme kanunundaki hükümlerde belirlenir.
Açıklama:
Sendika üyelerinin aidat ödeme borcu sendika üyeliğinden kaynaklanan temel borçtur. Üyelik aidatının miktarı kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir (m.18/1).
Soru 28
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendikaların gelir ve giderleriyle ilgili en geç iki yılda bir yapılan mali denetimi kimler yapar?
Seçenekler
A
Yeminli mali müşavirler
B
İç denetçiler
C
Bakanlık müşavirleri
D
İşbirliği protokolüne göre Bakanlık yetkilileri
E
Sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası denetçileri
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, kuruluşların bağımsız kuruluşlarca mali denetim zorunluluğu öngörmüştür. Buna göre, kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır.
Soru 29
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu sendikalara şeffaflık ilkesi getirmiştir ve şeffaflığı sağlamaya yönelik yasada düzenlemeler vardır bu düzenlemeler hangi konu ile başlar?
Seçenekler
A
Sendikalar kuruluş olarak faaliyetlerinin durdurulma hallerini tek tek basın aracılığı ile ilan ederler.
B
Rüşvet, yolsuzluk ve bunlarla mücadele için yapılanları kamuoyuna medya aracılığıyla duyururlar.
C
Sendikalar mal bildiriminde ve yapılan bağışlarda kesilen vergileri bildirirler.
D
Sendikalar faaliyet ve denetim raporlarını ve genel kurul kararlarını derhal yayınlarlar.
E
Sendikalar tüzel kişilik kazanmaları halinde geçerli olmak üzere kuruluşla ilgili tüm bilgileri düzenli olarak açıklarlar.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kuruluşlar açısından şeffaflık sağlamaya yönelik düzenlemeler de getirmiştir. Bunlar:
• Kuruluşlar; faaliyet, dış denetim ve denetleme kurulu raporları ile genel kurul kararlarını uygun vasıtalarla derhal yayınlar (m.29/3).
• Kuruluşların ve şubelerin kurucu ve yöneticileri, kendileri, eşleri ve velayetleri altında bulunan çocuklarına ait mal bildirimlerini 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması,
Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre vermek zorundadır (m.29/4).
• Kuruluşlar; faaliyet, dış denetim ve denetleme kurulu raporları ile genel kurul kararlarını uygun vasıtalarla derhal yayınlar (m.29/3).
• Kuruluşların ve şubelerin kurucu ve yöneticileri, kendileri, eşleri ve velayetleri altında bulunan çocuklarına ait mal bildirimlerini 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması,
Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre vermek zorundadır (m.29/4).
Soru 30
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda belirtilen bazı olaylar olduğunda hiçbir karara gerek olmadan sendikanın tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer “kendiliğinden sona erme” 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun hangi hükmündedir?
Seçenekler
A
Bir hüküm yoktur.
B
Bir hüküm vardır.
C
31. Hüküm
D
7. Hüküm
E
87. Hüküm
Açıklama:
Kuruluşların tüzel kişilikleri, kanunda belirtilen bazı olayların gerçekleşmesiyle hiçbir karara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda kendiliğinden sona ermeye ilişkin bir hüküm yoktur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sendikaların çalışma hayatına ilişkin yapabilecekleri faaliyetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İşçiler ve işçi kuruluşları işveren kuruluşlarına üye olabilirler.
B
Toplu iş sözleşmesi yapılma sürecinde resmi arabulucuya başvurma
C
Sendikaların toplu iş sözleşmesi yapmaları
D
Grev kararı alma
E
Lokavt kararı alma
Açıklama:
İşçiler ve işçi kuruluşları işveren kuruluşlarına üye olabilmeleri sendikaların çalışma hayatına ilişkin yapabilecekleri faaliyetlerden birisi değildir.
Soru 32
Uygulamada işverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sarı sendika
B
Sendikal saflık
C
Sendika tüzüğü
D
Sendikal kanun
E
Toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Uygulamada işverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya sarı sendika adı verilir.
Soru 33
Kuruluşlar, sendikalar aşağıdaki faaliyetlerden hangisini yapabilirler?
Seçenekler
A
Sendikalar yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini temsilen dava açabilirler.
B
Siyasi partilerin adlarını kullanabilirler.
C
Siyasi partilerin amblemlerini kullanabilirler.
D
Siyasi partilerin rumuzlarını kullanabilirler.
E
Ticaretle uğraşabilirler.
Açıklama:
Kuruluşlar, sendikalar yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini temsilen dava açabilirler.
Soru 34
Kuruluşların gelirleri hangi sayılı kanunun 28. maddesinin birinci bendine göre düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
6356 sayılı kanun
B
5356 sayılı kanun
C
2357 sayılı kanun
D
3456 sayılı kanun
E
1356 sayılı kanun
Açıklama:
Kuruluşların gelirleri 6356 sayılı kanunun 28. maddesinin birinci bendine göre düzenlenmiştir.
Soru 35
Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, hangi tarihten itibaren geçerlidir?
Seçenekler
A
Talep tarihinden
B
Talep tarihinden 1 ay önce
C
Talep tarihinden 1 ay sonra
D
Talep tarihinden 15 gün sonra
E
Talep tarihinden 15 gün önce
Açıklama:
Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden itibaren geçerlidir.
Soru 36
Kuruluşlar aşağıdakilerden hangisinden yardım ve bağış alabilirler?
Seçenekler
A
Kuruluşlar, yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan bakanlığa önceden bildirimde bulunmak suretiyle yardım ve bağış alabilirler.
B
Kamu kurum ve kuruluşlarından
C
Siyasi partilerden
D
Esnaf ve küçük sanatkar kuruluşlarından
E
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından
Açıklama:
Kuruluşlar, yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan bakanlığa önceden bildirimde bulunmak suretiyle yardım ve bağış alabilirler.
Soru 37
Kuruluşlar, tüm nakdi gelirlerini aşağıdakilerden hangi yöntemle tutmakla zorunludurlar?
Seçenekler
A
Bankaya yatırmak
B
Yönetim kuruluna vermek
C
Genel kurula vermek
D
İşçilere devretmek
E
İşverene devretmek
Açıklama:
Kuruluşlar, tüm nakdi gelirlerini bankaya yatırmakla zorunludurlar.
Soru 38
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Genel kurula
B
Yönetim kuruluna
C
İşçi temsilcisine
D
Mali müşavire
E
Yeminli muhasebeciye
Açıklama:
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi Genel kurula aittir.
Soru 39
Kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç kaç yılda bir yapılmaktadır?
Seçenekler
A
2 yılda bir
B
yılda bir
C
üç yılda bir
D
dört yılda bir
E
beş yılda bir
Açıklama:
Kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir yapılmaktadır.
Soru 40
Sendika ve konfederasyonlar kendi tüzel kişiliklerine her zaman son verebilirler. Bu yetki kime aittir?
Seçenekler
A
Sendika genel kuruluna
B
İşverene
C
yönetim kuruluna
D
mali müşavire
E
yeminli muhasebeciye
Açıklama:
Sendika ve konfederasyonlar kendi tüzel kişiliklerine her zaman son verebilirler. Bu yetki Sendika genel kuruluna aittir.
Soru 41
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre; kuruluşların yürütecekleri faaliyetlerin neler olduğu esasen aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?
Seçenekler
A
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkartılacak yönetmelikler
C
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkartılacak düzenlemeler
D
Kuruluşların kendi tüzükleri
E
Kuruluşların genel kurulları tarafından alınan kararlar
Açıklama:
Kanunun 26. maddesinin birinci bendine göre, “Kuruluşlar, tüzüklerinde yer alan konularda serbestçe faaliyette bulunur”. Bu düzenleme ile kuruluşların faaliyetlerini tüzükleri ile serbestçe belirleyebilecekleri öngörülmüştür.
Soru 42
Kuruluşların, yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerinde kullanılması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına bulunabilecekleri ayni ve nakdi yardımlar, nakit mevcutlarının en fazla ne kadarlık bir kısmı olabilir?
Seçenekler
A
%5
B
%10
C
%20
D
%25
E
%50
Açıklama:
Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla; yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
Soru 43
Kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanması için aşağıdakilerden hangisinin varlığı gerekmektedir?
Seçenekler
A
Mahkeme kararı
B
İdari birimin en yüksek mülki idare amirinin kararı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın kararı
D
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kararı
E
Kuruluşun yazılı onayı
Açıklama:
Kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanması, Kanunun toplu iş sözleşmesi ve toplu iş uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yazılı onaylarına bağlıdır.
Soru 44
İşverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sarı sendika
B
Lokavt
C
İş kolu sendikası
D
Meslek sendikası
E
İş yeri sendikası
Açıklama:
İşverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan sendikaya sarı sendika adı verilmektedir.
Soru 45
I. Siyasi partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanmak II. Ticaretle uğraşmak III. Üyelerinin iş sözleşmesi vb.den doğan uyuşmazlıklarında temsilen dava açmak Yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangilerini kural olarak sendikalar yapabilir?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Sendikalar, yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Buna karşın kural olarak sendikalar ticaretle uğraşamaz ve siyasi partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanamazlar.
Soru 46
Toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan iş yerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri için toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına ödemeleri gereken bedele ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kullandırma bedeli
B
Huzur hakkı
C
Dayanışma aidatı
D
Prim
E
Şerefiye
Açıklama:
Dayanışma aidatı, toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan iş yerine girip de üye olmayanlar veya
imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da
ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına ödemeleri gereken aidattır.
imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da
ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına ödemeleri gereken aidattır.
Soru 47
Bir kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Kuruluş merkezinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesi
C
Ticaret Bakanlığı
D
Sosyal Güvenlik Kurumu
E
Kuruluşun genel kurulu
Açıklama:
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir.
Soru 48
Kuruluşların, tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra, tüzük ve belgelerinde kanuna aykırılık tespit edilmesi halinde aşağıdakilerden hangisi ilgili kuruluş hakkında faaliyetlerin durdurulması kararı verir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Mahkeme
C
İlgili valilik
D
Sosyal Güvenlik Kurumu
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra, tüzüğün veya ekli belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin
bir ay içinde giderilmesini ister. Bu süre içinde kanuna aykırılığın veya eksikliğin giderilmemesi halinde, Bakanlığın veya ilgili valiliğin başvurusu üzerine mahkeme, gerekli gördüğü takdirde kurucuları da dinleyerek üç iş günü içinde kuruluşun faaliyetinin durdurulmasına karar verebilir.
bir ay içinde giderilmesini ister. Bu süre içinde kanuna aykırılığın veya eksikliğin giderilmemesi halinde, Bakanlığın veya ilgili valiliğin başvurusu üzerine mahkeme, gerekli gördüğü takdirde kurucuları da dinleyerek üç iş günü içinde kuruluşun faaliyetinin durdurulmasına karar verebilir.
Soru 49
- Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması
- Kuruluş genel kurul kararı ile tüzel kişiliğin sona erdirilmesi
- Mahkeme kararı ile kapatılma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
- Kuruluşun borçlarını ödeyemez duruma
(acze) düşmüş olması,
- Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi,
- Olağan genel kurul toplantısının iki defa
üst üste yapılamaması,
hallerinde kuruluşun tüzel kişiliği kendiliğinden
sona erer.
(acze) düşmüş olması,
- Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi,
- Olağan genel kurul toplantısının iki defa
üst üste yapılamaması,
hallerinde kuruluşun tüzel kişiliği kendiliğinden
sona erer.
Soru 50
Kuruluşların tasfiye sonucunda geriye kalan mal varlığının nereye devredileceğinin belirlenmesi işlemine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tenfiz
B
Tenkis
C
Tanıma
D
Tahsis
E
Butlan
Açıklama:
Tasfiye işleminden sonra tahsis yapılır. Bir diğer ifade ile tasfiye sonucunda geriye kalan malvarlığının nereye devredileceği belirlenir.
Soru 51
İşverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan işçi sendikasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sarı sendika
B
İşveren sendikası
C
Uyumlu sendika
D
İşbirlikçi sendika
E
Kızıl sendika
Açıklama:
İşverenin kontrolü altında kurulan veya faaliyette bulunan işçi sendikasına sarı sendika denir. Sarı sendika kollektif sendika özgürlüğü ve sendikaların bağımsızlığı ilkesi ile bağdaşmamaktadır.
Soru 52
Sendikal kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcutlarının yüzde kaçından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Sendikal kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcutlarının yüzde 40'ından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir. Ancak kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz.
Soru 53
Sendikal kuruluşların faalyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşveren sendikaları nakit mevcudunun %40'ını aşmamak üzere karşılıksız yardıma dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturabilir.
B
Sendikal kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun %10'unu aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
C
Sendikal kuruluşlar, siyasi partilerin amblem ve rumuzlarını kullanabilirler.
D
Sendikal kuruluşlar ticaretle uğraşabilirler.
E
Sendikal kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri grev vev lokavt sırasında üyelerine yardım olarak kullanamazlar.
Açıklama:
İşveren sendikaları nakit mevcudunun %25'ini aşmamak üzere karşılıksız yardıma dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturabilir. Sendikal kuruluşlar siyasi partilerin ad, amblem,rumuz veya işaretlerini kullanamazlar. Sendikal kuruluşlar, ticaretle uğraşamazlar. Sendikal kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz. Bununla birlikte sendikaların grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar ile kuruluşların eğitim amaçlı yardımları bu hükmün dışındadır. Sendikal kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun %10'unu aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal bölgelerine doğrudan ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
Soru 54
Üyelik ve dayanışma aidatlarının, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kaynağa yöneltme sistemi
B
Kaynağa yatırma sistemi
C
Kaynakta kesme yöntemi
D
Kaynağı toplama sistemi
E
Kaynakta biriktirme sistemi
Açıklama:
Üyelik ve dayanışma aidatlarının, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenmesine kaynakta kesme sistemi (check-off yöntemi) adı verilir.
Soru 55
Sendika üyelik aidatı miktarı ne şekilde belirlenir?
Seçenekler
A
Sendika tüzüklerinde belirlenir.
B
Sendika genel kurulunda belirlenir.
C
Sendika yönetim kurulu başkanı tarafından belirlenir.
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belirlenir.
E
Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir.
Açıklama:
Üyelik aidatının miktarı kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir.
Soru 56
Sendikal kuruluşların dış denetimi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılır?
Seçenekler
A
Sendikal kuruluşların genel kurulları
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
Yeminli mali müşavirler
E
İş Mahkemeleri
Açıklama:
Sendikal kuruluşların mali dış denetimleri, en geç iki yılda bir 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır.
Soru 57
Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra, tüzüğün veya ekli belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin sendikal kuruluş tarafından ne kadar süre içinde giderilmesini ister?
Seçenekler
A
15 gün
B
1 ay
C
40 gün
D
45 gün
E
2 ay
Açıklama:
Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra, tüzüğün veya ekli belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının saptanması ya da Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının sağlanmadığının anlaşılması halinde ilgili valilik kanuna aykırılık veya eksikliklerin sendikal kuruluş tarafından 1 ay içinde giderilmesini ister.
Soru 58
Aşağıdaki durumlardan hangileri bir sendikal kuruluşun kendiliğinden sona ermesine neden olur?
I. Sendikal kuruluşun acze düşmesi
II. Sendikal kuruluşun Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyette bulunması
III. Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi
IV. Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması
I. Sendikal kuruluşun acze düşmesi
II. Sendikal kuruluşun Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyette bulunması
III. Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi
IV. Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II
D
I-II-III-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Sendikal kuruluşun Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyette bulunması sendikal kuruluşun kendiliğinden son bulmasına değil, kapatılmasına neden olur.
Soru 59
Sendikal kuruluşun sona ermesi halinde, kuruluşun aktif ve pasif malvarlığının belirlenerek hukuki ilişkilerinin kesilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mahsup
B
Tahsis
C
İnfisah
D
Tasfiye
E
Fesih
Açıklama:
Sendikal kuruluşun sona ermesi halinde, kuruluşun aktif ve pasif malvarlığının belirlenerek hukuki ilişkilerinin kesilmesine tasfiye denir. Bu tasfiye sendikanın tüzüğündeki hükümlere göre yapılır.
Soru 60
Sendikal kuruluşu en üst düzeyde iç denetleme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sendikal kuruluşun genel kurulu
B
Sendikal kuruluşun denetleme kurulu
C
Devlet Denetleme Kurulu
D
Valilik
E
İş Mahkemeleri
Açıklama:
Kuruluşu en üst düzeyde denetleme yetkisi kuruluşun genel kuruluna aittir. Genel kurulda, yönetim kurulu ve denetleme kurulu raporları ile yeminli mali müşavir raporları görüşülür ve yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası genel kurulda karar bağlanır.
Soru 61
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kuruluşun üyesi olmayanların yararlanma talebinde bulunmalarıyla yararlanırlar.
B
Kuruluşun yazılı onayıyla yararlanırlar.
C
Kuruluşun üyesi olmayanlar işverene yararlanma talebinde bulunmalarıyla yararlanırlar.
D
Kuruluşun üyesi bulunduğu üst kuruluşun onayıyla yararlanırlar.
E
Kuruluşa üye olmayanların hiçbir şekilde yararlanabilmesi mümkün değildir.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Serbest Faaliyetler başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanması kuruluşun yazılı onayıyla olur.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanması kuruluşun yazılı onayıyla olur.
Soru 62
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşlara yasak faaliyetlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşçi ve işveren kuruluşları birbirlerine mali yardımda bulunabilir.
B
Kuruluşlar nakit mevcutlarının %50'sinden fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir.
C
Kuruluşlar seçimlerde siyasi partileri destekleyemezler.
D
Kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamazlar.
E
Kuruluşlar bağlı oldukları üst kuruluşların tüzüklerinde belirlenen amaçlar dışında faaliyette bulunamazlar.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Yasak Faaliyetler başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Kanununa göre, kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamazlar.
6356 sayılı Kanununa göre, kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamazlar.
Soru 63
I. Genel kurul tarafından belirlenir.
II. Yönetim kurulu tarafından belirlenir.
III. İşçinin günlük ücretinin 2/3'nden fazla olmamak kaydıyla genel kurul tarafından belirlenir.
IV.Tüzükte belirlenir.
V. Üye kendisinin belirlediği miktarda öder.
İşçi sendikası üyelik aidatına ilişkin yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Yönetim kurulu tarafından belirlenir.
III. İşçinin günlük ücretinin 2/3'nden fazla olmamak kaydıyla genel kurul tarafından belirlenir.
IV.Tüzükte belirlenir.
V. Üye kendisinin belirlediği miktarda öder.
İşçi sendikası üyelik aidatına ilişkin yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Kuruluşların Gelirleri ve Giderleri başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İşçi sendikası üyelik aidatının tutarı genel kurul tarafından belirlenir
İşçi sendikası üyelik aidatının tutarı genel kurul tarafından belirlenir
Soru 64
Dayanışma aidatının miktarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Üyelik aidatının 2/3'si tutarındadır.
B
Üyelik aidatını aşmamak üzere yönetim kurulu tarafından belirlenir.
C
Üyelik aidatını aşmamak üzere genel kurulu tarafından belirlenir.
D
Üyelik aidatını aşmamak üzere denetleme kurulu tarafından belirlenir.
E
Üyelik aidatını aşmamak üzere tüzükte belirlenir.
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Kuruluşların Gelir ve Giderleri başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Dayanışma aidatının miktarı üyelik aidatını aşmamak üzere tüzükte belirlenir.
Dayanışma aidatının miktarı üyelik aidatını aşmamak üzere tüzükte belirlenir.
Soru 65
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların yardım ve bağışları ....................................... alınması zorunludur.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
Makbuz karşılığında
B
Noter aracılığıyla
C
Banka aracılığıyla
D
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri aracılığıyla
E
Kuruluşun üyesi bulunduğu üst kuruluş aracılığıyla
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Kuruluşların Gelir ve Giderleri başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların yardım ve bağışları banka aracılığıyla alınması zorunludur.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların yardım ve bağışları banka aracılığıyla alınması zorunludur.
Soru 66
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşun yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası aşağıdakilerden hangisinde karara bağlanır?
Seçenekler
A
Yeminli mali müşavir
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Devlet Denetleme Kurulu
D
Kuruluşun üye olduğu üst kuruluş organları
E
Kuruluşun genel kurulu
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için Kuruluşların Denetimi ve Şeffaflık başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşun yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası kuruluşun genel kurulunda karara bağlanır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşun yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası kuruluşun genel kurulunda karara bağlanır.
Soru 67
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri en geç ..................................... yeminli mali müşavirlerce yapılır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
6 ayda bir
B
Her yıl
C
2 yılda bir
D
3 yılda bir
E
4 yılda bir
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Kuruluşların Denetimi ve Şeffaflık başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri en geç 2 yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri en geç 2 yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılır.
Soru 68
Kuruluşların kendiliğinden sona ermesi hakkında aşağıdakilerden hangisindeki düzenleme uygulama alanı bulmaktadır?
Seçenekler
A
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
B
Dernekler Kanunu
C
Türk Borçlar Kanunu
D
Türk Ticaret Kanunu
E
Medeni Kanun
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Kendiliğinden Sona Erme başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kuruluşların kendiliğinden sona ermesi hakkında Medeni Kanundaki düzenleme uygulama alanı bulmaktadır.
Kuruluşların kendiliğinden sona ermesi hakkında Medeni Kanundaki düzenleme uygulama alanı bulmaktadır.
Soru 69
Kuruluşların sona ermesi halinde tahsisin nasıl yapılacağı ........................ emredici olarak düzenlenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
B
Medeni Kanun
C
Dernekler Kanunu
D
Türk Borçlar Kanunu
E
Türk Ticaret Kanunu
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Tahsis başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kuruluşların sona ermesi halinde tahsisin nasıl yapılacağı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda emredici olarak düzenlenmiştir.
Kuruluşların sona ermesi halinde tahsisin nasıl yapılacağı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda emredici olarak düzenlenmiştir.
Soru 70
Konfederasyonun sona ermesi ve tüzüğünde hüküm bulunmaması ya da fesihte genel kurul kararının bulunmaması veya devrin ilgili kuruluş tarafından kabul edilmemesi halinde tasfiye sonucu kalacak paralar aşağıdakilerden hangisine aktarılır ve mallar nereye devredilir?
Seçenekler
A
İşsizlik Sigortası Fonu-Türkiye İş Kurumu
B
Hazine-Maliye Bakanlığı
C
Hazine-Merkez Bankası
D
Hazine-Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
İşsizlik Sigortası Fonu-Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Tahsis başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Konfederasyonun sona ermesi ve tüzüğünde hüküm bulunmaması ya da fesihte genel kurul kararının bulunmaması veya devrin ilgili kuruluş tarafından kabul edilmemesi halinde tasfiye sonucu kalacak paralar işsizlik sigortası fonuna aktarılır ve mallar Türkiye İş Kurumuna devredilir
Konfederasyonun sona ermesi ve tüzüğünde hüküm bulunmaması ya da fesihte genel kurul kararının bulunmaması veya devrin ilgili kuruluş tarafından kabul edilmemesi halinde tasfiye sonucu kalacak paralar işsizlik sigortası fonuna aktarılır ve mallar Türkiye İş Kurumuna devredilir
Soru 71
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, aşağıdakilerden hangisi, sendikaların yasak faaliyetlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ticaret yapmaları
B
Toplu iş sözleşmesi yapılma sürecinde resmi arabulucuya başvurmaları
C
Toplu iş sözleşmesi yapmaları
D
Grev ve lokavt kararı almaları
E
Grev ve lokavtı uygulamaları
Açıklama:
Sendikaların toplu iş sözleşmesi yapmaları, toplu iş sözleşmesi yapılma sürecinde resmi arabulucuya ve hakeme başvurmaları, grev ve lokavt kararı almaları ve uygulamaları çalışma hayatına ilişkin yapabilecekleri faaliyetlerin başında gelir. Sendikalar ticaretle uğraşamaz.
Soru 72
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, aşağıdakilerden hangisi sendikaların serbest faaliyetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yazılı başvurusu üzerine iş sözleşmesinden doğan haklarına ilişkin işçiyi temsilen dava açmak
B
İşveren sendikaları açısından tüzüklerinde hüküm bulunmak ve şartları genel kurul kararıyla belirlenmek kaydıyla, SGK primlerinin tamamını ödemek
C
İşveren sendikaları açısından nakit mevcudunun %25'ini aşmamak üzere karşılıksız yardıma dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturmak
D
İşçi sendikaları açısından yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun %10'unu aşmamak kaydıyla yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan yardım yapmak
E
İşçi sendikaları açısından yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun %10'unu aşmamak kaydıyla, Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunmak
Açıklama:
Kanunun 26. maddesine göre;
• Kuruluşlar, çalışma hayatından, mevzuattan, örf ve adetten doğan uyuşmazlıklarda işçi ve işverenleri temsilen;
• Sendikalar, yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Yargılama sürecinde üyeliğin sona ermesi üyenin yazılı onay vermesi kaydıyla bu yetkiyi etkilemez.
• İşveren sendikaları, tüzüklerinde hüküm bulunmak ve şartları genel kurul kararıyla belirlenmek kaydıyla, işçilerin sigorta primlerinin işveren payının ödemelerinde kullanılmak ve nakit mevcudunun yüzde yirmibeşini aşmamak üzere karşılıksız yardıma
dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturabilir.
• Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla;
a) Yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
b) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile koordinasyon halinde 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanununun mülga 64. maddesi ve 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun
47. maddesinin sekizinci fıkrasında sayılanlar ile 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Maddi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 17.7.2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden
Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1. maddesi hükümlerine göre nakdi tazminat ödenmesi veya aylık bağlanması
hakkı bulunanlara, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
c) Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
• Kuruluşlar, çalışma hayatından, mevzuattan, örf ve adetten doğan uyuşmazlıklarda işçi ve işverenleri temsilen;
• Sendikalar, yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Yargılama sürecinde üyeliğin sona ermesi üyenin yazılı onay vermesi kaydıyla bu yetkiyi etkilemez.
• İşveren sendikaları, tüzüklerinde hüküm bulunmak ve şartları genel kurul kararıyla belirlenmek kaydıyla, işçilerin sigorta primlerinin işveren payının ödemelerinde kullanılmak ve nakit mevcudunun yüzde yirmibeşini aşmamak üzere karşılıksız yardıma
dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturabilir.
• Kuruluşlar, yönetim kurulu kararıyla ve nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla;
a) Yurt içi ve yurt dışındaki doğal afet bölgelerine doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla konut, eğitim ve sağlık tesisleri kurulması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
b) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile koordinasyon halinde 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanununun mülga 64. maddesi ve 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun
47. maddesinin sekizinci fıkrasında sayılanlar ile 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Maddi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 17.7.2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden
Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1. maddesi hükümlerine göre nakdi tazminat ödenmesi veya aylık bağlanması
hakkı bulunanlara, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
c) Bakanlıkça yapılacak işbirliği protokolü çerçevesinde, kadın istihdamını destekleyici faaliyetler kapsamında kullanılmak şartıyla Bakanlığa, ayni ve nakdi yardımda bulunabilirler.
Soru 73
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, aşağıdakilerden hangisi, sendikaların yasak faaliyetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sendikalar siyasi partilerin ad ve amblem işaretlerini kullanamazlar.
B
Sendikalar ticaretle uğraşamazlar.
C
Sendikalar grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yardım yapamazlar.
D
Sendikalar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamazlar.
E
Sendikalar siyasi partilerin rumuz ve işaretlerini kullanamazlar.
Açıklama:
Kuruluşlar siyasi partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanamaz. Kuruluşlar ticaretle uğraşamaz. Ancak, kuruluşlar genel kurul kararıyla nakit mevcudunun yüzde kırkından fazla olmamak kaydıyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırımda bulunabilir. Ancak kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz. Bununla birlikte sendikaların grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar ile kuruluşların eğitim amaçlı yardımları bu hükmün dışındadır.
Soru 74
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanuna göre, aşağıdakilerden hangisi sendikaların gelirlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler
B
Üyelik aidatları
C
Dayanışma aidatları
D
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yapılan yardım ve bağışlar
E
Malvarlığı gelirleri
Açıklama:
Kuruluşların gelirleri 6356 sayılı Kanuna göre şunlardır:
Üyelik ve dayanışma aidatları, tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler, malvarlığı gelirleri, malvarlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar ve bağışlar. Ancak, sendikalar kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz.
Üyelik ve dayanışma aidatları, tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler, malvarlığı gelirleri, malvarlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar ve bağışlar. Ancak, sendikalar kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz.
Soru 75
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, dayanışma aidatının miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
İşçinin ücretinin 1/30'u kadardır.
B
İşçinin ücretinin 1/45'i kadardır.
C
Asgari ücretinin 1/30'u kadardır.
D
Asgari ücretinin 1/45'i kadardır.
E
Üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenen kadardır.
Açıklama:
Dayanışma aidatının miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
Soru 76
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, sendikalar aşağıdakilerin hangisinden bağış alabilir?
Seçenekler
A
Özel sahıslar
B
Kamu kurum ve kuruluşları
C
Siyasi partiler
D
Esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları
E
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından
Açıklama:
Sendikalar, kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz.
Soru 77
Üyelik aidatlarının, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Check out
B
Check off
C
Check in
D
Check up
E
Check all
Açıklama:
Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir. Başka bir ifade ile bu yönteme check off (kaynakta kesme) sistemi denir.
Soru 78
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, iç denetim bakımından sendikayı en üst düzeyde denetleme yetkisi sendikanın hangi kuruluna aittir?
Seçenekler
A
Yönetim kurulu
B
Denetleme kurulu
C
Disiplin kurulu
D
Genel kurul
E
Başkanlar kurulu
Açıklama:
Sendikaların, en üst düzeyde denetleme yetkisi sendikanın genel kuruluna aittir.
Soru 79
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, sendikaların dış denetimi en geç kaç yılda bir yapılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanun, sendikaların bağımsız kuruluşlarca zorunlu mali denetimini öngörmüştür. Buna göre, sendikaların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır.
Soru 80
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, sendikaların sona ermesinde tüzükte hüküm olmaması ya da fesih halinde genel kurul kararının bulunmaması veya devrin ilgili kuruluş tarafından kabul edilmemesi halinde, tasfiye sonucunda kalacak mallar nereye devredilir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Çalışma Genel Müdürlüğü
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
D
Türkiye İş Kurumu
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, sendikaların sona ermesinde tüzükte hüküm olmaması ya da fesih halinde genel kurul kararının bulunmaması veya devrin ilgili kuruluş tarafından kabul edilmemesi halinde, tasfiye sonucunda kalacak mallar Türkiye İş Kurumuna devredilir?
Ünite 5
Soru 1
Toplu iş sözleşmesinin önemi ve etkisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmeleri sadece borç doğurucu hükümler içerdiğinden borçlar hukukuna özgü bir sözleşmedir.
B
İş sözleşmesi hükümleri işçi yararına ama toplu iş sözleşmeye aykırı olsa bile toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanır.
C
Toplu iş sözleşmeleri noterde yazılı olarak yapılır ve normatif etkisini toplu iş sözleşmesinin
süresi sona erene kadar korur.
süresi sona erene kadar korur.
D
Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra taraflar sözleşme süresini uzatabilse de kısaltılamaz.
E
Faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulanmak üzere, toplu iş sözleşmelerinin süresi bir yıldan az olabilir.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri, yazılı olarak yapılır (m.35/1) ve normatif etkisini toplu iş sözleşmesinin süresi sona erene kadar korur. Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz. Sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflar sözleşme süresini uzatıp, kısaltamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez (m.35/2). Ancak faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulanmak üzere, toplu iş sözleşmelerinin süresi bir yıldan az olabilir.
Soru 2
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesineilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesihükmü olarak devam etmesine ne denir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesinin ileriye etkisi
B
Toplu iş sözleşmesinin normatif etkisi
C
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
D
Toplu iş sözleşmesinin işçiye yararlılık ilkesi
E
Toplu iş sözleşmesinin düzenleyici etkisi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi; her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinin işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Düzen işlevi
B
Adil gelir dağılımı işlevi
C
Ekonomiyi etkileme işlevi
D
Devletin düzenleme alanını genişletme işlevi
E
Koruma işlevi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işlevleri şunlardır:
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
Soru 4
I. İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olması mutlak barış borcudur. II. Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanması nispi barış borcudur. III. İşçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığıçıkarmamak üzere sulh olmaları barış borcunun gereğidir. Yukarıdaki önermelerden hangi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarına barış borcu adı verilir. İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlıysa nispi barış borcu söz konusu olur. Buna karşılık toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılması yasaklandığı takdirde bu sefer mutlak barış borcu vardır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bir toplu iş sözleşmesinde normatif hüküm olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
İlan tahtası asılmasına ilişkin hüküm
B
Temsilcilik odası tahsisine ilişkin hüküm
C
İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine ilişkin hüküm
D
Disiplin kurulları kurulmasıyla ilgili hüküm
E
Sözleşme yapma zorunluluğu getiren hüküm
Açıklama:
İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler de kendi arasında iş sözleşmelerinin şekline ilişkin hükümler, iş sözleşmelerinin yapılmasının yasaklanmasını öngören hükümler ve nihayet iş sözleşmelerinin yapılmasını emreden hükümler olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Bunun gibi, toplu iş sözleşmesiyle sözleşme yapma zorunluluğu da getirilebilir. Örneğin kanunda öngörülen oranın üzerinde engelli istihdamı, yeniden işçi alınırken daha önce işyerinde çalışanlara öncelik verilmesi gibi hükümlere toplu iş sözleşmelerinde yer verilmesi olanaklıdır.
Soru 6
Toplu iş sözleşmesinin normatif hükümleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Günümüzde toplu sözleşme hükümlerinin anılan normatif nitelikleri nedeniyle kanun
hükümleri gibi yorumlanması gerektiği ileri sürülmektedir.
hükümleri gibi yorumlanması gerektiği ileri sürülmektedir.
B
Toplu iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için normatif kısmın bulunması zorunlu bir unsur değildir.
C
Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri içinde en önemli yeri iş sözleşmelerinin içeriğine ilişkin hükümler oluşturur.
D
Disiplin kurullarının oluşturulmasına ilişkin hükümlerin normatif nitelikte, kurulun işleyişine ilişkin hükümlerin ise borç doğurucu olduğu kabul edilmektedir.
E
İşyeri düzeniyle ilgili hükümler iş sözleşmelerinin içeriğine ilişkin hükümler kapsamında değerlendirilmektedir.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri içinde en önemli yeri iş sözleşmelerinin içeriğine ilişkin hükümler oluşturur. Bu hükümler çalışma koşullarına ilişkin olarak asgari bir standart getirmeyi amaçlar.
Soru 7
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde toplu iş sözleşmesinin uygulamaları diğerlerine göre daha yenidir?
Seçenekler
A
Belçika
B
Almanya
C
İngiltere
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
En eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır. Yine bu dönemde İngiltere’de bazı toplu iş sözleşmelerinin yapıldığı bilinmektedir. Tekstil işkolunda çalışan işçilerle Fransa’da, Lyon’da 1831 tarihinde bir toplu iş sözleşmesi bağıtlanmıştır. 1848 yılında İtalya’da da bazı toplu iş sözleşmeleri yapılmıştır. Sanayileşme süreci İngiltere’ye göre daha geç başlayan Almanya’da sanayi alanında ilk toplu iş sözleşmesi 1873 yılında matbaa işçileriyle bağıtlanmıştır.
Soru 8
Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
818 sayılı Borçlar Kanunu
B
Tatil-i Eşgal Kanunu
C
275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
D
5018 sayılı İşçi ve İşveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri Hakkında Kanun
E
1938 tarihli Cemiyetler Kanunu
Açıklama:
1924 Anayasası’nda da sendika hakkı ve toplu iş sözleşmesi hakkına ilişkin düzenlemeye yer verilmemiştir. 1926 yılında yürürlüğe giren 818 sayılı Borçlar Kanununun 316. ve 317. maddelerinde “Umumi mukavele” öngörülmüştür. Bu şekilde Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği görülmektedir. Anılan kanunun 316. maddesinde iş sahibi kimselerin veya örgütlerinin işçilerle veya örgütleriyle yaptıkları sözleşmede hizmete ilişkin hükümler öngörebilecekleri, bu sözleşmelerin yazılı yapılmasının geçerlilik koşulu olduğu belirtilmiştir
Soru 9
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyeri toplu iş sözleşmesi
B
İşletme toplu iş sözleşmesi
C
Grup toplu iş sözleşmesi
D
Çerçeve toplu iş sözleşmesi
E
İşkolu toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
grup toplu iş sözleşmeleri bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmelerdir. Niteliği itibariyle birden fazla işverenin işyeri ya da işyerlerinin bir araya getirilip grup oluşturulması isteğe bağlıdır.
