Örgütsel Davranış - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi antropolojinin çalışma konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Kültür sistemlerindeki inançlar
B
Toplumsal yapıların analizi
C
Toplumsal gelenekler
D
Grup ve toplum içindeki değer sistemleri
E
Farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri
Açıklama:
Antropoloji daha çok insan ve insan davranışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde durur ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür konusudur. Örgütsel davranış açısından da ilgi alanı; kültür sistemleri, inançlar, gelenekler, grup ve toplum içindeki değer sistemleri, farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri gibi konulardır. Toplumsal yapıların analizi ve yapılar arasındaki pozisyonlar ise sosyolojinin temel ilgi alanıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranış disiplininin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütün teknolojik yapısının etkililiğini değerlendirmeye olanak verir.
B
Bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
C
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır.
D
Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır.
E
Örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerine odaklanır.
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği bulunmaktadır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Fayol’a göre yöneticilerin temel fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Yürütme
C
Koordinasyon
D
Örgütleme
E
Kontrol
Açıklama:
- yüzyılın başlarında Fransız Henri Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon (örgütleme), yürütme, koordinasyon ve kontroldü. Doğru yanıt A’dır.
Soru 4
Çalışanları güdüleyip en uygun iletişim kararları ile yönetmek yöneticinin temel fonksiyonlarından hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Eşgüdümleme
D
Kontrol
E
Liderlik etme
Açıklama:
Planlama: Örgütün amaçlarını belirleme ve tanımlama, stratejiler oluşturma, çeşitli faaliyetleri koordine etmek için plan yapma fonksiyonudur.
Organizasyon (Örgütleme): Yöneticiler aynı zamanda örgütün yapısından sorumlu olan kişilerdir. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi organize etme fonksiyonudur.
Liderlik Etme: Her örgüt insanlardan oluşur. İşe yönlendirmek, koordine etmek yöneticinin en önemli fonksiyonudur. Yani çalışanları güdüleyip en uygun iletişim kararları ile yönetme ve sorunları çözme bu fonksiyonu içerir.
Kontrol: Son fonksiyon kontrol etmedir. Örgüt içinde faaliyetleri gözleyerek daha önce planladığı biçimde gitmelerini izlemek, aksayan veya başarılı gitmeyen işleri rayına koymak yöneticinin diğer fonksiyon alanıdır. Doğru yanıt E’dir.
Organizasyon (Örgütleme): Yöneticiler aynı zamanda örgütün yapısından sorumlu olan kişilerdir. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi organize etme fonksiyonudur.
Liderlik Etme: Her örgüt insanlardan oluşur. İşe yönlendirmek, koordine etmek yöneticinin en önemli fonksiyonudur. Yani çalışanları güdüleyip en uygun iletişim kararları ile yönetme ve sorunları çözme bu fonksiyonu içerir.
Kontrol: Son fonksiyon kontrol etmedir. Örgüt içinde faaliyetleri gözleyerek daha önce planladığı biçimde gitmelerini izlemek, aksayan veya başarılı gitmeyen işleri rayına koymak yöneticinin diğer fonksiyon alanıdır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin bilgi rollerinden biridir?
Seçenekler
A
Kaynak ayırma
B
Örgütün dışarıda temsil edilmesi
C
Diğer şirketlerle ilişkileri düzenleme
D
Çalışanları işe alma
E
Çalışanları güdüleme
Açıklama:
Modern anlamda yöneticinin üç tür rolü bulunmaktadır. Bunlar: 1. Bireyler arası rolü, 2. Bilgi rolleri ve 3. Karar verme rolleridir. Bireyler arası rollerin içinde örgüte başkanlık etme, örneğin politikacılara veya ziyarete gelenlere örgütü tanıtma, diğer şirketlerle ilişkileri düzenleme, çalışanları işe alma, eğitime cezalandırma ve güdüleme rolü vardır. Bilgi rollerinin içinde, diğer şirketlerden bilgi toplama, yeni dergileri ve yazılanları okuma, diğer şirketlerin yaptıklarını öğrenme gibi görevleri vardır. Buna Yönetici, insanları kullanarak işleri yaptıran ve yürüten kişidir. Henry Mintzberg “monitoring roles” adını vermektedir. Aynı zamanda bu bilgilerin örgüt içinde çalışanlara duyurulması ve örgütün dışarıda temsil edilmesi rolü de bunun içinde yer alır. Karar verici roller grubunda ise yatırımcılık, kaynak ayırma, görüşmeci ve sorun çözücü fonksiyonları yerine getirilir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin sahip olması gereken teknik bilgi türüne örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
İnsanlarla birlikte çalışma ile ilgili bilgiler
B
İnsanı güdülemeye ilişkin bilgiler
C
Yönetim fonksiyonuna ilişkin bilgiler
D
İnsanları anlamaya yönelik bilgiler
E
Grup yaşantısını bilmeye yönelik bilgiler
Açıklama:
Yöneticinin bu rol ve fonksiyonları icra ederken bazı bilgi ve becerilere gereksinimi vardır. Bunları Robert Katz üçe ayırır. Bunlar; • Teknik bilgi, • İnsanla ilgili bilgi ve • Kavrama ile ilgili bilgi ve becerileridir. Teknik bilgi yöneticinin işini yönetirken sahip olması gereken ihtasaslaşmış bilgidir. Bu bilgi örgütün eğitim kanalları ile kazanılır. Bazıları da bu bilgiyi iş sırasında kazanarak geliştirirler. İnsanla ilgili bilgi insanı güdülemek, anlamak, insanlarla birlikte çalışmak, grup yaşantısını bilmekle ilgilidir. Çoğu insan teknik açıdan mükemmel olmasına karşılık insanla ilgili bilgi açısından yetersizdir. Kavrama ile ilgili bilgiye yapısına gelince yöneticilerin zekâ yapısı açısından karmaşık olayların tasnifi, teşhisi ve çözümleyici bir beceriye gereksinimini ifade eder. Örneğin; acil karar bekleyen durumlarda sorunlara hemen çözümler getirmesi, tespitler yapması, alternatifleri düşünmesi ve en iyi çözümü bulması gerekir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 7
Bir bilim insanının sorunu davranış bilimlerinin kullandığı kavramlar doğrultusunda yeniden inceleyerek sorunla ilgili diğer faktörleri tespit etmeye çalıştığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sorun hakkında ön araştırma
B
Verilerin toplanması
C
Hipotez geliştirme
D
Sorunun yeniden formülasyonu
E
Verilerin analizi
Açıklama:
Birçok yönetici, örgütle ilgili bir sorunu olduğu zaman davranış bilimcilerine başvurur. Böyle bir sorunla karşılaşan bilim insanının takip edeceği yol aşağıdaki gibidir.
Sorun hakkında ön araştırma: Bu aşamada konu hakkında bilgi toplanır ve sorunun sınır alanları tespit edilir. Yöntem, “nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planıdır.
Sorunun yeniden formülasyonu: İkinci aşamada konu davranış bilimlerinin kullandığı kavramlar doğrultusunda yeniden incelenerek sorunla ilgili diğer faktörler tespit edilmeye sorun çözümünde izlenecek yol ve tutum belirlenmeye başlar.
Hipotez geliştirme: Sorun hakkında genel bir kanıya varıldıktan sonra, sorunun özel yanları genelden soyutlanır. Diğer bir deyişle soruna neden olan etmenler belirginleşir ve buna ilişkin hipotezler geliştirilir. Bu hipotez ile incelenecek olan sorun, artık diğer etmenlerden bağımsız bir biçimde araştırılmaya açıktır.
Veri toplama yöntemleri: Bu aşamada öne sürülen hipotez doğrultusunda sorun ile ilgili veriler toplanır. Sorun ile ilgili verileri toplamak da örgütsel davranışla ilgili kişinin bilgi ve yeteneklerine dayalıdır.
Verilerin analizi ve açıklanması: Burada hipotezle ilgili olarak toplanan verilerin hipotezi destekleyip desteklemediği araştırılır. Toplanan bilgilerin açıklama ve sınıflandırılması yapılır.
Verilerin sunulması ve çözüme ilişkin uyarılar: Burada da toplanan verilere bir anlam kazandırılarak sorunun çözüm yollarına ilişkin öneriler sunulur. Doğru yanıt D’dir.
Sorun hakkında ön araştırma: Bu aşamada konu hakkında bilgi toplanır ve sorunun sınır alanları tespit edilir. Yöntem, “nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planıdır.
Sorunun yeniden formülasyonu: İkinci aşamada konu davranış bilimlerinin kullandığı kavramlar doğrultusunda yeniden incelenerek sorunla ilgili diğer faktörler tespit edilmeye sorun çözümünde izlenecek yol ve tutum belirlenmeye başlar.
Hipotez geliştirme: Sorun hakkında genel bir kanıya varıldıktan sonra, sorunun özel yanları genelden soyutlanır. Diğer bir deyişle soruna neden olan etmenler belirginleşir ve buna ilişkin hipotezler geliştirilir. Bu hipotez ile incelenecek olan sorun, artık diğer etmenlerden bağımsız bir biçimde araştırılmaya açıktır.
Veri toplama yöntemleri: Bu aşamada öne sürülen hipotez doğrultusunda sorun ile ilgili veriler toplanır. Sorun ile ilgili verileri toplamak da örgütsel davranışla ilgili kişinin bilgi ve yeteneklerine dayalıdır.
Verilerin analizi ve açıklanması: Burada hipotezle ilgili olarak toplanan verilerin hipotezi destekleyip desteklemediği araştırılır. Toplanan bilgilerin açıklama ve sınıflandırılması yapılır.
Verilerin sunulması ve çözüme ilişkin uyarılar: Burada da toplanan verilere bir anlam kazandırılarak sorunun çözüm yollarına ilişkin öneriler sunulur. Doğru yanıt D’dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi vaka incelemesinin en zayıf noktasıdır?
Seçenekler
A
Algısal yanlılığa açık olması
B
Katılım oranının düşük olması
C
Cevap verme oranının düşük olması
D
Gerçek yaşama uygulamanın zor olması
E
Araştırma izni alınmasının zor olması
Açıklama:
Bu tekniğin en zayıf noktası algısal yanlılığa açık olmasıdır. Diğer bir değişle olayın gözlemcileri bazen yanlı davranabilirler. Olayları kendi bakış açılarından öznel olarak değerlendirebilirler. Cevap verme oranı veya katılım oranı düşük olabilmesi saha araştırmasının en önemli sınırlılığıdır. Laboratuvar deneylerinin sonuçlarını genelleştirmek ve gerçek yaşama uygulamak zordur. Doğru yanıt A’dır.
Soru 9
Örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen bilginin iş yaşamına uygulanmasında toplanan bilgilerin bir problem cümlesi şeklinde özetlendiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teşhis
B
Eylem
C
Değerlendirme
D
Analiz
E
Çözüm
Açıklama:
Örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen kuramsal bilgiyi pratiğe uygulamak için yöneticilerin belirli beceriler geliştirmeleri gerekir. Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise dört aşamalı bir süreci içerir: 1. Teşhis 2. Çözüm 3. Eylem 4. Değerlendirme. Teşhis aşamasında yöneticiler problem veya sorunla ilgili önce bilgileri toplar ve bunu problem cümlesiyle özetlemeye çalışırlar. Bilgi toplama yöneticiyi örgüt içinde gözlem yapmaya yönlendirir. Burada yönetici sorunla ilgili çeşitli olayları doğrudan gözlemler. Böylece birinci elden bilgi toplanmış olur. Yöneticiler aynı zamanda çeşitli görüşmeler veya mülakatlar yaparak çeşitli gerçekleri, fikirleri diğer çalışanlardan da öğrenmeye çalışırlar. Bilgileri problem cümlesi içinde özetlemek yöneticilerin çeşitli karmaşık kuramları, deneyleri hatta sezgilerini kullanmalarını gerektirir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 10
Aşağıdaki eylemlerden hangisi örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen bilginin iş yaşamına uygulanmasında izlenen sürecin değerlendirme aşamasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çözümün etkisinin değerlendirilmesi
B
Probleme ilişkin bilgilerin toplanması
C
Başarıyı ölçebilecek göstergelerin kullanılması
D
İlave sorunları çözmeye yönelik eylemlerin gerçekleştirilmesi
E
Elde edilen sonuçlar ile gerçekte ulaşılan sonucun karşılaştırılması
Açıklama:
Örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen kuramsal bilgiyi pratiğe uygulamak için yöneticilerin belirli beceriler geliştirmeleri gerekir. Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise dört aşamalı bir süreci içerir: 1. Teşhis 2. Çözüm 3. Eylem 4. Değerlendirme. Çözüm uygulamaları genelde değerlendirme aşamasıyla son bulur. Burada uygulanan çözümün istenilen etkiyi yapıp yapmadığı değerlendirilir. Bunun için yöneticiler başarıyı ölçebilecek belirgin göstergeler kullanır ve bu göstergelere bakarak istenen çözüme ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ederler. Örneğin, bir üretim artışı programını değerlendirebilmek için üretilen işlem sayısı, müşteri tatmini anketleri, satılan mal miktarı gibi ölçümler kullanarak programı değerlendirebilirler. Değerlendirme sürecinde bir sorunun çözümünde arzu edilen sonuçlarla gerçekte ulaşılan sonuçların bir karşılaştırması yapılır. Bazen seçilen eylem planı sorunu tamamen çözer, bazen de ilave sorunlar ortaya çıktığı için daha ileri problem çözümlerini kullanmak kaçınılmaz olabilir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 11
- Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar
- Birey ve toplum arasında bir köprü işlevi görür
- Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
- Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır
- Örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durur
Seçenekler
A
I-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-II-IV-V
D
III-IV-V
E
I-III-V
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği bulunmaktadır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar. İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 12
... özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eder.
Yukarıdaki tanım aşağıdaki ögelerden hangisi ile doğru şekilde tamamlanır?
Yukarıdaki tanım aşağıdaki ögelerden hangisi ile doğru şekilde tamamlanır?
Seçenekler
A
Örgütsel farklılık
B
İhtimaller yaklaşımı
C
Durumsallık yaklaşımı
D
Grup etkileşimi
E
Farklılık yaklaşımı
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımı özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eder. Doğru yanıt C'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi küresel bir yöneticinin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kozmopolit bir yapıya sahip olması
B
Başka kültürlere açık olması
C
Çalışanları disipline etmeyi bilmesi
D
Örgüt kültüründe kültür farklılıklarını değiştirmeden koruması
E
Diğer kültürleri gözlemlemede başarılı olması
Açıklama:
Başarılı bir küresel yönetici her şeyden önce kozmopolit bir yapıya sahip olmalıdır. Küresel yöneticinin rolü daha önceki yöneticilere kıyasla diğer kültürleri anlama, gözlemleme ve öğrenme konusunda başarılı olmak ve farklı bakış açıları geliştirmektir. Küresel yönetici başka kültürden gelen insanlara açık ve esnek olmalı, onları kategorileştirmeyip dışlamamalıdır. Küresel yönetici, kültürel farklılıkların iş performansını nasıl etkileyeceğini, çalışanları nasıl güdüleyip nasıl ödüllendireceğini hatta nasıl disipline edeceğini de bilmek zorundadır. Böylece her kültürün işi başarmadaki en iyi yönlerini alarak bunları kendi yönetim yaklaşımı içinde eritip, farklılıkları giderip yeni bir örgüt kültürü yaratarak örgütü yeniden organize ederek, örgüte yeni bir vizyon sağlayabilecektir. Bu nedenle, kültür farklılıklarını örgüt kültüründe olduğu gibi korumak yerine onlardan yeni bir vizyon yaratmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi değişen iş gücü yapısının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tek bir etnik yapıdaki iş gücünün ön planda olması
B
Amerika'da iş gücünün yüzde 20'sinin kadınlardan oluşması
C
Ülkemizde iş gücü yapısındaki etnik farklılıkların belirginliği
D
Ülkemizde kadının çalışmasının tek nedeninin ekonomik zorluklar olması
E
Amerika'da beyaz iş gücünün küçük bir çoğunluğu oluşturması
Açıklama:
Günümüz örgütleri artık tek bir ülkenin çalışanlarından değil, küreselleşme ile birlikte giderek farklılaşan (renk, etnik köken, cinsiyet vb.) bir iş gücü yapısı ile birlikte çalışmak durumundadırlar. Günümüzde çalışan kadın sayısı ve yönetici sayısı ise giderek artış göstermektedir. Ülkemizde kadınların çalışma yaşamında giderek artış göstermesi sadece ekonomik bir zorunluluktan değil kadının ev dışında çalışmasının giderek toplumsal kabul görmesinden de kaynaklanmaktadır. Amerika'da geçmişte iş gücü genelde erkeklerden ve beyazlardan oluşurken beyaz iş gücü artık küçük bir çoğunluğu oluşturmaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 15
Çalışan insan sayısını azaltmaktan öte, yeni oluşturulan örgüt yapısı içinde çalışanların yapıya uyum sağlayabilmesi için yapılan işlemlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Otomasyon teknolojisi
B
Küçülme (downsizing)
C
Doğru büyüme (rightsizing)
D
Taşeron üretim (outsourcing)
E
Şirketin özyeterliliği (corecompetency)
Açıklama:
Eskiden otomotiv endüstrilerinde yapılan en ağır el işleri bile artık birkaç düğmeye basılarak bir aletin komutlarıyla yapılır hâle gelmiştir. İşlerin etkin bir biçimde yapılabilmesi için örgütler çalışan sayılarını giderek azaltır hâle gelmişler ve bu durum küçülme (downsizing) olarak tanımlanmıştır. Bu işlem sadece tasarruf amacıyla çalışan insan sayısını azaltmanın ötesinde bir olaydır. Bu durum yeni oluşturulan örgüt yapısı içinde çalışanların yapıya uyum sağlayabilmesi için yapılan işlemleri gerektirmektedir. Buna da çalışma dünyasında doğru büyüme veya uygun büyüme (rightsizing) denilmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 16
Yöneticiler örgütün yapısından sorumlu olan kişilerdir. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi ... fonksiyonudur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse ilişkili yönetici fonksiyonu doğru tanımlanmış olur?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse ilişkili yönetici fonksiyonu doğru tanımlanmış olur?
Seçenekler
A
Planlama
B
Organize etme
C
Karar verme
D
Liderlik
E
Kontrol
Açıklama:
Yöneticiler aynı zamanda örgütün yapısından sorumlu olan kişilerdir. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi organize etme bir diğer adıyla örgütleme fonksiyonudur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 17
Bu adımda sorun hakkında genel bir kanıya varıldıktan sonra, sorunun özel yanları genelden soyutlanır.
Yukarıda verili olan örgütsel davranış araştırmalarındaki adım aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verili olan örgütsel davranış araştırmalarındaki adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sorun hakkında ön araştırma
B
Sorunun yeniden formülasyonu
C
Hipotez geliştirme
D
Verilerin analizi ve açıklanması
E
Verilerin sunulması ve çözüme ilişkin uyarılar
Açıklama:
Hipotez geliştirme aşamasında, sorun hakkında genel bir kanıya varıldıktan sonra, sorunun özel yanları genelden soyutlanır. Diğer bir deyişle soruna neden olan etmenler belirginleşir ve buna ilişkin hipotezler geliştirilir. Bu hipotez ile incelenecek olan sorun, artık diğer etmenlerden bağımsız bir biçimde araştırılmaya açıktır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 18
Anket ve mülakat tekniklerinin birlikte kullanılması ile uygulanan veri toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vaka etüdü
B
Saha araştırması
C
Laboratuvar deneyi
D
Saha deneyi
E
Gözlem
Açıklama:
Saha araştırması tekniğinde, anket ve mülakat teknikleri birlikte kullanılır. Örneğin; bir danışman eğitimi programı için en iyi yöntemin ne olduğu konusunda bir şirkete araştırma yaptırıyor olabilir. Burada seçilen danışmanlara hazırlanan anketler gönderilir. Bu anketlere danışmanların verdikleri cevaplar incelenerek bir saha araştırması yapılabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi anket yönetiminin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Cevaplandırma oranı düşüktür
B
Masraflıdır
C
Güvenirliği tartışılabilir
D
Yanlı davranışlara neden olur
E
Cevap verenlere farklı uyarıcılar uygulandığı için birlik sağlanamayabilir
Açıklama:
Anketin dezavantajlarının başında Cevaplandırma oranının düşük olması gelmektedir. Özellikle mektupla gönderilen anketlerin geri gelmesi çok vakit alır, anında geribildirim alma imkanı yoktur. Eksik doldurulmuş veya açık biçimde cevaplanmamış soruları analiz etme imkânı çok zayıftır. Anketin planlaması çok zaman alır, cevaplayıcıların okur-yazar olması gerekir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 20
I-Eylem (action) II- Teşhis (diagnosis) III- Değerlendirme (evaluation) IV- Çözüm (solution) Aşağıdakilerden hangisinde problem çözme sürecinin dört aşaması doğru şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
I-III-II-IV
B
III-I-II-IV
C
II-IV-III-I
D
II-IV-I-III
E
I-III-IV-II
Açıklama:
Problem çözme sürecinin aşamaları teşhis (diagnosis), çözüm (solution), eylem (action) ve değerlendirme (evaluation) şeklinde sıralanmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 21
Bir örgütün en önemli kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Altyapı
C
İnsan kaynakları
D
Bina ve tesisat
E
Parasal kaynaklar
Açıklama:
Bir şirketin kullandığı teknolojinin yapısı ne kadar iyi, ürettiği ürünler ne kadar başarılı olursa olsun, her örgüt onu oluşturan insanlardan oluşur. Bir örgüt en tepe noktasındaki yöneticisinden, en alt düzeydeki çalışanına kadar insanlardan meydana gelir. Eğer bir şirketi yönetmek durumunda kalırsanız, onun en önemli kaynağının içinde çalışan insanlar olduğunu görürsünüz. Doğru yanıt C'dir.
Soru 22
Örgütsel davranışa yönelik örgüt içerisindeki insan davranışlarını farklı düzeylerde, farklı yaklaşımları bir arada kullanarak sistematik olarak inceleyen bir çalışma alanı olduğu şeklindeki bir tanımdan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış çalışmalarında bilimsel yöntemlerin kullanıldığı
B
Birey, grup ve örgütleri üzerine odaklandığı
C
Birey ve örgütün başarısı üzerinde durduğu
D
Doğası gereği disiplinler arası bir yapıda olduğu
E
Sezgisel bir yaklaşımla insan davranışlarına odaklandığı
Açıklama:
Örgütsel davranış, örgüt içindeki insan davranışlarını ve bunu etkileyen faktörleri bilimsel bir biçimde irdelemektedir. Böylece örgütsel davranış disiplinini tanımladığımız zaman onun disiplinler arası bir yaklaşım olduğunu örgüt içindeki insan davranışlarını araştırdığını ve bunu birey grup ve örgüt düzeyinde sistematik bir biçimde yaptığını söyleyebiliriz. Bu tanım örgütsel davranışın dört temel karakteristiği olduğunu göstermektedir. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır. Buna göre örgütsel davranış disiplini, bilimsel yöntemi kullanan bir çalışma alanı olduğu için sezgisel olduğu çıkarımı yanlıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 23
Sosyal bilimlerde davranış konusu hangi üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Felsefe, psikoloji ve antropoloji
B
Psikoloji, sosyoloji ve antropoloji
C
Felsefe, psikoloji ve sosyoloji
D
Felsefe, eğitim ve sosyoloji
E
Eğitim, felsefe ve psikoloji
Açıklama:
Davranış bilimleri insan davranışlarını inceleyen disiplinlerin ortak bir çalışmasıdır. Bu açıdan, disiplinlerarası bir yaklaşım örgüt içindeki insan davranışlarını anlamak için daha uygun bir yoldur. Özellikle çalışma ortamındaki örgüt ve yönetime ilişkin sorunların çözümünde bu yaklaşım daha etkin olarak fonksiyon görür. Davranış, sosyal bilimler içinde üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlar; psikoloji, sosyoloji ve antropolojidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 24
Örgüt üyelerinin çoğunluğu tarafından paylaşılan değer, varsayım ve inançları niteleyen örgüt kültürü öncelikle aşağıda verilen disiplinlerden hanginin çalışma konusudur?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Psikoloji
C
Antropoloji
D
Felsefe
E
Ontoloji
Açıklama:
Antropoloji daha çok insan ve insan davranışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde durur ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür konusudur. Örgütsel davranış açısından da ilgi alanı; kültür sistemleri, inançlar, gelenekler, grup ve toplum içindeki değer sistemleri, farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri gibi konulardır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 25
Örgütsel davranış iş yaşamında performansı etkileyen etmenlerden öncelikle hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Bilgi teknolojileri
B
İletişim süreçleri
C
Yönetim ve organizasyon
D
İşyeri dizaynı
E
Fiziksel olanaklar
Açıklama:
Profesyonel çalışanlar üzerinde yapılan bir çalışmada insanların iş performanslarıyla ilgili üç önemli faktör saptanmıştır. Bunlar; yönetim ve organizasyon, bilgi teknolojileri ve işyeri dizaynıdır. Bilgi teknolojileri ve işyeri dizaynı başka disiplinlerin konusu olmakla birlikte örgütsel davranış disipliniyle de ilişkilidir. Ama birinci faktör olan yönetim ve organizasyon örgütsel davranışın en temel ilgi alanı ve aslında neyle ilgili olduğudur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 26
Örgütlerde bazı bireylerin neden tüm toplantılara geç katılırken bazılarının erken orada olduğu veya bazı çalışanların diğerlerine göre iş yükünden neden daha fazla şikayet ettiği gibi konuları açıklamaya çalışırken hangi yaklaşımı tercih ederler?
Seçenekler
A
Bilimsel yönetim yaklaşımı
B
İnsan ilişkileri yaklaşımı
C
Bürokratik yönetim yaklaşımı
D
Durumsallık yaklaşımı
E
Neoklasik yönetim yaklaşımı
Açıklama:
Örgütsel davranış disiplini farklı durumların farklı yaklaşımları gerektirdiğini kabul eder. ÖD disiplini her durumda tek ve en iyi bir davranış modelinin olmadığını öne sürer. Örgütsel davranış bilimcileri örgüt içindeki insan davranışlarını açıklayabilecek tek ve en iyi bir yaklaşımın olmadığı konusunda hemfikirdiler. Onun yerine uygulayıcılar durumsallık yaklaşımını benimserler. Doğru yanıt D'dir.
Soru 27
I. Ben merkezci olması
II. İnsanları belirli kategorilere ayırmaması
III. Sözel iletişim biçimlerini daha fazla tercih etmesi
IV. Farklı kültürleri tanıması
Yukarıdakilerden hangileri kozmopolit bir yöneticinin sahip olması gereken özelliklerdendir?
II. İnsanları belirli kategorilere ayırmaması
III. Sözel iletişim biçimlerini daha fazla tercih etmesi
IV. Farklı kültürleri tanıması
Yukarıdakilerden hangileri kozmopolit bir yöneticinin sahip olması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Farklı kültürlerden gelen insanları başarılı bir biçimde yönetme, örgütü diğer şirketlere kıyasla rekabette daha avantajlı bir hale getirebilmektedir. Küresel yöneticinin rolü daha önceki yöneticilere kıyasla diğer kültürleri anlama, gözlemleme ve öğrenme konusunda başarılı olmak ve farklı bakış açıları geliştirmektir. Bu nedenle başarılı bir küresel yönetici her şeyden önce kozmopolit bir yapıya sahip olmalı, ben merkeziyetçi olmamalıdır. Diğer bir deyişle küresel yönetici başka kültürden gelen insanlara açık ve esnek olmalı, onları kategorileştirmeyip dışlamamalıdır. Küresel yönetici bu nedenle yoğun bir iletişim ihtiyacı içindedir. Çünkü, diğer kültürlerin sözel ve sözel olmayan iletişim biçimlerini öğrenmek ve bunların anlamlarını çözmek zorundadır. Buna göre I ve III numaralı seçeneklerde verilen ifadeler kozmopolit bir yöneticinin özelliği değilken, II ve IV numaralı seçeneklerde verilen ifadeler kozmopolit yöneticinin özelliklerindendir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 28
Bisküvi üretimi yapan bir fabrikanın bisküvi paketlerinin tasarımını bu konuda uzmanlaşmış başka bir firmaya yaptırması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Otomasyon
B
Taşeron üretim
C
Sanal örgütlenme
D
Hibrit örgütlenme
E
Yalın üretim
Açıklama:
Örgütsel yeniden yapılanmada başka bir yöntem ise işletmenin temel işlemleri içersinde yer almayan (noncore) bazı işlerin (buna perifer veya çevre işlemleri de denilmektedir) dış firmalara sipariş verilerek yaptırılmasıdır. Bu uygulama taşeron üretim (outsourcing) şeklinde tanımlanmaktadır. Burada işletmenin ikincil düzeyde önem taşıyan faaliyetleri bu dalda daha yetenekli olan dış firmalara yaptırılmaktadır. Soru kökünde bu durum örneklendirilmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 29
I. Motivasyon
II. Liderlik
III. Planlama
IV. Uygulama
Yukarıdakilerden hangileri 21. yüzyıl örgütlerinde yönetimin temel fonksiyonları arasında yer almaktadır?
II. Liderlik
III. Planlama
IV. Uygulama
Yukarıdakilerden hangileri 21. yüzyıl örgütlerinde yönetimin temel fonksiyonları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
20.yüzyılın başlarında Fransız Henri Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyonve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Bunlar; planlama, organize etme, liderlik ve kontroldür. Doğru yanıt C'dir.
Soru 30
Uluslararası düzeyde başarı göstermiş olan bir fabrikanın kurucusunun yaşam öyküsünün incelenmesi örgütsel araştırmalarda kullanılan hangi teknik kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Etnografi
B
Saha araştırması
C
Laboratuvar deneyi
D
Eylem araştırması
E
Vaka etüdü
Açıklama:
Vaka etüdü, bir gerçek yaşam öyküsünün ele alınıp detaylı bir biçimde incelenmesini ifade eder. Soru kökünde verilen araştırma örneğinde de gerçek yaşamdaki durumların incelemesi yapılmaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 31
I. Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
II. Örgütsel davranışın odaklandığı tek unsur örgütlerdir.
III. Örgütsel davranış disiplinler arası bir yapıdadır.
IV. Örgütsel davranış örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durur.
V. Örgütsel davranış bireyin başarısı üzerinde durur.
Yukarıda örgütsel davranışa ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Örgütsel davranışın odaklandığı tek unsur örgütlerdir.
III. Örgütsel davranış disiplinler arası bir yapıdadır.
IV. Örgütsel davranış örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durur.
V. Örgütsel davranış bireyin başarısı üzerinde durur.
Yukarıda örgütsel davranışa ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği vardır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır. Görüldüğü üzere II numaralı maddede verilen bilgi hatalıdır. Örgütsel davranış yalnızca örgüt üzerinde değil, birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır. Bu nedenle doğru cevap I, III, IV ve V numaralı maddeleri içeren E seçeneğidir.
Soru 32
İnsan ve insan davranışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde duran ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür olan; kültür sistemleri, inançlar, gelenekler, grup ve toplum içindeki değer sistemleri, farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri gibi konuları kapsayan ve örgütsel davranış ile yakından ilişkili olan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyal psikoloji
C
Sosyoloji
D
Antropoloji
E
Politik bilimler
Açıklama:
Davranış, sosyal bilimler içinde üç temel disiplin çerçevesinde
ele alınmaktadır. Bunlar;
• Psikoloji
• Sosyoloji ve
• Antropolojidir
Antropoloji; daha çok insan ve insan davranışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde durur ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür konusudur. Örgütsel davranış açısından da ilgi alanı; kültür sistemleri, inançlar, gelenekler, grup ve toplum içindeki değer sistemleri, farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri gibi konulardır.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.
ele alınmaktadır. Bunlar;
• Psikoloji
• Sosyoloji ve
• Antropolojidir
Antropoloji; daha çok insan ve insan davranışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde durur ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür konusudur. Örgütsel davranış açısından da ilgi alanı; kültür sistemleri, inançlar, gelenekler, grup ve toplum içindeki değer sistemleri, farklı kültürler arasındaki davranış biçimleri gibi konulardır.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 33
______________________; çalışanların tembel olduğunu, işlerini sevmediklerini, yönlendirilmeye ihtiyaçları olduğunu ve ancak yönetim tarafından zorlandıkları zaman çok çalıştıklarını ileri sürmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda boş bırakılan yeri doğru şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda boş bırakılan yeri doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
X kuramı
B
Durumsallık yaklaşımı
C
Y kuramı
D
Ouchi'nin Z teorisi
E
Sistem yaklaşımı
Açıklama:
Bundan yüz sene önce yöneticilerin çalışanları hakkında son derece olumsuz düşünceleri bulunmaktaydı. Onlara göre çalışanlar genelde tembel, işlerine karşı sorumsuzdular ve yöneticiler bunlara saygısız bir tutumla yaklaşıyorlardı. Bu olumsuz yaklaşım bizimle çok uzun süre yaşadı ve yönetimde (X) kuramı olarak tanımlandı. Bu yönetim felsefesine göre çalışanlar tembeldi işlerini sevmiyorlardı, yönlendirilmeye ihtiyaçları vardı ve ancak yönetim tarafından zorlandıkları zaman çok çalışıyorlardı.
Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.
Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eder?
Seçenekler
A
Sistem yaklaşımı
B
Durumsallık yaklaşımı
C
Etkileşimcilik modeli
D
İnsan kapitali yaklaşımı
E
Y kuramı
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımı özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eder.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 35
İnsanlar kendi kültürlerinden farklı yeni kültürlerle karşılaştıkları zaman doğal olarak kafaları karışabilir ve uyum sorunları yaşarlar. Bu olguya _____________ denir.
Seçenekler
A
Kültürel relativizm
B
Etnosentrizm
C
Kültür şoku
D
Vatana uyum süreci
E
Alt kültür
Açıklama:
İnsanlar kendi kültürlerinden farklı yeni kültürlerle karşılaştıkları zaman doğal olarak kafaları karışabilir ve uyum sorunları yaşarlar. Genelde bu olguya kültür şoku denilir.
Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 36
Yukarıda verilen kavramlar ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-X, 2-Y, 3-Z
B
1-Z, 2-X, 3-Y
C
1-X, 2-Z, 3-Y
D
1-Y, 2-Z, 3-X
E
1-Z, 2-Y, 3-X
Açıklama:
Eskiden otomotiv endüstrilerinde yapılan en ağır el işleri bile artık birkaç düğmeye basılarak bir aletin komutlarıyla yapılır hâle gelmiştir. İşlerin etkin bir biçimde yapılabilmesi için örgütler çalışan sayılarını giderek azaltır hâle gelmişler ve bu durum küçülme (downsizing) olarak tanımlanmıştır.
Sanal örgütler son derece esnek bir yapıda olup bir grup işletmenin geçici olarak ortak birgün oluşturup belirgin bir işi veya fırsatı yaratmak veya üretmek amacıyla bir araya gelmesiyle oluşmaktadırlar.
Son yıllar içinde tele çalışma adlı bir uygulama giderek yaygınlık ve kabul görmektedir. Burada iletişim teknolojilerinin kullanımıyla ve yardımıyla işler işyerine gitmeden evden veya işyeri dışında başka bir yerden yürütülmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Sanal örgütler son derece esnek bir yapıda olup bir grup işletmenin geçici olarak ortak birgün oluşturup belirgin bir işi veya fırsatı yaratmak veya üretmek amacıyla bir araya gelmesiyle oluşmaktadırlar.
Son yıllar içinde tele çalışma adlı bir uygulama giderek yaygınlık ve kabul görmektedir. Burada iletişim teknolojilerinin kullanımıyla ve yardımıyla işler işyerine gitmeden evden veya işyeri dışında başka bir yerden yürütülmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 37
Örgütte ne tür işlerin yapılacağı, bunları kimin yapacağı, işlerin ne şekilde gruplanacağı, kimin kime rapor edeceği, kararların nerede alınacağı gibi unsurları içeren yönetici fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organizasyon
B
Kontrol
C
Planlama
D
Yürütme
E
Liderlik etme
Açıklama:
Organizasyon (Örgütleme): Yöneticiler aynı zamanda örgütün yapısından sorumlu olan kişilerdir. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi organize etme fonksiyonudur.
Soru 38
Yukarıdaki tabloda verilen yöneticinin rolleri ve bu rollerin açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-M, 2-L, 3-K
B
1-K, 2-L, 3-M
C
1-L, 2-M, 3-K
D
1-M, 2-K, 3-L
E
1-L, 2-K, 3-M
Açıklama:
Modern anlamda yöneticinin üç tür rolü bulunmaktadır.
Bunlar:
1. Bireyler arası rolü,
2. Bilgi rolleri ve
3. Karar verme rolleridir.
Bireyler arası rollerin içinde örgüte başkanlık etme, örneğin politikacılara veya ziyarete gelenlere örgütü tanıtma, diğer şirketlerle ilişkileri düzenleme, çalışanları işe alma, eğitime cezalandırma ve güdüleme rolü vardır.
Bilgi rollerinin içinde, diğer şirketlerden bilgi toplama, yeni dergileri ve yazılanları okuma, diğer şirketlerin yaptıklarını öğrenme gibi görevleri vardır.
Karar verici roller grubunda ise yatırımcılık, kaynak ayırma, görüşmeci ve sorun çözücü fonksiyonları yerine getirilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Bunlar:
1. Bireyler arası rolü,
2. Bilgi rolleri ve
3. Karar verme rolleridir.
Bireyler arası rollerin içinde örgüte başkanlık etme, örneğin politikacılara veya ziyarete gelenlere örgütü tanıtma, diğer şirketlerle ilişkileri düzenleme, çalışanları işe alma, eğitime cezalandırma ve güdüleme rolü vardır.
Bilgi rollerinin içinde, diğer şirketlerden bilgi toplama, yeni dergileri ve yazılanları okuma, diğer şirketlerin yaptıklarını öğrenme gibi görevleri vardır.
Karar verici roller grubunda ise yatırımcılık, kaynak ayırma, görüşmeci ve sorun çözücü fonksiyonları yerine getirilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 39
"Lee Iacocca’nın otobiyografisini okuduğumuzda bu biyografide Lee’nin nasıl yönetim basamaklarını tırmandığını, Ford Motor Şirketindeki çalışmalarını, bu şirkete başkan oluşunu, daha sonra nasıl istifa ettirildiğini, nasıl Chrysler Şirketinin başına geçip onu iflastan kurtardığını ve daha sonra kâra geçirdiğini görebiliriz veya iki şirketin analizini yaparak neden birinden birinin daha avantajlı olduğunu, bu şirketlerin ürünlerini, yönetim felsefelerini, pazarlama stratejilerini, kâr-zarar tablolarını inceleyerek analiz edebiliriz. Böylece iki şirketten hangisinin gelecekte daha başarılı olacağını söyleyebiliriz."
Yukarıda verilen örnekte anlatılan veri toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen örnekte anlatılan veri toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saha araştırması
B
Laboratuvar deneyi
C
Saha deneyi
D
Vaka etüdü
E
Anket
Açıklama:
Vaka etüdü, bir gerçek yaşam öyküsünün ele alınıp detaylı bir biçimde incelenmesini ifade eder. Örneğin; Lee Iacocca’nın otobiyografisini okuduğumuzda bu biyografide Lee’nin nasıl yönetim basamaklarını tırmandığını, Ford Motor Şirketindeki çalışmalarını, bu şirkete başkan oluşunu, daha sonra nasıl istifa ettirildiğini, nasıl Chrysler Şirketinin başına geçip onu iflastan kurtardığını ve daha sonra kâra geçirdiğini görebiliriz veya iki şirketin analizini yaparak neden birinden birinin daha avantajlı olduğunu, bu şirketlerin ürünlerini, yönetim felsefelerini, pazarlama stratejilerini, kâr-zarar tablolarını inceleyerek analiz edebiliriz. Böylece iki şirketten hangisinin gelecekte daha başarılı olacağını söyleyebiliriz. İşte bu iki örnekte anlatılan yönteme vaka incelemesi denir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 40
Bu teknik, anket ve mülakat tekniklerinin birlikte kullanılması ile uygulanır. Örneğin; bir danışman eğitimi programı için en iyi yöntemin ne olduğu konusunda bir şirkete araştırma yaptırıyor olabilir. Burada seçilen danışmanlara hazırlanan anketler gönderilir. Bu anketlere danışmanların verdikleri cevaplar incelenerek yapılır.
Yukarıda açıklanan veri toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan veri toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Laboratuvar deneyi
B
Vaka etüdü
C
Saha deneyi
D
Gözlem
E
Saha araştırması
Açıklama:
Saha Araştırması: Bu teknik anket ve mülakat tekniklerinin birlikte kullanılması ile uygulanır. Örneğin; bir danışman eğitimi programı için en iyi yöntemin ne olduğu konusunda bir şirkete araştırma yaptırıyor olabilir. Burada seçilen danışmanlara hazırlanan anketler gönderilir. Bu anketlere danışmanların verdikleri cevaplar incelenerek bir saha araştırması yapılabilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 41
Bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan disipline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış
B
Yöneticilik
C
En iyi arkadaş
D
Toplumsal davranış
E
Bireysel davranış
Açıklama:
Örgütsel davranış bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disiplindir. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
I. Bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar
II. Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
III. Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır
IV. Örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur
Yukarıdakilerden hangisi örgütsel davranışın temel karakteristiği arasında sayılır?
II. Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
III. Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır
IV. Örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur
Yukarıdakilerden hangisi örgütsel davranışın temel karakteristiği arasında sayılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III ve IV
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği vardır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Örgütsel davranış Doğa bilimlerinin kullandığı bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar ve olaylar arasındaki değişmez ilişkileri ortaya koyarak kanunlara ulaşmaya çabalar.
Yukarıdaki açıklama örgütsel davranışın hangi özelliğini vurgulamaktadır?
Yukarıdaki açıklama örgütsel davranışın hangi özelliğini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış birey, grup ve örgüt düzeyinde analizler yapar.
B
Örgütsel davranış yönetimsel sorunların çözümünde bilimsel yöntemi uygular.
C
Örgütsel davranış doğası gereği disiplinler arasıdır.
D
Örgütsel davranış örgütün etkinliği ve işyerinde kaliteli bir yaşamı geliştirmek için araştırmalar yapar.
E
Davranış bilimleri örgüt içinde optimum bir çalışma ortamı sağlamak için ör gütü yapılandırır.
Açıklama:
Örgütsel davranış yönetimsel sorunların çözümünde bilimsel yöntemi uygular. Buna göre örgütsel davranış, davranış bilimlerinin temel disiplin lerinin bir araya gelmesine ve bunların dayandığı temele bağlıdır. Bu disiplinler arasında sosyoloji ve psikoloji insan davranışları ve toplum yapısı üzerinde bi limsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar. Örgütsel davranış fizik veya kimya gibi gelişmiş bir temele dayalı ve uzun bir geçmişi olan bir disiplin değildir, ancak bilimsel temelli bir disiplindir. Doğa bilimlerinin kullandığı bilimsel yöntemi kul lanarak araştırmalar yapar ve olaylar arasındaki değişmez ilişkileri ortaya koyarak kanunlara ulaşmaya çabalar. Yani ampiriktir; sistematik gözleme ve incelediği ko nuları ölçümlemeye çalışır. Saha araştırması, deneysel yöntem, doğal gözlem ve vaka etüdü teknikleriyle ilgilendiği konuları inceler. Doğru cevap B'dir.
Soru 44
Bireylerin temel tutumları, kişilik özellikleri, algı, güdü ve davranışları üzerinde çalışan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Antropoloji
D
Ekonomi
E
Yönetim
Açıklama:
Psikoloji bilindiği gibi insan davranışları üzerinde çalışan temel disiplinlerden biridir. Psikoloji, bireylerin temel tutumları, kişilik özellikleri, algı, güdü ve dav ranışları üzerinde çalışır. Psikolojinin temel odağı insanı bir bütün olarak ele al masıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Örgütlerde İnsanları kullanarak işleri yaptıran ve yürüten kişiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
işçi
B
Örgüt
C
Yönetici
D
Asistan
E
Denetçi
Açıklama:
Yönetici, insanları kullanarak işleri yaptıran ve yürüten kişidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
I. Planlama
II. Organize etme
III. Liderlik
IV. Kontrol
Yukarıdakilerden hangisi yöneticinin fonksiyonları arasında sayılır?
II. Organize etme
III. Liderlik
IV. Kontrol
Yukarıdakilerden hangisi yöneticinin fonksiyonları arasında sayılır?
Seçenekler
A
I ve III
B
III ve IV
C
I ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
20.yüzyılın başlarında Fransız Henri Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu ol duğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyon ve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Yani,
1. Planlama
2. Organize etme
3. Liderlik
4. Kontroldür.
Doğru cevap D'dir.
1. Planlama
2. Organize etme
3. Liderlik
4. Kontroldür.
Doğru cevap D'dir.
Soru 47
I. Bireyler arası rolü
II. Bilgi rolleri
III. Karar verme rolleri
Yukarıdakilerden hangisi modern anlamda yöneticinin rolü arasında sayılır?
II. Bilgi rolleri
III. Karar verme rolleri
Yukarıdakilerden hangisi modern anlamda yöneticinin rolü arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Modern anlamda yöneticinin üç tür rolü bulunmaktadır. Bunlar:
1. Bireyler arası rolü,
2. Bilgi rolleri ve
3. Karar verme rolleridir.
Doğru cevap E'dir.
1. Bireyler arası rolü,
2. Bilgi rolleri ve
3. Karar verme rolleridir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Yöneticinin işini yönetirken sahip olması gereken ihtasaslaşmış bilgisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teknik bilgi
B
İnsanla ilgili bilgi
C
Kavrama ile ilgili bilgi
D
Kavrama ile ilgili beceri
E
Beceri
Açıklama:
Teknik bilgi yöneticinin işini yönetirken sahip olması gereken ihtasaslaşmış bilgidir. Bu bilgi örgütün eğitim kanalları ile kazanılır. Bazıları da bu bilgiyi iş sı rasında kazanarak geliştirirler. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen kuramsal bilgiyi pratiğe uygu lamak için yöneticilerin belirli beceriler geliştirmeleri gerekir. Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi bu sürecin aşamalarından biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu sürecin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Teşhis
B
Çözüm
C
Eylem
D
Değerlendirme
E
Örgütlenme
Açıklama:
Bu dört aşamalı bir süreci içerir:
1. Teşhis (diagnosis)
2. Çözüm (solution)
3. Eylem (action)
4. Değerlendirme (evalution)
Doğru cevap E'dir.
1. Teşhis (diagnosis)
2. Çözüm (solution)
3. Eylem (action)
4. Değerlendirme (evalution)
Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Küresel ekonomide başarı için en önemli etkenlerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rekabetçilik
B
Analiz yeteneği
C
Kültüre uyum
D
Durumsallık
E
Çıkarcılık
Açıklama:
kültüre uyum, küresel ekonomide başarı için en önemli etken lerden birisidir. Başka ülkelerin kültürlerini ve farklılıklarını anlamada başarısız olan şirketlerin sorunlarla karşılaşmaları oldukça doğaldır. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Örgütsel davranışa katkı sunan disiplinlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sosyoloji - Güdüleme
B
Antropoloji- Tutum
C
Politik Bilimler - Güç
D
Sosyal Psikoloji - Örgütsel Çevre
E
Psikoloji - Kültürlerarası analizler
Açıklama:
Örgütsel davranışa yardımcı olan pek çok disiplin bulunmaktadır. Bunlar, psikoloji, sosyoloji, sosyal psikoloji, antropoloji ve politik bilimler şeklinde sıralanabilir. Bunlar arasında politik bilimler çalıştırma, örgütlerarası politika oluşumu ve güç konularında katkı sunmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 52
Bir iş yerinde yeni uygulamaya konan kartlı giriş çıkış yapma uygulamasının çalışanlar üzerindeki etkisini incelemek üzere bir personel görevlendirilmiştir. İlgili personel, beş gün boyunca giriş ve çıkış saatlerinde çalışanları görebileceği bir yerde oturmuş ve çalışan davranışlarını gözlemlemiştir.
Gerçekleşen bu olay, örgütsel davranışın hangi temel karakteristiği ile açıklanabilir?
Gerçekleşen bu olay, örgütsel davranışın hangi temel karakteristiği ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
B
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır.
C
Disiplinler arası bir yapıdadır.
D
Örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durur.
E
Bireyin başarısı üzerinde durur.
Açıklama:
Örgütsel davranış, davranış bilimlerinin temel disiplinlerinin bir araya gelmesine ve bunların dayandığı temele bağlıdır. Bu disiplinler arasında sosyoloji ve psikoloji insan davranışları ve toplum yapısı üzerinde bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar. Saha araştırması, deneysel yöntem, doğal gözlem ve vaka etüdü teknikleriyle ilgilendiği konuları inceler. Bu iş yerinde görevlendirilen kişi de gözlem tekniği ile araştırma yapmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 53
Yeni kurulan bir fabrikanın personel alım ilanında bir psikolog ve bir sosyologun istihdam edileceği bilgisi bulunmaktadır. Bu durum, örgütsel davranışın hangi temel karakteristiği ile doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
B
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır.
C
Disiplinler arası bir yapıdadır.
D
Örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durur.
E
Bireyin başarısı üzerinde durur.
Açıklama:
Örgütsel davranış tek bir disiplinin altında odaklaşan bir bilim değildir. Çünkü ilgilendiği konular tek başına hiçbir disiplinin ilgi alanına girmez. Disiplinlerarası bir yaklaşım örgüt içindeki insan davranışlarını anlamak için daha uygun bir yoldur. Hem bir psikolog hem de bir sosyolog çalıştıracak olan fabrikanın da bu yaklaşımı benimsediği söylenebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 54
Bir iş yerinde uygulamaya konulan esnek çalışma saatlerinin üretim performansına olumlu katkılar sunduğu belirlenmiştir. Aynı sektörde faaliyette olan başka bir iş yerinde de aynı uygulamaya geçilmesine karar verilmiş fakat bu iş yerindeki üretim performansında herhangi bir değişim olmadığı gözlemlenmiştir. Yaşanan bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
İnsan ilişkileri
B
Klasik yaklaşım
C
Bilimsel yönetim
D
Durumsallık yaklaşımı
E
Kültür şoku
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımı özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı
sonuçlarının olabileceğini ifade eder. Soruda yaşanan durum da bunun bir örneğidir. Yani, bir iş yerinde uygulamaya konan durumun olumlu katkıları, başka bir iş yerinde gözlemlenmemiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
sonuçlarının olabileceğini ifade eder. Soruda yaşanan durum da bunun bir örneğidir. Yani, bir iş yerinde uygulamaya konan durumun olumlu katkıları, başka bir iş yerinde gözlemlenmemiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 55
Kendi ülkesinden farklı bir yerde yöneticilik yapan bir bireyin öncelikle sahip olması beklenen özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Grup çalışmalarına yatkın olması
B
Genç yaşta olması
C
Daha önce başka bir ülkede çalışmış olması
D
Kozmopolit bir yapıya sahip olması
E
Analiz yeteneğinin güçlü olması
Açıklama:
Küresel yöneticinin rolü daha önceki yöneticilere kıyasla diğer kültürleri anlama, gözlemleme ve öğrenme konusunda başarılı olmak ve farklı bakış açıları geliştirmektir. Bu nedenle başarılı bir küresel yönetici her şeyden önce kozmopolit bir yapıya sahip olmalı, ben merkeziyetçi olmamalıdır. Diğer bir deyişle küresel yönetici başka kültürden gelen insanlara açık ve esnek olmalı, onları kategorileştirmeyip dışlamamalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 56
Yeni bir işe başlama amacıyla yurt dışına taşınan bir çalışan için kültüre özgü olan iletişim biçimleri, yeme içme ve benzeri bilgiler ile kişiler arası ilişkilerle ilgili bir seminer programı düzenlenmiştir. İş yerinde düzenlenen bu programın amacının aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkili olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Finans yönetimi
B
Kültür şoku
C
Doğru büyüme
D
Organize etme
E
Esneklik
Açıklama:
Bilim insanları yabancı kültüre giden insanların gitmeden önce bu kültüre çok iyimser yaklaştıklarını ve bu sürecin yaklaşık bir ay sürdüğünü tespit etmişlerdir. Daha sonraki birkaç ayda ise akıllarının karıştığını, engellendiklerini ve yeni kültürü öğrenmek için çaba harcadıkları görülmektedir. Bu süreç kültür şoku olarak tanımlanmaktadır. Soruda bahsi geçen uygulama, kültür şokunun etkilerini azaltmaya yöneliktir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, otomasyon teknolojisi ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Sürücüsüz araçlar
B
Uçaklardaki otomatik pilot modu
C
Kütüphanelerde kullanılan kitap ödünç alma makineleri
D
Bozuk para atılarak içecek alınan makineler
E
Evlerde kullanılan elektrikli süpürgeler
Açıklama:
Teknoloji sayesinde daha az insanla daha fazla iş yapılır hâle gelmekte, otomasyon teknolojisi ile insanların yerini gelişmiş makine veya robotlar almaktadır. Bu kapsamda, evlerde kullanılan elektrikli süpürgeler her ne kadar işleri kolaylaştırmış olsalar da halen insan gücü ile işlevsel hale gelmektedirler. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 58
Bir üniversite kampüsünde yapılacak inşaat için üniversite yönetimi dışarıdan bir inşaat firması ile anlaşılmasına ve süreci bu firmanın gerçekleştirmesine karar vermiştir. Üniversitenin bu uygulaması hangi kavram ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Perifer işlem
B
Şirket öz yeterliği
C
Sana örgüt
D
Taşeron üretim
E
Esneklik
Açıklama:
Gerçekleştirilen uygulama, taşeron üretim olarak adlandırılmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bir yöneticinin insanların tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek şekilde formüle edeceği planlardan değildir?
Seçenekler
A
İş başvurularını değerlendirmek
B
Yeni işe alınanları eğitmek
C
Örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak
D
Çalışanların performanslarını değerlendirmek
E
Çalışanlar arasında çatışma yaratmak
Açıklama:
Yöneticiyseniz işiniz insanların tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek planlar formüle etmektir. Bunlar arasında iş başvurularını değerlendirmek, yeni işe alınanları eğitmek, örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak, çalışanların performanslarını değerlendirmek ve çalışanlar arasındaki mevcut çatışmaları gidermek sayılabilir. Fakat insanların neden böyle davrandı ğını anlamadan, onların bu tür davranışlarını değiştirmenin, onları örgüte kazandırmanın yollarını bulmak ve davranış değişikliği yaratmak çok zordur
Soru 60
"Bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disiplin" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış
B
Yönetsel davranış
C
Çözümsel davranış
D
Bireysel davranış
E
Fonksiyonel davranış
Açıklama:
Örgütsel davranış bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disiplindir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranışın karakteristik özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış sorunların çözümünü doğal sürece bırakır
B
Sadece örgütler üzerinde odaklanır
C
Doğası gereği tek disiplinli bir yapıdadır
D
Örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması üzerinde durması
E
Örgütsel davranışın örgütün ve bireyin başarısızlığı üzerine odaklanması
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği vardır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır.
Soru 62
"Yönetim alanının bir disiplini olarak ele aldığımızda ise örgütsel davranış, örgüt içinde çalışanların .............. ile ilgilidir."
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru ifade edecektir?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru ifade edecektir?
Seçenekler
A
Duygusu
B
Tutumu
C
Düşüncesi
D
Psikolojisi
E
Kültürü
Açıklama:
Yönetim alanının bir disiplini olarak ele aldığımızda ise örgütsel davranış, örgüt içinde çalışanların tutum, davranış ve performanslarıyla ilgilidir.
Soru 63
- Psikoloji
- Sosyoloji
- Ekonomi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
II ve III
Açıklama:
Davranış, sosyal bilimler içinde üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlar; • Psikoloji • Sosyoloji ve • Antropolojidir
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi sosyal psikolojinin ilgi alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Örgüt kültürü
B
Örgütsel çevre
C
Bürokrasi
D
İşgören seçimi
E
Davranış değişimi
Açıklama:
Sosyal psikolojinin ilgi alanları: Davranış değişimi, Tutum değişimi, İletişim, Grup süreçleri, Gruplarda karar vermedir.
Soru 65
Özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetsel yaklaşım
B
Örgütsel yaklaşım
C
Fonksiyonel yaklaşım
D
Durumsallık yaklaşım
E
Bireysel yaklaşım
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımı özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eder.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin dünyadaki örgüt ve insanları birbirine bağlayan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Psikolojik
C
Politik
D
Teknolojik
E
Çevresel
Açıklama:
Küreselleşme en basit bir biçimde dünyadaki örgüt ve insanların birbirine kültürel, ekonomik politik, teknolojik ve çevresel açılardan bağlanmasıdır.
Soru 67
Bir dizi gelenek görenek, değer ve inançlardan oluşan, bir ortak paydayı paylaşan insanların oluşturduğu yapıya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Örgüt
C
Toplum
D
Kozmopolit
E
Grup
Açıklama:
Kültür bir dizi gelenek görenek, değer ve inançlardan oluşan, bir ortak paydayı paylaşan insanların oluşturduğu yapıdır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin sahip olması gereken fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Güç
B
Güdüleme
C
Organizasyon
D
İletişim
E
Bürokrasi
Açıklama:
20.yüzyılın başlarında Fransız Henri Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyon ve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Yani, 1. Planlama 2. Organize etme 3. Liderlik 4. Kontroldür
Soru 69
Bir firmada, yeni işe alınan bireyin görev ve sorumluluklarının belirlenmesi ve diğer çalışanların sorumluluklarının da bu yeni gelişmeye göre yeniden düzenlenmesi durumu, bir yöneticinin sahip olması beklenen fonksiyonlarından hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Organize etme
C
Liderlik
D
Kontrol
E
Bilgi verme
Açıklama:
Yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğu kabul edilmektedir. Bunlar: Planlama, organize etme, liderlik ve kontroldür. Ne tür işler yapılacak, bunları kim yapacak, işler ne şekilde gruplanacak, kim kime rapor edecek ve kararlar nerede alınacak, bunların hepsi organize etme fonksiyonudur. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 70
Çalışanlarının gerekli güvenlik tedbirlerini almadan çalıştıklarını belirleyen bir firma yöneticisi, iş güvenliği uzmanları ile birlikte bir toplantı gerçekleştirmiş ve çalışanların iş güvenliğine ilişkin tutumları hakkında bilgi edinilmesini istemiştir. İş güvenliği uzmanları, öncelikle birtakım sorulardan oluşan form hazırlamış ve çalışanlardan bu formları doldurmalarını istemiş; sonrasında ise farklı statüdeki çalışanlardan oluşan kişilerle bire bir görüşmeler gerçekleştirmişlerdir.
Yapılan bu uygulamaların ismi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Yapılan bu uygulamaların ismi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mülakat-test
B
vaka inceleme-mülakat
C
Anket-mülakat
D
Test-gözlem
E
Anket-gözlem
Açıklama:
Örgütsel davranışta veri toplama teknikleri arasında mülakat, anket, testler ve gözlem bulunmaktadır. Bunlar arasında anket, Cevaplandırılması istenen bir grup yazılı sorudan oluşmuş bilgi formudur. Mülakat ise, karşılıklı konuşma, yani mülakatçının, soru sorup cevaplarını kaydetmesi yöntemidir. Soruda bahsi geçen iş güvenliği uzmanları da sırasıyla bu tekniklerden yararlanmışlardır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi iş yerindeki en kötü davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
Verilen bir işi bir yönetime ihtiyaç duymadan ve hatırlatılmadan yapmak
B
Her türlü değişime direnç göstermek,hatta bu değişim kendisi için yararlı
olsada direnç göstermek
olsada direnç göstermek
C
İş yerinde kötü şeyler olsa dahi her zaman desteğini esirgememek
D
Arkadaşlarına destek amacıyla isteğe bağlı olsa da her toplantıya katılmak
E
Çalıştığı işyerine en erken gelmek ve en son ayrılmak
Açıklama:
En kötü davranışların neler olabileceğini birlikte görelim.
- Her türlü yardım ve desteğe rağmen
işini yapmayan - Her türlü değişime direnç gösteren,
hatta bu değişim kendisi için yararlı
olsada direnen - Ne yapılırsa yapılsın her şeyden
şikâyetçi olan ve mızmızlanan - İsteğe bağlı toplantılara katılmayan,
çok gerekli ve fonksiyonel toplantılara
bile tembelliği nedeniyle gitmeyen - Yardıma ihtiyacı olan ve işe yeni
başlayan kişilerle alay eden, dalga
geçen - Kendisi için iyi olmasa bile her zaman
başka bir iş arayışında olan - Yemeğe en erken giden ve yemekten
sonra işyerine en son dönen
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin insanların tutum ve davranışlarını
olumlu yönde etkileyecek planlarından biri değildir?
olumlu yönde etkileyecek planlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İş başvurularını değerlendirmek
B
Yeni işe alınanları eğitmek
C
Örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak
D
Çalışanların performanslarını değerlendirmek
E
Çalışanlar arasında çatışma yaratmak
Açıklama:
Eğer bir işyerinde yöneticiyseniz işiniz insanların tutum ve davranışlarını
olumlu yönde etkileyecek planlar formüle etmektir. Bunlar arasında iş başvurularını değerlendirmek, yeni işe alınanları eğitmek, örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak, çalışanların performanslarını değerlendirmek ve çalışanlar arasındaki mevcut çatışmaları gidermek sayılabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
olumlu yönde etkileyecek planlar formüle etmektir. Bunlar arasında iş başvurularını değerlendirmek, yeni işe alınanları eğitmek, örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak, çalışanların performanslarını değerlendirmek ve çalışanlar arasındaki mevcut çatışmaları gidermek sayılabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranışın dört temel karakteristiğinden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar
B
Gelişmiş bir temele dayalı ve uzun bir geçmişi olan bir disiplin olması
C
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
D
Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır
E
Örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durması
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği vardır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durmasıdır
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi sosyal psikolojinin örgütsel davranış bilimine katkılarından biridir?
Seçenekler
A
İş tatmini
B
Grup dinamikleri
C
Gruplarda karar verme
D
Kültürlerarası analizler
E
Örgütlearası politika oluşumu
Açıklama:
Sosyal psikolojinin örgütsel davranış bilimine katkıları şunlardır;
Davranş değişimi
Tutum değişimi
İletişim
Grup süreçleri
Gruplarda karar verme
Doğru cevap C seçeneğidir.
Davranş değişimi
Tutum değişimi
İletişim
Grup süreçleri
Gruplarda karar verme
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 75
Özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade etmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Durumsallık yaklaşımı
B
Örgüt yapılanması
C
Örgütün dinamik yapısı
D
Örgütün statik yapısı
E
Örgütlerin açık sistem özelliği
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımı özel bir hareketin veya davranışın farklı ortamlarda farklı
sonuçlarının olabileceğini ifade eder. Doğru cevap A seçeneğidir.
sonuçlarının olabileceğini ifade eder. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 76
Küresel ekonomide başarı için en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültüre uyum
B
Kültürel etkileşim
C
Etnik kökene bağlılık
D
Ulusal kültüre bağlı yönetim
E
Kültürel farklılıklara direnç
Açıklama:
Kültüre uyum, küresel ekonomide başarı için en önemli etkenlerden birisidir. Başka ülkelerin kültürlerini ve farklılıklarını anlamada başarısız olan şirketlerin sorunlarla karşılaşmaları oldukça doğaldır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 77
İnsanların kendi kültürlerinden farklı yeni kültürlerle karşılaştıkları zaman doğal
olarak kafalarının karışması ve uyum sorunları yaşaması aşağıdakilerden hangisidir?
olarak kafalarının karışması ve uyum sorunları yaşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusal kültür
B
Durumsallık
C
Kültür şoku
D
Küreselleşme
E
Kültürel uyum
Açıklama:
Küreselleşme sonucu ortaya çıkan bir diğer önemli olgu kendi kültürleri dışında yaşayan çalışanların karşılaştıkları farklı kültürler ve buna uyum süreçleridir.
İnsanlar kendi kültürlerinden farklı yeni kültürlerle karşılaştıkları zaman doğal
olarak kafaları karışabilir ve uyum sorunları yaşarlar. Genelde bu olguya kültür
şoku denilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
İnsanlar kendi kültürlerinden farklı yeni kültürlerle karşılaştıkları zaman doğal
olarak kafaları karışabilir ve uyum sorunları yaşarlar. Genelde bu olguya kültür
şoku denilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 78
İletişim teknolojilerinin kullanımıyla ve yardımıyla işlerin işyerine gitmeden evden veya işyeri dışında başka bir yerden yürütülmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tele Çalışma
B
Sanal örgütler
C
Otomasyon teknolisi
D
Kozmopolit çalışmak
E
Taşeron üretim
Açıklama:
Son yıllar içinde tele çalışma adlı bir uygulama giderek yaygınlık ve kabul görmektedir. Burada iletişim teknolojilerinin kullanımıyla ve yardımıyla işler işyerine gitmeden evden veya işyeri dışında başka bir yerden yürütülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde yöneticinin fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Organize etme
C
Liderlik
D
Kontrol
E
Koordinasyon
Açıklama:
20.yüzyılın başlarında Fransız Henri Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyonve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Yani,
1. Planlama
2. Organize etme
3. Liderlik
4. Kontroldür
Doğru cevap E seçeneğidir.
1. Planlama
2. Organize etme
3. Liderlik
4. Kontroldür
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Örgütsel davranış biliminde kullanılan veri toplama tekniklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sorun sahibiyle yapılan görüşmeler
B
Tarafları karşı karşıya getirmek
C
Anket
D
Katılımlı ve katılımsız gözlem
E
Örgüt ve sorunla ilgili içerik analizleri veya kayıtların incelenmesi
Açıklama:
Örgütsel davranış biliminde kullanılan veri toplama teknikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Sorun sahibiyle yapılan görüşmeler
• Anket
• Katılımlı ve katılımsız gözlem
• Örgüt ve sorunla ilgili içerik analizleri veya kayıtların incelenmesi
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Sorun sahibiyle yapılan görüşmeler
• Anket
• Katılımlı ve katılımsız gözlem
• Örgüt ve sorunla ilgili içerik analizleri veya kayıtların incelenmesi
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 81
Bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disipline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgütsel Davranış
B
Davranış
C
Bireysel Davranış
D
Bireysel Tutum
E
Ortak Davranış
Açıklama:
Bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disipline örgütsel davranış denir. Örgütsel davranış, örgüt içindeki insan dav ranışlarını ve bunu etkileyen faktörleri bilimsel bir biçimde irdelemektedir. Örgüt- sel davranış disiplinini tanımladığımız zaman onun disiplinler arası bir yaklaşım ol duğunu örgüt içindeki insan davranışlarını araştırdığını ve bunu birey grup ve ör güt düzeyinde sistematik bir biçimde yaptığını söyleyebilinir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranışın dört temel karakteristiklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğası gereği disiplinler arası bir yapılanması
B
Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapması
C
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanması
D
Örgütsel davranış örgütün etkin bir biçimde çalışması
E
Bireyin başarısızlığı üzerinde durmasıdır.
Açıklama:
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği vardır. Birincisi örgütsel davranış bi limsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, İkincisi birey, grup ve örgütler üze rin de odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördün cüsü ise örgütsel davranışın örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarı sı üzerinde durmasıdır.
Bireyin başarısı üzerinde durmasıdır.
Bireyin başarısı üzerinde durmasıdır.
Soru 83
Davranış, sosyal bilimler içinde hangi temel disiplin çerçevesinde ele alınmakta dır?
Seçenekler
A
Psikoloji, Felsefe ,Matematik
B
Felsefe ,Tarih,Antropoloji
C
Psikoloji, Sosyoloji, Antropoloji
D
Anthropoloji , Kültürel Antropoloji, Matematik
E
Felsefe, Sosyal Psikoloji, Tarih
Açıklama:
Psikoloji insan davranışları üzerinde çalışan temel disiplinlerden biridir. Sosyoloji ise sosyal davranışlar, sosyal gruplar arasındaki ilişkiler, toplumsal düzen ve insan ilişkileri konularına değinir. Antropoloji ise daha çok insan ve insan davra- nışlarının bütün olarak incelenmesi üzerinde durur ve temel ilgi alanı insanın ya rattığı kültür konusudur.
Psikoloji , Sosyoloji, Antropoloji
Psikoloji , Sosyoloji, Antropoloji
Soru 84
Başarılı bir küresel yönetici her şeyden önce......…...….yapıya sahip olmalı, ben merkeziyetçi olmamalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Duygusal
B
Kozmopolit
C
Tutucu
D
İçe kapanık
E
Sosyal
Açıklama:
Farklı kültürlerden gelen insanları başarılı bir biçimde yönetme, örgütü diğer şirketlere kıyasla rekabette daha avantajlı bir hâle getirebilmektedir. Küresel yöneticinin rolü daha önceki yönetici lere kıyasla diğer kültürleri anlama, gözlemleme ve öğrenme konusunda başarılı olmak ve farklı bakış açıları geliştir mektir. Bu nedenle başarılı bir küresel yönetici herşeyden önce kozmopolit bir ya pıya sahip olmalı, ben merkeziyetçi olmamalıdır.
Soru 85
…...………………...örgütler son derece esnek bir yapıda olup bir grup işletmenin geçici olarak ortak birgün oluşturup belirgin bir işi veya fırsatı yaratmak veya üretmek amacıyla bir araya gelmesiyle oluşmaktadırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Çalışan
B
Farklı Kültürel
C
Kosmopolit
D
Sanal
E
Tele-work
Açıklama:
Bilgi teknolojileri sayesinde gelişen yeni örgüt yapılarından biride sanal örgüt ve şebeke yapılardır . Burada çeşitli işletmeler teknik kapasitelerini biraraya geti rerek müşterilerinin arzu ettiği bir ürünü üretmek üzere bir araya gelmektedirler. Burada İnternet yoluyla alınan talep, tedarikçiler tarafından, üreticilere ve ya ima- latçılara gelmekte imalatçılarda ürünü genelde aynı gün içersinde müşteriye postalamaktadırlar.
Sanal örgütler
Sanal örgütler
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi modern anlamda yöneticinin rollerinden biridir?
Seçenekler
A
Hakemlik
B
Örgütiçi içerik analizi yapma
C
Bireyler arası rolü yapma
D
Çalışanların ailelerine danışmanlık yapma
E
Anket uygulama
Açıklama:
Modern anlamda yöneticinin üç tür rolü bulunmaktadır. Bunlar: Bireylerarası rolü, Bilgi rolleri ve Karar verme rolleri dir. Bireyler arası rollerin için de örgüte başkanlık etme, örneğin politikacılara ve ya ziyarete gelenlere örgütü tanıtma, di ğer şirketlerle ilişkileri düzenleme, çalışanları işe alma, eğitime cezalandırma ve güdüleme rolü vardır.
Bireyler arası rolü yapma
Bireyler arası rolü yapma
Soru 87
“Nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yöntem
B
Veri toplama
C
Hipotez
D
Saha Araştırması
E
Vaka Etüdü
Açıklama:
“Nasıl” sorusuna cevap veren ve bir amaca göre hazırlanmış araştırma planına yöntem denir. Nesnel gerçeği en çok ve en iyi yansıtmayı amaçlayan her bilim, en kesin ve en bilimsel olan yöntemi uygulamak zorundadır. Bu nedenle bilimsel yöntem takip edilmesi gereken bir kaç aşamadan oluşur.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan araştırma tekniğinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vaka Etüdü
B
Saha Araştırması
C
Laboratuvar Deneyi
D
Anket
E
Saha Deneyi
Açıklama:
Örgütsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan araştırma teknikleri: Saha Araştırması ,Saha Deneyi ,Laboratuvar Deneyi, Vaka Etüdüdür.
Anket, örgütsel davranış biliminde kullanılan veri toplama tekniklerinden biri değildir.Veri Toplama Teknikleri Örgütsel araştırmlarda dört araştırma tekniği yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar;
• Vaka Etü dü,
• Saha Araştırması
.
• Laboratuvar Deneyi,
• Saha Deneyidir.
Anket, örgütsel davranış biliminde kullanılan veri toplama tekniklerinden biri değildir.Veri Toplama Teknikleri Örgütsel araştırmlarda dört araştırma tekniği yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar;
• Vaka Etü dü,
• Saha Araştırması
.
• Laboratuvar Deneyi,
• Saha Deneyidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi mülakatın avantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Anlaşılmayan sorular geri bildirim yoluyla hemen farkedilir.
B
Büyük bir örneklem grubuna ucuz maliyetle ulaşabilme imkânı sağlar.
C
Standartlaştırılmış testler, yerleşmiş çeşitli normlar arasında karşılaştırma yapma imkânı sağlar.
D
İnsanın tek başına veremeyeceği birçok bilgi, gözlem ile elde edilebilir.
E
Uzun zaman alır ve masraflıdır.
Açıklama:
Mülakatın avantajında anlaşılmayan sorular geri bildirim yoluyla hemen farkedilir ve açıklığa kavuşturulur. Detaylı bilgi alma yolları vardır. Esneklik ve uyum sağlar.
B şıkkı Anketi avantajıdır.
C şıkkı testlerin avantajıdır.
D şıkkı Gözlemin avantajıdır
E şıkkı ise mülakatın disavantajıdır.
B şıkkı Anketi avantajıdır.
C şıkkı testlerin avantajıdır.
D şıkkı Gözlemin avantajıdır
E şıkkı ise mülakatın disavantajıdır.
Soru 90
Aşağıdaki örgütsel davranış araştırmalarında kullanılan dört aşamalı sorun çözücü süreçlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Değerlendirme ,Çözüm, Teşhis, Eylem
B
Değerlendirme , Teşhis , Çözüm ,Eylem
C
Teşhis ,Çözüm, Değerlendirme,Eylem
D
Teşhis, Çözüm, Eylem, Değerlendirme
E
Teşhis, Eylem, Değerlendirme, Çözüm
Açıklama:
Teşhis: Problem çözümü teşhis ile başlar. Çözüm: Burada teşhis aşamasında sap tanan sorunun çeşitli çözüm yolları ve süreçleri ortaya konulur. Eylem burada öne rilen çözümler eyleme konulur. Değerlendirme ise, çözüm uygulamaları genelde değerlendirme aşamasıyla son bulur.
Teşhis, Çözüm, Eylem, Değerlendirme
Teşhis, Çözüm, Eylem, Değerlendirme
Soru 91
"Bir yönetici şirketinde sürekli ortaya çıkan çatışmaların nedenlerini belirlemek ve bu çatışmaları yönetebilmeye yönelik öneriler almak için şirketine psikolog, antropolog, sosyolog gibi uzmanlar davet etmiştir." Yönetici bu yaklaşımıyla örgütsel davranışın hangi karakteristiğini ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
B
Örgütsel davranış birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
C
Örgütsel davranış doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır.
D
Örgütsel davranış örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur.
E
Örgütsel davranış örgütün sosyal ve teknik yönü arasında bağ kurar.
Açıklama:
Örgütsel davranışın ilgilendiği konular tek başına hiçbir disiplinin ilgi alanına girmez. Ayrıca davranış, sosyal bilimler içinde özellikle psikoloji, sosyoloji ve antropoloji olmak üzere üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır. Soruda ye alan çatışma konusunun sosyal, psikolojik, kültürel ve örgütsel pek çok boyutu olabilmesi olasılığına karşı yönetici farklı alan uzmanlarından yararlanma yolunu seçerek, örgütsel davranışın disiplinler arası nitelik taşımasına vurgu yapmıştır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 92
Bilim Dalı Katkı Alanı Katkı Düzeyi
I-Psikoloji - Öğrenme - Birey
II-Sosyoloji -Çatışma - Grup
III-Sosyoloji- Tutum değişimi-Grup
IV-Antropoloji-Değerler karşılaştırması - Örgüt
V-Antropoloji -Örgütsel değişme - Örgüt
Örgütsel davranış disiplinine katkıda bulunan bilimler, katkı alanları ve katkı düzeyi hangi seçeneklerde doğru olarak verilmiştir?
I-Psikoloji - Öğrenme - Birey
II-Sosyoloji -Çatışma - Grup
III-Sosyoloji- Tutum değişimi-Grup
IV-Antropoloji-Değerler karşılaştırması - Örgüt
V-Antropoloji -Örgütsel değişme - Örgüt
Örgütsel davranış disiplinine katkıda bulunan bilimler, katkı alanları ve katkı düzeyi hangi seçeneklerde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
II, IV, ve V
Açıklama:
Örgütsel davranışa katkıda bulunan bilim dallarından birisi psikolojidir. Psikoloji öğrenme, güdülenme, kişilik, algı, iş stresi vb. konularla birey düzeyinde örgütsel davranışa katkıda bulunmaktadır. Bir diğer bilim dalı sosyoloji ise grup dinamikleri güç, çatışma vb. konularla grup düzeyinde; sosyal psikoloji davranış ve tutum değişimi, grup süreçleri ve gruplarda karar verme vb. konularla grup düzeyinde; antropoloji değerlerin karşılaştırılması, karşılaştırmalı analizler, örgüt kültürü ve örgütsel çevre vb. konularla örgüt düzeyinde; politik bilimler çalıştırma, örgütler arası politika oluşumu vb. konularla örgüt düzeyinde örgütsel davranış disiplinine katkıda bulunur. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 93
"Bir kereste fabrikası üretim yapabilmesi için çevreden ceviz, çam, köknar gibi ağaçları, işçileri ve teknolojiyi çevresinden alarak, bunları işleyip marangozluk, yapı işleri ve tornacılık gibi alanlarda kullanılmak üzere potansiyel müşterilerine sunmaktadır. Daha sonra fabrika müşterilerinden ürünlerinin kalitesi hakkında bilgi toplamaktadır." Bu kereste fabrikası davranış bilimcilerinin davranış bilimlerine ilişkin hangi öngörüsünü karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Örgütler açık sistemlerdir.
B
Örgütler soyut sistemlerdir.
C
Örgütler kavramsal sistemlerdir.
D
Örgütler doğal sistemlerdir.
E
Örgütler izole sistemlerdir.
Açıklama:
Örgütsel davranış bilimcilerine göre örgütler statik değil dinamik bir yapıya sahip açık sistemlerdir. Açık sistem çevreden girdiler alan, bunları işleyip dönüştüren ve çevreye sunan daha sonra da bu çıktılar hakkında sisteme dönüt sağlayan yapıları ifade etmektedir. Soruda da kereste fabrikası çevreden ağaç ve diğer girdileri alarak işlemekte ve çevreye sunmakta daha sonra bu çıktılar hakkında bilgi toplamaktadır. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 94
I-Yerel işgücü II-Kozmopolit yöneticiler III- Kültür şoku IV- Çok uluslu şirketler V- Evrensel yönetim Yukarıdakilerden hangileri küreselleşmenin örgütsel davranışa ilişkin ortaya çıkardığı olgular arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Uluslararası ekonomi ve küreselleşme ile birlikte başka kültürlere saygılı ve onların bu farklılıklarına olumlu yaklaşan kozmopolit yöneticiler, küreselleşmenin temel aracı olan çok uluslu şirketler ve küresel ekonomi içinde dolaşan işgücü ve bunların farklı kültürlerle etkileşimlerinin sonuçlarından biri olarak kültür şoku yaşamaları, küreselleşmenin örgütsel davranışa ilişkin olguları arasında sayılabilir. Küreselleşme ile birlikte evrensel yönetimden daha çok yerel unsurların niteliklerine uygun yönetim ve yerel işgücü yerine küreselleşen dünyanın gereklerine uygun işgücü ön plana çıkmaktadır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 95
Bir işletmede 50 ayrı ülkeden 80'den fazla dil konuşan çalışanların söz konusu olması çağdaş iş dünyasında değişen iş gücü yapısına bağlı olarak aşağıdakilerden hangisini ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Değerlerle yönetim
B
Stratejik yönetim
C
Toplam kalite yönetimi
D
Hedeflerle yönetim
E
Farklılıkların yönetimi
Açıklama:
Günümüz örgütleri artık tek bir ülkenin çalışanlarından değil, küreselleşme ile birlikte giderek farklılaşan (renk, etnik köken, cinsiyet vb.) bir iş gücü yapısı ile birlikte çalışmak durumundadırlar. Amerika, Almanya, Fransa gibi gelişmiş ülkelerde yoğunlukla görülen bu durum Türkiye açısından da her geçen artış göstermektedir. Dolayısıyla örgütlerde dil, din, ırk, cinsiyet vb. açılardan farklı insanlardan oluşan bir iş gücü yapısını yönetmek Farklılıkların Yönetimi olgusunu ön plana çıkarmaktadır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 96
Aşağıda verilenlerden hangisi örgütsel davranış disiplini ile ilgili öngörülere uygun bir ifadedir?
Seçenekler
A
Örgüt üyelerinin davranış eğilimleri sabittir.
B
Sapma davranışları sergileyen bir örgüt üyesinin bu davranışı güçlendirme ile önlenir.
C
İnformal iletişim, örgüt yöneticilerinin elindeki en önemli motivasyon aracıdır.
D
Bazı çalışanlar yakın kontrol altında daha iyi performans gösterirken bazıları otonomi ile güdülenir.
E
Örgütün verimlilik sorunlarını çözmek için kuruluş dönemindeki uygulamalara dönmek önerilir.
Açıklama:
Örgütsel davranış disipliniyle uğraşan bilim adamları genelde çoğunluğun kabul ettiği ve benimsediği bazı öngörüleri paylaşarak işe koyulurlar. Bunlar genelde çalışma yaşamına ilişkin temel düşünce ve gelişmelerdir. J. Greenberg bunları temelde iki başlık altında toplamaktadır. Bunlar;
- Örgütsel davranış örgütlerin her zaman dinamik bir yapıda olduğunu ve her zaman değiştiğini öngörür.
- Örgütsel davranış disiplini örgüt içerisinde davranışı açıklayabilecek tek ve en iyi bir davranış ve davranış modelinin olmadığını, farklı durumlarda farklı yaklaşımların kullanabileceğini benimser.
Soru 97
"İşletme yöneticisi, işletmenin amaçlarını belirlemiş, işletmenin gereksinim duyduğu işçi, şef, müdür vb gibi personeli sağlayarak, bu kişiler arasındaki ilişkileri düzenlemiş, emir-komuta ilişkilerini kurmuş ve örgüt amaçlarına ne kadar ulaşılıp ulaşılmadığını gözlemleyerek aksayan yönleri yeniden düzenlemiştir." İşletme yöneticisi bu süreçte hangi yönetici fonksiyonunu eksik bırakmıştır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Organizasyon
C
Yürütme
D
Liderlik
E
Kontrol
Açıklama:
Örnek olayda yönetici amaçları belirleyerek planlama; gereksinim duyulan işgücünü istihdam etme ve aralarındaki ilişkileri düzenleyerek organizasyon, emir-komuta ilişkilerini oluşturarak yürütme ve amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığını gözlemleyerek kontrol fonksiyonlarını yerine getirmiş ancak çalışanları amaca yönelik güdüleme, iletişim kurma gibi eylemleri yerine getirmeyerek liderlik fonksiyonunu eksik bırakmıştır. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 98
I-Örgütü dışarıda temsil etme
II-Kaynak ayırma
III-Çalışanları işe alma
IV-Sorun çözme
V-Yatırım yapma
Yukarıdakilerden hangileri yöneticinin karar verme rolleri arasındadır*
II-Kaynak ayırma
III-Çalışanları işe alma
IV-Sorun çözme
V-Yatırım yapma
Yukarıdakilerden hangileri yöneticinin karar verme rolleri arasındadır*
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, IV ve V
D
I, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Karar verici roller grubunda ise yatırımcılık, kaynak ayırma, görüşmeci ve sorun çözücü fonksiyonları yerine getirilir. Örgütü dışarıda temsil etme bilgi rolleri; çalışanları işe alma ise bireyler arası rolleri kapsamındadır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 99
Bir işletmede birimler arası yoğunlaşan çatışmadan dolayı, işletme yöneticisi davranış bilimcilerden sorunun kaynağını araştırmalarını istemiştir. Bilim insanları sorunun çözümü için takip ettikleri bilimsel yöntem sonucunda "örgütsel kaynakların eşit dağıtılmaması birimler arası çatışmaya yol açar" hipotezini geliştirmişlerdir. Bilim insanlarının bu aşamadan önce atmaları gereken adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birimler arası çatışmaya ilişkin ön bilgi toplama
B
Yaşanan çatışmayı kuramsal açıdan yeniden tanımlama
C
Çatışmanın nedenini belirlemek için veriler toplama
D
Toplanan verileri analiz etme ve açıklama
E
Sorunun çözümlenmesine yönelik öneriler geliştirme
Açıklama:
Bilim insanlarının bilimsel yöntem sürecinde çözüme ilişkin hipotezler geliştirmeden önce sorunu davranış bilimlerinin kullandığı kavramlar doğrultusunda yeniden inceleyerek, sorunla ilgili diğer faktörleri tespit etmeye ve sorun çözümünde izlenecek yol ve tutum belirmeleri, bir başka deyişle sorunu yeniden formüle etmeleri gerekmektedir. Daha sonra hipotezlerin belirlenmesi ve bir sonraki adım olan veri toplama yöntemlerinin belirlenerek verilerin toplanması adımları izlenmektedir. Sorunun yeniden formulasyonunda yer alan çözüme ilişkin yol ve tutumların belirlenmesi ile sürecin son aşamasındaki çözüme yönelik öneriler geliştirme birbirinden farklı uygulamaları içermektedir. İlkinde izlenecek yönteme ilişkin planlama yapılması söz konusu iken diğerinde elde edilen sonuçlara dayalı önerilerin ortaya koyulması söz konusudur. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranışın özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar.
B
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır.
C
İnsan davranışlarını değiştirmeyi hedefler.
D
Örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur.
E
Disiplinlerarası bir yapıdadır.
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 101
"Belirli davranışlar belirli şartların veya koşulların oluşumuna bağlıdır." ifadesi hangi yönetim yaklaşımını özetlemektedir?
Seçenekler
A
İnsan ilişkileri yaklaşımı
B
Durumsallık yaklaşımı
C
Klasik yaklaşım
D
Bilimsel yönetim
E
Bürokrasi yaklaşımı
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 102
Küresel çapta faaliyet gösteren bir yöneticinin en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yabancı dil bilgisi.
B
Esnek düşünebilme
C
Farklılıklara karşı hoşgörü
D
Kültürel birikim
E
Kozmopolit yapı
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Deneyim
B
Planlama
C
Kontrol
D
Örgütleme
E
Liderlik
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 104
Örgütsel davranışa göre aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?
Seçenekler
A
Örgütler durağandır.
B
Örgütlerin kuruluş aşamasındaki yapıları değişmez.
C
Örgütler için her zaman geçerli olan belirli yönetim anlayışları mevcuttur.
D
Örgütler dinamik yapıdadır.
E
Bir örgütte başarı sağlayan yönetim ilkeleri başka bir örgütte de aynı başarıyı kesinlikle sağlar.
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi, 'Cevaplanması istenen bir grup yazılı sorudan oluşmuş veri toplama tekniğini' ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Anket
B
Mülakat
C
Testler
D
Gözlem
E
Deney
Açıklama:
Örgüsel davranışın araştırmalarında sıklıkla kullanılan araştırma, yöntem ve tekniklerini betimleyebileceksiniz.
Soru 106
İnsan ve insan davranışlarını bir bütün olarak inceleyen ve temel ilgi alanı insanın yarattığı kültür olan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Sosyoloji
C
Psikoloji
D
Edebiyat
E
Ekonomi
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 107
Özel bir hareketi veya davranışın farklı ortamlarda farklı sonuçlarının olabileceğini ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Durumsallık
B
Açık sistem
C
Kapalı sistem
D
Örgüt geliştirme
E
Kalite
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 108
Dünyadaki örgüt ve insanların kültürel, ekonomik, politik, teknolojik ve çevresel açılardan birbirlerine bağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Yerelleşme
C
Toplumsallaşma
D
Örgütlenme
E
Yerinden yönetim
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 109
“Küresel yönetici, başka kültürlere saygılı ve onların bu farklılıklarına olumlu yaklaşan bir kişidir.” ifadesini aşağıdaki kavramlardan hangisi karşılar?
Seçenekler
A
Kozmopolitik
B
Politik
C
Apolitik
D
Entelektüel
E
Vizyoner
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi "Örgüt amaçlarını belirleme ve tanımlama, stratejiler oluşturma ve çeşitli faaliyetleri koordine için planlar yapma fonksiyonu" olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Liderlik
D
Kontrol
E
Kadrolama
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Planlamadır. Planlama; organize etme, liderlik ve kontrol ile birlikte örgütlerde yöneticilerin dört temel fonksiyonlarından biridir.
Planlamadır. Planlama; organize etme, liderlik ve kontrol ile birlikte örgütlerde yöneticilerin dört temel fonksiyonlarından biridir.
Soru 111
Öğrenme, güdüleme, kişilik, algı, eğitim, iş tatmini, liderlik, başarı değerlendirme, işgören seçimi, iş stresi ve iş dizaynı konularında örgütsel davranış disiplinine katkı sağlayan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Sosyal psikoloji
D
Antropoloji
E
Politik bilimler
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 112
Örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı, açıklamayı amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgüt olan saha çalışması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Göstergebilim
C
Örgütsel Davranış
D
Psikoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 113
Aşağıdaki disiplinlerden hangisinin temel amacı örgüt içindeki insan davranışlarını anlamak, çalışanları daha etkin ve başarılı kılmak şeklinde özetlenebilir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Örgütsel Davranış
D
Sosyal Psikoloji
E
Antropoloji
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 114
Hangisi örgütsel davranışın odaklandığı temel konudur?
Seçenekler
A
İnsan
B
Teknoloji
C
Yapı
D
İhtiyaçlar
E
Maliyetler
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 115
Bireyin herhangi bir davranışın ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin bir katkısının olduğuna inanması aşağıdaki kişilik tiplerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Narsist kişilik
B
Otoriter kişilik
C
Makyavellenizm
D
İçsel kendilik kontrolü
E
Başarı ihtiyacı
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 116
"örgüt içindeki insan davranışlarını anlamak, çalışanı daha etkin ve başarılı kılmak" hangi disiplinin amacıdır?
Seçenekler
A
Örgütsel Davranış Disiplini
B
İnsan Kaynakları Yönetimi
C
Örgüt Yönetimi Disiplini
D
Sosyal Bilimler Disiplini
E
Sosyoloji Disiplini
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yöneticinin işlevleri olarak görülmektedir? I. Planlama II. Organize etme III. Liderlik IV. Kontrol V. Emir-Komuta etme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II,III,V
D
I, II, III ve IV
E
II, IV,V
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 118
Yönetici olarak çalıştığınız bir örgütte insanların tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek hangi planı uygulamazsınız?
Seçenekler
A
iş başvurularını değerlendirmek
B
yeni işe alınanları eğitmek
C
örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak
D
performanslarını değerlendirmek
E
çalışanlar arasındaki çatışmaları görmezden gelmek
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Eğer bir işyerinde yöneticiyseniz işiniz insanların tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek planlar formüle etmektir. Bunlar arasında:
mevcut çatışmaları gidermek sayılabilir. Fakat insanların neden böyle davrandığını anlamadan, onların bu tür davranışlarını değiştirmenin, onları örgüte kazandırmanın yollarını bulmak ve davranış değişikliği yaratmak çok zordur. Diğer yandan çatışmaları görmezden gelmek kesinlikle geleneksel anlayışın bir davranışıdır. Yeni yaklaşımlarda çatışmalar etkili bir şekilde, örgütün amacına yönelik yönetilmelidir.
Eğer bir işyerinde yöneticiyseniz işiniz insanların tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyecek planlar formüle etmektir. Bunlar arasında:
- * iş başvurularını değerlendirmek,
- * yeni işe alınanları eğitmek,
- örgütsel toplumsallaşmayı sağlamak,
- çalışanların performanslarını değerlendirmek ve çalışanlar arasındaki
mevcut çatışmaları gidermek sayılabilir. Fakat insanların neden böyle davrandığını anlamadan, onların bu tür davranışlarını değiştirmenin, onları örgüte kazandırmanın yollarını bulmak ve davranış değişikliği yaratmak çok zordur. Diğer yandan çatışmaları görmezden gelmek kesinlikle geleneksel anlayışın bir davranışıdır. Yeni yaklaşımlarda çatışmalar etkili bir şekilde, örgütün amacına yönelik yönetilmelidir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangi/hangileri örgütsel davranışın temel karakteristiklerindendir? I. Araştırmalarında bilimsel yöntem kullanmak II. birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır III. kendi disiplin alanından beslenmek IV. örgütün etkin çalışması ve bireyin başarısı odaklanmak
Seçenekler
A
I. ve II.
B
II. ve III.
C
I., II. ve III.
D
II., III. ve IV.
E
I., II ve IV.
Açıklama:
Bu temel karakteristiklerin, global ekonomiden, giderek farklılaşan iş gücü yapısından ve teknolojik değişmelerden nasıl etkilendiğini açıklayabileceksiniz.
safya 5 paragraf 3 te örgütsel davranışın 4 temel karakteristiği verilmiştir ve sorunun 1,2 ve 4. öncülleri bunlar arasında yer almaktadır
safya 5 paragraf 3 te örgütsel davranışın 4 temel karakteristiği verilmiştir ve sorunun 1,2 ve 4. öncülleri bunlar arasında yer almaktadır
Soru 120
Yöneticilerin çalışanları hakkında olumsuz düşüncelerinin bulunması, çalışanları genelde tembel, işlerine karşı sorumsuz görüp çalışanlara saygısız bir tutumla yaklaşması hangi yönetimsel kuramla açıklanır?
Seçenekler
A
X
B
Y
C
Z
D
Q
E
W
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Sayfa 8'in ilk 2 paragrafında yönetimsel kuramlar açıklanmaktadır ve soru kökünde tanımı verilen kuram X kuramı olarak tanımlanmaıştır.
Sayfa 8'in ilk 2 paragrafında yönetimsel kuramlar açıklanmaktadır ve soru kökünde tanımı verilen kuram X kuramı olarak tanımlanmaıştır.
Soru 121
Bir firma yöneticisi çıkaracakları yeni bir ürün için gerekli amaç ve stratejileri oluşturmuş, çalışanları yeni ürün hakkında bilgilendirip motive etmiş, ardından görev ve sorumluluk dağılımında yakın arkadaşlarını görevlendirip, faaliyetlerin işleyiş ve sonuçlarını kontrol etmiştir. Ancak sonuçlar amaçlandığı doğrultuda çıkmamıştır. Yukarıdaki durumda hangi yönetici fonksiyonunda düzenleme gerekmektedir?
Seçenekler
A
planlama
B
organizasyon
C
yürütme
D
koordinasyon
E
kontrol
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
soru kökünde anlatılan durumlardan, amaç ve strateji belirleme: planlama çalışanların güdülenmesi: yürütme, koordinason işleyiş ve sonuçların kontrolü ise kontrol fonksiyonlarına işaret etmektedir. ancak organizasyon noktasında kimin hangi görev ve sorumlulukta olacağının kararı verilirken yapılan yakınlık kriteri o fonksiyonu işlevsel kılmıştır.
soru kökünde anlatılan durumlardan, amaç ve strateji belirleme: planlama çalışanların güdülenmesi: yürütme, koordinason işleyiş ve sonuçların kontrolü ise kontrol fonksiyonlarına işaret etmektedir. ancak organizasyon noktasında kimin hangi görev ve sorumlulukta olacağının kararı verilirken yapılan yakınlık kriteri o fonksiyonu işlevsel kılmıştır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranışın temel karakteristiklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar
B
Birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır
C
Doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır
D
Örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur
E
Örgüt bireylerin özgürlük hakları üzerine odaklanır
Açıklama:
Örgütsel davranışın temel karakteristiklerini tanımlayabileceksiniz.
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği bulunmaktadır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, ikincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur.
Örgütsel davranışın dört temel karakteristiği bulunmaktadır. Birincisi örgütsel davranış bilimsel yöntemi kullanarak araştırmalar yapar, ikincisi birey, grup ve örgütler üzerinde odaklanır, üçüncüsü doğası gereği disiplinler arası bir yapıdadır ve dördüncüsü ise örgütün etkin bir biçimde çalışması ve bireyin başarısı üzerinde durur.
Soru 123
Aşağıdaki bilim dallarından hangisi örgütsel davranış çerçevesinde incelenir?
Seçenekler
A
Matematik
B
Felsefe
C
Antropoloji
D
Biyoloji
E
Tarih
Açıklama:
Örgütü ve örgütsel davrnışı tanımlayabilecek siniz.
Davranış sosyal bilimler içinde üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlar; • Psikoloji • Sosyoloji ve • Antropolojidir.
Davranış sosyal bilimler içinde üç temel disiplin çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlar; • Psikoloji • Sosyoloji ve • Antropolojidir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi 21. yy. yöneticinin fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yürütme
B
Planlama
C
Organize Etme
D
Liderlik
E
Kontrol
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
20.yüzyılın başlarında Fransız Henry Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyon ve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Yani, 1. Planlama 2. Organize etme 3. Liderlik 4. Kontroldür
20.yüzyılın başlarında Fransız Henry Fayol yöneticilerin beş temel fonksiyonu olduğunu söylemekteydi. Bunlar; planlama, organizasyon, yürütme, koordinasyon ve kontroldü. Bugün bunlar biraz daralarak 4’e inmiştir. Yani, 1. Planlama 2. Organize etme 3. Liderlik 4. Kontroldür
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin bilgi rolü kapsamında incelenen bir özelliktir?
Seçenekler
A
Diğer şirketlerle ilişkileri düzenleme
B
Eğitime cezalandırma
C
Güdüleme rolü
D
Çalışanları işe alma
E
Diğer şirketlerden bilgi toplama
Açıklama:
Yönetici ve yöneticinin rol ve fonksiyonlarını açıklayabileceksiniz.
Bilgi rolünün içinde, diğer şirketlerden bilgi toplama, yeni dergileri ve yazılanları okuma, diğer şirketlerin yaptıklarını öğrenme gibi görevleri vardır.
Bilgi rolünün içinde, diğer şirketlerden bilgi toplama, yeni dergileri ve yazılanları okuma, diğer şirketlerin yaptıklarını öğrenme gibi görevleri vardır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranış biliminin takip ettiği yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Olguları gözler
B
Olguları sınıflandırır
C
Olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer
D
Veri toplamak için deney yapar ve bunun sonucunda olguları ispatlamaya çalışır
E
Olgular arasındaki neden-sonuç ilişkisini ortaya koymak için genelleme yapmaktan kaçınır.
Açıklama:
Örgüsel davranışın araştırmalarında sıklıkla kullanılan araştırma, yöntem ve tekniklerini betimleyebileceksiniz.
Örgütsel davranış bilimi fizik ve doğa bilimlerinin takip ettiği yöntemlerden çok farklı bir yol takip etmez. Yani en basit bir biçimde gözlem yapar, hipotezler kurar ve hipotezleri deney yoluyla ispatlamaya çalışır. Örgütsel davranış bilimi bu şekilde; • Olguları gözler, • Olguları sınıflandırır • Olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer, • Veri toplamak için deney yapar ve bunun sonucunda olguları ispatlamaya çalışır ve • Olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerine dayanarak genellemeler yapar.
Örgütsel davranış bilimi fizik ve doğa bilimlerinin takip ettiği yöntemlerden çok farklı bir yol takip etmez. Yani en basit bir biçimde gözlem yapar, hipotezler kurar ve hipotezleri deney yoluyla ispatlamaya çalışır. Örgütsel davranış bilimi bu şekilde; • Olguları gözler, • Olguları sınıflandırır • Olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer, • Veri toplamak için deney yapar ve bunun sonucunda olguları ispatlamaya çalışır ve • Olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerine dayanarak genellemeler yapar.
Soru 127
I. Örgütsel davranış bir saha çalışmasıdır
II. Örgütsel davranış sınıflararası çatışma dinamiğine dayanır
III. Örgütteki birey ve grupların davranışlarını açıklar
IV. Örgütsel davranışın ilgi alanı insan ve örgütlerdir
V. Grupların tutumlarını anlamaya açıklamaya ve geliştirmeyi amaçlar
VI. Örgütsel davranış reel yönetimden çok ideolojik tercihleri temel alır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranışın en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Örgütsel davranış sınıflararası çatışma dinamiğine dayanır
III. Örgütteki birey ve grupların davranışlarını açıklar
IV. Örgütsel davranışın ilgi alanı insan ve örgütlerdir
V. Grupların tutumlarını anlamaya açıklamaya ve geliştirmeyi amaçlar
VI. Örgütsel davranış reel yönetimden çok ideolojik tercihleri temel alır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranışın en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Sorunun doğru cevabının bulunması için soru kökünde verilenlerden hareket edelim. (I) Örgütsel davranış bir saha çalışmasıdır (III) Örgütteki birey ve grupların davranışlarını açıklar (IV) Örgütsel davranışın ilgi alanı insan ve örgütlerdir (V) Grupların tutumlarını anlamaya açıklamaya ve geliştirmeyi amaçlar özellikleri örgütsel davranışın nitelikleridir. Buna karşılık, (II) Örgütsel davranış sınıflararası çatışma dinamiğine dayanır ile (VI) Örgütsel davranış reel yönetimden çok ideolojik tercihleri temel alır nitelikleri ise örgütsel davranışın değil; örgütsel çatışma yaklaşımın birer varsayımıdır. Nitekim kılavuz kitapta da örgütsel davranış ‘bir saha çalışması olup örgüt içindeki birey ve grupların davranış ve tutumlarını anlamayı açıklamayı ve geliştirmeyi amaçlayan, ilgi alanı insan ve örgütler olan bir disiplin’ biçimde tanımlanmaktadır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap “C” şıkkıdır.
I, III, IV ve V
I, III, IV ve V
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel davranış biliminin ilgi alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütsel davranış yönetimsel sorunların çözümünde bilimsel yöntemi uygular
B
Örgütsel davranış birey, grup ve örgüt düzeyinde analizler yapar
C
Örgütsel davranış doğası gereği disiplinler arasıdır
D
Örgütsel davranış örgütün etkinliği geliştirmek için araştırmalar yapar
E
Örgütsel davranış sadece psikoloji ve sosyoloji bilimiyle çalışır
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı için örgütsel davranışın niteliklerini gözden geçirelim. Çeldiricilerden (A) Örgütsel davranış yönetimsel sorunların çözümünde bilimsel yöntemi uygular, (B) Örgütsel davranış birey, grup ve örgüt düzeyinde analizler yapar, (C) Örgütsel davranış doğası gereği disiplinler arasıdır, (D) Örgütsel davranış örgütün etkinliği geliştirmek için araştırmalar yapar örgütsel davranışın nitelikleri olarak bilinmektedir. Ancak “E” şıkkında verilen ‘Örgütsel davranış sadece psikoloji ve sosyolojiyle birlikte çalışır’ niteliği eksik dolayısıyla yanlıştır. Çünkü örgütsel davranış sadece psikoloji ve sosyolojiyle çalışmaz; psikoloji ve sosyoloji ve antropolojiyle birlikte çalışır. Buradan doğru cevabın “E” şıkkıdır.
Soru 129
I. Örgütsel davranışın tek dayanağı kurumun kâr etmesidir
II. Örgütte makinaların nerelere yerleştirileceği ile dolaylı ilişkilidir
III. Pazarlama strateji ve politikaları ile ilgili dolaylı ilişkidir
IV. Örgütsel davranış, insanlara yönelik davranışlarla ilişkilidir
V. Örgütsel davranışın temeli muhasebe ve pazarlama yapmaya dayalıdır
VI. Örgütsel davranış insanlar ve işin yapılış biçimiyle ilgilidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranışın kimi amaç ve işleyiş özelliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Örgütte makinaların nerelere yerleştirileceği ile dolaylı ilişkilidir
III. Pazarlama strateji ve politikaları ile ilgili dolaylı ilişkidir
IV. Örgütsel davranış, insanlara yönelik davranışlarla ilişkilidir
V. Örgütsel davranışın temeli muhasebe ve pazarlama yapmaya dayalıdır
VI. Örgütsel davranış insanlar ve işin yapılış biçimiyle ilgilidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranışın kimi amaç ve işleyiş özelliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Sorunun cevabı için örgütsel davranışın niteliklerini gözden geçirilmesi gerekir. Bu amaçla örgütsel davranışın niteliklerine bakıldığında, çalışma yaşamının temelinde yatan şey kâr etmektir. Ancak örgütsel davranış işletmeyi kârlı hâle getirmek için yaptığı katkılar diğer disiplinlerin yaptıklarından farklıdır. Örgütsel davranış makinaların dizaynı, nerelere yerleştirileceği, şirketin muhasebe yapısı, pazarlama stratejileri, fiyatlandırma politikaları ile ilgili doğrudan bir disiplin değildir; yani dolaylı olarak ilgilidir. Bunun yerine bu disiplin çalışanlarla onların sorunlarını çözmek, başarılı kılmak onları tanımak ve uygulanan politikalarla ilgili araştırmalar yaparak ve yönetime katkıda bulunur. Kısaca, örgütsel davranış insanlara yapılan muamele ve işin yapılış biçimiyle ilgilidir. Soru kökünde verilen ‘dolaylı’ nitelemelerine çok dikkat edilmesi gerekir. Bu açıklamalara bağlı olarak cevabın ‘E’ şıkkı olduğu belirlenmektedir.
- II, III, IV ve VI
Soru 130
I. Örgütlerin yönetiminde belli bir statik işleyiş vardır
II. Örgütler dışardan bazı kaynaklara ihtiyaç gösterirler
III. Örgütler girdileri çeşitli çıktılara dönüştürürler
IV. Örgütler geri bildirim ile çıktılarını düzeltime tabi tutarlar
V. Örgütler işleyişleri ideal sürdükçe varlıklarını sürdürürler
VI. Örgütlerin çevre ile ilişkileri salt finansal ve işgücü ile ilişkilidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütlerin açık sistem yaklaşımına göre işleyiş özelliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Örgütler dışardan bazı kaynaklara ihtiyaç gösterirler
III. Örgütler girdileri çeşitli çıktılara dönüştürürler
IV. Örgütler geri bildirim ile çıktılarını düzeltime tabi tutarlar
V. Örgütler işleyişleri ideal sürdükçe varlıklarını sürdürürler
VI. Örgütlerin çevre ile ilişkileri salt finansal ve işgücü ile ilişkilidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütlerin açık sistem yaklaşımına göre işleyiş özelliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Sorunun cevabı doğrulamak için önce açık sistemin özelliklerine bakılması bir gerekliliktir. Örgütün açık bir sistem olarak nitelendirilmesi bu sistemin dışarıdan birtakım kaynaklara ihtiyacı olduğunu ham madde, iş gücü, bilgi, finansal destek ve alet gibi ifade eder. Örgüt kullandığı teknoloji ile bu girdileri çeşitli çıktılara veya ürünlere dönüştürmekte ve çevreye sunmaktadır. Örgüt daha sonra çevreden aldığı geri bildirim ile bu ürünlerin uygunluğunu ve sorunlarını öğrenmekte ve üretim sürecinde bunları düzelterek gelecekte daha iyi çıktılar üretmek için çabalamaktadır. Bu hareket ideal ve kendine yeterli olduğu sürece örgütler varlıklarını sürdürmeye devam ederler. Özcesi açık sistem amaçlarına göre çevreden sadece finansal değil değişik türde girdiler alır; bunları işler ve çıktı olarak çevreye verir. Geri bildirim alarak değerlendirir. Çevre ile sürekli etkileşim halindedir. Bu bilgilerden doğru cevabın ‘D’ şıkkı olduğu belirmektedir.
- II, III, IV ve V
Soru 131
Örgütlerin yönetimi için hangi ilke, teknik, yöntem veya stratejilerin geçerli olacağı hep tartışmalıdır. Örgütsel davranış bilimcileri de hiçbir çözümün her durumda en iyi çözüm olmadığını ifade ederler. Örgüt içindeki davranışlar birbirleriyle etkileşim hâlinde olan güçlerin karmaşık bir sonucudur. Bu olgu örgütsel davranışta “bir şeye bağlı olma veya ona göre” sözcüğüyle ifade edilir. Yani, belirli davranışlar belirli şartların veya koşulların oluşumuna bağlıdır.
Yukarıda ifade edilenlere göre aşağıdakilerden hangisi, örgütsel davranış bilimcilerin örgütlerin yönetiminde tercih ettikleri ya da savundukları yönetim anlayışıdır?
Yukarıda ifade edilenlere göre aşağıdakilerden hangisi, örgütsel davranış bilimcilerin örgütlerin yönetiminde tercih ettikleri ya da savundukları yönetim anlayışıdır?
Seçenekler
A
Klasik yönetim yaklaşımı
B
Durumsallık yaklaşımı
C
Aristokratik yönetim yaklaşımı
D
Neo klasik yönetim yaklaşımı
E
Muhafazakâr yönetim yaklaşımı
Açıklama:
Örgütsel davranış disiplini farklı durumların farklı yaklaşımları gerektirdiğini kabul eder. Örgütsel davranış disiplini her durumda tek ve en iyi bir davranış modelinin olmadığını öne sürer. Örgütsel davranış bilimcileri örgüt içindeki insan davranışlarını açıklayabilecek tek ve en iyi bir yaklaşımın olmadığı konusunda hemfikirdiler. Onun yerine uygulayıcılar durumsallık yaklaşımını benimserler. Durumsallık yaklaşımında hiçbir şeyin tek bir çözümü yoktur. Yani bir sorunla karşılaştığımız zaman bu durumu iyi bir şekilde analiz ve teşhis edip bu duruma uygun strateji ve çözümler geliştirilmesi için en iyi yoldur. Böylece doğru cevabın “B” şıkkında verildiği görülmektedir.
- Durumsallık yaklaşımı
Soru 132
I. Bireyler arası
II. Bilgi
III. Kontrol ve denetleme
IV. Örgütleme
V. Karar verme
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde modern anlamda yöneticinin rolleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Bilgi
III. Kontrol ve denetleme
IV. Örgütleme
V. Karar verme
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde modern anlamda yöneticinin rolleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve V
C
I, III, IV ve V
D
I, II, III,IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Modern bağlamda yöneticinin rolleri,
Bireyler arası rolü, Bilgi rolleri ve Karar verme rolleridir. Sorunun çeldiricilerinde verilen Kontrol ve denetleme ve Örgütleme rol değil yönetimin işlev ya da fonksiyonlarından bir bölümüdür. Bu nedenle sorunun doğru cevabı “D” şıkkıdır.
I, II ve V
Bireyler arası rolü, Bilgi rolleri ve Karar verme rolleridir. Sorunun çeldiricilerinde verilen Kontrol ve denetleme ve Örgütleme rol değil yönetimin işlev ya da fonksiyonlarından bir bölümüdür. Bu nedenle sorunun doğru cevabı “D” şıkkıdır.
I, II ve V
Soru 133
I. Örgütleme bilgisi
II. Teknik bilgi
III. Kontrol ve denetleme becerisi
IV. İnsanla ilgili bilgi
V. Kavrama ile ilgili bilgi ve beceriler
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Robert Katz’a göre bir yöneticinin sahip olması gereken bilgi ve beceriler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Teknik bilgi
III. Kontrol ve denetleme becerisi
IV. İnsanla ilgili bilgi
V. Kavrama ile ilgili bilgi ve beceriler
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Robert Katz’a göre bir yöneticinin sahip olması gereken bilgi ve beceriler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
II, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Robert Katz’a göre bir yöneticinin sahip olması gereken bilgi ve beceriler teknik bilgi, insanla ilgili bilgi ve kavrama ile ilgili bilgi ve becerilerdir. Çeldiricilerde bulunan örgütleme bilgisi kontrol ve denetleme becerisi özünde yönetim bilimi ve örgütsel davranış yönetimin fonksiyonları olarak addedilir. Bu nedenle doğru cevap “E” şıkkıdır.
II, IV ve V
II, IV ve V
Soru 134
I. Tez ve antitezlerden yaralanarak sentez oluşturur
II. Araştırılması gereken sorunu ortaya koymak
III. Olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer
IV. Veri toplamak için deney yapar
V. Hipotezleri formule etmek
VI. Uygun araştırma tekniği ile veri toplamak
VII. Verileri analiz etmek
VIII. Hipotezle ilgili sonuca ulaşmak
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranış biliminin araştırma sürecinde yapılması gerekenleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Araştırılması gereken sorunu ortaya koymak
III. Olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer
IV. Veri toplamak için deney yapar
V. Hipotezleri formule etmek
VI. Uygun araştırma tekniği ile veri toplamak
VII. Verileri analiz etmek
VIII. Hipotezle ilgili sonuca ulaşmak
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel davranış biliminin araştırma sürecinde yapılması gerekenleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, V, VII ve VIII
B
I, II, III, VI, VII ve VIII
C
I, II, III, VI, VII ve VIII
D
II, III, IV, V, VII
E
II, III, V ,VI,VII ve VIII
Açıklama:
Öncelikle şunun örgütsel davranış bilimi fizik ve doğa bilimlerinin takip ettiği yöntemlerden çok farklı bir yol takip etmediğinin belirtilmesi gerekir. Yani en basit bir biçimde gözlem yapar, hipotezler kurar ve hipotezleri deney yoluyla ispatlamaya çalışır. Örgütsel davranış bilimi bu şekilde; önce olguları gözler, olguları sınıflandırır, olgular arasındaki ilişkilere ait hipotezler öne sürer. Daha sonra veri toplamak için deney yapar ve bunun sonucunda olguları ispatlamaya çalışır ve olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerine dayanarak genellemeler yapar. Bu niteliklerin ‘E’ şıkkında toplandığı görülmektedir.
II, III, V, VI VII ve VIII doğru CEVAP
II, III, V, VI VII ve VIII doğru CEVAP
Soru 135
Örgütsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan araştırma tekniklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vaka etüdü
B
Saha araştırması
C
Laboratuvar deneyi
D
Hipotez çözme
E
Saha deneyi
Açıklama:
Örgütsel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan araştırma teknikleri vaka etüdü, saha araştırması, laboratuvar deneyi ve saha deneyidir. Sorunun çeldiricileri dikkate alındığında bu tekniklerden olmayan ‘hipotez çözme’ sorunun doğru cevabı olarak belirmektedir. Yani ‘D’ şıkkıdır.
Soru 136
I. Hipotez koyma
II. Teşhis
III. Çözüm
IV. Eylem
V. Değerlendirme
VI. Süreç uygulamaları
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde problem çözme süreci aşamalarını en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Teşhis
III. Çözüm
IV. Eylem
V. Değerlendirme
VI. Süreç uygulamaları
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde problem çözme süreci aşamalarını en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
II, III, V ve VI
Açıklama:
Örgütsel davranış araştırmalarından elde edilen kuramsal bilgiyi pratiğe uygulamak için yöneticilerin belirli beceriler geliştirmeleri gerekir. Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise dört aşamalı bir süreci içerir: 1. Teşhis 2. Çözüm 3. Eylem 4. Değerlendirmedir. Bu verilere dayalı olarak doğru cevap ‘D’ şıkkıdır.
II, III, IV ve V
II, III, IV ve V
Soru 137
Robert Katz'a göre Yöneticilerin rol ve işlevlerini yerine getirirken sahip olmaları gereken bilgi ve beceriler söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisinde bu bilgi ve beceriler doğru olarak yansıtılmıştır?
Seçenekler
A
Teknik bilgi-İnsanla ilgili bilgi-Kavrama ile ilgili bilgi ve beceriler
B
Bilimsel kimlik-Teknik bili-Bireye ilişkin bilgi ve beceriler
C
Bilimsel tutum-insanla ilgili bilgi-uzmanlık bilgi ve becerileri
D
Teknik bilgi-bütçeleme-Kavrama ile ilgili bilgi ve beceriler
E
Teknik bilgi-İnsanla ilgili bilgi-etkili iletişim
Açıklama:
• Teknik bilgi,
• İnsanla ilgili bilgi ve
• Kavrama ile ilgili bilgi ve becerileridir.
Teknik bilgi yöneticinin işini yönetirken sahip olması gereken ihtasaslaşmış
bilgidir. Bu bilgi örgütün eğitim kanalları ile kazanılır. Bazıları da bu bilgiyi iş sırasında kazanarak geliştirirler.
İnsanla ilgili bilgi insanı güdülemek, anlamak, insanlarla birlikte çalışmak,
grup yaşantısını bilmekle ilgilidir. Çoğu insan teknik açıdan mükemmel olmasına karşılık insanla ilgili bilgi açısından yetersizdir.
Kavrama ile ilgili bilgiye yapısına gelince yöneticilerin zekâ yapısı açaısından
karmaşık olayların tasnifi, teşhisi ve çözümleyici bir beceriye gereksinimini ifade
eder. Örneğin; acil karar bekleyen durumlarda sorunlara hemen çözümler getirmesi, tespitler yapması, alternatifleri düşünmesi ve en iyi çözümü bulması gerekir. İşte örgütsel davranış (ÖD) yöneticiye bu fonksiyonlarını icra etmede gerekli bilgi ve donanımı sağlayarak yardım
Yöneticinin bu rol ve fonksiyonları icra ederken bazı bilgi ve becerilere gereksinimi vardır. Bunları Robert Katz üçe ayırır. Bunlar;
• Teknik bilgi,
• İnsanla ilgili bilgi ve
• Kavrama ile ilgili bilgi ve becerileridir
• İnsanla ilgili bilgi ve
• Kavrama ile ilgili bilgi ve becerileridir.
Teknik bilgi yöneticinin işini yönetirken sahip olması gereken ihtasaslaşmış
bilgidir. Bu bilgi örgütün eğitim kanalları ile kazanılır. Bazıları da bu bilgiyi iş sırasında kazanarak geliştirirler.
İnsanla ilgili bilgi insanı güdülemek, anlamak, insanlarla birlikte çalışmak,
grup yaşantısını bilmekle ilgilidir. Çoğu insan teknik açıdan mükemmel olmasına karşılık insanla ilgili bilgi açısından yetersizdir.
Kavrama ile ilgili bilgiye yapısına gelince yöneticilerin zekâ yapısı açaısından
karmaşık olayların tasnifi, teşhisi ve çözümleyici bir beceriye gereksinimini ifade
eder. Örneğin; acil karar bekleyen durumlarda sorunlara hemen çözümler getirmesi, tespitler yapması, alternatifleri düşünmesi ve en iyi çözümü bulması gerekir. İşte örgütsel davranış (ÖD) yöneticiye bu fonksiyonlarını icra etmede gerekli bilgi ve donanımı sağlayarak yardım
Yöneticinin bu rol ve fonksiyonları icra ederken bazı bilgi ve becerilere gereksinimi vardır. Bunları Robert Katz üçe ayırır. Bunlar;
• Teknik bilgi,
• İnsanla ilgili bilgi ve
• Kavrama ile ilgili bilgi ve becerileridir
Soru 138
Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem
çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise dört aşamalı bir süreci içerir. Aşağıdakilerden hangisinde bu süreç doğru olarak verilmiştir?
çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise dört aşamalı bir süreci içerir. Aşağıdakilerden hangisinde bu süreç doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Teşhis-Çözüm-Eylem-Değerlendirme
B
Araştırma-Sorgulama-Eylem-Sonuç
C
Bilgi Toplama-Analiz-Eylem-Raporlama
D
Teşhis-Çözüm-Analiz-Denetleme
E
Karar verme-Planlama-Çözüm-Değerlendirme
Açıklama:
1. üniteyi inceleyiniz
Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem
çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise
dört aşamalı bir süreci içerir:
1. Teşhis (diagnosis)
2. Çözüm (solution)
3. Eylem (action)
4. Değerlendirme (evalution)
Sahip olduğu yönetim bilgilerini geliştirmek ve bunları iş yaşamına adapte etmek için problem
çözme sürecini anlamak ve bu konuda iyi bir sorun çözücü olmak gerekir. Bu ise
dört aşamalı bir süreci içerir:
1. Teşhis (diagnosis)
2. Çözüm (solution)
3. Eylem (action)
4. Değerlendirme (evalution)
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin oluşumunda önemli olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Durağanlık
B
Benzersizlik
C
Tutarlılık
D
Kendine özgülük
E
Değişkenlik
Açıklama:
Kişiliğin oluşumunda üç temel nokta önem taşır. Bunlar; benzersizlik veya kendine özgü oluş, tutarlılık, değişmezlik veya durağanlıktır.
Soru 2
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Freud'un ortaya koyduğu kişilik dönemlerindendir?
Seçenekler
A
Latens Dönem
B
Ergenlik dönemi
C
Yetişkinlik dönemi
D
Olgunluk dönemi
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
Freud, insan kişiliğinin; oral, anal, fallik, latens ve genital dönem olmak üzere beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürmektedir.
Soru 3
Erikson, kişiliğin gelişimini sekiz döneme ayırarak incelemektedir. Buna göre Erikson'ın girişkenlik- suçluluk duygularının ön plana çıktığı dönem olarak nitelendirdiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oral Duyusal Dönem
B
Kas Anal Dönem
C
Lokomotor-Jenital Dönem
D
Latens Dönem
E
Ergenlik Dönemi
Açıklama:
Kişiliğin gelişimini sekiz döneme ayırarak ele alan Erikson, Lokomotor-Jenital Dönem olarak adlandırdığı dönemi, kişilik üzerinde girişimcilik ve suçluluk duygularının ön plana çıktığı dönem olarak nitelemektedir.