Soru 10
İşletme toplu iş sözleşmesi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli olur.
B
Toplu iş sözleşmesi bulunmayan bir işyerinin işletme toplu iş sözleşmesi tarafı olan bir işverence devralınması durumunda ise işyeri, işletme toplu iş sözleşmesi kapsamına girer.
C
Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde yapılan toplu iş sözleşmesine işletme toplu iş sözleşmesi denir.
D
İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar görevli mahkemede on beş işgünü içinde karara bağlanır.
E
Aynı işverene ait olsa ve hatta teknik anlamda aynı işletme içinde yer alsa da farklı işkolunda faaliyet gösteren işyerleri, girdikleri işkoluna göre farklı toplu iş sözleşmesi ünitesi oluşturur.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34. maddesinin dördüncü fıkrasına göre “İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede on beş gün içinde karara bağlanır (Değişik cümle: 25.10.20177036/32 md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi on beş gün içinde kesin olarak karar verir. gün Bu hükme göre açılacak dava bir tespit davasıdır.
Soru 11
Anayasa’nın 53. Maddesinde işçi ve işverenlere çalışma koşullarını serbest belirleme hak ve yetkisi tanınmıştır, “toplu iş sözleşmesi özerkliği” adı verilen bu yetkiye dayalı çalışma koşullarını serbestçe belirlenmesinin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal özerklik
B
Toplumsal özerklik
C
Çalışma özerkliği
D
Hak tanıma özerkliği
E
Çalışma koşulları özerkliği
Açıklama:
Anayasa’nın 53. maddesinde işçi ve işverenlere çalışma koşullarını serbestçe belirleme hak ve yetkisi tanınmıştır. Toplu iş sözleşmesi özerkliği ya da sosyal özerklik olarak da adlandırılan bu yetkiye dayalı olarak, işçi sendikaları ile işveren sendikaları ya da sendika üyesi olmayan işverenler, toplu iş sözleşmeleri ile bu şekilde bir hak tanınmasının amacına ve kanunların emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla çalışma koşullarını serbestçe belirleyebilmektedir.
Soru 12
Kanunların emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, çalışma koşullarını serbestçe belirlemeye iş sözleşmeleri ile hak tanınmıştır, bu bağlamda toplu iş sözleşmeleri nasıl karşımıza çıkmış olur?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmelerinin uygulama alnındaki bireysel iş sözleşmelerinin objektif kriterlere göre nitelendirildiği bir yapı olarak karşımıza çıkar.
B
Toplu sözleşmelerde borç doğurucu hükümleri de içine alan borçlar kanunu sözleşme niteliği kazanmış bir sözleşme olarak karşımıza çıkar.
C
İşçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak çalışma koşullarını serbestçe belirleyebilmelerinin aracı olarak karşımıza çıkar.
D
İşçilerin ve işverenlerin kollektif norm sözleşmesi niteliği taşıdığı durumlarda genel ve objektif hukuk normları olarak karşımıza çıkar.
E
Aykırı hükümler ve toplu iş sözleşmelerine uygun hükümler olarak karşımıza çıkar.
Açıklama:
Bu bağlamda toplu iş sözleşmeleri işçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak çalışma koşullarını serbestçe belirleyebilmelerinin aracı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 13
Toplu iş sözleşmeleri işçilerin ve işverenlerin inşa ettikleri hukuk kaynağının dayanağının süresini de kanuni sınırlar içinde serbestçe belirleyebilirler buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmelerinin taraflarınca belirlenen yürürlük süresi içinde sözleşmenin uygulama alanında kalan iş yerlerindeki bireysel iş sözleşmeleri toplu sözleşmede aksi belirtilmedikçe toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olamaz.
B
Toplu iş sözleşmeleri iş sözleşmelerinin üzerinde genel ve objektif bir hukuk normu gibi doğrudan, emredici ve zorlayıcı bir etki gösterir.
C
İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerine toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır.
D
Toplu iş sözleşmeleri kollektif değil bireysel istek sözleşmeleri niteliği taşır.
E
İş sözleşmesinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri bu şekilde iş sözleşmelerinin üzerinde genel ve objektif bir hukuk normu gibi doğrudan, emredici ve zorlayıcı bir etki göstermektedir. Anılan etkisi nedeniyle toplu iş sözleşmelerinin kolektif norm sözleşmesi niteliği taşıdığı, ancak aşağıda toplu sözleşmenin içeriği başlığı altında inceleneceği üzere borç doğurucu hükümler de içerebilmeleri nedeniyle borçlar hukuku sözleşmesi niteliği de taşıdıkları, sonuç olarak karma nitelikte sözleşmeler oldukları kabul
edilmektedir.
edilmektedir.
Soru 14
Toplu iş sözleşmeleri emredici ve zorlayıcı etkiye sahiptir buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı olmaması.
B
Geçersizliğin işçinin ve çalışma düzeninin korunması düşüncesi
C
Geçersizliğin sadece toplu sözleşmeye aykırı hükümlerle sınırlı tutulması
D
İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin geçersiz sayılması
E
Toplu sözleşmenin zorlayıcı etkisinin taraflarca bertaraf edilememesi kimsenin elinde olmaması.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin emredici ve zorlayıcı etkisi ise, iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı olamamasını, iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin
geçersiz sayılmasını ifade eder.
geçersiz sayılmasını ifade eder.
Soru 15
Toplu iş sözleşmelerinde iş sözleşmelerine aykırı hükümlerin bulunması halinde iş sözleşmelerinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir bu durum hangi kanuna göre belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Toplu İş Sözleşmeleri
B
Sendikalar ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu
C
İş Sözleşmesi Hükümleri
D
Normatif Etkili Toplu İş Sözleşmeleri Kanunu
E
Toplu İş Kanunu
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin iş sözleşmeleri üzerinde genel ve objektif bir hukuk normu gibi doğrudan ve emredici etki göstermesi kural olmakla birlikte Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 36. maddesinin birinci fıkrasına göre, toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerine aykırı hükümlerin bulunması halinde iş sözleşmelerinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir
Soru 16
İş sözleşmesi hükümleri toplu sözleşmeye aykırı olmakla birlikte işçi yararına oldukları için geçerli kalmalarını öngören yaklaşıma “işçiye yararlılık ilkesi” adı verilir bu ilke ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmelerinin emredici etkisi bu ilkeyle sınırlandırılmıştır.
B
İşçiye daha lehine çalışma koşulları elde edilmesi için olanak tanınmış olunur.
C
İşçilere, bu ilkeye göre bireysel düzeyde ve tek tek ayrıcalıklı kişiye özel haklar belirlenerek verilir.
D
İlkenin uygulanabilmesi için iş sözleşmesinin önce ya da sonra yapılmasının bir önemi yoktur.
E
Toplu sözleşme özerkliği ile kaynağını anayasada bulan işçinin sözleşme özgürlüğü arasında bir denge kurulmaya çalışılır.
Açıklama:
İş sözleşmesi hükümlerinin toplu sözleşmeye aykırı olmakla birlikte, işçi yararına oldukları için geçerli kalmalarını öngören bu yaklaşıma öğretide işçiye yararlılık ilkesi adı verilmektedir. Toplu iş sözleşmelerinin emredici etkisi bu ilkeyle sınırlanmakta, topu sözleşme özerkliği ile yine kaynağını anayasada bulan işçinin sözleşme özgürlüğü arasında bir denge kurulmaya çalışılmakta ve böylece işçiye daha lehine çalışma koşulları elde edebilmesi için bir olanak tanınmış olmaktadır. Bu itibarla ilkenin uygulanması noktasında iş sözleşmesinin toplu iş sözleşmesinden önce ya da sonra yapılmasının bir önemi de bulunmamaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Toplu iş sözleşmeleri için yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılır.
B
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
C
Toplu iş sözleşmelerinin normatif etkisi toplu iş sözleşmesinin süresi sona erene kadar korunur.
D
Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra taraflar sözleşme süresini uzatıp, kısaltamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez.
E
Toplu iş sözleşmesi yetkiyi kaybetmiş yöneticilerin imzası ile yapılamaz ve işten çıkartmalar sözleşme bitirilene kadar yapılamaz.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 37. maddesinin birinci fıkrasına göre toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikanın feshi veya infisahı yahut faaliyetten menedilmiş olması veyahut yetkiyi kaybetmiş olması veya toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde işverenin veya işyerinin girdiği işkolunun değişmesi toplu iş sözleşmesini sona erdirmez. Anılan durumlarda da toplu iş sözleşmeleri kolektif norm olma niteliklerini yitirmezler.
Soru 18
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sendikalar Toplu iş sözleşmesine taraftırlar buna göre Toplu iş sözleşmeleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmelerinde işin bitmemesi halinde sözleşme bir yılın sonuna kadar uygulanır.
B
Toplu iş sözleşmeleri faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulandığında toplu iş sözleşmesinin süresi bir yıldan az olabilir.
C
Toplu iş sözleşmesi sık sık kolektif norm olma özelliğini kaybeder bu sebeple tüm sözleşmeler toplu ve aynı tarihte yapılır.
D
Toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde işverenin ya da işyerinin girdiği işkolu değiştiğinde toplu iş sözleşmesi sona ermez.
E
Toplu iş sözleşmesinde taraf sendikanın feshi ya da infisahı ya da faaliyetten men edilmiş olması, yetkisini kaybetmiş olması durumunda toplu iş sözleşmesi sona ermez.
Açıklama:
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi
yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesidir.
yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesidir.
Soru 19
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlülük süresi sona erdiğinde bu sözleşmeden doğan haklar da sona ereceğinden yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa ortaya bir boşluk çıkar, bu boşluk nasıl doldurulur?
Seçenekler
A
Sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesiyle ilgili normatif hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
B
Toplu iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra ve öncesinde yapılan tüm sözleşmeler dikkate alınır ve iş sözleşmesi hükmü gibi işlem görerek devam eder.
C
Toplu iş sözleşmesinin çalışma koşullarında yeksenaklık sağlamak amacıyla asıl işlevi olan işçinin korunması değil işyerinin korunması uygulanır bu geçişte ise iş sözleşmesi hükümleri geçersiz kabul edilir.
D
Toplu sözleşme süresince uygulanan bireysel iş sözleşmeleri değil uygulanmamış olan bireysel iş sözleşmesi hükümleri geçerli kabul edilerek uygulanır.
E
Toplu sözleşme sosyal menfaatlere dönüşür hakka dönüşmüş olan tüm durumlar hukuk düzenini korunması adı altında verilir ve uygulanır.
Açıklama:
Bu bağlamda belirtmek gerekir ki, toplu iş sözleşmeleri yürürlük süresi sona erdiğinde bu sözleşmeden doğan haklar da sona ereceğinden, yeni bir toplu iş sözleşmesi bağıtlanmamışsa ortaya çıkacak boşluğu doldurmak üzere, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 36. maddesinin ikinci fıkrasında, her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği öngörülmüştür.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi "Toplu iş sözleşmelerinin ard etkisi” anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Bu etki toplu sözleşme hükümlerinin iş sözleşmesi hükmüne dönüşmesi anlamına gelir.
B
Yeni sözleşmenin yapılması ve burada daha önce işçiye verilmemiş olan hakların verilmesi anlamına gelir.
C
Toplu iş sözleşmesinde işçiye yararlılık ve haklarının geriye götürülmesi konularının belirginleşmesi anlamına gelir.
D
Toplu iş sözleşmelerinde işçinin hakları geriye götürülmüş olsa bile kesin işleyişle ilgili yararlılık ilkesini düzenlenmesi anlamına gelir.
E
Toplu iş sözleşmeleri aynı sonuca varılan ve aynı noktaya götüren hükümlerinin uygulanacağı anlamına gelir.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği öngörülmüştür. Buna toplu iş sözleşmesinin ard etkisi adı verilmektedir. Toplu sözleşmenin sona ermesinden sonra ard etki yaratacak hükümler kuşkusuz ki işin niteliği gereği iş sözleşmesinin muhtevası ve sona ermesine ilişkin toplu sözleşme hükümleridir.
Soru 21
Anayasanın kaçıncı maddesi işçi ve işverenlere çalışma koşularını serbestçe belirleme hak ve yetkisi tanır?
Seçenekler
A
18
B
29
C
53
D
71
E
77
Açıklama:
Anayasanın 53. maddesi işçi ve işverenlere çalışma koşularını serbestçe belirleme hak ve yetkisi tanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
İşçiye yararlılık ilkesi
B
Adil gelir dağılımı işlevi
C
Kolektif norm sözleşmesi
D
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
E
Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi, her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmelerinin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Barış
B
Düzen
C
Koruma
D
Evrensellik
E
Adil gelir dağılımı
Açıklama:
Evrensellik işlevi toplu iş sözleşmesinin işlevlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması, toplu iş sözleşmesinin hangi ilkesiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Düzen işlevi
B
Barış işlevi
C
Koruma işlevi
D
Ekonomiyi etkileme işlevi
E
Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması, toplu iş sözleşmesinin düzen işlevini tanımlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olması aşağıdaki hangi kavramı tanımlar?
Seçenekler
A
Barış borcu
B
Nispi barış borcu
C
Normatif hüküm
D
İşçiye yararlılık ilkesi
E
Grup toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Nispi barış borcu İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Bazı toplu sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nötr hükümler
B
Akdi hükümler
C
Esnek hükümler
D
Normatif hükümler
E
Borç doğurucu hükümler
Açıklama:
Nötr hükümler bazı toplu sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Bilinen en eski toplu iş sözleşmesi hangi yıl Belçika’da yapılmıştır?
Seçenekler
A
1495
B
1571
C
1689
D
1789
E
1831
Açıklama:
Bilinen en eski toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da yapılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Teşkilatlanma ve Kolektif Müzakere Hakkı Prensiplerinin Uygulanmasına Müteallik Sözleşme Türkiye tarafından hangi yıl kabul görmüştür?
Seçenekler
A
1949
B
1951
C
1959
D
1964
E
1967
Açıklama:
Teşkilatlanma ve Kolektif Müzakere Hakkı Prensiplerinin Uygulanmasına Müteallik Sözleşme Türkiye tarafından 1951 yılında onaylanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Osmanlı Devleti’nde kamu kuruluşlarında sendikal örgütlenmeyi yasaklayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Polis Nizamı
B
Wagner Kanunu
C
Umumi Mukavele
D
Cemiyetler Kanunu
E
Tatili-i Eşgal Kanunu
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde kamu kuruluşlarında sendikal örgütlenmeyi yasaklayan kanun Tatil-i Eşgal Kanunu’dur. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Günümüzde Toplu İş Sözleşmesinin hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun-i Esasi
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
Bugün toplu iş sözleşmesi hakkının hukuki dayanağı 1982 Anayasası’nın 53. maddesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
toplu iş sözleşmelerine, süresinin sona ermesinden sonra hak yaratmak üzere hüküm konamaması toplu iş sözleşmesinin hangi işlevinin bir yansımasıdır?
Seçenekler
A
Koruma işlevi
B
Barış işlevi
C
Ekonomiyi etkileme işlevi
D
Düzen işlevi
E
Art etkisi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri arasında işçiye yararlılık ilkesinin işleyeceğine ilişkin bir düzenlemeye kanunda yer verilmemiştir. Buna toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi adı verilmektedir. Aynı sonuca eşit ve aynı sıradaki hukuk kaynaklarından sonraki kuralın öncekine üstünlüğü ilkesi ile de aynı sonuca varılabilir. Son olarak belirtelim ki toplu iş sözleşmelerine, süresinin sona ermesinden sonra hak yaratmak üzere hüküm konması da olanaklı değildir.
Soru 32
İşçinin daha lehine olanlar dışında iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin yerini toplu sözleşme hükümlerinin alması toplu iş sözleşmesinin hangi işlevinin bir yansımasıdır?
Seçenekler
A
Koruma işlevi
B
Düzen işlevi
C
Barış işlevi
D
Adil gelir dağılımı işlevi
E
Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin iş sözleşmeleri üzerinde zorlayıcı etkiye sahip olması, diğer deyişle işçinin daha lehine olanlar dışında iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin yerini toplu sözleşme hükümlerinin alması da, toplu iş sözleşmelerinin koruyucu işlevinin kanuni boyutunu ortaya koymaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bir toplu iş sözleşmesinde borçlandırıcı hüküm olarak görülebilir?
Seçenekler
A
Yılık ücretli izin
B
Temsilcilik odası tahsisi ile ilgili düzenleme
C
Engelli istihdamı ile ilgili düzenleme
D
Çalışma süreleri ile ilgili düzenleme
E
Fesih ile ilgili düzenleme
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 33. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca toplu iş sözleşmeleri, normatif hükümler yanında tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin denetlenmesini ve uyuşmazlıkların çözümünü düzenleyen hükümler de içerebilir. Tarafların karşılıklı hak ve borçlarına ilişkin hükümler kapsamında nelerin yer alacağı kanunda belirtilmemiştir. Ancak genellikle tarafların üzerlerine düşen görevleri iyiniyet çerçevesinde yerine getireceğine ilişkin hükümler bu kapsamda değerlendirilmektedir. İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine, işyerinde sendika toplantısı yapılmasına, temsilcilik odası tahsisine, yöneticilerin işyeri ziyaretlerinde, ilan tahtası asılmasına ilişkin hükümler bu tür hükümlere örnek gösterilebilir.
Soru 34
Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği ilk kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5018 sayılı Sendikalar Kanunu
B
1938 tarihli Cemiyetler Kanunu
C
1845 tarihli Polis Nizam
D
Tatili-i Eşgal Kanunu
E
818 sayılı Borçlar Kanunu
Açıklama:
1924 Anayasası’nda da sendika hakkı ve toplu iş sözleşmesi hakkına ilişkin düzenlemeye yer verilmemiştir. 1926 yılında yürürlüğe giren 818 sayılı Borçlar Kanununun 316. ve 317. maddelerinde “Umumi mukavele” öngörülmüştür. Bu şekilde Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği görülmektedir.
Soru 35
Toplu pazarlığın tam anlamıyla kurumsallaştığı ilk Anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1876 Anayasası
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
Toplu pazarlığın tam anlamıyla kurumsallaşması 1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesi ile gerçekleşmiştir.
Soru 36
aşağıdakilerden hangisinde temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonlarına üye işçi ve işveren sendikaları çerçeve sözleşme imzalayabilir?
Seçenekler
A
Ulusal Çalışma Konseyi
B
Yüksek Hakem Kurulu
C
Ekonomik ve Sosyal Konsey
D
Çalışma Güvenliği Kurulu
E
İşçi ve İşverenler Yüksek Konseyi
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa gelince, bu Kanunda “çerçeve sözleşme” adı altında, Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonlarına üye işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılacak yeni bir sözleşme türüne yer verilmiştir.
Soru 37
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla
bağıtladığı sözleşmeler aşağıdakilerden hangisidir?
bağıtladığı sözleşmeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyeri TİS
B
İşletme TİS
C
İşkolu TİS
D
Grup TİS
E
Çerçeve TİS
Açıklama:
Grup toplu iş sözleşmeleri bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmelerdir.
Soru 38
İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar i kaç gün içinde karara bağlar?
Seçenekler
A
7 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
30 gün
E
60 gün
Açıklama:
İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede on beş gün içinde karara bağlanır.
Soru 39
Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak hangi düzeyse yapılabilir?
Seçenekler
A
İşyeri
B
İşletme
C
Grup
D
İşkolu
E
Endüstri
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34. maddesinin ikinci fıkrasına göre “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir”.
Soru 40
I. Ekonomiyi etkileme işlevi
II. Adil gelir dağılımı işlevi
III. Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri TİSin işlevlerindendir?
II. Adil gelir dağılımı işlevi
III. Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri TİSin işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işlevleri şunlardır:
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
Soru 41
I. Toplu iş sözleşmeleri, yazılı olarak yapılır.
II. Toplu iş sözleşmeleri, normatif etkisini toplu iş sözleşmesinin süresi sona erene kadar korur.
III. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmeleri en az 3 ve en çok 5 yıllık yapılır.
Toplu iş sözleşmelerine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Toplu iş sözleşmeleri, normatif etkisini toplu iş sözleşmesinin süresi sona erene kadar korur.
III. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmeleri en az 3 ve en çok 5 yıllık yapılır.
Toplu iş sözleşmelerine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri, yazılı olarak yapılır ve normatif etkisini toplu iş sözleşmesinin
süresi sona erene kadar korur. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmeleri en az 1 ve en uzun 3 yıl süreyle yapılır.
süresi sona erene kadar korur. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmeleri en az 1 ve en uzun 3 yıl süreyle yapılır.
Soru 42
I. Koruma işlevi, II. Düzen işlevi, III. Barış işlevi, IV. Uyum işlevi, Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu pazarlığın işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işlevleri şunlardır:
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
Soru 43
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine
ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine ne ad verilmektedir?
ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İşçiye yararlılık ilkesi
B
Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi
C
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
D
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
E
Sosyal özerklik
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi; her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesidir.
Soru 44
I. Nisbi barış borcu; işçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarıdır.
II. Barış borcu; iş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olmasıdır.
III. Mutlak barış borcu; toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasıdır.
Yukarıda barış borcuna ilişkin verilen tanımlardan hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Barış borcu; iş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olmasıdır.
III. Mutlak barış borcu; toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasıdır.
Yukarıda barış borcuna ilişkin verilen tanımlardan hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Barış Borcu: İşçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarıdır.
Nispi Barış Borcu: İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olmasıdır.
Nispi Barış Borcu: İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlı olmasıdır.
Soru 45
I. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, iş sözleşmelerini emredici biçimde etkileyen objektif kural niteliği taşıyan hükümlerdir.
II. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlerdir.
III. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen hükümlerdir.
Yukarıda toplu iş sözleşmesinin normatif hükümlerine ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlerdir.
III. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen hükümlerdir.
Yukarıda toplu iş sözleşmesinin normatif hükümlerine ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Normatif hükümler iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen hükümlerdir. Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, iş sözleşmelerini emredici biçimde etkileyen objektif kural niteliği taşıyan hükümlerdir. Borç doğurucu hükümler, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlerdir.
Soru 46
Toplu iş sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nötr hüküm
B
Normatif hüküm
C
Borç doğurucu hüküm
D
Katı hüküm
E
Esnek hüküm
Açıklama:
Nötr Hüküm: Bazı toplu sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlerdir.
Soru 47
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İşyeri toplu iş sözleşmesi
B
İşletme toplu iş sözleşmesi
C
Çoğunluk toplu iş sözlemesi
D
Grup toplu iş sözleşmesi
E
Çerçeve sözleşme
Açıklama:
Grup toplu iş sözleşmeleri, bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmelerdir.
Soru 48
I. Bir işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılması mümkündür.
II. Toplu iş sözleşmesi sadece bir işyerinde bağıtlanabileceği gibi birden fazla işverenin işyerini içine alacak şekilde de bağıtlanabilir.
III. İşkolu düzeyinde yapılabileceği öngörülen çerçeve sözleşmeler toplu iş sözleşmesi niteliğini taşımamaktadır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Toplu iş sözleşmesi sadece bir işyerinde bağıtlanabileceği gibi birden fazla işverenin işyerini içine alacak şekilde de bağıtlanabilir.
III. İşkolu düzeyinde yapılabileceği öngörülen çerçeve sözleşmeler toplu iş sözleşmesi niteliğini taşımamaktadır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılması olanaklı değildir. Toplu iş sözleşmesi sadece bir işyerinde bağıtlanabileceği gibi birden fazla işverenin işyerini içine alacak şekilde de bağıtlanabilir. İşkolu düzeyinde yapılabileceği öngörülen çerçeve sözleşmeler toplu iş sözleşmesi niteliğini taşımamaktadır.
Soru 49
1935 yılında "Ulusal İş İlişkileri (Wagner) Kanunu" ile toplu pazarlığa ilişkin temel ilkelerin düzenlenip hukuka aykırı uygulamaların yasaklandığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Fransa
C
İngiltere
D
Almanya
E
İsviçre
Açıklama:
1935 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde Ulusal İş İlişkileri (Wagner) Kanunu ile toplu pazarlığa ilişkin temel ilkelerin düzenlenip hukuka aykırı uygulamaların yasaklandığı görülmektedir.
Soru 50
I. Özel sektörde sendikal örgütlenmeyi yasaklamıştır.
II. Hukuksal açıdan grev özgürlüğünün bulunduğu bir sistem benimsenmiştir.
III. Kamu hizmeti gören kuruluşlarda sendikal örgütlenmeyi serbest bırakmıştır.
Yukarıda 1909 tarihli Tatili-i Eşgal Kanununa ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Hukuksal açıdan grev özgürlüğünün bulunduğu bir sistem benimsenmiştir.
III. Kamu hizmeti gören kuruluşlarda sendikal örgütlenmeyi serbest bırakmıştır.
Yukarıda 1909 tarihli Tatili-i Eşgal Kanununa ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İkinci Meşrutiyet döneminde çıkartılan 1909 tarihli Tatili-i Eşgal Kanunu kapsamına giren kamu hizmeti gören kuruluşlarda sendikal örgütlenmeyi yasaklamıştır.
Özel sektörde de işçi sınıfı henüz oluşmadığından bu dönemde kamu hizmetlerinde çalışan işçilerin de toplu pazarlık hakkından yararlanmaları mümkün olmamıştır. Tatil-i Eşgal Kanununda, hukuksal açıdan grev özgürlüğünün bulunduğu bir sistem benimsenmiş, ancak sendikaların da olmadığı dikkate alınarak greve gidilmesi güç bir uzlaştırma sürecinden geçilmesi koşuluna bağlanmıştır.
Özel sektörde de işçi sınıfı henüz oluşmadığından bu dönemde kamu hizmetlerinde çalışan işçilerin de toplu pazarlık hakkından yararlanmaları mümkün olmamıştır. Tatil-i Eşgal Kanununda, hukuksal açıdan grev özgürlüğünün bulunduğu bir sistem benimsenmiş, ancak sendikaların da olmadığı dikkate alınarak greve gidilmesi güç bir uzlaştırma sürecinden geçilmesi koşuluna bağlanmıştır.
Soru 51
Toplu iş sözleşmelerinin süresi en az ne kadar olarak belirlenebilir?
Seçenekler
A
1 yıl
B
6 ay
C
9 ay
D
3 yıl
E
2 yıl
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmelerinin azami süresi olarak belirlenebilir?
Seçenekler
A
3 yıl
B
2 yıl
C
4 yıl
D
7 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi
Toplu iş sözleşmeleri
bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz
Toplu iş sözleşmeleri
bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi işçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarına verilen ifadedir?
Seçenekler
A
Barış borcu
B
Sadakat borcu
C
Gözetme borcu
D
İş sözleşmesi
E
Ultima ratio
Açıklama:
Barış işlevi
Barış borcu işçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarına verilen ifadedir.
Barış borcu işçi ve işveren taraflarının toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarmamak üzere sulh olmalarına verilen ifadedir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi iş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlıysa söz konusu olabilecek bir terimi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Nispi barış borcu
B
Mutlak barış borcu
C
Toplu iş sözleşmesi
D
ultima ratio
E
Düzen ilkesi
Açıklama:
Barış işlevi
İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlıysa nispi barış borcu terimini ifade etmektedir.
İş koşullarının tekrar tartışmaya açılamaması, toplu sözleşmede yer alan bir barış hükmü gereği sadece toplu sözleşmede kararlaştırılan iş koşullarıyla sınırlıysa nispi barış borcu terimini ifade etmektedir.
Soru 55
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılması yasaklandığı takdirde aşağıdakilerden hangi olgu mevcuttur?
Seçenekler
A
Mutlak barış borcu
B
Nispi barış borcu
C
Ultima ratio
D
Sadakat borcu
E
İş sözleşmesi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi ilkeleri
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılması yasaklandığı takdirde mutlak barış borcu olgusu mevcuttur.
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılması yasaklandığı takdirde mutlak barış borcu olgusu mevcuttur.
Soru 56
Toplu sözleşme hükümleri mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nötr hükümler
B
Esnek hükümler
C
Borç hükümleri
D
Yedek hükümler
E
Taraf hükümleri
Açıklama:
Bu bağlamda belirtmek gerekir ki bazı toplu sözleşme hükümleri mevzuattaki emredici bir
hükmün tekrarı niteliğinde olabilmektedir. Bu tür
hükümlere nötr hüküm adı verilir.
hükmün tekrarı niteliğinde olabilmektedir. Bu tür
hükümlere nötr hüküm adı verilir.
Soru 57
I. İşyeri
II. Meslek
III. İşkolu
6356 s. Kanuna göre, yukarıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye’de hangi düzeyde toplu iş sözleşmesi yapılabileceğini doğru olarak göstermektedir.?
II. Meslek
III. İşkolu
6356 s. Kanuna göre, yukarıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye’de hangi düzeyde toplu iş sözleşmesi yapılabileceğini doğru olarak göstermektedir.?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III.
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Bugün toplu iş sözleşmesi hakkının hukuki dayanağı 1982 Anayasası’nın 53. maddesidir. Anılan
Anayasa rejimine paralel olarak yürürlüğe giren 1983
tarihli Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu,
275 sayılı Kanundan farklı olarak aynı anda işyeri ve
işkolu toplu iş sözleşmesi yapılması olanağını ortadan
kaldırmış ve aşağıda açıklanacağı üzere işyeri düzeyinde toplu iş sözleşmesi yapılması esasını benimsemiştir.
Anayasa rejimine paralel olarak yürürlüğe giren 1983
tarihli Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu,
275 sayılı Kanundan farklı olarak aynı anda işyeri ve
işkolu toplu iş sözleşmesi yapılması olanağını ortadan
kaldırmış ve aşağıda açıklanacağı üzere işyeri düzeyinde toplu iş sözleşmesi yapılması esasını benimsemiştir.
Soru 58
Aşağıdaki kanunlardan hangisinde kamu görevlileri ve memurlar için toplu görüşmelerin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar öngörülmüştür?
Seçenekler
A
4688 s. Kanun
B
6098 s. Kanun
C
4857 s. Kanun
D
4721 s. Kanun
E
6102 s. Kanun
Açıklama:
Anayasa’da 1995 yılında yapılan değişiklikle
memurlara da toplu görüşme hakkı tanınmıştır.
Buna paralel olarak 2001 yılında yürürlüğe konan
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda toplu görüşmelerin yapılmasına ilişkin usul
ve esaslar öngörülmüştür. Anılan kanunun 34.
maddesi ile taraflarca benimsenen mutabakat metninin gerekli idari, icrai ve kanuni düzenlemelerin
yapılabilmesi için Cumhurbaşkanlığına sunulması
esası benimsenmiştir. Görüldüğü gibi anılan değişiklik çerçevesinde memurlar sadece toplu görüşme hakkına sahip olmuştur. Bununla birlikte
2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun ile Anayasa’nın
53. maddesine eklenen üçüncü fıkra ile memurlar
ve diğer kamu görevlilerine, toplu sözleşme yapma hakkı da tanınmıştır. Bu Anayasa değişikliğine
uygun olarak 2012 yılında 6289 sayılı Kanunla
Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda da değişikliğe gidilmiş ve memurlar ile diğer kamu görevlilerinin toplu iş sözleşmesi bağıtlamasının usul ve
esasları düzenlenmiştir. Ancak kamu görevlilerine
grev hakkı henüz tanınmamıştır.
memurlara da toplu görüşme hakkı tanınmıştır.
Buna paralel olarak 2001 yılında yürürlüğe konan
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda toplu görüşmelerin yapılmasına ilişkin usul
ve esaslar öngörülmüştür. Anılan kanunun 34.
maddesi ile taraflarca benimsenen mutabakat metninin gerekli idari, icrai ve kanuni düzenlemelerin
yapılabilmesi için Cumhurbaşkanlığına sunulması
esası benimsenmiştir. Görüldüğü gibi anılan değişiklik çerçevesinde memurlar sadece toplu görüşme hakkına sahip olmuştur. Bununla birlikte
2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun ile Anayasa’nın
53. maddesine eklenen üçüncü fıkra ile memurlar
ve diğer kamu görevlilerine, toplu sözleşme yapma hakkı da tanınmıştır. Bu Anayasa değişikliğine
uygun olarak 2012 yılında 6289 sayılı Kanunla
Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda da değişikliğe gidilmiş ve memurlar ile diğer kamu görevlilerinin toplu iş sözleşmesi bağıtlamasının usul ve
esasları düzenlenmiştir. Ancak kamu görevlilerine
grev hakkı henüz tanınmamıştır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinin normatif hükümlerinden birisidir?
Seçenekler
A
İş sözleşmesinin şekline ilişkin hükümler
B
Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümler
C
İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine ilişkin hükümler
D
Toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin hükümler
E
Toplu iş sözleşmesinin denetimine ilişkin hükümler
Açıklama:
İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler
de kendi arasında iş sözleşmelerinin şekline ilişkin
hükümler, iş sözleşmelerinin yapılmasının yasaklanmasını öngören hükümler ve nihayet iş sözleşmelerinin yapılmasını emreden hükümler olmak üzere üç
gruba ayrılmaktadır. Şekle ilişkin hükümler, toplu
iş sözleşmesinde iş sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için şekil şartı öngörülmesi biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda iş sözleşmelerinin
yazılı yapılması kararlaştırılabilir.
de kendi arasında iş sözleşmelerinin şekline ilişkin
hükümler, iş sözleşmelerinin yapılmasının yasaklanmasını öngören hükümler ve nihayet iş sözleşmelerinin yapılmasını emreden hükümler olmak üzere üç
gruba ayrılmaktadır. Şekle ilişkin hükümler, toplu
iş sözleşmesinde iş sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için şekil şartı öngörülmesi biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda iş sözleşmelerinin
yazılı yapılması kararlaştırılabilir.
Soru 60
I. İş sözleşmesinin şekline ilişkin hükümler
II. İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler
III. İşyeri sendika temsilcisinin faaliyetlerine ilişkin hükümler
IV. Toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi hangisi toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerinden birisidir?
II. İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler
III. İşyeri sendika temsilcisinin faaliyetlerine ilişkin hükümler
IV. Toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi hangisi toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerinden birisidir?
Seçenekler
A
III ve IV.
B
I ve II.
C
II ve III.
D
Yalnız I
E
Yalnız IV.
Açıklama:
İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine, işyerinde sendika
toplantısı yapılmasına, temsilcilik odası tahsisine,
yöneticilerin işyeri ziyaretlerinde, ilan tahtası asılmasına ilişkin hükümler bu tür hükümlere örnek
gösterilebilir.
Tarafların karşılıklı hak ve borçları kapsamında
üzerinde durulması gereken önemli bir konu toplu iş sözleşmesi süresince tarafların karşılıklı barış
borcu içinde bulunmasıdır. Dirlik borcu olarak da
anılan bu borç toplu iş sözleşmesinin bir barış sözleşmesi olmasına bağlanmaktadır. Yukarıda toplu
iş sözleşmesinin işlevleri başlığı altında incelediğimiz üzere bazı ülkelerde barış borcu toplu iş sözleşmelerine konan hükümlerle tesis edilmektedir.
Türkiye’de ise kanundan kaynaklanan mutlak barış
borcu söz konusudur
Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümleri kapsamında son grubu toplu sözleşmenin
uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümler oluşturur. Toplu iş sözleşmelerinin uygulanması bağlamında işverenleri
toplu iş sözleşmesini uygulama yükümlülüğü bulunduğu gibi, sendikaların da toplu iş sözleşmesini
uygulatma yükümlülüğü söz konusudur.
toplantısı yapılmasına, temsilcilik odası tahsisine,
yöneticilerin işyeri ziyaretlerinde, ilan tahtası asılmasına ilişkin hükümler bu tür hükümlere örnek
gösterilebilir.
Tarafların karşılıklı hak ve borçları kapsamında
üzerinde durulması gereken önemli bir konu toplu iş sözleşmesi süresince tarafların karşılıklı barış
borcu içinde bulunmasıdır. Dirlik borcu olarak da
anılan bu borç toplu iş sözleşmesinin bir barış sözleşmesi olmasına bağlanmaktadır. Yukarıda toplu
iş sözleşmesinin işlevleri başlığı altında incelediğimiz üzere bazı ülkelerde barış borcu toplu iş sözleşmelerine konan hükümlerle tesis edilmektedir.
Türkiye’de ise kanundan kaynaklanan mutlak barış
borcu söz konusudur
Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümleri kapsamında son grubu toplu sözleşmenin
uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümler oluşturur. Toplu iş sözleşmelerinin uygulanması bağlamında işverenleri
toplu iş sözleşmesini uygulama yükümlülüğü bulunduğu gibi, sendikaların da toplu iş sözleşmesini
uygulatma yükümlülüğü söz konusudur.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesine ilişkin olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmeleri, işçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak çalışma koşullarını serbestçe belirleyebilme aracıdır.
B
Toplu iş sözleşmeleri, iş sözleşmelerinin üzerinde genel ve objektif bir hukuk normu gibi doğrudan, emredici ve zorlayıcı bir etki göstermektedir.
C
Toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresi içinde; bireysel iş sözleşmelerinde, kural olarak toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı şartlar kararlaştırılabilir.
D
Toplu iş sözleşmeleri, yazılı olarak yapılır.
E
Toplu iş sözleşmeleri, normatif etkilerini toplu iş sözleşmesinin süresi sona erene kadar korur.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin taraflarınca belirlenen yürürlük süresi içinde, sözleşmenin uygulama alanında kalan iş yerlerindeki bireysel iş sözleşmeleri toplu sözleşmede aksi belirtilmedikçe toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olamaz. Aksi halde iş
sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır.
sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır.
Soru 62
İş sözleşmesi hükümlerinin toplu sözleşmeye aykırı olmakla birlikte, işçi yararına oldukları için geçerli kalmalarını öngören yaklaşıma ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
B
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
C
İşçi lehine yorum ilkesi
D
Pozitif ayrımcılık
E
İşçiye yararlılık ilkesi
Açıklama:
İş sözleşmesi hükümlerinin toplu sözleşmeye aykırı olmakla birlikte, işçi yararına oldukları için geçerli kalmalarını öngören yaklaşıma öğretide işçiye yararlılık ilkesi adı verilmektedir.
Soru 63
Toplu iş sözleşmelerinin barış işlevi kapsamında; Türkiye'de yürürlükte bulunan düzenlemeler çerçevesinde işçi ve iş verenlerin barış borcuna ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de barış borcunun mutlak nitelikte olduğu söylenebilir.
B
Türkiye'de toplu iş sözleşmesi taraflarının bir barış borcu bulunmamaktadır.
C
Türkiye'de nispi barış borcu olduğu söylenebilir.
D
Türkiye'de işçi ve iş veren tarafları, toplu iş sözleşmesi süresince tekrar menfaat uyuşmazlığı çıkarabilir.
E
Türkiye'de toplu iş sözleşmesinde ancak konuya ilişkin bir hüküm olması halinde barış borcundan bahsedilebilir.
Açıklama:
Mutlak barış borcu; toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasıdır. Yapılan düzenlemeler dikkate alındığında Türkiye’de barış borcunun mutlak nitelikte olduğu sonucuna varılır.
Soru 64
- Tanımlayıcı hükümler
- Normatif hükümler
- Borç doğurucu hükümler
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri, iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda (normatif kısım) iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen normatif hükümler, ikinci kısımda (borç doğurucu kısım) ise tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin borç doğurucu hükümler yer alır.
Soru 65
İş sözleşmelerini emredici biçimde etkileyen objektif kural niteliği taşıyan toplu iş sözleşmesi hükümlerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Emredici hükümler
B
Normatif hükümler
C
Tanımlayıcı hükümler
D
Tamamlayıcı hükümler
E
Borç doğurucu hükümler
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, iş sözleşmelerini emredici biçimde etkileyen objektif kural niteliği taşıyan hükümlerdir.
Soru 66
Toplu sözleşmelerde yer alan ve esas olarak mevzuatta yer alan emredici bir hükmün tekrarı olma niteliği taşıyan hükümlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Boş hüküm
B
Tekrar hüküm
C
Nötr hüküm
D
Yineleyen hüküm
E
Emredici hüküm
Açıklama:
Nötr hüküm; bazı toplu sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlerdir.
Soru 67
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla
bağıtladığı sözleşmelere ne ad verilmektedir?
bağıtladığı sözleşmelere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Grup toplu iş sözleşmeleri
B
İş yeri toplu iş sözleşmesi
C
İş kolu toplu iş sözleşmesi
D
Sektör toplu iş sözleşmesi
E
Genel toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Grup toplu iş sözleşmeleri, bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmelerdir.
Soru 68
Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı iş kolunda birden çok iş yerinin bulunduğu iş yerlerinde yapılan toplu iş sözleşmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Genel toplu iş sözleşmesi
B
Sektör toplu iş sözleşmesi
C
İşletme toplu iş sözleşmesi
D
Grup toplu iş sözleşmesi
E
İş yeri toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
İşletme toplu iş sözleşmesi; bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı iş kolunda birden çok iş yerinin bulunduğu iş yerlerinde yapılan toplu iş sözleşmesidir.
Soru 69
Bir perakende marketler zinciri sahibi anonim şirketin işveren sıfatı ile sahip olduğu tüm marketlerde çalışan işçileri kapsayacak şekilde yaptığı toplu iş sözleşmesinin türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sektör toplu iş sözleşmesi
B
Genel toplu iş sözleşmesi
C
Grup toplu iş sözleşmesi
D
İşletme toplu iş sözleşmesi
E
İş yeri toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 34. maddesinin ikinci fıkrasına göre; “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı iş kolunda birden çok iş yerinin bulunduğu iş yerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir”. Kanun'da ifade edilen sözleşme türü, işletme toplu iş sözleşmesi olarak geçmektedir. Soruda bahsi geçen marketlerin hepsinin aynı şirkete ait olması ve aynı iş kolunda faaliyet göstermeleri sebebiyle, buralarda çalışanları kapsama alacak sözleşme, bir işletme toplu iş sözleşmesidir.
Soru 70
Modern anlamda bilinen ilk toplu iş sözleşmesi hangi ülkede bağıtlanmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Hollanda
D
Fransa
E
Belçika
Açıklama:
İşçi sınıfı 18. yüzyılın sonlarından itibaren Sanayi Devrimi ile birlikte Batı Avrupa’da doğmuştur. Liberalizmin sözleşme özgürlüğü ve bütünüyle serbest piyasa koşullarının hâkim olduğu ilk evresinde ortaya çıkan kötü çalışma koşulları işçileri birleşip sendikalarını kurmaya ve işverenlerle toplu pazarlığa zorlamıştır. Bu bağlamda bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır.
Soru 71
İşçi sendikaları ile işveren sendikalarının veya sendika üyesi olmayan işverenlerin çalışma koşullarını toplu iş sözleşmesi vasıtasıyla serbestçe belirleyebilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Negatif sendika özgürlüğü
B
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
C
Pozitif sendika özgürlüğü
D
Sendika güvenliği
E
Sendikal saflık
Açıklama:
Anayasa’nın 53. maddesinde işçi ve işverenlere çalışma koşullarını serbestçe belirleme hak ve yetkisi tanınmıştır. Toplu iş sözleşmesi özerkliği ya da sosyal özerklik olarak da adlandırılan bu yetkiye dayalı olarak, işçi sendikaları ile işveren sendikaları ya da sendika üyesi olmayan işverenler bağıtlayacakları toplu iş sözleşmeleri ile bu şekilde bir hak tanınmasının amacına ve kanunların emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla çalışma koşullarını serbestçe belirleyebilmektedir.
Soru 72
Toplu iş sözleşmelerinin azami süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz. Sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflar sözleşme süresini uzatıp, kısaltamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez.
Soru 73
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
B
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
C
İşçiye yararlılık ilkesi
D
Sosyal özerklik
E
Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri yürürlük süresi sona erdiğinde bu sözleşmeden doğan haklar da sona ereceğinden, yeni bir toplu iş sözleşmesi bağıtlanmamışsa ortaya çıkacak boşluğu doldurmak üzere, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 36. maddesinin ikinci fıkrasında, her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği öngörülmüştür. Buna toplu iş sözleşmesinin ard etkisi adı verilmektedir.
Soru 74
İşçinin daha lehine olanlar dışında, iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin yerini toplu sözleşme hükümlerinin alması, toplu iş sözleşmesinin hangi işlevinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Düzen işlevi
B
Barış işlevi
C
Adil gelir dağılımı işlevi
D
Koruma ilkesi
E
Devletin düzenleme alanının sınırlanması ilkesi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin iş sözleşmeleri üzerinde zorlayıcı etkiye sahip olması, diğer deyişle işçinin daha lehine olanlar dışında iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmelerine aykırı hükümlerinin yerini toplu sözleşme hükümlerinin alması, toplu iş sözleşmelerinin koruyucu işlevinin kanuni boyutunu ortaya koymaktadır.
Soru 75
Toplu iş sözleşmesinde, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen hükümlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mutlak hükümler
B
Borç doğurucu hükümler
C
Temel hükümler
D
Çerçeve hükümler
E
Normatif hükümler
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda (normatif kısım) iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenleyen normatif hükümler, ikinci kısımda (borç doğurucu kısım) ise tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin borç doğurucu hükümler yer alır.
Soru 76
1926 yılında yürürlüğe giren 818 sayılı Borçlar Kanunu'nunda düzenlenen ............................... ile Türkiye'de ilk toplu sözleşme modeli düzenlenmiştir.
Boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tatil-i Eşgal
B
Umumi mukavele
C
Mecelle
D
Takrir-i Sükun
E
İşçi cemiyeti
Açıklama:
1926 yılında yürürlüğe giren 818 sayılı Borçlar Kanununun 316. ve 317. maddelerinde “Umumi mukavele” öngörülmüştür. Bu şekilde Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği görülmektedir.
Soru 77
Anayasa'da hangi yıl yapılan değişiklikle birlikte memurlara toplu sözleşme yapma hakkı verilmiştir?
Seçenekler
A
1961
B
1982
C
1990
D
1995
E
2010
Açıklama:
2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun ile Anayasa’nın 53. maddesine eklenen üçüncü fıkra ile memurlar ve diğer kamu görevlilerine, toplu sözleşme yapma hakkı tanınmıştır.
Soru 78
Bir marketin tüm şubelerini kapsayacak şekilde yapılan toplu iş sözleşmesinin düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyeri toplu iş sözleşmesi
B
İşletme toplu iş sözleşmesi
C
Çerçeve sözleşme
D
Grup toplu iş sözleşmesi
E
İşkolu toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
İşletme toplu iş sözleşmesi, bir gerçek ve tüzelkişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde yapılan toplu iş sözleşmesidir. Dolayısıyla bir markete (tüzel kişiye) bağlı olan şubeler (birden çok işyeri) için yapılacak toplu iş sözleşmesi, işletme toplu iş sözleşmesi olacaktır.
Soru 79
Birden fazla işverenin aynı işkolundaki işyerlerinin bir araya getirilmesi ile bağıtlanan toplu iş sözleşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşyeri toplu iş sözleşmesi
B
İşkolu toplu iş sözleşmesi
C
Grup toplu iş sözleşmesi
D
Çerçeve sözleşme
E
Toplumsal sözleşme
Açıklama:
Grup toplu iş sözleşmeleri bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmelerdir. Niteliği itibariyle birden fazla işverenin işyeri ya da işyerlerinin bir araya getirilip grup oluşturulması isteğe bağlıdır.
Soru 80
Türkiye'de kanuni iş mücadelesi araçları olarak kabul edilen grev ve lokavta başvurulmasına sadece toplu iş sözleşmesi yapılması sırasında ortaya çıkan menfaat uyuşmazlıklarında izin verilmesi aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Nisbi barış borcu
B
İşçiye yararlılık ilkesi
C
Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi
D
Mutlak barış borcu
E
Toplu iş sözleşmesinin ard ilkesi
Açıklama:
Türkiye'de Anayasa’nın 54. maddesi, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 58 ve 59. maddelerinin ikinci fıkraları uyarınca kanuni iş mücadelesi araçları olarak kabul edilen grev ve lokavta başvurulmasına sadece toplu iş sözleşmesi yapılması sırasında ortaya çıkan menfaat uyuşmazlıklarında izin verilmiştir. Bu düzenlemeler dikkate alındığında Türkiye’de barış borcunun mutlak nitelikte olduğu sonucuna varılır.
Soru 81
Toplu iş sözleşmeleri genel olarak ........... yıldan az ve .......... yıldan uzun süreli olamaz.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşlukları tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşlukları tam ve doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
1-2
B
1-3
C
1-4
D
1-5
E
2-4
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmelerinin Önemi ve Etkisi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmeleri genel olarak 1 yıldan az ve 3 yıldan uzun süreli olamaz.
Toplu iş sözleşmeleri genel olarak 1 yıldan az ve 3 yıldan uzun süreli olamaz.
Soru 82
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmelerine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşçiye yararlılık ilkesi
B
Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi
C
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
D
Toplu iş sözleşmesini uygulama yükümlülüğü
E
Dirlik borcu
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmelerinin Önemi ve Etkisi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmelerine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine toplu iş sözleşmesinin ard etkisi adı verilir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmelerine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesine toplu iş sözleşmesinin ard etkisi adı verilir.
Soru 83
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması toplu iş sözleşmesinin ..............................................
Seçenekler
A
Koruma işlevidir.
B
Yararlılık işlevidir.
C
Etki işlevidir.
D
Düzen işlevidir.
E
Barış işlevidir.
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Düzen İşlevi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması toplu iş sözleşmesinin düzen işlevidir.
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması toplu iş sözleşmesinin düzen işlevidir.
Soru 84
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dirlik borcu
B
Nisbi etki borcu
C
Mutlak düzen borcu
D
Nisbi barış borcu
E
Mutlak barış borcu
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Barış İşlevi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasına mutlak barış borcu adı verilir.
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasına mutlak barış borcu adı verilir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerindendir?
Seçenekler
A
Disiplin kurulları
B
İş sözleşmelerinin yazılı yapılması
C
Deneme süresi
D
Giyim yardımı
E
Bildirim süreleri
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Borç Doğurucu Hükümler başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Disiplin kurulları, toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerindendir
Disiplin kurulları, toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerindendir
Soru 86
Dünyada en eski tarihli toplu iş sözleşmesi hangi ülkede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Belçika
B
Fransa
C
İtalya
D
Almanya
E
ABD
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Yabancı Ülkelerde başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Dünyada en eski tarihli toplu iş sözleşmesi Belçika'da yapılmıştır.
Dünyada en eski tarihli toplu iş sözleşmesi Belçika'da yapılmıştır.
Soru 87
Türkiye'de umumi mukaveleye ilişkin ilk düzenleme aşağıdaki kanunlardan hangisinde yer almıştır?
Seçenekler
A
Cemiyetler Kanunu
B
Borçlar Kanunu
C
Tatil-Eşgal Kanunu
D
İşçi ve İşveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri Hakkında Kanun
E
İş Kanunu
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Türkiye'de başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkiye'de umumi mukaveleye ilişkin ilk düzenleme Borçlar Kanununda yer almıştır.
Türkiye'de umumi mukaveleye ilişkin ilk düzenleme Borçlar Kanununda yer almıştır.
Soru 88
Türkiye'de hangi Anayasa'da toplu pazarlık tam anlamıyla kurumsallaşmış ve toplu iş sözleşmesi hakkı güvence altına alınmıştır?
Seçenekler
A
1921
B
1924
C
1961
D
1971
E
1982
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Türkiye'de başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkiye'de 1961 Anayasası ile toplu pazarlık tam anlamıyla kurumsallaşmış ve toplu iş sözleşmesi hakkı güvence altına alınmıştır.
Türkiye'de 1961 Anayasası ile toplu pazarlık tam anlamıyla kurumsallaşmış ve toplu iş sözleşmesi hakkı güvence altına alınmıştır.
Soru 89
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile ilk defa düzenlenen Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonlarına üye işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılacak yeni sözleşmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Umumi mukavele
B
Grup sözleşmesi
C
Genel sözleşme
D
Çerçeve sözleşmesi
E
Prensip sözleşmesi
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Türkiye'de başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile ilk defa düzenlenen Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonlarına üye işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılacak yeni sözleşmeye çerçeve sözleşme adı verilir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile ilk defa düzenlenen Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonlarına üye işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılacak yeni sözleşmeye çerçeve sözleşme adı verilir.
Soru 90
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmeye .............................. adı verilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
İşletme toplu iş sözleşmesi
B
İşkolu toplu iş sözleşmesi
C
Genel sözleşme
D
Birlik sözleşmesi
E
Grup toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda İşyeri Toplu İş Sözleşmesi-Grup Toplu İş Sözleşmesi başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmeye grup toplu iş sözleşmesi adı verilir.
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla bağıtladığı sözleşmeye grup toplu iş sözleşmesi adı verilir.
Soru 91
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesini sağlayan ilkeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
B
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
C
İşçşiye yararlılık
D
Kendi kendine yardım
E
Sözleşme çokluğu
Açıklama:
Her ne sebeple olursa olsun sona eren toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği öngörülmüştür. Buna toplu iş sözleşmesinin ard etkisi adı verilmektedir.
Soru 92
İş sözleşmesi hükümlerinin toplu sözleşmesine aykırı olmakla birlikte işçi yararına olduğu için geçerli kalmasını sağlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi özgürlüğü
B
İşçiye yararlılık
C
Toplu iş sözleşmesinin ard etkisi
D
Toplu iş sözleşmesi özerkliği
E
Dayanışma
Açıklama:
İş sözleşmesi hükümlerinin toplu sözleşmeye aykırı olmakla birlikte, işçi yararına oldukları için geçerli kalmalarını öngören bu yaklaşıma öğretide işçiye yararlılık ilkesi adı verilmektedir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi, toplu iş sözleşmelerinin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzen
B
Koruma
C
Bağımsızlık
D
Barış
E
Adil gelir dağılımı
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işlevleri şunlardır:
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
Soru 94
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda bile toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanması borcuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düzen borcu
B
Nispi barış borcu
C
Koruma borcu
D
Mutlak barış borcu
E
Uyum borcu
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinde düzenlenmeyen konularda dahi toplu iş sözleşmesi süresince yeniden menfaat uyuşmazlığı yaratılmasının yasaklanmasına Mutlak Barış Borcu denir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi, toplu iş sözleşmesinin normatif hükümlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tarafların karşılıklı hak ve borçlarını ilişkin hükümler
B
Toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin hükümler
C
Toplu iş sözleşmesinin denetimine ilişkin hükümler
D
Toplu iş sözleşmesinin uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümler
E
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler
Açıklama:
Tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması, denetimi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlere borç doğurucu hükümler denir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi, toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümlerinden biridir?
Seçenekler
A
Taraflar arasında İşbirliği kurulları oluşturulması
B
Çalışma sürelerinin belirlenmesi
C
Yılık ücretli izin sürelerinin artırılması
D
İşverenin fesih hakkının sınırlanması
E
Disiplin kurulu kararı olmaksızın fesih yapılamaması
Açıklama:
Tarafların karşılaştıkları uyuşmazlıkların çözümü bağlamında toplu iş sözleşmesine konan çeşitli düzeylerde işbirliği kurulları ya da uyuşmazlıkları çözüm kurulları, adları altında kurullar oluşturulması ve disiplin
kurulları kurulmasıyla ilgili hükümler de anılan kapsamda toplu iş sözleşmelerinin borç doğurucu kısmında yer alır.
kurulları kurulmasıyla ilgili hükümler de anılan kapsamda toplu iş sözleşmelerinin borç doğurucu kısmında yer alır.
Soru 97
Dünya'da bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi hangi ülkede yapılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Belçika
C
Fransa
D
İsviçre
E
Almanya
Açıklama:
İşçi sınıfı 18. yüzyılın sonlarından itibaren Sanayi Devrimi ile birlikte batı Avrupa’da doğmuştur. Liberalizmin sözleşme özgürlüğü ve bütünüyle serbest piyasa koşullarının hâkim olduğu ilk evresinde ortaya çıkan kötü çalışma koşulları işçileri birleşip sendikalarını kurmaya ve işverenlerle toplu pazarlığa
zorlamıştır. Bu bağlamda bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır.
zorlamıştır. Bu bağlamda bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır.
Soru 98
Dünya'da bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi hangi iş kolunda çalışan işçilerle yapılmıştır?
Seçenekler
A
Demir-çelik
B
Maden
C
Tekstil
D
İnşaat
E
Gıda
Açıklama:
İşçi sınıfı 18. yüzyılın sonlarından itibaren Sanayi Devrimi ile birlikte batı Avrupa’da doğmuştur. Liberalizmin sözleşme özgürlüğü ve bütünüyle serbest piyasa koşullarının hâkim olduğu ilk evresinde ortaya çıkan kötü çalışma koşulları işçileri birleşip sendikalarını kurmaya ve işverenlerle toplu pazarlığa
zorlamıştır. Bu bağlamda bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır.
zorlamıştır. Bu bağlamda bilinen en eski tarihli toplu iş sözleşmesi 1789 yılında Belçika’da Verwiers’te tekstil işçileriyle bağıtlanmıştır.
Soru 99
Türkiye’de ilk toplu sözleşme modeli olan "umumi mukavele" hangi kanunda düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Sendikalar Kanunu
C
Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu
D
Borçlar Kanunu
E
Medeni Kanun
Açıklama:
1926 yılında yürürlüğe giren 818 sayılı Borçlar Kanununun 316. ve 317. maddelerinde “Umumi mukavele” öngörülmüştür. Bu şekilde Türkiye’de ilk toplu sözleşme modelinin düzenlendiği görülmektedir.
Soru 100
Tarafların anlaşması üzerine bir işçi sendikası ile bir işveren sendikası arasında, birden çok üye işverene ait aynı iş kolunda kurulu işyerleri ve işletmeleri
kapsamak üzere yapılan toplu iş sözleşmesine ne ad verilmektedir?
kapsamak üzere yapılan toplu iş sözleşmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İşyeri toplu iş sözleşmesi
B
İşyerleri toplu iş sözleşmesi
C
İşletme toplu iş sözleşmesi
D
Çerçeve toplu iş sözleşme
E
Grup toplu iş sözleşmesi
Açıklama:
Grup toplu iş sözleşmeleri farklı işverenlerin aynı iş kolundaki tek tek işyerlerinin bir araya getirilmesi suretiyle yapılabileceği gibi, gruba aynı işverenin aynı işkolunda işletme oluşturan işyerlerinin dahil edilmesiyle de bağıtlanabilir. Diğer deyişle grup toplu iş sözleşmelerinin kapsamında işletmeler de yer alabilir.
Soru 101
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmeleri en çok kaç yıl süreli hazırlanabilir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
10
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 102
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmelerinin hazırlanabileceği en az süre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1 yıl
B
6 ay
C
9 ay
D
2 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
Soru 103
I. Koruma işlevi
II. Düzen işlevi
III. Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
IV. Uyum işlevi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmelerinin işlevlerindendir?
II. Düzen işlevi
III. Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi
IV. Uyum işlevi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmelerinin işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I,II ve III.
B
I, II ve IV.
C
Yalnız I.
D
I ve II.
E
II ve IV.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işlevleri şunlardır:
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
• Koruma işlevi,
• Düzen işlevi,
• Barış işlevi,
• Adil gelir dağılımı işlevi,
• Devletin düzenleme alanının sınırlanması işlevi,
• Ekonomiyi etkileme işlevi.
Soru 104
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması, toplu iş sözleşmesinin hangi işlevi olarak adlandırılır ?
Seçenekler
A
Düzen
B
Koruma
C
Barış
D
Adil gelir dağılımı
E
Devletin düzenleme alanının sınırlanması
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin yürürlükte bulundukları işyeri ya da işyerlerinde sözleşme süresince çalışma koşullarına belirli bir standart getirmesi, çalışma koşullarında birlik ve uyum sağlaması, toplu iş sözleşmesinin düzen işlevi olarak adlandırılır.
Soru 105
I. İş sözleşmelerinin şekline ilişkin hükümler
II. Yıllık ücretli izne ilişkin hükümler
III. İşyerinde sendika toplantısı yapılmasına ilişkin hükümler
IV. Temsilcilik odası tahsisine ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin normatif hükümleri arasında yer alır ?
II. Yıllık ücretli izne ilişkin hükümler
III. İşyerinde sendika toplantısı yapılmasına ilişkin hükümler
IV. Temsilcilik odası tahsisine ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin normatif hükümleri arasında yer alır ?
Seçenekler
A
I ve II.
B
I,II ve III.
C
Yalnız III.
D
II ve IV.
E
I,II, III ve IV.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin normatif hükümleri, kendi içinde iş sözleşmesinin yapılmasına, içeriğine ve sona ermesine ilişkin hükümler olmak üzere üç gruba ayrılır. İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin hükümler de kendi arasında iş sözleşmelerinin şekline ilişkin hükümler, iş sözleşmelerinin yapılmasının yasaklanmasını öngören hükümler ve nihayet iş sözleşmelerinin yapılmasını emreden hükümler olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Şekle ilişkin hükümler, toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için şekil şartı öngörülmesi biçiminde karşımıza çıkmaktadır.İş sözleşmelerinin içeriğine ilişkin düzenlemelerden doğrudan doğruya iş sözleşmesiyle ilgili hükümler,
iş sözleşmelerine de konabilecek nitelikteki hükümleridir. İş sözleşmesiyle düzenlenen her türlü ücret, çalışma süreleri, yılık ücretli izinler ve benzeri iş koşullarına ilişkin toplu iş sözleşmesi hükümleri bu niteliktedir.
iş sözleşmelerine de konabilecek nitelikteki hükümleridir. İş sözleşmesiyle düzenlenen her türlü ücret, çalışma süreleri, yılık ücretli izinler ve benzeri iş koşullarına ilişkin toplu iş sözleşmesi hükümleri bu niteliktedir.
Soru 106
I. İş sözleşmelerinin yapılmasını yasaklayan hükümler
II. Ücrete ilişkin hükümler
III. İşyerinde sendika toplantısı yapılmasına ilişkin hükümler
IV. İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümleri arasında yer alır ?
II. Ücrete ilişkin hükümler
III. İşyerinde sendika toplantısı yapılmasına ilişkin hükümler
IV. İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine ilişkin hükümler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu hükümleri arasında yer alır ?
Seçenekler
A
III ve IV.
B
I ve II.
C
Yalnız IV.
D
I,III ve IV.
E
I,II,III ve IV.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 33. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca toplu iş sözleşmeleri, normatif hükümler yanında tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin denetlenmesini ve uyuşmazlıkların çözümünü düzenleyen hükümler de içerebilir. Tarafların karşılıklı hak ve borçlarına ilişkin hükümler kapsamında nelerin yer alacağı kanunda belirtilmemiştir. Ancak genellikle tarafların üzerlerine düşen görevleri iyiniyet çerçevesinde yerine getireceğine ilişkin hükümler bu kapsamda değerlendirilmektedir. İşyeri sendika temsilcilerinin faaliyetlerine, işyerinde sendika toplantısı yapılmasına, temsilcilik odası tahsisine, yöneticilerin işyeri ziyaretlerinde, ilan tahtası asılmasına ilişkin hükümler bu tür hükümlere örnek gösterilebilir.
Soru 107
Bazı toplu sözleşmelerinde yer alan ve mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Nötr hükümler
B
Katı hükümler
C
Akdi hükümler
D
Genel hükümler
E
Borç doğurucu hükümler
Açıklama:
Nötr Hüküm : Bazı toplu sözleşmelerinde mevzuattaki emredici bir hükmün tekrarı niteliğinde olan hükümlerdir.
Soru 108
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla
bağıtladığı toplu iş sözleşmelerine ne ad verilmektedir ?
bağıtladığı toplu iş sözleşmelerine ne ad verilmektedir ?
Seçenekler
A
Grup toplu iş sözleşmesi
B
İşyeri toplu iş sözleşmesi
C
İşletme toplu iş sözleşmesi
D
İşkolu toplu iş sözleşmesi
E
Çoğunluk toplu iş sözlemesi
Açıklama:
Grup Toplu İş Sözleşmeleri
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla
bağıtladığı sözleşmelerdir.
Bir işçi sendikasının aynı anda birden fazla işvereni temsilen işveren sendikasıyla
bağıtladığı sözleşmelerdir.
Soru 109
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34. maddesinin dördüncü fıkrasına göre
İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede kaç gün içinde karara bağlanır ?
İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede kaç gün içinde karara bağlanır ?
Seçenekler
A
15
B
20
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34. maddesinin dördüncü fıkrasına göre
“İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin
aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında
çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede on beş gün içinde karara bağlanır
“İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin
aranılan niteliğe sahip olup olmadıkları hakkında
çıkan uyuşmazlıklar işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede on beş gün içinde karara bağlanır
Soru 110
Zira Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 41. maddesinin birinci fıkrasına göre, işçi sendikası, işletmede en az yüzde kaçının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir ?
Seçenekler
A
40
B
30
C
20
D
25
E
50
Açıklama:
Zira Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 41. maddesinin birinci fıkrasına göre, işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu
işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
Ünite 6
Soru 1
Toplu görüşme çağrısının karşı tarafa tebliğ tarihinden itibaren tarafların ............ içerisinde toplu görüşmenin yer, gün ve saatini aralarında anlaşarak tespit etmeleri ve bunu yazılı olarak görevli makama bildirmeleri gerekmektedir.
Yukarıdaki cümledeki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümledeki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
3 işgünü
B
6 işgünü
C
10 işgünü
D
15 işgünü
E
30 işgünü
Açıklama:
Toplu görüşme çağrısının karşı tarafa tebliğ tarihinden itibaren tarafların altı işgünü içerisinde toplu görüşmenin yer, gün ve saatini aralarında anlaşarak tespit etmeleri ve bunu yazılı olarak görevli makama bildirmeleri gerekmektedir. Toplantı yer, gün ve saati bakımından taraflar kendi aralarında anlaşamazlarsa, taraflardan birinin başvurması üzerine görevli makam toplantı yapılacak yeri, toplantı gününü ve saatini derhal tespit eder ve taraflara bildirir.
Soru 2
Toplu iş sözleşmeleri, ..... yıldan az ve .... yıldan uzun süreli olamaz.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
1-2
B
1-3
C
1-4
D
2-3
E
2-4
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.Faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulanmak üzere yapılan toplu iş sözleşmelerinin süresi bir yıldan az olabilir. İşin bitmemesi halinde bu sözleşmeler bir yılın sonuna kadar uygulanır.
Soru 3
Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki ne kadar süre içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir?
Seçenekler
A
30 gün
B
60 gün
C
90 gün
D
120 gün
E
150 gün
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki yüz yirmi gün içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir. Ancak, yapılacak yeni toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez.
Soru 4
İşveren toplu iş sözleşmesine dayanarak aşağıdaki hususlardan hangisinde işçiler arasından ayrım yapabilir?
Seçenekler
A
Paraya ilişkin sosyal yardım
B
İşin sevk ve dağıtımı
C
İşçilerin mesleki ilerlemesi
D
Disiplin hükümleri
E
İşe giriş-çıkış saatleri
Açıklama:
6356 sayılı Kanununun 25. maddesi ikinci fıkrası hükmüne göre, işverenler çalışan işçilerin sendikaya üye olup olmamalarına göre bir ayırım yapamazlar. Ancak, aynı fıkrada “Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır” ifadesi bulunmaktadır. Bu ifadeden anlaşılması gereken, işverenlerin ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konuları dışında, bir diğer deyişle parasal hükümler dışında işçiler arasında ayırım yapamayacak olmalarıdır. Parasal hükümler dışında kalan idari hükümler açısından işçilere eşit davranılması gerekir. Çalışma düzenine ilişkin olan işin sevk ve dağıtımı, işçilerin mesleki ilerlemesi, disiplin hükümleri, işyeri ve iş güvenliği ile ilgili kurallar, işe giriş-çıkış saatleri, ara dinlenmeleri, servis araçlarından yararlanma konuları bu konuda örnek olarak gösterilebilir.
Soru 5
I. Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak
II. Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak.
III. Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işletmelerde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde ellisine sahip olmaktır.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları arasında yer alır?
II. Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak.
III. Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işletmelerde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde ellisine sahip olmaktır.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
Soru 6
Toplu iş sözleşmesi yapma ehliyet ve yetkisine ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi tarafı olma hakkı “ehliyet” kavramı ile açıklanır.
B
Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır.
C
Toplu iş sözleşmelerinin işveren tarafı işveren veya işveren sendikası olabilmektedir.
D
Toplu iş sözleşmesi yapma ehliyeti sahibi olmayanların yetkisinden söz edilemez.
E
İşçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin tek koşulu ehliyete sahip olmaktır.
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini iki temel koşula bağlamıştır. İlk koşul, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde bir barajı aşma koşuludur. İkinci koşul ise toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri veya işyerlerinde çalışan işçilerin yarıdan bir fazla çoğunluğuna sahip olunmasıdır. İşletme toplu iş sözleşmesinde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin toplamının yüzde
kırkına sahip olmak gerekmektedir.
kırkına sahip olmak gerekmektedir.
Soru 7
- Teşmil kararında teşmilin gerekçesi açıklanır.
- Cumhurbaşkanı, teşmil kararını, ancak bir talep gelirse verebilir.
- Yürürlükteki her toplu iş sözleşmesi teşmil edilebilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yürürlükteki her toplu iş sözleşmesi teşmil edilemez. İşkolunda yüzde bir barajını geçen sendikalardan en çok üyeye sahip olan sendikanın imzalamış olduğu herhangi bir toplu iş sözleşmesi teşmil edilebilir.
Soru 8
Cumhurbaşkanı teşmil kararı vermeden önce aşağıdakilerden hangisini görüşünü almak zorundadır?
Seçenekler
A
İşveren sendikası
B
İşçi sendikası
C
Yüksek Hakem Kurulu
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
E
İşveren
Açıklama:
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu on beş gün içinde görüşünü bildirecektir. Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüş ve değerlendirmeleri paralelinde karar vermek zorunda değildir. Takdir hakkı ve karar yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Ancak Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü mutlaka almak zorundadır. Bu görüş alınmadan teşmil kararnamesi yayınlanamaz.
Soru 9
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu ........... içinde görüşünü bildirecektir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
3 gün
B
5 gün
C
10 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu on beş gün içinde görüşünü bildirecektir.
Soru 10
- Kapsam dışı bırakılan işçiler
- Zorunlu olarak çalışanlar dışında işyerinde çalışmış olanlar
- Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar şunlardır:
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
Soru 11
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının tüzel kişiliği sona ererse artık dayanışma aidatı ödenmeyecektir.
- Dayanışma aidatı, üyelik aidatından düşük olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
- Dayanışma aidatını işçinin ücretinden kesip işçi sendikasına göndermek işverenin sorumluluğundadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dayanışma aidatı miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
Soru 12
- Toplu iş sözleşmesi, üç nüsha olarak hazırlanır.
- Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılabilir.
- Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte taraf işveren sendikasının üyesi olan işveren, sendikası ile ilişkisinin kesilmesi halinde, yapılmış olan toplu iş sözleşmesi ile bağlı kalır.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır. Doğal olarak sözleşmenin birer nüshası taraflarda kalacaktır. İki nüsha ise çağrıyı yapan tarafça imza gününden başlayarak altı işgünü içersinde görevli makama iletilir (m.48/I). Görevli makam olan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri bir nüshayı kendileri için saklarlar. Kalan bir nüshayı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderirler. Bu nedenle (I) yanlıştır.
Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve toplu iş sözleşmesi süresinden önce sona erdirilemez. Bu nedenle (II) yanlıştır.
Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve toplu iş sözleşmesi süresinden önce sona erdirilemez. Bu nedenle (II) yanlıştır.