Soru 4
- Duyusal-Motor Dönem
- İşlem Öncesi Dönem
- Somut İşlemsel Dönem
- Formel İşlemsel Dönem
Seçenekler
A
Freud
B
Erikson
C
Jung
D
Piaget
E
Adler
Açıklama:
Piaget, insanın yeni bir gelişim dönemine ancak bireylerin hazır oldukları zaman gelebileceklerine inanır. Piaget; Duyusal-Motor Dönem, İşlem Öncesi Dönem, Somut İşlemsel Dönem, Formel İşlemsel Dönem olmak üzere dört kişilik gelişim evresinden söz eder.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri olumlu ve olumsuz etkilik bağlamında örgütlerde görülen davranışlar arasında yer almaktadır?
I. Takım performansı
II. Karar verme
III. Saldırgan davranışlar
I. Takım performansı
II. Karar verme
III. Saldırgan davranışlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Olumlu ve olumsuz etkilik bağlamında örgütlerde; takım performansı, karar verme ve saldırgan davranışlar görülmektedir:
Karar verme; yüksek düzeyde olumlu etkililiğe sahip insanlar, yüksek düzeyde olumsuz etkililiğe sahip olanlara kıyasla daha başarılı ve üstün kararlar verebilmektedirler.
Takım performansı; olumlu etkililiği yüksek olan takımlar, olumsuz etkililiği yüksek olan takımlara kıyasla fonksiyonlarını daha başarılı olarak yerine getirmektedirler.
Saldırgan davranışlar; yüksek olumsuz etkililiğe sahip olan insanlar, çalıştıkları örgütlerde pasif davranmalarından ötürü diğer çalışanlarca saldırgan davranışların hedefi olmaktadırlar.
Karar verme; yüksek düzeyde olumlu etkililiğe sahip insanlar, yüksek düzeyde olumsuz etkililiğe sahip olanlara kıyasla daha başarılı ve üstün kararlar verebilmektedirler.
Takım performansı; olumlu etkililiği yüksek olan takımlar, olumsuz etkililiği yüksek olan takımlara kıyasla fonksiyonlarını daha başarılı olarak yerine getirmektedirler.
Saldırgan davranışlar; yüksek olumsuz etkililiğe sahip olan insanlar, çalıştıkları örgütlerde pasif davranmalarından ötürü diğer çalışanlarca saldırgan davranışların hedefi olmaktadırlar.
Soru 6
Aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisi veya hangilerinin örgütsel davranışı etkilediği söylenebilir?
- Kendilik kontrolü
- Makyavellenizm
- Narsizm
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kendilik kontrolü, makyavellenizm, narsizm, başarı yönelimi, gündüz veya gece çalışma tercihli kişiler ve proaktif kişilik özellikleri örgütsel davranışı etkileyen temel kişilik özelliklerinden bazılarıdır.
Soru 7
Hiçbir zaman insancıl olma Etik ve ahlak zayıflar içindir Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir Yukarıda özellikleri sıralanan ve örgütsel davranış üzerinde etkili olan kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makyavellenist kişilik
B
Narsist kişilik
C
Proaktif kişilik
D
Başarı yönelimci kişilik
E
Nevrotik kişilik
Açıklama:
Makyavellenist kişiler içinde bulundukları duruma göre hareket ederler. Yüz yüze konuşulan durumlarda daha başarılıdırlar. Az sayıda kural ve kaidenin içinde bulunduğu bir durum varsa durumun gelişmesini bekler, ona göre hareket ederler. Makyavele göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mübahtır. Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir:
Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir.
Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına uygun bir biçimde kullanırlar.
Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir.
Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına uygun bir biçimde kullanırlar.
Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Soru 8
Altı temel kişilik tipi belirleyerek bu tipin yaptığı işle uyumlu olmasını sağlayan birtakım özellikler ve buna uygun meslekleri belirleyen iş ve kişilik uyumu kuramını aşağıdakilerden hangisi geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Alfred Adler
B
John Holland
C
Erik Erikson
D
Hermann Rorschach
E
Carl Jung
Açıklama:
John Holland kişilik ve iş uyumu konusundaki kuramıyla büyük ilgi çekmiştir. Bu kuram bireyin ilgileri (kişiliği) ile yaptığı iş arasındaki uyum üzerine kurulmuştur. Holland, kuramında altı kişilik tipi ve bu tipin yaptığı işle uyumlu olmasını sağlayan birtakım özellikler ve buna uygun mesleklerden söz etmektedir.
Soru 9
John Holland iş ve kişilik uyumu üzerine kurulu yaklaşımında altı temel kişilik özelliği ve bunlarla uyumlu işler arasında bağlantı kurmuştur. Holland'ın kuramından hareketle, duygudan ziyade düşünmeyi, koordinasyonu ve anlayışı gerektiren işlere uygun olan ve analitik, orijinal, meraklı, bağımsız kişilik özellikleri gösteren birisi aşağıdaki işlerden hangisi ile uyum sağlayabilir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Muhasebe
C
Yazarlık
D
Muhabirlik
E
Çiftçilik
Açıklama:
John Holland'a göre, duygudan ziyade düşünmeyi, koordinasyonu ve anlayışı gerektiren işlere uygun olan tip araştırmacı tiptir ve bu kişiler daha çok analitik, orijinal, meraklı, bağımsız kişilik özellikleri sergilemektedirler. Bu kişilik tipine uygun işler ise; biyoloji, matematik ve muhabirlik gibi işlerdir.
Soru 10
Bireyin farklı ortamlarda ya da durumlarda bile benzer bir biçimde hareket etmesi kişiliğin hangi temel özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Benzerlik
B
Tutarlılık
C
Kendine özgü oluş
D
Durağanlık
E
Değişmezlik
Açıklama:
Kişiliğin oluşumunda üç temel nokta önem taşır. Bunlar:
• Benzersizlik veya kendine özgü oluş,
• Tutarlılık,
• Değişmezlik veya durağanlıktır.
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Bireylerin diğerlerinden ayrılan özelliklerinin birleşimi onun kişiliğini oluşturur. Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Durağanlık ise her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir.
• Benzersizlik veya kendine özgü oluş,
• Tutarlılık,
• Değişmezlik veya durağanlıktır.
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Bireylerin diğerlerinden ayrılan özelliklerinin birleşimi onun kişiliğini oluşturur. Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Durağanlık ise her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir.
Soru 11
İnsanların arkadaş canlısı, güler yüzlü, sosyal gibi özellikleri hangi kavramla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Tutum
B
Davranış
C
Treyt
D
Kişilik
E
Huy
Açıklama:
Kişilik esasında bireyin belirli özelliklerinin (treytlerinin) bir araya gelmesidir. Treytler insanların çevrelerine karşı düzenli olarak göstermiş oldukları tepkilerdir. Sorumlu, nazik, sosyal, iyimser gibi sıfatlar bunun örnekleridir. Genelde insanın kişiliğinden söz ederken bu sıfatların bileşimi ifade edilir.
Soru 12
Nerotik kişilik özellikleri gösteren bir insan, kişiliğin beş büyük boyutundan hangisiyle ilgili problem yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık
C
Deneyime açık olma
D
Uyumluluk
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Bilinçli ve sorumlu tip:
Bu tip yaşamlarında sorumlu davranan, bağımlı, dikkatli, disiplinli kişiliği ifade etmektedir. Bazı araştırmacılar bu tipi başarıya ulaşma yolunda istekli olan tip olarak da tanımlamaktadırlar. Bu tipin diğer ucunda ise dikkatsiz, organize olmamış, sorumsuz, disiplinsizlik özelliklerini taşıyan bireyler yer alır.
Duygusal tutarlılık veya kararlılık:
Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
Deneyime açık olma veya açıklık:
Bu tip yeni tecrübelere ve yeni fikirlere açık oluşu ve bunlardan hoşlanmayı ifade eder. Genelde hassas, esnek, yaratıcı, rafine, hayalci, meraklı özellikleri içerir.
Uyumluluk:
Bu tip sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösteririler.
Dışa dönüklük:
Dışa dönük bireyler yaşamlarında hep bir uyarılma bekleyen, başkaları ile birlikte olmaktan mutluluk duyan insanlardır. Konuşkan, sosyal, aktif, baskın (dominant), cesur, gözüpek özelliklere sahiptirler. Bunun karşıtı olan içe dönük (introvert) kişilik tipi ise sessiz, utangaç, çekingen, ihtiyatlı, içine kapanık (reserved) özellikler gösterir. İçe dönük kişiler tek başına olmaktan mutluluk duyan, dışa dönükler ise diğer insanlarla birlikte olmaktan hoşlanan insanlardır.
Bu tip yaşamlarında sorumlu davranan, bağımlı, dikkatli, disiplinli kişiliği ifade etmektedir. Bazı araştırmacılar bu tipi başarıya ulaşma yolunda istekli olan tip olarak da tanımlamaktadırlar. Bu tipin diğer ucunda ise dikkatsiz, organize olmamış, sorumsuz, disiplinsizlik özelliklerini taşıyan bireyler yer alır.
Duygusal tutarlılık veya kararlılık:
Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
Deneyime açık olma veya açıklık:
Bu tip yeni tecrübelere ve yeni fikirlere açık oluşu ve bunlardan hoşlanmayı ifade eder. Genelde hassas, esnek, yaratıcı, rafine, hayalci, meraklı özellikleri içerir.
Uyumluluk:
Bu tip sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösteririler.
Dışa dönüklük:
Dışa dönük bireyler yaşamlarında hep bir uyarılma bekleyen, başkaları ile birlikte olmaktan mutluluk duyan insanlardır. Konuşkan, sosyal, aktif, baskın (dominant), cesur, gözüpek özelliklere sahiptirler. Bunun karşıtı olan içe dönük (introvert) kişilik tipi ise sessiz, utangaç, çekingen, ihtiyatlı, içine kapanık (reserved) özellikler gösterir. İçe dönük kişiler tek başına olmaktan mutluluk duyan, dışa dönükler ise diğer insanlarla birlikte olmaktan hoşlanan insanlardır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Myers-Briggs tip göstergesinin tercihlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dışa dönüklük/içe dönüklük
B
Duyusal/sezgisel
C
Düşünsel/duygusal
D
Yargısal/algısal
E
Uyumsal/eleştirel
Açıklama:
Bu modelde dört temel tercih bulunmaktadır ve her tercih için de iki seçenek söz konusudur. Bu tercihlerin kombinasyonu bireyin psikolojik anlamdaki tipini oluşturmaktadır. Uyumsal/eleştirel tercihi bu modelde yer almamaktadır.
Soru 14
Bir ilkokul öğrencisinin ayakları arkadaşlarından büyük olduğu için, sınıf arkadaşları tarafından şaka konusu ediliyor. Bu durumun çocuğun kişiliğini etkileyen hangi faktörle ilişkili söylenebilir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Sosyal çevre
C
Genetik
D
Arkadaşlar
E
Toplum
Açıklama:
İnsan kişiliğini etkileyen faktörlerin genetik, kültürel ve sosyal olduğu söylenmektedir. Bir kişinin kalıtımla gelen bir özelliği ile ilgili kişiliğinin etkilenmesi genetik faktörünün etkisidir. Genetik, insan kişiliğinin oluşumunu ve gelişimini etkiler. Bu konu günümüzde çeşitli araştırmalarla incelenmektedir. Ancak, dolaylı olarak bu faktörlerin kişiğimizi nasıl etkilediğini söyleyebiliriz. Örneğin; fiziksel özelliklerimiz, boyumuz ve vücut yapımız genetik faktörlerden etkilenir; bizim uzun boylu, şişman veya zayıf oluşumuz kişiliğimiz üzerinde dolaylı bir etki yapar.
Soru 15
Erik Erikson’un kişiliğin gelişimi ile ilgili dönem kuramının Freud’un kuramından en büyük farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilik gelişimini beş dönemde inceler.
B
Kişilik oluşumunun hep devam ettiğini söyler.
C
Kişiliği bilinçaltı güdülerle ilişkilendirir.
D
Kişiliği cinsellik ve saldırganlığa dayandırır.
E
Kişilik gelişimini bilişsele olarak inceler.
Açıklama:
Eric Erikson, Freud’un yaklaşımını benimsemekle beraber ondan iki noktada ayrılmaktadır. Birincisi Erikson bireylerin sosyal uyumları üzerinde durarak kişiliğin oluşumunda sosyal çevrenin de etkilerine değinmekte, ikinci olarak da Freud’un beşli dönemsel gelişimine yetişkinlik, olgunluk ve yaşlılık dönemlerini de ilave ederek kişilik oluşumunda ömür boyu süren bir gelişimden söz etmektedir. İnsanların geçirilen her dönemde uğradığı krizleri sağlıklı olarak atlatması onun gelecek dönemlerdeki gelişimini olumlu olarak etkilemektedir.
Soru 16
İş yerinde başarılı olmak için diğer insanlarla arasına mesafe koyan, yalan söyleyen, kaba davranan bir insanın kişiliği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Makyavellenizm
B
Narsist kişilik
C
Otoriter kişilik
D
Kendilik kontrolü
E
Proaktivizm
Açıklama:
1513’te İtalyan filozof Niccolo Machiavelli Prens adlı bir kitap yayınlar. Bu kitapta politik gücü elinde bulundurmanın yollarını en katı bir biçimde ifade eder. Burada kişi üst yönetici olmak veya başa geçmek için her şeyi yapar, pragmatiktir, insanlarla arasına mesafe koyar. Bu nitelikli kişiler içinde bulundukları duruma göre hareket ederler, yani yüz yüze konuşulan durumlarda daha başarılıdır, eğer az sayıda kural ve kaidenin içinde bulunduğu bir durum varsa durumun gelişmesini bekler, ona göre hareket ederler. Makyavele göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mübahtır. Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir:
- Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir.
- Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına uygun bir biçimde kullanırlar.
- Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sabah insanları ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Hata yapmaya daha açıktır.
B
Değişken bir uyku düzeni vardır.
C
Akşamları daha enerjiktir.
D
Yeterince uyku uyumaz.
E
Sabahları daha verimlidir.
Açıklama:
Sabah insanları erken kalkan, sabahleyin erken saatlerde daha enerjik olan, akşam insanları ise öğleden sonra ve gece daha enerjik olan ve bu saatlerde çalışmayı seven ve başarılı olan insanlardır. Araştırmalar, gece insanlarının daha değişken bir uyku potansiyeline, sabah insanlarının ise daha düzenli bir uyku potansiyeline sahip olduklarına işaret etmektedir. Örneğin, sabah insanları ortalama 6-8 saat düzenli uyurlarken (bu ister çalışma yaşamında isterse de çalışma dışı saatlerde olsun), gece insanları çalışma günlerinde 5-8 saat, çalışmadıkları günlerde 10-12 saat uyumaktadırlar. Bu durum gece insanlarının çalışma günlerinde yeterince uyku uyumadıklarını ve bunu çalışma dışı günlerde daha çok uyuyarak telafi ettiklerini göstermektedir. Bu gerçeklerin ışığında yeterince uyku uyumayan insanlar iş kazalarına daha açık ve çalışırken hata yapma olasılıklarının daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Soru 18
İş ve kişilik uyumu düşünüldüğünde, girişken tipteki bir insan için aşağıdaki mesleklerden hangisinin daha uygun olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Bankacı
B
Avukat
C
Sanatçı
D
Öğretmen
E
Şoför
Açıklama:
Girişken tip,sözel yeteneği kuvvetli başkalarını kolay etkileyen, güç ve statüyü bu yolla kolay edinen tiptir. Kişilik özellikleri kendine güvenli, istekli, enerjik, yönlendirici olarak sıralanabilir. Bu kişilik tip için uygun meslekler arasında hukuk, halkla ilişkiler, küçük ticari şirket yöneticiliği yer alır.
Soru 19
İsviçreli Psikiyatrist Hermann Rorschach tarafından gerçekleştirilen on kart üzerine basılmış simetrik mürekkep lekelerinden oluşmuş kişilik testi hangi test türüne örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Objektif test
B
Güvenilirlik testi
C
Projektif test
D
Perspektif testi
E
Geçerlilik testi
Açıklama:
Kişilik ölçümünde kullanılan en belirgin iki teknik projektif ve objektif testlerdir. Kişiliğin değerlendirilmesi demek, bir kimsenin kişiliğini oluşturan çeşitli davranışsal özellikleri hakkında bilgi edinme işlemlerinin tümüdür. Objektif testler genelde, anket, soru listesi ve derecelendirme ölçeği yöntemini kullanarak yapılan testlerdir. Projektif testler ise Freud’un yansıtma savunma mekanizması esas alınarak geliştirilmiştir. Testlerin amacı bireylerin belirgin olmayan birtakım test uyarıcılarına, örneğin şekillere, yansıtmış oldukları görüşlere göre onları etkileyen faktörleri saptamak ve farklılıklarını tespit etmektir. Bu testleri alan bireyler algılamış oldukları şeyleri rapor ederek, onların vermiş oldukları cevaplardan kişiliği ile ilgili sonuçlara ulaşırlar. Bireyin göstermiş olduğu farklılıkların nedeni de onun kişiliğine bağlanır. Buna da örnek olarak İsviçreli Psikiyatrist Hermann Rorschach tarafından gerçekleştirilen on kart üzerine basılmış simetrik mürekkep lekelerinden oluşmuş test verilebilir. Bireylere mürekkep lekelerinde neler gördüğü veya algıladığı sorulur. Her ne kadar bu testlerin gerçekten kişiliği ölçüp ölçmediği yolunda farklı görüşler olsa da, özellikle psikiyatri kliniklerinde sıklıkla kullanılmaktadır.
Soru 20
Duygu, düşünce ile davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütününe ne denir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Örgüt
C
Birey
D
İnsan
E
Toplum
Açıklama:
Kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Diğer bir değişle kişilik duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünüdür.
Soru 21
I.Benzersizlik veya kendine özgü oluş II.Tutarlılık III.Değişmezlik veya durağanlık Kişiliğin oluşumunda yukarıda verilen özelliklerden hangisi/hangileri büyük önem taşır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kişiliğin oluşumunda üç temel nokta önem taşır. Bunlar:
- Benzersizlik veya kendine özgü oluş,
- Tutarlılık,
- Değişmezlik veya durağanlıktır.
Soru 22
Kluckhohn ve Murray klasik açıklamalarında her bireyin genelde;
- Diğer insanlara benzediğini ve benzer davrandığını,
- Bazı insanlara benzediğini ve onlar gibi davrandığını,
- Hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış biçimi olduğunu ileri sürerler.
Seçenekler
A
Kültürel-Sosyal-Biyolojik
B
Biyolojik-Kültürel-Sosyal
C
Biyolojik-Sosyal-Kültürel
D
Psikolojik-Sosyal-Kültürel
E
Kültürel-Biyolojik-Sosyal
Açıklama:
Kluckhohn ve Murray klasik açıklamalarında her bireyin genelde;
- Diğer insanlara benzediğini ve benzer davrandığını (Biyolojik),
- Bazı insanlara benzediğini ve onlar gibi davrandığını (Kültür) ve
- Hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış biçimi olduğunu ileri sürerler (Sosyal).
Soru 23
Kişiliğin oluşumunda etkili olan bazı faktörler vardır. Aşağıdaki faktörlerden hangisi kaynağı bakımından diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Fiziksel özellikler
B
Sosyal kurumlar
C
Eğitim
D
Din
E
Aile
Açıklama:
Kişilik gelişiminde biyolojik, kültürel ve sosyal faktörler önemlidir. Bireysel olarak öğrendiğimiz birçok şeyde etrafımızdaki insanların büyük etkileri vardır. Ailemizi ve arkadaşlarımızı kişiliğimizi oluşturan en önemli gruplar arasında sayabiliriz. Güdüler, otorite, kabul gören davranışlarımız, doğru, yanlış kavramları kültürden kültüre farklı olmakla beraber bunları bize öğreten ve tanıtan bu ilk yakın çevremizdir. Aynı şekilde çeşitli sosyal kurumlar; din, eğitim bizim ne şekilde düşünüp, nasıl davranacağımızı etkilerler. Tüm bunlar kültürel yani çevresel faktörlerdir. Fiziksel özelliklerimiz ise, boyumuz ve vücut yapımız genetik faktörlerden etkilenir.
Soru 24
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kişiliğin beş büyük boyutundan biri değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Deneyime açık olma veya açıklık
C
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
D
İçe dönüklük
E
Uyumluluk
Açıklama:
Bireylerin kişiliklerini açıklamak amacıyla binlerce kelimenin kullanıldığı ünlü Webster’s Sözlüğüne bakarak bunu kolaylıkla görebiliriz. Bu kelimelerin benzer olanları birleştirildiğinde, birbirinden farklı 171 kişilik özelliğinden oluşan bir liste ortaya çıkmaktadır. Daha sonra bu 171 kişilik özelliği gelişmiş bir takım teknikler kullanılarak daraltılmış ve “Kişiliğin Beş Temel Boyutu” ortaya çıkarılmıştır. Bunlar:
- Bilinçli ve sorumlu tip
- Duygusal tutarlılık veya kararlılık
- Deneyime açık olma veya açıklık
- Uyumluluk
- Dışa dönüklük.
Soru 25
Myers-Briggs Tip Göstergesi modelinde dört temel tercih bulunmaktadır ve her tercih için de iki seçenek söz konusudur. Bu tercihlerin kombinasyonu bireyin psikolojik anlamdaki tipini oluşturmaktadır.
Buna göre karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan bir yapıya sahip olan bireyler nasıl tiplerdir?
Buna göre karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan bir yapıya sahip olan bireyler nasıl tiplerdir?
Seçenekler
A
Algısal
B
Düşünsel
C
Duygusal
D
Duyusal
E
Yargısal
Açıklama:
Düşünsel tipler karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan bir yapıya sahiptirler. Kararlarında somut ve kanıta dayalı hareket eden ve duygusallıktan uzak kişilerdir.
Soru 26
- Başkalarını kullanma
- Daha çok ikna edilebilme
- Daha çok kazanma
- İnsancıl olma
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Makyavellenist özelliği yüksek olan kişi başkalarını kullanan, daha çok kazanan, daha az ikna edebilen ancak başkalarını ikna edebilen kişidir. Makyavele göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mubahtır. Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir:
- Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir.
- Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına uygun bir biçimde kullanırlar.
- Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Soru 27
Örgüt içinde çalışan insanlar arasında bir statü ve güç farklılığının olmasına inanan kişilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otoriter
B
Narsist
C
Makyavellenist
D
Kendilik kontrolüne sahip
E
Proaktif
Açıklama:
Otoriter kişilik, örgüt içinde çalışan insanlar arasında bir statü ve güç farklılığının olmasına inanan kişidir.
Soru 28
İş ve kişilik uyumu düşünüldüğünde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Uyum yok ise bireyin başarısı artacaktır.
B
Uyum varsa bireyin işi bırakma eğilimi düşük olur.
C
Uyum var ise bireyin başarısı azalacaktır.
D
Yapılan işin bireyin kişilik yapısı ile ilişkisi yoktur.
E
Uyum varsa bireyin tatmin düzeyi düşük olur.
Açıklama:
Eğer iş ve kişilik uyumu var ise bireyin başarısı artacak, eğer iş ile kişilik arasında uyumsuzluk var ise o zaman bireyin başarısı azalacaktır. Eğer kişilik ile meslek arasında bir uyum varsa bu durumda bireyin tatmin düzeyi çok yüksek, işi bırakma eğilimi ise düşüktür.
Soru 29
John Holland, iş ve kişilik uyumu üzerine geliştirdiği kuramında altı kişilik tipi ve bu tipin yaptığı işle uyumlu olmasını sağlayan birtakım özelliklerden ve buna uygun mesleklerden söz etmektedir.
Buna göre aşağıda verilen kişilik tipi ve uyumlu meslek eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Buna göre aşağıda verilen kişilik tipi ve uyumlu meslek eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gerçekçi Tip - Sanat
B
Araştırıcı tip - Hayvancılık
C
Sosyal Tip - Biyoloji ve Matematik
D
Artistik Tip - Çiftçilik ve Ormancılık
E
Geleneksel Tip - Finans, Muhasebe ve Yönetim
Açıklama:
John Holland’ın kuramına göre doğru eşleşme şu şekilde olmalıdır:
- Gerçekçi Tip - Çiftçilik ve Ormancılık
- Araştırıcı tip - Biyoloji ve Matematik
- Sosyal Tip - Dış ilişkiler, Sosyal Hizmet ve Klinik Psikoloji
- Artistik Tip - Sanat
- Geleneksel Tip - Finans, Muhasebe ve Yönetim
Soru 30
Her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Benzersizlik
B
Kendine özgü oluş
C
Tutarlılık
D
Durağanlık
E
Yetenek
Açıklama:
Durağanlık; her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir.
Soru 31
Diğer insanlarla benzer oluşumuzu tayin eden faktörlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Sosyal
C
Kültür
D
Öğrenme
E
Beceri
Açıklama:
Diğer insanlarla benzer oluşumuzu tayin eden biyolojik faktörlerdir
Soru 32
İnsan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiği ileri sürülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi "6-11 yaş" arası dönemdir?
Seçenekler
A
Oral dönem
B
Anal dönem
C
Latens dönem
D
Fallik dönem
E
Genital dönem
Açıklama:
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer.
Bunlar:
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası)
Bunlar:
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası)
Soru 33
Beş büyük kişilik treytlerinden hangisi sinirli, hassas, güvensiz, kıskanç ve değişken özelliklere sahiptir?
Seçenekler
A
Sorumlu
B
Nerotik
C
Uyumlu
D
Açıklık
E
Dışadönük
Açıklama:
NEROTİK
- Sinirli
- Hassas
- Güvensiz
- Kıskanç
- Değişken
Soru 34
Çalışma hayatında sorulan sorulara açık ve belirgin cevaplar verilmesini tercih eden ve belirsiz bilgiler karşısında rahatsızlık duyan kişiler hangi tip bireyler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Düşünsel
B
Duygusal
C
Algısal
D
Yargısal
E
Duyusal
Açıklama:
Çalışma yaşamında duyusal tipler, sorulan sorulara açık ve belirgin cevaplar verilmesini tercih eden ve belirsiz bilgiler karşısında rahatsızlık duyan kişilerdir
Soru 35
Olumlu ve olumsuz etkililik bağlamında örgütlerde bazı davranışlar görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi "düşük olumsuz etkililikte" görülen davranışlardan birisidir?
Seçenekler
A
Korku
B
Neşeli
C
Sinirlilik
D
Sakinlik
E
Kayıtsızlık
Açıklama:
Düşük Olumsuz Etkililik: Sakinlik, rahatlık
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi "dışsal kendilik kontrollü kişilerin inançları" arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır
B
İyi bir işe girmenin nedeni iyi bir zamanda iyi bir yerde olmaya bağlıdır
C
Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi yoktur, bu nedenle çalışmanın bir faydası bulunmaz
D
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
E
Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur.
Açıklama:
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamaları; İçsel Kendilik Kontrolü Kişilerin İnançları arasında yer aldığı için doğru cevap: D şıkkıdır.
Soru 37
Aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proaktif kişilik
B
Narsist kişilik
C
Otoriter kişilik
D
Gündüz veya gece çalışmaya yatkın kişilik
E
Gerçekçi kişilik
Açıklama:
Bazı insanlar içinde bulundukları durumları geliştirmek veya daha iyi hâle getirmek amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Bu insanlar proaktif kişilikli
tiplerdir. Proaktif kişiler aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim
olana kadar azmeden kişilerdir.
tiplerdir. Proaktif kişiler aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim
olana kadar azmeden kişilerdir.
Soru 38
Çiftçilik ve Ormancılık mesleğine uygun kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araştırmacı tip
B
Gerçekçi tip
C
Girişken tip
D
Geleneksel tip
E
Sosyal tip
Açıklama:
Gerçekçi Tip: Bu tip saldırgan özellikler gösterir, fiziki güç, kuvvet ve koordinasyonu gerektiren işlerde başarılıdır.
Meslek: Çiftçilik ve Ormancılık
Kişilik özelliği: Utangaç, tutarlı, uyumlu, pratik.
Meslek: Çiftçilik ve Ormancılık
Kişilik özelliği: Utangaç, tutarlı, uyumlu, pratik.
Soru 39
Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan ve esnek olmayan kişilik özelliği taşıyan bir kişi için en uygun meslek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yazarlık
B
Dış ilişkiler
C
Muhasebe
D
Biyoloji
E
Halkla ilişkiler
Açıklama:
Finans, Muhasebe, Yönetim: Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan, esnek olmayan kişi
Soru 40
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden, duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünü nedir?
Seçenekler
A
Kararlılık
B
Tutarlılık
C
Özgüven
D
Kişilik
E
Güven
Açıklama:
Kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Diğer bir değişle kişilik duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünüdür.
Soru 41
Özgün, kolay değişmeyen düşünce, duygu ve davranışlar bütünü nedir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Kararlılık
C
Tutarlılık
D
Özgüven
E
İnanç
Açıklama:
Kişilik özgün, kolay değişmeyen düşünce, duygu ve davranışlar bütünüdür.
Soru 42
Hangisi kişiliğin oluşumundaki önemli üç temel noktadan biridir?
Seçenekler
A
Sevgi
B
Tutarlılık
C
Karizma
D
Atalet
E
Güven
Açıklama:
Kişiliğin oluşumunda üç temel nokta önem taşır. Bunlar:
- Benzersizlik veya kendine özgü oluş,
- Tutarlılık,
- Değişmezlik veya durağanlıktır.
Soru 43
Kluckhohn ve Murray yaptıkları genellemede, her bireyin genelde; hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış biçimi olduğunu ileri sürmüştür. Bu özellik hangi faktöre ilişkin bir açıklamadır?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Kültür
C
Sosyal
D
Maddi
E
Manevi
Açıklama:
Kluckhohn ve Murray klasik açıklamalarında her bireyin genelde; • Diğer insanlara benzediğini ve benzer davrandığını (Biyolojik), • Bazı insanlara benzediğini ve onlar gibi davrandığını (Kültür) ve • Hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış biçimi olduğunu ileri sürerler (Sosyal).
Soru 44
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Lokomotor Dönem
B
Anal Dönem
C
Fallik Dönem
D
Latens Dönem
E
Genital Dönem
Açıklama:
Psikoanalitik kuramın kurucusu olan Freud’a göre davranışları tayin eden şey, bilinçaltı güdülerdir. Bu kurama göre davranışlar cinsellik ve saldırganlık olarak ortaya çıkan, içgüdüsel dürtülerle sosyal engeller arasındaki çatışmadan kaynaklanmaktadır. Sosyal kurallarla bastırılan dürtüler ileride farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Bunlar:
- Oral Dönem (0-1)
- Anal Dönem (1-3)
- Fallik Dönem (3-6)
- Latens Dönem (6-11)
- Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
Soru 45
I. Lokomotor-Jenital Dönem
II. Duyusal-Motor Dönem
III. İşlem Öncesi Dönem
IV. Somut İşlemsel Dönem
V. Latens Dönem
VI. Formel İşlemsel Dönem
VII. Olgunluk Dönemi
Yukarıdakilerden hangileri Piaget’in kişilik gelişim evrelerindendir?
II. Duyusal-Motor Dönem
III. İşlem Öncesi Dönem
IV. Somut İşlemsel Dönem
V. Latens Dönem
VI. Formel İşlemsel Dönem
VII. Olgunluk Dönemi
Yukarıdakilerden hangileri Piaget’in kişilik gelişim evrelerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII
B
III, IV, VI, VII
C
II, III, IV, VI
D
I, II, III, IV,
E
I, III, IV, VI
Açıklama:
Piaget;
- Duyusal-Motor Dönem
- İşlem Öncesi Dönem
- Somut İşlemsel Dönem
- Formel İşlemsel Dönem olmak üzere dört kişilik gelişim evresinden söz eder.
Soru 46
Hangisi beş büyük kişilik treytlerinden açıklık treyti arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hassas
B
Güvensiz
C
Kıskanç
D
Değişken
E
Hayalci
Açıklama:
Nerotik; • Sinirli • Hassas • Güvensiz • Kıskanç • Değişken
Açıklık; • Hayalci
Açıklık; • Hayalci
Soru 47
Seçeneklerdeki tiplerden hangisi, çalışma hayatında herkesin yaptığı işlerin ilerisinde bir çaba gösteren, çatışmalardan kaçınan, diğerlerine yardım eden, örgütün aktivitelerine daha çok katılım sağlayan, başarılarını normal rol gereklerinin üstünde gören davranışlar sergileyen çalışanlar için kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Duyusal
B
Dışa dönüklük
C
İçe dönüklük
D
Algısal
E
Sorumlu
Açıklama:
Sorumlu tip kavramı; çalışma hayatında herkesin yaptığı işlerin ilerisinde bir çaba gösteren, çatışmalardan kaçınan, diğerlerine yardım eden, örgütün aktivitelerine daha çok katılım sağlayan, başarılarını normal rol gereklerinin üstünde gören davranışlar sergileyen çalışanlar için kullanılmaktadır.
Soru 48
Bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şeklinde tanımlanan özellik hangisidir?
Seçenekler
A
Makyavellenizm
B
Otoriter kişilik
C
Narsist kişilik
D
Kendilik kontrolü
E
Proaktif Kişilik
Açıklama:
Kendilik kontrolü; bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şeklinde tanımlanır.
Soru 49
……………... duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünüdür.Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Sosyalleşme
C
Yetenek
D
Treyt
E
İyimser olma
Açıklama:
Kişilik, duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlikleri ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünüdür.Kişilik bireyin sosyal göstergesidir. Yetenekler ise insanın ne yapabildiğini gösterir. Treytler insanların çevrelerine karşı düzenli olarak göstermiş olduğu tepkilerdir.
Kişilik. Bilim insanları kişilerin birbirleriyle olan farklılıklarını bireysel ayrılıklar olarak ifade eder. Bu farklılıklar bizlerin düşünce, davranış, yaşam biçimimiz hatta kariyerimizi etkileyen özgün niteliklerimizdir. Yetenekler ise insanın ne yapabildiğini gösterir. İyimser olma bir kişilik özelliğidir.
Kişilik. Bilim insanları kişilerin birbirleriyle olan farklılıklarını bireysel ayrılıklar olarak ifade eder. Bu farklılıklar bizlerin düşünce, davranış, yaşam biçimimiz hatta kariyerimizi etkileyen özgün niteliklerimizdir. Yetenekler ise insanın ne yapabildiğini gösterir. İyimser olma bir kişilik özelliğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Erikson’un sekiz gelişim döneminden biridir?
Seçenekler
A
Oral Dönem
B
Anal Dönem
C
Fallik Dönem
D
Genital Dönem
E
Ergenlik Dönemi
Açıklama:
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Bunlar:Oral Dönem (0-1) Anal Dönem (1-3) Fallik Dönem (3-6) Latens Dönem (6-11) Genital Dönemdir (11 yaş sonrası). Erikson'un sekiz gelişim dönemi şu şekilde sıralanmaktadır: Oral Duyusal Dönem (Temel Güven X Güvensizlik) Kas Anal Dönemi (Özerklik X Utanma, Kuşku) Lokomotor-Jenital Dönem (Girişkenlik X Suçluluk) Latens Dönem (Çalışma, Başarı X Aşağılık Duygusu) Ergenlik Dönemi (Özdeşim Kurma X Rollerin Karışması) Yetişkinlik Dönemi (Yakınlık X Yalnızlık) Olgunluk Dönemi (Neslin Devamı X Durgunluk) Yaşlılık Dönemi (Ego Bütünlüğü X Ümitsizlik) .
Erik son’un sekiz gelişim döneminden biri Ergenlik dönemidir.
Erik son’un sekiz gelişim döneminden biri Ergenlik dönemidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Jean Piaget nin kişilik dönemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Fallik Dönem
B
Latens Dönem
C
Kas Anal Dönemi
D
Oral dönem
E
İşlem Öncesi Dönem
Açıklama:
Jean Piaget nin kişilik dönemleri:Duyusal-Motor Dönem , İşlem Öncesi Dönem, Somut İşlemsel Dönem, Formel İşlemsel Dönem olmak üzere dört kişilik gelişim evresidir. Oral ve fallik dönem Freud un kişilik dönemlerinden ikisidir. Kas anal ve latens dönemleri ise Erikson nun kişilik dönemleridir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin beş temel boyutlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
C
Deneyime açık olma veya açıklık
D
Uyumsuzluk
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Kişiliğin beş temel boyutu:
Bilinçli ve sorumlu tip,Duygusal tutarlılık veya kararlılık, Deneyime açık olma veya açıklık, Uyumluluk, Dışa dönüklük.
Uyumsuzluk
Bilinçli ve sorumlu tip,Duygusal tutarlılık veya kararlılık, Deneyime açık olma veya açıklık, Uyumluluk, Dışa dönüklük.
Uyumsuzluk
Soru 53
Bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şekline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kendilik Kontrolü
B
Otoriter kişilik
C
Başkalarını kontrol etme
D
Narsist kişilik
E
Kendine güven
Açıklama:
Kendilik kontrolü bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şeklidir. Otoriter kişilik örgüt içinde çalışan insanlar arasında bir statü ve güç farklılığının olmasına inanan kişidir. Narsist kişilik İlgi odağı olmayı seven, hayallere dalan, kendisinin birçok beceriye sahip olduğuna inanan, kendinden hoşlanan kişilik tipidir.Bireyin kendini sevme veya sevmeme derecesi insandan insana farklılık taşır. Bu özellik kendine güven olarak adlandırılır.
Kendilik Kontrolü bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şeklidir.Başkalarını kontrol etme hep lider olmak isteğindedir.
Kendilik Kontrolü bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması şeklidir.Başkalarını kontrol etme hep lider olmak isteğindedir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangi meslek ,saldırgan özellik gösteren, fiziki güç ve kuvvet ve koordinasyonu gerektiren işlerde başarılıdır?
Seçenekler
A
Matematik uzmanı
B
Ormancı
C
Biyoloji
D
Muhabirlik
E
Dış ilişkiler
Açıklama:
Biyoloji, Matematik ve Muhabirlik,duygudan ziyade, düşünmeyi, koordinasyonu ve anlayışı gerektiren işlere uygundur. Dış ilişkiler, entelektüel ve fiziki aktivitelerden ziyade bireyler arası ilişkilerde başarılıdır. Çiftçilik ve ormancılık saldırgan özellik gösteren, fiziki güç ve kuvvet ve koordinasyonu gerektiren işlerde başarılıdır.
Soru 55
Finans, Muhasebe, Yönetim işleri hangi Kişilik Özelliğine uygundur?
Seçenekler
A
Kendine istekli güvenli enerjik ve yönlendirici kişiliğe
B
Analitik, orijinal, meraklı, bağımsız kişiliğe
C
Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan, esnek olmayan kişiliğe
D
Hayalci, düzensiz, İdealist, duygusal, pratik olmayan kişiliğe
E
Sosyal, arkadaş canlısı, anlayışlı, yardım etmeye, birlikte çalışmaya yatkın Kişiliğe
Açıklama:
Kendine istekli güvenli enerjik ve yönlendirici kişilik:Hukuk, Halkla İlişkiler, Küçük Ticari Şirket Yöneticiliği.
Hayalci, düzensiz, İdealist, duygusal, pratik olmayan kişilik: sanat ,Müzik ve yazarlılık
Analitik, orijinal, meraklı, bağımsız kişilik:Biyoloji, Matematik ve Muhabirlik
Sosyal, arkadaş canlısı, anlayışlı, yardım etmeye, birlikte çalışmaya yatkın kişilik:Dış ilişkiler, Sosyal Hizmet ve Klinik Psikoloji
Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan, esnek olmayan kişiliğe sahip olanlar ise Finans, Muhasebe, Yönetim
Hayalci, düzensiz, İdealist, duygusal, pratik olmayan kişilik: sanat ,Müzik ve yazarlılık
Analitik, orijinal, meraklı, bağımsız kişilik:Biyoloji, Matematik ve Muhabirlik
Sosyal, arkadaş canlısı, anlayışlı, yardım etmeye, birlikte çalışmaya yatkın kişilik:Dış ilişkiler, Sosyal Hizmet ve Klinik Psikoloji
Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan, esnek olmayan kişiliğe sahip olanlar ise Finans, Muhasebe, Yönetim
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin oluşumunda üç temel noktalarından biridir?
Seçenekler
A
Benzersizlik, Tutarlılık, Değişmezlik veya durağanlıktır.
B
Benzersizlik , Tutarlılık, Genetik
C
Değişkenlik, Benzemezlik, Tutarsızlık
D
Değişkenlik ,Tutarsızlık , Benziyen
E
Sabitleşme , Genetik, Tutarsızlık
Açıklama:
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Durağanlık ise her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir.
Benzersizlik, Tutarlılık, Değişmezlik veya durağanlıktır.
Benzersizlik, Tutarlılık, Değişmezlik veya durağanlıktır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi içsel kendilik kontrolü kişilerin inançlarından ,biri değildir?
Seçenekler
A
İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır.
B
Başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur.
C
İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır.
D
İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur
E
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
Açıklama:
Burda yanlış olan c şıkkıdır. İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şans, dışsal kendilik kontrollü kişilerin inançlarıdır.
İçsel kendilik kontrolü kişilerin inançları:
İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır.
İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur
Başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur.
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
Ortalama bir vatandaş hükûmetlerin kararlarını etkileyebilir.
İçsel kendilik kontrolü kişilerin inançları:
İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır.
İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur
Başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur.
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
Ortalama bir vatandaş hükûmetlerin kararlarını etkileyebilir.
Soru 58
Aşağıdakiler sözlerden hangisi kişiliğin oluşumunda önemli noktalardan biri olan tutarlılık ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Çıkmadık candan umut kesilmez.
B
Kişi yedisinde ne ise yetmişinde de odur.
C
Renkler ve zevkler tartışılmaz.
D
Aynı suda iki kere yıkanılmaz.
E
İnsan çeşit çeşit, yer damar damar.
Açıklama:
Tutarlılık farklı ortam, zaman ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Kişiliği oluşturan karakteristik özellikler zaman içinde birbirine benzer ya da tutarlı bir biçimde bireyin davranışlarında kendini gösterir. Dolayısıyla bireyin kişilik oluşumun ilk dönemlerinde ortaya çıkan bazı kişilik özellikleri ilerleyen yıllarda da büyük ölçüde benzer biçimde tutarlı olarak tekrarlanır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 59
I-Her bireyin kişiliği tektir.
II-Her birey benzer durumlarda benzer eylemde bulunur.
III-Her bireyin bir takım özellikleri aynı kalır.
IV-Her bireyin tutumları diğerlerinden farklıdır.
Yukarıdaki özelliklerden hangileri kişiliğin oluşumunda önem taşıyan özelliklerden benzersizlik veya kendine özgü oluş ile ilgilidir?
II-Her birey benzer durumlarda benzer eylemde bulunur.
III-Her bireyin bir takım özellikleri aynı kalır.
IV-Her bireyin tutumları diğerlerinden farklıdır.
Yukarıdaki özelliklerden hangileri kişiliğin oluşumunda önem taşıyan özelliklerden benzersizlik veya kendine özgü oluş ile ilgilidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Bireylerin diğerlerinden ayrılan özelliklerinin birleşimi onun kişiliğini oluşturur. Ayrıca, birbirimize benzemeyen fiziksel özelliklerimiz kadar, psikolojik özelliklerimiz de bulunmaktadır. Bu da her bireyi diğerinden farklı kılmaktadır. Bireyin kişiliğinin biricikliği ve tutumlarının diğerlerinden farklı olması kendine özgü oluş kavramı ile ilgilidir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 60
6-12 ay arası bebeklerin sürünmesi, 12-18 ay arası yürümeye başlaması ve 18-24 ay arası koşarken; sarışın ya da esmer ten rengi nedeniyle çevresince farklı yorumlara neden olması bireyin kişiliğinde egemen olan faktörlerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Kültürel
C
Sosyal
D
Duyuşsal
E
Çevresel
Açıklama:
Kluckhohn ve Murray kişiliğin oluşumuna ilişkin klasik bakış açılarına göre her birey diğer insanlara benzemesi ve benzer davranması kişilikte egemen olan biyolojik faktörler arasındadır. İnsanların doğup, büyüyüp, ölmesi; benzer sürelerde emeklemesi, yürümesi, koşması benzer süreçlerde gerçekleşmekte ama uzun ya da kısa boylu olmaları çevrelerince farklı değerlendirmelere neden olabilmekte bu da bireyin kişiliği üzerinde dolaylı etki oluşturabilmektedir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 61
"Çalıştığı şirketin küçülmeye gitme kararı alması nedeniyle işten ayrılmak durumuyla karşı karşıya kalan Ahmet Bey, bu durumdan kurtulabilmek için bir takım eğitimler alarak şirkette yeni ve daha etkin bir görev üstlenmiş, küçülme sürecinin olumsuzluklarından başarıyla kurtulmuştur." Ahmet Bey'in yaşadığı süreç kişilik oluşumuna ilişkin aşağıdaki kuramlardan hangisini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Freud'un Psikoanalitik Kuram
B
Erikson'un Kişilik Kuramı
C
Paiget'nin Kişilik Kuramı
D
Fenomenolojik Kişilik Kuramı
E
Jung'ın Kişlik Kuramı
Açıklama:
Eric Erikson'un kişilik kuramına göre insanların geçirilen her dönemde uğradığı krizleri sağlıklı olarak atlatması onun gelecek dönemlerdeki gelişimini olumlu olarak etkilemektedir. Örgüt ortamına bakıldığında da buna benzer bir gelişim görülmektedir. Örgüte yeni giren kişi, zamanla geçirdiği tecrübeler ve sorunları başarılı bir biçimde atlatmasıyla olgunlaşır ve örgütün temel bir bileşeni haline gelir. Yaşadığı her tecrübe ve kriz, onun gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Örnek olayda da Ahmet Bey işsiz kalma krizi ile karşı karşıya kalmakta, buna karşın yeni beceriler edinerek gelişim sağlayarak, işletmede yeni bir pozisyon ile iş yaşamını başarıyla sürdürmektedir. Doğru B seçeneğidir.
Soru 62
Kişliğin oluşumunu dönemler üzerinde durarak açıklayan Sigmund Freud, Eric Erikson ve Jean Piaget'nin kuramlarının temel dayanakları aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal uyum-bilnçaltı güdüler-bilişsel gelişim
B
Sosyal uyum-bilişsel gelişim-bilinçaltı güdüler
C
Bilinçaltı güdüler-sosyal uyum-bilişsel gelişim
D
Bilinçaltı güdüler-bilişsel gelişim-sosyal uyum
E
Bilişsel gelişim-sosyal uyum-bilinçaltı güdüler
Açıklama:
Kişiliğin oluşumu konusunda kişiliğin oluşum dönemleri üzerinde duran Sigmund Freud, Eric Erikson ve Jean Paiget'nin kuramları yer almaktadır. Freud'un Psikanalitik kuramına göre davranışlar cinsellik ve saldırganlık olarak ortaya çıkan, içgüdüsel dürtülerle sosyal engeller arasındaki çatışmayı ortaya çıkaran bilinçaltı güdülerden kaynaklanmaktadır. Erikson bireylerin sosyal uyumları üzerinde durarak kişiliğin oluşumunda sosyal çevrenin de etkilerine değinirken, Piaget ise dönemler arasındaki gelişmelerin bilişsel faaliyetlerle oluştuğunu ileri sürmüştür. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 63
"Amerika'da yapılan bir araştırmaya göre en stresli ilk üç mesleğin askerlik, itfaiyecilik ve pilotluk olduğu ortaya konmuştur." Beş Büyük Kişilik Boyutuna göre hangi özelliği ön plana çıkan bireyler bu mesleklerde daha yüksek iş performansı ve başarı sergileyebilirler?
Seçenekler
A
Sorumluluk
B
Uyumluluk
C
Dışadönüklük
D
Açıklık
E
Duygusal tutarlılık veya nerotik
Açıklama:
Genelde beş büyük kişilik tipinin iş performansıyla kuvvetli bir biçimde ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu tipler arasında sorumlu tip iş performansıyla en güçlü ilişkiye sahiptir. Bireylerin sorumluluk özellikleri yükseldikçe, performanslarında da aynı oranda artışlar olmaktadır. Ancak yapılan çalışmalarda bazı kişilik boyutlarının bazı meslek alanlarında daha yüksek iş performansı sağladığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda duygusal tutarlılık veya nerotizm özelliği yüksek olan kişilerin özellikle stresli ortamlarda diğer kişilere kıyasla daha iyi çalıştıkları gözlenmiştir. Dolayısıyla askerlik, itfaiyecilik, pilotluk gibi mesleklerde tutarlılık ve nerotiklik özelliği yüksek olan bireylerin daha başarılı olacağı öngörülmektedir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 64
Diğer insanlarla etkileşimde bulunmaktan kaçınmayan, nicel ve gerçeğe dayalı bilgiler toplayan, kararlarını bilimsel yöntemle veren ve de işlerini düzenli ve belli bir zaman dilimi içinde yapmayı tercih eden kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışa dönük-duyusal-düşünsel-yargısal
B
İçe dönük-sezgisel-düşünsel-algısal
C
Dışa dönük-duyusal-duygusal-algısal
D
Dışa dönük-sezgisel-duygusal-yargısal
E
İçe dönük-duyusal-düşünsel-yargısal
Açıklama:
Dışa dönük kimseler enerjilerini diğer insanlarla ilişkiye girerek, yakın etkileşimle kazanmakta; duyusal tipler ise organize yapıları tercih eder, nicel ve gerçeğe dayalı bilgi toplarlar. Düşünsel tipler karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan bir yapıya sahiptirler. Yargısal tip bir şeyi sonlandırmaktan zevk alan, karar mekanizmalarını kontrol etmekten ve sorunları çözmekten hoşlanan; işleri düzenli bir biçimde tamamlanıp bitirmekten büyük memnuniyet duyarlar. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 65
İşinde kendini sürekli geliştirmek isteyen, sürekli aynı işi yapmaktan sıkılan ve sabırsız davranışları ile dikkat çeken Aydın Bey, dağınık düşünce yapısı ve hislerine dayalı kararlar alması nedeniyle patronu tarafından sık sık eleştirilmektedir. Buna göre Aydın Bey aşağıda verilen psikolojik tiplerden hangisine uymaktadır?
Seçenekler
A
Duyusal
B
Sezgisel
C
Düşünsel
D
Algısal
E
Yargısal
Açıklama:
Jung, bireylerin çevrelerini algılayış biçimlerini ve aynı zamanda bilgi edinme süreçlerini incelemiş, buna uygun bir kişilik tipi öne sürmüştür. Klasik yorumlamasında kişilik tipi olarak insanları dışa dönük içe dönük olarak tanımlayan Jung, ayrıca iki tür algılama (duyusal ve sezgisel) ve karar (düşünsel ve duygusal) mekanizmasından söz etmektedir. Jung, algılama süreçlerinde bilgiyi nasıl topladığımızı, karar süreçlerinde ise nasıl karar verdiğimizi inceleyerek bu iki sürecin insanların en temel zihinsel fonksiyonları olduğunu söylemektedir. Örneğin; duyusal tipler organize yapıları tercih eder, nicel ve gerçeğe dayalı bilgi toplarlar. Buna karşın sezgisel tipler ise altıncı hislerine dayalı hareket eder, sistematik olmayan bir biçimde bilgi toplarlar. Sezgisel tipler ise yeni sorunlarla karşılaşmaktan ve çözmekten hoşlanan, monoton ve rutin işlerden sıkılan, sabırsız kişilerdir. Yeni beceriler öğrenmekten hoşlanan, ancak kullanmaktan hoşlanmayan tiplerdir. Sezgisel tipler kafalarındaki birçok şeyi bir anda düşünen, bu nedenle de başkaları tarafından unutkan olarak nitelenen insanlardır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 66
İş yaşamında başarılı olmak için "amaca giden her yol mübahtır" diye düşünerek iş arkadaşlarının her hatasını müdüre ileten bir çalışan, aşağıda verilen kişilik özelliklerinden hangisine sahiptir?
Seçenekler
A
Narsist
B
İlişki yönelimli
C
Proaktif
D
Makyavellenist
E
İçsel kontrol odaklı
Açıklama:
Kişilik kuramlarının örgütsel davranış konusundaki uygulamaları, iş yeri ile ilgili birkaç önemli treytin bir araya getirilmesiyle oluşan birkaç kavramsal model çerçevesinde incelenmektedir. Örgütsel davranışı etkileyen belirgin kişilik özelliklerinden biri Makyavellenist kişiliktir. Makyavellenist özelliği yüksek olan kişi başkalarını kullanan, daha çok kazanan, daha az ikna edebilen ancak başkalarını ikna edebilen kişidir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 67
Bir testin ölçmek istediğini ne oranda kesin ve iyi ölçtüğünü ifade etmek için kullanılan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenirlik
B
Geçerlilik
C
Projektif
D
Objektif
E
Proaktif
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Güvenilirlik bir ölçme aracının, ölçmek istediğini ne oranda kesin ve iyi ölçtüğüdür.
Güvenilirlik bir ölçme aracının, ölçmek istediğini ne oranda kesin ve iyi ölçtüğüdür.
Soru 68
Beş büyük kişilik boyutunda hangi kişilik tipinin iş performansıyla en çok ilişkili olduğu düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Açıklık
B
Dışadönük
C
Bilinçli ve sorumlu
D
Uyumlu
E
Nerotik
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi nerotik kişilikle yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kayıtsızlık
B
Neşeli olma
C
Sorumluluk
D
İçsel kendilik kontrolü
E
Dışsal kendilik kontrolü
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi gün boyunca kendimizi iyi hissetme derecemizi ifade eder?
Seçenekler
A
Mod
B
Kişilik
C
Treyt
D
Tip
E
Kendilik
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 71
İnsanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her yol mubahtır anlayışı hangi kişilik tipinde baskındır?
Seçenekler
A
Otoriter
B
Narsist
C
Makyavellenist
D
Başarı yönelimli
E
Kendine güvenen
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi örgüt içinde çalışanlar arasında statü farklılığı olması gerektiğine inanmasıyla karakterize edilir?
Seçenekler
A
Proaktif kişilik
B
Otoriter kişilik
C
Narsist kişilik
D
Riske girme eğilimi yüksek olan kişilik
E
Makyavellenist kişilik
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimlik
B
Kişilik
C
Kültür
D
Değer
E
Sosyalleşme
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişilik zamanla değişir.
B
Kişilik benzersizdir.
C
Kişilik durağandır.
D
Kişilik kendine özgüdür.
E
Kişilik değişmezdir.
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Freud’a göre kişilik gelişiminde fallik dönem hangi yaşlar arasında görülür?
Seçenekler
A
0-1
B
1-3
C
3-6
D
6-11
E
11 yaş sonrası.
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi kişiliği oluşturan temel noktalardan tutarlılığın tanımıdır?
Seçenekler
A
Bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşudur.
B
Uzun dönemde durağan bir nitelik taşımasıdır.
C
Farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir.
D
Gruplar ve kurumlar arası etkileşimin bir sonucudur.
E
Fiziksel özelliklerin benzerlik göstermesidir.
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Yapılan araştırmalar başarı ihtiyacı olarak tanımlanan bir kavram üzerinde durmaktadırlar. Başarı ihtiyacı yüksek olan kişiler işleri devamlı olarak daha iyi yapma durumunda olan insanlardır. Başarı ihtiyacı olan kişiler düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İş yerinde saldırgan tutumlar sergilerler.
B
Kendilerini tehdit eden kişileri aşağılama eğilimindedirler.
C
Katı kuralları olan bireylerdir.
D
Çok güç işleri yapmaktan hoşlanmazlar
E
Onlar için korkutmak sevilmekten daha iyidir.
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi kişilik ölçümünde kullanılan projektif testler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Anketler
B
Derecelendirme ölçekleri
C
Kişilik envanterleri
D
Mürekkep testleri
E
Soru listeleri
Açıklama:
İş ve kişilik uyumu konusundaki temel bilgileri açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin beş büyük boyutundan biri değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
C
Deneyime açık olma veya açıklık
D
Kendi halinde olma
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 80
Kişilik gelişiminde önemli bir faktör olan kültür ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ailemiz ve arkadaşlarımız, farklı kültürlerden geldikleri için kişiliğimizin oluşumunda önemli rol oynamazlar
B
Kültür kişilik gelişiminde ikinci önemli faktördür
C
Güdüler, otorite, kabul gören davranışlarımız, doğru, yanlış kavramları kültürden kültüre farklı olmakla beraber bunları bize öğreten ve tanıtan bu ilk yakın çevremizdir
D
Kültürel bir çevrede kültürel normlar ve değerlerle yetiştirildiğimiz için kültür, önemli bir çevre faktörüdür
E
Kültürel değerler bireyin kişiliğinin oluşumundaki özelliklerini belirlerken aynı zamanda bunların günlük yaşamda nasıl ifade edildiğini veya yansıdığını da gösterirler
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 81
İnsanların kişilik benzerlik ve farklılıklarının ancak onların tercihlerinin kombinasyonu ile anlaşabileceğini öne süren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Carl Jung
B
Jean Piaget
C
Sigmund Freud
D
Max Weber
E
Eric Erikson
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 82
Kişilik gelişim evrelerini; duyusal-motor, işlem öncesi dönem, somut işlemsel dönem ve formel işlemsel dönem olmak üzere dört dönemde ele alan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Piaget
B
Sigmund Freud
C
Eric Erikson
D
Max Weber
E
F. W. Taylor
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 83
Bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması biçiminde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendilik kontrolü
B
Makyavellenizm
C
Otoriter kişilik
D
Narsist kişilik
E
Başarı yönelimli kişilik
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Soru 84
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Davranış
C
Sinerji
D
Erk
E
Motivasyon
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 85
Davranışları tayin eden etmenin bilinçaltı güdüler olduğunu ortaya atan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigmund Freud
B
F. W. Taylor
C
Max Weber
D
Eric Erikson
E
Daniel Levinson
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 86
İnsanların çevrelerine karşı düzenli olarak göstermiş oldukları tepkileri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Treyt
B
Kültür
C
Sinerji
D
Güdü
E
Erk
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 87
Aşağıdaki kişilik tiplerinden hangisine sahip olan birey karar verme sürecinde bilimsel yönteme başvurma ve olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi arama eğilimindedir?
Seçenekler
A
Düşünsel
B
Duygusal
C
Duyusal
D
Sezgisel
E
Yargısal
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Sigmund Freud’un kişilik oluşumuna ilişkin ortaya koyduğu dönemler arasındadır?
Seçenekler
A
Oral Duyusal Dönem
B
Ergenlik Dönemi
C
Latens Dönem
D
Olgunluk Dönemi
E
Yaşlılık Dönemi
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Farklı ortamlarda ve durumlarda olsa bile bireyin benzer biçimde davranması, kişiliğin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Benzersizlik
B
Kendine özgü oluş
C
Tutarlılık
D
Durağanlık
E
Değişmezlik
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 90
Kişilik kavramına ilişkin olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişilik duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlik ve ayrıklıkları oluşturan bir takım özellikler bütünüdür.
B
Kişilik bireyin sosyal göstergesidir.
C
Kişilik bireyin çevresindekiler tarafından nasıl algılandığını gösterir.
D
Kişilik insanların neye benzediğini ifade eder.
E
Kişilik insanların ne yapabildiğini gösterir.
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 91
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı özelliklerinin tümü şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karakter
B
Kişilik
C
Mod
D
Kültür
E
Tutum
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 92
İlgi odağı olmayı seven, hayalci ve kendisini oldukça beğenen bireylerin sahip olduğu kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makyevelist
B
Narsist
C
Dışsal kendilik kontrollü
D
İçsel kendilik kontrollü
E
Başarı yönelimli
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 93
Freud, insan insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Freud'un kişilik dönemleri aşağıdaki şıkların hangisinde doğru sıra ile verilmiştir. I Fallik DönemII Genital DönemIII Oral DönemIV Latens DönemV Anal Dönem
Seçenekler
A
III - V - I - IV - II
B
I - IV - I I- V - III
C
II - IV - I - III - V
D
III - IV - II - V - I
E
V - IV - I - III - II
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Doğru sıralama; Oral Dönem (0-1) Anal Dönem (1-3) Fallik Dönem (3-6) Latens Dönem (6-11) Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
Doğru sıralama; Oral Dönem (0-1) Anal Dönem (1-3) Fallik Dönem (3-6) Latens Dönem (6-11) Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Erikson'un sekiz gelişim dönemi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Oral Duyusal Dönem
B
Jenital Dönem
C
Kas Anal Dönem
D
Latens Dönem
E
İşlem Öncesi Dönem
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
İşlem Öncesi Dönem Piaget'in gelişim dönemleri arasında yer almaktadır.