Soru 13
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin ilk koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde on barajı aşma
B
Kurulu bulunduğu işkolunda yüzde dört barajı aşma
C
Kurulu bulunduğu işyerinde yüzde iki barajı aşma
D
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde bir barajı aşma
E
Kurulu bulunduğu işletmede yüzde bir barajı aşma
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini iki temel koşula bağlamıştır. İlk koşul, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde bir barajı aşma koşuludur. Yetki maddesi 6356 sayılı Kanunnun 41. maddesinde düzenlenmekte olup, "10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “yüzde üçünün” ibareleri “yüzde birinin” şeklinde değiştirilmiştir." . Dolayısıyla güncel baraj koşulu yüzde birdir.
Soru 14
I. Yetki tespiti,
II. Toplu görüşmeye çağrı,
III. Tahkim,
IV. Toplu iş sözleşmesinin imzalanması,
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhaları arasında yer alır?
II. Toplu görüşmeye çağrı,
III. Tahkim,
IV. Toplu iş sözleşmesinin imzalanması,
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar şunlardır:
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır.
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır.
Soru 15
I. Toplu iş sözleşmesi, iki nüsha olarak hazırlanır.
II. Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
III. Toplu görüşmelerin süresi otuz günle sınırlıdır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
III. Toplu görüşmelerin süresi otuz günle sınırlıdır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır. Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz. Toplu görüşmelerin süresi altmış günle sınırlıdır.
Soru 16
Yürürlükteki toplu iş sözleşmesi süresinin bitiminden önceki kaç gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir?
Seçenekler
A
30
B
60
C
90
D
120
E
240
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki yüz yirmi gün içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir. Ancak, yapılacak yeni toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez.
Soru 17
I. Dayanışma aidatı ödeyerek
II. İşverenin yazılı izniyle
III. Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmasını sağlar?
II. İşverenin yazılı izniyle
III. Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmasını sağlar?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayan işçiler;
- Dayanışma aidatı ödeyerek
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanabilirler.
- Dayanışma aidatı ödeyerek
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanabilirler.
Soru 18
I. Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
II. Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
III. Alt işveren işçileri,
Yukarıda verilen gruplardan hangisi veya hangileri dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmektedir?
üye olmayanlar,
II. Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
III. Alt işveren işçileri,
Yukarıda verilen gruplardan hangisi veya hangileri dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden faydalanabilecekler üç grupta toplanabilir:
• Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
• Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
• İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlardır.
• Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
• Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
• İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlardır.
Soru 19
I. Cumhurbaşkanı, teşmil kararı vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır.
II. Teşmil, Yüksek Hakem Kurulu kararı ile mümkün olur.
III. Teşmil uygulamaları, bir bakımdan hem haksız rekabeti önleyici hem de işçiler arasındaki farklı ücret ve farklı çalışma koşullarının yarattığı sıkıntı ve olumsuzlukları önleyici bir fonksiyon görmektedir.
Teşmile ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Teşmil, Yüksek Hakem Kurulu kararı ile mümkün olur.
III. Teşmil uygulamaları, bir bakımdan hem haksız rekabeti önleyici hem de işçiler arasındaki farklı ücret ve farklı çalışma koşullarının yarattığı sıkıntı ve olumsuzlukları önleyici bir fonksiyon görmektedir.
Teşmile ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnızca II
Açıklama:
Cumhurbaşkanı, teşmil kararı vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Teşmil, Cumhurbaşkanı kararı ile mümkün olur. Teşmil uygulamaları, bir bakımdan hem haksız rekabeti önleyici hem de işçiler arasındaki farklı ücret ve farklı çalışma koşullarının yarattığı sıkıntı ve olumsuzlukları önleyici bir fonksiyon görmektedir.
Soru 20
I. Kapsam dışı bırakılan işçiler,
II. İşveren vekilleri,
III. Greve katılan işçiler,
IV. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak işçiler arasında yer alır?
II. İşveren vekilleri,
III. Greve katılan işçiler,
IV. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak işçiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar şunlardır:
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisinin toplu iş sözleşmesi yapma hakkı yoktur?
Seçenekler
A
İşçi sendikası
B
İşveren sendikası
C
İşveren
D
Konfederasyon
E
İşveren vekili
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi tarafı olma hakkı “ehliyet”
kavramı ile açıklanır. Toplu iş sözleşmelerinin işçi
tarafı, işçi sendikalarıdır. İşveren tarafı ise işveren
veya işveren sendikası olabilmektedir. Yürürlükteki mevzuatımıza göre konfederasyonların toplu iş
sözleşmesi yapma ehliyetleri yoktur.
kavramı ile açıklanır. Toplu iş sözleşmelerinin işçi
tarafı, işçi sendikalarıdır. İşveren tarafı ise işveren
veya işveren sendikası olabilmektedir. Yürürlükteki mevzuatımıza göre konfederasyonların toplu iş
sözleşmesi yapma ehliyetleri yoktur.
Soru 22
"6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde .........barajını aşmış olmaktır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki sayısal ifadelerden hangisi gelmelidir?
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde .........barajını aşmış olmaktır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki sayısal ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmaktır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde 1 barajını aşmış olmaktır.
6356 sayılı Kanunun ilk halinde bu koşul "yüzde 3" olarak kabul edilmişken; 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanununla, 6356 sayılı Kanunun 41. maddesinde yer alan “yüzde 3” ibaresi “yüzde 1” şeklinde değiştirilmiştir.
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmaktır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarından biri, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde 1 barajını aşmış olmaktır.
6356 sayılı Kanunun ilk halinde bu koşul "yüzde 3" olarak kabul edilmişken; 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanununla, 6356 sayılı Kanunun 41. maddesinde yer alan “yüzde 3” ibaresi “yüzde 1” şeklinde değiştirilmiştir.
Soru 23
İşkolunda yüzde bir barajının aşılıp aşılmadığının tespitinde, hangi Bakanlığın, her yıl
Ocak ve Temmuz aylarında yayınladığı istatistikler esas alınır?
Ocak ve Temmuz aylarında yayınladığı istatistikler esas alınır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Dışişleri Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
İşkolunda yüzde bir barajının aşılıp aşılmadığının tespitinde, Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığının her yıl
Ocak ve Temmuz aylarında yayınladığı
istatistikler esas alınır.
Sosyal Hizmetler Bakanlığının her yıl
Ocak ve Temmuz aylarında yayınladığı
istatistikler esas alınır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yetki tespiti
B
Görev tespiti
C
Toplu görüşmeye çağrı
D
Toplu görüşme
E
Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar şunlardır:
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır
Soru 25
Yetki belgesi ilgili sendikaya kural olarak kaç iş günü içinde verilir?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Tespit yazısına süresi içinde itiraz edilmemişse, sürenin bitimini takip eden altı işgünü içinde; yapılan itiraz reddedilmişse ya da kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen sendikanın itirazı sonucunda yetki şartlarına sahip olduğunu tespit eden kesinlenmiş mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren altı işgünü içinde; ilgili sendikaya Bakanlık tarafından bir yetki belgesi verilir.
Soru 26
Toplu iş sözleşmesi kaç nüsha olarak hazırlanır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Toplu görüşmeler sonunda taraflar anlaşma
sağlayabilirse, görüşmelere katılan taraf temsilcileri üzerinde anlaşılan metni imzalarlar ve böylece
toplu iş sözleşmesi meydana gelmiş olur. Toplu iş
sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır
Toplu görüşmeler sonunda taraflar anlaşma sağlayabilirse, görüşmelere katılan taraf temsilcileri üzerinde anlaşılan metni imzalarlar ve böylece toplu iş sözleşmesi meydana gelmiş olur. Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır.
sağlayabilirse, görüşmelere katılan taraf temsilcileri üzerinde anlaşılan metni imzalarlar ve böylece
toplu iş sözleşmesi meydana gelmiş olur. Toplu iş
sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır
Toplu görüşmeler sonunda taraflar anlaşma sağlayabilirse, görüşmelere katılan taraf temsilcileri üzerinde anlaşılan metni imzalarlar ve böylece toplu iş sözleşmesi meydana gelmiş olur. Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır.
Soru 27
I. Taraf işçi sendikasının izni
II. Taraf işverenin izni
III. Dayanışma aidatı ödeme
IV. Teşmil
V. Dava açma
Toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına üye olmayan işçiler yukarıdakilerden hangisi yoluyla toplu iş sözleşmesinden faydalanabilirler?
II. Taraf işverenin izni
III. Dayanışma aidatı ödeme
IV. Teşmil
V. Dava açma
Toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına üye olmayan işçiler yukarıdakilerden hangisi yoluyla toplu iş sözleşmesinden faydalanabilirler?
Seçenekler
A
I, II ve V
B
II, III ve IV
C
III,IV ve V
D
I, III ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
İş hukuku sistemimizde asıl olan sendika üyesi işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmalarıdır. Ancak, taraf işçi sendikasının izni ile ve negatif sendika özgürlüğü de düşünülerek “dayanışma aidatı” ve “teşmil” müesseseleri ile taraf işçi sendikasına
üye olmayanların da toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri imkânı sağlanmıştır.
üye olmayanların da toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri imkânı sağlanmıştır.
Soru 28
"Teşmil, ..................... kararı ile mümkün olur."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
İşveren sendikasının
B
İşçi sendikasının
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
D
İçişleri Bakanlığının
E
Cumhurbaşkanının
Açıklama:
Türk iş hukuku açısından teşmil idari bir tasarruf niteliğindedir. Çünkü Cumhurbaşkanı kararı ile mümkün olmaktadır.
Soru 29
Teşmile ilişkin verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Teşmil uygulaması yapılabilmesi için öncelikle yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesinin varlığı aranacaktır.
B
Toplu iş sözleşmelerinin ihtiyari hükümleri ve özel hakeme başvurma hakkındaki
hükümleri teşmil edilemez.
hükümleri teşmil edilemez.
C
Sadece normatif hükümler teşmile konu olabilir.
D
Cumhurbaşkanı, teşmil kararı vermeden önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın görüşünü almak zorundadır
E
Teşmil kararnamesi, gerekçeli olmak zorundadır.
Açıklama:
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu on beş gün içinde görüşünü bildirecektir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kapsam dışı bırakılan işçiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hukuk danışmanı
B
Şef
C
Müdür
D
Mühendis
E
İşveren vekili
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin bir kısmında bazı üst düzey yöneticilerin ve teknik elemanların, hukukçuların, mühendislerin, şef ve müdürlerin hatta büro personelinin yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında tutuldukları görülmektedir.
Soru 31
Tarafların toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşçi sendikaları, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmalı
B
İşçi sendikaları, toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmalı
C
İşçi sendikaları işletmelerde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmalı.
D
Sendika üyesi olmayan bir işveren, kendi işyeri veya işyerleri için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
E
İşçi, sendika üyesi değilse de toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahiptir.
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 41/1 maddesi 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “yüzde üçünün” ibareleri “yüzde birinin” şeklinde değiştirilmiştir.Ders kitabında yüzde 3 ve yüzde birden bahsediyor ama açıklama yapılmamış.
Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır. İşçiler, sendikalı olmadıklarında toplu iş sözleşmesi yapamazlar. İşveren tarafı ise işveren veya işveren sendikası olabilir.
Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır. İşçiler, sendikalı olmadıklarında toplu iş sözleşmesi yapamazlar. İşveren tarafı ise işveren veya işveren sendikası olabilir.
Soru 32
İşçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olma kararını kim verir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Türkiye İş Kurumu
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister (m.42/I). İşkolunda yüzde bir barajının aşılıp aşılmadığının tespitinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının her yıl Ocak ve Temmuz aylarında yayınladığı istatistikler esas alınır.
Soru 33
Toplu iş sözleşmesinin tarafları hakkında yetki itirazı mahkemeye ne kadar sürede yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Altı işgünü içinde
B
Bir haftada
C
On günde
D
Üç işgünü içinde
E
On beş günde
Açıklama:
Kendilerine 42. madde hükmü uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tabliğ edildiği tarihten itibaren altı işgünü içinde mahkemeye yapabilir (m.43/I).
Soru 34
Toplu iş sözleşmeleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplu görüşmelerin süresi otuz günle sınırlıdır.
B
Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
C
Toplu iş sözleşmeleri sözlü olarak yapılabilir.
D
Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca değiştirilebilir.
E
Toplu sözleşme tarafı olan sendika, tüzel kişiliğini kaybederse, toplu iş sözleşmesini sona erer.
Açıklama:
Toplu görüşmelerin süresi altmış günle sınırlıdır. Toplu iş sözleşmelerinin mutlaka yazılı olarak yapılması gerekir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve toplu iş sözleşmesi süresinden önce sona erdirilemez. Toplu sözleşme tarafı olan sendika, tüzel kişiliğini kaybeder, faaliyeti durdurulur, yetkisini kaybederse bu değişiklikler toplu iş sözleşmesini sona erdirmez. Bu nedenle A, C, D ve E seçenekleri yanlış bilgi içermektedir. B seçeneğindeki toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz cümlesi doğrudur.
Soru 35
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalardan hangisinde arabuluculuk safhasına geçilir?
Seçenekler
A
Yetki tespiti
B
Toplu görüşmeye çağrı
C
Toplu görüşme
D
Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
E
Yetki itirazı
Açıklama:
Toplu görüşme süresi içerisinde taraflar anlaşma sağlayabilirse toplu iş sözleşmesi imzalanır. Anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk safhasına geçilecektir. Bazen toplu görüşme süresi dolmadan da arabuluculuk safhasına geçilebilir.
Soru 36
I-Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır.
II-İşveren tarafı işveren veya işveren sendikasıdır.
III-İşçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi ehliyetleri kurulu bulundukları işkolu ile sınırlıdır.
Toplu iş sözleşmesi tarafı olma hakkı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-İşveren tarafı işveren veya işveren sendikasıdır.
III-İşçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi ehliyetleri kurulu bulundukları işkolu ile sınırlıdır.
Toplu iş sözleşmesi tarafı olma hakkı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır. İşveren tarafı işveren veya işveren sendikasıdır. İşçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi ehliyetleri kurulu bulundukları işkolu ile sınırlıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 37
I- Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak,
II- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak.
III-İşletmelerde, işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmak.
İşçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak.
III-İşletmelerde, işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmak.
İşçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları: Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde bir barajını aşmış olmak, Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
Soru 38
I-Her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayınladığı istatistikler esas alınır.
II-İstatistikler yayınlandığında barajın altında kalan sendikalar daha sonra yeni üyeler kaydederek barajı aşacak sayılara ulaşsalar bile yeni istatistikler yayınlanıncaya kadar barajı aştıklarını iddia edemeyeceklerdir.
III-İstatistiklere itirazlar, Ankara İş Mahkemesine yapılır. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır.
İşkolunda yüzde bir barajın aşılıp aşılmadığının tespiti ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-İstatistikler yayınlandığında barajın altında kalan sendikalar daha sonra yeni üyeler kaydederek barajı aşacak sayılara ulaşsalar bile yeni istatistikler yayınlanıncaya kadar barajı aştıklarını iddia edemeyeceklerdir.
III-İstatistiklere itirazlar, Ankara İş Mahkemesine yapılır. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır.
İşkolunda yüzde bir barajın aşılıp aşılmadığının tespiti ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayınladığı istatistikler esas alınır. İstatistikler yayınlandığında barajın altında kalan sendikalar daha sonra yeni üyeler kaydederek barajı aşacak sayılara ulaşsalar bile yeni istatistikler yayınlanıncaya kadar barajı aştıklarını iddia edemeyeceklerdir. İstatistiklere itirazlar, Ankara İş Mahkemesine yapılır. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 39
I- İşyerinde çalışan işçi sayısı kapsamında, işyerinin ana faaliyet konusu olan işte çalışan işçiler, yardımcı işlerde çalışan işçiler dahil olmak üzere bütün çalışan işçiler dikkate alınmalıdır.
II-Tam süreli ve kısmi iş sözleşmesi ile çalışan bütün işçiler dikkate alınmalıdır.
III-İşyerinde alt işveren veya alt işverenler varsa, alt işverene bağlı olarak çalışan işçiler, çoğunluk tespitinde dikkate alınmayacaklardır.
İşçi sendikaları açısından toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi ve işyerinde çalışan işçi sayısı kapsamı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-Tam süreli ve kısmi iş sözleşmesi ile çalışan bütün işçiler dikkate alınmalıdır.
III-İşyerinde alt işveren veya alt işverenler varsa, alt işverene bağlı olarak çalışan işçiler, çoğunluk tespitinde dikkate alınmayacaklardır.
İşçi sendikaları açısından toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi ve işyerinde çalışan işçi sayısı kapsamı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşyerinde çalışan işçi sayısı kapsamında, işyerinin ana faaliyet konusu olan işte çalışan işçiler, yardımcı işlerde çalışan işçiler dahil olmak üzere bütün çalışan işçiler dikkate alınmalıdır. Tam süreli ve kısmi iş sözleşmesi ile çalışan bütün işçiler dikkate alınmalıdır. İşyerinde alt işveren veya alt işverenler varsa, alt işverene bağlı olarak çalışan işçiler, çoğunluk tespitinde dikkate alınmayacaklardır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 40
I-Yetkili tarafların bulunması,
II- çağrı,
III-Toplu görüşme,
Toplu iş sözleşmesi yapılmasındaki safhalar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- çağrı,
III-Toplu görüşme,
Toplu iş sözleşmesi yapılmasındaki safhalar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yetkili tarafların bulunması, çağrı safhası, daha sonra toplu görüşme safhası gelir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 41
I- Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır.
II- Çağrı tarihi, çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir
III- Süresi içerisinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesi hükümsüz kalır.
Toplu görüşmeye çağrı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Çağrı tarihi, çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir
III- Süresi içerisinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesi hükümsüz kalır.
Toplu görüşmeye çağrı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir. Süresi içerisinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesi hükümsüz kalır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 42
I-Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır.
II-Toplu iş sözleşmesi metni üzerinde anlaşmazlık çıkarsa Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından tutulan sicil esas alınır.
III-Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
Toplu iş sözleşmesinin imzalanması ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-Toplu iş sözleşmesi metni üzerinde anlaşmazlık çıkarsa Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından tutulan sicil esas alınır.
III-Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
Toplu iş sözleşmesinin imzalanması ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır. Toplu iş sözleşmesi metni üzerinde anlaşmazlık çıkarsa Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından tutulan sicil esas alınır. Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 43
I- Kapsam dışı personel (işçiler), işveren vekilleri, greve katılmayan işçiler ve toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacaklardır.
II- Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının o işyeri veya işletmedeki üyeleri olan işçiler ve karşı tarafta da işveren veya işveren sendikası ilke olarak yararlanacaklardır.
III- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar, dayanışma aidatı ödeyerek , Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle, toplu iş sözleşmesi tarafı isçi sendikasının yazılı izniyle yararlanacaklardır.
Toplu iş sözleşmesinden yararlanma ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının o işyeri veya işletmedeki üyeleri olan işçiler ve karşı tarafta da işveren veya işveren sendikası ilke olarak yararlanacaklardır.
III- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar, dayanışma aidatı ödeyerek , Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle, toplu iş sözleşmesi tarafı isçi sendikasının yazılı izniyle yararlanacaklardır.
Toplu iş sözleşmesinden yararlanma ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kapsam dışı personel (işçiler), işveren vekilleri, greve katılmayan işçiler ve toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacaklardır. Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının o işyeri veya işletmedeki üyeleri olan işçiler ve karşı tarafta da işveren veya işveren sendikası ilke olarak yararlanacaklardır. Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar, dayanışma aidatı ödeyerek , Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle, toplu iş sözleşmesi tarafı isçi sendikasının yazılı izniyle yararlanacaklardır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 44
I- Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
II- Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
III- İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlar,
Dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden faydalanabilecekler ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
III- İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlar,
Dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden faydalanabilecekler ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlardır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 45
10
I- Kapsam dışı bırakılan işçiler,
II- Greve katılmayan işçiler,
III-Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
I- Kapsam dışı bırakılan işçiler,
II- Greve katılmayan işçiler,
III-Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kapsam dışı bırakılan işçiler, İşveren vekilleri, Greve katılmayan işçiler, Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 46
"Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, ................ . İşveren tarafı ise işveren veya ............. olabilir." Verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
İşçidir - işçi
B
İşçi sendikalarıdır - devlet
C
İşçi sendikalarıdır - iş veren sendikası
D
İşçidir - İŞKUR
E
İŞKUR'dur - iş veren sendikası
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin işçi tarafı, işçi sendikalarıdır. İşveren tarafı ise işveren veya işveren sendikası olabilir.
Soru 47
İşçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde kaç barajını aşmış olması gerekir?
Seçenekler
A
% 1
B
% 2
C
% 3
D
% 4
E
% 5
Açıklama:
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde bir barajını aşmış olan işçi sendikalarına toplu iş sözleşmesi yapabilme hakkı tanınmıştır. Her ne kadar önceden Türk iş hukukunda yüzde üç barajı kabul edilmişse de, 6356 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle bu baraj yüzde bire düşürülmüştür. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 48
"Toplu iş sözleşmesi yapabilmek için, işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde ............ çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olması gerekir." Verilen ifadedeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yarı
B
Yarıdan bir fazla
C
%40
D
%50
E
%60
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla
çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla
çoğunluğa, işletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisinde bir uyuşmazlık olmaması halinde toplu iş sözleşmesinin safhaları doğru sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Çağrı - toplu görüşme - arabuluculuk
B
Yetki tespiti - çağrı - toplu görüşme - imza
C
Çağrı - arabuluculuk - toplu görüşme - imza
D
Yetki tespiti - çağrı - toplu görüşme - arabuluculuk - imza
E
Arabuluculuk - çağrı - toplu görüşme - imza
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar şunlardır:
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır. Ancak uyuşmazlık çıkması halinde arabuluculuğa gidilir.
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır. Ancak uyuşmazlık çıkması halinde arabuluculuğa gidilir.
Soru 50
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası, yetkisinin tespiti için hangi makama başvurmalıdır?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Dışişleri Bakanlığı
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister (m.42/I).
Soru 51
Yetki belgesi alınmadan bir toplu iş sözleşmesi yapılmışsa, taraflardan birinin veya her ikisinin yetkili olmadığı ve bu nedenle toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğü Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından durumun tespitinden itibaren ...... gün içinde ilgililer tarafından veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından dava yoluyla ileri sürülebilir. Verilen ifadedeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
45
E
60
Açıklama:
Yetki belgesi alınmadan bir toplu iş sözleşmesi yapılmışsa, taraflardan birinin veya her ikisinin yetkili olmadığı ve bu nedenle toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğü Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından durumun tespitinden itibaren kırkbeş gün içinde ilgililer tarafından veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından dava yoluyla ileri sürülebilir.
Soru 52
Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra taraflar dışında hangi makama sözleşmenin nüshaları verilmelidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
İŞKUR
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Hazine ve Maliye Bakanlığı
E
Dışişleri Bakanlığı
Açıklama:
Toplu görüşmeler sonunda taraflar anlaşma sağlayabilirse, görüşmelere katılan taraf temsilcileri üzerinde anlaşılan metni imzalarlar ve böylece toplu iş sözleşmesi meydana gelmiş olur. Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır. Doğal olarak sözleşmenin birer nüshası taraflarda kalacaktır. İki nüsha ise çağrıyı yapan tarafça imza gününden başlayarak altı işgünü içersinde görevli makama iletilir (m.48/I). Görevli makam olan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri bir nüshayı kendileri için saklarlar. Kalan bir nüshayı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderirler. Bakanlık bu nüshayı saklar.
Soru 53
I. A sendikasına üye olmayıp dayanışma aidatı ödeyenler
II. Sözleşmenin imza tarihinden sonra A sendikasına üye olanlar
III. Sözleşmenin imza tarihinden önce A sendikasına üye olanlar
A işçi sendikası ile B işveren sendikası arasında bir toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. Verilenlerden hangisi toplu iş sözleşmesinden yararlanabilecek kişilerdendir?
II. Sözleşmenin imza tarihinden sonra A sendikasına üye olanlar
III. Sözleşmenin imza tarihinden önce A sendikasına üye olanlar
A işçi sendikası ile B işveren sendikası arasında bir toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. Verilenlerden hangisi toplu iş sözleşmesinden yararlanabilecek kişilerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilenlerin tamamı toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.
Soru 54
Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikası üyesi olmayan işçilerin bu sözleşmeden yararlanmasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hiçbir surette yararlanamazlar
B
Koşullar ne olursa olsun yararlanırlar
C
Dayanışma aidatı ödeyerek yararlanabilirler
D
Ancak toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle yararlanabilirler
E
Ancak Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle yararlanabilirler
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar sayılan yollarla toplu iş sözleşmesinden yararlanabilirler:
- Dayanışma aidatı ödeyerek veya
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle veya
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle.
- Dayanışma aidatı ödeyerek veya
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle veya
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle.
Soru 55
Toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikası üyesi işçiler, hangi tarihten itibaren sözleşmeden yararlanmaya başlar?
Seçenekler
A
Sözleşmenin imza tarihinden itibaren
B
Sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren
C
Sözleşme nüshasının Bakanlığa tevdi tarihinden itibaren
D
Bireysel iş sözleşmelerinin başlangıç tarihinden itibaren
E
Sözleşme görüşmelerinin başlama tarihinden itibaren
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanacaklardır.
Soru 56
Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasından sonra işçi sendikasına üye olan işçilerin sözleşmeden yararlanmaları konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sözleşmeden yararlanamazlar.
B
Sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren yararlanırlar.
C
Üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren sözleşmeden yararlanmaya başlarlar.
D
Toplu iş sözleşmesinin yapıldığı andan itibaren ödenmesi gereken dayanışma aidatlarının topluca ödenmesi ile sözleşmeden yararlanırlar.
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanının kararı üzerine yararlanırlar.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte üye olmayıp da daha sonraki tarihlerde üye olanlar da üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya başlayacaklardır. Doğru cevap C'dir.
Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar
- Dayanışma aidatı ödeyerek
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle
Toplu iş sözleşmesinden yararlanırlar.
Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanlar
- Dayanışma aidatı ödeyerek
- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle
Toplu iş sözleşmesinden yararlanırlar.
Soru 57
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayan işçilerin, sözleşmeden faydalanabilmelerini sağlayan teşmil uygulaması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Teşmil kararnamesine karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir.
B
Teşmil, Cumhurbaşkanının kararı ile mümkün olur.
C
Toplu iş sözleşmesi bulunmayan işyerleri veya işletmeler teşmil kapsamındadır.
D
Teşmil kararının geriye yürütülmesi söz konusu olur.
E
Teşmil kararnamesi, gerekçeli olmak zorundadır.
Açıklama:
Teşmil kararı, idari bir tasarruf olduğu için geriye yürütülmesi mümkün değildir. D seçeneği bu nedenle yanlış bilgi içerir. Diğer seçenekler doğrudur.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinden faydalanacak olanlardandır?
Seçenekler
A
İşveren vekilleri
B
İşveren sendikası
C
Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler
D
Kapsam dışı bırakılan işçiler
E
Greve katılmayan işçiler
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının o işyeri veya işletmedeki üyeleri olan
işçiler ve karşı tarafta da işveren veya işveren sendikası ilke olarak yararlanacaklardır.
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar şunlardır:
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
işçiler ve karşı tarafta da işveren veya işveren sendikası ilke olarak yararlanacaklardır.
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar şunlardır:
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
Soru 59
I. Toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde toplu iş sözleşmesi sona erer.
II. Toplu iş sözleşmesi bulunmayan bir işyerinin işletme toplu iş sözleşmesi tarafı olan
bir işverence devralınması durumunda işyeri, işletme toplu iş sözleşmesi kapsamına
girer .
III. Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar “iş sözleşmesi hükmü olarak” devam eder (m.36/II).
Toplu iş sözleşmesinin taraflarındaki değişikliklerle ilgili olarak hangisi/hangileri doğrudur?
II. Toplu iş sözleşmesi bulunmayan bir işyerinin işletme toplu iş sözleşmesi tarafı olan
bir işverence devralınması durumunda işyeri, işletme toplu iş sözleşmesi kapsamına
girer .
III. Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar “iş sözleşmesi hükmü olarak” devam eder (m.36/II).
Toplu iş sözleşmesinin taraflarındaki değişikliklerle ilgili olarak hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece II
B
Sadece III
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi, faaliyetinin durdurulması, işçi sendikasının yetkiyi kaybetmesi ve toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde işverenin veya işyerinin girdiği işkolunun değişmesi toplu iş sözleşmesini sona erdirmez (m.37/I). Bu nedenle I de verilen bilgi yanlış. II ve III de verilen bilgiler doğrudur.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalardan değildir?
Seçenekler
A
Yetki tespiti
B
Toplu görüşmeye çağrı
C
Toplu görüşme
D
Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
E
İmzalanmış sözleşmenin bakanlıkça onaylanması
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar şunlardır:
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır.
• Yetki tespiti,
• Toplu görüşmeye çağrı,
• Toplu görüşme,
• Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisinde toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Yetki tespiti - Toplu görüşmeye çağrı - Toplu görüşme - Arabulucu ile görüşme
B
Yetki tespiti - Arabulucu ile görüşme - Toplu görüşme - Grev
C
Yetki tespiti - Lokavt - Arabulucu ile görüşme - Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
D
Arabulucu ile görüşme - Toplu görüşmeye çağrı - Yetki tespiti - Grev
E
Yetki tespiti - Toplu görüşmeye çağrı - Toplu görüşme - Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin yapılmasındaki safhalar şunlardır:
Yetki tespiti - Toplu görüşmeye çağrı - Toplu görüşme - Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
Yetki tespiti - Toplu görüşmeye çağrı - Toplu görüşme - Toplu iş sözleşmesinin imzalanması
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşullarındandır?
I- Yetki tespiti için Ekonomi Bakanlığı’na başvuruda bulunmak,
II- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak,
III- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işletmelerde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının % 40’ına sahip olmak,
IV- Kurulu bulunduğu iş kolunda Türkiye çapında % 3 barajını aşmış olmak,
V- İşveren sendikasına işkolundaki ve ilgili işyeri, işyerleri veya işletmedeki üye sayısını bildirmek,
I- Yetki tespiti için Ekonomi Bakanlığı’na başvuruda bulunmak,
II- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla çoğunluğa sahip olmak,
III- Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işletmelerde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının % 40’ına sahip olmak,
IV- Kurulu bulunduğu iş kolunda Türkiye çapında % 3 barajını aşmış olmak,
V- İşveren sendikasına işkolundaki ve ilgili işyeri, işyerleri veya işletmedeki üye sayısını bildirmek,
Seçenekler
A
Hepsi
B
I-II-III
C
I-IV-V
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre işçi sendikaları için
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış
olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenenişyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla
çoğunluğa,
• İşletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
I-III-V
toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin koşulları şunlardır:
• Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında yüzde üç barajını aşmış
olmak,
• Toplu iş sözleşmesi yapılmak istenenişyeri ve işyerlerinde yarıdan bir fazla
çoğunluğa,
• İşletmelerde ise işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkına sahip olmaktır.
I-III-V
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi yetki belgesi bulunmaksızın yapılan toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğünü tespit eden bakanlıktır?
Seçenekler
A
Ekonomi Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Maliye Baknlığı
D
Kalkınma Bakanlığı
E
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
Yetki belgesi alınmadan bir toplu iş sözleşmesi yapılmışsa, taraflardan birinin veya her ikisinin yetkili olmadığı ve bu nedenle toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğü Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından durumun tespitinden itibaren kırkbeş gün içinde ilgililer tarafından veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlı-
ğı tarafından dava yoluyla ileri sürülebilir.
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından durumun tespitinden itibaren kırkbeş gün içinde ilgililer tarafından veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlı-
ğı tarafından dava yoluyla ileri sürülebilir.
Soru 64
Aşağıda Toplu görüşme ile ilgili verilen yargılardan hangisi doğurudur?
Seçenekler
A
Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren onbeş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır.
B
Çağrıyı yapan taraf, toplu görüşme çağrısına, toplu görüşmeler sırasında ileri süreceği bütün teklifleri eklemek zorunda değildir.
C
Toplu iş sözleşmeleri, üç yıldan fazla ve iki yıldan uzun süreli olamaz.
D
Toplu görüşmelerin süresi otuz günle sınırlıdır.
E
Toplu iş sözleşmesi, iki nüsha olarak hazırlanır.
Açıklama:
Yalnızca A seçeneğindeki yargı doğrudur.
- Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren onbeş gün içinde karşı
tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi çağrıyı yapan tarafça derhal görevli
makama bildirilir. Bu süre içinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Diğer yargıların doğru halleri aşağıdaki gibidir:
- Çağrıyı yapan taraf, toplu görüşme çağrısına, toplu görüşmeler sırasında ileri süreceği bütün teklifleri eklemek zorundadır.
- Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
- Toplu görüşmelerin süresi altmış günle sınırlıdır.
- Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır.
- Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren onbeş gün içinde karşı
tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi çağrıyı yapan tarafça derhal görevli
makama bildirilir. Bu süre içinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Diğer yargıların doğru halleri aşağıdaki gibidir:
- Çağrıyı yapan taraf, toplu görüşme çağrısına, toplu görüşmeler sırasında ileri süreceği bütün teklifleri eklemek zorundadır.
- Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
- Toplu görüşmelerin süresi altmış günle sınırlıdır.
- Toplu iş sözleşmesi, dört nüsha olarak hazırlanır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayanların toplu iş sözleşmesinden yararlanma şartlarından biri değildir?
I- Sözleşmenin imza tarihinde üye olanlar (yürürlük tarihinden itibaren yararlanırlar)
II- Sözleşmenin imza tarihinden sonra üye olanlar (üyelikleri taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar)
III- Dayanışma aidatı ödeyerek
IV- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
V- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının izniyle
I- Sözleşmenin imza tarihinde üye olanlar (yürürlük tarihinden itibaren yararlanırlar)
II- Sözleşmenin imza tarihinden sonra üye olanlar (üyelikleri taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar)
III- Dayanışma aidatı ödeyerek
IV- Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesiyle
V- Toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının izniyle
Seçenekler
A
I-IV-V
B
I-II-III
C
III-IV-V
D
I-III-V
E
II-III-V
Açıklama:
I ve II. ci seçenekte bulunan şartlar toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olanlar için gerekli şartlardır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden faydalanabilecekler arasında yer almaktadır?
I- Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
II- Maliye Bakanlığı tarafından başvurusu onaylananlar,
III- Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
IV- Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından başvurusu onaylananlar,
V- İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlar,
I- Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
II- Maliye Bakanlığı tarafından başvurusu onaylananlar,
III- Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
IV- Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından başvurusu onaylananlar,
V- İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlar,
Seçenekler
A
III-IV-V
B
I-III-V
C
II-III-IV
D
I-II-III
E
II-III-V
Açıklama:
Dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden faydalanabilecekler üç grupta toplanabilir:
• Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
• Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra
işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
• İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf
işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlardır.
• Toplu iş sözleşmesi imzalandığında işyerinde çalışan ancak taraf işçi sendikasına
üye olmayanlar,
• Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra
işyerinde işe girip çalışmaya başlayan ancak taraf işçi sendikasına üye olmayanlar,
• İmza tarihinde işyerinde çalışan ve taraf
işçi sendikasına üye olan ancak daha sonra üyelikten ayrılan veya çıkarılanlardır.
Soru 67
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayan işçilerin, toplu iş sözleşmesinden faydalanabilmeleri için toplu iş sözleşmesi kapsamına alınmalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ehliyet
B
Yetki
C
Toplu görüşme
D
Yetki belgesi
E
Teşmil
Açıklama:
Kelime anlamı olarak “teşmil”, “yayma, içine aldırma” demektir. İş hukuku nmevzuatımız açısından da toplu iş sözleşmesinden faydalanamayan işçilerin, toplu iş sözleşmesinden faydalanabilmeleri için toplu iş sözleşmesi kapsamına alınmalarını ifade eder.
Soru 68
Aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Teşmil, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı kararı ile mümkün olur.
B
Teşmil kararnamesi, gerekçeli olmak zorunda değildir.
C
Teşmil kararnamesine karşı Sayıştay'a dava açılabilir.
D
Teşmil kararı verilmeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünün alınması zorunludur.