İşlem Öncesi Dönem Piaget'in gelişim dönemleri arasında yer almaktadır.
Soru 95
Ayşe hanım sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişiliğe sahiptir. Ayşe hanım kişiliğin beş boyutundan hangisi kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Deneyime açık olma
B
Uyumluluk
C
dışa dönüklük
D
Bilinçli ve sorumlu tip
E
Duygusal tutarlılık
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Uyumlu kişiliğe sahip bireyler sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişiliğe sahiptir.
Uyumlu kişiliğe sahip bireyler sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişiliğe sahiptir.
Soru 96
Rıfat bey sorumlu, bağımlı, dikkatli ve disiplinli bir kişiliğe sahiptir. Rıfat beyin bu özellikleri onun hangi kişilik tipi içerisinde olduğunu göstermektedir?
Seçenekler
A
Uyumluluk
B
Dışa dönüklük
C
Duygusal tutarlılık ve kararlılık
D
Deneyime açık olma ve açıklık
E
Bilinçli ve sorumlu tip
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Bilinçli ve sorumlu tipteki kişiler sorumlu, bağımlı, dikkatli ve disiplinli bir kişiliğe sahiptir.
Bilinçli ve sorumlu tipteki kişiler sorumlu, bağımlı, dikkatli ve disiplinli bir kişiliğe sahiptir.
Soru 97
Bireyin herhangi bir davranışın ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Takım performansı
B
Deneyime açıklık
C
Kendilik kontrolü
D
Sorumlu tip
E
duygusal kararlılık
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Kendilik kontrolü: Bireyin herhangi bir davranışın ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanmasıdır.
Kendilik kontrolü: Bireyin herhangi bir davranışın ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanmasıdır.
Soru 98
Tamer bey çalışanlarını her fırsatta korkutmakta, işleri bu şekilde hızlandırdığını düşünmektedir. Tamer beyin kişilik özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Yargısal kişiliktedir.
B
Makyavellist kişiliği yüksektir.
C
Nerotik kişileğe sahiptir.
D
Sorumlu tip kişiliğe sahiptir.
E
Düşünsel kişilik özelliğine sahiptir.
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Makyavellist bireyler korkutmanın sevilmekten çok daha iyi olduğunu düşünmektedir.
Makyavellist bireyler korkutmanın sevilmekten çok daha iyi olduğunu düşünmektedir.
Soru 99
Geleneksel tip kişiliğe sahip Ömer beye aşağıdaki mesleklerden hangilerinin önerilmesi uygun olacaktır?
Seçenekler
A
Finans, muhasebe, yönetim.
B
Sanat, müzik, yazarlık.
C
Hukuk, halkla ilişkiler, küçük ticari şirket yöneticiliği.
D
Dış ilişkiler, sosyal hizmet, klinik psikolog.
E
Çiftçilik, ormancılık.
Açıklama:
İş ve kişilik uyumu konusundaki temel bilgileri açıklayabileceksiniz.
Geleneksel tip kişiliğe sahip bireylere uyumlu meslekler finans, muhasebe ve yönetimdir.
Geleneksel tip kişiliğe sahip bireylere uyumlu meslekler finans, muhasebe ve yönetimdir.
Soru 100
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden kavram aşağıdalikerlerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kimlik
B
Özellik
C
Kişilik
D
Karakter
E
Nitelik
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden kavram kişiliktir
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eden kavram kişiliktir
Soru 101
I. Benzersizlik
II. Tutarlılık
III. Kararlılık
IV. Değişmezlik
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri kişiliği oluşturan temel noktalar arasında yer almaktadır?
II. Tutarlılık
III. Kararlılık
IV. Değişmezlik
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri kişiliği oluşturan temel noktalar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, IV
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
I, II ve IV yer alır
I, II ve IV yer alır
Soru 102
Bireyin genelde diğer insanlara benzediğini ve benzer davranması hangi disipline dayalı özellik ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Kültür
C
Sosyal
D
Psikolojik
E
Sosyal Psikolojik
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
biyoloji ile açıklanır
biyoloji ile açıklanır
Soru 103
Fallik dönem aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
0-1 yaş aralığı
B
1-3 yaş aralığı
C
3-6 yaş aralığı
D
6-11 yaş aralığı
E
11 yaş sonrası
Açıklama:
Kişilik kavramını tanımlayabilecek ve örgütsel davranış içindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
3-6 yaş aralığı fallik dönemdir
3-6 yaş aralığı fallik dönemdir
Soru 104
I. Bilinçli ve sorumlu tip II. Duygusal tutarlılık veya kararlılık III. Deneyime açık olma veya açıklık IV. Uyumluluk V. Dışa dönüklük VI. İçe dönüklük.Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kişiliğin beş temel boyutları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
III. ve IV
E
Yalnız VI.
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
içedönüklük
içedönüklük
Soru 105
1. Hangisi Jean Piaget’in kişilik gelişimi kuramını ve dönemlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Duyusal-Motor Dönem
B
işlem Öncesi Dönem
C
Yargısal Dönem
D
Somut işlemsel Dönem
E
Formel işlemsel Dönem
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
Jean Piaget’in kişilik dönemleri • Duyusal-Motor Dönem • işlem Öncesi Dönem • Somut işlemsel Dönem • Formel işlemsel Dönemdir.
Jean Piaget’in kişilik dönemleri • Duyusal-Motor Dönem • işlem Öncesi Dönem • Somut işlemsel Dönem • Formel işlemsel Dönemdir.
Soru 106
Hangisi Myers-Briggs Tip Göstergesi’nin dört temel tercihlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dışa dönüklük/içe dönüklük
B
Duyusal/Sezgisel
C
Düşünsel/Duygusal
D
Duyusal-Motor
E
Yargısal/Algısal
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
Myers-Briggs Tip Göstergesi’nin dört temel tercihleri: • Dışa dönüklük/içe dönüklük: • Duyusal/Sezgisel • Düşünsel/Duygusal • Yargısal/Algısal tercihlerdir.
Myers-Briggs Tip Göstergesi’nin dört temel tercihleri: • Dışa dönüklük/içe dönüklük: • Duyusal/Sezgisel • Düşünsel/Duygusal • Yargısal/Algısal tercihlerdir.
Soru 107
sosyal bir varlık olan bireyin çevresi tarafından nasıl algılandığını gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biriciklik
B
Kişilik
C
Treyt
D
Gelişim
E
Toplumsallaşma
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
sosyal varlık olarak ele alındığı için bireyin davranışlarının toplum tarafından algılanma biçimi kişilik olarak terfi edilmektedir.
sosyal varlık olarak ele alındığı için bireyin davranışlarının toplum tarafından algılanma biçimi kişilik olarak terfi edilmektedir.
Soru 108
"Kazanmak uğruna her yol mubahtır" diyen bir kişi için hangi kişilik özelliğini gösterdiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Kendilik kontrolü
B
Makyavellenizm
C
Narsizm
D
Başarı yönelimi
E
Otoriter Kişilik
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
Çıkarlarını elde etmek için her yol mübahtır düsturunu benimsedikleri, kavramın ilgili başlığının altında verilmiştir
Çıkarlarını elde etmek için her yol mübahtır düsturunu benimsedikleri, kavramın ilgili başlığının altında verilmiştir
Soru 109
Sözel yeteneği kuvvetli, başkalarını kolay etkileyen, güç ve statüyü bu yolla kolay edinen girişken tipine uygun meslek alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk
B
Gazetecilik
C
Yazarlık
D
Finans
E
Çiftçilik
Açıklama:
İş ve kişilik uyumu konusundaki temel bilgileri açıklayabileceksiniz.
49. sayfa Tablo 2.3 Altı Kişiliğin Uyumlu Olarak Bulunduğu İş Ortamı.
49. sayfa Tablo 2.3 Altı Kişiliğin Uyumlu Olarak Bulunduğu İş Ortamı.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangileri kişiliği oluşturan temel unsurlardandır?
I.Benzersizlik veya kendine özgü oluş
II.Tutarlılık
III.Değişmezlik veya durağanlık
I.Benzersizlik veya kendine özgü oluş
II.Tutarlılık
III.Değişmezlik veya durağanlık
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kişiliği etkileyen kalıtım ve çevre faktörlerini açıklayabileceksiniz.
Kifliliği oluşturan üç temel nokta önem taşır. Bunlar: • Benzersizlik veya kendine özgü oluş, • Tutarlılık, • Değişmezlik veya durağanlıktır.
Kifliliği oluşturan üç temel nokta önem taşır. Bunlar: • Benzersizlik veya kendine özgü oluş, • Tutarlılık, • Değişmezlik veya durağanlıktır.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi "içsel kendilik kontrolü" özelliğinde birisinin düşüncesi olamaz?
Seçenekler
A
talihsizliklerin kendinden kaynaklandığını düşünür
B
iyi çalışanlar için adaletsizlik ya da kötü bir durum yoktur.
C
başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır
D
hayatında şansın etkisi çoktur
E
insanların yalnızlıklarının nedeni kendileridir
Açıklama:
Örgütsel davranışı etkileyen bazı temel kişilik özelliklerini; kendilik kontrolü, makyevellenizm, otoriter kişilik, gündüz veya gece çalışma eğilimli tipler üzerinde durup bunları tanımlayabileceksiniz.
"içsel kendilik kontrolü" özelliğinde bir birey başarılı olmanın çok çalışmaya bağlı olduğunu düşünür. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur. (sayfa 42 de Tablo 2.2 Dışsal ve İçsel Kendilik Kontrolü'de maddeler halinde verilmiştir.)
"içsel kendilik kontrolü" özelliğinde bir birey başarılı olmanın çok çalışmaya bağlı olduğunu düşünür. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur. (sayfa 42 de Tablo 2.2 Dışsal ve İçsel Kendilik Kontrolü'de maddeler halinde verilmiştir.)
Soru 112
Bir firma kurumsal ilişkilerinde çalıştırmak üzere bir çalışan aramaktadır. Yapacağı iş üretilen hizmetin kurumsal firmalara ulaştırılması ve tanıtılması olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi bu işi yapacak kişide var olan kişilik özelliği uygun değildir?
Seçenekler
A
Nerotizm
B
Nerotik
C
Sorumlu
D
Açıklık
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Kişiliğin beş büyük boyutu ve Myers Briggs Tip Göstergesi, tip sınıflamasını tanımlayabileceksiniz.
34. sayfanın Duygusal tutarlılık veya kararlılık başlıklı içeriğinde nerotik kişilerin içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerinde olduğu belirtilmiştir ve bu özellikler ikili ilişkiler ve meslek hayatı için tercih edilmeyen özelliklerdendir.
34. sayfanın Duygusal tutarlılık veya kararlılık başlıklı içeriğinde nerotik kişilerin içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerinde olduğu belirtilmiştir ve bu özellikler ikili ilişkiler ve meslek hayatı için tercih edilmeyen özelliklerdendir.
Soru 113
Farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesi kişiliğin hangi özelliğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Benzersizlik
B
Kendine özgü oluş
C
Tutarlılık
D
Değişmezlik
E
Durağanlık
Açıklama:
Kişiliğin oluşumunda üç temel nokta önem taşır.
Bunlar:
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Bireylerin diğerlerinden ayrılan özelliklerinin birleşimi onun kişiliğini oluşturur. İnsan organizması son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Onun davranışlarını anlamak tıpkı bir bulmacayı çözmeye benzer. Nasıl bir bulmacada bilinmeyen şeyleri bir araya getirip bulmacayı çözebiliyorsak, insanın davranışlarının anlaşılmasında da bilinmeyen bazı şeyler özel bir biçimde bir araya getirilip çözümlenmeye çalışılır. Yani kişiliği oluşturan etkenlerin çözümü zor ve yorucu bir işlemdir. Ayrıca, birbirimize benzemeyen fiziksel özelliklerimiz kadar, psikolojik özelliklerimiz de bulunmaktadır. Bu da her bireyi diğerinden farklı kılmaktadır.
Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Yani iddiacı olan bir kimse, her yerde bu tavrını belli eder veya sınıfta utangaç olan bir kimse aynı şekilde sosyal yaşantısında veya bir partide de utangaç davranır. Bireyler farklı durumlarda yaptığı davranışlarda, benzer sonuçlara ulaşmışsa veya olumlu birtakım neticelere ulaşmışsa benzer davranışları tekrarlama eğilimine girerler. Yani eğer iddiacı olan kimse bu tavrını sürdürdüğünde benzer sonuçlarla karşılaşmışsa bu tavrını muhafaza eder denilebilir.
Durağanlık ise her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Yani birey tutum ve davranışlarında düzenlilikler göstermektedir. Bu olayı tıpkı bir dağa benzetebiliriz. Nasıl dağ tabiat olarak birtakım elementlerden veya minerallerden oluşuyorsa ve bunların jeolojik olarak oranları değişmiyorsa, insanın da karakterini oluşturan belirgin nitelikleri sık değişim göstermez. Ancak nasıl ki tabiat olayları dağın görünümünü zamanla değiştiriyorsa kişiliğin görünen özelliklerinde de zamanla değişmeler olabilir. Örneğin; elbise seçiminde, yemek tercihlerinde farklılıklar olabilir, ancak bizi derinden etkileyen temel özelliklerimiz kolay değişmez. Tıpkı dağı oluşturan elementlerin değişmemesi gibi. Doğru yanıt C’dir.
Bunlar:
- Benzersizlik veya kendine özgü oluş,
- Tutarlılık,
- Değişmezlik veya durağanlıktır.
Benzersizlik veya kendine özgü oluş, bireyin davranış ve tutumlarının diğer insanlardan farklı oluşunu açıklar. Her birey farklı ve tektir. Bireylerin diğerlerinden ayrılan özelliklerinin birleşimi onun kişiliğini oluşturur. İnsan organizması son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Onun davranışlarını anlamak tıpkı bir bulmacayı çözmeye benzer. Nasıl bir bulmacada bilinmeyen şeyleri bir araya getirip bulmacayı çözebiliyorsak, insanın davranışlarının anlaşılmasında da bilinmeyen bazı şeyler özel bir biçimde bir araya getirilip çözümlenmeye çalışılır. Yani kişiliği oluşturan etkenlerin çözümü zor ve yorucu bir işlemdir. Ayrıca, birbirimize benzemeyen fiziksel özelliklerimiz kadar, psikolojik özelliklerimiz de bulunmaktadır. Bu da her bireyi diğerinden farklı kılmaktadır.
Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Yani iddiacı olan bir kimse, her yerde bu tavrını belli eder veya sınıfta utangaç olan bir kimse aynı şekilde sosyal yaşantısında veya bir partide de utangaç davranır. Bireyler farklı durumlarda yaptığı davranışlarda, benzer sonuçlara ulaşmışsa veya olumlu birtakım neticelere ulaşmışsa benzer davranışları tekrarlama eğilimine girerler. Yani eğer iddiacı olan kimse bu tavrını sürdürdüğünde benzer sonuçlarla karşılaşmışsa bu tavrını muhafaza eder denilebilir.
Durağanlık ise her durumda tutarlı ve aynı biçimde ortaya çıkmakla birlikte, kişiliğin uzun dönemde durağan bir nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Yani birey tutum ve davranışlarında düzenlilikler göstermektedir. Bu olayı tıpkı bir dağa benzetebiliriz. Nasıl dağ tabiat olarak birtakım elementlerden veya minerallerden oluşuyorsa ve bunların jeolojik olarak oranları değişmiyorsa, insanın da karakterini oluşturan belirgin nitelikleri sık değişim göstermez. Ancak nasıl ki tabiat olayları dağın görünümünü zamanla değiştiriyorsa kişiliğin görünen özelliklerinde de zamanla değişmeler olabilir. Örneğin; elbise seçiminde, yemek tercihlerinde farklılıklar olabilir, ancak bizi derinden etkileyen temel özelliklerimiz kolay değişmez. Tıpkı dağı oluşturan elementlerin değişmemesi gibi. Doğru yanıt C’dir.
Soru 114
Erikson’un kişilik kuramına göre özerkliğe karşı utanma ve kuşku krizinin yaşandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lokomotor-Jenital Dönem
B
Oral Duyusal Dönem
C
Kas Anal Dönemi
D
Latens Dönem
E
Ergenlik Dönemi
Açıklama:
Yaşadığı her tecrübe ve kriz, onun gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Erikson’un sekiz gelişim dönemi şu şekilde sıralanmaktadır:
- Oral Duyusal Dönem (Temel Güven X Güvensizlik)
- Kas Anal Dönemi (Özerklik X Utanma, Kuşku)
- Lokomotor-Jenital Dönem (Girişkenlik X Suçluluk)
- Latens Dönem (Çalışma, Başarı X Aşağılık Duygusu)
- Ergenlik Dönemi (Özdeşim Kurma X Rollerin Karışması)
- Yetişkinlik Dönemi (Yakınlık X Yalnızlık)
- Olgunluk Dönemi (Neslin Devamı X Durgunluk)
- Yaşlılık Dönemi (Ego Bütünlüğü X Ümitsizlik) Doğru yanıt C'dir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi kişilik boyutlarından nerotizmi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Deneyime açıklık
C
Uyumluluk
D
Dışa dönüklük
E
Duygusal tutarlılık
Açıklama:
Kişiliğin “Beş Temel Boyutu” ortaya çıkarılmıştır. Bunlar;
- Bilinçli ve sorumlu tip: Bu tip yaşamlarında sorumlu davranan, bağımlı, dikkatli, disiplinli kişiliği ifade etmektedir. Bazı araştırmacılar bu tipi başarıya ulaşma yolunda istekli olan tip olarak da tanımlamaktadırlar. Bu tipin diğer ucunda ise dikkatsiz, organize olmamış, sorumsuz, disiplinsizlik özelliklerini taşıyan bireyler yer alır.
- Duygusal tutarlılık veya kararlılık: Bu kavram bazı çalışmalarda “nerotizm” olarak da geçmektedir. Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
- Deneyime açık olma veya açıklık: Bu tip yeni tecrübelere ve yeni fikirlere açık oluşu ve bunlardan hoşlanmayı ifade eder. Genelde hassas, esnek, yaratıcı, rafine, hayalci, meraklı özellikleri içerir.
- Uyumluluk: Bu tip sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösteririler.
- Dışa dönüklük: Dışa dönük bireyler yaşamlarında hep bir uyarılma bekleyen, başkaları ile birlikte olmaktan mutluluk duyan insanlardır. Konuşkan, sosyal, aktif, baskın (dominant), cesur, gözüpek özelliklere sahiptirler. Bunun karşıtı olan içe dönük (introvert) kişilik tipi ise sessiz, utangaç, çekingen, ihtiyatlı, içine kapanık (reserved) özellikler gösterir. İçe dönük kişiler tek başına olmaktan mutluluk duyan, dışa dönükler ise diğer insanlarla birlikte olmaktan hoşlanan insanlardır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi dışadönük bireyin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal
B
Aktif
C
Baskın
D
İhtiyatlı
E
Cesur
Açıklama:
Kişiliğin “Beş Temel Boyutu” ortaya çıkarılmıştır. Bunlar;
- Bilinçli ve sorumlu tip: Bu tip yaşamlarında sorumlu davranan, bağımlı, dikkatli, disiplinli kişiliği ifade etmektedir. Bazı araştırmacılar bu tipi başarıya ulaşma yolunda istekli olan tip olarak da tanımlamaktadırlar. Bu tipin diğer ucunda ise dikkatsiz, organize olmamış, sorumsuz, disiplinsizlik özelliklerini taşıyan bireyler yer alır.
- Duygusal tutarlılık veya kararlılık: Bu kavram bazı çalışmalarda “nerotizm” olarak da geçmektedir. Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
- Deneyime açık olma veya açıklık: Bu tip yeni tecrübelere ve yeni fikirlere açık oluşu ve bunlardan hoşlanmayı ifade eder. Genelde hassas, esnek, yaratıcı, rafine, hayalci, meraklı özellikleri içerir.
- Uyumluluk: Bu tip sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösterirler.
- Dışa dönüklük: Dışa dönük bireyler yaşamlarında hep bir uyarılma bekleyen, başkaları ile birlikte olmaktan mutluluk duyan insanlardır. Konuşkan, sosyal, aktif, baskın (dominant), cesur, gözüpek özelliklere sahiptirler. Bunun karşıtı olan içe dönük (introvert) kişilik tipi ise sessiz, utangaç, çekingen, ihtiyatlı, içine kapanık (reserved) özellikler gösterir. İçe dönük kişiler tek başına olmaktan mutluluk duyan, dışa dönükler ise diğer insanlarla birlikte olmaktan hoşlanan insanlardır.
Soru 117
Jung’ın tip sınıflamasına göre algılama ve bilgi toplamadaki tercihleri ifade eden ve sorulan sorulara açık ve belirgin cevaplar verilmesini tercih eden, belirsiz bilgiler karşısında rahatsızlık duyan kişiler hangi tiptir?
Seçenekler
A
Duyusal tipler
B
Sezgisel tipler
C
Düşünsel tipler
D
Duygusal tipler
E
Algısal tipler
Açıklama:
Duyusal/Sezgisel: Yukarıda da kısaca değinildiği gibi, bu boyut algılama ve bilgi toplamadaki tercihlerimizi ifade eder. Bazı bireyler bilgi toplarken duyularına aşırı güvenirler. Buna duyusal demekteyiz. Duyusal tipler organize yapıları tercih eder, nicel ve gerçeğe dayalı bilgi toplarlar. Buna karşın sezgisel tipler ise altıncı hislerine dayalı hareket eder, sistematik olmayan bir biçimde bilgi toplarlar.
Çalışma yaşamında duyusal tipler, sorulan sorulara açık ve belirgin cevaplar verilmesini tercih eden ve belirsiz bilgiler karşısında rahatsızlık duyan kişilerdir. Genelde maddi ve gerçek şeyler üreten ve somut sonuçlar veren işleri tercih ederler, yeni şeyler öğrenmektense mevcut bilgilerini ve becerilerini kullanmaktan zevk alırlar. Sezgisel tipler ise yeni sorunlarla karşılaşmaktan ve çözmekten hoşlanan, monoton ve rutin işlerden sıkılan, sabırsız kişilerdir. Yeni beceriler öğrenmekten hoşlanan, ancak kullanmaktan hoşlanmayan tiplerdir. Sezgisel tipler kafalarındaki birçok şeyi bir anda düşünen, bu nedenle de başkaları tarafından unutkan olarak nitelenen insanlardır.
Doğru yanıt A’dır.
Çalışma yaşamında duyusal tipler, sorulan sorulara açık ve belirgin cevaplar verilmesini tercih eden ve belirsiz bilgiler karşısında rahatsızlık duyan kişilerdir. Genelde maddi ve gerçek şeyler üreten ve somut sonuçlar veren işleri tercih ederler, yeni şeyler öğrenmektense mevcut bilgilerini ve becerilerini kullanmaktan zevk alırlar. Sezgisel tipler ise yeni sorunlarla karşılaşmaktan ve çözmekten hoşlanan, monoton ve rutin işlerden sıkılan, sabırsız kişilerdir. Yeni beceriler öğrenmekten hoşlanan, ancak kullanmaktan hoşlanmayan tiplerdir. Sezgisel tipler kafalarındaki birçok şeyi bir anda düşünen, bu nedenle de başkaları tarafından unutkan olarak nitelenen insanlardır.
Doğru yanıt A’dır.
Soru 118
Jung’ın tip sınıflamasına göre karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan kişiler hangi tiptir?
Seçenekler
A
Duyusal tipler
B
Düşünsel tipler
C
Sezgisel tipler
D
Duygusal tipler
E
Algısal tipler
Açıklama:
Düşünsel/Duygusal: Düşünsel tipler karar verirken bilimsel yöntemi tercih eden ve her zaman sebep-sonuç ilişkilerini dikkate alan bir yapıya sahiptirler. Kararlarında somut ve kanıta dayalı hareket eden ve duygusallıktan uzak kişilerdir. Buna karşın duygusal tipler ise aksine kararlarında değer yargılarına yer veren, kişiselliğin ön plana çıktığı, somuttan çok soyuta ağırlık veren insanlardır. Duygularını ön plana çıkardıklarından dolayı, kararlarında subjektiftirler. Bu insanlar kararlarının diğer insanları nasıl etkileyebileceğini düşünerek hareket ederler.
Çalışma ortamlarında düşünsel tipler duygularını belli etmezler, bunları gösteren insanlar karşısında rahatsızlık duyarlar. Başkalarının düşüncelerine karşı son derece hazır cevaptırlar. Katı ve kolay değişmeyen düşüncelere sahiptirler, her şeyi mantıklı bir çerçeve içerisine yerleştirmeye çalışırlar. Hep mantığa ve gerçeğe dayalı karar verirler. Duygusal tipler ise tamamen zıt bir biçimde iş yerinde hisleriyle hareket etmekten son derece mutludurlar. İnsanları mutlu etmekten hoşlanan ve bu yönde desteğe gereksinim duyan tiplerdir. Doğru yanıt B’dir.
Çalışma ortamlarında düşünsel tipler duygularını belli etmezler, bunları gösteren insanlar karşısında rahatsızlık duyarlar. Başkalarının düşüncelerine karşı son derece hazır cevaptırlar. Katı ve kolay değişmeyen düşüncelere sahiptirler, her şeyi mantıklı bir çerçeve içerisine yerleştirmeye çalışırlar. Hep mantığa ve gerçeğe dayalı karar verirler. Duygusal tipler ise tamamen zıt bir biçimde iş yerinde hisleriyle hareket etmekten son derece mutludurlar. İnsanları mutlu etmekten hoşlanan ve bu yönde desteğe gereksinim duyan tiplerdir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 119
Jung’ın tip sınıflamasına göre genelde bekle ve gör prensibini uygulayan ve bir sonuca ulaşmadan önce muhakkak yeni bilgiler toplamayı, ona göre karar vermeyi tercih eden kişiler hangi tiptir?
Seçenekler
A
Duyusal tipler
B
Düşünsel tipler
C
Yargısal tipler
D
Algısal tipler
E
Sezgisel tipler
Açıklama:
Yargısal/Algısal: Bazı insanlar dış dünya ile ilişkilerinde düzeni ve daha yapısalcı bir biçimde hareket etmeyi tercih ederler. Bunlara yargısal tip denilmektedir. Bu tipler bir şeyi sonlandırmaktan zevk alan, karar mekanizmalarını kontrol etmekten ve sorunları çözmekten hoşlanan tiplerdir. Buna karşın algılayıcı veya algısal tipler ise aksine esnek ve tercihleri her zaman açık, katı olmayan ve önceden belirlenmiş bir biçimde hareket etmeyen insanlardır. Örneğin; yargısal bir kişinin, algısal bir tiple birlikte yemeğe çıktığını düşünün. Yargısal tip, algısal tipe nereye yemeğe gidelim diye sorduğu zaman algısal tip buna en az on tane seçenek sunacaktır. Yargısal tip bir an önce kafasına koyduğu restorana gidip bu işi bitirmeyi düşünürken, algısal tip bütün seçenekleri tek tek inceleyip ona göre karar verecektir.
Yargısal tiplere göre yaşamın her yönünde özellikle de iş ortamında her şeyin bir iyi ve bir kötü yapılış biçimi vardır. Birşeyi tamamlayıp, takviminde bu işi bitirdiğine ilişkin işareti koyduğu zaman ondan daha mutlu bir kişi yoktur. Bu kişiler işler düzenli bir biçimde tamamlanıp bittiği zaman büyük memnuniyet duyarlar. Algısal tipler ise genelde bekle ve gör prensibini tercih ederler. Bir sonuca ulaşmadan önce muhakkak yeni bilgiler toplamayı, ona göre karar vermeyi tercih ederler. Ani ve kesin kararlardan kaçınırlar. Algısal tipler, bu özelliklerinden dolayı meraklıdır ve her türlü yeni bilgiye açıktırlar. Birçok projeye başlarlar ancak kolay bitiremezler. Doğru yanıt D’dir.
Yargısal tiplere göre yaşamın her yönünde özellikle de iş ortamında her şeyin bir iyi ve bir kötü yapılış biçimi vardır. Birşeyi tamamlayıp, takviminde bu işi bitirdiğine ilişkin işareti koyduğu zaman ondan daha mutlu bir kişi yoktur. Bu kişiler işler düzenli bir biçimde tamamlanıp bittiği zaman büyük memnuniyet duyarlar. Algısal tipler ise genelde bekle ve gör prensibini tercih ederler. Bir sonuca ulaşmadan önce muhakkak yeni bilgiler toplamayı, ona göre karar vermeyi tercih ederler. Ani ve kesin kararlardan kaçınırlar. Algısal tipler, bu özelliklerinden dolayı meraklıdır ve her türlü yeni bilgiye açıktırlar. Birçok projeye başlarlar ancak kolay bitiremezler. Doğru yanıt D’dir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi dışsal kendilik kontrollü kişilerin inançlarından biridir?
Seçenekler
A
İyi bir işe girmenin nedeni iyi bir zamanda iyi bir yerde olmaya bağlıdır.
B
İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur.
C
İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır.
D
Ortalama bir vatandaş hükûmetlerin kararlarını etkileyebilir.
E
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
Açıklama:
| Dışsal Kendilik Kontrollü Kişilerin İnançları. | İçsel Kendilik Kontrollü Kişilerin İnançları. |
| İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır. | İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır. |
| İyi bir işe girmenin nedeni iyi bir zamanda iyi bir yerde olmaya bağlıdır. | Başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur. |
| Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi yoktur, bu nedenle çalışmanın bir faydası bulunmaz. | İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur. |
| Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur. | Ortalama bir vatandaş hükûmetlerin kararlarını etkileyebilir. |
| İnsanları memnun etmek için kendinizi öldürmenin bir anlamı yoktur. Eğer sizi sevmişlerse sevmişlerdir. Yoksa çabalar boştur. | İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır. |
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi içsel kendilik kontrollü kişilerin inançlarından biridir?
Seçenekler
A
İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır.
B
Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur.
C
İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
D
İyi bir işe girmenin nedeni iyi bir zamanda iyi bir yerde olmaya bağlıdır.
E
Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi yoktur, bu nedenle çalışmanın bir faydası bulunmaz.
Açıklama:
| Dışsal Kendilik Kontrollü Kişilerin İnançları. | İçsel Kendilik Kontrollü Kişilerin İnançları. |
| İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır. | İnsanların başına gelen talihsizliklerin nedeni çoğunlukla kendinden kaynaklanır. |
| İyi bir işe girmenin nedeni iyi bir zamanda iyi bir yerde olmaya bağlıdır. | Başarılı olmak çok çalışmaya bağlıdır. Şansın çok az ya da hiç etkisi yoktur. |
| Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi yoktur, bu nedenle çalışmanın bir faydası bulunmaz. | İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur. |
| Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur. | Ortalama bir vatandaş hükûmetlerin kararlarını etkileyebilir. |
| İnsanları memnun etmek için kendinizi öldürmenin bir anlamı yoktur. Eğer sizi sevmişlerse sevmişlerdir. Yoksa çabalar boştur. | İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır. |
Soru 122
Holland’ın kişilik ve iş uyumu kuramına göre insanların faaliyetlerini düzenleyen, kurallar koyan, ihtiyaçlarını karşılayan ve organizasyon içindeki bireylerin güç ve statüleri ile ilgili olarak çalışan kişilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçekçi Tip
B
Geleneksel Tip
C
Sosyal Tip
D
Girişken Tip
E
Araştırıcı Tip
Açıklama:
| Kişilik tipi | Meslek | Kişilik özelliği |
| Gerçekçi Tip: Bu tip saldırgan özellikler gösterir, fiziki güç, kuvvet ve koordinasyonu gerektiren işlerde başarılıdır. | Çiftçilik ve Ormancılık | Utangaç, tutarlı, uyumlu, pratik. |
| Araştırıcı tip: Duygudan ziyade, düşünmeyi, koordinasyonu ve anlayışı gerektiren işlere uygundur. | Biyoloji, Matematik ve Muhabirlik | Analitik, orijinal, meraklı, bağımsız. |
| Sosyal Tip: Entelektüel ve fiziki aktivitelerden ziyade bireyler arası ilişkilerde başarılıdır. | Dış ilişkiler, Soyal Hizmet ve Klinik Psikoloji | Sosyal, arkadaş canlısı, anlayışlı, yardım etmeye, birlikte çalışmaya yatkın. |
| Geleneksel (Konvensiyonel) Tip: İnsanların faaliyetlerini düzenleyen, kurallar koyan, ihtiyaçlarını karşılayan ve organizasyon içindeki bireylerin güç ve statüleri ile ilgili olarak çalışan kişiliktir. | Finans, Muhasebe, Yönetim | Uyumlu, etkili, pratik, hayalci olmayan, esnek olmayan kişi |
| Girişken Tip: Sözel yeteneği kuvvetli başkalarını kolay etkileyen, güç ve statüyü bu yolla kolay edinen tiptir. | Hukuk, Halkla İlişkiler, Küçük Ticari Şirket Yöneticiliği. | Kendine güvenli, istekli, enerjik, yönlendirici. |
| Artistik Tip: Kendini iyi ifade edebilen, artistik yaratıcılığı yüksek, duygusal tiptir. | Sanat, Müzik ve Yazarlık. | Hayalci, düzensiz, İdealist, duygusal, pratik olmayan. |
Soru 123
Bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümü hangi ifadeyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Karakter
C
Özlük
D
Davranış
E
Tutum
Açıklama:
Kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Doğru cevap A'dır
Soru 124
Bireyin farklı ortam ve durumlarda bile benzer biçimde hareket etmesi, kişiliğin oluşumundaki hangi özelliği temsil eder?
Seçenekler
A
Benzersizlik
B
Kendine özgü oluş
C
Tutarlılık
D
Değişmezlik
E
Durağanlık
Açıklama:
Tutarlılık ile ifade edilen şey, farklı ortam ve durumlarda bile bireyin benzer bir biçimde hareket etmesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 125
Freud'a göre insan kişiliğinin geçtiği beş dönemden hangisi 11 yaş ve sonrasına karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Oral dönem
B
Anal dönem
C
Fallik dönem
D
Latens dönem
E
Genital dönem
Açıklama:
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini öne sürer. Bunlar:
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
Doğru cevap E'dir.
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
Doğru cevap E'dir.
Soru 126
Seçeneklerden hangisi Freud'un ifade ettiği gelişim dönemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oral Dönem
B
Genital Dönem
C
Latens Dönem
D
Yaşlılık Dönemi
E
Fallik Dönem
Açıklama:
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer.
Bunlar:
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
-
Erikson’un sekiz gelişim dönemi şu şekilde sıralanmaktadır:
• Oral Duyusal Dönem (Temel Güven X Güvensizlik)
• Kas Anal Dönemi (Özerklik X Utanma, Kuşku)
• Lokomotor-Jenital Dönem (Girişkenlik X Suçluluk)
• Latens Dönem (Çalışma, Başarı X Aşağılık Duygusu)
• Ergenlik Dönemi (Özdeşim Kurma X Rollerin Karışması)
• Yetişkinlik Dönemi (Yakınlık X Yalnızlık)
• Olgunluk Dönemi (Neslin Devamı X Durgunluk)
• Yaşlılık Dönemi (Ego Bütünlüğü X Ümitsizlik)
Doğru cevap D'dir.
Bunlar:
• Oral Dönem (0-1)
• Anal Dönem (1-3)
• Fallik Dönem (3-6)
• Latens Dönem (6-11)
• Genital Dönemdir (11 yaş sonrası).
-
Erikson’un sekiz gelişim dönemi şu şekilde sıralanmaktadır:
• Oral Duyusal Dönem (Temel Güven X Güvensizlik)
• Kas Anal Dönemi (Özerklik X Utanma, Kuşku)
• Lokomotor-Jenital Dönem (Girişkenlik X Suçluluk)
• Latens Dönem (Çalışma, Başarı X Aşağılık Duygusu)
• Ergenlik Dönemi (Özdeşim Kurma X Rollerin Karışması)
• Yetişkinlik Dönemi (Yakınlık X Yalnızlık)
• Olgunluk Dönemi (Neslin Devamı X Durgunluk)
• Yaşlılık Dönemi (Ego Bütünlüğü X Ümitsizlik)
Doğru cevap D'dir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin beş büyük boyutundan biri değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Deneyime açık olma veya açıklık
C
Uyumluluk
D
Dışa dönüklük
E
Arayışsallık
Açıklama:
1. Bilinçli ve sorumlu tip:
2. Duygusal tutarlılık veya kararlılık:
3. Deneyime açık olma veya açıklık:
4. Uyumluluk:
5. Dışa dönüklük:
Doğru cevap E'dir.
2. Duygusal tutarlılık veya kararlılık:
3. Deneyime açık olma veya açıklık:
4. Uyumluluk:
5. Dışa dönüklük:
Doğru cevap E'dir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin oluşumunda önemli noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Benzersizlik veya kendine özgü oluş
B
Tutarlılık
C
Neşelilik
D
Değişmezlik
E
Durağanlık
Açıklama:
Neşelilik kişiliğin oluşumunda önemli noktalardan biri değildir.
Soru 129
"Özgün, kolay değişmeyen düşünce, duygu ve davranışlar bütünüdür" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Analiz
B
Karakter
C
Huy
D
Kişilik
E
Sorumluluk
Açıklama:
Kişilik; özgün, kolay değişmeyen düşünce, duygu ve davranışlar bütünüdür.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi beş büyük kişilik boyutu olarak kabul edilenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sorumlu
B
Nevrotik
C
Açıklık
D
Dışadönük
E
Geleneksel
Açıklama:
Beş büyük kişilik treytleri. Sorumlu, uyumlu, nevrotik, açıklık, dışadönük. Doğru cevap E'dir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi kişiliğin beş büyük boyutundan biri değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
C
İçe dönüklük
D
Deneyime açık olma veya açıklık
E
Uyumluluk
Açıklama:
"İçe dönüklük" kişiliğin beş büyük boyutundan biri değildir.
Soru 132
Kişisel çıkarları uğruna her türlü davranışı sergilemekten kaçınmayan, yalan söyleme ve aldatma konusunda kendilerini hür hisseden kişiler için kullanılan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
İdealist
B
Makyavellenist
C
Determinist
D
Elitist
E
Sadist
Açıklama:
Makyavellenizm
1513’te İtalyan filozof Niccolo Machiavelli Prens adlı bir kitap yayınlar. Bu kitapta
politik gücü elinde bulundurmanın yollarını en katı bir biçimde ifade eder. Burada
kişi üst yönetici olmak veya başa geçmek için her şeyi yapar, pragmatiktir,
insanlarla arasına mesafe koyar.
Bu nitelikli kişiler içinde bulundukları duruma göre hareket ederler, yani yüz
yüze konuşulan durumlarda daha başarılıdır, eğer az sayıda kural ve kaidenin
içinde bulunduğu bir durum varsa durumun gelişmesini bekler, ona göre hareket
ederler. Bu tip kişiler eğer iş yerinde bir pazarlık durumu söz konusuysa örneğin;
toplu iş sözleşmelerinde veya kazananlara önemli bir ödül vaat edildiğinde daha
üretici ve başarılı olabilirler (Robins ve Judge, 2011: 141-142).
Makyavele göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mübahtır.
Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir:
• Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık
daha etkilidir.
• Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve
başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına
uygun bir biçimde kullanırlar.
• Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Kısaca, Makyavelli başarı ve güç arayanlara son derece katı ve yanlı bir bakış
açısı sunmaktadır. Buna göre, arkadaşlık, sadakat, ahlak ve adalet red edilmekte ve
başarılı bir lider bu faktörlerden etkilenmeyen, başarmak için ne yapılması gerekiyorsa
yapan kişi şeklinde betimlenmektedir (Greenberg, 2011: 154).
Doğru cevap B'dir.
1513’te İtalyan filozof Niccolo Machiavelli Prens adlı bir kitap yayınlar. Bu kitapta
politik gücü elinde bulundurmanın yollarını en katı bir biçimde ifade eder. Burada
kişi üst yönetici olmak veya başa geçmek için her şeyi yapar, pragmatiktir,
insanlarla arasına mesafe koyar.
Bu nitelikli kişiler içinde bulundukları duruma göre hareket ederler, yani yüz
yüze konuşulan durumlarda daha başarılıdır, eğer az sayıda kural ve kaidenin
içinde bulunduğu bir durum varsa durumun gelişmesini bekler, ona göre hareket
ederler. Bu tip kişiler eğer iş yerinde bir pazarlık durumu söz konusuysa örneğin;
toplu iş sözleşmelerinde veya kazananlara önemli bir ödül vaat edildiğinde daha
üretici ve başarılı olabilirler (Robins ve Judge, 2011: 141-142).
Makyavele göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mübahtır.
Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir:
• Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık
daha etkilidir.
• Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve
başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına
uygun bir biçimde kullanırlar.
• Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Kısaca, Makyavelli başarı ve güç arayanlara son derece katı ve yanlı bir bakış
açısı sunmaktadır. Buna göre, arkadaşlık, sadakat, ahlak ve adalet red edilmekte ve
başarılı bir lider bu faktörlerden etkilenmeyen, başarmak için ne yapılması gerekiyorsa
yapan kişi şeklinde betimlenmektedir (Greenberg, 2011: 154).
Doğru cevap B'dir.
Soru 133
İlgi odağı olmayı seven, hayallere dalan, kendisinin birçok beceriye sahip olduğuna inanan, kendinden hoşlanan kişilik tipine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Narsist
B
Makyavellenist
C
Sadist
D
Nevrotik
E
Dışadönük
Açıklama:
İlgi odağı olmayı seven, hayallere dalan, kendisinin birçok beceriye sahip olduğuna
inanan, kendinden hoşlanan kişilik tipine narsist denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
inanan, kendinden hoşlanan kişilik tipine narsist denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 134
- “Nerotizm” olarak da geçmektedir.
- Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir.
- Karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık ve kararlılık
C
Deneyime açık olma veya açıklık
D
Uyumluluk
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Duygusal tutarlılık veya kararlılık: Bu kavram bazı çalışmalarda “nerotizm” olarak da geçmektedir. Bu tip yaşamında güvenli, sakin, endişeli olmayan özellikler göstermektedir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar.
Soru 135
Durumlara hızlıca tepki gösterebilen, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aktivist
B
Narsist
C
Provakatif
D
Proaktif
E
Makyavellenist
Açıklama:
Bazı insanlar içinde bulundukları durumları geliştirmek veya daha iyi hâle getirmek
amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Bu insanlar proaktif kişilikli tiplerdir (Crant, 2000: 436). Proaktif kişiler aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişilerdir. Doğru cevap D'dir.
amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Bu insanlar proaktif kişilikli tiplerdir (Crant, 2000: 436). Proaktif kişiler aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişilerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 136
Freud, insan kişiliğinin beş dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Oral Dönem
B
Anal Dönem
C
Fallik Dönem
D
Latens Dönem
E
Duyusal-Motor Dönem
Açıklama:
Duyusal-Motor Dönem Freud'a göre kişiliğin geliştiği beş dönemden biri değildir.
Soru 137
Bir testin işlevini ne derece yerine getirdiğini, ölçmek istediği özelliği ne derece doğru ölçebildiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güvenirlik
B
Geçerlilik
C
Tutarlılık
D
Normallik
E
Bağımlılık
Açıklama:
Geçerlilik ise testin işlevini ne derece yerine getirdiğini, ölçmek istediği özelliği ne
derece doğru ölçebilme derecesine denir. Doğru cevap B'dir.
derece doğru ölçebilme derecesine denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 138
Kişilik kuramlarının örgütlere uygulamasının bir örneği olan modelin geliştiricisi, bireylerin çevrelerini algılayış biçimlerini ve aynı zamanda bilgi edinme süreçlerini inceleyen klasik yorumlamasında kişilik tipi olarak insanları dışa dönük içe dönük olarak tanımlamakla birlikte iki tür algılama (duyusal ve sezgisel) ve karar (düşünsel ve duygusal) mekanizmasından söz eden İsviçreli psikiyatrist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Carl Jung
B
Eric Erikson
C
Daniel Levinson
D
Myers Briggs
E
Richard M. Steers
Açıklama:
Kişilik kuramlarının örgütlere uygulamasının bir örneği Jung’un öne sürdüğü modeldir. 1920’li yıllarda İsviçreli psikiyatrist Carl Jung öne sürdüğü kişilik kuramı ile insanların hem temelde birbirlerinden farklı hem de benzer olduğunu ileri sürmüştür. Jung, bireylerin çevrelerini algılayış biçimlerini ve aynı zamanda bilgi edinme süreçlerini incelemiş, buna uygun bir kişilik tipi öne sürmüştür. Klasik yorumlamasında kişilik tipi olarak insanları dışa dönük içe dönük olarak tanımlayan Jung, ayrıca iki tür algılama (duyusal ve sezgisel) ve karar (düşünsel ve duygusal) mekanizmasından söz etmektedir.
Soru 139
- Dış dünya ile ilişkilerinde düzeni ve daha yapısalcı bir biçimde hareket etmeyi tercih ederler.
- Bir şeyi sonlandırmaktan zevk alırlar.
- Karar mekanizmalarını kontrol etmekten ve sorunları çözmekten hoşlanırlar.
- Yaşamın her yönünde özellikle de iş ortamında her şeyin bir iyi ve bir kötü yapılış biçimi vardır.
- İşler düzenli bir biçimde tamamlanıp bittiği zaman büyük memnuniyet duyarlar.
Seçenekler
A
İçe dönüklük
B
Yargısal
C
Duyusal
D
Düşünsel
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Dış dünya ile ilişkilerinde düzeni ve daha yapısalcı bir biçimde hareket etmeyi tercih ederler.
Bir şeyi sonlandırmaktan zevk alırlar.
Karar mekanizmalarını kontrol etmekten ve sorunları çözmekten hoşlanırlar.
Yaşamın her yönünde özellikle de iş ortamında her şeyin bir iyi ve bir kötü yapılış biçimi vardır.
İşler düzenli bir biçimde tamamlanıp bittiği zaman büyük memnuniyet duyarlar.
“Myers-Briggs Tip Göstergesi” ne göre yukarıda verilen özellikler yargısal tipe uygundur.
Bir şeyi sonlandırmaktan zevk alırlar.
Karar mekanizmalarını kontrol etmekten ve sorunları çözmekten hoşlanırlar.
Yaşamın her yönünde özellikle de iş ortamında her şeyin bir iyi ve bir kötü yapılış biçimi vardır.
İşler düzenli bir biçimde tamamlanıp bittiği zaman büyük memnuniyet duyarlar.
“Myers-Briggs Tip Göstergesi” ne göre yukarıda verilen özellikler yargısal tipe uygundur.
Soru 140
"Bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makyavellenizm
B
Kendilik kontrolü
C
Otoriter kişilik
D
Narsist kişilik
E
Sabah insanları
Açıklama:
"Bireyin herhangi bir davranışının ortaya çıkmasında veya sonuçlarında kendisinin belirli bir katkısının olduğuna inanması" şeklinde tanımlanan kavram kendilik kontrolüdür.
Soru 141
- İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır.
- İyi çalışan, sınavlara iyi hazırlanan birisi için, adaletsiz bir sınav veya kötü bir sınav yoktur.
- Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur.
- İnsanların yalnız kalmalarının nedeni arkadaş canlısı ve sosyal olmamalarıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Dışsal kendilik kontrollü kişilerin özellikleri: İnsanların yaşamlarında başına gelen kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır. Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir, küçük insanların bu konuda yapacağı bir şey yoktur.
Soru 142
"Bazı insanlar içinde bulundukları durumları geliştirmek veya daha iyi hâle getirmek amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişilerdir. Bu tipler ortamda engeller veya kısıtlamalar olsa bile değişim yaratmak amacıyla mücadele verirler. Bu nedenle içinde yer aldıkları örgütlerde liderlik vasıfları gösterir veya değişim ajanı gibi hareket ederler."
Paragrafta özellikleri verilen kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta özellikleri verilen kişilik tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sabah insanları
B
Riske girme eğilimli kişilik
C
Gerçekçi kişilik
D
Proaktif kişilik
E
Araştırmacı kişilik
Açıklama:
Bazı insanlar içinde bulundukları durumları geliştirmek veya daha iyi hâle getirmek amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Bu insanlar proaktif kişilikli tiplerdir (Crant, 2000: 436). Proaktif kişiler aktif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmeden kişilerdir (Robbins ve Judge, 2011: 144). Bu tipler ortamda engeller veya kısıtlamalar olsa bile değişim yaratmak amacıyla mücadele verirler. Bu nedenle içinde yer aldıkları örgütlerde liderlik vasıfları gösterir veya değişim ajanı gibi hareket ederler.
Soru 143
I. Dayanışma II. Benzersizlik veya kendine özgü oluş III. Tutarlılık IV. Örgütsel davranışa göre şekillenme V. Değişmezlik veya durağanlıktır Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde kişiliği oluşturan temel nitelikler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve V
D
II, III ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
Kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Diğer bir değişle kişilik duygu, düşünce ve davranışlardaki benzerlik ve ayrılıkları oluşturan birtakım özellikler bütünüdür. Kişiliği oluşturan üç temel nokta önem taşır. Bunlar: Benzersizlik veya kendine özgü oluş, tutarlılık, değişmezlik veya durağanlıktır. Bu bilgiler ışığında soru kökünde verilenler çeldiricilerle paralel incelendiğinde, doğru cevabın ‘C’ şıkkı olduğu görülmektedir.
II, III ve V
II, III ve V
Soru 144
I. Bir insan diğerlerine psikoanalitik olarak benzeyerek davranış gösterir
II. Bir insan diğer insanlara benzediğini ve benzer davranır
III. Bir insan bazı insanlara benzer ve onlar gibi davranır
IV. Bir insan diğer insanlara sosyokültürel olarak benzeyerek davranış gösterir
V: Bir insan hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış gösterir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Kluckhohn ve Murray’ın klasik açıklamalarında yer alan bireyin kişiliğinde yer alan boyutlar en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Bir insan diğer insanlara benzediğini ve benzer davranır
III. Bir insan bazı insanlara benzer ve onlar gibi davranır
IV. Bir insan diğer insanlara sosyokültürel olarak benzeyerek davranış gösterir
V: Bir insan hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış gösterir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Kluckhohn ve Murray’ın klasik açıklamalarında yer alan bireyin kişiliğinde yer alan boyutlar en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve V
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Sorunun çözümü için soru kökünden gidildiğinde, (II) Bir insan diğer insanlara benzediğini ve benzer davranır; (III) Bir insan bazı insanlara benzer ve onlar gibi davranır ile (V) Bir insan hiç kimseye benzemeyen, özgün bir davranış gösterir özelliklerinin Kluckhohn ve Murray’ın klasik açıklamalarında yer alan bireyin kişiliğinde yer nitelikleri yansıttığı görülür. Buna karşılık (I) Bir insan diğerlerine psikoanalitik olarak benzeyerek davranış gösterir ile (IV) Bir insan diğer insanlara sosyokültürel olarak benzeyerek davranış gösterir görüşlerinin Kluckhohn ve Murray’ın klasik açıklamalarında bulunmamaktadır. Bu görüşlere bağlı oalrak doğru cevabın ‘E’ şıkkı olduğu görülür.
II, III ve V
II, III ve V
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi Psikoanalitik kuramın kurucusu olan Freud’a ait değildir?
Seçenekler
A
Davranışları tayin eden şeyler bilinçaltı güdülerdir
B
Davranışların cinsellik ve saldırganlık olarak ortaya çıkar
C
Davranışlar içgüdüsel dürtülerle sosyal engeller arasındaki çatışmanın sonuçlarıdır.
D
Sosyal kurallarla bastırılan dürtüler ileride farklı biçimlerde ortaya çıkarlar
E
İnsan kişiliğinin dört dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer.
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı için örgütsel davranışın niteliklerini gözden geçirelim. Çeldiricilerden (A) Davranışları tayin eden şeyler bilinçaltı güdülerdir, (B) Davranışların cinsellik ve saldırganlık olarak ortaya çıkar, (C) Davranışlar içgüdüsel dürtülerle sosyal engeller arasındaki çatışmanın sonuçlarıdır ve (D) Sosyal kurallarla bastırılan dürtüler ileride farklı biçimlerde ortaya çıkarlar maddeleri Freud’a ait görüşler olarak bilinmektedir. Buradan doğru cevabın “E” şıkkıdır.
İnsan kişiliğinin dört dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer.
İnsan kişiliğinin dört dönemden geçerek geliştiğini ileri sürer.
Soru 146
Örgütsel davranışın kişilik boyutunun çalışıldığı alan yazında kimi çalışmalarda “nerotizm” olarak kullanılır. Bu tip kişi yaşamında güvenli sakin, endişeli olmayan davranışlar gösterir. Bunun karşıt boyutunda olanlar kişilikler daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar. Yukarıda tanımlanan kişilik kişiliğin beş temel boyutundan hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Deneyime açık olma veya açıklık
C
Uyumluluk
D
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Sorunun cevabı için kılavuz kitabımızın 34. Sayfasına bakıldığında, verilen niteliklerin duygusal tutarlılık veya kararlılık kişilik özelliklerine ait olduğu görülür. Nitekim, duygusal tutarlılık veya kararlılık kavramının bazı çalışmalarda “nerotizm” olarak da geçmektedir. Bu tip yaşamında güvenli sakin, endişeli olmayan özellikleri içerir. Bunun karşıt boyutunda olanlar ise daha nerotik kişilerdir. Yani içe dönük, kararsız, sinirli, kıskanç, güvensiz, dengesiz kişilik özelliklerini taşırlar. Bu açıklamalara bağlı olarak doğru cevabın ‘D’ şıkkında olduğu belirmektedir.
Soru 147
Örgütlerde kimi kişilikler sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösterirler.
Yukarıda tanımlanan kişilik kişiliğin beş temel boyutundan hangisi tanımlanmaktadır?
Yukarıda tanımlanan kişilik kişiliğin beş temel boyutundan hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Deneyime açık olma veya açıklık
C
Uyumluluk
D
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Sorunun cevabı için kılavuz kitabımızın 34. Sayfasına bakıldığında, verilen niteliklerin uyumluluk kişilik özelliğine ait olduğu belirlenir. Nitekim uyumluluk kişilikler, sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Bu boyutu düşük insanlar ise inatçı, yardımsever olmayan, hemen parlayan, diğer insanları rahatsız eden, şüpheci özellikler gösterirler. Bu açıklamalar bağlı olarak doğru cevap ‘C’ şıkkıdır.
Soru 148
Üniversitede memur olan Hasan Bey iş yaşamında hep sakinliği ile dikkat çekmektedir. Çevresince de güvenli olarak bilinmektedir. Kolay kolay endişelenmemektedir.
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen Hasan Bey iş yaşamındaki kişisel özellikleri göz önüne alındığında hangi kişilik özelliklerini göstermektedir?
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen Hasan Bey iş yaşamındaki kişisel özellikleri göz önüne alındığında hangi kişilik özelliklerini göstermektedir?
Seçenekler
A
Bilinçli ve sorumlu tip
B
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
C
Deneyime açık olma veya açıklık
D
Uyumluluk
E
Dışa dönüklük
Açıklama:
Sorunun çözümü için çeldirilerde geçen kavramlara gözden geçirilirse şu bilgilere öne çıkmaktadır. Bilinçli ve sorumlu tipler yaşamlarında sorumlu, bağımlı, dikkatli, disiplinli kişiliği ifade etmektedir. Duygusal tutarlılık veya kararlı tipler yaşamında güvenli sakin, endişeli olmayan özellikleri içerir. Deneyime açık olma veya açık tipler yeni tecrübelere ve yeni fikirlere açık oluşu ve bunlardan hoşlanmayı ifade eder. Uyumlu tipler sakin, ılımlı, nazik, yardımsever, sempatik, bağışlayıcı bir kişilik tipidir. Dışa dönük tipler yaşamlarında hep bir uyarılma bekleyen, başkaları ile birlikte olmaktan mutluluk duyan insanlardır. Konuşkan, sosyal, aktif, baskın (dominant), cesur, gözü pek özelliklere sahiptirler. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı ‘B’ şıkkı olmaktadır.
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
Duygusal tutarlılık veya kararlılık
Soru 149
I. Kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır.
II. İyi bir işe girmek için çok özel bir yer ve zamana gerek yoktur
III. Eğer sizi sevmişlerse sevmişlerdir. Yoksa çabalar boştur.
IV. Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir
V. İnsanları memnun etmek için kendinizi öldürmenin bir anlamı yoktur.
VI. Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi çoktur
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde dışsal kendilik kontrollü kişilerin inançları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. İyi bir işe girmek için çok özel bir yer ve zamana gerek yoktur
III. Eğer sizi sevmişlerse sevmişlerdir. Yoksa çabalar boştur.
IV. Dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir
V. İnsanları memnun etmek için kendinizi öldürmenin bir anlamı yoktur.
VI. Sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi çoktur
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde dışsal kendilik kontrollü kişilerin inançları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve VI
E
II, IV, V ve VI
Açıklama:
Sorunun cevaplanması için kendilik kontrollü kişilerin inançları soru köküne verilenlere bakıldığında şu noktalar belirmektedir. (I) Kötü şeylerin nedeni büyük bir çoğunlukla kötü şanstır, (III) eğer sizi sevmişlerse sevmişlerdir. Yoksa çabalar boştur, (IV) dünya gücü elinde bulunduran birkaç insan tarafından yönetilir ile (V) insanları memnun etmek için kendinizi öldürmenin bir anlamı yoktur niteliklerinin ya da görüşlerinin kendilik kontrollü kişilerin inançları arasında olduğu görülmektedir. Buna karşılık (II) iyi bir işe girmek için çok özel bir yer ve zamana gerek yoktur ile (VI) sınavlarda çıkan soruların dersle ilgisi çoktur görüşlerinin kendilik kontrollü kişilerin inançları ile çeliştiği belirmektedir. Bu nedenle doğru cevap ‘C’ şıkkında görülmektedir.
I, III, IV ve V
I, III, IV ve V
Soru 150
I. Kurum yönetiminde iyi niyetli olmak gereklidir
II. Hiçbir zaman insancıl olmaya gerek yoktur
III. Başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir
IV. Belirli çıkarlar elde etmek için her şey mubahtır.
V. Etik ve ahlak kuvvetliler içindir.
VI. Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Makyavel’in görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Hiçbir zaman insancıl olmaya gerek yoktur
III. Başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir
IV. Belirli çıkarlar elde etmek için her şey mubahtır.
V. Etik ve ahlak kuvvetliler içindir.
VI. Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Makyavel’in görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
I, III, V ve VI
D
II, III, V ve VI
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Sorunun cevaplanması için öncelikle şu görüşleri gözden geçirmek gerekir. Makyavel’e göre insanları yenmek, belirli çıkarlar elde etmek için her şey mubahtır. Kendini ifade eden üç önemli nokta üzerinde duran Makyavel şunları önerir: Hiçbir zaman insancıl olma, başkalarıyla olan ilişkilerinde kabalık ve küstahlık daha etkilidir. Etik ve ahlak zayıflar içindir. Güçlü insanlar, yalan söyleme, aldatma ve başkalarına kazık atmada kendilerini hür hissederler ve bunları amaçlarına uygun bir biçimde kullanırlar. Korkutmak, sevilmekten çok daha iyidir. Kısaca, Makyavelli başarı ve güç arayanlara son derece katı ve yanlı bir bakış açısı sunmaktadır. Buna göre, arkadaşlık, sadakat, ahlak ve adalet ret edilmekte ve başarılı bir lider bu faktörlerden etkilenmeyen, başarmak için ne yapılması gerekiyorsa yapan kişidir. Bu görüşlere bağlı olarak doğru cevap ‘E’ şıkkıdır.
II, III, IV ve VI
II, III, IV ve VI
Soru 151
Bazı insanlar içinde bulundukları durumları geliştirmek veya daha iyi hâle getirmek amacıyla etkin bir şekilde inisiyatif alırlar. Bu tür kişiler pasif bir şekilde durumlara tepki gösteren, fırsatları belirleyen, inisiyatif gösteren, eyleme geçen ve anlamlı bir değişim olana kadar azmederler. Bu tipler ortamda engeller veya kısıtlamalar olsa bile değişim yaratmak amacıyla mücadele verirler. Bu nedenle içinde yer aldıkları örgütlerde liderlik vasıfları gösterir veya değişme ajanı gibi hareket ederler.
Yukarıdaki paragrafta tanımlanan kişilik özelliğin hangi kişilik özelliğini daha çok yansıtmaktadır?