E
Cumhurbaşkanı kararı ile teşmil kararnamesi yürürlükten kaldırılırsa,teşmil edilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri, iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
Açıklama:
Yalnızca D seçeneğindeki yargı doğrudur:
- Cumhurbaşkanı, teşmil kararı vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır.
Diğer yargıların doğrusu aşağıdaki gibidir:
- Teşmil, Cumhurbaşkanının kararı ile mümkün olur.
- Teşmil kararnamesi, gerekçeli olmak zorundadır.
- Teşmil kararnamesine karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir .
- Cumhurbaşkanı kararı ile teşmil kararnamesi yürürlükten kaldırılırsa,teşmil edilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri, iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmez.
- Cumhurbaşkanı, teşmil kararı vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır.
Diğer yargıların doğrusu aşağıdaki gibidir:
- Teşmil, Cumhurbaşkanının kararı ile mümkün olur.
- Teşmil kararnamesi, gerekçeli olmak zorundadır.
- Teşmil kararnamesine karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir .
- Cumhurbaşkanı kararı ile teşmil kararnamesi yürürlükten kaldırılırsa,teşmil edilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri, iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmez.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlardır?
I- Kapsam dışı bırakılan işçiler,
II- İşveren vekilleri,
III- Greve katılan işçiler,
IV- Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
V- Teşmil talepleri Cumhurbaşkanı tarafından onaylananlar
I- Kapsam dışı bırakılan işçiler,
II- İşveren vekilleri,
III- Greve katılan işçiler,
IV- Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler,
V- Teşmil talepleri Cumhurbaşkanı tarafından onaylananlar
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III
C
I-IV-V
D
I-III-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak olanlar şunlardır:
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
• Kapsam dışı bırakılan işçiler,
• İşveren vekilleri,
• Greve katılmayan işçiler,
• Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçilerdir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacak kapsam dışı personel arasında sayılır?
I- Üst düzey yöneticiler
II- Teknik elemanlar
III- Hukukçular
IV- Mühendisler
V- Şef ve müdürler
I- Üst düzey yöneticiler
II- Teknik elemanlar
III- Hukukçular
IV- Mühendisler
V- Şef ve müdürler
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-IV-V
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
Hepsi
Açıklama:
Toplu iş sözleşmelerinin bir kısmında bazı üst düzey yöneticilerin ve teknik elemanların, hukukçuların, mühendislerin, şef ve müdürlerin hatta büro personelinin yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında tutuldukları görülmektedir. Bunlar yaptıkları iş icabı işverenle yakın ilişki içinde olan işçilerdir. Bu işçilere genellikle toplu iş sözleşmesiyle sağlanan hakların daha üzerinde imkânlar sağlanmakta ve bu nedenle kendileri bu uygulamadan şikâyetçi olmamaktadırlar. Kapsam dışı bırakılan işçilerin dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanmaları mümkün değildir. Esasen genellikle kendilerine toplu iş sözleşmesinin sağladığı hakların üzerinde imkânlar verildiği için buna ihtiyaç da yoktur.
Soru 71
Toplu iş sözleşmesi ehliyeti ve yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ehliyet, yetkiden daha dar ve yetkiden daha sonra aranacak bir niteliktir.
B
Yetki, ehliyetin bir ön koşuludur.
C
İşçi konfederasyonlarının toplu iş sözleşmesi ehliyeti vardır.
D
İşçi sendikalarının toplu iş sözeşmesi ehliyetleri kurulu bulundukları işkolu ile sınırlıdır.
E
İşverenlerin toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip olabilmesi için işveren sendikasına üye olması gerekmektedir.
Açıklama:
Yetki, ehliyetten daha dar ve ehliyetten daha sonra aranacak bir niteliktir. Ehliyet, yetkinin bir ön koşuludur. İşçi konfederasyonlarının değil, yalnızca işçi sendikalarının toplu iş sözleşme ehliyeti vardır. İşverenlerin toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip olabilmesi için işveren sendikasına üye olmasına gerek yoktur. Ancak işveren, işveren sendikasına üye ise kendisi değil üye olduğu sendika toplu sözleşme ehliyetine sahiptir. İşçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi ehliyetleri ise, kurulu bulundukları işkolu ile sınırlıdır.
Soru 72
İşletme düzeyinde yapılacak toplu pazarlıklarda yetkili işçi sendikası için aranan asgari çoğunluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%1
B
%5
C
%10
D
%50+1
E
%40
Açıklama:
İşletme toplu iş sözleşmesinde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin toplamının yüzde kırkına sahip olan işçi sendikası, faaliyet gösterdiği işkolundaki işçilerin en az %1'ini temsil etmek kaydıyla, yetkiye sahip olacaktır.
Soru 73
Faaliyet gösterilen işkolunda yüzde bir barajının aşılıp aşılmadığının tespitinde kullanılan istatistikler Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hangi aylarda Resmi Gazete'de yayınlanır?
Seçenekler
A
Ocak-Haziran
B
Şubat-Temmuz
C
Ocak-Temmuz
D
Ocak-Aralık
E
Mart-Kasım
Açıklama:
İşkolunda yüzde bir barajın aşılıp aşılmadığının tespitinde, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayınladığı istatistikler esas alınır.
Soru 74
Yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren ne kadar süre içinde karşı tarafın toplu görüşmeye çağrılması gerekir?
Seçenekler
A
6 gün
B
1 hafta
C
10 gün
D
15 gün
E
1 ay
Açıklama:
Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren onbeş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir. Bu süre içinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Soru 75
Toplu iş sözleşmelerinin azami süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az ve üç yıldan uzun süreli olamaz.
Soru 76
Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki kaç gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir?
Seçenekler
A
30
B
45
C
60
D
90
E
120
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki 120 gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir. Ancak, yapılacak yeni toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir?
Seçenekler
A
İşyeri sendika temsilcisi
B
Kapsam dışı personel
C
İşveren vekilleri
D
Greve katılmayan işçiler
E
Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar
Açıklama:
Kapsam dışı personel (işçiler), işveren vekilleri, greve katılmayan işçiler ve toplu iş
sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanamazken, işyeri sendika temsilcileri toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmektedir.
sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanamazken, işyeri sendika temsilcileri toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmektedir.
Soru 78
Dayanışma aidatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dayanışma aidatı, üyelik aidatından daha yüksek bir tutardır.
B
Toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyeri veya işletmede çalışan ve toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına üye olmayan işçiler dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.
C
Dayanışma aidatı ödeyen işçiler her türlü sendikal faaliyetten yararlanır.
D
Asıl işverenin işçileri için yapılan toplu iş sözleşmesinden alt işverenin işçileri de yararlanır.
E
Dayanışma aidatı ödeyen işçiler işverenin talebi kabul etmesi halinde toplu iş sözleşmesinden yararlanır.
Açıklama:
Dayanışma aidatı miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir. Dayanışma aidatı ödeyen işçiler yalnızca toplu iş sözleşmesinden yararlanır, diğer sendikal hizmetlerden yararlanamaz.Alt işveren işçilerinin, dayanışma aidatı ödeyerek asıl işveren işçileri için yapılan toplu iş sözleşmesinden yararlanmaları ise mümkün değildir. Dayanışma aidatı ödeyen işçiler işçi sendikasının veya işverenin onayı veya izni olmaksızın toplu iş sözleşmesinden yararlanır.
Soru 79
Cumhurbaşkanı teşmil kararı vermeden önce kimin görüşünü almak zorundadır?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Yüksek Hakem Kurulu
D
Yargıtay
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu on beş gün içinde görüşünü bildirecektir. Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüş ve değerlendirmeleri paralelinde karar vermek zorunda değildir. Takdir hakkı ve karar yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Soru 80
Toplu iş sözleşmesi kaç nüsha hazırlanır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi dört nüsha hazırlanacak, iki nüsha, çağrıyı yapan tarafça görevli makama gönderileecek, görevli makam da bir nüshayı Bakanlığa gönderecektir.
Soru 81
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında %1 barajını aşan işçi sendikasının işletme toplu iş sözleşmesinde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin toplamının ne kadarının kendi üyesi olması gereklidir?
Seçenekler
A
%10
B
%25
C
%40
D
%50
E
Yarıdan bir fazlasının
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmesi Ehliyet ve Yetkisi başlığı altında bulunan bilgilere bakabilirsiniz.
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında %1 barajını aşan işçi sendikasının işletme toplu iş sözleşmesinde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin toplamının %40'ının kendi üyesi olması gereklidir.
Kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye çapında %1 barajını aşan işçi sendikasının işletme toplu iş sözleşmesinde işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin toplamının %40'ının kendi üyesi olması gereklidir.
Soru 82
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası aşağıdakilerden hangisine başvurarak yetki tespiti ister?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Yüksek Hakem Kurulu
C
Ankara İş Mahkemesi
D
İçişleri Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kkitabınızda Yetki Tespiti İçin Başvuru ve Yetki Tespitinin Yapılması başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak yetki tespiti ister.
Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak yetki tespiti ister.
Soru 83
Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere taraflardan biri yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren ne kadar zaman içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırması gereklidir?
Seçenekler
A
15 gün
B
15 işgünü
C
30 gün
D
30 işgünü
E
45 gün
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu Görüşmeye Çağrı başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere taraflardan biri yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırması gereklidir.
Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere taraflardan biri yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırması gereklidir.
Soru 84
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmesinin imzalanmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi beş nüsha olarak hazırlanır.
B
Toplu iş sözleşmesinin mutlaka yazılı yapılması gerekli değildir.
C
Toplu iş sözleşmesi metni üzerinde taraflar arasında anlaşmazlık çıkarsa işçi tarafında bulunan metin esas alınır.
D
Toplu iş sözleşmesinin bitmesinden önceki yüzyirmi gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir.
E
Toplu iş sözleşmeleri, bir yıldan az dört yıldan uzun süreli olamaz.
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanması başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesinin bitmesinden önceki yüzyirmi gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir ifadesi doğrudur.
Toplu iş sözleşmesinin bitmesinden önceki yüzyirmi gün içinde yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir ifadesi doğrudur.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz?
Seçenekler
A
İşçi sendikasına dayanışma aidatı ödeyenler
B
Toplu iş sözleşmesinin tarafı işveren sendikası/işverenin yazılı onayını alanlar
C
Toplu iş sözleşmesinin tarafı işçi sendikasının yazılı onayını alanlar
D
Cumhurbaşkanının teşmil kararnamesinin kapsamında yer alanlar
E
Toplu iş sözleşmesinin imza tarihinde toplu iş sözleşmesinin tarafı işçi sendikasına üye olanlar
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesinin tarafı işveren sendikası/işverenin yazılı onayıyla işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmesi mümkün değildir.
Toplu iş sözleşmesinin tarafı işveren sendikası/işverenin yazılı onayıyla işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmesi mümkün değildir.
Soru 86
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre dayanışma aidatının miktarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Üyelik aidatının 2/3'sini geçemez.
B
En az üyelik aidatı tutarındadır.
C
Sendikanın yönetim kurulu tarafından belirlenen miktardadır.
D
Üyelik aidatından fazla olmamak üzere sendika tüzüğünde belirlenir.
E
Üyelik aidatının yarısı tutarındadır.
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Dayanışma Aidatı Ödeyerek Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Dayanışma aidatı, üyelik aidatından fazla olmamak üzere sendika tüzüğünde belirlenir.
Dayanışma aidatı, üyelik aidatından fazla olmamak üzere sendika tüzüğünde belirlenir.
Soru 87
Teşmil hakkı ve karar yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
B
İçişleri Bakanı
C
Yüksek Hakem Kurulu
D
Yargıtay Başkanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Teşmil Yoluyla Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Teşmil hakkı ve karar yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Teşmil hakkı ve karar yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Soru 88
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre teşmil kararnamesine karşı aşağıdakilerden hangisinde dava açılabilir?
Seçenekler
A
İş Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Anayasa Mahkemesi
D
İdare Mahkemesi
E
Ceza Mahkemesi
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Teşmil Yoluyla Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre teşmil kararnamesine idare mahkemesinde dava açılabilir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre teşmil kararnamesine idare mahkemesinde dava açılabilir.
Soru 89
I. İşveren vekilleri
II. Greve katılmayan işçiler
III. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler
IV. Kapsam dışı bırakılan işçiler
V. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi m.65 uyarınca işyerinde zorunlu olarak çalışan işçiler
Aşağıdakilerden hangisinde toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacak olanlar tam ve doğru bir şekilde verilmiştir?
II. Greve katılmayan işçiler
III. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılan işçiler
IV. Kapsam dışı bırakılan işçiler
V. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi m.65 uyarınca işyerinde zorunlu olarak çalışan işçiler
Aşağıdakilerden hangisinde toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacak olanlar tam ve doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
II, IV
B
I, II, IV
C
II, IV, V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanamayacak Olanlar başlığı altında verilen bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi m.65 uyarınca işyerinde zorunlu olarak çalışan işçiler toplu iş sözleşmesinden yararlanırlar, diğerleri yararlanamazlar.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi m.65 uyarınca işyerinde zorunlu olarak çalışan işçiler toplu iş sözleşmesinden yararlanırlar, diğerleri yararlanamazlar.
Soru 90
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisinden görüş almak zorundadır?
Seçenekler
A
Yüksek Hakem Kurulu
B
En çok üyeye sahip işçi konfederasyonu
C
Yargıtay
D
Ekonomik ve Sosyal Konsey
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Teşmil Yoluyla Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma başlığı altında verilen bilgilere bakabilirsiniz.
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı Yüksek Hakem Kurulundan görüş almak zorundadır.
Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı Yüksek Hakem Kurulundan görüş almak zorundadır.
Soru 91
Toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip olan bir işçi sendikasının veya işverenin Kanunun aradığı niteliklere sahip olup olmadıklarının tespitinde kullanılan kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Ehliyet
C
Teşmil
D
Tahkim
E
Lisans
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi ise daha farklı bir kavramdır. Yetki, ehliyetten daha dar ve ehliyetten daha sonra aranacak bir niteliktir. Yani ancak ehliyet sahibi olanların yetkili olup olmadıklarına bakılabilecektir. Kısacası, ehliyet sahibi olmayanların yetkisinden söz edilemez. Yetki, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip olan bir işçi sendikasının veya işverenin Kanunun aradığı niteliklere sahip olup olmadıklarının tespitinde kullanılan bir kavramdır.
Soru 92
6356 sayılı Kanuna göre, işçi sendikalarının toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olabilmesi için kurulu bulunduğu işkolundaki işçilerin Türkiye çapında yüzde kaçını kendine üye yapması gerekmektedir?
Seçenekler
A
0,5
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini iki temel koşula bağlamıştır. İlk koşul, kurulu bulunduğu iş kolunda Türkiye çapında yüzde bir barajı aşma koşuludur. İkinci koşul ise toplu iş sözleşmesi yapılmak istenen işyeri veya işyerlerinde çalışan işçilerin yarıdan bir fazla çoğunluğuna sahip olunmasıdır.
Soru 93
6356 sayılı Kanuna göre; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayınladığı işkolu istatistiklerine ilk itiraz mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Yargıtay
C
Ankara iş mahkemesi
D
Yüksek Hakem Kurulu
E
Arabulucu
Açıklama:
Yayınlanan istatistiklere işkolunda bulunan diğer sendikalar itiraz edebilirler. İstatistiklere itirazlar, Ankara İş Mahkemesine yapılır. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır. Mahkemece verilen karar hakkında, ilgililerce veya Bakanlıkça istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kararını verir. Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması halinde Yargıtay, temyiz talebini bir ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Soru 94
6356 sayılı Kanuna göre, toplu iş sözleşmesi yapılma sürecinde yetki tespitinden sonraki aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görüşme
B
Ehliyet
C
Arabuluculuk
D
Çağrı
E
Tahkim
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi yapılmasında öncelikle yukarıda değinilen şekilde yetkili tarafların bulunması gereklidir. Kanunun öngördüğü şekilde yetki tespiti yapıldıktan sonra çağrı safhası, daha sonra toplu görüşme safhası gelir. Toplu görüşme safhasında taraflar anlaşmaya varabilirlerse toplu iş sözleşmesi
yapılmış olur.
yapılmış olur.
Soru 95
6356 sayılı Kanuna göre, tespit yazısına süresi içinde itiraz edilmemişse, ilgili sendikaya kaç işgünü içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yetki belgesi verilir?
Seçenekler
A
45
B
30
C
15
D
10
E
6
Açıklama:
Tespit yazısına süresi içinde itiraz edilmemişse, sürenin bitimini takip eden altı işgünü içinde; yapılan itiraz reddedilmişse ya da kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen sendikanın itirazı sonucunda yetki şartlarına sahip olduğunu tespit eden kesinlenmiş mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren altı işgünü içinde; ilgili sendikaya Bakanlık tarafından bir yetki belgesi verilir.
Soru 96
6356 sayılı Kanuna göre; taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren kaç gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırmak zorundadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren onbeş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir. Bu süre içinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Soru 97
6356 sayılı Kanuna göre, toplu görüşme süresi en çok kaç gündür?
Seçenekler
A
30
B
60
C
90
D
120
E
180
Açıklama:
6356 sayılı Kanuna göre, toplu görüşmelerin süresi altmış günle sınırlıdır. Toplu görüşme süresi içerisinde taraflar anlaşma sağlayabilirse toplu iş sözleşmesi imzalanır. Anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk safhasına geçilecektir.
Soru 98
6356 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi, imzalanan toplu iş sözleşmesinden sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren yararlanır?
Seçenekler
A
Teşmil yoluyla yararlanan işçiler
B
Dayanışma aidatı ödeyerek yararlanan işçiler
C
Sözleşmenin imza tarihinde sendikanın üyesi olan işçiler
D
Sözleşmenin imza tarihinden sonra sendikaya üye olan işçiler
E
Sözleşmenin tarafı işçi sendikasının yazılı izniyle yararlanan işçiler
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte taraf sendikaya üye olanlar yürürlük
tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanacaklardır. Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte üye olmayıp da daha sonraki tarihlerde üye olanlar da üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya başlayacaklardır. Bu grupta yer alan işçiler ya imza tarihinde işyerinde çalışıyor olsalar bile taraf işçi sendikasına üye olmayıp imza tarihinden sonra üye olan işçilerdir; ya da imza tarihinde henüz orada işe girmemiş olup, imza tarihinden sonra işe girip de taraf işçi sendikasına üye olan işçilerdir.
tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanacaklardır. Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte üye olmayıp da daha sonraki tarihlerde üye olanlar da üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya başlayacaklardır. Bu grupta yer alan işçiler ya imza tarihinde işyerinde çalışıyor olsalar bile taraf işçi sendikasına üye olmayıp imza tarihinden sonra üye olan işçilerdir; ya da imza tarihinde henüz orada işe girmemiş olup, imza tarihinden sonra işe girip de taraf işçi sendikasına üye olan işçilerdir.
Soru 99
6356 sayılı Kanuna göre, dayanışma aidatının miktarı en çok ne kadar olabilir?
Seçenekler
A
Bir günlük asgari ücretin 1/2'si
B
Bir günlük asgari ücret
C
Üyelik aidatının 1/2'si
D
Üyelik aidatı
E
Üyelik aidatının iki katı
Açıklama:
Dayanışma aidatı miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
Soru 100
6356 sayılı Kanuna göre, teşmil yetkisi ve kararı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Yüksek Hakem Kurulu
B
İş mahkemesi
C
Arabulucu
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Türk iş hukuku açısından teşmil idari bir tasarruf niteliğindedir. Çünkü Cumhurbaşkanı kararı ile mümkün olmaktadır.Teşmil kararı vermeden önce Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü almak zorundadır. Yüksek Hakem Kurulu on beş gün içinde görüşünü bildirecektir. Cumhurbaşkanı, Yüksek Hakem Kurulunun görüş ve değerlendirmeleri paralelinde karar vermek zorunda değildir. Takdir hakkı ve karar yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Ünite 7
Soru 1
Hak uyuşmazlığıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hak uyuşmazlığı yalnızca işçinin haklarının yerine getirilmemesi sebebiyle ortaya çıkar.
B
İşverenin toplu iş sözleşmesinde belirlenen fazla çalışma ücretini ödememesi hak uyuşmazlığına örnektir.
C
Hak uyuşmazlıklığı, daha önce olmayan yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması nedeniyle ortaya çıkar.
D
Yıllık izin sürelerinin toplu iş sözleşmesiyle artırılması hak uyuşmazlığına örnektir.
E
Hak uyuşmazlığı, yalnızca toplu iş sözleşmesinde öngörülen hakkın yerine getirilmemesi sebebiyle ortaya çıkar.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. A ve E şıkkı yanlıştır. Hak uyuşmazlığında, işçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlık söz konusudur. C ve D şıkkı yanlıştır. Hak uyuşmazlıklarından farklı olarak, menfaat uyuşmazlıklarında, taraflar arasında mevcut bir hakkın hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden değil, daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığı söz konusu olmaktadır. Söz gelimi; işçi ücretlerinde yapılacak artışlar, o güne kadar ödenmekte olan ikramiye sayısının toplu iş sözleşmesiyle ikiden üçe çıkarılması, yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması gibi hallerde ortaya çıkan uyuşmazlıklar, menfaat uyuşmazlığıdır.
Soru 2
01.01.2016 tarihinde yapılan toplu iş sözleşmesi sırasında taraflar, işçilerin ücret ve izinleri konusunda anlaşamamışlardır. Bu bilgiler ışığında olayda hangi uyuşmazlık türünün bulunduğu söylenebilir.
Seçenekler
A
Hak uyuşmazlığı
B
Ödev uyuşmazlığı
C
Menfaat uyuşmazlığı
D
Bireysel uyuşmazlık
E
Eda uyuşmazlığı
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Hak uyuşmazlıklarından farklı olarak, menfaat uyuşmazlıklarında, taraflar arasında mevcut bir hakkın hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden değil, daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığı söz konusu olmaktadır. Söz gelimi; işçi ücretlerinde yapılacak artışlar, o güne kadar ödenmekte olan ikramiye sayısının toplu iş sözleşmesiyle ikiden üçe çıkarılması, yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması gibi hallerde ortaya çıkan uyuşmazlıklar, menfaat uyuşmazlığıdır.
Soru 3
İşçi (İ)'nin işe geç gelmesi nedeniyle işveren (A) ücretten kesme cezası uygulamıştır. (İ) ise işe yalnızca bir gün geç kaldığını, kendisine beş günlük ceza uygulanmış olduğunu ileri sürmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplu iş uyuşmazlığı
B
Eda uyuşmazlığı
C
Tespit uyuşmazlığı
D
Menfaat uyuşmazlığı
E
Bireysel iş uyuşmazlığı
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Bireysel ve toplu iş uyuşmazlığı ayrımında, uyuşmazlığın niteliği ve konusu değil, uyuşmazlığın tarafları dikkate alınmaktadır. Bireysel iş uyuşmazlıkları, işçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır. Sözgelimi; işverenin işçiye ücretini hiç ya da zamanında ödememesi, İş Kanunu’nda belirtilen sınırlayıcı düzenlemelere riayet etmeden ücret kesme cezası uygulaması, iş güvencesi kapsamındaki işçinin iş sözleşmesini herhangi bir neden yahut geçerli bir neden göstermeksizin feshetmesi, işçinin hırsızlık yaptığı iddiasıyla iş sözleşmesini derhal feshetmesi gibi hallerde ortaya çıkan uyuşmazlıklar, bireysel iş uyuşmazlıklarıdır.
Soru 4
İş mahkemeleri aşağıdakilerden hangisinden doğan davaları çözmekle görevlidir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
B
Türk Borçlar Kanunu
C
Türk Ticaret Kanunu
D
İcra İflas Kanunu
E
Türk Ceza Kanunu
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. İş mahkemeleri, Deniz İş Kanunu, Basın İş Kanunu, Sendikalar Kanunu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunundan kaynaklanan hukuki uyuşmazlıkları da çözümlemekle görevlendirilmiştir.
Soru 5
Yorum davasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yorum davası yalnızca işçi veya işçi sendikası tarafından açılabilir.
B
Yürürlük süresi sona ermiş bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin yorum davası açılamaz.
C
Yorum davasını, işçiler ve işveren sendikası üyesi olmayan işveren açabilir.
D
Yorum davası, yalnızca toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümlerin yorumlanmasına ilişkindir.
E
Yorum davası yalnızca, toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumuna ilişkindir.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Toplu iş sözleşmesinin yorumundan kaynaklanan iş uyuşmazlıklarının çözümü konusu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 53. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Düzenleme gereğince, yürürlük süresi sona ermiş bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin yorum davası açılamaz. Yorum davası, ancak uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesi için açılabilir. Yine maddedeki açık düzenlemeye göre, yorum davası toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir. Sözgelimi, işçi sendikası ile işveren sendikası arasında bağıtlanmış bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin davayı, işçilerin ve işveren sendikası üyesi olmayan işverenin açabilmesi mümkün değildir. Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümlerin yorumu için yorum davası açılabileceği gibi borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumu için de yorum davası açılabilir.
Soru 6
İşçi (İ), altı aylık çalışmasının karşılığını alamamıştır. (İ)'nin, işveren (A)'ya karşı açacağı dava aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tespit davası
B
Ceza davası
C
Manevi tazminat davası
D
Eda davası
E
Yorum davası
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi halinde, diğer taraf eda davası açabilir. İşçilerin de işveren aleyhine eda davası açabilmeleri mümkündür. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 53. maddesi gereğince, toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
Soru 7
İşçi (İ)'nin ücret alacağına dair işveren (A) ile meydana gelen uyuşmazlığın çözümü için, (X) sürece dahil olmuştur. Ancak (X), yalnızca tarafların anlaşmasına yardımcı olmaya çalışmış ve taraflar anlaşamayınca süreci sonlandırmıştır. Bu bilgiler ışığında (X)'in faaliyeti için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Uzlaştırma
C
Tahkim
D
Hakem
E
Hakim
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulan bir diğer yol, arabuluculuktur. Arabuluculukta uzlaştırmadan farklı olarak, arabulucu sadece tarafların anlaşmasına yardımcı olmak ve uyuşmazlığı gidermeye çalışmakla görevlidir. Bu faaliyetinin neticesinde bir anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun görevi sona erer. Uzlaştırmada olduğu gibi arabulucu bir uzlaşma metni hazırlayamaz ve bunu taraflara tavsiye edemez.
Soru 8
Olağanüstü arabuluculukla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Olağanüstü arabuluculuk, ihtiyari arabuluculuk anlamına gelir.
B
Olağanüstü arabuluculuğa, kişilerin üstün özel yararının olması durumunda başvurulur.
C
Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir.
D
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanmazsa, altı işgünü içinde Danıştay tarafından çözülür.
E
Danıştayın kararına karşı temyize gidilebilir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 60. maddesinin yedinci bendi gereğince, kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı uyuşmazlığın çözümü için bizzat arabuluculuk yapabileceği gibi bir kişiyi de arabulucu olarak görevlendirebilir. Yine, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 63. maddesi gereğince, karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. Erteleme kararının yürülüğe girmesi üzerine, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 60. maddesinin yedinci bendine göre belirlenen arabulucu, uyuşmazlığın çözümü için erteleme süresince her türlü çabayı gösterir. Erteleme süresi içerisinde taraflar aralarında anlaşarak uyuşmazlığı özel hakeme de götürebilir. Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanmazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer. Yüksek Hakem Kurulunun verdiği karar kesindir. İşte, gerek kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta, gerekse de kanuni bir grev veya lokavtın Cumhurbaşkanınca ertelenmesinin üzerinde, bu erteleme dönemi içerisinde yürütülen arabuluculuk faaliyetine olağanüstü arabuluculuk denir.
Soru 9
Zorunlu tahkimle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Zorunlu tahkime gidilebilmesi için öncelikle barışçı çözüm yollarının tüketilmesi gerekir.
B
Grevin yasaklandığı uyuşmazlıklarda, arabulucu tutanağının tebliğinden itibaren on altı işgünü içinde hakem kuruluna başvurulabilir.
C
Grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren on altı işgünü içinde, işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir.
D
Yüksek Hakem Kurulu dilekçenin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az on beş üyenin katılımı ile toplanır.
E
Yüksek Hakem Kurulu dilekçenin alındığı günden başlayarak on altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Toplu iş uyuşmazlığının zorunlu tahkime götürülebilmesi için öncelikle barışçı çözüm yollarının tüketilmesi gerekir. Bu nedenle, zorunlu tahkime gidilebilmesi için toplu görüşmelerde anlaşma sağlanamaması üzerine arabuluculuk aşamasının işletilmesi, buradan da bir anlaşma elde edilememesi gerekir. Bundan başka, zorunlu tahkim sürecinin işletilebilmesi için tarafların özel (gönüllü) tahkim yoluna da gitmemiş olmaları gerekir. Bu esaslara bağlı kalınarak, Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda, arabulucu tarafından düzenlenen Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 50. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen tutanağın tebliğinden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51). Grev ve lokavtın erteleme süresinin uyuşmazlıkla sonuçlanması halinde sürenin bitiminden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51, m.63/3). Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren altı işgünü içinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51, m.61/3). Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır. Yüksek Hakem Kurulu, toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlar (m.56).
Soru 10
Yorum davasının karara bağlanma süresiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Uyuşmazlığı iş mahkemesi sekiz ay içinde karara bağlar, bölge adliye mahkemesi sekiz ay içinde kesin olarak karara bağlar.
B
Uyuşmazlığı iş mahkemesi iki ay içinde karara bağlar, bölge adliye mahkemesi dört ay içinde kesin olarak karara bağlar.
C
Uyuşmazlığı asliye hukuk mahkemesi iki ay içinde karara bağlar, bölge adliye mahkemesi üç ay içinde kesin olarak karara bağlar.
D
Uyuşmazlığı iş mahkemesi iki ay içinde karara bağlar, bölge adliye mahkemesi iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
E
Uyuşmazlığı iş mahkemesi iki hafta içinde karara bağlar, bölge adliye mahkemesi iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Yorum davasında, İş Mahkemesi iki ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Soru 11
Bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda açılacak yorum davasında İş Mahkemesi kararını ne kadar süre içinde verir?
Seçenekler
A
10 gün
B
1 ay
C
2 ay
D
3 ay
E
6 ay
Açıklama:
Yorum davasında, İş Mahkemesi iki ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki mücadeleci çözüm yollarındandır?
Seçenekler
A
Zorunlu tahkim
B
Özel tahkim
C
Uzlaştırma
D
Arabuluculuk
E
Grev
Açıklama:
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki yollardan biri; zorunlu tahkim, uzlaştırma, özel tahkim ve arabuluculuk gibi barışçı çözüm yollarıdır. Diğer çözüm yolu ise grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarıdır.
Soru 13
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde ................ açılabileceği öngörülmüştür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Yorum davası ve eda davası
B
Eda davası ve ceza davası
C
Ceza davası ve tazminat davası
D
Tazminat davası ve yorum davası
E
Ticaret davası ve eda davası
Açıklama:
Ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlığının çözümlenmesinde arabuluculuk ve tahkim gibi barışçı çözüm yollarına veya grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarına başvurulamaz. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde yorum davası ve eda davası açılabileceği öngörülmüştür.
Soru 14
Olağan arabuluculukta arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren ne kadar sürer?
Seçenekler
A
3 gün
B
5 gün
C
7 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
Arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren onbeş gün sürer. Bu süre tarafların anlaşması ile en çok altı işgünü uzatılabilir ve görevli makama bildirilir.
Soru 15
Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda, arabulucu tarafından düzenlenen Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 50. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen tutanağın tebliğinden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde ........................... başvurabilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanına
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına
C
Yüksek Hakem Kuruluna
D
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne
E
Türkiye İş Kurumuna
Açıklama:
- Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda, arabulucu tarafından düzenlenen Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 50. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen tutanağın tebliğinden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51),
- Grev ve lokavtın erteleme süresinin uyuşmazlıkla sonuçlanması halinde sürenin bitiminden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51, m.63/3),
- Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren altı işgünü içinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir (m.51, m.61/3).
Soru 16
Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az ............ üyenin katılımı ile toplanır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Dört
B
Beş
C
Altı
D
Yedi
E
Sekiz
Açıklama:
Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır. Mazeretli veya izinli olan asıl başkan veya üyenin yerini aynı gruptan yedek başkan veya yedek üyelerden biri alır.
Soru 17
Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantı tarihinden itibaren ................. toplu görüşme süresi içerisinde tarafların anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit etmeleri halinde tarafların grev ve lokavta ya da zorunlu tahkim yoluna gitmelerinden önce olağan arabuluculuk yoluna başvurmaları gerekmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
15 günlük
B
30 günlük
C
45 günlük
D
60 günlük
E
90 günlük
Açıklama:
Toplu çıkar uyuşmazlıklarında toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan birinin gelmemesi, geldiği halde görüşmeye başlamaması, toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmemesi veya toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantı tarihinden itibaren altmış günlük toplu görüşme süresi içerisinde tarafların anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit etmeleri yahut toplu görüşme süresinin anlaşma olmaksızın sona ermesi hallerinde, tarafların grev ve lokavta ya da zorunlu tahkim yoluna gitmelerinden önce uyuşmazlığın çözümlenmesi için taraflar olağan arabuluculuk yoluna başvururlar.
Soru 18
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu ne kadar süre içinde içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenleyerek görevli makama tevdi eder?
Seçenekler
A
İki gün
B
Üç gün
C
Beş gün
D
Yedi gün
E
On gün
Açıklama:
Arabulucu, tarafların anlaşmasını sağlarsa, toplu iş sözleşmesi imzalanır ve ilgili makamlara tevdi edilir (m.50/4). Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu üç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler ve uyuşmazlığın sona ermesi için gerekli gördüğü önerileri de ekleyerek görevli makama tevdi eder. Görevli makam, tutanağı en geç üç işgünü içinde taraflara tebliğ eder (m.50/5). Bu tebliğ üzerine Kanunda öngörülen usuli koşullara uyularak mücadeleci yollara başvurulur.
Soru 19
İşçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çıkar uyuşmazlığı
B
Mevzuat uyuşmazlığı
C
Kanun uyuşmazlığı
D
Hak uyuşmazlığı
E
Sözleşme uyuşmazlığı
Açıklama:
Hak uyuşmazlıklarında, işçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlık söz konusudur. Sözgelimi; iş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi yahut toplu iş sözleşmesinde, fazla çalışma yapılması halinde her bir saatlik fazla çalışmanın karşılığı olarak İş Kanununda belirtilen %50 zamlı ücret yerine %75 zamlı ücretin ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen, işverenin fazla çalışma ücretini %50 zamlı ödemesi hallerinde ortaya çıkan uyuşmazlık, hak uyuşmazlığıdır.
Soru 20
Yüksek Hakem Kuruluna katılacak üyelerin seçilmesi, her seçim döneminden ne kadar süre önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıca ilgili makam ve kuruluşlardan istenir?
Seçenekler
A
15 gün
B
1 ay
C
2 ay
D
3 ay
E
6 ay
Açıklama:
Seçimle gelen üyeler, iki yıl için seçilir ve yeniden seçilmeleri mümkündür. İşçi ve işverenler adına seçilecek üyelerde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi
Kanununun 6. maddesinde kurucular için öngörülen şartlar aranır (m.54/2). Seçimle gelen her bir üye için aynı şekilde ikişer yedek üye seçilir. Kurul başkanlığı için birinci ve ikinci yedekler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca hukuk daireleri başkanları arasından seçilir. Yüksek Hakem Kuruluna katılacak üyelerin seçilmesi, her seçim döneminden üç ay önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıca ilgili makam ve kuruluşlardan istenir.
Kanununun 6. maddesinde kurucular için öngörülen şartlar aranır (m.54/2). Seçimle gelen her bir üye için aynı şekilde ikişer yedek üye seçilir. Kurul başkanlığı için birinci ve ikinci yedekler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca hukuk daireleri başkanları arasından seçilir. Yüksek Hakem Kuruluna katılacak üyelerin seçilmesi, her seçim döneminden üç ay önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıca ilgili makam ve kuruluşlardan istenir.
Soru 21
I- Hak uyuşmazlığı-çıkar uyuşmazlığı
II-Bireysel iş uyuşmazlığı-toplu iş uyuşmazlığı
III-Yeni ekonomik ve sosyal koşullar ile çalışma şartlarının belirlenmesi
İş uyuşmazlıkları türleri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-Bireysel iş uyuşmazlığı-toplu iş uyuşmazlığı
III-Yeni ekonomik ve sosyal koşullar ile çalışma şartlarının belirlenmesi
İş uyuşmazlıkları türleri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
İş uyuşmazlıklarının türleri şunlardır: •Hak uyuşmazlığı-çıkar uyuşmazlığı, •Bireysel iş
uyuşmazlığı-toplu iş uyuşmazlığı. Yeni ekonomik ve sosyal koşullar ile çalışma şartlarının belirlenmesi doğru cevap değildir. Doğru cevap A şıkkıdır.
uyuşmazlığı-toplu iş uyuşmazlığı. Yeni ekonomik ve sosyal koşullar ile çalışma şartlarının belirlenmesi doğru cevap değildir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 22
I-İş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi,
II-Toplu iş sözleşmesinde, fazla çalışma yapılması halinde her bir saatlik fazla çalışmanın karşılığı olarak İş Kanununda belirtilen %50 zamlı ücret yerine %75 zamlı ücretin ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen, işverenin fazla çalışma ücretini %50 zamlı ödemesi hali,
III-Yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması,
Hak uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-Toplu iş sözleşmesinde, fazla çalışma yapılması halinde her bir saatlik fazla çalışmanın karşılığı olarak İş Kanununda belirtilen %50 zamlı ücret yerine %75 zamlı ücretin ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen, işverenin fazla çalışma ücretini %50 zamlı ödemesi hali,
III-Yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması,
Hak uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
İş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi, Toplu iş sözleşmesinde, fazla çalışma yapılması halinde her bir saatlik fazla çalışmanın karşılığı olarak İş Kanununda belirtilen %50 zamlı ücret yerine %75 zamlı ücretin ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen, işverenin fazla çalışma ücretini %50 zamlı ödemesi halleri hak uyuşmazlığı örnekleridir. Yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması, Çıkar uyuşmazlığı ile ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 23
I- Yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması,
II-İşçi ücretlerinde yapılacak artışlar, o güne kadar ödenmekte olan ikramiye sayısının toplu iş sözleşmesiyle ikiden üçe çıkarılması,
III- İş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi hak uyuşmazlığı ,
Çıkar uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-İşçi ücretlerinde yapılacak artışlar, o güne kadar ödenmekte olan ikramiye sayısının toplu iş sözleşmesiyle ikiden üçe çıkarılması,
III- İş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi hak uyuşmazlığı ,
Çıkar uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Yıllık izin sürelerinin arttırılması veya çalışma sürelerinin azaltılması, İşçi ücretlerinde yapılacak artışlar, o güne kadar ödenmekte olan ikramiye sayısının toplu iş sözleşmesiyle ikiden üçe çıkarılması, Çıkar uyuşmazlığı örnekleridir. İş sözleşmesinde işverenin her ay ödemeyi üstlendiği bir aylık ücret tutarındaki ikramiyeyi veya toplu iş sözleşmesiyle öngörülen yakacak yardımını ödememesi ile ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 24
I- İşçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlık söz konusudur.
II- Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığıdır.
III- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Hak uyuşmazlığı-menfaat uyuşmazlığı (ikisi birden) ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığıdır.
III- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Hak uyuşmazlığı-menfaat uyuşmazlığı (ikisi birden) ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Hak uyuşmazlığı İşçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlıktır. Çıkar uyuşmazlığı Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığıdır. Bireysel iş uyuşmazlığı İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 25
I- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde yorum davası ve eda davası açılabileceği öngörülmüştür.
II-İşçileri ilgilendiren ortak bir konu nedeniyle ortaya çıkabilecek veya toplu iş sözleşmesi yapıldıktan sonra işçi ile işveren arasında ortaya çıkan bir bireysel iş uyuşmazlığının işçi sendikasınca benimsenmesi ve bu sendikanın uyuşmazlığa taraf olmasıyla da ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlığının çözümlenmesinde arabuluculuk ve tahkim gibi barışçı çözüm yollarına veya grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarına başvurulamaz.
III- İş Kanunu’nda belirtilen sınırlayıcı düzenlemelere riayet etmeden ücret kesme cezası uygulaması yapılması.
Toplu iş uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II-İşçileri ilgilendiren ortak bir konu nedeniyle ortaya çıkabilecek veya toplu iş sözleşmesi yapıldıktan sonra işçi ile işveren arasında ortaya çıkan bir bireysel iş uyuşmazlığının işçi sendikasınca benimsenmesi ve bu sendikanın uyuşmazlığa taraf olmasıyla da ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlığının çözümlenmesinde arabuluculuk ve tahkim gibi barışçı çözüm yollarına veya grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarına başvurulamaz.
III- İş Kanunu’nda belirtilen sınırlayıcı düzenlemelere riayet etmeden ücret kesme cezası uygulaması yapılması.
Toplu iş uyuşmazlığı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Toplu iş uyuşmazlığı; Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde yorum davası ve eda davası açılabileceği öngörülmüştür. İşçileri ilgilendiren ortak bir konu nedeniyle ortaya çıkabilecek veya toplu iş sözleşmesi yapıldıktan sonra işçi ile işveren arasında ortaya çıkan bir bireysel iş uyuşmazlığının işçi sendikasınca benimsenmesi ve bu sendikanın uyuşmazlığa taraf olmasıyla da ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlığının çözümlenmesinde arabuluculuk ve tahkim gibi barışçı çözüm yollarına veya grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarına başvurulamaz. Bireysel iş uyuşmazlığı; İş Kanunu’nda belirtilen sınırlayıcı düzenlemelere riayet etmeden ücret kesme cezası uygulaması yapılması. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 26
I- Yürürlük süresi sona ermiş bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin yorum davası açılamaz.
II- Toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir.
III- Borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumu için yorum davası açılabilir.
IV- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Yorum davası ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir.
III- Borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumu için yorum davası açılabilir.
IV- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Yorum davası ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I,III ve IV
Açıklama:
Yürürlük süresi sona ermiş bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin yorum davası açılamaz. Toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir. Toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir. Borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumu için yorum davası açılabilir. Bireysel iş uyuşmazlığı İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 27
I- Zorunlu tahkim,
II- Uzlaştırma,
III- Özel tahkim ve arabuluculuk,
IV- Grev ve lokavt,
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının barışçı çözüm yolları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Uzlaştırma,
III- Özel tahkim ve arabuluculuk,
IV- Grev ve lokavt,
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının barışçı çözüm yolları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I,III ve IV
Açıklama:
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki yollardan biri; zorunlu tahkim, uzlaştırma, özel tahkim ve arabuluculuk gibi barışçı çözüm yollarıdır. Diğer çözüm yolu ise grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarıdır.
Soru 28
I- Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde karma sistem benimsenmiştir.
II- Barışçı çözüm yolları (arabuluculuk ve tahkim) ; Mücadeleci çözüm yolları (grev ve lokavt)’dır.
III- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Toplu çıkar uyuşmazlıkları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Barışçı çözüm yolları (arabuluculuk ve tahkim) ; Mücadeleci çözüm yolları (grev ve lokavt)’dır.
III- İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır.
Toplu çıkar uyuşmazlıkları ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde karma sistem benimsenmiştir. Barışçı çözüm yolları (arabuluculuk ve tahkim); Mücadeleci çözüm yolları (grev ve lokavt)’dır. Bireysel iş uyuşmazlığı İşçi ile işveren arasındaki bireysel iş ilişkilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 29
I- Arabuluculuğun olağan arabuluculuk ve olağanüstü arabuluculuk olmak üzere iki türü vardır.
II- Arabuluculuk faaliyetiyle, mücadeleci çözüm yollarına veya zorunlu tahkime başvurulmaksızın, mevcut uyuşmazlığın anlaşarak çözümlenmesinde, uyuşmazlık taraflarına yardımcı olmak amaçlanmaktadır.
III- Taraflar anlaşarak toplu hak veya çıkar uyuşmazlıklarının her safhasında özel hakeme başvurabilirler.
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının ortadan kaldırılmasında kabul edilen barışçı çözüm yollarından biri olan arabuluculuk ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Arabuluculuk faaliyetiyle, mücadeleci çözüm yollarına veya zorunlu tahkime başvurulmaksızın, mevcut uyuşmazlığın anlaşarak çözümlenmesinde, uyuşmazlık taraflarına yardımcı olmak amaçlanmaktadır.
III- Taraflar anlaşarak toplu hak veya çıkar uyuşmazlıklarının her safhasında özel hakeme başvurabilirler.
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının ortadan kaldırılmasında kabul edilen barışçı çözüm yollarından biri olan arabuluculuk ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Soruda verilen önermelerin hepsi doğrudur. Arabuluculuğun olağan arabuluculuk ve olağanüstü arabuluculuk olmak üzere iki türü vardır. Arabuluculuk faaliyetiyle, mücadeleci çözüm yollarına veya zorunlu tahkime başvurulmaksızın, mevcut uyuşmazlığın anlaşarak çözümlenmesinde, uyuşmazlık taraflarına yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Taraflar anlaşarak toplu hak veya çıkar uyuşmazlıklarının her safhasında özel hakeme başvurabilirler. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 30
I- Uyuşmazlık kesin olarak çözüme kavuşturulur.
II- Özel (gönüllü) tahkim ve zorunlu (resmi) tahkim olmak üzere iki türü vardır.
III- Uyuşmazlığın çözümü bakımından öneri ve tavsiyelerini sunar.
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının ortadan kaldırılmasında kabul edilen barışçı çözüm yollarından biri olan tahkim ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
II- Özel (gönüllü) tahkim ve zorunlu (resmi) tahkim olmak üzere iki türü vardır.
III- Uyuşmazlığın çözümü bakımından öneri ve tavsiyelerini sunar.
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının ortadan kaldırılmasında kabul edilen barışçı çözüm yollarından biri olan tahkim ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Uyuşmazlık kesin olarak çözüme kavuşturulur. Özel (gönüllü) tahkim ve zorunlu (resmi) tahkim olmak üzere iki türü vardır. Arabulucu, uyuşmazlığın çözümü bakımından öneri ve tavsiyelerini sunar. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 31
Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yorum uyuşmazlığı
B
Çıkar uyuşmazlığı
C
Toplu iş uyuşmazlığı
D
Hak uyuşmazlığı
E
Fikir uyuşmazlığı
Açıklama:
Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığına çıkar uyuşmazlığı denir. Doğru cevap B’dir.
Soru 32
Yorum davasında, İş Mahkemesi kaç ay içinde karar verir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yorum davasında, İş Mahkemesi iki ay içinde karar verir. Doğru cevap B’dir.
Soru 33
Aşağıdaki sistemlerin hangisinde uyuşmazlığın taraflarının öncelikle barışçı yolları deneyerek bir çözüme varmaları, barışçı yolların kullanılmasıyla herhangi bir sonuç alınamayan hallerde ise Kanundaki sınırlamalara uymak şartıyla uyuşmazlık taraflarının grev ve lokavta gidebilecekleri kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Karma sistem
B
Uzlaştırma
C
Özel tahkim
D
Arabuluculuk
E
Zorunlu tahkim
Açıklama:
Toplu menfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde kabul edilen bir diğer sistem ise “karma sistem”dir. Bu sistemde, uyuşmazlığın taraflarının öncelikle barışçı yolları deneyerek bir çözüme varmaları, barışçı yolların kullanılmasıyla herhangi bir sonuç alınamayan hallerde ise Kanundaki sınırlamalara uymak şartıyla uyuşmazlık taraflarının grev ve lokavta gidebilecekleri kabul edilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 34
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Zorunlu tahkim
C
Serbestlik sistemi
D
Uzlaştırma
E
Özel tahkim
Açıklama:
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasına uzlaştırma denir. Doğru cevap D’dir.
Soru 35
Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde hangi sistem benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Uzlaştırma
B
Özel tahkim
C
Karma sistem
D
Serbestlik sistemi
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde karma sistem benimsenmiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 36
Toplu çıkar uyuşmazlığının her aşamasında uyuşmazlığı ortadan kaldırmak amacıyla uyuşmazlık taraflarının aralarında anlaşarak başvurdukları veya toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenlemelere dayanarak gittikleri barışçı bir çözüm yoluna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel tahkim
B
Zorunlu tahkim
C
Karma sistem
D
Serbestlik sistemi
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Özel tahkim, toplu çıkar uyuşmazlığının her aşamasında uyuşmazlığı ortadan kaldırmak amacıyla uyuşmazlık taraflarının aralarında anlaşarak başvurdukları veya toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenlemelere dayanarak gittikleri barışçı bir çözüm yoludur. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
I. Olağan arabuluculuk
II. Olağanüstü arabuluculuk
III. Özel arabuluculuk
IV. Zorunlu arabuluculuk
Yukarıdakilerden hangileri arabuluculuğun türlerindendir?
II. Olağanüstü arabuluculuk
III. Özel arabuluculuk
IV. Zorunlu arabuluculuk
Yukarıdakilerden hangileri arabuluculuğun türlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Olağan arabuluculuk ve olağanüstü arabuluculuk arabuluculuğun türlerindendir. Doğru cevap A’dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yürürlükte olan mevzuatımızda, toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümünde kabul edilen barışçı çözüm yollarındandır?
Seçenekler
A
Karma sistem
B
Serbestlik sistemi
C
Arabuluculuk
D
Yorum davası
E
Çıkar davası
Açıklama:
Yürürlükte olan mevzuatımızda, toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümünde kabul edilen barışçı çözüm yolları; arabuluculuk ve tahkimdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 39
Kanunda öngörülen hallerde uyuşmazlığı kesin olarak çözümleyen barışçı bir çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma sistem
B
Serbestlik sistemi
C
Arabuluculuk
D
Özel tahkim
E
Zorunlu tahkim
Açıklama:
Zorunlu tahkim, kanunda öngörülen hallerde uyuşmazlığı kesin olarak çözümleyen barışçı bir çözüm yoludur. Doğru cevap E’dir.
Soru 40
I. Olağan tahkim
II. Olağanüstü tahkim
III. Gönüllü tahkim
IV. Zorunlu tahkim
Yukarıdakilerden hangileri tahkim türlerindendir?
II. Olağanüstü tahkim
III. Gönüllü tahkim
IV. Zorunlu tahkim
Yukarıdakilerden hangileri tahkim türlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Gönüllü tahkim ve zorunlu tahkim; tahkim türlerindendir. Doğru cevap D’ dir.
Soru 41
İşçi sendikası ile işveren sendikası veya işveren arasında ekonomik ve sosyal durumlar ile çalışma koşullarının ne şekilde olacağının iş sözleşmesiyle belirlenmesi sırasında ya da mevcut koşulların yerine getirilmemesi veya yorumu nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklardır.
Yukarıda bahsedilen iş uyuşmazlığı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen iş uyuşmazlığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hak uyuşmazlığı
B
Çıkar uyuşmazlığı
C
Bireysel iş uyuşmazlığı
D
Toplu iş uyuşmazlığı
E
Menfaat uyuşmazlığı
Açıklama:
Soruda bahsedilen toplu iş uyuşmazlığıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi toplu hak uyuşmazlıkları çözümü ile ilgili doğru değildir?
Seçenekler
A
Toplu hak uyuşmazlıklarının tahkim yoluyla çözümlenebilmesi mümkündür.
B
Toplu hak uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenebilmesi mümkündür.
C
Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde eda davası açılabilir
D
Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yorum davası açılabilir
E
Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi halinde, diğer taraf dava açabilir
Açıklama:
Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim yoluna da gidilebilir. Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulacak tahkim yolu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda öngörülen tahkim kurumu değil, Hukuk Muhakemeleri Kanununda düzenlenen tarafların isteğine bağlı olarak yaptıkları tahkim anlaşmasına dayalı olarak başvurulabilecek bir yoldur.
Bu uyuşmazlıkların çözümünde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda düzenlenen arabuluculuk, zorunlu tahkim, grev ve lokavt gibi çözüm yollarına başvurulamaz. Doğru cevap B'dir.
Bu uyuşmazlıkların çözümünde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda düzenlenen arabuluculuk, zorunlu tahkim, grev ve lokavt gibi çözüm yollarına başvurulamaz. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi toplu menfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki mücadeleci çözüm yollarındandır?
Seçenekler
A
Zorunlu tahkim
B
Uzlaştırma
C
Lokavt
D
Özel tahkim
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Toplu menfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki yollardan zorunlu tahkim, uzlaştırma, özel tahkim ve arabuluculuk barışçı çözüm yollarıdır. Diğer çözüm yolu ise grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
- Grev ve lokavt yoluna başvurularak toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenebilmesi olanağının yasaklandığı sistemlerde, taraflar sadece kanunda belirlenmiş olan zorunlu tahkim yoluyla toplu çıkar uyuşmazlığını çözebilirler.
- Geniş bir grev ve lokavt serbestisi tanınan bazı sistemlerde, toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesinde tarafların grev ve lokavta başvurmaları tamamıyla serbest bırakılmış ve taraflara toplu menfaat uyuşmazlığını grev ve lokavt dışında barışçı yollara başvurarak çözebilme imkânı da tanınmıştır.
- Karma sistemde, uyuşmazlığın taraflarının öncelikle barışçı yolları deneyerek bir çözüme varmaları, barışçı yolların kullanılmasıyla herhangi bir sonuç alınamayan hallerde ise Kanundaki sınırlamalara uymak şartıyla uyuşmazlık taraflarının grev ve lokavta gidebilecekleri kabul edilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasıdır.
Yukarıdaki açıklama toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulan yollardan hangisine aittir?
Yukarıdaki açıklama toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulan yollardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Uzlaştırma
B
Arabuluculuk
C
Tahkim
D
Grev
E
Lokavt
Açıklama:
Uzlaştırma uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
_________ gerek kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta, gerekse de kanuni bir grev veya lokavtın Cumhurbaşkanınca ertelenmesinin üzerinde, bu erteleme dönemi içerisinde yürütülen faaliyettir. Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Olağan arabuluculuk
B
Olağanüstü arabuluculuk
C
Özel (gönüllü) tahkim
D
Zorunlu (resmi) tahkim
E
Grev
Açıklama:
Olağanüstü arabuluculuk Gerek kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta, gerekse de kanuni bir grev veya lokavtın Cumhurbaşkanınca ertelenmesinin üzerinde, bu erteleme dönemi içerisinde yürütülen arabuluculuk faaliyetidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
- Mücadeleci çözüm yolları öncesinde gidilmesi zorunlu olan barışçı bir yol değil, grev ve lokavt yerine başvurulan barışçı bir çözüm yoludur.
- Taraflar arasındaki toplu menfaat uyuşmazlığının çözümünü sağlamak amacıyla üçüncü kişinin katılımı söz konusu olmaktadır.
- Tahkimde uyuşmazlık kesin olarak çözüme kavuşturulur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Uyuşmazlıkların incelenmesi ve sonuçlandırılması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır.
B
Yüksek Hakem Kurulu, uyuşmazlığı dosya üzerinde inceler. Gerekli görüldüğü durumlarda taraflar ve ilgililerden uyuşmazlıkla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir.
C
Yüksek Hakem Kurulu, görüşlerini öğrenmek istediği kişileri çağırıp dinler veya bunların görüşlerini yazı ile bildirmelerini ister. Bunlar hakkında 6100 sayılı Kanunun tanıklara ve bilirkişilere ilişkin hükümleri uygulanır.
D
Yüksek Hakem Kurulu, toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar verir.
E
Oyların eşitliği halinde oylama bir gün sonra tekrar yapılır.
Açıklama:
Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
- Seçimle gelen üyeler, iki yıl için seçilir ve yeniden seçilmeleri mümkündür. İşçi ve işverenler adına seçilecek üyelerde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 6. maddesinde kurucular için öngörülen şartlar aranır (m.54/2).
- Seçimle gelen her bir üye için aynı şekilde ikişer yedek üye seçilir. Kurul başkanlığı için birinci ve ikinci yedekler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca hukuk daireleri başkanları arasından seçilir.
- Yüksek Hakem Kuruluna katılacak üyelerin seçilmesi, her seçim döneminden üç ay önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıca ilgili makam ve kuruluşlardan istenir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin tamamı doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Cumhurbaşkanı grev ve lokavtı kaç gün süre ile erteleyebilir?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
60
Açıklama:
Cumhurbaşkanı grev ve lokavtı 60 gün süre ile erteleyebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan uyuşmazlıktır?
Seçenekler
A
Hak uyuşmazlığı
B
Çıkar uyuşmazlığı
C
Toplu iş uyuşmazlığı
D
Bireysel iş uyuşmazlığı
E
Eda uyuşmazlığı
Açıklama:
Çıkar uyuşmazlığı: Taraflar arasında daha önce mevcut olmayan yeni bir hakkın tanınması, yeni bir hakka ilişkin yeni bir düzenleme yapılması amacıyla ortaya çıkan bir iş uyuşmazlığıdır.
Soru 52
Aşağıda verilen kanunlardan hangisinde iş uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulabilecek yöntemler ayrıntılarıyla düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
4857 sayılı İş Kanunu
B
1475 sayılı İş Kanunu
C
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
D
2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
E
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Açıklama:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda iş uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulabilecek yöntemler ayrıntılarıyla düzenlenmiş olmakla birlikte, iş uyuşmazlığı kavramından ne anlaşılması gerektiğine ilişkin bir tanıma yer verilmemiştir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu metni için http://www.resmigazete. gov.tr/eskiler/2012/11/20121107-1.htm adresine bakabilirsiniz.
Soru 53
Uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca aşağıdaki davalardan hangisi açılabilir?
Seçenekler
A
Bozma davası
B
Tahkim davası
C
Çıkar davası
D
Yorum davası
E
Eda davası
Açıklama:
Yorum Davası: Toplu iş sözleşmesinin yorumundan kaynaklanan iş uyuşmazlıklarının çözümü konusu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 53. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Düzenleme gereğince, yürürlük süresi sona ermiş bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin yorum davası açılamaz. Yorum davası, ancak uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesi için açılabilir. Yine maddedeki açık düzenlemeye göre, yorum davası toplu iş sözleşmesi taraflarınca açılabilir. Sözgelimi, işçi sendikası ile işveren sendikası arasında bağıtlanmış bir toplu iş sözleşmesinin yorumuna ilişkin davayı, işçilerin ve işveren sendikası üyesi olmayan işverenin açabilmesi mümkün değildir. Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümlerin yorumu için yorum davası açılabileceği gibi borç doğurucu kısmında yer alan hükümlerin yorumu için de yorum davası açılabilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki mücadeleci çözüm yollarından biridir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Zorunlu tahkim
C
Grev ve lokavt
D
Uzlaştırma
E
Özel tahkim
Açıklama:
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki yollardan biri; zorunlu tahkim, uzlaştırma, özel tahkim ve arabuluculuk gibi barışçı çözüm yollarıdır. Diğer çözüm yolu ise grev ve lokavt gibi mücadeleci çözüm yollarıdır.
Soru 55
Grev ve lokavt yoluna başvurularak toplu Çıkar uyuşmazlığının çözümlenebilmesi olanağının tamamen yasaklandığı sistemlerde, taraflar aşağıda verilen hangi yolla toplu çıkar uyuşmazlığını çözebilirler?
Seçenekler
A
Zorunlu tahkim
B
Olağan arabuluculuk
C
Gönüllü uzlaştırma
D
Zorunlu uzlaştırma
E
Olağanüstü arabuluculuk
Açıklama:
Grev ve lokavt yoluna başvurularak toplu Çıkar uyuşmazlığının çözümlenebilmesi olanağının tamamen yasaklandığı sistemlerde, taraflar sadece Kanunda belirlenmiş olan zorunlu tahkim yoluyla toplu çıkar uyuşmazlığını çözebilirler. Buna zorunluluk ya da mecburilik sistemi denir.
Soru 56
Toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesinde tarafların grev ve lokavta başvurmaları tamamıyla serbest bırakılmış ve taraflara toplu menfaat uyuşmazlığını grev ve lokavt dışında barışçı yollara başvurarak çözebilme imkânı tanınan sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karma sistem
B
Serbestlik sistemi
C
Zorunluluk sistemi
D
Mecburilik sistemi
E
Özel sistem
Açıklama:
Geniş bir grev ve lokavt serbestisi tanınan bazı sistemlerde, toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesinde tarafların grev ve lokavta başvurmaları tamamıyla serbest bırakılmış ve taraflara toplu menfaat uyuşmazlığını grev ve lokavt dışında barışçı yollara başvurarak çözebilme imkânı da tanınmıştır. Bu sisteme, serbestlik sistemi adı verilir.
Soru 57
Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde aşağıda verilen sistemlerden hangisi benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Serbestlik sistemi
B
Zorunluluk sistemi
C
Mecburilik sistemi
D
Karma sistem
E
Özel sistem
Açıklama:
Türkiye’de Kabul Edilen Sistem: Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde 1982 Anayasası’nın 54. maddesinde işçilerin grev hakkının işverenlerin de lokavta başvurabilme imkânlarının bulunduğu belirtilmiş, grev ve lokavtın usul ve şartları ile kapsam ve istisnalarının Kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. 1982 Anayasası’nın 54. maddesinde sözü edilen Kanun, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunudur. Bu Kanunla grev ve lokavt düzenlenirken önemli sınırlamalara yer verilmiştir. Bir defa, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda arabuluculuk, zorunlu tahkim, grev ve lokavt gibi toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesine hizmet eden kurumlara sadece toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında çıkan toplu çıkar uyuşmazlıkları için başvurulabileceği öngörülmüş, bazı hallerde grev ve lokavta başvurularak toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesi yasaklanmıştır. Böyle bir durumda, toplu çıkar uyuşmazlığı tahkim yoluyla çözülür. Bundan başka, toplu çıkar uyuşmazlığının çözümünde grev ve lokavta gidilebilmesine olanak tanınan hallerde, öncelikle arabuluculuk aşamasından geçme zorunluluğu getirilmiştir. Bu aşamadan geçildikten sonra dahi, taraflar toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesinde ancak Kanunda belirtilen sıkı usuli kurallara uymak şartıyla grev ve lokavt yoluna başvurabilirler. Bu düzenlemeler çerçevesinde, Türkiye’de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde “karma sistem” benimsenmiş olmaktadır.
Soru 58
Arabuluculuk görevi en çok kaç gün uzatılabilir?
Seçenekler
A
3 gün
B
6 gün
C
6 işgünü
D
15 gün
E
15 işgünü
Açıklama:
Arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren onbeş gün sürer. Bu süre tarafların anlaşması ile en çok altı işgünü uzatılabilir ve görevli makama bildirilir.
Soru 59
Arabulucu, arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa kaç gün içerisinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler ve görevli makama tevdi eder?
Seçenekler
A
3 gün
B
3 işgünü
C
6 gün
D
15 gün
E
15 işgünü
Açıklama:
Arabulucu, tarafların anlaşmasını sağlarsa, toplu iş sözleşmesi imzalanır ve ilgili makamlara tevdi edilir (m.50/4). Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu üç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler ve uyuşmazlığın sona ermesi için gerekli gördüğü önerileri de ekleyerek görevli makama tevdi eder. Görevli makam, tutanağı en geç üç işgünü içinde taraflara tebliğ eder (m.50/5). Bu tebliğ üzerine Kanunda öngörülen usuli koşullara uyularak mücadeleci yollara başvurulur.
Soru 60
Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak kaç gün içinde toplanır?
Seçenekler
A
15 gün
B
15 işgünü
C
3 işgünü
D
6 gün
E
6 işgünü
Açıklama:
Uyuşmazlıkların İncelenmesi ve Sonuçlandırılması: Yüksek Hakem Kurulu başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı işgünü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımı ile toplanır. Mazeretli veya izinli olan asıl başkan veya üyenin yerini aynı gruptan yedek başkan veya yedek üyelerden biri alır. Yüksek Hakem Kurulu, uyuşmazlığı dosya üzerinde inceler.
Soru 61
İş sözleşmesinde yer alan ikramiyenin işçiye ödenmemesi üzerine çıkan uyuşmazlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel çıkar uyuşmazlığı
B
Toplu hak uyuşmazlığı
C
Toplu çıkar uyuşmazlığı
D
Bireysel hak uyuşmazlığı
E
Grev
Açıklama:
İş sözleşmesinde yer alan ikramiye işçinin hakkıdır. Dolayısıyla işçinin bu hakkının verilmemesi üzerine çıkan uyuşmazlık bireysel hak uyuşmazlığıdır.
Soru 62
Toplu pazarlık görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel çıkar uyuşmazlığı
B
Grev
C
Toplu hak uyuşmazlığı
D
Bireysel hak uyuşmazlığı
E
Toplu çıkar uyuşmazlığı
Açıklama:
Toplu pazarlık görüşmeleri sırasında yeni bir hakkın elde edilmesi veya değiştirilmesi söz konusudur. Bu sırada ortaya çıkan uyuşazlık toplu çıkar uyuşmazlığıdır. Ancak toplu pazarlık sonucunda imzalanan toplu iş sözleşmesindeki hükümlere uyulmaması söz konusu olursa bu uyuşmazlık artık bir toplu hak uyuşmalığına dönüşür.
Soru 63
Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi halinde, diğer tarafın açtığı dava türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eda davası
B
Maddi tazminat davası
C
Yorum davası
D
İfa davası
E
Manevi tazminat davası
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi halinde, diğer taraf eda davası açabilir. İşçilerin de işveren aleyhine eda davası açabilmeleri mümkündür.
Soru 64
Yorum davasında İş Mahkemesi ne kadar süre içinde karar verir?
Seçenekler
A
2 hafta
B
15 gün
C
1 ay
D
2 ay
E
45 gün
Açıklama:
Yorum davasında, İş Mahkemesi iki ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Soru 65
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan sistemlerden biri olan mecburilik (zorunluluk) sisteminde uyuşmazlık hangi mekanizma ile çözümlenir?
Seçenekler
A
Grev
B
Lokavt
C
Gönüllü tahkim
D
Mahkemeler
E
Zorunlu tahkim
Açıklama:
Grev ve lokavt yoluna başvurularak toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenebilmesi olanağının tamamen yasaklandığı sistem-lerde, taraflar sadece Kanunda belirlenmiş olan zorunlu tahkim yoluyla toplu çıkar uyuşmazlığını çözebilirler. Buna zorunluluk ya da mecburilik sistemi denir.
Soru 66
Türkiye'de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümünde grev ve lokavta gidilebilmesine olanak tanınan hallerde öncelikle hangi aşamadan geçme zorunluluğu bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Özel tahkim
B
Uzlaştırma
C
Mahkeme
D
Arabuluculuk
E
Zorunlu tahkim
Açıklama:
Türkiye'de toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümünde grev ve lokavta gidilebilmesine olanak tanınan hallerde öncelikle arabuluculuk aşamasından geçilmesi zorunludur. Bu aşamadan geçildikten sonra dahi, taraflar toplu çıkar uyuşmazlığının çözümlenmesinde ancak Kanunda belirtilen sıkı usuli kurallara uymak şartıyla grev ve lokavt yoluna başvurabilirler.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisinin verdiği karar taraflar için bağlayıcıdır?
I. Arabuluculuk II. Özel tahkim III. Uzlaştırma IV. Zorunlu tahkim
I. Arabuluculuk II. Özel tahkim III. Uzlaştırma IV. Zorunlu tahkim
Seçenekler
A
IV
B
I-III
C
I-III-IV
D
II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Hakemin veya hakem kurulunun verdiği kararın uyuşmazlık taraflarını bağlaması ve uyuşmazlığı kesin olarak ortadan kaldırması sebebiyle tahkim diğer barışçı yollardan ayrılır. Gerek özel gerekse zorunlu tahkimin verdiği kararlar taraflar için bağlayıcıdır.
Soru 68
Toplu çıkar uyuşmazlıklarında toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan birinin gelmemesi halinde tarafların grev ve lokvata veya zorunlu tahkime gitmeden önce uyuşmazlığın çözümlenmesi için başvurmaları gereken barışçı çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olağan arabuluculuk
B
Uzlaştırma
C
Yargı yolu
D
Olağanüstü arabuluculuk
E
Gönüllü tahkim
Açıklama:
Olağan arabuluculuk, toplu çıkar uyuşmaz-lıklarında toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan birinin gelmemesi, geldiği halde görüşmeye başlamaması, toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmemesi veya toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantı tarihinden itibaren altmış günlük toplu görüşme süresi içerisinde tarafların anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit etmeleri yahut toplu görüşme süresinin anlaşma olmaksızın sona ermesi hallerinde, tarafların grev ve lokavta ya da zorunlu tahkim yoluna git-melerinden önce uyuşmazlığın çözümlenmesi için başvurmak zorunda oldukları barışçı bir yoldur.
Soru 69
Türkiye'de zorunlu tahkim sürecini yürütecek makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş mahkemeleri
B
Yargıtay
C
İstinaf mahkemeleri
D
Yüksek Hakem Kurulu
E
Aile, Çalışma ve sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Ka-nunu gereğince zorunlu tahkim süreci, Yüksek Hakem Kurulunca yürütülür. Yüksek Hakem Kurulu-nun kuruluşu da Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 54. maddesinde düzenlenmiştir.
Soru 70
Yorum ve eda davası aşağıdaki uyuşmazlık türlerinden hangisi için açılabilir?
Seçenekler
A
Toplu çıkar uyuşmazlığı
B
Toplu hak uyuşmazlığı
C
Grev
D
Bireysel çıkar uyuşmazlığı
E
Bireysel hak uyuşmalığı
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde yorum davası ve eda davası (m.53) açılabileceği öngörülmüştür.
Soru 71
İş uyuşmazlığının niteliği ve konusu göz önünde bulundurulduğunda, işçi ya da işverenin iş ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan uyuşmazlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hak uyuşmazlığı
B
Çıkar uyuşmazlığı
C
Menfaat uyuşmazlığı
D
Bireysel uyuşmazlık
E
Toplu uyuşmazlık
Açıklama:
Hak uyuşmazlığı-menfaat uyuşmazlığı ayrımında, iş uyuşmazlığının niteliği ve konusu göz önünde bulundurulmaktadır. Hak uyuşmazlıklarında, işçi ya da işverenin iş
ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlık söz konusudur
ilişkisinin temelini oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde öngörülen hakların hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden ortaya çıkan bir uyuşmazlık söz konusudur
Soru 72
Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi üzerine açılan davanın türü nedir?
Seçenekler
A
Tespit davası
B
Eda davası
C
Yorum davası
D
Terditli dava
E
İnşai dava
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi taraflarından birinin toplu iş sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi halinde, diğer taraf eda davası açabilir. İşçilerin de işveren aleyhine eda davası açabilmeleri mümkündür. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 53. maddesi gereğince, toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
Soru 73
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının barışçı çözüm yollarının hangisinde, sadece tarafların anlaşmasına yardımcı olmaya ve uyuşmazlığın giderilmesine çalışılmaktadır?
Seçenekler
A
Zorunlu tahkim
B
Gönüllü tahkim
C
Arabuluculuk
D
Uzlaştırma
E
Özel tahkim
Açıklama:
Toplu çıkar uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde başvurulan bir diğer yol, arabuluculuktur. Arabuluculukta uzlaştırmadan farklı olarak, arabulucu sadece tarafların anlaşmasına yardımcı olmak ve uyuşmazlığı gidermeye çalışmakla görevlidir.
Soru 74
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği halde görüşmeye başlamazsa, diğer taraf uyuşmazlığı kaç işgünü içinde görevli makama bildirir?
Seçenekler
A
30
B
20
C
15
D
6
E
3
Açıklama:
Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği halde görüşmeye başlamazsa, toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmezse veya taraflar toplu görüşme süresi içerisinde anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit ederlerse ya da toplı görüşme süresi anlaşma olmaksızın sona ererse, taraflardan biri uyuşmazlığı altı işgünü içinde görevli makama bildirir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer.
Soru 75
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, toplu görüşme süresi ilk toplantı tarihinden başlamak üzere kaç gün kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
300
B
240
C
180
D
90
E
60
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda toplu görüşme süresinin ilk toplantı tarihinden itibaren altmış gün olduğu kabul edilmiş ve değişik olasılıklar göz önünde bulundurularak toplu iş uyuşmazlığının tespiti öngörülmüştür.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi hak uyuşmazlığıdır?