Yukarıdaki paragrafta tanımlanan kişilik özelliğin hangi kişilik özelliğini daha çok yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Otoriter kişilik
B
Narsist kişilik
C
Proaktif kişilik
D
Riske girme eğilimli kişilik
E
Kendine güvenen kişilik
Açıklama:
Sorunun şıklarında geçen kişilik tiplerinin genel özelliklerine bakarak soru çözümlenebilir. Çok otoriter bir kişilik tipi, çok katı kuralları olan, insanları yargılayan, kendinden üstte olan kişilere farklı görünmeye çalışan, ancak altındakileri ezen, güvenilir olmayan, değişmeye direnç gösteren kişidir. İlgi odağı olmayı seven, hayallere dalan, kendisinin birçok beceriye sahip olduğuna inanan, kendinden hoşlanan kişilik tipine narsist denilmektedir. Narsistler genelde diğerlerinin beğenisini kazanmak ve kendilerini daha üstün olmalarının onaylanmasını istediklerinden, onları tehdit eden kişileri aşağılama eğilimindedirler. Riske girme eğilimi yüksek olan yöneticiler çabuk karar verirler ve kararlarını verirken daha az bilgiye ihtiyaç duyarlar. Düşük risk eğilimli kişiler ise ters bir durumu sergilerler. Yani daha geç karar verip, daha çok bilgiye ihtiyaç duyarlar. Örneğin; simsarlık, borsacılık mesleğinde olan kişilerin riske girme eğilimi yüksek olan kişiliğe sahip olması ona bazı avantajlar sağlayabili
Proaktif kişilik
Proaktif kişilik
Soru 152
| Kişilik tipi | Meslek | |
| I | Gerçekçi tip | Müzisyen - yazarlık |
| II | Araştırıcı tip | Biyoloji- matematik |
| III | Sosyal tip | Sosyal hizmet - klinik psikoloji |
| IV | Geleneksel tip | Finans - yönetim |
| V | Girişken tip | Hukuk - halkla ilişkiler |
| VI | Artistik tip | İç ve dış ilişkiler |
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve VI
C
I, III, IV ve VI
D
II, III, IV ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Sorunun cevabı için kılavuz kitabımızın konuyla ilgili bölüm iş ve kişilik uyumu konusu dikkatle incelediğinde şu tespitleri yapmak mümkündür. Eğer eğer iş ile kişilik arasında bir uyum var ise bireyin başarısı artacak, eğer iş ile kişilik arasında uyumsuzluk var ise o zaman bireyin başarısı azalacaktır. Bu durum John Holland’ın kişilik ve iş uyumu konusundaki kuramıyla büyük ilgi çekmiştir. Bu kuram bireyin ilgileri (kişiliği) ile yaptığı iş arasındaki uyum üzerine kurulmuştur. Holland, kuramında altı kişilik tipi ve bu tipin yaptığı işte uyumlu olmasını sağlayan birtakım özellikler ve buna uygun mesleklerden söz etmektedir. Her altı kişiliğin uyumlu olarak bulunduğu iş ortamını tasnifine göre şu görüşler kabul görmüştür. Gerçekçi kişilik tiplerin çiftçilik ve ormancılık araştırıcı kişilik tiplerin ise biyoloji matematik ve benzeri alanlarda iş meslek edinecekleri vurgulanmıştır. Sosyal kişilik tiplerin sosyal hizmet ile klinik psikoloji çalışmalarına uygun görülürken; geleneksel kişilik tiplerin finans v
II, III, IV ve V
II, III, IV ve V
Ünite 3
Soru 1
"Utanç" aşağıdaki duygu kategorilerinden hangisi kapsamında yer alabilir?
Seçenekler
A
Memnuniyet
B
Kızgınlık
C
Korku
D
Üzüntü
E
Sevgi-Aşk
Açıklama:
Utanç duygusu duygu kategorilerden üzüntü içinde yer alabilir.
Soru 2
Kaygı ve alarm duygularının birleşimi ile hangi duygu ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
Kızgınlık
B
Korku
C
Cefa
D
Tahrik
E
Kıskançlık
Açıklama:
Araştırmacılar kaygı ve alarm duygularının birleşmesiyle genel kategoride yer alan korkunun ortaya çıktığını bulmuşlardır.
Soru 3
İş yerinde yapmak istedikleri engellenen bir çalışanın aşağıdaki hangi duyguyu yaşaması muhtemeldir?
Seçenekler
A
Kızgınlık
B
Korku
C
Kayıtsızlık
D
Sürpriz
E
Rahatlama
Açıklama:
Engellenme kişide öfke, kızgınlık, düşmanlık gibi duygulara neden olur. Dolayısıyla A seçeneği doğrudur.
Soru 4
- Korkunun kaynağı belli iken kaygınınki belirsizdir.
- Kaygı korkudan daha şiddetlidir.
- Korku daha kısa süreli iken kaygı daha uzun sürelidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri korku ile kaygı arasındaki farklara ilişkin doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Korkunun kaynağı belli iken kaygınınki belirsizdir. Korku daha kısa süreli, kaygı ise uzun sürelidir. Kaygı değil korku daha şiddetlidir. Dolayısıyla doğru cevap I ve III'ü içermelidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bir öz-bilinç duygusudur?
Seçenekler
A
Suçluluk
B
Acıma
C
Kıskançlık
D
Merhamet
E
Küçümsemek
Açıklama:
Öz-bilinç duyguları bireyin kendi içinden kaynaklanan duygulardır. Örneğin; suçluluk, utanma veya gurur gibi. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi sosyal duygu kategorisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Utanç
B
Gurur
C
Suçluluk
D
Önemsiz hissetme
E
Kıskançlık
Açıklama:
Sosyal duygular bireyin kendisinin dışında olan veya bundan kaynaklanan duygulardır. Örneğin; acıma, kıskançlık, merhamet, küçümsemek duygularında olduğu gibi. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Bir bireyin belirli bir objeye veya bir kimseye karşı zihinsel açıdan hazır oluş durumu veya belirli bir biçimdeki vaziyet alışı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygu
B
Düşünce
C
Tutum
D
İnanç
E
Davranış
Açıklama:
Bir bireyin belirli bir objeye veya bir kimseye karşı zihinsel açıdan hazır oluş durumuna veya belirli bir biçimdeki vaziyet alışına tutum denir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde tutumun bileşenleri eksiksiz ve doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Duygusal, bilişsel ve davranışsal
B
Duygusal, bilişsel ve örgütsel
C
Duygusal, örgütsel ve davranışsal
D
İçsel, bilişsel ve davranışsal
E
İçsel, bilişsel ve örgütsel
Açıklama:
Tutumlara ilişkin duygusal, bilişsel ve davranışsal olmak üzere üç temel bileşenin varlığından söz edilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi çalışanlar için iş tatmini ile ilgili beş temel faktörden biri değildir?
Seçenekler
A
İşin kendisi
B
Ücret
C
Terfi sistemi
D
Danışmanlık
E
Mesleki eğitim
Açıklama:
Çalışanlar için iş tatmini ile ilgili beş temel faktör söz konusudur. Bunlar;
• İşin kendisi:
• Ücret:
• Terfi Sistemi:
• Danışmanlık:
• İş Arkadaşları:
Mesleki eğitim bunlardan birisi değildir.
• İşin kendisi:
• Ücret:
• Terfi Sistemi:
• Danışmanlık:
• İş Arkadaşları:
Mesleki eğitim bunlardan birisi değildir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi iş karakteristikleri kuramına göre merkezî içsel tatmin sağlayan beş merkezi iş karakteristiğinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Çeşitlilik
C
Kimlik
D
Önem
E
Otonomi
Açıklama:
Beş merkezi iş karakteristiği söz konusudur. Bunlar:
• Çeşitlilik (Variety),
• Kimlik (Identity),
• Önem (Sıgnificance),
• Otonomi (Autonomy) ve
• Geri bildirim (Feedback)
Kültür bunlar arasında yoktur.
• Çeşitlilik (Variety),
• Kimlik (Identity),
• Önem (Sıgnificance),
• Otonomi (Autonomy) ve
• Geri bildirim (Feedback)
Kültür bunlar arasında yoktur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sevgi-aşk temel duygusunun alt kategorisinde yer alan duygulardan birisidir?
Seçenekler
A
Kayıtsızlık
B
Nefret
C
Kıskançlık
D
Dargınlık
E
Muhabbet
Açıklama:
Sevgi-aşk duygusunun alt kategorileri; Muhabbet (Affection), Arzu,özlem (Longing) ve şehvet (Lust) olarak sıralanabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 12
Engellenme veya amaca yönelik bir faaliyete müdahale edilmesi şeklinde düşünülebilir. Bir gereksinimi veya sürmekte olan bir faaliyeti engelleyerek kişilerin sınırlandırılması veya yapmak istemediklerini yapmalarının istenmesi saldırganlığa neden olur.
Yukarıdaki ifade hangi duyguyu tanımlamaktadır?
Yukarıdaki ifade hangi duyguyu tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kızgınlık
B
Korku
C
Kaygı
D
Sevgi
E
Memnuniyet
Açıklama:
Kızgınlık; öfke ve kızgınlık duygularımız içinde en yaygın olandır. Engellenme veya amaca yönelik bir faaliyete müdahale edilmesi şeklinde düşünülebilir. Bir gereksinimi veya sürmekte olan bir faaliyeti engelleyerek kişilerin sınırlandırılması veya yapmak istemediklerini yapmalarının istenmesi saldırganlığa neden olur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 13
Çalışma yaşamında güvendiğimiz, olumlu ilişkide bulunduğumuz insanların yaşadığı bu duygu, örnek alınarak veya onların anlattığı öykülerden simgesel olarak da kazanılabilir.
Yukarıda tanımlanan duygu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Memnuniyet
B
Korku
C
Haz
D
Üzüntü
E
Sevgi
Açıklama:
Çalışma yaşamında güvendiğimiz, olumlu ilişkide bulunduğumuz insanların yaşadığı korkular da örnek alınarak veya onların anlattığı öykülerden simgesel olarak da kazanılabilir. Korkunun olumlu bir yönü de mevcuttur. Çünkü korkularımız, bizi güvenli olmayan durum ve risklerden korur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 14
İşyerinde yaygın olan bir diğer duygu kategorisi memnuniyet ve haz duygusudur. Memnuniyet her şeyin en iyi biçimde gittiğini ifade eden olumlu bir duygumuzdur. Haz ise bir duygunun doyumu sağlandığında veya bir hedefe ulaşıldığında duyulan histir.
Aşağıdakilerden hangisi bu duyguyu sağlayan nedenlerden birisidir?
Aşağıdakilerden hangisi bu duyguyu sağlayan nedenlerden birisidir?
Seçenekler
A
Olumsuz bir sonuç beklemek
B
Desteğin çekilmesi
C
Yaptığımız bir işi başarı ile tamamlamak
D
İç çelişki
E
Belirsizlik
Açıklama:
Yaptığımız bir işi başarı ile tamamlamak, yöneticilerimizden olumlu birkaç söz duymak bizi mutlu eder. Bu mutluluk bireyin tüm yaşamını etkiler ve beraberinde evine ve ailesine de yansır. Yaşamımız boyunca elemden kaçar, mutluluğa ulaşmaya çalışırız. Bu nedenle yöneticilik mesleğinde insanlara mutluluk verecek durumlar yaşatmaya gayret etmeliyiz. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 15
Bilim adamları bu duyguların insanları birtakım durumlardan uzaklaştırmak veya onlara yardım etmek ve diğer insanlarla ilişkilerini geliştirmek ve düzene koymak amacıyla geliştirildiğini ileri sürerler. Bu duygulara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Öz-bilinç duyguları
B
Sosyal duygular
C
Duygusal uyumsuzluk
D
Duygusal zeka
E
Modlar
Açıklama:
Bilim adamları özbilinç duygularının insanları birtakım durumlardan uzaklaştırmak veya onlara yardım etmek ve diğer insanlarla ilişkilerini geliştirmek ve düzene koymak amacıyla geliştirildiğini ileri sürerler. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi duygusal uyumsuzluğun özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bireyin kendi duygularını düzenleme yeteneği
B
Başkalarının duygularını izleme yeteneği
C
Motive etmek
D
Gerçekten hissettikleriyle uyumsuz duygular sergilemek
E
Gelişmiş sosyal beceriler
Açıklama:
Duygusal Uyumsuzluk; İnsanlar bazen işle ilgili olarak gerçekten hissettikleriyle uyumsuz duygular sergilemek zorunda kalırlar. Bu olgu duygusal uyumsuzluk olarak bilinir ve işle ilgili stresin önemli bir kaynağıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi duygusal zekanın göstergelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Rahatlama egzersizleri
B
Düşünce biçiminizi değiştirmek
C
Motive etmek
D
Komik şeyler düşünmek
E
Odayı veya ortamı terk etmek
Açıklama:
Motive etmek: Çoğumuzun öyle zamanları olur ki yaptığımız işlerle ilgilenmek istemeyiz, engellendiğimizi hissederiz ve o işi yapmaktan vazgeçeriz. İşte böyle bir durum, yüksek duygusal zekâya sahip kimseler için geçerli değildir. Bu insanlar performanslarını sürdürmek için kendilerini motive ederler, kişisel amaçları doğrultusunda duygularını yönlendirirler ve işi bırakma yönündeki güçlere karşı direnç gösterirler. Başarısız olsalar bile, optimist yaklaşarak durumu düzeltmeye çalışırlar. Onları, bu yönde davranmaya iten yüksek duygusal zekâlarıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tutumlara ilişkin temel bileşenlerden birisidir?
Seçenekler
A
İşin kendisi
B
Ücret
C
Terfi Sistemi
D
Bilişsel
E
Danışmanlık
Açıklama:
Tutumlara ilişkin duygusal, bilişsel ve davranışsal olmak üzere üç temel bileşenin varlığından söz edilmektedir. Şimdi bu bileşenleri açıklamaya çalışalım. • Duygusal Bileşen: Tutum nesnesi ile ilgili olumlu ya da olumsuz olarak nitelendirilen duygusal tecrübelerimizdir. Çalışma yerinde birçok duygusal olaylarla karşı karşıya kalırız. Örneğin, sıkıntılı bir müşteri işimize engel olabilir, zor bir görevi tamamladığımız için gurur duyabiliriz veya istemediğimiz bir göreve atanma endişesinde olabiliriz. Karşı karşıya kalınan bu duygular işimiz hakkındaki düşüncelerimizi şekillendirir. • Bilişsel Bileşen: Algılarımız ve tutumlarımız arasındaki ilişkiyi bilişsel bileşen oluşturur. Bilişsel bileşen, bireyin tutum nesnesi hakkındaki inançlarından oluşur. Eğer bir şeye ilişkin olumsuz bir tutumunuz varsa, o şey hakkında olumsuz inanç veya inançlarımız da vardır. Bir tutumun inanç yönü ile duygu yönü karşılıklı birbirlerini etkiler. Çalışma yerimizde bilişsel bileşen, çalışma arkadaşlarımızın anlattıklarından ziyade karşı karşıya kaldığımız tecrübelerimiz sonucu gelişir. • Davranışsal Bileşen: Duygu ve inanca uygun olarak hareket etme eğilimidir. İnsanlar şu ya da bu nedenle her zaman duygularına uygun şekilde davranmaz veya davranamazlar. Ancak, duygulara uygun hareket etme eğilimi mevcuttur. Bu nedenle, çoğu kez tutumlardan davranışları anlamak mümkündür. Psikologlar, tutumun davranışsal bileşeninin, duyguları etkileyebileceği görüşündedirler. Davranış biçimimizi tutumlarımız şekillendirir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 19
Mevcut şartları düzeltmeye yönelik aktif ve yapıcı bir davranış biçimidir. İşdeki mevcut durumu iyileştirmeye yönelik tavsiyeler, amirlerle sorunları tartışma ve bazı sendikal faaliyetler içine girme bu grup davranışlara örnek oluşturur.
Yukarıdaki ifade işteki tatminsizliğe karşı gösterilen tepkilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifade işteki tatminsizliğe karşı gösterilen tepkilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sesini yükseltme
B
Kaçış
C
Bağlılık
D
Kayıtsızlık
E
Geri bildirim
Açıklama:
Sesini Yükseltme: Mevcut şartları düzeltmeye yönelik aktif ve yapıcı bir davranış biçimidir. İşdeki mevcut durumu iyileştirmeye yönelik tavsiyeler, amirlerle sorunları tartışma ve bazı sendikal faaliyetler içine girme bu grup davranışlara örnek oluşturur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 20
Duygular, örgütsel yaşamın ve yönetimin ayrılmaz parçasıdır ve mod ve duygular olarak iki başlık altında toplanır. Aşasıdakilerden hangisi mod ve duygular hakkında uygun bir ifadedir?
Seçenekler
A
Mod kişisel amaçlarımızı önemli ölçüde etkiler
B
Mod, herhangi bir varlığa yönelik değildir
C
Duygular belirli bir amaca yönelik değildir
D
Mod gün boyunca durağandır
E
Duygular devamlı değişebilir bir karakter taşır
Açıklama:
Duygularımız kişilere, nesnelere veya olaylara karşı tecrübelerimizle kazandığımız ve bizi bir davranışta bulunmaya hazır hâle getiren hislerimizdir (Weis ve Cropanzano, 1996). Duygularımız, aynı zamanda kendimizle kurmuş olduğumuz bir iletişimdir. Duygular, bizleri çeşitli olaylardan haberdar kılar ve kişisel amaçlarımızı da önemli ölçüde etkiler. Öyle ki güçlü duygular, bütün dikkatimizi o yöne yönlendirmemizi sağladığı gibi, düşünce akışımızın da değişmesine neden olur (McShane ve Von Glinow, 200). Örneğin, bir arkadaşınızın çalışma hayatındaki başarıları ile bizi
geçmesi kızgınlık yaratır. Birlikte çalıştığınız çok yakın bir arkadaşınızın iş değiştirmesi, yeni bir işe geçmesi ise üzgünlük yaratır. On beş yıldan beri çalıştığınız şirketin bir başka şirketle birleşmesi kaygı ve korku duygularına yol açabilir. Duygularla ilgili en önemli faktör duyguların bir amacı olması veya amaca yönelik olmasıdır. Çevremizde yer alan bir kişi veya bir olay bu duyguları tetikleyerek ortaya çıkarır. Buna karşın
Mod, herhangi bir varlığa yönelik değildir
geçmesi kızgınlık yaratır. Birlikte çalıştığınız çok yakın bir arkadaşınızın iş değiştirmesi, yeni bir işe geçmesi ise üzgünlük yaratır. On beş yıldan beri çalıştığınız şirketin bir başka şirketle birleşmesi kaygı ve korku duygularına yol açabilir. Duygularla ilgili en önemli faktör duyguların bir amacı olması veya amaca yönelik olmasıdır. Çevremizde yer alan bir kişi veya bir olay bu duyguları tetikleyerek ortaya çıkarır. Buna karşın
Mod, herhangi bir varlığa yönelik değildir
Soru 21
Bir gereksinimi veya sürmekte olan bir faaliyeti engelleyerek kişilerin sınırlandırılması veya yapmak istemediklerini yapmalarının istenmesi aşağıdaki duygulardan hangisine yol açar?
Seçenekler
A
Korku
B
Kaygı
C
Üzüntü
D
Kızgınlık
E
Sürpriz
Açıklama:
Öfke ve kızgınlık duygularımız içinde en yaygın olandır. Engellenme veya amaca yönelik bir faaliyete müdahale edilmesi şeklinde düşünülebilir. Bir gereksinimi veya sürmekte olan bir faaliyeti engelleyerek kişilerin sınırlandırılması veya yapmak istemediklerini yapmalarının istenmesi saldırganlığa neden olur (Morgan, 1981).
Soru 22
Duyguların bir başka sınıflaması öz-bilinç duyguları ve sosyal duygular şeklinde yapılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi öz-bilinç duygusu kabul edilir?
Seçenekler
A
Gurur
B
Merhamet
C
Kıskançlık
D
Küçümseme
E
Acıma
Açıklama:
Öz-bilinç duyguları bireyin kendi içinden kaynaklanan duygulardır. Örneğin; suçluluk, utanma veya gurur gibi (Tanghey and Fsıcher, 1995). Bilim adamları özbilinç duygularının insanları birtakım durumlardan uzaklaştırmak veya onlara yardım etmek ve diğer insanlarla ilişkilerini geliştirmek ve düzene koymak amacıyla geliştirildiğini ileri sürerler.
Soru 23
İnsanlar bazen işle ilgili olarak gerçekten hissettikleri ve ifade etmek zorunda oldukları duygular arasında çatışama yaşar. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu ifade eder?
Seçenekler
A
İç çelişki
B
Duygusal uyumsuzluk
C
Duygusal zekâ
D
İş performansı
E
Mod
Açıklama:
İnsanlar bazen işle ilgili olarak gerçekten hissettikleriyle uyumsuz duygular sergilemek zorunda kalırlar. Bu olgu duygusal uyumsuzluk olarak bilinir ve işle ilgili stresin önemli bir kaynağıdır (Morris ve Feldman, 1997). Duygusal uyumsuzluk olarak tanımlanabilecek birçok örnek aklınıza gelebilir.
Örneğin; uzun bir uçuşta kaba yolcularla bir arada olan, büyük bir hava yolunun yorgun ve sinirli uçuş mürettebatını düşünelim. Bu bireylerin, gerçekten hissettiklerini ifade etme şanslar yoktur, - hatta hiçbir şey anlatma şansları yoktur. Bunun yerine, yolcular uçaktan inerken her şey yolundaymış gibi davranmaları, yolculara havayolunu seçtikleri için teşekkür etmeleri ve güler yüzle iyi günler demeleri beklenir. Gerçekten hissettikleri (kızgınlık) ve ifade etmek zorunda oldukları (memnuniyet) duyguları arasındaki çatışma stresin kaynağı olarak kabul
edilir ve zamanla bireyin mutluluğuna zarar verir (Greenberg, 2005: 82)
Örneğin; uzun bir uçuşta kaba yolcularla bir arada olan, büyük bir hava yolunun yorgun ve sinirli uçuş mürettebatını düşünelim. Bu bireylerin, gerçekten hissettiklerini ifade etme şanslar yoktur, - hatta hiçbir şey anlatma şansları yoktur. Bunun yerine, yolcular uçaktan inerken her şey yolundaymış gibi davranmaları, yolculara havayolunu seçtikleri için teşekkür etmeleri ve güler yüzle iyi günler demeleri beklenir. Gerçekten hissettikleri (kızgınlık) ve ifade etmek zorunda oldukları (memnuniyet) duyguları arasındaki çatışma stresin kaynağı olarak kabul
edilir ve zamanla bireyin mutluluğuna zarar verir (Greenberg, 2005: 82)
Soru 24
Araştırmalar modumuzun iş yeri davranışlarını çeşitli açılardan etkilediğini göstermektedir. Bu araştırmalara göre aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifadedir?
Seçenekler
A
Modumuz bellekle ilişkilidir
B
Modlar hızla değişebilir
C
Modları teşhis etmesi kolaydır
D
Kişilik özellikleri modlar üzerinde etkilidir
E
Duygusal durum modu görece az etkiler
Açıklama:
Araştırmalar modumuzun iş yeri davranışlarını çeşitli açılardan etkilediğini göstermektedir. Birinci olarak araştırmacılar modumuzun bellekle ilişkili olduğunu göstermişlerdir. Olumlu bir moda sahip olduğumuz zaman daha olumlu şeyleri hatırlamakta; olumsuz modumuz ise bize kötü şeyler çağrıştırmaktadır (Clore ve diğerleri, 1994). Bu olguya literatürde mod uyumu (mood congruence) denilmektedir. Greenberg, kitabında bunu şu örneklerle açıklamaktadır; Eğer iş yerinde iyi
bir modumuz var ise bu iş yeri bize iyi şeyleri hatırlatmaktadır. Örneğin, birlikte uyum içinde olduğumuz çalışma arkadaşları gibi; ancak kötü bir günümüzde ise kötü şeyleri hatırlamaktayız. Örneğin, geçen hafta patronunuzla yaptığınız olumsuz bir tartışma gibi. Bu da günümüzün daha kötü geçmesine neden olabilmektedir. Aynı şekilde iyi bir günümüzde olmamız başkalarına daha iyi raporlar vermemizi etkilemekte aynı zamanda iş tatminimiz de yüksek olmaktadır
Modumuz bellekle ilişkilidir
bir modumuz var ise bu iş yeri bize iyi şeyleri hatırlatmaktadır. Örneğin, birlikte uyum içinde olduğumuz çalışma arkadaşları gibi; ancak kötü bir günümüzde ise kötü şeyleri hatırlamaktayız. Örneğin, geçen hafta patronunuzla yaptığınız olumsuz bir tartışma gibi. Bu da günümüzün daha kötü geçmesine neden olabilmektedir. Aynı şekilde iyi bir günümüzde olmamız başkalarına daha iyi raporlar vermemizi etkilemekte aynı zamanda iş tatminimiz de yüksek olmaktadır
Modumuz bellekle ilişkilidir
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi iş tatminine ve tatminsizliğine neden olan etkenler arasında bireysel etkendir?
Seçenekler
A
Yükselme olanakları
B
İhtiyaçlar
C
Ücret
D
İş arkadaşları
E
İşin niteliği
Açıklama:
Örgütsel davranış açısından en önemli tutumlardan biri bireyin işine karşı geliştirdiği tutumlardır. Buna genellikle iş tatmini demekteyiz. Eğer bu tutumlar olumlu ise iş görenlerin tatmin düzeylerinin yüksek eğer olumsuz ise tatmin düzeylerinin düşük olduğu belirtilebilir. Bu konuda çok geniş bir literatür bulunmaktadır. Genelde bütün yöneticiler, yönettikleri iş görenlerin tatmin veya tatminsizliklerinin bilmek isterler. Şekil 3.2 iş tatmini ve veya tatminsizliğine neden olan faktörleri
genel olarak göstermektedir. Bireysel Etkenler
- ihtiyaçlar
- istekler
- Bireysel Çıkarlar
İhtiyaçlar istek ve beklentiler bireyseliş tatmin unsurlarıdır
genel olarak göstermektedir. Bireysel Etkenler
- ihtiyaçlar
- istekler
- Bireysel Çıkarlar
İhtiyaçlar istek ve beklentiler bireyseliş tatmin unsurlarıdır
Soru 26
Yaygın iş değerleri kategorileri arasında aşağıdakilerden hangisi yeteneklerin kullanılması, özgürlük ve bağımsızlık, entelektüel pekiştirmeler, yaratıcılık ve başarı duygusu gibi değerleri temsil eder?
Seçenekler
A
Statü
B
Çevre
C
Ücret
D
Terfi sistemi
E
İşin kendisi
Açıklama:
Şimdi, birkaç dakika düşünelim, yaptığımız işten ne bekliyoruz, neye ulaşmayı arzu ediyoruz veya yaptığınız işin size ne vermesini bekliyorsunuz? İyi bir ücret mi? Başarı duygusu mu? Yaşamınızı renklendiren sizi güldüren iş arkadaşları mı? Bu şekilde değer verdiğimiz şeyleri sıraladığınız zaman elimize Tablo 3.2’ de verdiğimiz gibi bir liste çıkacaktır. Bu tablo yapılan çalışmalarda insanların çalışma yaşamlarında öne çıkardıkları birtakım değerlerin listesini onları birtakım kategorilere ayırarak vermektedir (Dawis, 1991: 834-871). Bu önemli unsurlar nelerdir? Ücret, terfi sistemi, danışmanlık, iş arkadaşları, işin kendisi, alturizm, statü, iş çevresi veya ortamı bu unsurlar arasındadır.
İşin Kendisi Yeteneklerin kullanılması, özgürlük ve bağımsızlık, entelektüel pekiştirmeler, yaratıcılık ve başarı duygusu
İşin Kendisi Yeteneklerin kullanılması, özgürlük ve bağımsızlık, entelektüel pekiştirmeler, yaratıcılık ve başarı duygusu
Soru 27
İş karakteristikleri kuramına göre, çalışma yaşamında insanların tatmin olmasını ve üç psikolojik duygunun ortaya çıkmasını sağlayan beş merkezi iş karakteristiği aşağıdakilerden hangisinde bir arada verilmektedir?
Seçenekler
A
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Ücret ve Geri bildirim
B
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Otonomi ve İş arkadaşları
C
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Ücret ve İş arkadaşları
D
Çeşitlilik, Kimlik, Üretkenlik, Otonomi ve Ücret
E
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Otonomi ve Geri bildirim
Açıklama:
İş karakteristikleri kuramı; merkezî içsel tatmin sağlayan bu tür karakteristikleri açıklamaktadır. Buna göre beş merkezi iş karakteristiği söz konusudur. Bu karakteristikler;
• Çeşitlilik (Variety),
• Kimlik (Identity),
• Önem (Sıgnificance),
• Otonomi (Autonomy) ve
• Geri bildirim (Feedback) şeklinde sıralanmaktadır.
Bu beş kavramın İngilizce baş harflerinin alınmasıyla ortaya çıkan “VISAF” kelimesi bu kuramı açıklamak için kullanılmaktadır. Böylece, bu beş faktör çalışma
yaşamında insanların tatmin olmasını ve üç psikolojik duygunun ortaya çıkmasını
sağlayan temel özelliklerdir. Şekil 3.3’ te iş karakteristikleri kuramı gösterilmektedir.
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Otonomi ve Geri bildirim
• Çeşitlilik (Variety),
• Kimlik (Identity),
• Önem (Sıgnificance),
• Otonomi (Autonomy) ve
• Geri bildirim (Feedback) şeklinde sıralanmaktadır.
Bu beş kavramın İngilizce baş harflerinin alınmasıyla ortaya çıkan “VISAF” kelimesi bu kuramı açıklamak için kullanılmaktadır. Böylece, bu beş faktör çalışma
yaşamında insanların tatmin olmasını ve üç psikolojik duygunun ortaya çıkmasını
sağlayan temel özelliklerdir. Şekil 3.3’ te iş karakteristikleri kuramı gösterilmektedir.
Çeşitlilik, Kimlik, Önem, Otonomi ve Geri bildirim
Soru 28
Çalışanların işteki tatminsizliklerini ifade biçimleri arasında aşağıdakilerden hangisi aktif ve yapıcı olmayı ifade eder?
Seçenekler
A
Sesini yükseltme
B
Bağlılık
C
Kayıtsızlık
D
Kaçış
E
Dayanışma
Açıklama:
• Kaçış (Ayrılma): Örgütü terk etme biçimindeki davranış şeklidir. Bu işten istifa etmek veya yeni bir iş aramak şeklinde olabilir.
• Sesini Yükseltme: Mevcut şartları düzeltmeye yönelik aktif ve yapıcı bir davranış biçimidir. İşdeki mevcut durumu iyileştirmeye yönelik tavsiyeler,
amirlerle sorunları tartışma ve bazı sendikal faaliyetler içine girme bu grup davranışlara örnek oluşturur.
• Bağlılık: Pasif ancak optimist bir şekilde şartların iyileşeceğini umarak beklemek şeklindeki davranışlardır. Bunlar kronik devamsızlıklar, geç kalmalar, düşük verim ve yüksek hata oranları şeklinde ortaya çıkabilir (Robbins, 1996).
• Kayıtsızlık: Pasif olarak şartların daha da kötüleşmesine izin verme şeklindeki davranışlardır. Geç kalmalar, düşük verim ve yüksek hata oranları gibi.
• Sesini Yükseltme: Mevcut şartları düzeltmeye yönelik aktif ve yapıcı bir davranış biçimidir. İşdeki mevcut durumu iyileştirmeye yönelik tavsiyeler,
amirlerle sorunları tartışma ve bazı sendikal faaliyetler içine girme bu grup davranışlara örnek oluşturur.
• Bağlılık: Pasif ancak optimist bir şekilde şartların iyileşeceğini umarak beklemek şeklindeki davranışlardır. Bunlar kronik devamsızlıklar, geç kalmalar, düşük verim ve yüksek hata oranları şeklinde ortaya çıkabilir (Robbins, 1996).
• Kayıtsızlık: Pasif olarak şartların daha da kötüleşmesine izin verme şeklindeki davranışlardır. Geç kalmalar, düşük verim ve yüksek hata oranları gibi.
Soru 29
Çalışanların iş tatmini yöneticiler için önemlidir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Tatmin olan çalışan işe zamanında gelir
B
Tatmin olan çalışan işten ayrılmak istemez
C
Tatminsiz çalışanlar sık sık hasta olur
D
Tatmin olmayan çalışan sesini yükseltme yoluna başvurur
E
Tatmin olan çalışan olumlu davranışlar sergiler
Açıklama:
İş tatmininin yaşantımız üzerindeki etkileri son derece açıktır. Yöneticiler, iş görenlerin iş tatminleri ile ilgili olarak üç nedenle konuya yaklaşırlar. Birincisi, tatminsiz çalışan işten kaçar ve mümkün olduğunca işten ayrılmanın, başka bir işe geçmenin yollarını arar. Bu da örgüte büyük zarar verir. İkincisi, iş tatmini yüksek olan birey daha sağlıklıdır ve daha uzun yaşar. Üçüncüsü, iş tatmini yüksek olan birey bu mutluluğunu iş dışına da taşır ve yansıtır. Tatmin olan çalışan, işe zamanında
gelir ve devamsızlık yapmaz. Ayrıca işten ayrılma isteği çok düşüktür. Bu olgu araştırmalarla da kanıtlanmıştır. Tatmin ve işçi sağlığı konusu genelde az incelenen ve üzerinde durulan bir konudur. Yapılan çalışmalarda tatminsiz işçilerin sık sık hasta oldukları görülmüştür. Özellikle baş ağrısı ve kalp rahatsızlıkları sıkça görülen hastalıklardır. Bu nedenle iş tatmini yüksek olan kişiler daha az doktora gider, daha az rapor alır. Bu da örgüt açısından sağlıkla ilgili masraflarda bir azalma sağlar.
Üçü
Tatmin olmayan çalışan sesini yükseltme yoluna başvurur
gelir ve devamsızlık yapmaz. Ayrıca işten ayrılma isteği çok düşüktür. Bu olgu araştırmalarla da kanıtlanmıştır. Tatmin ve işçi sağlığı konusu genelde az incelenen ve üzerinde durulan bir konudur. Yapılan çalışmalarda tatminsiz işçilerin sık sık hasta oldukları görülmüştür. Özellikle baş ağrısı ve kalp rahatsızlıkları sıkça görülen hastalıklardır. Bu nedenle iş tatmini yüksek olan kişiler daha az doktora gider, daha az rapor alır. Bu da örgüt açısından sağlıkla ilgili masraflarda bir azalma sağlar.
Üçü
Tatmin olmayan çalışan sesini yükseltme yoluna başvurur
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi duyguların özellikleri düşünüldüğünde doğru olmaz?
Seçenekler
A
Duygular kendiliğinden otomatik olarak ortaya çıkarlar
B
Duyguların her zaman bir nesnesi vardır
C
Duyguların her zaman bir amacı vardır
D
Temel duyguların ifadesi neredeyse evrenseldir
E
Kültür duyguların ne zaman ve nerede ifade edileceği konusunda önemli bir etkendir
Açıklama:
Duygularımızın her zaman bir objesi veya amacı vardır. Diğer bir deyişle
duygularımızın ortaya çıkmasını bir şey tetikler. Örneğin, patronunuzun doğru olmayan bir biçimde sizi hata yapmakla suçlaması kızgınlık yaratır veya
şirket politikalarının değişmesi sizi endişeli bir hâle sokar. Böylece herhangi bir nedenle veya bir nedene bağlı olarak duygularımız ortaya çıkar
duygularımızın ortaya çıkmasını bir şey tetikler. Örneğin, patronunuzun doğru olmayan bir biçimde sizi hata yapmakla suçlaması kızgınlık yaratır veya
şirket politikalarının değişmesi sizi endişeli bir hâle sokar. Böylece herhangi bir nedenle veya bir nedene bağlı olarak duygularımız ortaya çıkar
Soru 31
Aşağıda verilen temel duygu ve onun altında bulunan alt duygu eşlemelerinden hangisi uygun değildir?
Seçenekler
A
Kızgınlık-------Tahrik
B
Sürpriz/Şaşkınlık--------Hayal kırıklığı
C
Korku-------Kaygı
D
Üzüntü--------Kayıtsızlık
E
Memnuniyet--------Gurur
Açıklama:
Temel 6 duygunun altında yer alan alt duygular bulunmaktadır. Ancak bu duygular arasında bir tek sürpriz/şaşkınlık duygusunun bir alt sınıfında yer alan duygu bulunmamaktadır. Hayal kırıklığı üzüntü duygusunun altında yer alır.
Soru 32
- Bireyin kendi duygularını düzenleme yeteneği
- Başkalarını iyi hissettirme becerileri
- İkna becerileri
- Başkalarının duygularını izleme yeteneği
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve IV
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
D. Goleman duygusal zeka için gerekli bazı becerileri tanımlamıştır. Bunlar; bireyin kendi duygularını düzenleme yeteneği, başkalarının duygularını izleme yeteneği, gelişmiş sosyal beceriler ve motive etme becerisidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisinde modların/ruh halinin duygulardan farkı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Duygular genel iken, modlar daha belirgindir, özneldir
B
Duyguların tanımlanması zor iken modlar nispeten daha çabuk tanımlanır
C
Günlük olayların modlar üzerinde etkili iken, kişilik özellikleri duygular üzerinde etkilidir
D
Duygular daha yoğun olarak yaşanılırken, modlar daha yumuşsak, belirsiz yaşanılır
E
Duygusal durumumuz modları kişilik özelliklerine göre daha fazla etkiler
Açıklama:
Duygularımız daha belirgin ve yoğun bir nitelik taşırken modlar bunun aksine daha yaygın bir karakter taşır ve belirginleştirilmesi veya odaklanılması daha güçtür. Bilim adamları, mod kavramını günlük yaşantımızın temelini oluşturan, nispeten daha yumuşak bir duygu çeşidi olarak tanımlamaktadırlar
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi öfke duygusuyla baş etmede diğerlerinden farklı sonuç verir?
Seçenekler
A
Bulunulan yerden ayrılmak
B
Düşünce biçimini, olaya bakışını değiştirmek
C
Hoş, komik şeyleri düşünmeye odaklanmak
D
Rahatlatıcı etkinlikler, egzersizler yapmak
E
Öfke duygusunun bir an önce ifade edilmesi
Açıklama:
E seçeneği dışında kalan diğer tüm seçeneklerin işe koşulması halinde öfke duygusuyla etkili biçimde baş etmek, öfkenin azalması mümkün iken, öfkenin anında ifade edilmesi sonrasında diğer kişiden alınacak tepki öfkenin daha da artmasıyla sonuçlanabilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi tutumlar düşünüldüğünde doğru olmaz?
Seçenekler
A
Tutumlar oldukça değişkendir
B
Tutumlar duygularımızı etkiler
C
Tutumlar oldukça kararlıdırlar
D
Tutumlar değişmeye dirençlidir
E
Tutumların davranış boyutu vardır
Açıklama:
Tutumlar belli bir duruma, olaya, şeye dair düşünce, duygu ve davranışlarımızın bir bileşenidir. Oluştuktan sonra değişmeye karşı oldukça dirençlidir. Bu nedenle fazla değişkenlik göstermez, aksine sabit kalmaya eğilimlidirler.
Soru 36
- Diğer seçeneklerin varlığı
- Sosyal beklentiler
- Politikalar
- Bireysel çıkarlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
III ve IV
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
İş tatminini belirleyen bir dizi işe bağlı, kişiye bağlı etkenler vardır. Bu etkenler arasında ücret, işin niteliği, çalışma saatleri, bireysel çıkarlar, istekler, işyeri politikaları vb bulunmaktadır.
Soru 37
İş tatminiyle ilişkili bir diğer kavram iş değerleridir. Aşağıdakilerden hangisi bu iş değerlerinden ayrışır?
Seçenekler
A
Ücret ve çevre bağlamında güvende hissetmek
B
İşyerinde sürekli bir yarışma ortamında olmak
C
Yeteneklerini etkin biçimde kullanmak
D
Yapılan işin değerlendirilmesi, danışmanlık alabilmek
E
Birlikte çalışmaktan keyif alınan, güvenilir iş arkadaşlarına sahip olmak
Açıklama:
İşe dair değerler bireyin işinden altığı tatmini etkileyen etkenlerden biridir. Birey işyerinde sahip olduğu iş değerlerine ne kadar maruz kalıyorsa, işinden o derece doyum sağlar. Bir işyerinde sürekli bir yarışma ortamının olması çalışanlar arasında tedirginliğe ve ilişkilerde sorunlara neden olacağı için bir iş değeri olması söz konusu değildir.
Soru 38
Havacılık sanayinde elektronik mühendisi olarak kariyerine başlayan Aytuğ, çalıştığı işyerinde bir süre sonra tatmin sorunu yaşamaya başlar. Aslında maaşı iyidir, ancak iş tanımlarının çok katı olmasından, kişisel kararlar alamamaktan, kendi düşüncelerini üretim sürecine yansıtamamaktan yakınmaya başlar.
Buna göre, Aytuğ'un iş tatminini düşüren iş niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Buna göre, Aytuğ'un iş tatminini düşüren iş niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Önem
B
Kimlik
C
Çeşitlilik
D
Özerklik
E
Geri bildirim
Açıklama:
Doğru seçenek D seçeneğidir, çünkü Aytuğ'un yaşadığı sorunun altında iş yerinde kendisine yeterince özerklik tanınmamasıdır. Rutin süreçlerin değişmez biçimde uygulanmasıdır.
Soru 39
İş tatmini düşük olduğunda iş görenler bu duruma yıkıcı veya yapıcı, aktif veya pasif biçimde karşılık verebilirler. aşağıdakilerden hangisi hem yıkıcı hem de pasif bir tepki biçimidir?
Seçenekler
A
Çatışma
B
Ayrılma
C
Sesini yükseltme
D
Bağlılık
E
Kayıtsızlık
Açıklama:
İş tatminsizliği karşısında gösterilen kayıtsız kalma tepkisi hem yıkıcı hem de pasif bir tepki biçimidir. Yıkıcıdır çünkü durumun iyileşmesi için aktif çaba göstermez, pasiftir çünkü birey etkin ve açık biçimde mücadele etmez.
Ünite 4
Soru 1
Örgüt kültürüne ilişkin temel varsayımlar ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Örgüt kültürünün her örgütte olması
B
Her örgüt kültürünün birbirine benzer olması
C
Örgüt kültürünün sosyal olarak inşa edilmesi
D
Örgüt kültürünün örgüt üyelerinin olay ve sembollere anlam yüklemesini sağlaması
E
Örgüt kültürünün örgütsel davranışa yol gösteren güçlü bir araç olması
Açıklama:
Örgüt kültürüne ilişkin beş ortak varsayımdan söz edilebilir. Bunlar, örgüt kültürünün her örgütte olması, her örgüt kültürünün diğerlerine göre tek ve benzersiz olması, örgüt kültürünün sosyal olarak inşa edilmesi, örgüt kültürünün örgüt üyelerinin olay ve sembollere anlam yüklemesini sağlaması, örgüt kültürünün örgütsel davranışa yol gösteren güçlü bir araç olması şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 2
Aşağıdaki örgüt kültürü unsurlarından hangisi görünür olmayan unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Semboller
B
Logolar
C
Törenler
D
Amblemler
E
Sayıltılar
Açıklama:
Örgüt kültürünün görünen ve görünmeyen iki boyutu vardır. Bireyin bunları doğru algılaması, işletmeyi tanıması ve benimsemesi sürecinde temel katkıyı yapar. Örgüt kültürünün gözle görünen boyutu semboller, sloganlar, törenler, özel giysiler ve benzeri somut unsurları içerir. Bunların bireyler tarafından algılanması kullanımı ile mümkündür. Bir organizasyonun üyesi olan herkes bir anlamda zorunlu olarak bu unsurları benimser ve uygular. Örgüt kültürünün bireyler tarafından anlaşılması ve algılanması güç olan boyutu ise gözle görülemeyen unsurları kapsar. Değerler, olaylara ve insanlara yaklaşım, yönetim anlayışı ve benzeri konuların bireylerce öğrenilmesi, güç ve uzun bir süreç gerektirir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 3
Bireylerin egemenlik, tabi olma, itaat, uyum, uzlaşma gibi konulardaki sayıltıları hangi sayıltı grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnsan doğasına ilişkin sayıltılar
B
İnsan ilişkilerine ilişkin sayıltılar
C
İnsan çevre ilişkilerine ilişkin sayıltılar
D
Gerçeğin doğasına ilişkin sayıltılar
E
İnsan eylemlerine ilişkin sayıltılar
Açıklama:
Temel sayıltılar ile ilgili bazı sınıflandırmalar yapılabilir. Buna göre sayıltılar; insan doğası, insan ilişkileri, insan-çevre ilişkileri, gerçeğin doğası ve insan eylemleri olmak üzere sınıflandırılabilir. İnsan çevre ilişkilerine yönelik olan sayıltılar bireylerin egemenlik, tabi olma, itaat, uyum, uzlaşma gibi konulardaki sayıltılarıdır. Bireylerin iç ya da dış kontrol odaklı olmaları yani elde ettikleri sonuçların, ödüllerin sebeplerini kendilerine ya da şans, güçlü tanıdıklar, kader ve benzeri faktörlere bağlama konusundaki inançları, bu türden sayıltılara verilebilecek örneklerdir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 4
Kültürün kurumda ne kadar benimsendiği ve etkili olma derecesi ile ilgili olan örgüt kültürü boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düzey boyutu
B
Yaygınlık boyutu
C
Örtüklük boyutu
D
Politik boyutu
E
Etki derecesi boyutu
Açıklama:
Örgüt kültürünün “düzey” boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir. Örneğin kültürün kurumun, şirketin logosu ve diğer sembollerinin kolayca ayırt edilmesi mümkün iken temel değerleri daha az görünür ve bilinirdir. Örgüt kültürünün “yaygınlık” boyutu kültürün kurumda ne kadar benimsendiği ve etkili olma derecesi ile ilgilidir. Kültür, insanları, inançlarını, örgüt içi ve dışındaki ilişkilerini, işletmenin rakiplerine, ürün ve hizmetlerine yönelik görüşleri gibi birçok yönünü yansıtmaktadır. Örgüt kültürünün “örtüklüğü” boyutu kültürün temel değerlerinin eski çalışanlar tarafından ne ölçüde farkında olmadan veya fazla düşünmeden kabul edildiği ve uygun davranıldığı ile ilgilidir. Bu değerler örgütün yeni çalışanları tarafından kolayca algılanmaz ve eski çalışanlar bunun farkına varmazlar. Örgüt kültürünün “etki derecesi” değerlerin örgüt tarihinde ne kadar derin köklerinin olduğu ile ilgilidir. Bu boyut, eski ve kurumsallaşmış, ayrışmış, belirgin bir tarihi olan örgütlerde gözlemlenebilir. Bu kültürlerde değerler ve inançlar birey üzerinde öylesine etkilidir ki, başka kurumlara geçen bireyler diğer kurumsal değerleri benimseyemez. Örgüt kültürünün “politik” boyutunda kültür örgüt içinde bütünleşik bir güç sistemi olarak ele alınır. Örgüt içi koalisyon ve işbirliği yapan gruplar, hatta klikler örgütün tarihi içinde önemli roller oynarlar. Bu grupların değerlere bağlılık derecesi değişime karşı direncin en önemli kaynağıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 5
Değerlerin örgüt tarihinde ne kadar derin köklerinin olduğu ile ilgili olan örgüt kültürü boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düzey boyutu
B
Yaygınlık boyutu
C
Örtüklük boyutu
D
Politik boyutu
E
Etki derecesi boyutu
Açıklama:
Örgüt kültürünün “düzey” boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir. Örneğin kültürün kurumun, şirketin logosu ve diğer sembollerinin kolayca ayırt edilmesi mümkün iken temel değerleri daha az görünür ve bilinirdir. Örgüt kültürünün “yaygınlık” boyutu kültürün kurumda ne kadar benimsendiği ve etkili olma derecesi ile ilgilidir. Kültür, insanları, inançlarını, örgüt içi ve dışındaki ilişkilerini, işletmenin rakiplerine, ürün ve hizmetlerine yönelik görüşleri gibi birçok yönünü yansıtmaktadır. Örgüt kültürünün “örtüklüğü” boyutu kültürün temel değerlerinin eski çalışanlar tarafından ne ölçüde farkında olmadan veya fazla düşünmeden kabul edildiği ve uygun davranıldığı ile ilgilidir. Bu değerler örgütün yeni çalışanları tarafından kolayca algılanmaz ve eski çalışanlar bunun farkına varmazlar. Örgüt kültürünün “etki derecesi” değerlerin örgüt tarihinde ne kadar derin köklerinin olduğu ile ilgilidir. Bu boyut, eski ve kurumsallaşmış, ayrışmış, belirgin bir tarihi olan örgütlerde gözlemlenebilir. Bu kültürlerde değerler ve inançlar birey üzerinde öylesine etkilidir ki, başka kurumlara geçen bireyler diğer kurumsal değerleri benimseyemez. Örgüt kültürünün “politik” boyutunda kültür örgüt içinde bütünleşik bir güç sistemi olarak ele alınır. Örgüt içi koalisyon ve işbirliği yapan gruplar, hatta klikler örgütün tarihi içinde önemli roller oynarlar. Bu grupların değerlere bağlılık derecesi değişime karşı direncin en önemli kaynağıdır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Z tipi örgütün özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Hızlı değerlendirme ve terfi
B
Hayat boyu istihdam
C
Bölünmüş ilişkiler
D
Bireysel güvene dayalı sorumluluk
E
Örtük kontrol mekanizmaları
Açıklama:
A Tipi Örgüt • Kısa dönemli istihdam • Hızlı değerlendirme ve terfi • Uzmanlaşmış kariyer yolları • Açık kontrol mekanizmaları • Bireysel karar verme • Bireysel sorumluluk • Bölünmüş ilişkiler (katı bürokratik yapı)
J Tipi Örgüt • Hayat boyu istihdam • Yavaş değerlendirme ve terfi • Uzmanlaşmamış kariyer yolları • Örtük kontrol mekanizmaları • Kolektif karar verme • Kolektif sorumluluk • Bütüncül ilişkiler (yumuşak bürokratik yapı)
Z Tipi Örgüt: • Uzun süre istihdam • Yavaş değerlendirme ve terfi • Değişken kariyer yolları • Dengeli kontrol mekanizmaları • Katılımcı karar verme • Bireysel güvene dayalı sorumluluk • Bütüncül ilişkiler (yumuşak bürokratik yapı) Doğru yanıt D’dir.
J Tipi Örgüt • Hayat boyu istihdam • Yavaş değerlendirme ve terfi • Uzmanlaşmamış kariyer yolları • Örtük kontrol mekanizmaları • Kolektif karar verme • Kolektif sorumluluk • Bütüncül ilişkiler (yumuşak bürokratik yapı)
Z Tipi Örgüt: • Uzun süre istihdam • Yavaş değerlendirme ve terfi • Değişken kariyer yolları • Dengeli kontrol mekanizmaları • Katılımcı karar verme • Bireysel güvene dayalı sorumluluk • Bütüncül ilişkiler (yumuşak bürokratik yapı) Doğru yanıt D’dir.
Soru 7
Aşağıdaki örgüt kültürü tiplerinden hangisi bürokrasiye en yakın olandır?
Seçenekler
A
Güç kültürü
B
Birey kültürü
C
Piyasa kültürü
D
Rol kültürü
E
Görev kültürü
Açıklama:
- Güç Kültürü: Güç kültürü, genellikle küçük girişimci aile işletmelerinde, ticari birliklerde ve bazı finans firmalarında görülür. Bu tür kültürü bir ağa benzetebiliriz. Çünkü bu kültür, merkezî bir güç ve onun etrafında şekillenen bir ağ yapısı ile karakterize edilebilir. Tüm üniteler arası bir ilişki vardır, ancak güç, merkezdeki aktördedir. Örgütün etkinliği güven ve empatiye dayanır. Çok az bürokrasi vardır. Çünkü her türlü yetki merkezdeki güçlü aktördedir.
- Rol Kültürü: Rol kültürü çoğu zaman bürokrasi olarak da görülür. Bu tür kültürde akıl ve mantık ön plandadır. Bu kültürde, organizasyonu ayakta tutan, belirli rolleri oynayan bölümler veya aktörler vardır. İş tanımları, iletişim süreçleri ve normlar çok iyi tanımlanmıştır ve tüm bölümler bu tanımlı rolleri yerine getirir. Bölümler arası koordinasyon üst yönetimce sağlanır. Bu nedenle, rol tanımları bu rolleri yerine getiren bireylerden daha önemlidir. Roller çok iyi tanımlanmıştır ve bireyler sadece bu rolleri oynar. Kural ve prosedürlere tam bir bağlılık vardır.
- Görev Kültürü: Bu kültür, iş ve proje temellidir. Görev kültüründe doğru insan doğru yere getirilir, gereken kaynaklar sağlanır ve kişilere bunlarla faaliyetleri yürütmede yetki verilir. Bu kültürde etkileme, bireysel ya da pozisyon gücünden ziyade, uzmanlık gücündedir. Görev kültürü oldukça esnektir. Belirli maksatlarla gruplar, proje takımları ya da görev kuvvetleri oluşturulabilir, dağıtılabilir veya tekrar oluşturulabilir.
- Birey Kültürü: Bu kültürde, birey merkezî konumdadır. Eğer bir yapı ya da organizasyon varsa, bunun varlık nedeni, içerisinde yer alan bireylere hizmet etmektir. Dolayısıyla birey kültüründe, bireylerin organizasyona hizmeti yerine, organizasyonun bireye hizmeti düşüncesi yer alır. Bu tür kültürlerin olduğu organizasyonlarda bireylerin üyeliği tamamen kendi isteklerine bağlıdır. Hukuk büroları, mimarlık firmaları, aykırı gruplar, sosyal gruplar, aile ve küçük danışmanlık firmaları birey kültürüne örnek verilebilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 8
Kuralların, normların, süreçlerin ve geleneklerin hâkim olduğu istikrarlı kültürlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Girişimci kültür
B
İşbirliği kültürü
C
Piyasa kültürü
D
Hiyerarşi kültürü
E
Birey kültürü
Açıklama:
Girişimci kültür, örgütsel amaçların belirsizlikle başa çıkma esneklik, yenilik yapma, yaratıcılıkla sağlanacağı ve bunları sağlamaya yönelik koşulları oluşturma odaklı kültürdür. İşbirliği kültürü, örgütsel amaçların ortak değerlerin paylaşımı yoluyla sağlanacağı inancına dayanan, örgütsel bütünleşmeye ve uyuma odaklanmış kültürdür. Hiyerarşi kültürü, kuralların, normların, süreçlerin ve geleneklerin hâkim olduğu istikrarlı kültürlerdir. Piyasa kültürü, örgütsel amaçların pazar payı egemenliği ile sağlanacağı inancına dayanan, sonuçların önemli sayıldığı ve ödüllendirildiği kültürdür.
Soru 9
Örgüt kültürü ile örgüt iklimi arasındaki farklılıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Örgüt kültürü çalışanların beklentilerinin gerçekleşme düzeyini ölçerken; örgüt iklimi bu beklentilerin ne olduğu ile ilgilidir.
B
Örgüt kültürü, örgüt ikliminden daha kısa sürelidir.
C
Örgüt iklimi davranış normlarını oluştururken; kültür bu davranış normlarına ne kadar uyulup uyulmadığı hususunda bir göstergedir.
D
Örgüt kültürü hızlı, örgüt iklimi ise daha yavaş değişir.
E
Örgüt kültürü belirleyici, örgüt iklimi ise değerleyicidir.
Açıklama:
Örgüt kültürü ile örgüt iklimi arasındaki başlıca farklılıklar şu şekilde sıralanabilir: • Örgüt iklimi geçici bir özelliğe sahipken; örgüt kültürü genellikle uzun dönemli, stratejik bir özellik taşır. • Örgüt kültürü, örgüt iklimini kapsar fakat iklim, kültürün bütün yönlerini içermez. • Örgüt kültürü, çalışanların örgütleri hakkında hissettiklerinin yanı sıra, örgüte kimliğini ve davranış standartlarını kazandıran inançlar, değerler ve varsayımları kapsarken; örgüt iklimi, çalışanların çalışma birimleri ve örgütleri ile ilgili olarak paylaştıkları algıları kapsamaktadır. • Örgüt kültürü yavaş, örgüt iklimi ise daha hızlı değişir. • Örgüt kültürü, örgüt iklimini etkiler ve biçimlendirir. • Örgüt kültürü sosyoloji ve antropolojinin, örgüt iklimi ise psikolojinin temel ilkeleriyle ilgili kavramlardır. • Örgüt iklimi, örgüt kültüründen daha kısa sürelidir. • Örgüt kültürü belirleyici, örgüt iklimini değerleyicidir. • Örgüt kültürü davranış normlarını oluştururken; iklim bu davranış normlarına ne kadar uyulup uyulmadığı hususunda bir göstergedir. Yani, kültürün oyunun kurallarını belirleyici rolü varken iklim bu kurallara ne derece ve nasıl uyulduğunu gösterir. • Kültürün belirleyicileri ile iklimin belirleyicileri farklıdır. • Örgüt iklimi çalışanların beklentilerinin gerçekleşme düzeyini ölçerken; örgüt kültürü bu beklentilerin ne olduğu ile ilgilidir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 10
Örgüt üyelerini aile üyeleri gibi görme, onların özel sorunlarıyla ilgilenme derecesi hangi kültürel eğilim tipinin göstergesidir?
Seçenekler
A
Klan eğilimi
B
Destekleyicilik eğilimi
C
Gelişme eğilimi
D
Açıklık eğilimi
E
Takım eğilimi
Açıklama:
Kuralcılık eğilimi örgütte kurallara ve kurallara uymaya ağırlık vermenin derecesini, hiyerarşi eğilimi hiyerarşiye, otoriteye, emir-komuta zincirine, rol ve pozisyonlara önem verme derecesini, sonuç eğilimi sonuçların önemsenme derecesini, klan eğilimi örgüt üyelerini aile üyeleri gibi görme, onların özel sorunlarıyla ilgilenme derecesini, destekleyicilik eğilimi görevlerin tam olarak yapılmasına mı yoksa göreli inisiyatif kullanımına izin verilmesine mi önem verildiğinin göstergesini, takım eğilimi takım çalışması ve bireysel sorumluluklar ile bireysel ve ortaklaşa karar verme arasındaki eğilimleri, gelişme eğilimi gelişme ve yenilikler ile durağanlık ve istikrar arasındaki eğilimlerin önemsenme derecesini, profesyonelizm eğilimi rasyonel problem çözümünün, yetkinliğin, performansa dayalı terfinin ve açık rol tanımlamalarının önemsenme derecesini, açıklık eğilimi ise anlaşmazlık ve çatışmalarda sorunların açıkça tartışabilme derecesini ifade etmektedir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 11
I. Biçimsel olması
II. Tanımlama güçlükleri
III. Kavramın nesnelliği
IV. Algılanmasının zor olması
Yukarıdakilerden hangileri kültür kavramının karmaşıklığının kaynakları arasında yer almaktadır?
II. Tanımlama güçlükleri
III. Kavramın nesnelliği
IV. Algılanmasının zor olması
Yukarıdakilerden hangileri kültür kavramının karmaşıklığının kaynakları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramının karmaşıklığı, biçimsel olmaması, tanımlama ve algılama güçlükleri ve öznelliğinden kaynaklanır. Örneğin, örgütsel kültürden söz edildiğinde değerleri, normları, törenleri, kahramanları, gayriresmî iş görme süreç ve yöntemlerini, tarihsel olarak yaşanan güçlük dönemlerindeki başa çıkma yöntemlerini düşünmek gerekir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürü tanımlarında yer alan ortak öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgüt üyelerinin çoğunluğu tarafından paylaşılması
B
Örgüt üyelerinde aidiyet duygusu yaratması
C
Örgüt üyeleri arasında birlik oluşturması
D
Örgütteki bir birimin paylaştığı değerleri yansıtması
E
Bir örgütü diğer örgütlerden ayıran özellikler bütünü olması
Açıklama:
Örgüt kültürü ile ilgili yapılmış birçok tanım bulunmaktadır. Bu tanımlar birlikte incelendiğinde bazı ortak yönlerinin olduğu görülmektedir. Tüm tanımlardaki ortak yönler;
1. Bireylerin nasıl davranacağı konusunda bilgi veren ve paylaşılan değerler
bütünü olması,
2. Asıl olması itibarıyla bireylerce sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren yazılı olmayan değerler olması,
3. Zaman içinde karşılaşılan örgütsel varlık sorunlarına bulunan çözümlerden ve bunlara ilişkin genel kabullerden temellenmesi ve
4. Değerlerin iletimi ve paylaşımında kullanılan semboller, bunlara yüklenen
anlamlar, hikâyeler ve geçmiş olaylar gibi yolların olmasıdır.