Seçenekler
A
İşçinin yıllık ücretli izin süresinin arttırılması konusundaki uyuşmazlık
B
İşçinin ücretine yapılacak yıllık artışın oranı konusundaki uyuşmazlık
C
İşverenin Ekim ayında ödemeyi üstlendiği yakacak yardımını ödememesi üzerine çıkan uyuşmazlık
D
Haftalık 45 saat olan çalışma süresinin azaltılması üzerine çıkan uyuşmazlık
E
Yıl içinde işçilere yapılacak ikramiye ödemesinin sayısı konusundaki uyuşmazlık
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Hak Uyuşmazlığı-Çıkar Uyuşmazlığı başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İşverenin Ekim ayında ödemeyi üstlendiği yakacak yardımını ödememesi üzerine çıkan uyuşmazlık hak uyuşmazlığıdır, diğerleri menfaat uyuşmazlığıdır.
İşverenin Ekim ayında ödemeyi üstlendiği yakacak yardımını ödememesi üzerine çıkan uyuşmazlık hak uyuşmazlığıdır, diğerleri menfaat uyuşmazlığıdır.
Soru 77
I. Uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesi için açılabilmesi
II. İşçilerin işveren aleyhine dava açabilmesi
III. Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi
IV. Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi
Aşağıdakilerden hangisinde yorum davasına ilişkin ifadeler tam ve doğru bir şekilde verimiştir?
II. İşçilerin işveren aleyhine dava açabilmesi
III. Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi
IV. Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi
Aşağıdakilerden hangisinde yorum davasına ilişkin ifadeler tam ve doğru bir şekilde verimiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, II, III
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bu konuda daha fazla bilgi için kitabınızda Yorum Davası başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesi için açılabilmesi, (I)
Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi (III)
Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi (IV)
ifadeleri yorum davasına ilişkin doğru ifadelerdir.
Uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesi için açılabilmesi, (I)
Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi (III)
Toplu iş sözleşmesinin borç doğurucu kısmında yer alan hükümler için açılabilmesi (IV)
ifadeleri yorum davasına ilişkin doğru ifadelerdir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi toplu menfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki barışçı çözüm yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Uzlaştırma
B
Grev-lokavt
C
Arabuluculuk
D
Zorunlu tahkim
E
Özel tahkim
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu Çıkar Uyuşmazlıklarının Çözümünde Uygulanan Sistemler başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Grev-lokavt toplu mebfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki barışçı çözüm yollarından biri olmayıp barışçı olmayan çözüm yoludur.
Grev-lokavt toplu mebfaat uyuşmazlıklarının çözümlenmesindeki barışçı çözüm yollarından biri olmayıp barışçı olmayan çözüm yoludur.
Soru 79
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasına ................... denir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru bir şekilde doldurmaktadır?
Seçenekler
A
Uzlaştırma
B
Olağan arabuluculuk
C
Olağanüstü arabuluculuk
D
Özel tahkim
E
Zorunlu tahkim
Açıklama:
Bu konuda hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Toplu Çıkar Uyuşmazlıklarının Barışçı Çözüm Yolları başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasına uzlaştırma denir.
Uyuşmazlığı kendi aralarında çözemeyen uyuşmazlık taraflarına üçüncü bir kişi ya da bir kurul katılması suretiyle uyuşmazlığın bu kişi ya da kurulun yardımıyla çözümlenmeye çalışılmasına uzlaştırma denir.
Soru 80
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren kural olarak ne kadar sürer?
Seçenekler
A
6 işgünü
B
6 gün
C
10 gün
D
15 işgünü
E
15 gün
Açıklama:
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için kitabınızda Arabulucuk başlığı altında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren kural olarak 15 gün sürer.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre, arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren kural olarak 15 gün sürer.
Ünite 8
Soru 1
I. Toplu hak uyuşmazlıklarını çözmek için kullanılmalıdır.
II. İşçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacı güdülerek yapılmalıdır.
III. Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılmalıdır.
Kanuni greve ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İşçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacı güdülerek yapılmalıdır.
III. Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılmalıdır.
Kanuni greve ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kanuni grev, bir defa toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılmalıdır. Bu nedenle, toplu hak uyuşmazlıklarında veya toplu iş sözleşmesi süresi içerisinde ortaya çıkan toplu çıkar uyuşmazlıklarında grev yapılamaz. Bundan başka, grev işçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacı güdülerek yapılmalıdır. Sözgelimi, işçilerin çalışma şartlarını iyileştirmek ya da uygulanmakta olan çalışma koşullarının kötüleştirilmesine engel olmak için yaptıkları grev, amaç unsurunu içerir. Bu amacı içermeyen grev, kanun dışı grev niteliğini taşır.
Soru 2
I. İşyeri toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işyerini kapsamına alır.
II. İşletme toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işletme kapsamındaki bütün işyerlerine yönelik olmalıdır.
III. Bir işçi sendikasının bir işveren sendikasıyla yürüttüğü grup toplu iş sözleşmelerinde bütün işyerleri grev kapsamına alınmalıdır.
Grev kararına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İşletme toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işletme kapsamındaki bütün işyerlerine yönelik olmalıdır.
III. Bir işçi sendikasının bir işveren sendikasıyla yürüttüğü grup toplu iş sözleşmelerinde bütün işyerleri grev kapsamına alınmalıdır.
Grev kararına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşyeri toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işyerini kapsamına alır. İşletme toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işletme kapsamındaki bütün işyerlerine yönelik olmalıdır. Bir işçi sendikasının bir işveren sendikasıyla yürüttüğü grup toplu iş sözleşmelerinde ise bazı işyerlerinin grev kapsamı dışında bırakılabilmesi mümkündür.
Soru 3
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre aşağıdaki hangi işler veya yerlerde grev yasağı bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Can ve mal kurtarma işlerinde
B
Bankalarda
C
Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda
D
Hastanelerde
E
Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür;
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
Soru 4
I. Yasağın kalkmasından itibaren altmış gün içinde altı işgünü önce karşı tarafa bildirilmek kaydıyla grev uygulamasına devam edilir.
II. Cumhurbaşkanı, genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürürlükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü işyerlerinde grevi yasaklayabilir.
III. Yasağın kalkmasından sonra, grev aşamasına geçilmez, uyuşmazlık zorunlu tahkim yoluyla çözüme kavuşturulur.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda yer alan geçici grev yasaklarına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Cumhurbaşkanı, genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürürlükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü işyerlerinde grevi yasaklayabilir.
III. Yasağın kalkmasından sonra, grev aşamasına geçilmez, uyuşmazlık zorunlu tahkim yoluyla çözüme kavuşturulur.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda yer alan geçici grev yasaklarına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sürekli grev yasaklarından farklı olarak, geçici grev yasaklarında grev hakkının kullanımı geçici bir süre için mümkün olmamaktadır. Grevin geçici olarak yasaklanmasına neden olan olayın devam ettiği süre içerisinde grev kararı alabilmek, grev kararı alınmışsa kararı uygulamaya koyabilmek, grev kararı uygulamaya konulmuşsa greve devam edebilmek mümkün değildir. Cumhurbaşkanı, genel hayatı önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarının gerçekleştiği yerlerde bu durumun devamı süresince yürülükte kalmak kaydıyla gerekli gördüğü işyerlerinde grevi yasaklayabilir. Yasağın kalkmasından itibaren altmış gün içinde altı işgünü önce karşı tarafa bildirilmek kaydıyla grev uygulamasına devam edilir.
Soru 5
I. Grev Cumhurbaşkanınca ertelendiğinde
II. Grevin işverenler tarafından grev oylaması yoluyla uygulanmaması sağlandığında
III. Mahkeme kararıyla grev durdurulduğunda
Yukarıda verilen durumlardan hangisi veya hangileri grev engeli ortaya çıkaran faktörler arasında yer alır?
II. Grevin işverenler tarafından grev oylaması yoluyla uygulanmaması sağlandığında
III. Mahkeme kararıyla grev durdurulduğunda
Yukarıda verilen durumlardan hangisi veya hangileri grev engeli ortaya çıkaran faktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Grev Cumhurbaşkanınca ertelendiğinde veya grevin işçiler tarafından grev oylaması yoluyla uygulanmaması sağlandığında yahut mahkeme
kararıyla grev durdurulduğunda grev engeli ortaya çıkmış olmaktadır.
kararıyla grev durdurulduğunda grev engeli ortaya çıkmış olmaktadır.
Soru 6
I. Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev, genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise ertelenebilir.
II. Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev Cumhurbaşkanı tarafından doksan gün süre ile ertelenebilir.
III. Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür.
Yukarıda grev ertelemesine ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev Cumhurbaşkanı tarafından doksan gün süre ile ertelenebilir.
III. Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür.
Yukarıda grev ertelemesine ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev, genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir.
Soru 7
Grev oylamasında, "grevin yapılmaması" yönünde karar verilebilmesi için, grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların ne kadarının oyu gereklidir?
Seçenekler
A
Salt çoğunluğu
B
Üçte biri
C
Dörtte biri
D
Yüzde otuzu
E
Yüzde yirmisi
Açıklama:
Grev oylamasında, grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse o işyerinde grev uygulanamaz.
Soru 8
I. İşçilerin topluca işten uzaklaştırılmaları II. İşten uzaklaştırmanın işyerinde yürütülen faaliyetin kısmen durmasına yol açacak nitelikte olması III. İşten uzaklaştırmanın işverenin veya bir kuruluşun verdiği karara uyularak gerçekleştirilmesi Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri lokavtın unsurları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Lokavtın unsurları şunlardır:
• İşçilerin topluca işten uzaklaştırılmaları,
• İşten uzaklaştırmanın işyerinde yürütülen faaliyetin tamamen durmasına yol açacak nitelikte olması,
• İşten uzaklaştırmanın işverenin veya bir kuruluşun verdiği karara uyularak gerçekleştirilmesidir.
• İşçilerin topluca işten uzaklaştırılmaları,
• İşten uzaklaştırmanın işyerinde yürütülen faaliyetin tamamen durmasına yol açacak nitelikte olması,
• İşten uzaklaştırmanın işverenin veya bir kuruluşun verdiği karara uyularak gerçekleştirilmesidir.
Soru 9
I. Lokavt kararı, uyuşmazlığın tarafı olan işveren sendikası veya işveren sendikası üyesi olmayan işveren tarafından alınabilir.
II. Lokavt kararı, işyerinde veya işyerlerinde kararı alan tarafça derhal ilan edilir.
III. Lokavt kararı, grev kararının tebliğinden itibaren 30 günlük süre içerisinde 3 işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir.
Lokavt kararına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Lokavt kararı, işyerinde veya işyerlerinde kararı alan tarafça derhal ilan edilir.
III. Lokavt kararı, grev kararının tebliğinden itibaren 30 günlük süre içerisinde 3 işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir.
Lokavt kararına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Lokavt kararı, uyuşmazlığın tarafı olan işveren sendikası veya işveren sendikası üyesi olmayan işveren tarafından alınabilir. Lokavt kararı, işyerinde veya işyerlerinde kararı alan tarafça derhal ilan edilir. Lokavt kararı, grev kararının tebliğinden itibaren altmış günlük süre içerisinde altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir.
Soru 10
I. Kanuni bir lokavt dolayısıyla iş sözleşmeleri askıda kalan işçiler, lokavt süresince başka bir işverenin yanında çalışamaz.
II. İşveren kanuni bir lokavt süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamaz veya başkalarını çalıştıramaz.
III. Yalnızca üretim ve satışa yönelik olmak kaydıyla asgari miktarda üretimi sağlayacak sayıda işçi, kanuni lokavt sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak zorundadır.
Kanuni lokavta ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İşveren kanuni bir lokavt süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamaz veya başkalarını çalıştıramaz.
III. Yalnızca üretim ve satışa yönelik olmak kaydıyla asgari miktarda üretimi sağlayacak sayıda işçi, kanuni lokavt sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak zorundadır.
Kanuni lokavta ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hiçbir surette üretim ve satışa yönelik olmamak kaydıyla niteliği bakımından sürekli olmasında teknik zorunluluk bulunan işlerde faaliyetin devamlılığını veya işyeri güvenliğini, makine ve demirbaş eşyasının, gereçlerinin, hammadde, yarı mamul ve mamul maddelerin bozulmasını ya da hayvan ve bitkilerin korunmasını sağlayacak sayıda işçi, kanuni lokavt sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak
zorundadır. Kanuni lokavta katılamayacak işçilerin belirlenmesinde, kanuni grev bakımından öngörülen esaslar uygulanır.
zorundadır. Kanuni lokavta katılamayacak işçilerin belirlenmesinde, kanuni grev bakımından öngörülen esaslar uygulanır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi grevin maddi unsurudur?
Seçenekler
A
İşçilerin aralarında anlaşmaları
B
Kuruluşun kararına uyma
C
İşçilerin işi bırakmaları
D
Grev kararının bildirilmesi
E
İşyerini terk etme
Açıklama:
Grevin maddi ve manevi iki unsuru vardır. Grevin maddi unsuru, işçilerin işi bırakmaları; grevin manevi unsuru ise işçilerin aralarında anlaşmaları veya bir kuruluşun kararına uymalarıdır.
Soru 12
I. İşçi sendikası
II. İşçi konfederasyonu
III. İşyerinde çalışan işçiler
Yukarıdakilerden hangi veya hangilerinin alacağı grev kararı kanuni bir grev için zorunludur?
II. İşçi konfederasyonu
III. İşyerinde çalışan işçiler
Yukarıdakilerden hangi veya hangilerinin alacağı grev kararı kanuni bir grev için zorunludur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve III
C
I ve II
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
Grevin kanuni bir grev niteliğini taşıması için mutlaka işçi sendikasınca Kanunda belirlenmiş usule uygun olarak alınmış bir iş bırakma kararının mevcut olması gerekir. Bu nedenle, işçi sendikası dışındaki bir kuruluşun, sözgelimi konfederasyonun kararına uyularak işçilerin topluca iş bırakmaları grev olarak nitelendirilmekle birlikte, bu grev kanun dışı bir grev sayılır. İşçilerin kanundan doğan haklarını kullanmak amacıyla iş bırakmaları grev olarak nitelendirilemez.
Soru 13
Kanuni grev ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kanuni grev, hak uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılmalıdır.
B
Toplu iş sözleşmesi yürürlükteyken de sendika grev kararı alabilir.
C
Barışçı çözüm yollarına başvurmak grev kararı için zorunlu değildir.
D
İşçi konfederasyonlarının da grev kararı alma yetkileri bulunmaktadır.
E
Grup TİS'de bazı işyerlerinin grev kapsamı dışında bırakılabilmesi mümkündür.
Açıklama:
İşyeri toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işyerini kapsamına alır. İşletme toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işletme kapsamındaki bütün işyerlerine yönelik olmalıdır. Bir işçi sendikasının bir işveren sendikasıyla yürüttüğü grup toplu iş sözleşmelerinde ise bazı işyerlerinin grev kapsamı dışında bırakılabilmesi mümkündür.
Soru 14
TİS bağıtlamaya yetkili olan işçi sendikasınca, arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren ... içerisinde ... önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte grev uygulamaya konulabilir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
30 gün/3 gün
B
30 gün/ 6 gün
C
30 işgünü/ 6 işgünü
D
60 gün/ 6 gün
E
60 gün/6 işgünü
Açıklama:
TİS bağıtlamaya yetkili olan işçi sendikasınca, arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren 60 gün içerisinde 6 işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte grev uygulamaya konulabilir.
Soru 15
aşağıdakilerden hangisinde grev yasağı bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Mal kurtarma hizmetleri
B
Şehir içi toplu taşıma hizmetleri
C
Bankacılık hizmetleri
D
Havacılık hizmetleri
E
Metal işleri
Açıklama:
Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür;
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
Soru 16
Grev ertelemesi süresinin sonunda taraflar anlaşma sağlanamazsa ne kadar süre içerisinde Yüksek Hakem Kurulu'na başvurulması gereklidir?
Seçenekler
A
3 gün
B
3 işgünü
C
6 işgünü
D
6 gün
E
15 gün
Açıklama:
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer (m.63/3).
Soru 17
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte işyerinde 100 belirsiz süreli işçi, 20 kısmi süreli işçi ve 20 stajyer çalışmaktadır. Bu işyerinde grev ertelemesi kararı alınabilmesi için en az kaç işçinin yazılı başvurusu gereklidir?
Seçenekler
A
25
B
30
C
35
D
40
E
50
Açıklama:
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır (m. 61/1).
Soru 18
5510 sayılı Kanun'a göre karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini Mahkeme ne zaman karar verir?
Seçenekler
A
6 işgünü içinde
B
2 hafta içinde
C
30 gün içinde
D
1 ay içinde
E
60 gün içinde
Açıklama:
5510 sayılı Kanun'a göre karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini Mahkeme bir ay içinde karar verir (Değişik cümle: 25.10.2017-7036/36.md)
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi kanuni lokavtın unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Mesleki amaç
B
Kanununda belirlenmiş usule uygun olması
C
Lokavtın yasaklanmamış olması
D
Lokavtın engellenmemiş olması
E
Lokavtın Anayasada hak olarak tanınması
Açıklama:
Kanuni lokavtın unsurları şunlardır:
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Lokavtın yasaklanmamış olması,
• Lokavtın engellenmemiş olmasıdır.
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Lokavtın yasaklanmamış olması,
• Lokavtın engellenmemiş olmasıdır.
Soru 20
Toplu iş uyuşmazlığının tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, grev kararının kendisine tebliğinden itibaren kaç gün içinde lokavt kararı alabilir?
Seçenekler
A
60 gün
B
30 gün
C
15 gün
D
6 gün
E
6 işgünü
Açıklama:
Toplu iş uyuşmazlığının tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararı alabilir.
Soru 21
İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle iş yerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak veya bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
lokavt
B
grev
C
istifa
D
uyuşmazlık
E
azledilme
Açıklama:
grev, işçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak veya bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarına denilir.
Soru 22
Grevden söz edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi şarttır?
Seçenekler
A
iş verenin grevi onaylaması
B
işçilerin topluca çalışmamak suretiyle işi bırakmaları
C
sendikaların ortak karara varması
D
iş bırakma süresinin en az 1 ay olması
E
işçilerin sendikalar ile birlikte hareket etmesi
Açıklama:
Grevden söz edilebilmesi için işçilerin topluca çalışmamak suretiyle işi bırakmaları şarttır.
Soru 23
Grevin kanuni bir grev niteliğini taşıması için aşağıdakilerden hangisinin olması gerekir?
Seçenekler
A
işçi sendikaları tarafından kanunda belirtilen usule göre karar alınması
B
patronun grevi onaylaması
C
işçilerin grev kararı alması yeterlidir.
D
grev süresinin en az 1 ay olması
E
işçilerin maddi taleplerinin olması
Açıklama:
Grevin kanuni bir grev niteliğini taşıması için mutlaka işçi sendikası tarafından Kanunda belirlenmiş usule uygun olarak alınmış bir iş bırakma kararının mevcut olması gerekir.
Soru 24
• Mesleki amaç
• Grevin yasaklanmamış olması
• Grevin engellenmemiş olması
yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri kanuni grevin unsurları arasındadır?
• Grevin yasaklanmamış olması
• Grevin engellenmemiş olması
yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri kanuni grevin unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kanuni grevin unsurları şunlardır:
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Grevin yasaklanmamış olması,
• Grevin engellenmemiş olmasıdır.
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Grevin yasaklanmamış olması,
• Grevin engellenmemiş olmasıdır.
Soru 25
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde grev kararı alınabilir?
Seçenekler
A
40
B
50
C
60
D
70
E
80
Açıklama:
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde grev kararı alınabilir.
Soru 26
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, kaç iş günü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür.
Soru 27
Alınan grev kararının uygulanacağı iş yerinde veya iş yerlerinde çalışmakta olan işçilerin iradeleriyle grevi engelleyebildikleri demokratik sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
grev oylaması
B
grev birliği
C
grev kararı
D
toplu sözleşme
E
birliktelik ilkesi
Açıklama:
Grev Oylaması
Alınan grev kararının uygulanacağı iş yerinde veya iş yerlerinde çalışmakta olan işçilerin iradeleriyle grevi engelleyebildikleri demokratik bir süreçtir.
Alınan grev kararının uygulanacağı iş yerinde veya iş yerlerinde çalışmakta olan işçilerin iradeleriyle grevi engelleyebildikleri demokratik bir süreçtir.
Soru 28
Grev esnasında greve karar veren sendikanın kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan iş yerinde neden olunan maddi zarardan neresi sorumludur?
Seçenekler
A
İş yeri
B
İşçiler
C
Sendika
D
İlgili bakanlık
E
SGK
Açıklama:
Grev esnasında greve karar veren sendikanın kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan iş yerinde neden olunan maddi zarardan sendika sorumludur.
Soru 29
I. Mesleki amaç
II. Lokavtın yasaklanmamış olması
III. Lokavtın engellenmemiş olması
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri kanuni lokavtın unsurları arasındadır?
II. Lokavtın yasaklanmamış olması
III. Lokavtın engellenmemiş olması
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri kanuni lokavtın unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kanuni lokavtın unsurları şunlardır:
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Lokavtın yasaklanmamış olması,
• Lokavtın engellenmemiş olmasıdır.
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Lokavtın yasaklanmamış olması,
• Lokavtın engellenmemiş olmasıdır.
Soru 30
İş yerinde faaliyetin tamamen durmasına neden olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Grev
B
Lokavt
C
İstifa
D
Toplu Sözleşme
E
Uyuşmazlık
Açıklama:
Lokavt
İş yerinde faaliyetin tamamen durmasın neden olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.
İş yerinde faaliyetin tamamen durmasın neden olacak tarzda, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.
Soru 31
İşçilerin grev hakkı, ilk defa hangi anayasa ile ve bu anayasal düzenleme esas alınarak düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1961 Anayasası
B
1982 Anayasası
C
1921 Anayasası
D
1924 Anayasası
E
1876 Kanuni düzenlemeleri
Açıklama:
İşçilerin grev hakkı, ilk defa hangi1961 anayasası ile ve bu anayasal düzenleme esas alınarak düzenlenmiştir.
Soru 32
Aşağıdaki meslek gruplarından hangisinin işi bırakması durumunda 'grev' grev olarak nitelendirilebilir?
Seçenekler
A
İşçi niteliğine sahip kişi
B
Serbest meslek erbabı kişi
C
Çırak olan kişi
D
Stajyer olan kişi
E
Memur olan kişi
Açıklama:
İşçi niteliğine sahip kişi işi bırakması durumunda 'grev' grev olarak nitelendirilebilir.
Soru 33
Grevin kanuni bir grev niteliğini taşıması için mutlaka kim tarafından Kanunda belirlenmiş usule uygun olarak alınmış bir iş bırakma kararının mevcut olması gereklidir?
Seçenekler
A
İşçi sendikası tarafından
B
Muhtarlık tarafından
C
İşçinin kendisi tarafından
D
Belediye tarafından
E
Valilik tarafından
Açıklama:
Grevin kanuni bir grev niteliğini taşıması için mutlaka işçi sendikası tarafından Kanunda belirlenmiş usule uygun olarak alınmış bir iş bırakma kararının mevcut olması gereklidir.
Soru 34
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu, kaç iş günü içerisinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenlemektedir?
Seçenekler
A
Üç iş günü içinde
B
İki iş günü içinde
C
Bir iş günü içinde
D
Dört iş günü içinde
E
Beş iş günü içinde
Açıklama:
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu, üç iş günü içerisinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenlemektedir.
Soru 35
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde grev kararı alınabilir?
Seçenekler
A
Altmış gün içerisinde
B
Yirmi gün içerisinde
C
Otuz gün içerisinde
D
Yirmibeş gün içerisinde
E
Yedi gün içerisinde
Açıklama:
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde grev kararı alınabilir.
Soru 36
Grev kararının uygulanacağı tarih, işçi sendikasınca, karşı tarafa tebliğ edilmek üzere bir örneği görevli makama ve kendisi de başka nereye tevdi edilmelidir?
Seçenekler
A
Notere
B
Belediyeye
C
Valiliğe
D
Okullara
E
Muhtarlıklara
Açıklama:
Grev kararının uygulanacağı tarih, işçi sendikasınca, karşı tarafa tebliğ edilmek üzere bir örneği görevli makama ve kendisi de notere tevdi edilmelidir.
Soru 37
Grev kararı işverene kaç gün önceden bildirilmek zorundadır?
Seçenekler
A
Altı iş günü önceden
B
Yedi iş günü önceden
C
Beş iş günü önceden
D
Dört iş günü önceden
E
Üç iş günü önceden
Açıklama:
Grev kararı işverene altı iş günü gün önceden bildirilmek zorundadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisinde Kanunun 62. maddesinde belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüş bir iş yeri değildir?
Seçenekler
A
Civata üretme işlerinde
B
Cenaze işlerinde
C
Şehir şebeke suyu işlerinde
D
Hastanelerde
E
Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye işlerinde
Açıklama:
Civata üretme işlerinde Kanunun 62. maddesinde belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüş bir iş yeri değildir.
Soru 39
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise aşağıdaki makamlardan hangisince ertenebilir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
Vali
C
Belediye
D
Muhtarlık
E
İç işleri bakanlığı
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı tarafından ertenebilir.
Soru 40
Hukuk sistemimizde grev oylaması kabul edilmiştir. Bu çerçevede grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az ne kadarının ilan tarihinden altı iş günü içerisinde iş yerine bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvuruda bulunabilir?
Seçenekler
A
En az dörtte birinin
B
En az üçte birinin
C
En az ikide birinin
D
En az dörtte dördünün
E
En az üçte birinin
Açıklama:
Hukuk sistemimizde grev oylaması kabul edilmiştir. Bu çerçevede grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı iş günü içerisinde iş yerine bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvuruda bulunabilir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kanuni grevin unsurları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İşçilerin kendiliğinden işten ayrılması
B
İşverenin onayı
C
Ticaret Bakanlığının onayı
D
Grevin yasaklanmamış olması
E
Grevin engellenmiş olması
Açıklama:
Kanuni grevin unsurları şunlardır: • Mesleki amaç, • Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması, • Grevin yasaklanmamış olması, • Grevin engellenmemiş olmasıdır
Soru 42
Grev kararı hangi süre içinde uygulamaya konulabilir?
Seçenekler
A
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğinden itibaren on gün
B
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğinden itibaren otuz gün
C
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğinden itibaren altmış gün
D
Arabulucu tarafından uyuşmazlık tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün
E
Arabulucu tarafından uyuşmazlık tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren otuz gün
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 50.maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen ve arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde grev kararı alınabilir. Bu süre içerisinde, grev kararının alınmaması veya grev yasaklarında Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmaması halinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşer (m.60/1, m.51/1). Süre geçtikten sonra grev kararı alınarak uygulamaya konulmuşsa, bu grev kanun dışı bir grev niteliğini taşıyacaktır.
Soru 43
Aşağıdaki işlerden hangisi grev yapılamayacak işlerdendir?
Seçenekler
A
Okullarda
B
Hastanelerde
C
Şehirlerarası karayolu yolcu taşıma işleri
D
Şehirlerarası tren yolcu taşıma işleri
E
Şehirlerarası tren eşya taşıma işleri
Açıklama:
Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür; 1. Can ve mal kurtarma işlerinde, 2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda, 3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde, 4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde, 5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde, 6. Hastanelerde.
Soru 44
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev ne kadar süre için ertelenebilir?
Seçenekler
A
Genel sağlığı bozucu nitelikte ise bir yıl
B
Genel sağlığı bozucu nitelikte ise 30 gün
C
Genel sağlığı bozucu nitelikte ise 60 gün
D
Milli güvenliği bozucu nitelikte ise otuz gün
E
Milli güvenliği bozucu nitelikte ise on gün
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar (m. 63/1).
Soru 45
Grev oylaması yapılabilmesi için grev kararının ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin ne kadarının talepte bulunması gereklidir?
Seçenekler
A
1/4
B
1/2
C
1/3
D
1/5
E
1/10
Açıklama:
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır (m. 61/1).
Soru 46
Grev oylamasına ilişkin itirazlar hangi süre içinde yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır.
B
Oylama gününden başlayarak beş işgünü içinde mahkemeye yapılır.
C
Oylama gününden başlayarak on beş işgünü içinde mahkemeye yapılır.
D
Oylama gününden başlayarak altmış işgünü içinde mahkemeye yapılır.
E
Oylama gününden başlayarak doksan işgünü içinde mahkemeye yapılır.
Açıklama:
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır (61/2).
Soru 47
İşyerinde grev ilan etmiş olan işçi sendikası, kendi üyelerinin grev kararına uyup uymadıklarını denetlemek amacıyla, iş yerinin giriş çıkışlarına kaç grev gözcüsü koymaya yetkilidir?
Seçenekler
A
Grev sözcüsü koyma yetkisi bulunmaz.
B
İşverenin onayı ile en az üç
C
En az üç
D
En çok beş
E
En çok dört
Açıklama:
İşyerinde grev ilan etmiş olan işçi sendikası, kanuni bir grev kararına uyulmasını sağlamak için güç kullanmaksızın ve tehditte bulunmaksızın kendi üyelerinin grev kararına uyup uymadıklarını denetlemek amacıyla, işyerinin giriş ve çıkış yerlerine, kendi üyeleri arasından en çok dörder grev gözcüsü koymaya yetkilidir.
Soru 48
Lokavt kararı, grev kararının tebliğinden itibaren hangi süre içinde uygulamaya konabilir?
Seçenekler
A
Yedi işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek şekilde 60 gün içinde
B
Altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek şekilde 60 gün içinde
C
Altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek şekilde 30 gün içinde
D
Altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek şekilde 15 gün içinde
E
Altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek şekilde 90 gün içinde
Açıklama:
Lokavt kararı, grev kararının tebliğinden itibaren altmış günlük süre içerisinde altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir.
Soru 49
Kanun dışı lokavtın tespiti ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti talebi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılır.
B
Bakanlık, iki ay içinde karar verir.
C
İş mahkemesine yapılan başvuru sonucunda verilen karar için istinaf yoluna başvurulabilir.
D
Bölge adliye mahkemesi üç ay içinde kesin olarak karar verir
E
Bölge adliye mahkemesi iki ay içinde kesin olarak karar verir.
Açıklama:
Taraflardan herbiri, karar verilen veya uygulanmakta olan bir lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini mahkemeden her zaman talep edebilir. Mahkeme, bir ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kesin olarak karar verir. Verilecek karar, tarafları, işçi ve işveren sendikasının üyelerini bağlar ve ceza davaları için kesin delil teşkil eder (m.71/1). Hakim, tedbir olarak dava konusu grev veya lokavtın durdurulmasına karar verebilir (m.71/2).
Soru 50
İşçi kanun dışı lokavt sebebiyle iş sözleşmesini hangi süre içinde feshetmelidir?
Seçenekler
A
Lokavtın kanun dışı olduğunun öğrenilmesinden itibaren altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde.
B
Lokavtın kanun dışı olduğunun öğrenilmesinden itibaren on altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde.
C
Lokavtın kanun dışı olduğunun öğrenilmesinden itibaren on beş işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde.
D
Lokavt kararın alındığı tarihten itibaren altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde.
E
Lokavt kararın alındığı tarihten itibaren on altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde.
Açıklama:
İşçi kanun dışı lokavt sebebiyle iş sözleşmesini, lokavtın kanun dışı olduğunun öğrenilmesinden itibaren altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde feshetmelidir. Bu sürelerin geçmesinden sonra, iş sözleşmesinin derhal feshi mümkün olmaz. Belirtmek gerekir ki, kanun dışı lokavt devam ettiği müddetçe, işçiye iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı veren durum süreklilik arz ettiğinden, altı işgünlük hak düşürücü süre, her gün yeniden işlemeye başlayacaktır. Bunun sonucu olarak, işçi derhal fesih hakkını en geç kanun dışı grevin sona erdiği günden itibaren işlemeye başlayacak altı iş günlük süre içerisinde kullanmak zorundadır.
Soru 51
Grev ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Vekâlet sözleşmesine göre bağımsız olarak mesleki faaliyet olarak yürüten gerçek kişilerin iş bırakmaları grevdir.
B
İşçilerin işyerinden ayrılmayarak verimi düşürerek çalışmaya devam ettikleri haller de grev sayılır.
C
Grevden söz edilebilmesi için işyerinde çalışan bütün işçilerin de işi bırakmaları gerekir.
D
Konfederasyonca alınan karara uyularak işçi- ler iş bırakmışlarsa, bu iş bırakma grev olarak nitelendirilemez.
E
İK m. 34 kapsamında işçilerin kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.
Açıklama:
Grevin maddi ve manevi iki unsuru vardır. Grevin maddi unsuru, işçilerin işi bırakmaları; grevin manevi unsuru ise işçilerin aralarında anlaşmaları veya bir kuruluşun kararına uymalarıdır. İlk unsur işin bırakılmasıdır. Hiç kuşkusuz, işi bırakacak olanların işçi niteliğine sahip olmaları gerekmektedir. Grevden söz edilebilmesi için işçilerin topluca çalışmamak suretiyle işi bırakmaları da şarttır. İşin bırakılmasından anlaşılması gereken işin tamamıyla durdurularak işçilerin işyerinden ayrılmalarıdır. İşçilerin işyerinden ayrılmayarak verimi düşürerek çalışmaya devam ettikleri hallerde, grevden bahsedilemez. İşçilerin işi bırakmalarının topluca olması da gerekmektedir. Aksi takdirde, grev söz konusu olmaz. Kanunda belirtilen iş bırakmanın topluca olmasından kastedilenin birden çok işçinin işini bırakması olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle, grevin varlığından bahsedebilmek için birden çok işçinin işini bırakması gerekir. Grev yapmak amacıyla hareket eden tek bir işçinin iş bırakması grev olarak nitelendirilemez. Öte yandan, grevden söz edilebilmesi için işyerinde çalışan bütün işçilerin de işi bırakmaları gerekmez. İşçilerin kanundan doğan haklarını kullanmak amacıyla iş bırakmaları grev olarak nitelendirilemez. Bu hususa örnek oluşturabilecek bir düzenleme, İş Kanununun 34. maddesinde yer almaktadır. Buna göre, ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle işçilerin kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.
Soru 52
Grevin mesleki amaç unsuru ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplu hak uyuşmazlıkları nedeniyle yapılan grev kanuni grevdir.
B
Toplu iş sözleşmesi süresi içerisinde ortaya çıkan toplu çıkar uyuşmazlıklarında yapılan grev kanunidir.
C
Toplu iş sözleşmesinin değiştirilmesi amacıyla yapılan grev kanunidir.
D
Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılan grev kanunidir.
E
İşçilerin ekonomik, sosyal ve siyasi durumlarını geliştirmek amacı güdülerek yapılan grev kanuni grevdir.
Açıklama:
Kanuni grev, bir defa toplu iş sözleşmesinin ya- pılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmek amacıyla yapılmalıdır. Bu nedenle, toplu hak uyuşmazlıklarında veya toplu iş sözleşmesi süresi içerisinde ortaya çıkan toplu çıkar uyuşmazlıklarında grev yapılamaz. Bundan başka, grev işçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacı güdülerek yapılmalıdır. Sözgelimi, işçilerin çalışma şartlarını iyileştirmek ya da uygulanmakta olan çalışma koşullarının kötüleştirilmesine engel olmak için yaptıkları grev, amaç unsurunu içerir. Bu amacı içermeyen grev, kanun dışı grev niteliğini taşır.
Soru 53
A sendikası arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağını 03.03.2013 tarihinde görevli makama tebliğ etmiştir. A sendikası en geç hangi gün işyerinde grev kararı almalıdır?
Seçenekler
A
02.05.2013
B
02.04.2013
C
17.04.2013
D
12.03.2013
E
03.03.2014
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 50. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen ve arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde grev kararı alınabilir. dolayısıyla A sendikası en geç 02.05.2013 tarihinde grev kararı almalıdır.
Soru 54
Aşağıdaki iş veya işyerlerinden hangisinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmaması halinde sendikanın toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşer?
Seçenekler
A
Petrol üretimi işlerinde
B
Belediye toplu taşıma işinde
C
Can ve mal sigortası işlerinde
D
Hava taşıma işlerinde
E
Kara ulaştırma araçlarında
Açıklama:
Grev yasaklarında Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmaması halinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşer. Bu bağlamda Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür;
- Can ve mal kurtarma işlerinde,
- Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
- Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
- Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
- Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
- Hastanelerde.
Soru 55
Grev ertelemesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sendikanın zorunlu arabulucuya başvurması ile birlikte grev ertelemesi kararı alınabilir.
B
Grev erteleme kararını ilgililerin talebiyle iş mahkemesi alır.
C
Grev ertelemesi bittikten sonra 60 gün süreyle uzatılabilir.
D
Grev kararı şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde alınmışsa bu grev ertelenebilir.
E
Grev ertelemesi süresi grev kararının alınması itibariyle başlar.
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar (m. 63/1). Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer (m.63/3).
Soru 56
Grev oylaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Grev oylamasında grevin başlayacağı tarihte o işyerinde çalışan işçiler hesaba alınır.
B
Grev oylamasına sadece grev kararı alan sendikaya üye olan işçiler katılabilir.
C
Grev işyeri düzenini ilgilendirdiği için işyerinde çalışan çıraklar da grev oylamasına katılabilir.
D
İşçiler, grev oylaması talebini içeren bir metni topluca imzalayarak talepte bulunamazlar.
E
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır.
Açıklama:
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır.
Her işçinin ayrı bir grev oylaması talebinde bulunması zorunluluğu bulunmamaktadır. İşçiler, grev oylaması talebini içeren bir metni topluca imzalayarak da talepte bulunabilirler. Bundan başka, grev oylaması o işyerinde çalışan işçiler tarafından talep edilecektir. Grev oylaması talep etme hakkı olan işçiler bakımından herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle, grev kararı alan işçi sendikasının üyesi olsun ya da olmasın tüm işçiler grev oylaması talebinde bulunabilir.
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır
Her işçinin ayrı bir grev oylaması talebinde bulunması zorunluluğu bulunmamaktadır. İşçiler, grev oylaması talebini içeren bir metni topluca imzalayarak da talepte bulunabilirler. Bundan başka, grev oylaması o işyerinde çalışan işçiler tarafından talep edilecektir. Grev oylaması talep etme hakkı olan işçiler bakımından herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle, grev kararı alan işçi sendikasının üyesi olsun ya da olmasın tüm işçiler grev oylaması talebinde bulunabilir.
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır
Soru 57
Grevin kanun dışı olup olmadığına .... Mahkemesinden talep edilir. Mahekeme .... içinde karar verir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.
Seçenekler
A
İdare/ 1ay
B
İş/ 1 ay
C
İdare/2 ay
D
İş/2 ay
E
İş/15 gün
Açıklama:
Taraflardan her biri karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini mahkemeden her zaman talep edebilir. Mahkeme bir ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kesin olarak karar verir. Verilecek karar tarafları, işçi ve işveren sendikalarının üyelerini bağlar ve ceza davaları için kesin delil teşkil eder. Tespit davasına bakan mahkeme ise İş Mahkemesidir.
Soru 58
I. Kanuni olmayan bir greve katılan, kanuni greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçip de grev nedeniyle çalıştırılmayan işçilerin iş sözleşmeleri grev süresince askıda kalır.
II. Kanuni grev sonunda işçi işgörme borcunu yerine getirmek üzere işe başlamak, işveren de işçileri işe başlatmak ve askı halinin sona ermesi nedeniyle ücret ödeme borcunu yerine getirmek zorundadır.
III.Kanuni bir grev süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin iş sözleşmesinin, grevin başlamasından önce yapılan süreli feshinde, bildirim sürelerinin işlemesi; grevle birlikte durur, grevin sona ermesiyle birlikte kaldığı yerden yeniden işlemeye başlar.
Grevin iş sözleşmeleriyle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Kanuni grev sonunda işçi işgörme borcunu yerine getirmek üzere işe başlamak, işveren de işçileri işe başlatmak ve askı halinin sona ermesi nedeniyle ücret ödeme borcunu yerine getirmek zorundadır.
III.Kanuni bir grev süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin iş sözleşmesinin, grevin başlamasından önce yapılan süreli feshinde, bildirim sürelerinin işlemesi; grevle birlikte durur, grevin sona ermesiyle birlikte kaldığı yerden yeniden işlemeye başlar.
Grevin iş sözleşmeleriyle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Kanuni bir grev sebebiyle iş sözleşmesi askıda kalacak olanlar; greve katılan, greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçip de grev nedeniyle çalıştırılmayan işçilerdir. Kanuni olmayan bir greve katılan işçiler ile kanuni bir greve Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65. maddesi gereğince zorunlu olarak katılamayacak olan işçilerin iş sözleşmeleri kanuni bir grev sebebiyle askıya alınmış olmaz. Dolayısıyla I numaralı önerme yanlış olup II ve III numaralı önermeler doğrudur.
Soru 59
A sendikasının aldığı grev kararı 18.03.2017 tarihinde işyerinde uygulanmaya başlanmıştır. Greve fazla destek olunmaması nedeniyle sendika yönetim kurulu 14.04.2017 tarihinde grevi sonlandırma kararı almış, 15.04.2017 karşı tarafa ve görevli makama bildirilmiştir. 16.04.2017 tarihinde ise grevin sona erdiği işyerinde ilan edilmiştir. Grevdeki işçiler ise 17.04.2017 tarihinde çalışmaya başlamışlardır.
Buna göre kanuni grevin sona erdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Buna göre kanuni grevin sona erdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
17.04.2017
B
16.04.2017
C
15.04.2017
D
14.04.2017
E
18.03.2017
Açıklama:
Kanuni bir grev, işçi sendikasının aldığı bir kararla sona erdirilebilir. İşçi sendikası, grev kararı almaya yetkili olduğu gibi aldığı grev kararını ortadan kaldırmaya da yetkilidir. Kanuni bir grevi sona erdirme kararı, kararı alan tarafça ertesi işgünü sonuna kadar yazı ile karşı tarafa ve görevli makama bildirilir (m.75/1). Grevin sona erdiği, görevli makam tarafından işyerinde ilan edilir. Kanuni grev, ilanın yapılması ile sona erer (m.75/2).
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi kanuni lokavtın unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Mesleki amaç
B
Lokavtın engellenmemiş olması
C
Lokavtın yasaklanmamış olması
D
İşçilerle anlaşma
E
Kanununda belirlenmiş usule uygun olması
Açıklama:
Kanuni lokavtın tanımına ilişkin düzenlemeden, lokavtın kanuni bir lokavt niteliğinde olabilmesi için mesleki amaç ve Kanunda belirlenmiş usule uygun olma unsurlarının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Ancak, lokavta ilişkin yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde bu iki unsura lokavtın yasaklanmamış veya engellenmemiş olması unsuru da ilave edilmelidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi kanuni grevin unsurlarındandır?
Seçenekler
A
İşçilerin kendi aralarında anlaşarak işi bırakmaları
B
Tek işçinin işi bırakması
C
Tek işçinin sözleşmesini feshetmesi
D
Grevin engellenmiş olması
E
Grevin yasaklanmamış olması
Açıklama:
Kanuni grevin tanımına ilişkin düzenlemeden grevin kanuni bir grev niteliğinde olabilmesi için mesleki amaç ve Kanunda belirlenmiş usule uygun olma unsurlarının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Ancak, greve ilişkin yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde bu iki unsura grevin yasaklanmamış veya engellenmemiş olması unsurları da ilave edilmelidir.
Soru 62
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu, kaç gün içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler?
Seçenekler
A
7
B
10
C
60
D
3
E
5
Açıklama:
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu, üç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler ve bu tutanağa uyuşmazlığın sona erdirilmesi için gerekli gördüğü önerileri de ekleyerek görevli makama tevdi eder (m.50/5).
Soru 63
Aşağıdakilerden hangi işler ve yerler bakımından grev yapılamayacağı öngörülmüştür?
Seçenekler
A
Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde
B
Kamu kuruluşlarınca yürütülen tekstil hizmetlerinde
C
Kamu kuruluşlarınca yürütülen otomotiv hizmetlerinde
D
Kamu kuruluşlarınca yürütülen tarım hizmetlerinde
E
Kamu kuruluşlarınca yürütülen iletişim hizmetlerinde
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 62. maddesinde grev yasağının bulunduğu işler ve yerler belirtilmiştir. Bu işler ve yerlerde grev kararı alınması ve uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle, grev yasağının söz konusu olduğu hallerde, grev yasağının söz konusu olmadığı hallerde olduğu gibi toplu görüşme süreci işletilir, arabuluculuk aşaması tamamlanır. Bu aşamadan sonra, grev aşamasına geçilmez, uyuşmazlık zorunlu tahkim yoluyla çözüme kavuşturulur. Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür; 1. Can ve mal kurtarma işlerinde, 2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda, 3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde, 4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde, 5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde, 6. Hastanelerde.
Soru 64
(X) şirketi medikal malzeme üretim şirketi işçileri için grev kararı alındığını varsayalım. Söz konusu karar corona ile mücadeleyi olumsuz etkileyecek ise, aşağıdaki kararlardan hangisi alınabilir?
Seçenekler
A
Milli güvenliği bozucu nitelikte olduğundan, Cumhurbaşkanı 30 gün süre ile grev kararını erteleyebilir.
B
Milli güvenliği bozucu nitelikte olduğundan, Cumhurbaşkanı 60 gün süre ile grev kararını erteleyebilir.
C
Genel sağlığı bozucu nitelikte olduğundan, Cumhurbaşkanı 60 gün süre ile grev kararını erteleyebilir.
D
Genel sağlığı bozucu nitelikte olduğundan, sağlık bakanı 60 gün süre ile grev kararını erteleyebilir.
E
Genel sağlığı bozucu nitelikte olduğundan, sağlık bakanı 30 gün süre ile grev kararını erteleyebilir.
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar (m. 63/1).
Soru 65
(X) şirketi medikal malzeme üretim şirketi işçileri için grev kararı alındığını varsayalım. Söz konusu karar corona ile mücadeleyi olumsuz etkilediği gerekçesiyle ertelenmiştir. Erteleme süresi hangi tarihten itibaren başlar?
Seçenekler
A
Grev kararının alındığı tarihten itibaren 60 gün sonra başlar.
B
Grev kararının alındığı tarihten itibaren 30 gün sonra başlar.
C
Grev kararının alındığı tarihte başlar
D
Erteleme kararının yayımı tarihinde başlar
E
Erteleme kararının alındığı tarihinde başlar
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar (m. 63/1).
Soru 66
Grev oylaması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Grev oylaması talebi işçi temsilcisinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki görevli makama yapılır.
B
Grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların 1/3'ü grevin yapılmaması yönünde karar verirse o işyerinde grev uygulanamaz.
C
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde yapılır.
D
Grev oylaması bu konudaki talebin yapılmasından başlayarak on altı işgünü içinde yapılır.
E
Grev oylaması yapılabilmesi için grev kararının ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az 2/4’inin talepte bulunması gereklidir.
Açıklama:
grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinn bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır (m. 61/1). Her işçinin ayrı bir grev oylaması talebinde bulunması zorunluluğu bulunmamaktadır. İşçiler, grev oylaması talebini içeren bir metni topluca imzalayarak da talepte bulunabilirler. Bundan başka, grev oylaması o işyerinde çalışan işçiler tarafından talep edilecektir. Grev oylaması talep etme hakkı olan işçiler bakımından herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle, grev kararı alan işçi sendikasının üyesi olsun ya da olmasın tüm işçiler grev oylaması talebinde bulunabilir. İşletme toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, işletmenin her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları işletme merkezinin bağlı bulunduğu görevli makamda toplanır ve toplu sonuç orada belirlenir (m.61/4). Grup toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, grubun herbir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteye işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları her işyeri için ayrıca belirlenir (m.61/5).Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır (61/2).
Soru 67
Grev gözcüleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşçi sendikası, kanuni bir grev kararına uyulmasını sağlamak için işyerinin giriş ve çıkış yerlerine, en çok üçer grev gözcüsü koyabilir.
B
Grev gözcüleri işyerine giren ve çıkanları kontrol etmek amacıyla durdurabilir.
C
İşçi sendikası, grev gözcülerini kendi üyelerinden belirlemek zorundadır.
D
Grev gözcüleri, işyerine giriş ve çıkışlara engel olabilir.
E
Kanundaki yükümlülüklerine aykırı davranan grev gözcüleri hapis cezasıyla cezalandırılır.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 73. maddesinin birinci fıkrasında, işyerinde grev ilan etmiş olan işçi sendikasının, kanuni bir grev kararına uyulmasını sağlamak için güç kullanmaksızın ve tehditte bulunmaksızın kendi üyelerinin grev kararına uyup uymadıklarını denetlemek amacıyla işyerinin giriş ve çıkış yerlerine, kendi üyeleri arasından en çok dörder grev gözcüsü koyabileceği düzenlenmiştir. İşçi sendikası, grev gözcülerini kendi üyelerinden belirlemek zorundadır, sendika üyesi olmadığı halde greve katılan işçiler arasından grev gözcüsü belirleyemez. Grev gözcüleri, işyerine giriş ve çıkışlara engel olamaz, giren ve çıkanları kontrol etmek amacıyla dahi durduramaz (m.73/2). İşçi sendikasının üyesi olmayan grev gözcüleri ile Kanundaki yükümlülüklerine aykırı davranan grev gözcüleri idari para cezasıyla cezalandırılır (m.78/j)
Soru 68
Grevin tedbiren durdurulmasına ilişkin verilen mahkeme kararı üzerine uygulanan grev için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Geçici grev niteliğindedir.
B
Greve yalnızca cumhurbaşkanı kararıyla devam edilebilir.
C
Greve yalnızca çalışma ve sosyal güvenlik bakanı kararıyla devam edilebilir.
D
Kanun dışı grev niteliğindedir
E
Grev on beş gün daha devam eder, bu tarihten sonra ise kanun dışı grev niteliğine dönüşür.
Açıklama:
Grevin tedbiren durdurulmasına ilişkin verilen mahkeme kararı üzerine uygulanan grev, kanun dışı grev niteliğindedir
Soru 69
Lokavt kararının uygulanacağı bildirilen tarihte başlamamasının sonucu nedir?
Seçenekler
A
Lokavt feshedilmiş sayılır
B
Lokavt düşer
C
Lokavttan dönülür
D
Lokavt kararı iptal edilir.
E
Lokavt kararı askıda hükümsüz sayılır.
Açıklama:
Lokavt kararının uygulanacağı tarih, kararı alan tarafça karşı tarafa tebliğ edilmek üzere notere ve bir örneği de görevli makama tevdi edilir. Uygulama tarihi, kararı alan tarafça ayrıca işyeri veya işyerlerinde derhal ilan edilir (m.60/5). Bildirilen tarihte başlamayan lokavt düşer.
Soru 70
Lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini halinde sırasıyla mahkeme, bu karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde ise bölge adliye mahkemesi hangi süre içinde kesin kararını verir?
Seçenekler
A
Bir ay- iki ay
B
İki ay- bir ay
C
İki ay- iki ay
D
İki ay- üç ay.
E
Bir ay- bir ay
Açıklama:
Taraflardan herbiri, karar verilen veya uygulanmakta olan bir lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini mahkemeden her zaman talep edebilir. Mahkeme, bir ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kesin olarak karar verir. Verilecek karar, tarafları, işçi ve işveren sendikasının üyelerini bağlar ve ceza davaları için kesin delil teşkil eder (m.71/1). Hakim, tedbir olarak dava konusu grev veya lokavtın durdurulmasına karar verebilir (m.71/2).
Soru 71
Türk hukukunda grev hakkı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Bir işçinin çıkar uyuşmazlığı neticesinde iş bırakması grev hakkı kapsamındadır.
B
Yalnızca toplu çıkar uyuşmazlıkları için düzenlenmiş çözüm yoludur.
C
Kamu görevlileri üye oldukları sendikaları aracılığıyla grev hakkını kullanabilir.
D
İlk kez 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu'nda tanınmış bir haktır.
E
Kanuni bir grevden söz edebilmek için işyerinde çalışan tüm işçilerin iş bırakması gerekir.
Açıklama:
Uyuşmazlığın işçi tarafının sahip olduğu mücadele aracı grevdir. İşçiler, kendilerini temsil eden sendikaları aracılığıyla grev hakkını kullanarak işveren üzerinde ekonomik bir baskı oluşturmaya ve bu suretle, toplu iş uyuşmazlığını kendi lehlerine sonuçlandırmaya çalışırlar. Bu yönüyle, grev hakkı hukukumuzda sadece bir işverene iş sözleşmesiyle bağlı olarak çalışan işçilere tanınmıştır. Kamu görevlilerinin grev yapmaları yasaklanmıştır. Salt toplu olarak kullanılabildiği için grev hakkı aynı zamanda kollektif bir hak niteliğindedir. Anayasa’da yer alan düzenlemede işçilerin grev hakkına sahip olduğu belirtilmekle birlikte, işçilerin bu haklarını bireysel olarak kullanabilmeleri mümkün olmaz. Bu nedenle, grevin varlığından bahsedebilmek için birden çok işçinin işini bırakması gerekir. Grev yapmak amacıyla hareket eden tek bir işçinin iş bırakması grev olarak nitelendirilemez.
Öte yandan, grevden söz edilebilmesi için işyerinde çalışan bütün işçilerin de işi bırakmaları gerekmez. 08.06.1936 tarih ve 3008 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde grev yasaklanmış ve grev yapan işçiler hakkında cezai yaptırımlar öngörülmüştür. İşçilerin grev hakkı, ilk defa 1961 Anayasası ve bu anayasal düzenleme esas alınarak çıkarılan 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda düzenlenmiştir. İşçiler, toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların giderilmesinde grev hakkına sahiptir. Bu çerçevede, toplu iş sözleşmesinin bağıtlanmasından sonra ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlıklarının giderilmesinde işçilerin grev hakkı bulunmamaktadır. Bir başka deyimle, hukuk sistemimizde hak grevi bulunmamaktadır.
Öte yandan, grevden söz edilebilmesi için işyerinde çalışan bütün işçilerin de işi bırakmaları gerekmez. 08.06.1936 tarih ve 3008 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde grev yasaklanmış ve grev yapan işçiler hakkında cezai yaptırımlar öngörülmüştür. İşçilerin grev hakkı, ilk defa 1961 Anayasası ve bu anayasal düzenleme esas alınarak çıkarılan 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda düzenlenmiştir. İşçiler, toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların giderilmesinde grev hakkına sahiptir. Bu çerçevede, toplu iş sözleşmesinin bağıtlanmasından sonra ortaya çıkan toplu hak uyuşmazlıklarının giderilmesinde işçilerin grev hakkı bulunmamaktadır. Bir başka deyimle, hukuk sistemimizde hak grevi bulunmamaktadır.
Soru 72
Aşağıdaki işlerden hangisinde grev yapılabilir?
Seçenekler
A
Şehir içi toplu taşıma işlerinde
B
Cenaze işlerinde
C
Petrol üretimi işlerinde
D
Hastanelerde
E
Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde
Açıklama:
Kanunun 62. maddesinde aşağıda belirtilen işler ve yerlerde grev yapılamayacağı öngörülmüştür;
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde.
Soru 73
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde grev kararı alınabilir?
Seçenekler
A
5
B
7
C
15
D
30
E
60
Açıklama:
Grev kararı, arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konulabilir. Grev kararının altmış gün içinde alınarak, uygulanmasına ilişkin kural grev kararının fazla geciktirilmeden uygulamaya konulmasına hizmet eder.
Soru 74
Kanuni bir grevin yapılma usulüyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplu iş sözleşmesi bağıtlama yetkisine sahip olduğu tespit edilen işçi sendikası, bu tespit kararının ardından grev kararı alarak uygulamaya koyabilir.
B
İşletme toplu iş sözleşmelerinde, grev kararı işletme kapsamındaki bütün işyerlerine yönelik olmalıdır.
C
İşçi sendikası grev kararını uygulamaya koymadan en az 6 işgünü önceden işverene tebliğ etmek zorundadır.
D
Grev kararı, işçi sendikasınca, işyeri veya işyerlerinde derhal ilan edilmelidir.
E
İşçiler Anayasa'da tanınan grev hakkını yalnızca sendikalar yoluyla uygulamaya koyabilir.
Açıklama:
Toplu iş sözleşmesi bağıtlama yetkisine sahip olan işçi sendikası, bu yetkiye sahip olduğunun
tespit edilmesinin hemen ardından grev kararı alarak uygulamaya koyamaz. Yetkili sendikanın bunu
yapabilmesi için öncelikle Kanunda belirtilen esaslara uygun olarak işveren sendikası veya işveren sendikası üyesi olmayan işveren ile toplu görüşme sürecini işletmesi ve toplu çıkar uyuşmazlığının arabuluculuk aşamasından geçirilmesi gerekir. Sendika, arabuluculuk aşaması tamamlandıktan ve arabulucu tarafından düzenlenen tutanağın görevli makamca ilgililere tebliğ edilmesinden sonra yine
Kanundaki esaslara uymak şartıyla bir grev kararı alarak uygulamaya koyabilir.
tespit edilmesinin hemen ardından grev kararı alarak uygulamaya koyamaz. Yetkili sendikanın bunu
yapabilmesi için öncelikle Kanunda belirtilen esaslara uygun olarak işveren sendikası veya işveren sendikası üyesi olmayan işveren ile toplu görüşme sürecini işletmesi ve toplu çıkar uyuşmazlığının arabuluculuk aşamasından geçirilmesi gerekir. Sendika, arabuluculuk aşaması tamamlandıktan ve arabulucu tarafından düzenlenen tutanağın görevli makamca ilgililere tebliğ edilmesinden sonra yine
Kanundaki esaslara uymak şartıyla bir grev kararı alarak uygulamaya koyabilir.
Soru 75
Grevin ertelenmesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Erteleme kararı Yüksek Hakem Kurulu tarafından verilir.
B
Erteleme süresi kararın yayımı tarihinde başlar ve 30 gün sürer.
C
Karar verilmiş ancak henüz uygulamaya konulmamış grevler hakkında da erteleme kararı verilebilir.
D
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa grev kararı yeniden uygulamaya konulur.
E
Erteleme süresi içinde uyuşmazlık yalnızca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından görevlendirilen arabulucu vasıtasıyla çözümlenebilir.
Açıklama:
Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme kararı yalnızca grev kararı alındığı ancak henüz uygulamaya konulmadığı durumlarda da verilebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar. Erteleme kararının yürülüğe girmesi üzerine Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 60. maddesinin yedinci fıkrası gereğince, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı veya Bakan tarafından görevlendirilen arabulucu, uyuşmazlığın çözümü için erteleme süresince her türlü çabayı gösterir. Erteleme süresi içerisinde taraflar aralarında anlaşarak uyuşmazlığı özel hakeme de götürebilir. Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer (m.63/3). Bu durumda, toplu çıkar
uyuşmazlığı, Yüksek Hakem Kurulu tarafından kesin olarak karara bağlanır. Erteleme süresi içerisinde, olağanüstü arabuluculuk yoluyla veya özel hakem yoluyla giderilmemiş olan toplu çıkar uyuşmazlığı, Yüksek Hakem Kurulunca kesin olarak çözümleneceği için grevin erteleme süresi
sonunda uygulamaya konulabilmesi mümkün olmaz.
uyuşmazlığı, Yüksek Hakem Kurulu tarafından kesin olarak karara bağlanır. Erteleme süresi içerisinde, olağanüstü arabuluculuk yoluyla veya özel hakem yoluyla giderilmemiş olan toplu çıkar uyuşmazlığı, Yüksek Hakem Kurulunca kesin olarak çözümleneceği için grevin erteleme süresi
sonunda uygulamaya konulabilmesi mümkün olmaz.
Soru 76
Grev oylaması ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Grev kararının ilan edildiği tarihten itibaren 3 işgünü içinde talep edilmelidir.
B
Oylamaya katılan işçilerin dörtte üçü grevin yapılmaması yönünde oy kullanırsa, grev uygulamaya konulamaz.
C
Grev oylamasına yönelik itirazlar işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır.
D
Grev oylaması grev kararı almaya yetkili sendikaya üye olmayan işçiler tarafından da talep edilebilir.
E
Grev oylamasında grevin yapılmaması yönünde karar çıkmasının ardından işçi sendikasının yetkisi kendiliğinden düşer.
Açıklama:
Grev oylaması talep etme hakkı olan işçiler bakımından herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle, grev kararı alan işçi sendikasının üyesi olsun ya da olmasın tüm işçiler grev oylaması talebinde bulunabilir.
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinn bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır.
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır.
Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt
çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamaz. Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlayacak altı işgünlük süre içerisinde işçi sendikasınca Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinn bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır.
Grev oylamasına ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır.
Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt
çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamaz. Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlayacak altı işgünlük süre içerisinde işçi sendikasınca Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz.
Soru 77
Kanuni grevin sonuçları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kanuni olmayan bir greve katılan işçilerin iş sözleşmeleri askıya alınır.
B
İş sözleşmeleri grev nedeniyle askıya alınan işçilerin bu süre boyunca işverene sadakat borcu sona erer.
C
Grev süresince iş sözleşmesi askıya alınan işçinin iş sözleşmesi hiçbir koşulda feshedilemez.
D
İş sözleşmesinin süreli feshinin söz konusu olduğu hallerde, bildirim süreleri kanuni grevin devam ettiği süre boyunca işlemez.
E
İşveren, grev sebebiyle akdi ilişkileri askıda kalan işçilerin grevin başlamasından önce işleyen ücretlerini askı süresince ödemek zorunda değildir.
Açıklama:
Kanuni bir grev sebebiyle iş sözleşmesi askıda kalacak olanlar; greve katılan, greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçip de grev nedeniyle çalıştırılmayan işçilerdir. Kanuni olmayan bir greve katılan işçiler ile kanuni bir greve Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65. maddesi gereğince zorunlu olarak katılamayacak olan işçilerin iş sözleşmeleri kanuni bir grev sebebiyle askıya alınmış olmaz. Kanuni grev süresince, iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin iş sözleşmesinden doğan işgörme borcu ile işverenin emir ve talimatlarına uyma borcu, işverenin de ücret ödeme borcu ortadan kalkar. Bu borçların dışında kalan borçlar, sözgelimi işçinin sadakat borcu kanuni grev süresince de devam eder. Kanuni bir grev kararının alınmasına katılma, teşvik etme, greve katılma veya greve katılmaya teşvik etme bir işçinin iş sözleşmesi feshedilemez (m.66/2). Düzenlemede, işverenin iş sözleşmesini salt belirtilen bu olgulardan birine dayanarak bildirimsiz olarak feshedemeyeceği benimsenmiştir. Hiç kuşkusuz, kanuni grevin devam ettiği süre içerisinde meydana gelen veya kanuni grevin başlangıcından önce ortaya çıkmış haklı bir sebebe dayanılarak iş sözleşmesinin işverence bildirimsiz olarak feshedilebilmesi mümkündür. Kanuni grev sebebiyle iş sözleşmesinin askıya alınmasının sonucu olarak, grev süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilere bu dönem için işverence ücret ve sosyal yardımlar ödenemez. Toplu iş sözleşmelerine veya iş sözleşmelerine bunların aksine hüküm konulamaz. Ancak işveren, grev sebebiyle akdi ilişkileri askıda kalan işçilerin grevin başlamasından önce işleyen ücretlerini ve eklerini olağan ödeme gününde ödemek zorundadır.
Soru 78
Kanun dışı grevin sonuçlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kanun dışı bir grevin yapılması kararına katılan veya bu kararın alınmasını teşvik edenler bakımından bu durum sadakat borcuna aykırılık oluşturur.
B
işveren kanun dışı grev sebebiyle işçinin iş sözleşmesini, fiilin öğrenilmesinden itibaren altı işgünü ve her halde fiilin meydana gelmesinden itibaren bir yıl içerisinde feshetmelidir.
C
işveren kanun dışı grev sebebiyle işçilerin iş sözleşmelerini sona erdirip erdirmemekte serbesttir.
D
Greve katılmamış olan ve işyerinde faaliyetin tamamen durması nedeniyle çalışamayan işçilere işveren ücretlerini ödemek zorundadır.
E
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürünce kanuni grev için belirlenen şartlar gerçekleşmeksizin alınan bir grev kararının uygulanması halinde grev karar verenlere idari para cezası uygulanır.
Açıklama:
Kanun dışı bir grev, bu greve katılmayan işçilerin iş sözleşmeleri üzerinde herhangi bir sonuç doğurmaz. İş ilişkisi devam eder ve iş ilişkisinin devam ettiği süre boyunca, işçi iş görme borcunu yerine getirmek işveren de ücret ödemekle yükümlüdür. Ancak, kanun dışı bir grev nedeniyle işyerindeki faaliyet bir haftadan daha uzun bir süreyle tamamen durmuşsa, bu durum İş Kanununun 24/III maddesi gereğince zorlayıcı bir neden oluşturur. Bu nedene dayanarak, greve katılmamış olan işçiler, iş sözleşmelerini derhal fesihle sona erdirebilirler. Greve katılmamış olan ve işyerinde faaliyetin tamamen durması nedeniyle çalışamayan işçilere ilk bir haftalık süre için işveren İş Kanununun 40. maddesi gereğince yarım ücret ödemekle yükümlüdür. Bu süre geçtikten sonra işçilerin ücret talep etme hakları olmaz.
Soru 79
İşveren tarafı işçi sendikasının grev kararının kendisine tebliğinden itibaren kaç gün içinde lokavt kararı alabilir?
Seçenekler
A
7
B
15
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Uyuşmazlığın tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, işçi sendikasının
almış olduğu grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararını almak
zorundadır. Bu sürenin geçmesi üzerine bir lokavt kararı alınmışsa, bu lokavt kanun dışı lokavt niteliğindedir.
almış olduğu grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararını almak
zorundadır. Bu sürenin geçmesi üzerine bir lokavt kararı alınmışsa, bu lokavt kanun dışı lokavt niteliğindedir.
Soru 80
Kanuni bir lokavtın özellikleri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşçiler üzerinde ekonomik baskı oluşturmayı amaçlayan mücadeleci çözüm yollarından biridir.
B
Sendika üyesi işveren, üye olduğu işveren sendikasından bağımsız olarak lokavt kararı alamaz.
C
İşçilerin, işyerindeki faaliyeti tamamen durduracak şekilde ve sürekli olarak uzaklaştırılmaları gerekir.
D
Lokavt kararının alınabilmesi için alınan grev kararının uygulamaya konulmasına gerek yoktur.
E
İşletme toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında ortaya çıkan uyuşmazlıklarda lokavt kararı, işletmenin bütününü kapsar.
Açıklama:
Topluca işten uzaklaştırma, geçici veya sürekli olabilir. İşçilerin topluca ve sürekli olarak işten uzaklaştırılmaları ya da başka bir hakkın kullanılması niteliğinde olmamak şartıyla işçilerin iş sözleşmelerinin feshi yoluyla uzaklaştırılmaları da lokavttır. Ancak bu lokavt, kanun dışı bir lokavttır. Lokavtın kanuni bir lokavt niteliğinde olabilmesi için işten uzaklaştırmanın geçici olması gerekir.
Soru 81
İşçilerin grev hakkı, ilk defa hangi Anayasa veya değişiklik ile tanınmıştır?
Seçenekler
A
1961 Anayasası
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1982 Anayasası
E
2017 Anayasa Değişikliği
Açıklama:
İşçilerin grev hakkı, ilk defa 1961 Anayasası ve bu anayasal düzenleme esas alınarak çıkarılan 275 sayılı Toplu
İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda düzenlenmiştir
İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda düzenlenmiştir
Soru 82
I. Mesleki amaç,II. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,III. Grevin yasaklanmamış olması, IV. Grevin engellenmemiş olması, Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kanuni grevin unsurlarındandır ?
Seçenekler
A
I,II,III ve IV.
B
II,III ve IV.
C
I,III ve IV.
D
I ve IV.
E
Yalnız III.
Açıklama:
Kanuni grevin unsurları şunlardır:
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Grevin yasaklanmamış olması,
• Grevin engellenmemiş olmasıdır.
• Mesleki amaç,
• Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda belirlenmiş usule uygun olması,
• Grevin yasaklanmamış olması,
• Grevin engellenmemiş olmasıdır.
Soru 83
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa, arabulucu, kaç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen tutanağı görevli makama tevdi eder ?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
Arabuluculuk süresinin sonunda anlaşma sağlanamamışsa,
arabulucu, üç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen
bir tutanak düzenler ve bu tutanağa uyuşmazlığın
sona erdirilmesi için gerekli gördüğü önerileri de
ekleyerek görevli makama tevdi eder.
arabulucu, üç işgünü içinde uyuşmazlığı belirleyen
bir tutanak düzenler ve bu tutanağa uyuşmazlığın
sona erdirilmesi için gerekli gördüğü önerileri de
ekleyerek görevli makama tevdi eder.
Soru 84
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde grev kararı alınabilir ?
Seçenekler
A
60
B
75
C
70
D
65
E
90
Açıklama:
Arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde grev kararı alınabilir.
Soru 85
Yetkili olan işçi sendikasınca, arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli
makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde kaç işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte grev uygulamaya konulabilir ?
makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde kaç işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte grev uygulamaya konulabilir ?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
3
E
10
Açıklama:
Bundan başka, toplu iş sözleşmesi bağıtlamaya yetkili olan işçi sendikasınca, arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde altı işgünü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte grev uygulamaya konulabilir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi sürekli grev yasaklarından birisi değildir ?
Seçenekler
A
Şehir içi toplu taşıma hizmetleri
B
Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetleri
C
Hastanelerde
D
Can ve mal kurtarma işlerinde
E
Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda
Açıklama:
1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde sürekli grev yasağı vardır.
2. Cenaze işlerinde ve mezarlıklarda,
3. Şehir şebeke suyu, elektrik, doğal gaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta
veya doğal gazdan başlayan petrokimya işlerinde,
4. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,
5. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye hizmetlerinde,
6. Hastanelerde sürekli grev yasağı vardır.
Soru 87
Grevin ertelemesi süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, kaç işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür ?
Seçenekler
A
6
B
10
C
12
D
15
E
30
Açıklama:
Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı işgünü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kuruluca çözülür.
Soru 88
Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az kaçının başvurusu üzerine grev oylaması yapılır ?
Seçenekler
A
1/4
B
1/5
C
1/6
D
1/7
E
1/10
Açıklama:
grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden altı işgünü içinde işyerinn bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması
yapılır.
yapılır.
Soru 89
Taraflardan her biri karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini mahkemeden talep etme süresi nedir?
Seçenekler
A
Her zaman talep edebilir.
B
15 gün içinde talep edebilir.
C
5 gün içinde talep edebilir.
D
10 gün içinde talep edebilir.
E
30 gün içinde talep edebilir.
Açıklama:
Taraflardan her biri karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespitini mahkemeden her zaman talep edebilir.
Soru 90
İşyerinde grev ilan etmiş olan işçi sendikasının, kanuni bir grev kararına uyulmasını sağlamak için kendi üyeleri arasından en çok kaç grev gözcüsü koyabilir?
Seçenekler
A
4
B
3
C
5
D
6
E
2
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 73. maddesinin birinci fıkrasında, işyerinde grev ilan etmiş olan işçi sendikasının, kanuni bir grev kararına uyulmasını sağlamak için güç
kullanmaksızın ve tehditte bulunmaksızın kendi üyelerinin grev kararına uyup uymadıklarını
denetlemek amacıyla işyerinin giriş ve çıkış yerlerine, kendi üyeleri arasından en çok dörder
grev gözcüsü koyabileceği düzenlenmiştir.
kullanmaksızın ve tehditte bulunmaksızın kendi üyelerinin grev kararına uyup uymadıklarını
denetlemek amacıyla işyerinin giriş ve çıkış yerlerine, kendi üyeleri arasından en çok dörder
grev gözcüsü koyabileceği düzenlenmiştir.