Bu ortak yönler dikkate alındığında örgüt kültürünün örgütteki bir birimin değil, örgüt genelinin değerlerini yansıttığı anlaşılmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
1. Bireylerin nasıl davranacağı konusunda bilgi veren ve paylaşılan değerler
bütünü olması,
2. Asıl olması itibarıyla bireylerce sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren yazılı olmayan değerler olması,
3. Zaman içinde karşılaşılan örgütsel varlık sorunlarına bulunan çözümlerden ve bunlara ilişkin genel kabullerden temellenmesi ve
4. Değerlerin iletimi ve paylaşımında kullanılan semboller, bunlara yüklenen
anlamlar, hikâyeler ve geçmiş olaylar gibi yolların olmasıdır.
Bu ortak yönler dikkate alındığında örgüt kültürünün örgütteki bir birimin değil, örgüt genelinin değerlerini yansıttığı anlaşılmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 13
Bir işletmede kurucunun başarılarına ve örgüte olan katkılarına yönelik anlatılan hikayeler örgüt kültürünün ögelerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Değerler
B
Varsayımlar
C
Semboller ve davranışlar
D
Normlar
E
Uygulamalar
Açıklama:
Semboller ve davranışlar, örgüt kültürünün birinci düzeyini oluşturmakta ve kültür olgusunun dışarıdan gözlenebilen, dışa yansıyan unsurlarını ifade etmektedir. Kültürün bu ögesi, sözel-davranışsal ve fiziksel olarak ikiye ayrılabilir. Sözel-davranışsal semboller olarak; toplum içinde insanların anlaşmasında temel iletişim ve anlaşma aracı olarak görülen dil, toplumsal geçmiş ile bağlantı kurulmasında etkili olan hikâyeler, efsaneler, kahramanlar, davranışsal semboller içinde önemli yer tutan törenler sayılabilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 14
Bir örgüt içerisinde üyelerin birbirlerine hitap şekillerinde ve birbirleri ile iletişimlerinde resmi bir dil kullanılmasının örgüt genelinde onaylanan ve kabul gören bir davranış olması örgüt kültürünün daha çok hangi ögesi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Sayıltılar
B
Semboller
C
Kahramanlar
D
Ritüeller
E
Değerler
Açıklama:
Değer, bireylerin yaşantısında önemli yer tutan, toplumdaki bireyler tarafından paylaşılan, iyi, kötü, onaylanmış, onaylanmamış olacak şekilde bireylere yön veren, örgütsel kültürün yapı taşı olarak nitelenen ve bireylere tercihleri konusunda ışık tutan kavram ve inançlar olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 15
Bir örgütte yöneticilerin o işteki en uzman kişiler olduğuna yönelik üyelerce sorgulanmadan kabul edilen yargı veya inanca ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sayıltı
B
Değer
C
Norm
D
Sembol
E
Ritüel
Açıklama:
Sayıltı (varsayım), doğru olup olmadığı sorgulanmaksızın, tartışmaya açık olmadan bireylerce kabul edilen yargı, inanç ve genellemeleri ifade eder. Doğru yanıt A'dır.
Soru 16
Bir örgütteki çok sayıda küçük birim veya bölümün kendilerine özgü ayrı ayrı kültürlerinin olması örgüt kültürünün hangi boyutuyla açıklanır?
Seçenekler
A
Düzey
B
Yaygınlık
C
Örtüklük
D
Çokluk
E
Karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
Örgüt kültürünün “çokluk” boyutu örgütte alt kültürlerin varlığını vurgular. Alt kültürler sorunlara ve çözüm önerilerine yönelik farklı tutumlar geliştirilmesine neden olur. Örgüt içi güç savaşları özellikle yöneticiler örgüt kültürünü değiştirmeye kalktığında belirginleşir.
Soru 17
Aşağıdaki seçeneklerde sağlıklı ve sağlıksız örgüt kültürüne yönelik verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sağlıklı örgüt kültürü-Sorun çözme süreci yapıcı ve faydacıdır
B
Sağlıksız örgüt kültürü- İş başında öğrenme ağırlıklı mesleki eğitim esastır
C
Sağlıklı örgüt kültürü- Her konuda takım çalışmasına yöneliş vardır
D
Sağlıksız örgüt kültürü-Sorunlar gizlenir veya iş dışı ortamlarda tartışılır
E
Sağlıklı örgüt kültürü-Riske girmeye değer verilir
Açıklama:
Sorun çözme süreci yapıcı ve faydacı olması, her konuda takım çalışmasına yöneliş ve riske girmeye değer verilmesi sağlıklı örgüt kültürünün özellikleridir. Sorunlar gizlenmesi veya iş dışı ortamlarda tartışılması ise sağlıksız örgüt kültürünün özelliğidir. Bunun yanında iş başında öğrenme ağırlıklı mesleki eğitimin esas olması seçenekte verilenin aksine sağlıklı örgüt kültürünün bir özelliğidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 18
Bir örgütün kültürünü oluşturan değer, norm ve sayıltılar ile örgütte çalışan bireylerin kişiliklerinin benzer özellikler göstermesi örgüt kültürünün etkilerinden hangisi bağlamında ele alınır?
Seçenekler
A
Rekabet avantajı ve finansal başarı
B
Üretkenlik, kalite ve moral
C
Yenilikçilik
D
Liderlik faaliyetlerine yön verme
E
Birey-örgüt uyumu
Açıklama:
Örgüt kültürünün sonuçları ve etkilerini; rekabet avantajı ve finansal başarı, üretkenlik, kalite ve moral, yenilikçilik, bileşme ve satın almalarda kıyaslama, birey-örgüt uyumu ile liderlik faaliyetlerine önem verme yer almaktadır. Birey - örgüt uyumu, bir bireyin örgüt içindeki başarısını etkileyen önemli faktörlerden birisi, bireyin kişiliği ile örgütün kültürü arasındaki uyumdur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 19
I. J tipi örgüt-Hayat boyu istihdam
II. Z tipi örgüt-Kısa dönemli istihdam
III. J tipi örgüt-Uzmanlaşmamış kariyer yolları
IV. Z tipi örgüt-Bölünmüş ilişkiler
Yukarıda J ve Z tipi örgütler ile bunların özelliklerine yönelik eşleştirmeler verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
II. Z tipi örgüt-Kısa dönemli istihdam
III. J tipi örgüt-Uzmanlaşmamış kariyer yolları
IV. Z tipi örgüt-Bölünmüş ilişkiler
Yukarıda J ve Z tipi örgütler ile bunların özelliklerine yönelik eşleştirmeler verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Hayat boyu istihdam ve uzmanlaşmamış kariyer yolları J tipi örgütlerin özellikleriyken; kısa dönemli istihdam ve bölünmüş ilişkiler Z tipi örgütlerin değil A tipi örgütlerin özellikleridir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 20
Merkezde etkili bir yöneticinin bulunduğu küçük ölçekli işletmeler aşağıda verilen örgüt kültürü türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Rol kültürü
B
Başarı kültürü
C
Güç kültürü
D
Birey kültürü
E
Görev kültürü
Açıklama:
Güç kültürü, genellikle küçük girişimci aile işletmelerinde, ticari birliklerde ve bazı finans firmalarında görülür. Bu tür kültürü bir ağa benzetebiliriz. Çünkü bu kültür, merkezî bir güç ve onun etrafında şekillenen bir ağ yapısı ile karakterize edilebilir. Tüm üniteler arası bir ilişki vardır, ancak güç, merkezdeki aktördedir. Örgütün etkinliği güven ve empatiye dayanır. Çok az bürokrasi vardır. Çünkü her türlü yetki merkezdeki güçlü aktördedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 21
- Örgüt kültürünün her örgütte olması,
- Her örgüt kültürünün diğerlerine göre tek ve benzersiz olması
- Örgüt kültürünün sosyal olarak inşa edilmesi
- Örgüt kültürünün örgüt üyelerinin olay ve sembollere anlam yüklemesini sağlaması
- Örgüt kültürünün örgütsel davranışa yol gösteren güçlü bir araç olması
Seçenekler
A
I,II ve III
B
II,III ve IV
C
I,III,IV
D
II,III,IV ve V
E
I,II,III,IV ve V
Açıklama:
- Örgüt kültürünün her örgütte olması,
- Her örgüt kültürünün diğerlerine göre tek ve benzersiz olması
- Örgüt kültürünün sosyal olarak inşa edilmesi
- Örgüt kültürünün örgüt üyelerinin olay ve sembollere anlam yüklemesini sağlaması
- Örgüt kültürünün örgütsel davranışa yol gösteren güçlü bir araç olması
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi zayıf örgüt kültürünü göstermektedir?
Seçenekler
A
Misyonu destekleyen ve tüm çalışanların paylaştığı değerlere sahiptir.
B
Farklı birimler, çatışan değerlere sahiptirler.
C
Örgüt kültürünü yöneten yöneticilere sahiptirler.
D
Örgütü başarıya götürecek açık ve seçik bir misyona sahiptirler.
E
Örgüt kültürünü pekiştiren ve yaşatan öykülere, geleneklere ve törenlere sahiptir ler.
Açıklama:
Farklı birimler, çatışan değerlere sahip olma zayıf örgütlere diğer maddeler ise başarılı örgütlere aittir.Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün fiziksel sembolleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hikaye
B
Kahraman
C
Efsane
D
Tören
E
Amblem
Açıklama:
Hikaye , kahraman , efsane , tören davranışsal sembol amblem ise fiziksel semboldür.Doğru cevap E'dir.
Soru 24
................doğru olup olmadığı sorgulanmaksızın, tartışmaya açık olmadan bireylerce kabul edilen yargı, inanç ve genellemeleri ifade eder.
Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Sayıltı
B
Değer
C
Bütünleşme
D
İnisiyatif
E
Denetim
Açıklama:
Sayıltı doğru olup olmadığı sorgulanmaksızın, tartışmaya açık olmadan bireylerce kabul edilen yargı, inanç ve genellemeleri ifade eder.Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün gözlemlenebilir halleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Ödül Sistemi
B
Denetim
C
Semboller
D
Bütünleşme
E
Risk alma derecesi
Açıklama:
Semboller örgüt kültürünün gözlemlenebilir halleri arasında olup diğerleri ise örgüt kültürünü belirleyen özelliklerdir. Buna göre doğru cevap C'dir.
Soru 26
Örgütü diğerlerinden ayıran ve kültürü kolayca anlamamızı sağlayan dil nedir?
Seçenekler
A
Seremoni
B
Slogan
C
Hikaye
D
Jargon
E
Sembol
Açıklama:
Örgütü diğerlerinden ayıran ve kültürü kolayca anlamamızı sağlayan dil jargondur. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Örgüt kültürünün “.................” boyutu kültürün temel değerlerinin eski çalışanlar tarafından ne ölçüde farkında olmadan veya fazla düşünmeden kabul edildiği ve uygun davranıldığı ile ilgilidir.
Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Etki Derecesi
B
Örtüklüğü
C
Politik
D
Çokluk
E
Yaygınlık
Açıklama:
Örgüt kültürünün “örtüklüğü” boyutu kültürün temel değerlerinin eski çalışanlar tarafından ne ölçüde farkında olmadan veya fazla düşünmeden kabul edildiği ve uygun davranıldığı ile ilgilidir.Doğru cevap B'dir.
Soru 28
(Örgütün kültürü, çalışanların statülerinin eşitliğini vurguluyorsa, işletme de tek kafeterya vardır veya park yerleri ayrıştırılmaz.)
Yukarıda verilmiş olan örnek hangi örgüt bakış açısına uygundur?
Yukarıda verilmiş olan örnek hangi örgüt bakış açısına uygundur?
Seçenekler
A
Bütünleştirici
B
Farklılaşma
C
Parçalanmışlık
D
Ayrılmışlık
E
Değişmişlik
Açıklama:
Yukarıda verilen örnek Bütünleştirici örgüt bakış açısına sahiptir. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Örgütün tümünü etkisi altına alan ve örgüt üyeerinin büyük bir kısmının paylaştığı kültür aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Üst kültür
B
Zayıf kültür
C
Egemen kültür
D
Alt kültür
E
Güçlü kültür
Açıklama:
Örgütün tümünü etkisi altına alan ve örgüt üyeerinin büyük bir kısmının paylaştığı kültür egemen kültürdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi J Tipi örgüt özelliği arasındadır?
Seçenekler
A
Kısa dönemli istihdam
B
Bireysel karar verme
C
Bireysel sorumluluk
D
Kolektif karar verme
E
Bölünmüş ilişkiler
Açıklama:
Kolektif karar verme J tipi örgüt özellikleri arasındadır.Doğru cevap D'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün varlığı görünür olmayan özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Seremoni
B
Değer
C
Jargon
D
Slogan
E
Sembol
Açıklama:
Örgüt kültürü hem dışarıdan gözlemlenebilir unsurlar olan semboller, sloganlar, hikâyeler, jargon ve seremonilerden oluşurken hem de varlığı görünür olmayan değerler, inançlar, sayıltılar (varsayımlar) gibi özelliklerden oluşmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 32
I. Teknoloji
II. Davranış kalıpları
III. Örgüt yapısı
IV. Giyim-kuşam
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri örgüt kültürünün rasyonel araçlarındandır?
II. Davranış kalıpları
III. Örgüt yapısı
IV. Giyim-kuşam
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri örgüt kültürünün rasyonel araçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir örgütün kültürü “rasyonel ve görüntüsel” olarak farklı araçlarla tanımlanabilmektedir. Rasyonel araçlara örnekler; kullanılan teknoloji, örgüt yapısı, planlama ve kontrol sistemleri gibi tasarımlar olabilir. Öte yandan, görüntüsel araçlar örgütün jargonu (özel dili), davranış kalıpları, törenleri, başarı öyküleri, giyim-kuşam gibi örneklerle tanımlanabilir.
Görüldüğü üzere I ve III numaralı maddelerde verilenler rasyonel araçlara örnek iken, II ve IV numaralı maddelerde verilenler görüntüsel araçlara örnektir. Bu bakımdan doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
Görüldüğü üzere I ve III numaralı maddelerde verilenler rasyonel araçlara örnek iken, II ve IV numaralı maddelerde verilenler görüntüsel araçlara örnektir. Bu bakımdan doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
Soru 33
I. Örgütün temel vazifesi ve politikaları konusunda ortak anlayışın gelişmesi
II. Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi
III. Farklı birimlerin çatışan değerlere sahip olması
IV. Herkesin işi bildiği gibi yapması
V. Denetim ve motivasyonun kolaylaşması
Yukarıdakilerden hangileri güçlü örgüt kültürünün işlevlerindendir?
II. Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi
III. Farklı birimlerin çatışan değerlere sahip olması
IV. Herkesin işi bildiği gibi yapması
V. Denetim ve motivasyonun kolaylaşması
Yukarıdakilerden hangileri güçlü örgüt kültürünün işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve V
E
I, IV ve V
Açıklama:
Güçlü örgüt kültürünün işlevleri;
• Örgütün temel vazifesi ve politikaları konusunda ortak anlayışın gelişmesi,
• Örgüt üyelerini bir arada tutan ve iletişimi kolaylaştıran ortak dilin oluşması,
• Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi,
• Yeni üyelerin intibakının kolaylaşması,
• Örgüt üyelerinin sorumluluk alma ve sahiplenme eğilimlerinin artması,
• Örgüt içi dostluk bağlarının güçlenmesi,
• Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi,
• Denetim ve motivasyonun kolaylaşması,
• Örgütsel başarının artması şeklinde sıralanabilir.
Zayıf örgüt kültürünün göstergeleri ise şöyledir;
• Kendilerini başarıya götürecek açık ve seçik bir misyona sahip değildirler.
• Birçok değer ve inanç var olabilir ancak hangilerinin daha önemli olduğu net değildir.
• Farklı birimler, çatışan değerlere sahiptirler.
• Yönetim, tüm kurumda geçerli bir anlayış geliştirme çabası göstermemektedir.
• İş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiştir; herkes işi bildiği gibi yapmaktadır.
Görüldüğü üzere, III ve IV numaralı maddelerde verilenler güçlü örgüt kültürünün işlevleri değil, zayıf örgüt kültürünün göstergeleridir. Bu nedenle doğru cevap I, II ve V numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.
• Örgütün temel vazifesi ve politikaları konusunda ortak anlayışın gelişmesi,
• Örgüt üyelerini bir arada tutan ve iletişimi kolaylaştıran ortak dilin oluşması,
• Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi,
• Yeni üyelerin intibakının kolaylaşması,
• Örgüt üyelerinin sorumluluk alma ve sahiplenme eğilimlerinin artması,
• Örgüt içi dostluk bağlarının güçlenmesi,
• Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi,
• Denetim ve motivasyonun kolaylaşması,
• Örgütsel başarının artması şeklinde sıralanabilir.
Zayıf örgüt kültürünün göstergeleri ise şöyledir;
• Kendilerini başarıya götürecek açık ve seçik bir misyona sahip değildirler.
• Birçok değer ve inanç var olabilir ancak hangilerinin daha önemli olduğu net değildir.
• Farklı birimler, çatışan değerlere sahiptirler.
• Yönetim, tüm kurumda geçerli bir anlayış geliştirme çabası göstermemektedir.
• İş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiştir; herkes işi bildiği gibi yapmaktadır.
Görüldüğü üzere, III ve IV numaralı maddelerde verilenler güçlü örgüt kültürünün işlevleri değil, zayıf örgüt kültürünün göstergeleridir. Bu nedenle doğru cevap I, II ve V numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.
Soru 34
_______________________ arasında toplum içinde insanların anlaşmasında temel iletişim ve anlaşma aracı olarak görülen dil, toplumsal geçmiş ile bağlantı kurulmasında etkili olan hikâyeler, efsaneler, kahramanlar, törenler sayılabilir.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Sözel-davranışsal semboller
B
İnsan ilişkileri ile ilgili sayıltılar
C
Fiziksel semboller
D
İnsan doğasına ilişkin sayıltılar
E
Değerler
Açıklama:
Sözel-davranışsal semboller olarak; toplum içinde insanların anlaşmasında temel iletişim ve anlaşma aracı olarak görülen dil, toplumsal geçmiş ile bağlantı kurulmasında etkili olan hikâyeler, efsaneler, kahramanlar, davranışsal semboller içinde önemli yer tutan törenler sayılabilir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
"Organizasyon içindeki bölümlerin uyumlu ve iş birliği ortamında faaliyet göstermesi için, üst yönetimin sağladığı destek"olarak tanımlanan ve örgüt kültürünü belirleyen özelliklerden biri olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimlik oluşumu
B
Örgüt belleği
C
Bireysel inisiyatif
D
Örgüt içi çatışma toleransı
E
Bütünleşme
Açıklama:
Örgüt Kültürünü Belirleyen Özellikler
Kimlik oluşumu: Bireylerin kendini, organizasyon ya da içinde bulundukları grup ile özdeşleştirme derecesi.
Örgüt belleği: Örgütün tarihsel gelişiminde; olayların ve anahtar bireylerin paylaşılan yorumlarının depolanmış bilgi biçiminde diğer çalışanlara aktarılması.
Bireysel inisiyatif: Bireylerin organizasyon içinde sahip oldukları sorumluluk ve inisiyatif kullanabilme derecesi.
Örgüt içi çatışma toleransı: Bireylerin birbirini ve organizasyonu eleştirebilme derecesi.
Bütünleşme: Organizasyon içindeki bölümlerin uyumlu ve iş birliği ortamında faaliyet göstermesi için, üst yönetimin sağladığı destek.
Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Kimlik oluşumu: Bireylerin kendini, organizasyon ya da içinde bulundukları grup ile özdeşleştirme derecesi.
Örgüt belleği: Örgütün tarihsel gelişiminde; olayların ve anahtar bireylerin paylaşılan yorumlarının depolanmış bilgi biçiminde diğer çalışanlara aktarılması.
Bireysel inisiyatif: Bireylerin organizasyon içinde sahip oldukları sorumluluk ve inisiyatif kullanabilme derecesi.
Örgüt içi çatışma toleransı: Bireylerin birbirini ve organizasyonu eleştirebilme derecesi.
Bütünleşme: Organizasyon içindeki bölümlerin uyumlu ve iş birliği ortamında faaliyet göstermesi için, üst yönetimin sağladığı destek.
Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 36
Örgüt kültürünün _____________________ boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Yaygınlık
B
Düzey
C
Karşılıklı bağımlılık
D
Örtüklük
E
Çokluk
Açıklama:
Örgüt kültürünün “düzey” boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir. Örneğin kültürün kurumun, şirketin logosu ve diğer sembollerinin kolayca ayırt edilmesi mümkün iken temel değerleri daha az görünür ve bilinirdir.
Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 37
Yukarıda örgüt kültürüne bakış açıları ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-c, 2-b, 3-a
B
1-b, 2-a, 3-c
C
1-c, 2-a, 3-b
D
1-a, 2-b, 3-c
E
1-a, 2-c, 3-b
Açıklama:
Örgüt kültürüne ilişkin bütünleştirici, farklılaşma ve parçalanmışlık olmak üzere üç farklı bakış açısının varlığından söz edilmektedir.
Bütünleştirici yaklaşıma göre, sadece değer ve varsayımlara ilişkin fikir birliği değil, bunların örgütteki eylemlere yansıma biçiminde de tutarlılık vardır.
Farklılaşma bakış açısı, alt kültürlerin varlığını ancak alt kültürlerin kendi içindeki tutarlılığını vurgular.
Parçalanmışlık bakış açısı, aynı değer ve sembollerin farklı yorumlarla algılanmasını öngörür.
Doğru eşleştirme 1-c, 2-a ve 3-b olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Bütünleştirici yaklaşıma göre, sadece değer ve varsayımlara ilişkin fikir birliği değil, bunların örgütteki eylemlere yansıma biçiminde de tutarlılık vardır.
Farklılaşma bakış açısı, alt kültürlerin varlığını ancak alt kültürlerin kendi içindeki tutarlılığını vurgular.
Parçalanmışlık bakış açısı, aynı değer ve sembollerin farklı yorumlarla algılanmasını öngörür.
Doğru eşleştirme 1-c, 2-a ve 3-b olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 38
I. Uzun süre istihdam
II. Değişken kariyer yolları
III. Bireysel karar verme
IV. Yavaş değerlendirme ve terfi
V. Bölünmüş ilişkiler
Yukarıdakilerden hangileri Ouchi’nin Z Teorisi'ndeki Z tipi örgütlerin özelliklerindendir?
II. Değişken kariyer yolları
III. Bireysel karar verme
IV. Yavaş değerlendirme ve terfi
V. Bölünmüş ilişkiler
Yukarıdakilerden hangileri Ouchi’nin Z Teorisi'ndeki Z tipi örgütlerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Z tipi örgütün özellikleri
- Uzun süre istihdam
- Yavaş değerlendirme ve terfi
- Değişken kariyer yolları
- Dengeli kontrol mekanizmaları
- Katılımcı karar verme
- Bireysel güvene dayalı sorumluluk
- Bütüncül ilişkiler (yumuşak bürokratik yapı)
Soru 39
Yukarıda Danışman ve Özgen’e ait kültürel eğilim tipleri ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-B, 2-E, 3-A
B
1-A, 2-B, 3-C
C
1-E, 2-C, 3-D
D
1-B, 2-D, 3-A
E
1-D, 2-E, 3-A
Açıklama:
Klan eğilimi: Örgüt üyelerini aile üyeleri gibi görme, onların özel sorunlarıyla ilgilenme derecesi
Destekleyicilik eğilimi: Görevlerin tam olarak yapılmasına mı yoksa göreli inisiyatif kullanımına izin verilmesine mi önem verildiğinin göstergesi
Profesyonelizm eğilimi: Rasyonel problem çözümünün, yetkinliğin, performansa dayalı terfinin ve açık rol tanımlamalarının önemsenme derecesi
Doğru eşleştirme 1-B, 2-E ve 3-A biçimindedir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Destekleyicilik eğilimi: Görevlerin tam olarak yapılmasına mı yoksa göreli inisiyatif kullanımına izin verilmesine mi önem verildiğinin göstergesi
Profesyonelizm eğilimi: Rasyonel problem çözümünün, yetkinliğin, performansa dayalı terfinin ve açık rol tanımlamalarının önemsenme derecesi
Doğru eşleştirme 1-B, 2-E ve 3-A biçimindedir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıda örgüt kültürü ile örgüt iklimi arasındaki farklılıklara ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Örgüt iklimi geçici bir özelliğe sahipken; örgüt kültürü genellikle uzun dönemli, stratejik bir özellik taşır.
B
Örgüt kültürü yavaş, örgüt iklimi ise daha hızlı değişir.
C
Örgüt iklimi, örgüt kültüründen daha kısa sürelidir.
D
Örgüt kültürü, örgüt iklimini etkiler ve biçimlendirir.
E
Örgüt iklimi, örgüt kültürünü kapsar fakat kültür, iklimin bütün yönlerini içermez.
Açıklama:
Örgüt kültürü ile örgüt iklimi arasındaki başlıca farklılıklar şu şekilde sıralanabilir (Çelik, 2008);
- Örgüt iklimi geçici bir özelliğe sahipken; örgüt kültürü genellikle uzun dönemli, stratejik bir özellik taşır.
- Örgüt kültürü, örgüt iklimini kapsar fakat iklim, kültürün bütün yönlerini içermez.
- Örgüt kültürü, çalışanların örgütleri hakkında hissettiklerinin yanı sıra, örgüte kimliğini ve davranış standartlarını kazandıran inançlar, değerler ve
varsayımları kapsarken; örgüt iklimi, çalışanların çalışma birimleri ve örgütleri ile ilgili olarak paylaştıkları algıları kapsamaktadır. - Örgüt kültürü yavaş, örgüt iklimi ise daha hızlı değişir.
- Örgüt kültürü, örgüt iklimini etkiler ve biçimlendirir.
- Örgüt kültürü sosyoloji ve antropolojinin, örgüt iklimi ise psikolojinin temel ilkeleriyle ilgili kavramlardır.
- Örgüt iklimi, örgüt kültüründen daha kısa sürelidir.
- Örgüt kültürü belirleyici, örgüt iklimini değerleyicidir.
- Örgüt kültürü davranış normlarını oluştururken; iklim bu davranış normlarına ne kadar uyulup uyulmadığı hususunda bir göstergedir. Yani, kültürün oyunun kurallarını belirleyici rolü varken iklim bu kurallara ne derece ve nasıl uyulduğunu gösterir.
- Kültürün belirleyicileri ile iklimin belirleyicileri farklıdır.
- Örgüt iklimi çalışanların beklentilerinin gerçekleşme düzeyini ölçerken; örgüt kültürü bu beklentilerin ne olduğu ile ilgilidir.
Soru 41
Benzer yapı ve teknolojiye sahip örgütlerden bazıları yüksek performans ve verimlilik gösterirken diğerlerinin düşük performans göstermesi örgütlerin değer ve normlarıyla ilgili hangi özelliğinden kaynaklanır?
Seçenekler
A
Örgüt kültürü
B
Örgüt kuralları
C
Örgüt iklimi
D
Etik kodlar
E
Yönetmelikler
Açıklama:
Benzer yapı ve teknolojiye sahip örgütlerden bazıları yüksek performans ve verimlilik gösterirken diğerlerinin düşük performans göstermesi örgütlerin farklı kültürel özelliklere sahip olmalarıyla açıklanabilir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün görünür öğelerinden değildir?
Seçenekler
A
Törenler
B
Öyküler
C
Davranışlar
D
Fiziksel ortamlar
E
Sayıltılar
Açıklama:
Örgüt kültürünün görünür öğelerine simgeleri, törenleri, öyküleri, sloganları, davranışları, giyimi ve fiziksel ortamı örnek verebiliriz.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi zayıf örgüt kültürünün göstergesidir?
Seçenekler
A
Birçok değer ve inanç vardır ancak biri diğerinden daha önemli tutulmaz.
B
Yeni üyelerin intibakı kolaydır.
C
Amaçlara dönük davranış kalıpları edinilir.
D
Örgüt üyelerinin ortak bir dili oluşur.
E
Örgütün temel vazifesi konusunda ortak anlayış gelişir.
Açıklama:
Örgütlerde zayıf kültürün göstergelerinden biri de birçok değer ve inancın varolması ancak hangilerinin daha önemli olduğunun net bir şekilde belirtilmemiştir.
Soru 44
Ouchi'nin Z Teorisine göre aşağıdakilerden hangisi A tipi örgütlerin özelliğidir?
Seçenekler
A
Hayat boyu istihdam
B
Uzmanlaşmamış kariyer yolları
C
Kolektif karar verme
D
Bütüncül ilişkiler
E
Hızlı değerlendirme ve terfi
Açıklama:
• Kısa dönemli istihdam
• Hızlı değerlendirme ve terfi
• Uzmanlaşmış kariyer yolları
• Açık kontrol mekanizmaları
• Bireysel karar verme
• Bireysel sorumluluk
• Bölünmüş ilişkiler (katı bürokratik yapı)
• Hızlı değerlendirme ve terfi
• Uzmanlaşmış kariyer yolları
• Açık kontrol mekanizmaları
• Bireysel karar verme
• Bireysel sorumluluk
• Bölünmüş ilişkiler (katı bürokratik yapı)
Soru 45
Örgüt kültürünün üst yönetiminin faaliyetlerini de etkilemesi örgüt kültürünün hangi sonucuna işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Yenilikçilik
B
Rekabet avantajı ve finansal başarı
C
Liderlik faaliyetlerine yön verme
D
Birey - örgüt uyumu
E
Birleşme ve satın almalarda kıyaslama
Açıklama:
Liderlik faaliyetlerine yön verme: Örgüt kültürü, örgütteki liderlik faaliyetlerinin yönünü etkiler. Üst yönetimin liderlik faaliyetlerinin büyük kısmı, kendi idealleriyle uyumlu bir kurum kültürü yaratmak ve bu kültürü devam ettirmek üzerine kuruludur. Dolayısıyla örgütün kültürü, üst yönetimin faaliyetlerini de etkileyecektir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Peters - Waterman Modeline göre başarılı firmaların özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalın yapı
B
Kendi işine bakmak
C
Bölünmüş ilişkiler
D
İşi sahiplenme
E
Müşteriye yakınlık
Açıklama:
Peters - Waterman modeline göre firmaların başarılarını oluşturan sekiz temel kültürel değer ve davranış şunlardır:
- Başarmak için eyleme eğilim
- Müşteriye yakınlık
- Özerklik ve girişimcilik
- İnsanlar aracılığıyla verimlilik
- Yalın yapı
- İşi sahiplenme, değer yönelimi
- Kendi işine bakmak
- Eş zamanlı gevşek - sıkı özellik gösterme
Soru 47
I. Güç kültürü
II. Bilinç kültürü
III. Rol kültürü
IV. Görev kültürü
V. Birey kültürü
Yukarıdakilerden hangileri Handy'nin kültürel tipleri arasında yer alır?
II. Bilinç kültürü
III. Rol kültürü
IV. Görev kültürü
V. Birey kültürü
Yukarıdakilerden hangileri Handy'nin kültürel tipleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, III, IV ve V
B
II, III ve V
C
I, IV ve V
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Bu modele göre örgütler; yapıları, yönetim tarzları ve anlayışları açısından dört grupta toplanabilir ve bunlar güç kültürü, rol kültürü, görev kültürü ve birey kültürü olarak tanımlanabilir.
Soru 48
Örgütün katı yapısal ve sistemsel özellikleri ile yumuşak sembolik niteliklerini birleştiren bir bakış açısı sunan kültür yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cameron ve Quinn'in Yaklaşımı
B
Handy'nin Kültürel Tipleri
C
Ouchi'nin Z Modeli
D
Johnson ve Scholes'in Kültürel Ağ Yaklaşımı
E
Danışman ve Özgen'in Eğilim Yaklaşımı
Açıklama:
Stratejik yönetimin zorluklarını kültürel bir ağ içinde göstermeye çalışan Johnson ve Scholes örgütsel paradigmanın ya da “olayları görüş şeklinin” Şkültürel bir ağ içinde şekillendiğini belirtmektedirler. Kültürel ağ, örgütün katı yapısal ve sistemsel özellikleri ile yumuşak sembolik niteliklerini birleştiren bir bakış açısı sunmaktadır.
Soru 49
Danışman ve Özgen'in Eğilim Yaklaşımına göre; "görevlerin tam olarak yapılmasına mı yoksa göreli inisiyatif kullanımına izin verilmesine mi önem verildiğinin göstergesi" olarak açıklanabilen özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Destekleyicilik eğilimi
B
Gelişme eğilimi
C
Açıklık eğilimi
D
Kuralcılık eğilimi
E
Hiyerarşi eğilimi
Açıklama:
Destekleyicilik eğilimi : Görevlerin tam olarak yapılmasına mı yoksa göreli inisiyatif kullanımına izin verilmesine mi önem verildiğinin göstergesidir.
Soru 50
Örgüt iklimi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Örgüt kültüründen daha uzun sürelidir.
B
Örgütlerde davranış normlarını oluşturur.
C
Örgüt kültürünü biçimlendirir.
D
Geçici bir özelliğe sahiptir.
E
Uzun dönemde yavaş değişiklik gösterir
Açıklama:
• Örgüt iklimi geçici bir özelliğe sahipken; örgüt kültürü genellikle uzun dönemli, stratejik bir özellik taşır.
• Örgüt kültürü, örgüt iklimini kapsar fakat iklim, kültürün bütün yönlerini içermez.
• Örgüt kültürü, çalışanların örgütleri hakkında hissettiklerinin yanı sıra, örgüte kimliğini ve davranış standartlarını kazandıran inançlar, değerler ve varsayımları kapsarken; örgüt iklimi, çalışanların çalışma birimleri ve örgütleri ile ilgili olarak paylaştıkları algıları kapsamaktadır.
• Örgüt kültürü yavaş, örgüt iklimi ise daha hızlı değişir.
• Örgüt kültürü, örgüt iklimini etkiler ve biçimlendirir.
• Örgüt kültürü sosyoloji ve antropolojinin, örgüt iklimi ise psikolojinin temel ilkeleriyle ilgili kavramlardır.
• Örgüt iklimi, örgüt kültüründen daha kısa sürelidir.
• Örgüt kültürü belirleyici, örgüt iklimini değerleyicidir.
• Örgüt kültürü davranış normlarını oluştururken; iklim bu davranış normlarına ne kadar uyulup uyulmadığı hususunda bir göstergedir. Yani, kültürün oyunun kurallarını belirleyici rolü varken iklim bu kurallara ne derece ve nasıl uyulduğunu gösterir.
• Kültürün belirleyicileri ile iklimin belirleyicileri farklıdır.
• Örgüt iklimi çalışanların beklentilerinin gerçekleşme düzeyini ölçerken; örgüt kültürü bu beklentilerin ne olduğu ile ilgilidir
• Örgüt kültürü, örgüt iklimini kapsar fakat iklim, kültürün bütün yönlerini içermez.
• Örgüt kültürü, çalışanların örgütleri hakkında hissettiklerinin yanı sıra, örgüte kimliğini ve davranış standartlarını kazandıran inançlar, değerler ve varsayımları kapsarken; örgüt iklimi, çalışanların çalışma birimleri ve örgütleri ile ilgili olarak paylaştıkları algıları kapsamaktadır.
• Örgüt kültürü yavaş, örgüt iklimi ise daha hızlı değişir.
• Örgüt kültürü, örgüt iklimini etkiler ve biçimlendirir.
• Örgüt kültürü sosyoloji ve antropolojinin, örgüt iklimi ise psikolojinin temel ilkeleriyle ilgili kavramlardır.
• Örgüt iklimi, örgüt kültüründen daha kısa sürelidir.
• Örgüt kültürü belirleyici, örgüt iklimini değerleyicidir.
• Örgüt kültürü davranış normlarını oluştururken; iklim bu davranış normlarına ne kadar uyulup uyulmadığı hususunda bir göstergedir. Yani, kültürün oyunun kurallarını belirleyici rolü varken iklim bu kurallara ne derece ve nasıl uyulduğunu gösterir.
• Kültürün belirleyicileri ile iklimin belirleyicileri farklıdır.
• Örgüt iklimi çalışanların beklentilerinin gerçekleşme düzeyini ölçerken; örgüt kültürü bu beklentilerin ne olduğu ile ilgilidir
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kültürün ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Manevi ögeler
B
Nesnel öğeler
C
Görünmez ögeler
D
Davranışsal ögeler
E
Çevresel öğeler
Açıklama:
Kültürün öğeleri farklı araştırmacılar tarafından farklı şekillerde ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, maddi ögelermanevi ögeler, nesnel ögeleröznel ögeler, görünür ögelergörünmez öge ler şeklindeki sınıflamalardan söz edilebilir.
Çevresel ögeler
Çevresel ögeler
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi güçlü örgüt kültürünün işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi.
B
Farklı birimler, çatışan değerlere sahip olması
C
Kendilerini başarıya götürecek açık ve seçik bir misyona sahip olmamaları
D
Yönetim, tüm kurumda geçerli bir anlayış geliştirme çabası göstermemeleri
E
Çalışanları mutsuzdur, çatışma ve kavga sıklıkla görülmeleri
Açıklama:
Açıklama Doğru yanıt. kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesidir.
B,C,D,E şıkkı zayıf örgüt kültürünün göstergeleridir.
B,C,D,E şıkkı zayıf örgüt kültürünün göstergeleridir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel sembollere bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Taşıyan eşya
B
Araç
C
Etiket
D
Amblem
E
Kahramanlar
Açıklama:
Açıklama: Fiziksel semboller Taşıyan eşya, araç, amblem, rozet .afiş gibi nesneleri ifade etmektedir. Sözeldavranışsal semboller olarak; toplum içinde insanların anlaşmasında temel iletişim ve anlaşma aracı olarak görülen dil, toplumsal geçmiş ile bağlantı kurulmasında etki li olan hikâyeler, efsaneler, kahramanlar, davranışsal semboller için de önemli yer tutan tören ler sayılabilir.
Soru 54
......…...….bireylerin yaşantısında önemli yer tutan toplumdaki bireyler tarafından paylaşılan ,iyi, kötü, onaylanmış, onaylanmamış olacak şekilde bireylere yön veren ,örgütsel kültürün yapı taşı olarak nitelenen ve bireylere tercihleri konusunda ışık tutan kavram ve inançlar olarak tanımlanabilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Norm
C
Değerler
D
Ritüeller
E
Örgüt Kültürü
Açıklama:
Değerler örgütü oluşturan grup üyelerinin kabul ettiği temel inançlarla oluşur ve toplum için de başarıyı tanımlayarak, standartlar koyarak birey davranışlarını şekillendirir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünü belirleyen özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Ceza sistemi
B
Örgüt dışı çatışma
C
İletişim kanallarının kapalı olması
D
Yönetim desteği
E
Grup inisiyatifi
Açıklama:
Bireysel inisiyatif, risk alma derecesi, bütünleşme ,yönetim desteği, denetim, kimlik oluşumu ödül sistemi, örgüt içi çatışma toleransı, İletişim kanallarının yapısı ve örgüt belleği örgüt kültürünü belirleyen özelliklerdir.
Soru 56
Örgüt kültürünün …………boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir.
Yukarıdaki boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Örtüklüğü
B
Yaygınlık
C
Düzey
D
Çokluk
E
Etki derecesi
Açıklama:
Örgüt kültürünün “düzey” boyutu kültürün görünürlüğü veya fark edilme derecesi ile ilgilidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı örgüt kültürünün göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Sorunlar gizlenir, saptırılır veya iş dışı ortamlarda tartışılır.
B
Amaçlar paylaşılır ve başarıya yöneliş vardır.
C
Çatışmalar saklanır ve uzatılır.
D
Liderler kendilerini yalnız hissederler.
E
Kriz anında birbirini suçlayarak sorumlu aranır.
Açıklama:
Doğru yanıt amaçlar paylaşılır ve başarıya yöneliş vardır. Diğer şıklar
Amaçlar paylaşılır ve başarıya yöneliş vardır. Diğer şıklar sağlıksız örgüt kültürü nün göstergeleridir.
Amaçlar paylaşılır ve başarıya yöneliş vardır. Diğer şıklar sağlıksız örgüt kültürü nün göstergeleridir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yenilikçi örgüt kültürünün karakteristiklerinden biridir?
Seçenekler
A
Deneme, fırsat arama, risk üstlenme, az sayıda kural
B
Öngörülebilirlik, güvenlik, kurallara uyma
C
Adil olma, tolerans
D
Kesinlik, analitik yaklaşım
E
İşbirliği, insana yöneliklik
Açıklama:
Öngörülebilirlik, güvenlik, kurallara uyma durağanlık boyutunu karakteristiğidir.
Adil olma, tolerans insana saygı örgüt kültürünün karakteristiğidir.
Detaylara dikkat kesinlik, analitik yaklaşım örgüt kültürünün karakteristiğidir.
İşbirliği, insana yöneliklik ,takıma yöneliklik örgüt kültürünün karakteristiğidir.
Deneme, fırsat arama, risk üstlenme, az sayıda kural yenilikçi örgüt kültürünün karakteristiğidir
Adil olma, tolerans insana saygı örgüt kültürünün karakteristiğidir.
Detaylara dikkat kesinlik, analitik yaklaşım örgüt kültürünün karakteristiğidir.
İşbirliği, insana yöneliklik ,takıma yöneliklik örgüt kültürünün karakteristiğidir.
Deneme, fırsat arama, risk üstlenme, az sayıda kural yenilikçi örgüt kültürünün karakteristiğidir
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rekabet avantajı ve finansal başarı
B
Üretkenlik, kalite ve moral
C
Yenilikçilik
D
Birleşme ve satın almalarda kıyaslama
E
Örgüt içinde uyumsuzluk
Açıklama:
Örgüt kültürünün sonuçları :
Rekabet avantajı ve finansal başarı
Üretkenlik, kalite ve moral
Yenilikçilik
Birleşme ve satın almalarda kıyaslama
Birey - örgüt uyumu
Liderlik faaliyetlerine yön vermedir.
Örgüt içinde uyumsuzluk
Rekabet avantajı ve finansal başarı
Üretkenlik, kalite ve moral
Yenilikçilik
Birleşme ve satın almalarda kıyaslama
Birey - örgüt uyumu
Liderlik faaliyetlerine yön vermedir.
Örgüt içinde uyumsuzluk
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Ouchi’nin J tipi örgüt tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hayat boyu istihdam
B
Kolektif karar verme
C
Kolektif sorumluluk
D
Bütüncül ilişkiler
E
Uzun süre istihdam
Açıklama:
Uzun süre istihdam Ouchi’nin Z tipi örgüt tipidir. A,B,C,D şıkkı Ouchi'nin J tipi örgüt tipidir. Yavaş değerlendirme ve terfi , uzmanlaşmamış kariyer yollarıve Örtük kontrol mekanizmaları da J tipi örgüt türüdür.
Soru 61
I-Biçimsel olmaması II-Ölçülebilir olmaması III-Algılanmasının kolay olmaması IV-Nesnel olmaması V- Zamanla değişmemesi Yukarıdaki özelliklerden hangileri örgüt kültürü kavramının karmaşıklığına yol açan etmenleri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramının karmaşıklığı, biçimsel olmaması, tanımlama ve algılama güçlükleri ve öznelliğinden kaynaklanır. Buna karşın örgüt kültürü zamanla değişebilmekte ve geliştirilen çeşitlik ölçeklerle güçlü kültür-zayıf kültür ya da sağlıklı kültür-sağlıksız kültür biçiminde ölçümler yapılabilmektedir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 62
I-Doktorların ölen bir hasta için eks (ex) oldu demeleri
II-Askerlerin rütbelerine göre üniforma giymeleri
III-Bankalarda yetkilerin alt kademelere aktarılması
IV-Bir iletişim firmasının 5G teknolojisine geçiş yapması
V- Her yıl 16 Mart’ta öğretmen okullarının açılışının kutlanması
Yukarıdaki durumlardan hangileri örgütün kültürünü tanımlamada kullanılabilecek görüntüsel araçlar arasında yer alır?
II-Askerlerin rütbelerine göre üniforma giymeleri
III-Bankalarda yetkilerin alt kademelere aktarılması
IV-Bir iletişim firmasının 5G teknolojisine geçiş yapması
V- Her yıl 16 Mart’ta öğretmen okullarının açılışının kutlanması
Yukarıdaki durumlardan hangileri örgütün kültürünü tanımlamada kullanılabilecek görüntüsel araçlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve V
D
I, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Bir örgütün kültürü “rasyonel ve görüntüsel” olarak farklı araçlarla tanımlanabilmektedir. Doktorların kendi jargon kullanmaları, askerlerin kendine özgü kıyafetlere sahip olmaları, öğretmen okullarının kutlanması gibi törenlere ek olarak başarı hikayeleri ve davranış kalıpları örgütsel kültürün görüntüsel araçlar arasındadır. Yetki devri gibi örgütsel yapı ve 5G teknolojisi gibi teknolojik unsurlar rasyonel araçlarla ilgilidir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün görünür olmayan öğeleri arasındadır?
Seçenekler
A
Örgütte bireyler arası iletişimde kullanılan dil
B
Örgütsel hikayeler
C
Örgüt flamaları
D
Örgüt müzeleri
E
Örgütte yaşlıların sözüne önem verme
Açıklama:
Örgütte kullanılan dil, örgütün sahip olduğu ve geçmiş ve gelecek arasında bağlantı sağlayan hikayeler, örgütün flamaları, örgüte ait unsurların sergilendiği müzeler ve bunlara ek olarak efsaneler, kahramanlar, özel anlamlar taşıyan araç, etiket, amblem, eşyalar vb. örgüt kültürünün görünür öğeleri içinde semboller ve davranışları kapsamında yer alır. Yaşlıların sözüne değer verilmesi ise görünür olmayan öğelerden örgütsel sayıltılar kapsamında yer almaktadır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 64
I-Örgüt kültürününü birinci düzeyini oluştururlar.
II- Örgüt için anlamlı fiziksel unsurları içerir.
III-Bireylere ışık tutan kavram ve inaçlardır.
IV-İnsan doğasına ilişkin kabulleri içerir.
Yukarıdaki açıklamalardan hangileri kültürün öğelerinden semboller ve davranışlara aittir?
II- Örgüt için anlamlı fiziksel unsurları içerir.
III-Bireylere ışık tutan kavram ve inaçlardır.
IV-İnsan doğasına ilişkin kabulleri içerir.
Yukarıdaki açıklamalardan hangileri kültürün öğelerinden semboller ve davranışlara aittir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Semboller ve davranışlar, örgüt kültürünün birinci düzeyini oluşturmakta ve kültür olgusunun dışarıdan gözlenebilen, dışa yansıyan unsurlarını ifade etmektedir. Kültürün bu ögesi, sözel-davranışsal ve fiziksel olarak ikiye ayrılabilir Fiziksel semboller gözle görülen, toplum için özel anlamlar taşıyan eşya, araç, etiket, amblem, rozet, afiş gibi nesneleri ifade etmektedir. İnsan doğasına ilişkin kabuller sayıltılarla; yol gösterici kavram ve inançlar ile ilişkilidir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 65
Mc Gregor'un X Kuramına göre "Çalışanlar işlerini ve çalışmayı sevmezler." Bu ifade örgüt kültürünü oluşturan unsurlardan sayıltı sınıflamalarından hangisi kapsamına girer?
Seçenekler
A
İnsan doğasına ilişkin sayıltılar
B
İnsan ilişkileri ile ilgili sayıltılar
C
İnsan çevre ilişkilerine yönelik sayıltılar
D
Gerçeğin doğasına ilişkin sayılıtlar
E
İnsan eylemlerine ilişkin sayıltılar
Açıklama:
İnsan doğasına ilişkin sayıltılar, bireylerin, insanın temel doğasının ne olduğu, insanın özellikleri, iş yapma biçimleri gibi konulara ilişkin temel kabullerini ifade eder. İdeal bir insanın hangi özelliklerinin olduğu ya da bireylerin kendiliklerinden iş yapma konusundaki eğilimlerini yorumlayan inançlar buna örnek olarak verilebilir. Mc Gregor X-Y Kuramında insan doğasını ele almaya çalışmış ve X bakış açısına göre çalışanlar işlerini ve çalışmayı sevmezler anlayışını ifade etmiştir. Bu anlayış iş yapma biçimi ve insan doğasını ortaya koyduğu için insan doğasına ilişkin sayıltılar kapsamında değerlendirilir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 66
"Bir işletmede kıdemli çalışanlar araçlarını düzenli olarak her gün işletmenin arka tarafındaki otaparka park ederken, ön taraftaki otoparkı kullanmamakta; neden böyle yaptıklarını da bilmemektedirler. Yeni çalışanlar ise bu durumun pek farkında değildirler."
Yukarıdaki örnek olay örgütsel kültürün hangi boyutu ile ilgilidir?
Yukarıdaki örnek olay örgütsel kültürün hangi boyutu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Düzey Boyutu
B
Yaygınlık Boyutu
C
Örtüklük Boyutu
D
Politik Boyutu
E
Çokluk Boyutu
Açıklama:
Örgüt kültürünün “örtüklüğü” boyutu kültürün temel değerlerinin eski çalışanlar tarafından ne ölçüde farkında olmadan veya fazla düşünmeden kabul edildiği ve uygun davranıldığı ile ilgilidir. Bu değerler örgütün yeni çalışanları tarafından kolayca algılanmaz ve eski çalışanlar bunun farkına varmazlar. Örnek olayda kıdemli çalışanlar arka otoparka park etme değerini sorgulanmadan kabul etmiş ve buna uygun davranmışlarken; yeni çalışanların ise bunu algılamaları söz konusu değildir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 67
I-Gemiyi kurtarmak herkesin görevidir.
II-Her tür kararı üst yönetim alır.
III-İlişkiler bireysel imaj oluşturmaya yöneliktir.
IV-Liderler yönetim tarzlarını değiştirebilir.
V-Kriz ortamında bir araya gelinir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sağlıklı örgüt kültürünün göstergeleridir?
II-Her tür kararı üst yönetim alır.
III-İlişkiler bireysel imaj oluşturmaya yöneliktir.
IV-Liderler yönetim tarzlarını değiştirebilir.
V-Kriz ortamında bir araya gelinir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sağlıklı örgüt kültürünün göstergeleridir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Sağlıklı örgütlerde liderlerin yönetim tarzlarını değiştirme esnekliğine sahip olmaları, kriz ortamında bir araya gelinmesi, bir kriz durumunda bir araya gelinmesi söz konusuyken; sağlıksız örgüt kültürlerinde her tür kararlar üst yönetim tarafından alınır ve bireysel ilişkiler imaja yönelik ve samimiyetsizdir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 68
Örgütlerin açık sistem olarak ele alınması örgüt kültürünün oluşumunda hangi faktörü ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Örgüt kurucuları
B
Örgüt çalışanları
C
Örgüt yapısı
D
Örgüt amaçları
E
Örgüt çevresi
Açıklama:
Örgütler birer açık sistem olduklarından, örgüt kültürünün oluşumunda örgütün dış çevresiyle olan etkileşiminin büyük önemi vardır. Örgütün girdileri aşamasında yer alan insangücü, teknoloji ve bilgi, çevrenin izlerini taşır. Girdinin işlenmesi aşamasında örgüt bilgiyi işleyerek, kültürün gelişimini sağlar ve çevresine zenginleştirilmiş kültürel ögeler sunar. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 69
Örgüt kültürü-yenilikçilik ilişkisinde örgüt kültürününü temel vurgusu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
Katılımcılığı vurgulayan örgüt kültürü
B
Yaratıcılığı cesaretlendiren örgüt kültürü
C
Uyumu geliştirmeye odaklanan örgüt kültürü
D
Liderliğe odaklanan örgüt kültürü
E
Kaliteye vurgu yapan örgüt kültürü
Açıklama:
Yenilikçilik üzerindeki en önemli etkenlerden birisi, yaratıcı davranışı cesaretlendiren bir kurum kültürünün varlığıdır. Dolayısıyla örgüt kültürünün etkileri ve sonuçları bağlamında yenilikçiliğin desteklenmesi ve geliştirilmesinde bireylerin yaratıcılıkları üzerinde duran bir örgüt kültürü gerekmektedir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 70
"Bir işletme kurucusu işletmenin kuruluşunda herkesin görev ve yetkilerini, norm ve iletişim süreçlerini açık bir şekilde tanımlamış, bürokratik örgüt yapısını ön plana çıkararak, kurallara ve prosedürlere tam bağlılık beklediğini ifade etmiştir."
İşletme kurucusu Handy'nin Kültürel Tiplerinden hangisine uygun bir yaklaşım sergilemiştir?
İşletme kurucusu Handy'nin Kültürel Tiplerinden hangisine uygun bir yaklaşım sergilemiştir?
Seçenekler
A
Güç Kültürü
B
Rol Kültürü
C
Görev Kültürü
D
Takım Kültürü
E
Birey Kültürü
Açıklama:
Rol kültürü çoğu zaman bürokrasi olarak görülür. Bu tür kültürde akıl ve mantık ön plandadır. İş tanımları, iletişim süreçleri ve normlar çok iyi tanımlanmıştır ve tüm bölümler bu tanımlı rolleri yerine getirir. Roller çok iyi tanımlanmıştır ve bireyler sadece bu rolleri oynar. Kural ve prosedürlere tam bir bağlılık vardır. Dolayısıyla örnek olayda Rol kültürüne uygun bir yaklaşım benimsenmiştir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünü oluşturan ve varlığı görünür olmayan unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Hikayeler
C
Semboller
D
Seromoniler
E
Jargonlar
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 72
'Burada işler böyle yürür' sözü örgütsel davranışın hangi konusunu tanımlamada kullanılır?
Seçenekler
A
Liderlik
B
Örgüt kültürü
C
Motivasyon
D
Güç
E
Çatışma
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Geçmiş ile bugünü birleştirme imkanını vererek bugünün uygulamalarının meşrulaştırılmasını ve örgüt çalışanları tarafından kolayca kabul edilmesini sağlayan kültür unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hikayeler
B
Semboller
C
Değerler
D
Törenler
E
Sayıltılar
Açıklama:
Örgüt kültürünün türlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi sağlıksız örgüt kültürünün göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Eleştiriler gelişmeye yöneliktir.
B
Çatışmalar saklanır ve uzatılır.
C
Riske girmeye değer verilir.
D
Kriz ortamında bir araya gelinir.
E
Farklı fikirlere saygı duyulur.
Açıklama:
Örgüt kültürünün türlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Eyleme dönüklük, yüksek beklentiler ve sonuçlara yönelme örgüt kültürünü oluşturan boyutlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sonuç odaklılık
B
İnsana saygı
C
Yenilikçilik
D
Durağanlık
E
Atılganlık
Açıklama:
Örgüt kültürünün türlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürü kurucularında olması gereken kişilik özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Belirgin vizyonları olması
B
Örgüt kültürünü tanımaları
C
Rekabet avantajı
D
Finansal başarı
E
Üretkenlik ve kalite
Açıklama:
Örgüt kültürünün etkileri ile sonuçlarını ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Birey- örgüt uyumu
B
Yenilikçilik
C
Üretkenlik
D
Rekabet avantajı
E
Geçmiş performansı yenileme
Açıklama:
Örgüt kültürünün etkileri ile sonuçlarını ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 78
Cameron ve Quin'in yaklaşımına göre kuralların, normların, süreçlerin ve geleneklerin hakim olduğu istikrarlı kültürlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi kültürü
B
Girişimci kültürü
C
İşbirliği kültürü
D
Piyasa kültürü
E
Ağ kültürü
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Soru 79
Örgütün yapısal ve sembolik niteliklerini birleştirerek, örgütsel kültürü kültürel ağ yaklaşımı ile açıklayan kuramcılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Johnson ve Scholes
B
Cameron ve Quin
C
Danışman ve Özgen
D
Peters ve Waterman
E
Handy
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Her örgütte olması
B
Her örgütte tek ve benzersiz olması
C
Örgüt üyelerinin olay ve sembollere anlam yüklemesini sağlaması
D
Sosyal olarak inşa edilmesi
E
Hızlı değişim göstermesi
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi, örgüt kültürünün görünür olmayan öğelerinden biridir?
Seçenekler
A
Törenler
B
Öyküler
C
İnançlar
D
Sloganlar
E
Fiziksel ortamlar
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi zayıf örgüt kültürünün göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi
B
Yeni üyelerin intibakının kolaylaşması
C
Örgüt içi dostluk bağlarının güçlenmesi
D
Farklı bölümlerin değerlerinin farklılaşması
E
Denetim ve motivasyonun kolaylaşması
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi örgütün tümünü etkisi altına alan ve örgüt üyelerinin büyük kısmının paylaştığı kültürdür?
Seçenekler
A
Z Kültürü
B
Egemen Kültür
C
Alt Kültür
D
Görev Kültürü
E
Piyasa Kültürü
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 84
Doğru olup olmadığı sorgulanmaksızın, tartışmaya açık olmadan bireylerce kabul edilen yargı, inanç ve genellemeleri ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Değerler
C
Sayıltılar
D
Ritüeller
E
Semboller
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 85
Örgütteki bireylerin nasıl davranacağına rehberlik eden değerler bütünü olarak ifade edilebilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgüt iklimi
B
Örgütsel kimlik
C
Örgüt kültürü
D
Örgütsel sinerji
E
Örgütsel motto
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 86
“Burada işler böyle yürür” şeklinde de tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgüt kültürü
B
Örgütsel kimlik
C
Örgüt iklimi
D
Örgütsel sinerji
E
Örgüt stratejisi
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 87
Hem çalışanlara hem de dışarıya mesaj verme amacıyla oluşturulan ifadeler örgüt kültürü unsurlarından hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Sloganlar
B
Törenler
C
Mitler
D
Semboller
E
Ritüeller
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 88
Bir örgütü diğerlerinden ayıran ve onun özgünlüğünü ortaya koyan özellikler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgüt iklimi
B
Özdeşleşme
C
İçselleştirme
D
Örgütsel kimlik
E
Etnocentrizm
Açıklama:
Sağlıklı ve sağlıksız örgüt kültürü göstergelerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Peters ve Waterman yaklaşımına göre insan kaynağını kalite ve verimliliğin temeli olarak gören özelliği açıklar
Seçenekler
A
İnsanlar aracılığıyla verimlilik
B
Yalın yapı
C
İş sahiplenme
D
Kendi işine bakmak
E
Özerklik ve girişimcilik
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi zayıf örgüt kültüründe olan bir örgüt iklimi değildir?
Seçenekler
A
Kuşku
B
Gerilim
C
Düşmanlık
D
Diyolog eksikliği
E
Sonuç odaklılık
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 91
Kültür göstergelerinde katkıda bulunan ve liderlik yapan kişiler aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Süperstarlar
B
Kahramanlar
C
Liderler
D
Şövalyeler
E
Semboller
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi boş bırakılan yere yazılmalıdır? “……………….. örgüt kültürünün birinci düzeyini oluşturmakta ve kültür olgusunun dışarıdan gözlenebilen, dışa yansıyan unsurlarını ifade etmektedir”
Seçenekler
A
Semboller ve davranışlar
B
Değerler
C
Sayıltılar
D
Sloganlar
E
Hikayeler
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 93
Mc Donald’s şirketinin Türkiye’de ayran içeceğinin satması aşağıdaki hangi örgüt modelini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Ouchi’nin Z Teorisi
B
Peters ve Waterman Yaklaşım
C
Cameron ve Quinn’in Yaklaşımı
D
Johnson ve Scholes’in Kültürel Ağ Yaklaşımı
E
Danışman ve Özgen’in Eğilim Yaklaşımı
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
KURAMCILAR DAN PETERS VE WATERMAN MC DONALD'S VE BOEİNG GİBİ FAALİYET GÖSTEREN BİRÇOK ŞİRKETİ İNCELEMİŞLER ORTAK KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ BELİRLEMİŞLERDİR
KURAMCILAR DAN PETERS VE WATERMAN MC DONALD'S VE BOEİNG GİBİ FAALİYET GÖSTEREN BİRÇOK ŞİRKETİ İNCELEMİŞLER ORTAK KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ BELİRLEMİŞLERDİR
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünü belirleyen unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Motivasyon
B
Risk alma derecesi
C
Bütünleşme
D
Denetim
E
Ödül Sistemi
Açıklama:
Örgüt kültürünün unsurlarını listeleyebilecek siniz.
Soru 95
“Örgüt üyeleri kendilerinin bir aile ortamındaymış gibi görme ve onların özel sorunlarıyla ilgilenme.” Açıklaması hangi kültürel eğitim tipidir?
Seçenekler
A
Klan eğilimi
B
Kuralcı eğilim
C
Sonuç eğilimi
D
Takım eğilimi
E
Açıklık eğilimi
Açıklama:
Örgüt kültürünün türlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün tanımlarından birisi olamaz?
Seçenekler
A
Bir işle alakalı her şeydir.
B
“Burada işler böyle yürür” diye tanımlanan her şey,
C
Bir örgüt içinde oluşmuş, paylaşılan inançlar, değerler ve alışılagelmiş davranış kalıpları.
D
İnsan ve çevresiyle ilgili her şey.
E
İnsanların dünyaya bakış açısını, olayları ve bireyleri algılama biçimini belirleyen örgütsel olgu.
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
A şıkkı çeldiricidir. Doğru cevap A.
A şıkkı çeldiricidir. Doğru cevap A.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisinde örgüt kültürünün boyutları ile boyutun karakteristikleri yanlış eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Yenilikçilik- Deneme, fırsat arama, risk üstlenme, az sayıda kural.
B
İnsana saygı- Adil olma, tolerans.
C
Sonuç odaklılık- Kesinlik, analitik yaklaşım.
D
Takıma yöneliklik- İş birliği, insana yöneliklik.
E
Atılganlık- Rekabetçilik, sosyal sorumluluktan kaçınma.
Açıklama:
Örgüt kültürünün türlerini açıklayabileceksiniz.
Yanlış eşleştirme C şıkkında bulunmaktadır.
Yanlış eşleştirme C şıkkında bulunmaktadır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Cameron ve Quinn'e göre kültür gruplarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Girişimci kültür.
B
İşbirliği kültürü.
C
Hiyerarşi kültürü.
D
Piyasa kültürü.
E
Birey kültürü.
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Cameron ve Quinn'e göre dört kültür grubu vardır. Bunlar ilk dört şıkta bulunabilirler.
Cameron ve Quinn'e göre dört kültür grubu vardır. Bunlar ilk dört şıkta bulunabilirler.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürüne ilişkin tanımların ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Rekabet avantajı sağlayan unsur
B
Örgütteki bireylerin nasıl davranacağına rehberlik eden değerler bütünü
C
Önceden var olan genel kabuller
D
Paylaşılan bir gerçeğin sahnelenmesi
E
Kanıksanmış iş yapma biçimleri
Açıklama:
Örgüt kültürü kavramını tanımlayabileceksiniz.
Örgüt üyelerini büyük ölçüde etkileyen karmaşık bir değişken olan örgüt kültürü, birçok farklı şekilde tanımlanabilmektedir. Bu değişik tanımların ortak özellikleri arasında; örgütteki bireylerin nasıl davranacağına rehberlik eden değerler bütünü olması, örgütte zaman içinde oluşan genel kabulleri temel alması başta gelmektedir.
Örgüt üyelerini büyük ölçüde etkileyen karmaşık bir değişken olan örgüt kültürü, birçok farklı şekilde tanımlanabilmektedir. Bu değişik tanımların ortak özellikleri arasında; örgütteki bireylerin nasıl davranacağına rehberlik eden değerler bütünü olması, örgütte zaman içinde oluşan genel kabulleri temel alması başta gelmektedir.
Soru 100
A tipi örgüt özellikleri dikkate alındığında zayıf örgüt kültürü göstergelerine aşağıdakilerden hangisi neden olacağı düşünülebilir?
Seçenekler
A
Hızlı değerlendirme ve terfinin olması motivasyonu kolaylaştırabilir.
B
Katı bürokratik yapı çalışanların mutsuz olmasına ve çatışmalara neden olabilir.
C
Bireysel karar verme dostluk bağlarını güçlendirebilir.
D
İstihdamın kısa dönemli olması aidiyet ve güven duygusunu geliştirebilir.
E
Bireysel sorumluluk nedeniyle farklı birimler arasında iletişim kolaylaşabilir.
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
A tipi örgüt özellikleri arasında; Kısa süreli istihdam, bireysel sorumluluk, bireysel karar verme, katı bürokratik yapı gibi unsurlar yer almaktadır. Katı bürokratik yapının olması zayıf örgüt kültürü göstergelerinden biri olan çalışanların mutsuz olmasına ve çatışmalara neden olabilir.
A tipi örgüt özellikleri arasında; Kısa süreli istihdam, bireysel sorumluluk, bireysel karar verme, katı bürokratik yapı gibi unsurlar yer almaktadır. Katı bürokratik yapının olması zayıf örgüt kültürü göstergelerinden biri olan çalışanların mutsuz olmasına ve çatışmalara neden olabilir.
Soru 101
"Bir örgütü diğerlerinden ayıran ve onun özgünlüğünü ortayakoyan özellikler bütünü" olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel kimlik
B
Örgüt iklimi
C
Örgüt kültürü
D
Kültürel eğilim
E
Piyasa kültürü
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Örgütsel kimlik, bir örgütü diğerlerinden ayıran ve onun özgünlüğünü ortaya koyan özellikler bütünü olarak ifade edilebilir
Örgütsel kimlik, bir örgütü diğerlerinden ayıran ve onun özgünlüğünü ortaya koyan özellikler bütünü olarak ifade edilebilir
Soru 102
Örgüt kültürünün farklı boyutlarını açıklayıcı modeller geliştirilmiştir. Bu modellerden biri olan Amerikan ve Japon Yönetim özelliklerini bir araya getirmeyi amaçlayan teori nedir?
Seçenekler
A
A Teorisi
B
J Teorisi
C
Y Teorisi
D
Z Teorisi
E
X Teorisi
Açıklama:
Örgüt kültürünü açıklayan modelleri özetleyebileceksiniz.
Z teorisi, ABD’deki ve Japonya’daki teorinin ortalamasıdır. A tipi örgüt Amerikan örgütlerini, J tipi örgüt Japon örgütlerini ve Z tipi örgüt ise Ouchi’nin tanımladığı A ile J’nin birleşimi olan örgütün özelliklerini göstermektedir.
Z teorisi, ABD’deki ve Japonya’daki teorinin ortalamasıdır. A tipi örgüt Amerikan örgütlerini, J tipi örgüt Japon örgütlerini ve Z tipi örgüt ise Ouchi’nin tanımladığı A ile J’nin birleşimi olan örgütün özelliklerini göstermektedir.
Soru 103
Aşağıdaki ifadelerden hangisi sağlıksız örgüt kültürü göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Sorun çözme süreci yapıcı ve faydacıdır.
B
Eleştiriler gelişmeye yöneliktir.
C
İlişkiler dürüst ve destekleyicidir.
D
Hatalardan ders çıkartmak için açık ve samimi tartışmalar yapılır.
E
Düzen ile yenileşme birbirinden ayrı olarak varlığını sürdürür.
Açıklama:
Sağlıklı ve sağlıksız örgüt kültürü göstergelerini ayırt edebileceksiniz.
Sağlıklı bir örgüt kültüründe düzen ile yenileşme birarada olarak varlığını sürdürür
Sağlıklı bir örgüt kültüründe düzen ile yenileşme birarada olarak varlığını sürdürür
Soru 104
I. Bireylerin nasıl davranacağı konusunda bilgi veren ve paylaşılan değerler bütünü
II. Duygular ve modlar düşünüldüğünden daha basitçe sergilenen davranışlar
III. Sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren değerler bütünü
IV. Değerlerin iletimi ve paylaşımında kullanılan semboller
V. Varlık sorunlarına bulunan çözümlere ilişkin genel kabullerin temellenmesi
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel kültürün en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Duygular ve modlar düşünüldüğünden daha basitçe sergilenen davranışlar
III. Sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren değerler bütünü
IV. Değerlerin iletimi ve paylaşımında kullanılan semboller
V. Varlık sorunlarına bulunan çözümlere ilişkin genel kabullerin temellenmesi
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgütsel kültürün en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Örgüt kültürü üzerine farklı tanımlar yapılabilir. Ancak örgüt kültür nitelik ve tanımların ortak noktaları şu biçimde özetlenebilir. Örgüt kültürü genel olarak şu nitelikleri taşır. Örgüt kültürü bireylerin nasıl davranacağı konusunda bilgi veren ve paylaşılan değerler bütünüdür. Örgüt kültür asıl olması itibarıyla bireylerce sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren yazılı olmayan değerler bütünüdür. Zaman içinde karşılaşılan örgütsel varlık sorunlarına bulunan çözümlerden ve bunlara ilişkin genel kabullerden temellenmesi niteliği taşır. Örgüt kültür ayrıca değerlerin iletimi ve paylaşımında kullanılan semboller, bunlara yüklenen anlamlar, hikâyeler ve geçmiş olaylar gibi yolların olmasıdır. Bu niteliklere göre soru kökünde verilen şu nitelikler örgüt kültüründe görülen niteliklerdir. (I) Bireylerin nasıl davranacağı konusunda bilgi veren ve paylaşılan değerler bütünü (III) Sorgulanmadan kabul edilen ve bütün davranışları şekillendiren değerler bütünü (IV) Değerlerin iletimi ve payla
I, III, IV ve V
I, III, IV ve V
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi güçlü örgüt kültürünün işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi
B
Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi
C
Denetim ve motivasyonun kolaylaşması
D
Yeni üyelerin intibakının kolaylaşması
E
İş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiş olması
Açıklama:
Sorunun cevabı için güçlü örgüt kültürünün işlevlerinin sıralayarak başlayalım. Güçlü örgüt kültürü şu niteliklere sahiptir:
Buradan sorunun çeldiricilerine bakıldığında, Celdirici (E)’deki ‘iş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiş olması’ ise zayıf örgütsel kültür niteliği olarak görülmektedir. Bu nedenle doğru cevap “E” şıkkı olduğu belirlenir.
İş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiş olması
- Örgütün temel vazifesi ve politikaları konusunda ortak anlayışın gelişmesi,
- Örgüt üyelerini bir arada tutan ve iletişimi kolaylaştıran ortak dilin oluşması,
- Kimlik, aidiyet ve güven duygusunun gelişmesi,
- Yeni üyelerin intibakının kolaylaşması,
- Örgüt üyelerinin sorumluluk alma ve sahiplenme eğilimlerinin artması,
- Örgüt içi dostluk bağlarının güçlenmesi,
- Amaçlara dönük davranış kalıplarının edinilmesi,
- Denetim ve motivasyonun kolaylaşması,
- Örgütsel başarının artması şeklinde sıralanabilir.
Buradan sorunun çeldiricilerine bakıldığında, Celdirici (E)’deki ‘iş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiş olması’ ise zayıf örgütsel kültür niteliği olarak görülmektedir. Bu nedenle doğru cevap “E” şıkkı olduğu belirlenir.
İş görme yöntemleri geleneksel hâle gelmemiş olması
Soru 106
Örgüt kültürünün birinci düzeyini oluşturmakta ve kültür olgusunun dışarıdan gözlenebilen, dışa yansıyan unsurları için aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Hipotezler - denenceler
B
Sayıltılar
C
Semboller ve davranışlar
D
Değerler
E
Benimsenen strateji
Açıklama:
Örgüt kültürünün birinci düzeyini oluşturmakta ve kültür olgusunun dışarıdan gözlenebilen, dışa yansıyan unsurlarını ifade etmektedir. Kültürün bu ögesi, sözel-davranışsal ve fiziksel olarak ikiye ayrılabilir. Sözel-davranışsal semboller olarak; toplum içinde insanların anlaşmasında temel iletişim ve anlaşma aracı olarak görülen dil, toplumsal geçmiş ile bağlantı kurulmasında etkili olan hikâyeler, efsaneler, kahramanlar, davranışsal semboller içinde önemli yer tutan törenler sayılabilir. Ayrıca örgütlerin özel günlerinde yapılan tören ve kutlamalar da bu yönüyle kültürün önemli bir parçasıdır. Fiziksel semboller ise gözle görülen, toplum için özel anlamlar taşıyan eşya, araç, etiket, amblem, rozet, afiş gibi nesneleri ifade etmektedir. Örgütlerin flamaları, müzeler ve burada yer alan parçalar, çeşitli anıtlar buna örnek olarak gösterilebilir. Tüm bu niteliklere örgütsel kültür disiplininde semboller ve davranışlar kavramı kullanılır. Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.
Soru 107
I. Riskler - tehlikeler
II. Jargon - söylem
III. Hikayeler- öyküler
IV. Semboller - simgeler
V. Seremoniler - törenler
VI. Örgüt belleği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgüt kültürünün gözlemlenebilir halleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Jargon - söylem
III. Hikayeler- öyküler
IV. Semboller - simgeler
V. Seremoniler - törenler
VI. Örgüt belleği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde örgüt kültürünün gözlemlenebilir halleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
Örgüt kültürünün gözlemlenebilir halleri semboller, sloganlar, hikayeler, jargon ve serenomilerdir. Soru kökünde verilen Riskler - tehlikeler ile örgüt belleğinin olmadığı görülmektedir. Bu durumda doğru cevabın “D” şıkkı olduğu görülmektedir.
II, III, IV ve V
II, III, IV ve V
Soru 108
İstihdam neredeyse hayat boyu devam etmektedir. Bu tür firmalarda çalışanlar, çalışmaya başladıkları firmadan emekli olmakta, çalışma hayatları boyunca iş değiştirmemektedirler. Ömür boyu istihdama uygun olarak, bu tip örgütlerde değerlendirme ve terfi de yavaş yapılmakta, çalışanlar çalışma hayatlarının belirli dönemlerinde daha üst pozisyonlara terfi etmektedirler. Bu terfiler sırasında kişilerin kariyer yolları değişebilmekte, kişi aynı firma içinde farklı bölümlerde görev alabilmektedir. Kişilerle ilgili değerlendirmeler açık değil, daha çok hissedilen ve örtük niteliktedir. Kararlar grup hâlinde alınmakta, dolayısıyla işin ve kararların sorumluluğu da grup olarak paylaşılmaktadır. Bu tip örgütlerde kültür, yumuşak ve esnek bir yapıdadır ve bürokrasi oldukça düşüktür.
Yukarıdaki nitelikleri verilen nitelikler hangi tür örgüt kültürü egemendir?
Yukarıdaki nitelikleri verilen nitelikler hangi tür örgüt kültürü egemendir?
Seçenekler
A
Peters ve Waterman yaklaşımı
B
J tipi örgüt kültürü
C
A tipi örgüt kültürü
D
Z tipi örgüt kültürü
E
Handy’nin kültür tipi
Açıklama:
Sorunun cevabı doğrulamak için öncelikle genel olarak örgüt kültürü modellerine bakılması gerekir. J tipi kültürde ise istihdam neredeyse hayat boyu devam etmektedir. Japon firmalarında çalışanlar, çalışmaya başladıkları firmadan emekli olmakta, çalışma hayatları boyunca iş değiştirmemektedirler. Ömür boyu istihdama uygun olarak, J tipi örgütlerde değerlendirme ve terfi de yavaş yapılmakta, çalışanlar çalışma hayatlarının belirli dönemlerinde daha üst pozisyonlara terfi etmektedirler. Bu terfiler sırasında kişilerin kariyer yolları değişebilmekte, kişi aynı firma içinde farklı bölümlerde görev alabilmektedir. Kişilerle ilgili değerlendirmeler açık değil, daha çok hissedilen ve örtük niteliktedir. Kararlar grup hâlinde alınmakta, dolayısıyla işin ve kararların sorumluluğu da grup olarak paylaşılmaktadır. J tipi kültür, yumuşak ve esnek bir yapıdadır ve bürokrasi oldukça düşüktür. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
J tipi örgüt kültürü
J tipi örgüt kültürü
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
öfke
B
düşmanlık
C
hayal kırıklığı
D
düşük iş tatmini
E
devamsızlık
Açıklama:
Öfke, düşmanlık, hayal kırıklığı ve düşük iş tatmini çatışmanın bireyler üzerindeki olası etkileridir. "Devamsızlık" ise çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkilerindendir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkilerindendir?
Seçenekler
A
güdülenme ve üretkenliğin azalması
B
iletişimin kalitesinde değişme
C
psikolojik veya fiziksel saldırganlık
D
ön yargılı algılamalar
E
duygunun açığa vurulması
Açıklama:
B seçeneği dışındakiler çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkileridir. Oysa "iletişimin kalitesinde değişme" çatışmanın kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkilerindendir.
Bu nedenle doğru seçenek B'dir.
Bu nedenle doğru seçenek B'dir.
Soru 3
Görev çatışması olarak da bilinen ve sorun çözmede bir gereklilik kabul edilen çatışma türü hangisidir?
Seçenekler
A
fikir çatışması
B
duygusal çatışma
C
süreç çatışması
D
amaç çatışması
E
çıkar çatışması
Açıklama:
Fikir çatışması, yapılacak işler, görevler, politikalar, yöntemler ve işle ilgili diğer benzer konularda farklı görüş ve fikirlerin olmasından kaynaklanır. Bu tür bir çatışma sorun çözmede bir gerekliliktir, çünkü bu sayede fikirler; kanıtlar, mantık, eleştirel ve yenilikçi düşünceyle değerlendirmeye alınır. Bu çatışma, görev çatışması olarak da adlandırılmaktadır.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Soru 4
Yatay ve dikey olmak üzere iki ayrı türü olan çatışma hangisidir?
Seçenekler
A
değer çatışması
B
gerçekçi ve gerçekçi olmayan çatışma
C
yapısal veya kurumsal çalışma
D
yanlış atıf taşıyan çatışma
E
intikamcı çatışma
Açıklama:
Yapısal veya kurumsal çatışma iki türlü olabilir: Yatay ve dikey. Örgütte aynı düzeyde bulunan birimler arası çatışmaya yatay çatışma denir. Satış ve üretim departmanları arasındaki çatışma bu tür bir çatışmaya verilebilecek en uygun örneklerdendir. Satış departmanı olabildiğince çok satış bağlantısı yapma peşindedir, ancak üretim hızı yapılan satış sözleşmelerinin gerisinde kaldığında satış biriminden üretim birimine baskı artabilir. Bu da aralarında gerilim ve çatışma doğurabilir. Dikey çatışma ise farklı kademelerdeki örgütsel birimlerin arasındaki çatışmayı anlatmaktadır ve bu tür bir çatışma amaçlar, denetim mekanizmaları ve kaynakların bulunabilirliği gibi konular üzerindeki anlaşmazlıkları içerir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Soru 5
Bir çalışandan kendi uzmanlığına, ilgilerine, amaçlarına ve değerlerine uymayan görevleri, işleri ve rolleri üstlenmesinin istenmesi o kişide hangi düzey örgüt-içi çatışma yaratır?
Seçenekler
A
iç-çatışma
B
kişilerarası çatışma
C
grup-içi çatışma
D
gruplar arası çatışma
E
çıkar çatışması
Açıklama:
Bir çalışandan kendi uzmanlığına, ilgilerine, amaçlarına ve değerlerine uymayan görevleri, işleri ve rolleri üstlenmesinin istenmesi o kişide iç-çatışma yaratır.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Soru 6
Artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık özellikleri bulunan çatışma kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
iletişim faktörleri
B
yapısal faktörler
C
bilişsel faktörler
D
bireysel özellikler
E
taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi
Açıklama:
Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler;
artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılıktır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılıktır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın "yapısal faktörlerden" kaynaklı bir nedenidir?
Seçenekler
A
zayıf iletişim
B
artan uzmanlaşma
C
farklı beklentiler
D
kişilik
E
geçmiş performans
Açıklama:
Çatışmaya kaynaklık eden nedenler beş alt başlıkta ele alınacaktır: Yapısal faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler ve taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi.
Yapısal Faktörler: Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler arasında artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık vardır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Yapısal Faktörler: Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler arasında artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık vardır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bir çatışma tarzı değildir?
Seçenekler
A
hükmetme
B
boyun eğme
C
kaçınma
D
taviz verme
E
ısrar etme
Açıklama:
Çatışma tarzları; hükmetme, boyun eğme, taviz verme, kaçınma ve tümleştirmedir. Dolayısıyla doğru seçenek E, ısrar etmedir.
Soru 9
Her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu hangi çatışma tarzıdır?
Seçenekler
A
taviz verme
B
boyun eğme
C
kaçınma
D
tümleştirme
E
hükmetme
Açıklama:
Doğru yanıt D "tümleştirmedir".
Bu tarzda her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır. Anlaşma samimiyetle aranmaktadır. Eğer tam anlamıyla bir anlaşma olamayacaksa ikincil amaç, en azından karşı tarafın refahının önemli ölçüde zarara uğratılmamasıdır.
Bu tarzda her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır. Anlaşma samimiyetle aranmaktadır. Eğer tam anlamıyla bir anlaşma olamayacaksa ikincil amaç, en azından karşı tarafın refahının önemli ölçüde zarara uğratılmamasıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bir kazan-kazan taktiğidir?
Seçenekler
A
Diğer tarafı, müzakereleri koparmanın kendisi veya sizin için maliyetli olduğuna ikna etme
B
Karşı tarafı, belli bir sonuca baş koymaktan alıkoyma
C
Olası çözümler arasında karar vermek için makul kriterler kullanılmasında ısrarcı olma
D
Diğer tarafın kendi pozisyonundan, gururu incinmeden çekilmesine, izin verme
E
Karşı tarafı, sizin hedefinizi destekleyen başkaları olduğuna inandırma
Açıklama:
C seçeneği "Olası çözümler arasında karar vermek için makul kriterler kullanılmasında ısrarcı olma" bir kazan-kazan taktiği iken diğerleri kazan-kaybet veya kaybet -kazan durumu taktikleridir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Güvensizlik
B
Yanlış anlamalar
C
Güç miktarında değişme
D
Tehditler
E
İletişim miktarında değişme
Açıklama:
Tehditler çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkileri arasındadır. Diğerleri ise çatışmanın kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkileri arasındadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Etkileşimcilerin bakış açısı hangi tarihte hakim olmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1970 lerden itibaren
B
1980 lerden itibaren
C
1990 lardan itibaren
D
2000 lerden itibaren
E
2010 lardan itibaren
Açıklama:
Etkileşimcilerin bakış açısı 1990 lardan sonra hakim olmaya başlamıştır.Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi fikir çatışmasını meydana getiren etkenlerdendir?
Seçenekler
A
Hayal kırıklığı
B
Öfke
C
Yöntemler
D
Negatif duygularla kişiler arası uyuşmazlık
E
Olumsuz duygularla kişilerarası uyuşmazlık
Açıklama:
Yöntemler fikir çatışmasının , diğer maddeler ise duygusal çatışmayı meydana getiren etkenlerdir. Buna göre doğru cevap C'dir.
Soru 14
''Bazı gruplarda tartışmalar, fikir çatışması olarak başlayıp zaman ilerledikçe çatışma iyice yoğunlaştığında kişisel saldırılara dönüşebilmektedir.''
Yukarıda verilen örnek hangi çatışma türüne uygundur?
Yukarıda verilen örnek hangi çatışma türüne uygundur?
Seçenekler
A
Fikir çatışması
B
Duygusal çatışma
C
Kişilerarası çatışma
D
Dönüşen çatışma
E
Süreç çatışması
Açıklama:
''Bazı gruplarda tartışmalar, fikir çatışması olarak başlayıp zaman ilerledikçe çatışma iyice yoğunlaştığında kişisel saldırılara dönüşebilmektedir.'' dönüşen çatışmaya örnektir. Dönüşen çatışma, fikir çatışmasının yozlaşıp duygusal çatışmaya dönüşmesi için kullanılan tanımdır. Buna göre doğru cevap D'dir
Soru 15
Farklı görevlerin nasıl yürütüleceği , hangi işlemlerden kimlerin sorumlu olacağı ve kaynakların nasıl dağıtılacağı hakkındaki anlaşmazlıkları anlatan çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç çatışması
B
Süreç çatışması
C
Değer çatışması
D
Yapısal ve kurumsal çatışma
E
Gerçekçi ve gerçekçi olmayan çatışma
Açıklama:
Farklı görevlerin nasıl yürütüleceği , hangi işlemlerden kimlerin sorumlu olacağı ve kaynakların nasıl dağıtılacağı hakkındaki anlaşmazlıkları anlatan çatışma türü Süreç Çatışmasıdır. Buna göre doğru cevap B'dir.
Soru 16
''Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler arasında artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkez kaççılık vardır.'' Yukarıda verilen özellik hangi açıdan çatışmaya kaynaklık etmektedir.?
Seçenekler
A
İletişim Faktörleri
B
Bilişsel Faktörler
C
Bireysel Özellikler
D
Taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi
E
Yapısal Faktörler
Açıklama:
Yapısal Faktörler; Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler arasında artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkez kaççılık vardır.Doğru cevap E'dir
Soru 17
Karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme hangi çatışma tarzıdır?
Seçenekler
A
Taviz verme
B
Boyun eğme
C
Kaçınma
D
Tümleştirme
E
Hükmetme
Açıklama:
Boyun eğme ,karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme hangi çatışma tarzıdır.Doğru cevap B'dir.
Soru 18
''Tarafların istediklerini tam olarak veya hiç elde etmeyeceklerini anladıklarında varılabilecek bir çatışma sonucudur''
Yukarıda özelliği verilen çatışma sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özelliği verilen çatışma sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazan-Kaybet
B
Kaybet- Kazan
C
Taviz
D
Kazan- Kazan
E
Kaybet- Kaybet
Açıklama:
Tarafların istediklerini tam olarak veya hiç elde etmeyeceklerini anladıklarında varılabilecek bir çatışma sonucudu tavizdir.Buna göre doğru cevap C'dir.
Soru 19
Çatışmayı yöneltirken ilk yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çatışmada verilen tepkileri ölçmek
B
Çatışmanın işlevselliğini belirlemek
C
Çözümleme taktikleri bulmak
D
Çözümleme taktikleri uygulamak
E
Çatışmanın çözülüp - çözülmediğini takip etmek
Açıklama:
Çatışmayı yöneltirken ilk yapılması gereken işlem çatışmanın öncelikle ne derece işlevsel olduğunu belirlemek önemlidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın büyüme olasılığını arttıran faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Taraflar arasındaki kültürel benzerlik
B
Tarafların birbiriyle olan zayıf bağları
C
Tarafların kendine olan güveni
D
Tarafların birbiriyle özdeşleşmesi
E
Taraflar arasında statü farklılıklarının belirsiz olması
Açıklama:
Tarafların arasında statü farklılıklarının belirsiz olması çatışmanın büyümesi açısından etkilidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Diğerinin bakış açısını görememe
B
Diğer tarafın niyetlerini sorgulama
C
İletişim miktarında değişme
D
Diğer taraftan kaçınma
E
Hayal kırıklığı
Açıklama:
Çatışmanın bireyler, davranışlar ve kişiler arası ilişkiler üzerinde yaratabileceği etkiler ayrı ayrı ele alınmaktadır.
Çatışmanın Bireyler Üzerindeki Olası Etkileri: Öfke, Düşmanlık, Hayal kırıklığı, Stres, Suçluluk, Düşük iş tatmini, Utanç
Çatışmanın Davranışlar Üzerindeki Olası Etkileri: Güdülenme ve üretkenliğin azalması, Diğer taraftan kaçınma, Duygunun açığa Vurulması, Tehditler, Psikolojik veya fiziksel saldırganlık, İstifa, Devamsızlık, Ön yargılı algılamalar, Kalıplı düşünme, Pozisyonuna sımsıkı sarılma, Diğerlerini kötüleme
Çatışmanın Kişilerarası İlişkiler Üzerindeki Olası Etkileri: Güvensizlik, Yanlış anlamalar, Diğerinin bakış açısını görememe, Diğer tarafın niyetlerini sorgulama, Başkalarına karşı tavır değiştirme, Güç miktarında değişme, İletişimin kalitesinde değişme, İletişim miktarında değişme Doğru yanıt D’dir.
Çatışmanın Bireyler Üzerindeki Olası Etkileri: Öfke, Düşmanlık, Hayal kırıklığı, Stres, Suçluluk, Düşük iş tatmini, Utanç
Çatışmanın Davranışlar Üzerindeki Olası Etkileri: Güdülenme ve üretkenliğin azalması, Diğer taraftan kaçınma, Duygunun açığa Vurulması, Tehditler, Psikolojik veya fiziksel saldırganlık, İstifa, Devamsızlık, Ön yargılı algılamalar, Kalıplı düşünme, Pozisyonuna sımsıkı sarılma, Diğerlerini kötüleme
Çatışmanın Kişilerarası İlişkiler Üzerindeki Olası Etkileri: Güvensizlik, Yanlış anlamalar, Diğerinin bakış açısını görememe, Diğer tarafın niyetlerini sorgulama, Başkalarına karşı tavır değiştirme, Güç miktarında değişme, İletişimin kalitesinde değişme, İletişim miktarında değişme Doğru yanıt D’dir.
Soru 22
Etkileşimci yaklaşıma göre çatışma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çatışmayı hep vasat düzeyde tutmak gerekir.
B
Örgütlerde çatışmanın mutlaka olması gerekir.
C
Çatışma yönetimi çözümlemeyi içermelidir.
D
Çatışma yönetimi teşviği kapsamalıdır.
E
Çatışma yönetiminden tüm idareciler sorumlu olmalıdır.
Açıklama:
Çatışmaya davranışçı yaklaşım örgütlerde çatışmanın kaçınılmaz olduğunu kabul etmektedir. Yapılması gereken şey, çatışmayı hep vasat düzeyde tutmaktır. Ancak, bu bakış açısı çatışma yaratabilecek veya arttırabilecek koşulların neler olduğunu açıkça ortaya koymamıştır. 1990’lardan itibaren, bu seferde etkileşimcilerin bakış açısı hakim olmaya başlamıştır. İşlevsel (yapıcı) çatışma olarak da adlandırılan bu bakış açısı, ilk iki bakış açısından farklı olarak örgütlerde çatışmanın mutlaka olması, çatışma yönetiminin ise hem çözümlemeyi hem de teşviği içermesi gerektiğini ve çatışmayı yönetmenin tüm idarecilerin sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 23
Aşağıdaki çatışma türlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Fikir çatışması
B
Kişiler arası çatışma
C
Duygusal çatışma
D
Psikolojik çatışma
E
İlişki çatışması
Açıklama:
Fikir çatışması, yapılacak işler, görevler, politikalar, yöntemler ve işle ilgili diğer benzer konularda farklı görüş ve fikirlerin olmasından kaynaklanır. Bu tür bir çatışma sorun çözmede bir gerekliliktir, çünkü bu sayede fikirler; kanıtlar, mantık, eleştirel ve yenilikçi düşünceyle değerlendirmeye alınır. Bu çatışma, görev çatışması olarak da adlandırılmaktadır. Bir sorunu beraberce çözmeye çalışırken etkileşim içinde bulunan iki veya daha fazla kişinin bazı veya tüm meseleler hakkında farklı duygular taşıdıklarını fark ettiklerinde ortaya çıkan çatışma duygusal çatışma olarak tanımlanmaktadır. Duygusal çatışma; öfke, hayal kırıklığı ve diğer olumsuz duygularla nitelendirilebilecek kişiler arası uyuşmazlıklardır. Bu çatışma, psikolojik çatışma, ilişki çatışması ve kişiler arası çatışma olarak da adlandırılmaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 24
Birbirleriyle duygusal çatışma içinde olan, ancak bunu fikir çatışması ile saklayan kişilerin anlaşmazlıklarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dönüşen çatışma
B
Maskeli çatışma
C
İlişki çatışması
D
Psikolojik çatışma
E
Görev çatışması
Açıklama:
Fikir çatışması, yapılacak işler, görevler, politikalar, yöntemler ve işle ilgili diğer benzer konularda farklı görüş ve fikirlerin olmasından kaynaklanır. Bu çatışma, görev çatışması olarak da adlandırılmaktadır. Bir sorunu beraberce çözmeye çalışırken etkileşim içinde bulunan iki veya daha fazla kişinin bazı veya tüm meseleler hakkında farklı duygular taşıdıklarını fark ettiklerinde ortaya çıkan çatışma duygusal çatışma olarak tanımlanmaktadır. Duygusal çatışma; öfke, hayal kırıklığı ve diğer olumsuz duygularla nitelendirilebilecek kişiler arası uyuşmazlıklardır. Bu çatışma, psikolojik çatışma, ilişki çatışması ve kişilerarası çatışma olarak da adlandırılmaktadır. Geleneksel sınıflamaya eklenebilecek iki tür çatışma, dönüşen çatışma ve maskeli çatışmadır. Dönüşen çatışma, fikir çatışmasının yozlaşıp duygusal çatışmaya dönüşmesi için kullanılan bir tanımdır. Birbirleriyle duygusal çatışma içinde olan, ancak bunu fikir çatışması ile saklayan kişilerin anlaşmazlıkları için ise maskeli çatışma tanımı yapılmıştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 25
Etkileşimde bulunan tarafların belirli meseleler üzerine taşıdıkları değerlerin farklılaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdeolojik çatışma
B
Amaç çatışması
C
Süreç çatışması
D
Kurumsal çatışma
E
Çıkar çatışması
Açıklama:
Etkileşimde bulunan tarafların (birey, grup veya örgütlerin) belirli meseleler üzerine taşıdıkları değerlerin farklılaşmasına değer çatışması denmektedir. Bu çatışmaya ideolojik çatışmada denmektedir. Bu tür bir çatışmanın farklı sosyokültürel kimliklere sahip olan taraflar arasında çıkma olasılığı yüksektir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel çatışmaya neden olan bilişsel faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Artan uzmanlaşma
B
Taraflar arası karşılıklı bağımlılık
C
Farklı beklentilere sahip olunması
D
Fiziksel ortam
E
Taraflar arasındaki iletişimin zayıf olması
Açıklama:
Örgütsel çatışmanın nedenleri örgüt yapısı ile ilgili faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler, taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi şeklinde sınıflandırılabilir. Örgütsel yapının çatışmaya neden olabilecek faktörleri artan uzmanlaşma, taraflar arası karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam (uzaklık-yakınlık), merkeziyetçilik-merkezkaççılıktır. Çatışmanın en yaygın nedenlerinden biri taraflar arasındaki iletişimin zayıf olmasıdır. Çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler; farklı beklentilere sahip olunması ve diğer tarafın nasıl algılandığıdır. Çatışmaya yol açabilecek bireysel özellikler kişilik faktörleri, farklı değerler ve farklı amaçlardır. Çatışan taraflar arasında geçmişten gelen bir ilişki varsa, bu ilişkinin nasıl olduğu çatışmanın çıkmasına neden olma ve/veya çatışmanın yoğunluğunu etkileme itibarıyla önem taşır. Geçmiş performans ile önceki etkileşimler iki önemli ilişki faktörü olarak ele alınabilir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel çatışmaya neden olan örgüt yapısı ile ilgili faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geçmiş performans
B
Artan uzmanlaşma
C
Taraflar arası karşılıklı bağımlılık
D
Fiziksel ortam
E
Merkeziyetçilik
Açıklama:
Örgütsel çatışmanın nedenleri örgüt yapısı ile ilgili faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler, taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi şeklinde sınıflandırılabilir. Örgütsel yapının çatışmaya neden olabilecek faktörleri artan uzmanlaşma, taraflar arası karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam (uzaklık-yakınlık), merkeziyetçilik-merkezkaççılıktır. Çatışmanın en yaygın nedenlerinden biri taraflar arasındaki iletişimin zayıf olmasıdır. Çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler; farklı beklentilere sahip olunması ve diğer tarafın nasıl algılandığıdır. Çatışmaya yol açabilecek bireysel özellikler kişilik faktörleri, farklı değerler ve farklı amaçlardır. Çatışan taraflar arasında geçmişten gelen bir ilişki varsa, bu ilişkinin nasıl olduğu çatışmanın çıkmasına neden olma ve/veya çatışmanın yoğunluğunu etkileme itibarıyla önem taşır. Geçmiş performans ile önceki etkileşimler iki önemli ilişki faktörü olarak ele alınabilir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 28
Uzun vadede ilişkiyi koruma veya iyileştirme isteğine ek olarak belli bir tarafın haksız olduğunu fark ettiğinde veya mesele karşı taraf için daha önemli olduğunda uygun olan çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Taviz verme
C
Kaçınma
D
Tümleştirme
E
Boyun eğme
Açıklama:
Bu tarzda, karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme, diğer bir deyişle karşı tarafı yatıştırmaya yönelme söz konusudur. Böyle bir tavırda ilişkiyi korumak önem taşımakta, dolayısıyla söz konusu taraf cömert ve fedakâr davranmaktadır. Boyun eğme tarzı, uzun vadede ilişkiyi koruma veya iyileştirme isteğine ek olarak belli bir tarafın haksız olduğunu fark ettiğinde, mesele karşı taraf için daha önemli olduğunda da uygun bir tarz olarak görülmektedir. Böylesi teslimiyetçi bir tarzda, aynı zamanda, pozisyonunu karşı tarafınkine göre zayıf veya güçsüz görme, dolayısıyla da kaybını enazlama çabası görülmektedir. Bu yüzden, tipik olarak birçok ast, üstüyle çatışma hâlinde bu tarzı kullanmaya yönelmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 29
Tarafların başlangıçta istediklerinden çoğunlukla da karşılıklı geri adım atarak belirli bir ölçüde tatmini kabullendikleri çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Taviz verme
C
Kaçınma
D
Tümleştirme
E
Boyun eğme
Açıklama:
Taviz vermede, taraflar, başlangıçta istediklerinden çoğunlukla da karşılıklı geri adım atmaktadırlar, bir başka deyişle, paylaşımda bulunmaktadırlar. Her iki taraf tam olmasa da bir ölçüde tatmini kabullenmektedir. Çatışmaya taraf olan kişi veya grup, meseleler önemli olduğu hâlde denetimi elinde tutmayı göze alamadığında, yeterliliği konusunda özgüven eksikliği hissettiğinde, karmaşık meselelere geçici çözümler veya zaman baskısı altında uygun çözüm bulma gereksinimi duyduğunda, çözümsüzlüğe tek alternatif olduğunda, amaçlar birbirine ters düştüğünde, ilişki önemli olmakla birlikte boyun eğmenin de kabullenilemeyeceği durumlarda taviz verme tarzını kullanabilmektedir. Bu tarzda taraflar birbirlerinin gücünü eşit olarak görmektedirler. Doğru yanıt B’dir.
Soru 30
Çatışmanın kazan-kazan şeklinde sonuçlanması ve her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Taviz verme
C
Kaçınma
D
Tümleştirme
E
Boyun eğme
Açıklama:
Tümleştirme tarzında, her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır. Anlaşma samimiyetle aranmaktadır. Eğer tam anlamıyla bir anlaşma olamayacaksa ikincil amaç, en azından karşı tarafın refahının önemli ölçüde zarara uğratılmamasıdır. Meseleler taviz verilemeyecek kadar önemliyse, amaç farklı bakış açılarını birleştirmekse, çözümün hayata geçirilmesi için iki tarafında benimsemesi gerekiyorsa, taraflar arasındaki ilişki önemliyse ve olumlu bir şekilde sürdürme arzusu varsa tümleştirme tarzı tercih edilebilmektedir. Taraflardan biri başlangıçta böyle bir tarzla tepki verdiğinde karşı tarafı da aynı tarzı kullanmaya yönlendirebilir ve çatışma kazan-kazan şeklinde sonuçlanabilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 31
Aynı birimde görev yapan iki çalışanın, örgütte sınırlı miktarda bulunan bir kaynağın paylaşımı konusunda anlaşmazlık yaşaması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
Çatışma
B
Uyuşma
C
Dağıtım
D
Etkileşim
E
Eşgüdüm
Açıklama:
Bir tarafın kendi çıkarlarının bir başkası tarafından olumsuz yönde etkilendiği veya onlara karşı çıkıldığını algılaması durumuna çatışma denir. Soru kökünde verilen örnek de örgütlerde yaşanan çatışma durumunu nitelemektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 32
I. Tarafların birbirinde karşı öfke duyması
II. Tarafların birbirine bağımlı olması
III. Amaçların birbiriyle bağdaşmaması
IV. Tarafların koordineli bir şekilde çalışması
Yukarıda verilenlerden hangileri örgütlerdeki çatışmaların kritik ögeleridir?
II. Tarafların birbirine bağımlı olması
III. Amaçların birbiriyle bağdaşmaması
IV. Tarafların koordineli bir şekilde çalışması
Yukarıda verilenlerden hangileri örgütlerdeki çatışmaların kritik ögeleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Günlük yaşamda, çatışma dediğimizde çoğunlukla kastettiğimiz birbirine ses yükseltme, hatta bir ‘ağız dalaşı’dır. Örgütlerde çatışma ise uyuşmazlıkları, anlaşmazlıkları, tartışmaları ve bir diğerinin istediğini elde etmesini engellemeyi kapsar. Çatışmanın kritik iki ögesi tarafların birbirine bağımlı olması ve amaçlarının birbiriyle bağdaşmadığı algısıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 33
1970'lerden sonraki davranışçı yaklaşımların bakış açısına göre örgütlerde çatışmalar nasıl nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
İşlevsel çatışma
B
Çeşitlilik gösteren çatışma
C
İşlevsel olmayan çatışma
D
İdeal düzeyde çatışma
E
Dinamik çatışma
Açıklama:
Çatışmaya klasik yaklaşım, 1970’lerden itibaren yerini, başlarda çok radikal görülen bir başka görüşe (davranışçıların görüşüne) bırakmıştır. İdeal düzeyde çatışma olarak adlandırılan bu görüşe göre yoğunluğuna (düzeyine) dayalı olarak çatışmanın olumlu veya olumsuz etkileri ortaya çıkmaktadır. Daha açık bir ifadeyle, çatışmanın çok düşük veya çok yüksek düzeyde olması hâlinde olumsuz etkileri görülecek, ancak, vasat düzeyde çatışma ile kararların kalitesi, müşteri gereksinimlerine karşı duyarlılık, grup veya örgüt-dışı taraflarla çatışma hâlinde grup veya örgüt-içi kenetlenme artabilecektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 34
Örgütteki iki yöneticinin örgütün sosyal sorumlulukları kapsamında yürütülecek olan bir projede hangi çalışanların hangi pozisyonda görev alacağı konusunda anlaşmazlık yaşaması aşağıda verilen çatışma türlerinden hangisi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Duygusal çatışma
B
İlişki çatışması
C
Fikir çatışması
D
Maskeli çatışma
E
Kişilerarası çatışma
Açıklama:
Fikir çatışması, yapılacak işler, görevler, politikalar, yöntemler ve işle ilgili diğer benzer konularda farklı görüş ve fikirlerin olmasından kaynaklanır. Soru kökünde verilen örnek örgütte yapılacak görevlerle ilgili olduğundan fikir çatışması kapsamına girmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 35
Aynı okul bahçesini paylaşmak durumunda kalan iki ilkokulun teneffüs ve ders saatleri konusunda yaşadığı çatışmalar hangi düzey çatışmalar kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Rol çatışması
B
Amaç çatışması
C
Gruplar arası çatışma
D
Grup içi çatışma
E
Örgütler arası çatışma
Açıklama:
Örgütsel çatışma öncelikle örgütler arası ve örgüt-içi olarak ikiye ayrılmaktadır. Örgütler arası çatışma, isminden de anlaşılacağı üzere en az iki örgütün çatışmasını ele alır. Verdiği siparişlerin teslim tarihleri üzerinde sıklıkla tedarikçisiyle çatışan bir imalat işletmesi buna örnek verilebilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 36
Örgütlerde uzmanlaşma çeşitliliği ve uzman sayısının artması sonucu yaşanan çatışmalar çatışma kaynaklarından öncelikle hangisi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Yapısal faktörler
B
İletişim faktörleri
C
Bilişsel faktörler
D
Bireysel özellikler
E
Taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi
Açıklama:
Çatışmayı etkili yönetebilmek için yöneticilerin öncelikle çatışmanın nelerden kaynaklandığını anlamaları ve inceleyebilmeleri önem taşımaktadır. Birçok çatışmaya kaynaklık eden nedenler beş alt başlıkta ele alınacaktır: Yapısal faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler ve taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi. Tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörler arasında artan uzmanlaşma, taraflar arasında karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam ve merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık vardır. Soru kökünde verilen durum, yapısal faktörlerden biri olan artan uzmanlaşmayı örneklemektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 37
I. Taktiklerin sertleşmesi
II. Tarafların çatışma konusundan uzaklaşması
III. Çatışmaya konu olan meselelerin sayısının artması
IV. Tarafların olumlu çıkar elde etmeye yoğunlaşması
Yukarıdakilerden hangileri büyümüş çatışmaların özellikleri arasında yer almaktadır?
II. Tarafların çatışma konusundan uzaklaşması
III. Çatışmaya konu olan meselelerin sayısının artması
IV. Tarafların olumlu çıkar elde etmeye yoğunlaşması
Yukarıdakilerden hangileri büyümüş çatışmaların özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Örgütlerde çatışmanın zamanla büyümesi, bir başka ifadeyle tırmanması söz konusu olabilir. Büyümüş çatışmanın birtakım özellikleri vardır. Taktikler sertleşir, meselelerin sayısı artar. Ayrıca, taraflar çatışmaya kendilerini daha fazla kaptırırlar. Zamanla da amaçları kendileri için olumlu birtakım sonuçlar elde etmekten çıkıp diğer tarafa zarar vermeye dönüşür. Buna göre I ve II numaralı seçeneklerde verilen ifadeler doğru II ve IV numaralı seçeneklerde verilen ifadeler yanlış bilgi içermektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 38
Bir çatışma sürecinde tarafların hem kendi isteklerini hem de karşı tarafın isteklerini en yüksek düzeyde yerine getirme çabalarını içeren tepki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Kaçınma
C
Boyun eğme
D
Tümleştirme
E
Paylaşma
Açıklama:
Bir çatışma sürecinde tarafların hem kendi isteklerini hem de karşı tarafın isteklerini en yüksek düzeyde yerine getirme çabalarını içeren tepki tümleştirmedir. Bu tarzda her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 39
Birim yöneticisine ortaklaşa bir proje sunan iki çalışan, proje yöneticiliğini kimin üstleneceği konusunda bir türlü anlaşamamaktadır. Her iki çalışanın da proje yöneticiliğine oldukça istekli olması birim yöneticisini de seçim yapmak konusunda zorlamaktadır. En sonunda birim yöneticisi alfabetik sıraya göre ismi daha önde yer alan çalışanı proje yöneticisi yapmaya karar verir. Bu örnekte yer alan çatışma, aşağıdaki durumlardan hangisiyle sonuçlanmıştır?
Seçenekler
A
Kazan-kaybet
B
Kazan-kazan
C
Taviz verme
D
Kaybet-kaybet
E
Hükmetme
Açıklama:
Kazan-kaybet veya kaybet-kazan durumlarında taraflardan biri istediğini elde etmiş, diğerinin ise isteği yerine gelmemiştir. Böyle bir durum bazen kaçınılmazdır ve bir tarafın kazancının diğer tarafın kaybı demek olduğu bu tür durumlar “sıfır-toplam oyunu” olarak da nitelendirilir. Bu tür bir durum tipik olarak amaç çatışması sonunda yaşanır. örnekte de çalışanlardan biri amacına ulaşırken diğeri ulaşamamıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 40
I. Uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi
II. Çatışma çözümleme tekniğinin uygulanması
III. Çatışmanın bir analizinin yapılması
IV. Uygun çatışma yönetimi tepkisinin verilmesi
V. Gelişmelerin takip edilmesi
Yukarıda bir çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken sürecin basamaklarına yer verilmiştir. Bu basamakların doğru sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
II. Çatışma çözümleme tekniğinin uygulanması
III. Çatışmanın bir analizinin yapılması
IV. Uygun çatışma yönetimi tepkisinin verilmesi
V. Gelişmelerin takip edilmesi
Yukarıda bir çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken sürecin basamaklarına yer verilmiştir. Bu basamakların doğru sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
III, IV, I, II ve V
B
IV, II, I, III ve V
C
I, II, III, V ve IV
D
III, I, IV, II ve V
E
II, IV, V, I ve III
Açıklama:
Çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken süreç çatışmanın bir analizinin yapılması, uygun çatışma yönetimi tepkisinin verilmesi, uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi, çözümleme tekniğinin uygulanması ve gelişmelerin takip edilmesi şeklinde sıralanan basamakları
içermektedir. Doğru yanıt A'dır.
içermektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 41
Örgütlerde çatışma davranışı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Davranışçılara göre çatışmanın işlevselliğini yoğunluğu belirler
B
1970 öncesi araştırmalar çatışmanın işlevsizliğine vurgu yapmaktadır
C
1970 sonrası çalışmalarda çatışmaya davranışçı yaklaşımlar egemen olmuştur
D
Etkileşimci çatışma yaklaşımı 1990'lardan itibaren egemen olmaya başlamıştır
E
Klasik çatışma yaklaşımı işlevselci çatışma olarak da adlandırılmaktadır
Açıklama:
Örgütlerde çatışmanın örgütün performansına etkisi uzun süredir çalışılan bir
konu olmuştur. Özellikle 1970 öncesi araştırmalarda ve günümüzde bazı yöneticilerce çatışma, daima kötü ve örgütün işleyişine ket vuran olumsuz bir durum olarak görülmüş ve görülmektedir. Bu geleneksel görüş işlevsel olmayan çatışma olarak adlandırılmıştır. Çatışmaya klasik yaklaşım, 1970’lerden itibaren yerini, başlarda çok radikal görülen bir başka görüşe (davranışçıların görüşüne) bırakmıştır. İdeal düzeyde çatışma olarak adlandırılan bu görüşe göre yoğunluğuna dayalı olarak çatışmanın olumlu veya olumsuz etkileri ortaya çıkmaktadır. 1990’lardan itibaren, çatışma literatüründe etkileşimcilerin bakış açısı hakim olmaya başlamıştır. İşlevsel (yapıcı) çatışma olarak da adlandırılan bu bakış açısı, ilk iki bakış açısından farklı olarak örgütlerde çatışmanın mutlaka olması, çatışma yönetiminin ise hem çözümlemeyi hem de teşviği içermesi gerektiğini ve çatışmayı yönetmenin tüm idarecilerin sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir.
konu olmuştur. Özellikle 1970 öncesi araştırmalarda ve günümüzde bazı yöneticilerce çatışma, daima kötü ve örgütün işleyişine ket vuran olumsuz bir durum olarak görülmüş ve görülmektedir. Bu geleneksel görüş işlevsel olmayan çatışma olarak adlandırılmıştır. Çatışmaya klasik yaklaşım, 1970’lerden itibaren yerini, başlarda çok radikal görülen bir başka görüşe (davranışçıların görüşüne) bırakmıştır. İdeal düzeyde çatışma olarak adlandırılan bu görüşe göre yoğunluğuna dayalı olarak çatışmanın olumlu veya olumsuz etkileri ortaya çıkmaktadır. 1990’lardan itibaren, çatışma literatüründe etkileşimcilerin bakış açısı hakim olmaya başlamıştır. İşlevsel (yapıcı) çatışma olarak da adlandırılan bu bakış açısı, ilk iki bakış açısından farklı olarak örgütlerde çatışmanın mutlaka olması, çatışma yönetiminin ise hem çözümlemeyi hem de teşviği içermesi gerektiğini ve çatışmayı yönetmenin tüm idarecilerin sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkilerindendir?
Seçenekler
A
Güç miktarında değişme
B
Güdülenme ve üretkenliğin azalması
C
Pozisyonuna sımsıkı sarılma
D
Kalıplı düşünme
E
Düşük iş tatmini
Açıklama:
Çatışmanın kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkileri; güvensizlik, yanlış anlamalar, diğerinin bakış açısını görememe, diğer tarafın niyetlerini sorgulama, başkalarına karşı tavır değiştirme, güç miktarında değişme, iletişimin kalitesinde değişme, iletişim miktarında değişme şeklindedir. Güdülenme ve üretkenliğin azalması, pozisyonuna sımsıkı sarılma ve kalıplı düşünme çatışmanın davranışlar üzerindeki olası etkileriyken düşük iş tatmini çatışmanın bireyler üzerindeki olası etkileri arasındadır.
Soru 43
İdeal düzeyde çatışmanın örgütsel düzeyde kararların kalitesini veya örgüt içi kenetlenmeyi arttırabileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik yaklaşım
B
Davranışçı yaklaşım
C
İşlevsel çatışma
D
Etkileşimci yaklaşım
E
Yapıcı çatışma
Açıklama:
Çatışmaya klasik yaklaşım, 1970’lerden itibaren yerini, başlarda çok radikal görülen bir görüşe (davranışçıların görüşüne) bırakmıştır. İdeal düzeyde çatışma olarak adlandırılan bu görüşe göre yoğunluğuna (düzeyine) dayalı olarak çatışmanın olumlu veya olumsuz etkileri ortaya çıkmaktadır. Daha açık bir ifadeyle, çatışmanın çok düşük veya çok yüksek düzeyde olması hâlinde olumsuz etkileri görülecek, ancak, vasat düzeyde çatışma ile kararların kalitesi, müşteri gereksinimlerine karşı duyarlılık, grup veya örgüt-dışı taraflarla çatışma hâlinde grup veya örgüt-içi kenetlenme artabilecektir. Buna karşın klasik yaklaşım, çatışamanın tamamen işlevselliğine vurgu yapmaktadır. İşlevsel (yapıcı) çatışma olarak da adlandırılan etkileşimci yaklaşım ise, ilk iki bakış açısından farklı olarak örgütlerde çatışmanın mutlaka olması, çatışma yönetiminin ise hem çözümlemeyi hem de teşviği içermesi gerektiğini ve çatışmayı yönetmenin tüm idarecilerin sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir.
Soru 44
Gündelik yaşantılarında geçinemeyen iki kişinin,bu durumu hiç gündeme getirmeksizin bu anlaşmazlığı birbirlerini işle ilgili konularda eleştirerek ortaya koymaları aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Duygusal çatışma
B
Fikir çatışması
C
Dönüşen çatışma
D
Maskeli çatışma
E
Süreç çatışması
Açıklama:
Birbirleriyle duygusal çatışma içinde olan, ancak bunu fikir çatışması ile saklayan kişilerin anlaşmazlıkları için ise maskeli çatışma tanımı yapılmıştır. Aslında
pek de geçinemeyen kişiler, sorunlu ilişkilerini, birbirlerini işle ilgili konularda
eleştirerek gizlemeyi tercih edebilmektedirler.
pek de geçinemeyen kişiler, sorunlu ilişkilerini, birbirlerini işle ilgili konularda
eleştirerek gizlemeyi tercih edebilmektedirler.
Soru 45
Birey, grup veya örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyetlere uymayan etkinliklerde bulunmaları durumuna .................. denmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Amaç çatışması
B
Değer çatışması
C
Çıkar çatışması
D
İntikamcı çatışma
E
Kurumsal çatışma
Açıklama:
Birey, grup veya örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyetlere uymayan etkinliklerde bulunmaları durumuna çıkar çatışması denmektedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel çatışmanın nedenleri arasında sıralanabilir?
I. Taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi
II. İletişim faktörleri
III. Artan uzmanlaşma
I. Taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi
II. İletişim faktörleri
III. Artan uzmanlaşma
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Örgütsel çatışmanın nedenleri örgüt yapısı ile ilgili faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler, taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi örgütün çatışmaya neden olabilecek yapısal faktörleri yer almaz?
Seçenekler
A
Merkezkaççılık
B
Artan uzmanlaşma
C
Taraflar arası karşılıklı bağımlılık
D
Fiziksel ortam
E
Bireysel özellikler
Açıklama:
Örgütsel yapının çatışmaya neden olabilecek faktörleri artan uzmanlaşma, taraflar arası karşılıklı bağımlılık, fiziksel ortam (uzaklık-yakınlık), merkeziyetçilik-merkezkaççılıktır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler arasında yer almaktadır?
I. Merkeziyetçilik
II. Farklı beklentiler
III. Karşılıklı bağımlılık
IV. Ötekine ilişkin algı
I. Merkeziyetçilik
II. Farklı beklentiler
III. Karşılıklı bağımlılık
IV. Ötekine ilişkin algı
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
II,III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler; farklı beklentilere sahip olunması ve diğer tarafın nasıl algılandığıdır. Merkeziyetçilik ve karşılıklı bağımlılık gibi faktörler çatışmaya neden olan yapısal faktörler arasında yer almaktadırlar.
Soru 49
Belli bir tarafın kendi isteklerini önemsemediği gibi karşı tarafın isteklerini de önemsemediği, dolayısıyla, işbirliğine gitmediği gibi kendi isteklerini de
karşı tarafa bildirmediği çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
karşı tarafa bildirmediği çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Boyun eğme
C
Taviz verme
D
Kaçınma
E
Tümleştirme
Açıklama:
İnsanlar çatışmaya değişik tepkiler verebilmektedirler. Birisi ne pahasına olursa olsun kazanmanın peşinde olabilir. Bir başkası hem kendisinin hem de diğer tarafın istediklerinin yerine gelmesi için çaba gösterebilir. Çatışmaya verilebilecek beş olası tepki, bir başka ifadeyle çatışma tarzı söz konusudur. Bunlardan birisi de kaçınma davranışıdır. Kaçınmatarzı bir davranışta; belli bir taraf ne kendi isteklerini önemsemektedir ne de karşı tarafınkileri. Dolayısıyla, ne işbirliğine girer ne de kendi isteklerini karşı tarafa bildirir.
Soru 50
Kişi ve grupların yaşadıkları çatışmaların sonucunda ortaya çıkan ve "sıfır-toplam oyunu" olarak da nitelendirilen durum aşağıdakilerden hangisi veya hangilerini ifade etmektedir?
I. Kazan- kazan
II. Kazan- kaybet
III. Kaybet- kazan
IV. Kaybet- kaybet
V. Taviz
I. Kazan- kazan
II. Kazan- kaybet
III. Kaybet- kazan
IV. Kaybet- kaybet
V. Taviz
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
II ve III
D
Yalnız IV
E
Yalnız V
Açıklama:
Kazan-kaybet veya kaybet-kazan: Çatışmanın bu tür çıktıları olması hâlinde
de taraflardan biri istediğini elde etmiş, diğerinin ise isteği yerine gelmemiştir.
Böyle bir durum bazen kaçınılmazdır ve bir tarafın kazancının diğer tarafın kaybı
demek olduğu bu tür durumlar “sıfır-toplam oyunu” olarak da nitelendirilir.
de taraflardan biri istediğini elde etmiş, diğerinin ise isteği yerine gelmemiştir.
Böyle bir durum bazen kaçınılmazdır ve bir tarafın kazancının diğer tarafın kaybı
demek olduğu bu tür durumlar “sıfır-toplam oyunu” olarak da nitelendirilir.
Soru 51
- Öfke
- İstifa
- Düşmanlık
- Devamsızlık
- Düşük iş tatmini
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, IV ve V
C
I ve IV
D
II ve V
E
Yalnız V
Açıklama:
- Öfke - Bireyler üzerindeki etki
- İstifa - Davranışlar üzerindeki etki
- Düşmanlık - Bireyler üzerindeki etki
- Devamsızlık - Davranışlar üzerindeki etki
- Düşük iş tatmini - Bireyler üzerindeki etki
Soru 52
Örgütlerde çatışmanın mutlaka var olması gerektiğini, bazen çatışmanın teşvik edilebileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkileşimci yaklaşım
B
Liberal Yaklaşım
C
Çatışmacı Yaklaşım
D
Klasik Yaklaşım
E
Davranışçı Yaklaşım
Açıklama:
1990’lardan itibaren, etkileşimcilerin bakış açısı hakim olmaya başlamıştır. İşlevsel (yapıcı) çatışma olarak da adlandırılan bu bakış açısı, ilk iki bakış açısından farklı olarak örgütlerde çatışmanın mutlaka olması, çatışma yönetiminin ise hem çözümlemeyi hem de teşviği içermesi gerektiğini ve çatışmayı yönetmenin tüm idarecilerin sorumluluğu olduğunu ileri sürmektedir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın geleneksel sınıflandırmasında yer alan boyutlardan biridir?
Seçenekler
A
Süreç çatışması
B
Değer çatışması
C
İntikamcı çatışma
D
Fikir çatışması
E
Gerçekçi çatışma
Açıklama:
Çatışmaya yönelik geleneksel ayrım;
- Fikir çatışması
- Duygusal çatışma şeklinde yapılmıştır.
Soru 54
İdeolojik çatışma olarak da anılan çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dönüşen çatışma
B
Maskeli çatışma
C
Değer çatışması
D
Yapısal çatışma
E
Amaç çatışması
Açıklama:
Değer Çatışması: Etkileşimde bulunan tarafların (birey, grup veya örgütlerin) belli meseleler üzerine taşıdıkları değerler veya ideolojilerinin farklılaşmasına değer çatışması denmektedir. Bu çatışmaya ideolojik çatışma da denmektedir.
Soru 55
Evlilik yıldönümünü evde eşiyle birlikte kutlamakla önemli bir iş gezisi için şehir dışına gitmek arasında kalan bir çalışanın yaşadığı çatışma aşağıdakilerden hangisine örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Kişiler arası çatışma
B
Rol içinde çatışma
C
Kişilikle rol beklentilerinin çatışması
D
Roller arası çatışma
E
Rol göndericinin kendi içinde çatışması
Açıklama:
Roller arası çatışma: Bireyin sahip olduğu iki farklı rolün gereklerinin birbiri ile çelişmesi durumunda ortaya çıkar.
Soru 56
- Kenetlenmiş takımlar
- Daha iyi kararlar
- Düşük performans
- Çarpıtılmış bilgi
- İşgücü devrinin artması
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, IV ve V
C
II, IV ve V
D
I ve III
E
II ve V
Açıklama:
ÇAtışmanın sonuçları olumlu ya da olumsuz olabilir. bu nedenle yukarıda verilenlerden her biri örgütlerde karşılaşabileceğimiz sonuçlar arasında yer alır.
Soru 57
................... örgütteki tüm birimler için kararların tepe yöneticisi veya en üst düzey yönetim tarafından alınması, özetle yetkinin yukarıda toplanması demektir.
Yukarıdaki boşluğu doğru olarak dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu doğru olarak dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkeziyetçilik
B
Merkezkaççılık
C
Uzmanlaşma
D
Yukarı yönlü yetki
E
Dikey bağımsızlık
Açıklama:
Merkeziyetçilik örgütteki tüm birimler için kararların tepe yöneticisi veya en üst düzey yönetim tarafından alınması, özetle yetkinin yukarıda toplanması demektir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi çatışmaya kaynaklık eden bilişsel faktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Farklı beklentiler
B
Farklı değerler
C
Kişilik
D
İletişim
E
Artan uzmanlaşma
Açıklama:
Çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler; farklı beklentilere sahip olunması ve diğer tarafın nasıl algılandığıdır.
Soru 59
Bireyin hem kendi hem de karşı tarafın isteğini yerine getirme arzusunun yüksek olduğu çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boyun eğme
B
Kaçınma
C
Taviz verme
D
Hükmetme
E
Tümleştirme
Açıklama:
Tümleştirme: Bu tarzda her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır. Anlaşma samimiyetle aranmaktadır. Eğer tam anlamıyla bir anlaşma olamayacaksa ikincil amaç, en azından karşı tarafın refahının önemli ölçüde zarara uğratılmamasıdır. Meseleler taviz verilemeyecek kadar önemliyse, amaç farklı bakış açılarını birleştirmekse, çözümün hayata geçirilmesi için iki tarafın da benimsemesi gerekiyorsa, taraflar arasındaki ilişki önemliyse ve olumlu bir şekilde sürdürme arzusu varsa tümleştirme tarzı tercih edilebilmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi çatışma yönetiminde kazan - kazan taktikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Diğer tarafı kendi hedefinizin makul olduğuna inandırma
B
Karşı tarafı, duygusal anlamda dikkatinin dağılmasına karşı koruma
C
Diğer tarafın, odaklanmasını zorlaştırmak üzere, dikkatini dağıtma
D
Karşı tarafı, hedefiniz her neyse buna baş koyduğunuza ikna etme
E
Karşı tarafı, belli bir sonuca baş koymaktan alıkoyma
Açıklama:
Kazan-Kazan Durumu Taktikleri:
Karşı tarafa, onun meselelerinin sizin için de önemli olduğunu gösterme
Karşı tarafa, kendi hedefinizin taviz veremeyeceğiniz kadar önemli olduğunu gösterme
Diğer tarafa çatışmanın kazan-kazan biçiminde bitme olasılığı olduğunu gösterme
Çeşitli çözüm alternatiflerine açık (esnek) olduğunuzu ortaya koyma
Olası çözümler arasında karar vermek için makul kriterler kullanılmasında ısrarcı olma
Beraberce oluşturulmuş normlara uyulduğunu vurgulama
Olumsuz duygular yaratabilecek davranış veya taktiklerden kaçınma
Manevi destek ortamı sağlama
Karşı tarafı, duygusal anlamda dikkatinin dağılmasına karşı koruma
Karşı tarafa, onun meselelerinin sizin için de önemli olduğunu gösterme
Karşı tarafa, kendi hedefinizin taviz veremeyeceğiniz kadar önemli olduğunu gösterme
Diğer tarafa çatışmanın kazan-kazan biçiminde bitme olasılığı olduğunu gösterme
Çeşitli çözüm alternatiflerine açık (esnek) olduğunuzu ortaya koyma
Olası çözümler arasında karar vermek için makul kriterler kullanılmasında ısrarcı olma
Beraberce oluşturulmuş normlara uyulduğunu vurgulama
Olumsuz duygular yaratabilecek davranış veya taktiklerden kaçınma
Manevi destek ortamı sağlama
Karşı tarafı, duygusal anlamda dikkatinin dağılmasına karşı koruma
Soru 61
Bir tarafın kendi çıkarlarının bir başkası tarafından olumsuz yönde etkilendiği ve ya onlara karşı çıkıldığını algılaması durumuna......……….denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Çatışma
B
Ses yükseltme
C
Ağız dalaşı
D
Kavga etme
E
Uymsuzluk
Açıklama:
En yalın hâliyle karşılık arayacak olursak, çatışma, karşı karşıya gelme, uyum için de olmama, birbirinden farklı düşünme, zıtlaşma gibi çeşitli sözcüklerle ifade edi lebilir. Çatışma kavramına örgütsel yaşam çerçevesinden baktığımızda kullanışlı olabilecek bir tanım şu şekilde dile getirilebilir: Bir tarafın kendi çıkarlarının bir başkası tarafından olumsuz yönde etkilendiği ve ya onlara karşı çıkıldığını algıla ması durumuna çatışma denir.
Çatişma
Çatişma
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın bireyler üzerindeki olası etkilerinden biridir ?
Seçenekler
A
Güvensizlik
B
Yanlış anlamalar
C
Diğerinin bakış açısını görememe
D
Düşmanlık
E
Diğer tarafın niyetlerini sorgulama
Açıklama:
Güvensizlik, diğer tarafın niyetlerini sorgulama, diğerinin bakış açısını görememe ve yanlış anlamalar çatışmanın kişilerarası üzerindeki olası etkisidir. Düşmanlık ise çatışmanın bireyler üzerindeki olası etkilerinden biridir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi duygusal çatışmaya bir örnektir?
Seçenekler
A
Mantıklı düşünme
B
Eleştirel fikirler
C
Hayal kırıklığı
D
İlişki çatışması
E
Politik çatışma
Açıklama:
Politik çatışma, ,mantıklı ve eleştirel fikirler fikir çatışmasına girer . İlişki çatışması psikolojik çatışmadır. Hayal kırıklığı doğru yanıttır.
Soru 64
Farklı sosyo kültürel kimliklere sahip olan taraflar arasında çıkma olasılığı yüksek olan örnek hangi çatışma türüne girer?
Seçenekler
A
Değer Çatışması
B
Çıkar çatışması
C
Yapısal veya kurumsal çatışma
D
Süreç çatışması
E
Amaç çatışması
Açıklama:
Etkileşimde bulunan tarafların (birey, grup veya örgütlerin) belli meseleler üzeri ne taşıdıkları değerler veya ideolojilerinin farklılaşmasına değer çatışması denmektedir .
Soru 65
Örgütün bir birimi veya takımını oluşturan kişilerin kendi aralarında amaçlar, işler, yöntemler gibi konular üzerinde anlaşamamalarına …………….. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Kişilerarası çatışma
B
Gruplar arası çatışma
C
İç çatışma
D
Grup içi çatışma
E
Örgüt içi çatışma
Açıklama:
Örgütsel çatışmanın düzeyleri içten dışa doğru iç-çatışma, kişiler arası çatışma, grup-içi çatışma, gruplar arası çatışma ve örgütler (kurumlar) arası çatışma şeklinde sıralanabilir. Buradaki yanıt grup içi çatışmadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yapısal faktörler
B
İletişim faktörleri
C
Bilişsel faktörler
D
Bireysel faktörler
E
Karar verme faktörleri
Açıklama:
Örgütsel çatışmanın nedenleri örgüt yapısı ile ilgili faktörler, iletişim faktörleri, bilişsel faktörler, bireysel özellikler, taraflar arasındaki ilişkinin geçmişi şeklinde sınıflandırılabilir.
Karar verme faktörleri
Karar verme faktörleri
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi çatışmaların büyümesi olasılığını arttıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Taraflar arasındaki kültürel farklılıklar,
B
Taraflar arasında geçmişte husumet olması,
C
Taraflarda özgüven eksikliğinin olması,
D
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması,
E
Tarafların rekabet halinde olması
Açıklama:
Taraflar arasındaki kültürel farklılıklar,
Taraflar arasında geçmişte husumet olması,
Taraflar arasındaki statü farklılıklarının belirsiz olması
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması,
Taraflarda özgüven eksikliğinin olması,
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması
Tarafların birbirleriyle özdeşleşememeleri
Bir veya her iki tarafında diğer tarafı yenmek için çatışmayı tırmandırmayı amaç lamaları şeklinde sıralan bilir.
Tarafların rekabet halinde olması
Taraflar arasında geçmişte husumet olması,
Taraflar arasındaki statü farklılıklarının belirsiz olması
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması,
Taraflarda özgüven eksikliğinin olması,
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması
Tarafların birbirleriyle özdeşleşememeleri
Bir veya her iki tarafında diğer tarafı yenmek için çatışmayı tırmandırmayı amaç lamaları şeklinde sıralan bilir.
Tarafların rekabet halinde olması
Soru 68
I. Uygun çatışma yönetimi tepkisinin verilmesi,
II. Çözümleme tekniğinin uygulanması ,
III. Çatışmanın bir analizinin yapılması,
IV. Uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi,
V. Gelişmelerin takip edilmesidir.
Çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken süreçlerle ilgili ifadelerden hangisi doğrudur ?
II. Çözümleme tekniğinin uygulanması ,
III. Çatışmanın bir analizinin yapılması,
IV. Uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi,
V. Gelişmelerin takip edilmesidir.
Çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken süreçlerle ilgili ifadelerden hangisi doğrudur ?
Seçenekler
A
II,I,V, IV, III
.
.
B
I,III, V, II,IV,
C
III,I. IV. II, V.
D
V. IV.III, II,I
E
IV,I,III,V,II
Açıklama:
Çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken süreç çatışmanın bir analizinin yapılması, uygun çatışmayönetimi tepkisinin verilmesi, uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi, çözümleme tekniğinin uygulanması ve gelişmelerin takip edilmesi şeklinde sıralanan basamakları içermektedir.
III,I. IV. II, V.
III,I. IV. II, V.
Soru 69
Aşağıda yer alan çatışma tarzlarından hangisinde karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme, bir başka deyişle, karşı tarafı yatıştırmaya yönelme söz konusudur ?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Kaçınma
C
Taviz verme
D
Boyun eğme
E
Tümleştirme
Açıklama:
Boyun eğme karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme, bir başka deyişle, karşı tarafı yatıştırmaya yönelme söz konusudur. Kaçınma ,bel li bir ta raf ne kendi isteklerini önemsemektedir nede karşı tarafınkleri.Taviz verme taraflar, başlangıçta istediklerinden çoğunluklada karşılıklı geri adım atmaktadırlar. Tüm leştirme , her iki tarafında isteklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu vardır.
Soru 70
...…...…. çatışmanın böyle bir çıktısının olması hâlinde hiç bir taraf başlangıçta is tediğini elde edememiş durumdadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Kaybet-kaybet
B
Kazan -kaybet
C
Taviz
D
Kazan-kazan
E
Kaybet-kazan
Açıklama:
Kaybet -kaybet , çatışmanın böyle bir çıktısının olması hâlinde hiç bir taraf başlangıçta istediğini elde edememiş durumdadır. Kazan kaybet ,çatışmanın bu tür çıktıları olması halinde de taraflardan biri istediğini elde etmiş, diğerinin ise isteği yerine gelmemiştir. Taviz bir durum, tarafların istediklerini tam olarak ve ya hiç elde edemeyeceklerini anladıklarında varılabilecek bir çatışma sonucudur, Kazan-kazan, her iki tarafında istediğini elde ettiği durumdur.
Kaybet-kaybet
Kaybet-kaybet
Soru 71
"Fikir çatışması; yapılacak işler, görevler, yöntemler ve işle ilgili diğerbenzer konularda farklı görüş ve fikirlerin olmasından kaynaklanır."Yukarıda yer verilen fikir çatışması tanımının tam bir anlamlı bütün olabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin eklenmesi gerekir?
Seçenekler
A
İlişkiler
B
Anlaşmalar
C
Politikalar
D
Statüler
E
Hedefler
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 72
"Yerini ve itibarını korumak, kendini hatırlatmak amacıyla şirket yönetimiyle çatışmaya giren sendika temsilcilerinin yarattığı çatışma" aşağıda verilenlerden hangisine uygun bir örnektir?
Seçenekler
A
Yanlış atıf taşıyan çatışma
B
Gerçekçi çatışma
C
Yanlış adrese yöneltilen çatışma
D
Gerçekçi olmayan çatışma
E
Çıkar çatışması
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi örgüt içi çatışma türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İç çatışma
B
Grup içi çatışma
C
Kişiler arası çatışma
D
Yöneticiler arası çatışma
E
Gruplar arası çatışma
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerin hangisi çatışmaya kaynaklık eden faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilişsel faktörler
B
Yapısal faktörler
C
Bireysel özellikler
D
İletişim faktörleri
E
Duyuşsal özellikler
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı tanımlayabilecek, çatışmaya farklı bakış açılarını açıklayabileceksiniz.
Soru 75
I. Taraflar arasındaki kültürel farklılıklar.
II. Taraflarda özgüven eksikliğinin olması.
III. Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olmaması.
IV. Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması.
V. Tarafların birbirleriyle özdeşleşmeleri.
Yukarıda verilenlerden hangileri çatışmanın büyüme olasılığını arttıran etmenler arasındadır?
II. Taraflarda özgüven eksikliğinin olması.
III. Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olmaması.
IV. Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması.
V. Tarafların birbirleriyle özdeşleşmeleri.
Yukarıda verilenlerden hangileri çatışmanın büyüme olasılığını arttıran etmenler arasındadır?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III
C
I-III-V
D
II-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Örgütlerde ortaya çıkan çatışmanın nasıl bir süreç içerisinden geçtiğini aşamalarıyla açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi çatışma tarzlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Boyun eğme
C
Kaçınma
D
Taviz verme
E
Bütünleme
Açıklama:
Örgütlerde ortaya ç›kan çatışmanın nasıl bir süreç içerisinden geçtiğini aşamalarıyla açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Çatışmanın taraflarından birinin çatışmanın ortaya çıkış nedeni konusunda sahip olduğu kanının yanlış olması durumu aşağıdaki çatışma türlerinden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Değer çatışması
B
İntikamcı çatışma
C
Yanlış atıf taşıyan çatışma
D
Çıkar çatışması
E
Amaç çatışması
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 78
Kendi isteğini yerine getirme konusunda oldukça iddialı ve karşı tarafın isteğini yerine getirme konusunda işbirliği olması durumunda geçerli olan çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tümleştirme
B
Kaçınma
C
Boyun eğme
D
Hükmetme
E
Taviz verme
Açıklama:
Tarafların çatışmaya ne şekillerde tepki verebildiklerini (çatışma tarzlarını) birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın bireyler üzerindeki olası etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Öfke
B
Utanç
C
Suçluluk
D
Stres
E
İstifa
Açıklama:
Örgütlerde ortaya ç›kan çatışmanın nasıl bir süreç içerisinden geçtiğini aşamalarıyla açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Bir çalışandan kendi uzmanlığına, ilgilerine, amaçlarına ve değerlerine uymayan görevlerin istenmesi durumunda kişide ortaya çıkan çatışma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilerarası çatışma
B
Yanlış adrese yöneltilen çatışma
C
İç çatışma
D
Yanlış atıf taşıyan çatışma
E
Değer çatışması
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Örgütlerde çatışmanın en fazla bir tarafı vardır.
B
Mutluluk çatışmanın taraflar arasındaki etkilerinden birisi değildir
C
Çatışmanın öğelerinden birisi de çatışan tarafların birbirlerine bağımlı olmasıdır
D
Çatışmanın bireyler arasındaki olası etkilerinden birisi öfkedir.
E
Örgütlerde taraflar arası çıkar uyumsuzluğu çatışma olarak ifade edilebilir.
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı tanımlayabilecek, çatışmaya farklı bakış açılarını açıklayabileceksiniz.
Örgütlerde çatışmanın en fazla bir tarafı vardır.
Örgütlerde çatışmanın en fazla bir tarafı vardır.
Soru 82
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ç›kar çatışmasını tanımlamaktadır.
Seçenekler
A
Karşı tarafı cezalandırmak amacıyla yapılan faaliyetler
B
Örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyetlere uymayan etkinliklerde bulunmalarıdır.
C
Örgüt içindeki tarafların belli meseleler üzerine taşıdıkları değerlerin farklılaşması.
D
Çatışan tarafların kendi düşmanlıklarını çatışmanın içinde taraf olmayan birilerine yönelttikleri zaman ortaya ç›kan tür.
E
Örgütlerin varmak istedikleri nokta üzerinde uyum içinde olmamaları
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyetlere uymayan etkinliklerde bulunmalarıdır.
Örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyetlere uymayan etkinliklerde bulunmalarıdır.
Soru 83
Çatışma süreci modelinde çatışmanın kaynakları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz
Seçenekler
A
Yapısal faktörler
B
Geçmiş
C
Bireysel özellikler
D
Çatışma tarzı
E
Bilişsel faktörler
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Çatışma tarzı
Çatışma tarzı
Soru 84
Aşağıdakilerin hangisi iki tarafın çatışmasının olası sonuçları arasında değildir
Seçenekler
A
Kaybet-Kaybet
B
Kazan-Kaybet
C
Kazan-Kazan
D
Taviz
E
Kazan-Kazan-Kazan
Açıklama:
Çatışmaların örgütlerde ne gibi sonuçlar doğurduğunu saptayabileceksiniz.
Kazan-Kazan-Kazan
Kazan-Kazan-Kazan
Soru 85
Aşağıdaki çatışma yönetimi taktikleri arasında hangisi sonucu tüm taraflar kazanabilir?
Seçenekler
A
Tarafların hedeflerinden asla taviz vermeyeceğine diğer tarafları ikna etmesi
B
Tarafların bir konsensüse varmayı hedef olarak belirlemesi
C
Tarafların birbirleri ile ortak bir paydada bulıuşmamaya gayret göstermeleri
D
Tarafların çatışma boyunca diyalogdan kaçmaları
E
Tarafların çatışma ortamından karşılıklı taviz vermekten kaçınmaları
Açıklama:
Çatışmaların örgütlerde ne gibi sonuçlar doğurduğunu saptayabileceksiniz.
Tarafların bir konsensüse varmayı hedef olarak belirlemesi
Tarafların bir konsensüse varmayı hedef olarak belirlemesi
Soru 86
Bir futbol takımının teknik direktörünün oyuncusunu sezon boyunca hiç oynatmaması ve antrenmanlarda ona daha fazla antrenman yaptırması aşağıdaki çatışma türünden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
İntikamcı Çatışma
B
Değer Çatışması
C
Çıkar Çatışması
D
Amaç Çatışması
E
Yapısal ve Kurumsal Çatışma
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Düşmanca duygular içeren intikamcı çatışma, karşı tarafa zarar vermek ya da onu cezalandırmak üzerine temellenmektedir.
Düşmanca duygular içeren intikamcı çatışma, karşı tarafa zarar vermek ya da onu cezalandırmak üzerine temellenmektedir.
Soru 87
“Bir yönetici, memurunun yeteneklerini fark edip bölümünü memuru istemese bile değiştirmiştir. Daha sonra bu değişiklikten memur mutlu olmuştur." Bu örnekte memur ve yöneticinin kazandığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazan - Kazan
B
Kazan - Kaybet
C
Kaybet - Kazan
D
Taviz
E
Kaybet - Kaybet
Açıklama:
Çatışmaların örgütlerde ne gibi sonuçlar doğurduğunu saptayabileceksiniz.
Örneğe göre çatışmanın sonucunda her iki taraf da istediğini elde etmiştir.
Örneğe göre çatışmanın sonucunda her iki taraf da istediğini elde etmiştir.
Soru 88
Bir kurumda “proje raporunda yer alması gereken bilgiler konusunda grubun hemfikir olamaması” hangi çatışma türünü oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Görev çatışması
B
Dönüşen çatışma
C
Amaç çatışması
D
Çıkar çatışması
E
Süreç çatışması
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Hangi gurubun fikirlerinin raporda yer alması görev çatışmasıdır.
Hangi gurubun fikirlerinin raporda yer alması görev çatışmasıdır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangi çatışma tarzında “her iki tarafın da istediklerinin tamamen yerine getirilmesi arzusu” vardır?
Seçenekler
A
Tümleştirme
B
Taviz Verme
C
Kaçınma
D
Boyun eğme
E
Hükmetme
Açıklama:
Tarafların çatışmaya ne şekillerde tepki verebildiklerini (çatışma tarzlarını) birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Tümleştirme her iki tarafından istediklerinin gerçekleşme arzusu vardır. Anlaşmada samimiyet aranmaktadır.
Tümleştirme her iki tarafından istediklerinin gerçekleşme arzusu vardır. Anlaşmada samimiyet aranmaktadır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde görülebilecek bir çatışmaya örnektir?
Seçenekler
A
İki kişinin bir proje hakkındaki anlaşmazlığı.
B
İş yerindeki park kavgası.
C
Evli bir çiftin iş yerinde yaptığı özel hayatla alakalı kavga.
D
Bir lokanta da yüksek gelen hesaba itiraz etme.
E
Birbirini sevmeyen iki kişinin şans eseri aynı kurumda karşılaşmaları sonucunda olan kavga.
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı tanımlayabilecek, çatışmaya farklı bakış açılarını açıklayabileceksiniz.
A şıkkı dışındakiler özel nedenler. Cevap o yüzden A.
A şıkkı dışındakiler özel nedenler. Cevap o yüzden A.
Soru 91
İş yerinde arkadaşları ile sürekli tartışan Ali Bey bu durumdan sürekli rahatsız olmakta ve işini değiştirmeyi düşünmektedir.Buna göre Ali Bey çatışmanın hangi bireysel etkisi altında kalmaktadır?
Seçenekler
A
Düşük iş tatmini
B
Utanç
C
Stres
D
Suçluluk
E
Düşmanlık
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı tanımlayabilecek, çatışmaya farklı bakış açılarını açıklayabileceksiniz.
Ali Bey işinden tatmin olamamaktadır. Bundan dolayı doğru cevap A şıkkıdır.
Ali Bey işinden tatmin olamamaktadır. Bundan dolayı doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 92
İş yerinde anlaşamadığı birisinin amirinden azar işitmesine açıkça sevinen birisinin davranışı hangi çatışma türüyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Dönüşen çatışma
B
İntikamcı çatışma
C
Süreç çatışması
D
Değer çatışması
E
Maskeli çatışma
Açıklama:
Örgütlerde çatışmayı değişik türleri ve düzeyleri itibarıyla birbirinden ayırt edebileceksiniz.
Burada önceden gelen duygulardan kaynaklanan bir intikam duygusu hakimdir.
Burada önceden gelen duygulardan kaynaklanan bir intikam duygusu hakimdir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi tarafları çatışmaya götürebilecek yapısal faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Artan uzmanlaşma
B
Taraflar arasındaki algı
C
Taraflar arasında karşılıklı bağımlılık
D
Fiziksel ortam
E
Merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık
Açıklama:
Örgütlerdeki çatışmaya kaynaklık eden faktörleri sıralayabileceksiniz.
Taraflar arasındaki algı bilişsel faktörler arasında yer almaktadır
Taraflar arasındaki algı bilişsel faktörler arasında yer almaktadır
Soru 94
Sürekli astlarını zaman stresine sokan, başarısız olduklarında onlara sinirlenen ve başka şirketlerin başarılarından örnekler veren bir yönetici ne çeşit bir kişilik özelliğine sahiptir?
Seçenekler
A
Rekabetçi kişilik.
B
Sabırsız kişilik.
C
A tipi kişilik.
D
Öfkeli kişilik.
E
Stresli kişilik.
Açıklama:
Örgütlerdeki çatışmaya kaynaklık eden faktörleri sıralayabileceksiniz.
A tipi kişiğe sahip olan insanlar rekabetçi oldukları için, gerçekte öyle olmasa da başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla çeliştiği algısını taşıma eğilimindedirler; dolayısıyla da çatışma içine girmeleri olasıdır. A tipi kişilik ile çatışma arasında bir ilişki saptanmış, bu tür kişiliğe sahip yöneticilerin astlarıyla daha fazla çatıştığı bulgulanmıştır.
A tipi kişiğe sahip olan insanlar rekabetçi oldukları için, gerçekte öyle olmasa da başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla çeliştiği algısını taşıma eğilimindedirler; dolayısıyla da çatışma içine girmeleri olasıdır. A tipi kişilik ile çatışma arasında bir ilişki saptanmış, bu tür kişiliğe sahip yöneticilerin astlarıyla daha fazla çatıştığı bulgulanmıştır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi çatışma tarzlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Boyun eğme
C
Kaçınma
D
İsyan etme
E
Taviz verme
Açıklama:
Tarafların çatışmaya ne şekillerde tepki verebildiklerini (çatışma tarzlarını) birbirinden ayırt edebileceksiniz.
isyan etme çatışma tarzları arasında yer almamaktadır
isyan etme çatışma tarzları arasında yer almamaktadır
Soru 96
Bir iş yerinde anlaşamayan iki kişinin seviyelerinin aynı olması nedeniyle birbirlerine de güçleri yetmemektedir. Bu iki kişinin arasındaki çatışmanın olası sonucu ne olabilir?
Seçenekler
A
Kazan-kaybet
B
Kaybet-kazan
C
Taviz
D
Kazan-kazan
E
Kaybet-kaybet
Açıklama:
Çatışmaların örgütlerde ne gibi sonuçlar doğurduğunu saptayabileceksiniz.
Bu çatışma iki tarafında asla kazanamayacağı ve sadece verimlerini düşürecek yani kaybetmelerini sağlayacak bir çatışma durumudur. Diğer bir değişle bir kaybet-kaybet durumudur.
Bu çatışma iki tarafında asla kazanamayacağı ve sadece verimlerini düşürecek yani kaybetmelerini sağlayacak bir çatışma durumudur. Diğer bir değişle bir kaybet-kaybet durumudur.
Soru 97
I-Tarafların olaya ilişkin algıların farklılaşması
II-Tarafların birbirine bağımlı olması
III-Tarafların amaçlarının bağdaşmama algısı
IV-Taraflar arasında yetki kullanma ilişkilerinin olması
Yukarında sıralanan öğelerden hangileri çatışmanın iki kritik öğesini oluşturmaktadır?
II-Tarafların birbirine bağımlı olması
III-Tarafların amaçlarının bağdaşmama algısı
IV-Taraflar arasında yetki kullanma ilişkilerinin olması
Yukarında sıralanan öğelerden hangileri çatışmanın iki kritik öğesini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Çatışmanın kritik iki ögesi taraarın birbirine bağımlı olması ve amaçlarının birbiriyle bağdaşmadığı algısıdır. Olaylara ilişkin farklı algıların olması ve taraflar arasında bir yetki ilişkisi olması çatışmaya neden olabilecek durumlar değildir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 98
"Bir işletmede muhasebe birimi ile pazarlama birimi yöneticileri arasında mali nedenlerden dolayı çatışma yaşanmaktadır." Çatışmaya klasik bakış açısıyla yaklaşan işletme yöneticisinin bu çatışmaya ilişkin hangi eyleme başvurması beklenir?
Seçenekler
A
Çatışmanın şiddetlenmesi için yeni çatışma nedenleri üretir
B
Çatışmanın düşük düzeyde seyretmesine izin verir
C
Çatışmanın örgütsel sonuçlarına bakarak süreci yönetir
D
Taraflardan aralarındaki anlaşmazlığın bitirilmesini talep eder
E
Her iki tarafın da taleplerine onay verir
Açıklama:
Çatışmaya ilişkin klasik yaklaşıma göre çatışma, daima kötü ve örgütün işleyişine ket vuran (performansını düşüren) olumsuz bir durum olarak görülmüş ve görülmektedir. Bu geleneksel görüş işlevsel olmayan çatışma olarak adlandırılmıştır ve bu bakış açısının doğal uzantısı olarak çatışma olabildiğince yok edilmeli veya en azından azaltılması için çaba sarf edilmelidir. Soruda klasik bakış açısına sahip yönetici taraflardan çatışmanın sonlandırılmasını talep ederek, bu anlayışa uygun davranmaktadır. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 99
"Bir işletmede üretim biriminden sorumlu yöneticilerden Ahmet Bey tek vardiya çalışmanın işletme için uygun olduğunu ileri sürerken, Tahsin Bey iki vardiya olarak çalışmanın zorunlu olduğunu düşünmektedir. Anlaşmazlıkları uzadıkça Ahmet ve Tahsin Bey birbirini görmeye katlanamaz hale gelmişlerdir."
Ahmet ve Tahsin Bey'in yaşadığı çatışma türü hangisidir?
Ahmet ve Tahsin Bey'in yaşadığı çatışma türü hangisidir?
Seçenekler
A
Fikir çatışması
B
Duygusal çatışma
C
Maskeli çatışma
D
Değer çatışması
E
Dönüşen çatışma
Açıklama:
Ahmet ve Tahsin Bey ilk olarak görevleri gereği anlaşmazlığa düşmüş ancak anlaşmazlıkları uzadıkça görevleri gereği ortaya çıkan fikir çatışması, birbirlerine yönelik duygularına yansıyarak birbirlerini görmek istemez hale gelmişlerdir. Dolayısıyla fikir çatışmasından duygu çatışmasına dönüşüm gerçekleşmiş; dönüşen çatışma türü ortaya çıkmıştır. Dönüşen çatışma, fikir çatışmasının yozlaşıp duygusal çatışmaya dönüşmesi için kullanılan bir tanımdır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 100
"Bir işletmede genel müdür finansman sorunlarını çözebilmek için işçi sayısının azaltılmasını ön görürken insan kaynakları birimi yöneticisi pazarlama yöntemlerinin geliştirilmesi ile satışların artırılması ve gelirlerin yükselebileceğini düşünmektedir." Genel müdür ve insan kaynakları birimi yöneticisinin işletmedeki konumları çerçevesinde yaşadıkları bu çatışma türü hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç çatışması
B
Kurumsal çatışma
C
Değer çatışması
D
Yanlış atıf taşıyan çatışma
E
Süreç çatışması
Açıklama:
Genel müdür ve insan kaynakların birimi yöneticisinin konumları çerçevesinde yaşadıkları çatışma kurumsal ya da yapısal çatışmadır. Bu tür bir çatışma örgütteki gruplar veya kademeler arasındaki farklılaşmadan kaynaklanır. Yatay veya dikey olarak ikiye ayrılır. Burada ast-üst arasında bir anlaşmazlık yer aldığından dikey çatışma söz konusudur. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 101
"Bir işçi grubunun başına denetçi olarak getirilen İhsan Bey oldukça insancıl ve demokratik bir kişidir. Ancak üst yöneticileri O'ndan yetkisi altında olan işçilere katı davranmasını, asla yüz vermemesini istemekte; kendisi nasıl davranacağı konusunda sorunlar yaşamaktadır." İhsan Bey'in yaşadığı çatışma düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç çatışma
B
Kişiler arası çatışma
C
Grup içi çatışma
D
Gruplar arası çatışma
E
Örgütler arası çatışma
Açıklama:
Örnek olayda İhsan Bey'in yaşadığı çatışma iç çatışmadır. İç çatışma bir çalışandan kendi uzmanlığına, ilgilerine, amaçlarına ve değerlerine uymayan görevleri, işleri ve rolleri üstlenmesinin istenmesi o kişide iç çatışma yaratır. Bu çatışma içerisinde rol kavramı ve rol çatışması önemli bir yer tutar. Örnek olayda da İhsan Bey'in kişiliği ile üstlenmesi istenilen rol arasında çatışma durumu söz konusudur. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 102
Çatışma sürecinde "açığa çıkmış çatışmadan" önceki aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çatışma kaynağı
B
Çatışmanın karşı tarafı
C
Çatışma stratejisi
D
Çatışma algıları ve duyguları
E
Çatışma ortamı
Açıklama:
Çatışmaya kaynaklık eden faktörlerden en az biri, zamanla, taraflardan en az birinin bir çatışma olduğuna yönelik bir algı oluşturmasına yol açmaktadır. Bu tür algılar, çoğunlukla, çatışmayla ilgili olarak yaşanan duygularla harmanlanmıştır. Çatışma algıları ve duyguları, bir tarafın diğerine yönelik kararları ve davranışlarında kendilerini göstermektedir. Dolayısıyla bir çatışmanın açığa çıkması öncesinden tarafların çatışmayı algılamaları gerekmektedir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 103
"Bir işletmede Dağıtım ve Pazarlama Biriminden sorumlu Veli Bey, malların zamanında kendilerine teslim edilmediği için müşterilerinin taleplerine gereken zamanda yanıt veremediklerinden dolayı Üretim Biriminden sorumlu Hasan Bey'den sürekli şikayet etmektedir. Hasan Bey ise üretim yapmaları için gereksinim duydukları hammadde girdilerindeki sorununa dikkat çekerek bu süreçten sorumlu Cengiz Bey'i suçlamaktadır." Örnek olayda tarafları çatışmaya götüren yapısal çatışma kaynağı hangisidir?
Seçenekler
A
Artan uzmanlaşma
B
Karşılıklı bağımlılık
C
Fiziksel ortam
D
Merkeziyetçilik
E
Merkezkaçcılık
Açıklama:
Örnek olayda tarafların kendi görevlerini yerine getirmeleri süreçte yer alan diğer kişilerin görevlerini yerine getirmelerine bağlıdır. Dolayısıyla taraflar arasında karşılıklı bağımlılık durumu söz konusudur. Karşılıklı bağımlılık, sınırlı kaynaklar veya faaliyetlerin zamanlama ve sıralamasında koordinasyon gereğinden ortaya çıkabilir. Birçok örgütte çalışmanın gruplar, birimler veya bireyler arasında koordine edilmesi gereklidir. Gruplar ve bireyler birbirlerine ne kadar bağımlılarsa çatışmanın çıkma olasılığı da o kadar yüksektir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 104
Çatışmanın olmadığı bir işletmeniz olmasını istediğiniz takdirde, işe alacak olduğunuz çalışanların hangi kişilik tipinde olmamasını isterdiniz?
Seçenekler
A
İçe dönük kişilik
B
Dışa dönük kişilik
C
A tipi kişilik
D
B tipi kişilik
E
Duygusal kişilik
Açıklama:
Çatışmaya yol açabilecek bireysel faktörler arasında kişilik önemli bir yere sahiptir. Özellikle A tipi kişilik ile çatışma arasında bir ilişki saptanmış, bu tür kişiliğe sahip yöneticilerin astlarıyla daha fazla çatıştığı bulgulanmıştır. A tipi kişiliğe sahip olan insanlar rekabetçi oldukları için, gerçekte öyle olmasa da başkalarının amaçlarının kendi amaçlarıyla çeliştiği algısını taşıma eğilimindedir ler; dolayısıyla da çatışma içine girmeleri daha olası görülmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 105
"Ben buranın patronuyum, ben ne dersem o olur!" diyerek astlarından gelen hiçbir itirazı kabul etmeyen bir yöneticinin çatışma tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Boyun eğme
C
Kaçınma
D
Taviz verme
E
Tümleştirme
Açıklama:
Örnek olayda yönetici hükmetme tarzını benimsemiştir. Bu tarz, belli bir tarafın sadece kendi isteğini gözettiği, karşı tarafa pek de duyarlı olmadığı bir tarzdır. Bu tür bir çatışma tarzını gösteren taraf ya kendini güçlü bir konumda görmektedir veya güçlü bir konuma ulaşma kavgası içindedir. O yüzden hükmetme birçok yöneticinin özellikle astlarına karşı kullandığı bir çatışma tarzı olarak karşımıza çıkabilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 106
"Bir işletmede açık pozisyonda olan bir yöneticilik görevi için Aysel ve Işıl Hanım rekabet etmekte, zaman zaman açık bir çatışma içine girmektedirler. Ancak Pazartesi günü işe geldiklerinde o göreve işletme dışından birinin getirildiğini görürler." Aysel ve Işıl Hanım'ın yaşadıkları çatışma sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaybet-kaybet
B
Kazan-kaybet
C
Kaybet-kazan
D
Kazan-kazan
E
Taviz
Açıklama:
Örnek olayda Aysel ve Işıl Hanım yöneticilik pozisyonunu isterken, sürecin sonunda ikisi de istediklerini elde edememiş, kaybetmişlerdir. Dolayısıyla çatışma kaybet-kaybet şeklinde sonuçlanmıştır. Doğru A seçeneğidir.
Soru 107
Birey, grup veya örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyet lere uymayan etkinliklerde bulunmaları durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fikir çatışması
B
Süreç çatışması
C
Çıkar çatışması
D
Değer çatışması
E
İntikamcı çatışma
Açıklama:
Birey, grup veya örgütlerin üstlenmeleri gereken faaliyet lere uymayan etkinliklerde bulunmaları durumuna çıkar çatışması denmektedir.
Soru 108
Fazla mesaiye kalmakla çocuğunun okuldaki müsameresine gitmek arasında kalan işgörenin hangi durumuna örnektir?
Seçenekler
A
Kişilikle rol beklentilerinin çatışması
B
Rol içinde çatışma
C
Roller arası çatışma
D
Kişiler arası çatışma
E
Grup-içi çatışma
Açıklama:
Roller arası çatışma olabilir. Akşam eve döndüğünde yemek hazır lamakla çocuğunun ödevine yardım etmek arasında kalan ebeveynin durumu bu tür bir çatışmadır. Fazla mesaiye kalmakla çocuğunun okuldaki müsameresine gitmek arasında kalan işgörenin durumu da benzer bir durumdur.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi tarafları çatışmaya götürecek bilişsel faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Farklı beklentiler
B
Artan uzmanlaşma
C
Taraflar arasında karşılıklı bağımlılık
D
Fiziksel ortam
E
Merkeziyetçiliğe karşı merkezkaççılık
Açıklama:
Çatışmaya neden olabilecek bilişsel faktörler; farklı beklentilere sahip olunması ve diğer tarafın nasıl algılandığıdır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi A tipi kişiliğe sahip biri için söylenemez?
Seçenekler
A
Sürekli zamanla yarışır
B
Başarı yönelimli
C
Öfkeli
D
Rekabetçi
E
Sabırlı
Açıklama:
A tipi kişiliğe sahip olan biri tipik olarak sürekli zamanla yarışan, başarı-yönelimli; aynı zamanda da sabırsız, öfkeli ve rekabetçidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın büyümesi olasılığını arttıran faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Taraflar arasında geçmişte husumet olması
B
Taraflarda özgüven eksikliğinin olması
C
Taraflar arasındaki statü farklılıklarının belirsiz olması
D
Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması
E
Tarafların birbirleriyle özdeşleşmeleri
Açıklama:
- Çatışmaların büyümesi olasılığını arttıran birtakım faktörler vardır. Bunlar;
- Taraflar arasındaki kültürel farklılıklar,
- Taraflar arasında geçmişte husumet olması,
- Taraflarda özgüven eksikliğinin olması,
- Taraflar arasındaki statü farklılıklarının belirsiz olması (Şahin ve Örselli,
2010), - Tarafların birbiriyle güçlü bağlarının olması,
- Tarafların birbirleriyle özdeşleşememeleri,
- Bir veya her iki tarafın da diğer tarafı yenmek için çatışmayı tırmandırmayı
amaçlamaları şeklinde sıralanabilir.
- Taraflar arasındaki kültürel farklılıklar,
Soru 112
Sipariş üzerine çalışan bir esnafın müşterisini kaybetmemek ve başka müşteri edinmesini engelleyecek şekilde hakkında kötü reklam yapılmasını engellemek adına belli bir müşterisinin beğenmediği işi ek ücret talep etmeden düzeltmesi hangi çatışmaya örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Tümleştirme
C
Taviz verme
D
Kaçınma
E
Boyun eğme
Açıklama:
Boyun eğme: Bu tarzda, karşı tarafın isteğini kendi isteğinin önünde görme, bir başka deyişle, karşı tarafı yatıştırmaya yönelme söz konusudur...
Örneğin, sipariş üzerine çalışan bir esnafın müşterisini kaybetmemek ve başka müşteri edinmesini engelleyecek şekilde hakkında kötü reklam yapılmasını engellemek adına belli bir müşterisinin beğenmediği işi ek ücret talep etmeden düzeltmesi.
Örneğin, sipariş üzerine çalışan bir esnafın müşterisini kaybetmemek ve başka müşteri edinmesini engelleyecek şekilde hakkında kötü reklam yapılmasını engellemek adına belli bir müşterisinin beğenmediği işi ek ücret talep etmeden düzeltmesi.
Soru 113
Kişi kendilerini çatışmadan uzak tutma dürtüsüyle hareket etmekte ve meseleyi zamana bırakmak gibi kaderci bir yaklaşım izlemekteyse bu çatışma hangi türe örnektir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Tümleştirme
C
Taviz verme
D
Kaçınma
E
Boyun eğme
Açıklama:
Kaçınma: Sırf çatışma için de olmak bir yanlış olarak görülüyorsa taraf veya taraflar kendilerini çatışmadan uzak tutma dürtüsüyle hareket etmekte ve meseleyi zamana bırakmak gibi kaderci bir yaklaşım izlemektedirler.
Soru 114
Her iki tarafın isteklerinin tamamen yerine getirme arzusu olan çatışma türü hangisidir?
Seçenekler
A
Hükmetme
B
Tümleştirme
C
Taviz verme
D
Kaçınma
E
Boyun eğme
Açıklama:
Tümleştirme: Bu tarzda her iki tarafın da isteklerinin tamamen yerine geti rilmesi arzusu vardır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken sürecin sonunda gelir?
Seçenekler
A
Çatışmanın analizinin yapılması
B
Gelişmelerin takip edilmesi
C
Uygun çatışma yöntemi tepkisinin verilmesi
D
Uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi
E
Çözümleme tekniğinin uygulanması
Açıklama:
Çatışmayı yönetmek için izlenmesi gereken süreç çatışmanın bir analizinin yapılması, uygun çatışma- yönetimi tepkisinin verilmesi, uygun çatışma çözümleme taktiklerinin seçilmesi, çözümleme tekniğinin uygulanması ve gelişmelerin takip edilmesi şeklinde sıralanan basamakları içermektedir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi kazan-kazan durumu taktilerindendir?
Seçenekler
A
Karşı tarafa, onun meselelerinin sizin için de önemli olduğunu gösterme
B
Karşı tarafı, belli bir sonuca baş koymaktan alıkoyma
C
Diğer tarafı kendi hedefinizin makul olduğuna inandırma
D
Diğer tarafı, kendi hedefinin makul olmadığına inandırma
E
Karşı tarafı, sizin hedefinizi destekleyen başkaları olduğuna inandırma
Açıklama:
Kazan-Kazan Durumu Taktikleri:
Karşı tarafa, onun meselelerinin sizin için de önemli olduğunu gösterme...
Karşı tarafa, onun meselelerinin sizin için de önemli olduğunu gösterme...
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel faktörlerden kaynaklı potansiyel bir stres kaynağıdır?
Seçenekler
A
ekonomik belirsizlik
B
politik belirsizlik
C
teknolojik değişme
D
aile problemleri
E
kişilerarası talepler
Açıklama:
Ekonomik belirsizlik, politik belirsizlik ve teknolojik değişme çevresel faktörlerden kaynaklanmakta iken; aile problemleri kişisel faktörlerle ilişkilidir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bireysel engellenmeye bir örnektir?
Seçenekler
A
bireyin referansı olmadığı gerekçesi ile işe alınamaması
B
bireyin parasızlık nedeni ile evlenememesi
C
bireyin işi ile evinin mesafesinin uzak olması nedeni ile işe geç kalması
D
bireyin gözünün bozuk olması sebebiyle sağlık raporu alamayıp subay olamaması
E
bireyin trafik sıkışıklığı nedeni ile randevusuna yetişmemesi
Açıklama:
Engellenme bireysel ve çevresel engellenme olarak iki başlık altında incelenebilir. Bireysel engellenme, bireyin bir amaca ulaşmasına engel olan faktörlerin bireyin kendisinden kaynaklanmasıdır. Örneğin dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olmaması, yeteneği olmayan bireyin spor müsabakalarında yenilmesi ya da gözü bozuk bireyin sağlık raporu alamadığı için subay olamaması gibi engeller, bireysel engellerdir.
Bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Soru 3
Açık bir şekilde açıklanamayan, ancak bireylerde gerilim yaratabilecek konulara ne ad verilir?
Seçenekler
A
stres
B
korku
C
endişe
D
merak
E
çatışma
Açıklama:
Endişe, ne olduğu belirsiz, niteliği kestirilemeyen bir fenalık duygusu hâlinde ortaya çıkan hoş olmayan duygu şeklinde ifade edilmektedir. Korku gibi kaygı da (iç daralması, bunaltı gibi kavramlarla da tanımlanır) bedensel bir rahatsızlık durumuna yol açabilir ama korkudan belirli bir nedeni bulunmamasıyla ayırt edilir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi endişe ve korku arasındaki farkları doğru biçimde göstermektedir?
Seçenekler
A
kaynak-şiddet-süre
B
kaynak-süre-mekan
C
şiddet-süre-belirti
D
süre-kaynak-kişilik
E
çevre-kaynak-şiddet
Açıklama:
Bazı psikologlar korkuyla endişe arasında üç önemli fark bulunduğunu söylerler. Bu farklar aşağıda açıklanmaktadır.
• Kaynak: “Ben arıdan korkarım!” örneğinde olduğu gibi, korkunun kaynağını biliriz,
• Şiddet: Korku endişeden daha şiddetlidir,
• Süre: Korku daha kısa sürelidir, endişe ise uzun süre devam edebilir.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
• Kaynak: “Ben arıdan korkarım!” örneğinde olduğu gibi, korkunun kaynağını biliriz,
• Şiddet: Korku endişeden daha şiddetlidir,
• Süre: Korku daha kısa sürelidir, endişe ise uzun süre devam edebilir.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişilik özelliğidir?
Seçenekler
A
Çok uzun zaman, kendine bir zaman limiti koyarak çalışan ve aşırı yük alanlar
B
Eve genellikle iş getiren, geceleri ve hafta sonları çalışan dinlenmeyenler
C
Kendisiyle devamlı rekabet içinde olan başarı için yüksek standartlar belirleyenler
D
Çalışma koşullarından dolayı engellenen, başkalarını rahatsız edenler
E
Çalışma yaşamında düzenli çalışanlar
Açıklama:
B tipi kişilikler sabırlı, rahat, daha az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir. B tipindeki bireyler çalışma yaşamında düzenli çalışan, hayata daha rahat bir bakış açısıyla bakan, aceleci olmayan, ruhsal açıdan daha sakin olan bireylerdir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Soru 6
Aşağıdaki makro boyuttaki stresörlerden hangisi örgütsel süreçlerle ilgilidir?
Seçenekler
A
küçülme
B
rekabet baskısı
C
vardiyalı çalışma
D
sıkı kontrol
E
yüksek teknoloji
Açıklama:
Örgütsel Süreçler aşağıdaki gibidir:
• Sıkı Kontrol
• Aşağı Doğru İletişim
• Çok Az Bir Geri Bildirim
• Merkezî Karar Yapısı
• Kararlara Katılmama
• Cezalandırıcı Değerlendirme Sistemi
Bu nedenle D seçeneği doğrudur.
• Sıkı Kontrol
• Aşağı Doğru İletişim
• Çok Az Bir Geri Bildirim
• Merkezî Karar Yapısı
• Kararlara Katılmama
• Cezalandırıcı Değerlendirme Sistemi
Bu nedenle D seçeneği doğrudur.
Soru 7
Kişilerin birbirinden farklı ve tutarsız görevler nedeniyle baskı altında kalmaları durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
rol çatışması
B
yasaklayıcı bir örgüt kültürü
C
rekabet baskısı
D
aşağı doğru iletişim
E
fiziksel ve zihinsel baskı
Açıklama:
Rol çatışması iş yerlerinde sık sık karşılaşılan ve çok farklı biçimlerde ortaya çıkan sorunlardan biridir. Rol çatışması, genelde kişilerin bir birinden farklı ve tutarsız görevleri nedeniyle baskı altında kalmaları sonucunda meydana gelir.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Bu nedenle doğru seçenek A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi stresin bireyler üzerindeki fizyolojik etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
depresyon
B
uyku bozukluğu
C
tükenme
D
yabancılaşma
E
migren ve baş ağrıları
Açıklama:
E seçeneği dışındakiler stresin bireyler üzerindeki psikolojik etkileriyken "migren ve baş ağrıları" fizyolojik etkilerdir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 9
Bir bireyin çok fazla baskı ve az tatmin duyduğunda ortaya çıkan bitkinlik ve bezginlik duygusuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
yabancılaşma
B
psikolojik yorgunluk
C
çatışma
D
tükenme
E
depresyon
Açıklama:
Tükenme; bir bireyin çok fazla baskı ve az tatmin duyduğunda ortaya çıkan bitkinlik ve bezginlik duygusudur. Yapacakları işle ilgili olarak güdü ve beklentileri fazla olan kişiler, belirli durumlar altında tükenme belirtisi göstermeye adaydırlar.
Bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi stresi önlemede uygulanabilecek bireysel yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
katılımlı yönetim
B
rol analizi ve sınıflandırması
C
sosyal destek
D
duygusal iklim kontrolü
E
biyolojik geri beslenme
Açıklama:
E seçeneği dışında kalanlar stresi engellemede işe koşulabilecek örgütsel yöntemler arasındadır. E seçeneği ise bireysel bir yöntemdir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Soru 11
Stres ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Stres, basit bir endişe hâlidir.
B
Stres ile sinirsel gerginlik aynı şeydir.
C
Stres muhakkak bireye zarar verir.
D
Stres mutlaka kaçınılması gereken bir şeydir.
E
Stres bireyin motivasyonunu yükseltebilir.
Açıklama:
Stres, basit bir endişe hâli değildir. Çünkü endişe hâlinin psikolojik ve fizyolojik sonuçları vardır. Stres endişeye neden olabilir, onu tetikleyebilir, ancak ikisi aynı şey değildir. Stres basit bir sinirsel gerginlik olarak algılanmamalıdır. Endişede olduğu gibi stres sonucunda da sinirsel bir gerginlik yaşanabilir. Ancak ikisi aynı şey değildir. Bazı kişiler stresi göz önünde yaşarlar, bazıları ise onu bilinçaltında tutar ve sinirsel bir gerginlik göstermezler. Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyi hedefine odaklar, motivasyonunu yükseltir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bireysel engellenme örneğidir?
Seçenekler
A
Bireyin parasızlık nedeni ile evlenememesi
B
Görme engelli bir bireyin ehliyet alamaması
C
Referansı olmadığı için bireyin işe alınmaması
D
Trafik sıkışıklığı nedeni ile bireyin işe geç kalması
E
İş yoğunluğu nedeniyle bireyin tatile çıkamaması
Açıklama:
Engellenme bireysel ve çevresel engellenme olarak iki başlık altında incelenebilir. Bireysel engellenme, bireyin bir amaca ulaşmasına engel olan faktörlerin bireyin kendisinden kaynaklanmasıdır. Örneğin dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olmaması, yeteneği olmayan bireyin spor müsabakalarında yenilmesi ya da gözü bozuk bireyin sağlık raporu alamadığı için subay olamaması gibi engeller, bireysel engellerdir. İkinci tür engellenme ise çevresel engellenmedir. Bu durumda ise bireyin bir amaca ulaşmasına engel olan faktörler bireyin dışında gerçekleşmektedir. Örneğin referansı olmadığı gerekçesi ile bireyin işe alınamaması, parasızlık nedeni ile evlenememesi, işi ile evinin mesafesinin uzak olması nedeni ile işe geç kalması, trafik sıkışıklığı nedeni ile randevusuna yetişmemesi gibi durumlar çevresel engellerdir. Örneklerde de görüldüğü gibi kişinin müdahale edemediği engeller, bireylerde daha çok stres yaratır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 13
Korku ve endişeye ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Endişenin kaynağı bellidir.
B
Endişe korkudan daha şiddetlidir.
C
Korku uzun süre devam edebilir.
D
Endişe daha kısa sürelidir.
E
Korku ve endişe bireyde benzer fizyolojik belirtiler yaratır.
Açıklama:
Bazı psikologlar korkuyla endişe arasında üç önemli fark bulunduğunu söylerler. Bu farklar aşağıda açıklanmaktadır. • Kaynak: “Ben arıdan korkarım!” örneğinde olduğu gibi, korkunun kaynağını biliriz, • Şiddet: Korku endişeden daha şiddetlidir, • Süre: Korku daha kısa sürelidir, endişe ise uzun süre devam edebilir. Korku ve endişe arasındaki benzerliklere dayanarak psikologlar, korku sırasında ortaya çıkan fizyolojik oluşumların endişe anında da gözlenebileceğini ileri sürmüşlerdir. Bu iddia deneysel gözlemlerle de desteklenmiştir. Psikologlar kalp atışı, kan basıncı, kanın kimyasal yapısı, nefes alış, nefes veriş oranı gibi değişik fizyolojik belirtileri endişe ölçmede kullanmaktadırlar. Doğru yanıt E’dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden özelliklerden hangisi B tipi kişilik özelliğidir?
Seçenekler
A
Her zaman hareketli
B
Suçluluk duymadan dinlenebilen
C
İki şeyi bir arada yapan
D
Başarıyı sayı ve niceliklerle ölçen
E
Zaman baskısı altında yaşayan
Açıklama:
A tipi kişilikler; her zaman hareketli, hızlı yürüyen, hızlı yemek yiyen, hızlı konuşan, sabırsız, iki şeyi bir arada yapan, boş vakitleri olmayan, başarıyı sayı ve niceliklerle ölçen, saldırgan, rekabetçi ve zaman baskısı altında yaşayan bireylerdir. B tipi kişilikler ise zamana bağlı olmayan, sabırlı, kendini övmeyen, kazanmak için değil zevk için oynayan, suçluluk duymadan dinlenebilen, yumuşak tavırlı, zamanlı, limitli çalışmayan, aceleci olmayan bireylerdir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 15
Stresle başa çıkma süreçlerini açıklayan genel uyum sendromunun son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsyan
B
Alarm
C
Direnme
D
Tükenme
E
Kabullenme
Açıklama:
Stres kaynağıyla karşılaşma ve onunla başa çıkma süreçlerini anlamak amacıyla genel uyum sendromu adı verilen bir mekanizma ortaya atılmıştır. Genel Uyum Sendromu’na (GUS) göre alarm aşamasında bireyin stresi yaşamaya başlamasıyla birlikte fizyolojik değişimler bedeni uyarır, adrenalin ile kan basıncı yükselir, kaslar gerilir. Bir sonraki aşama; direnme aşamasıdır. Bu aşama bireyin strese kaşı koyma düzeyi aşamasıdır. Direnme aşamasında farklı fiziksel, psikolojik ve biyolojik tepkiler, bireyin strese kaşı koyma biçimini yansıtır. Son aşama ise tükenme aşamasıdır. Bu aşama gerçekte strese yenik düşme aşamasıdır. Stres unsurları bireylerin fiziksel ve psikolojik enerjilerini tüketebilirler. Bundan sonra bireylerde psikolojik, fizyolojik ve davranışsal hastalıklar ortaya çıkar. Doğru yanıt D’dir.
Soru 16
Bir bireyin çok fazla baskı ve az tatmin duyduğunda ortaya çıkan bitkinlik ve bezginlik duygusuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tükenme
B
Depresyon
C
Bıkkınlık
D
Çaresizlik
E
Psikolojik yorgunluk
Açıklama:
Psikolojik yorgunluk; dinlenmeye rağmen kesilmeyen yorgunluk durumudur. Tükenme; bir bireyin çok fazla baskı ve az tatmin duyduğunda ortaya çıkan bitkinlik ve bezginlik duygusudur. Yapacakları işle ilgili olarak güdü ve beklentileri fazla olan kişiler, belirli durumlar altında tükenme belirtisi göstermeye adaydırlar. Çok farklı ve fazla çelişen taleplerle karşı karşıya kalan kişilerde, karşı konulmaz taleplerin sorumluluğu altında çaresizlik, engelleme, yorgunluk ortaya çıkar. Kaçınılmaz sonuç tükenmedir. Bu aşamada bireylerde bıkkınlık, bezginlik, isteksizlik ortaya çıkar. Doğru yanıt A’dır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi stresin bireyler üzerindeki davranışsal etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımı
B
Saldırganlık
C
Yabancılaşma
D
Kaza eğilimi
E
Dikkatte dağılma
Açıklama:
Alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımı, saldırganlık, kaza eğilimi ve dikkatte dağılma stresin bireyler üzerindeki davranışsal etkileri iken, yabancılaşma psikolojik etkilerinden biridir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi katılımlı yönetimin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşletmelerin etkinlik ve verimlilik düzeyini yükseltmek
B
Çalışanları sosyo-psikolojik doyuma yöneltme
C
Çalışanlara sorumluluk ve otorite vermek
D
Çalışanlara işin bir parçası olduklarını hissettirmek
E
Otokratik bir liderlik sergilemek
Açıklama:
Katılımlı yönetimde güdülen amaç, bir yandan işletmelerin etkinlik ve verimlilik düzeyini yükseltmek, öte yandan çalışanları sosyo-psikolojik doyuma yöneltmektir. Katılımlı yönetimle çalışanlar, bazı stratejik kararlarda kendilerine danışılmanın verdiği özgürlüğü yaşayacaklardır. Katılımlı yönetimin diğer bir amacı çalışanlara sorumluluk ve otorite vererek, onlara işin bir parçası olduklarını hissettirmektir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 19
Aşağıdaki faktörlerden hangisi örgütün yönetim politikalarından kaynaklı bir iş stresi faktörüdür?
Seçenekler
A
Rol belirsizliği ve çatışması
B
Merkezileşme
C
Yükselme imkânlarında kısıtlılık
D
Cezalandırıcı değerlendirme sistemi
E
Rekabet baskısı
Açıklama:
Yönetim politikaları ve stratejilerinden kaynaklı iş stresi faktörleri; küçülme, rekabet baskısı, düzenli ödeme planları, vardiyalı çalışma, bürokratik kural ve kaideler, yüksek teknoloji olarak özetlenebilir. Örgütsel yapı ve dizayndan kaynaklı iş stresi faktörleri; merkezîleşme, yönetici çalışanlar, uzmanlaşma, rol belirsizliği ve çatışması, yükselme imkânlarında kısıtlılık, yasaklayıcı bir örgüt kültürü vb.dir. Örgütsel süreçlerden kaynaklı iş stresi faktörleri; sıkı kontrol, aşağı doğru iletişim, çok az bir geri bildirim, merkezî karar yapısı, kararlara katılmama, cezalandırıcı değerlendirme sistemi olarak özetlenebilir. Çalışma koşullarından kaynaklı iş stresi faktörleri ise kalabalık çalışma alanları, gürültülü, aşırı sıcak veya soğuk ortam, hava kirliliği, kötü koku, tehlikeli çalışma koşulları şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 20
Aşağıdaki faktörlerden hangisi örgütsel süreçlerden kaynaklı bir iş stresi faktörüdür?
Seçenekler
A
Küçülme
B
Vardiyalı çalışma
C
Bürokratik kural ve kaideler
D
Merkezi karar yapısı
E
Yasaklayıcı bir örgüt kültürü
Açıklama:
Yönetim politikaları ve stratejilerinden kaynaklı iş stresi faktörleri; küçülme, rekabet baskısı, düzenli ödeme planları, vardiyalı çalışma, bürokratik kural ve kaideler, yüksek teknoloji olarak özetlenebilir. Örgütsel yapı ve dizayndan kaynaklı iş stresi faktörleri; merkezîleşme, yönetici çalışanlar, uzmanlaşma, rol belirsizliği ve çatışması, yükselme imkânlarında kısıtlılık, yasaklayıcı bir örgüt kültürü vb.dir. Örgütsel süreçlerden kaynaklı iş stresi faktörleri; sıkı kontrol, aşağı doğru iletişim, çok az bir geri bildirim, merkezî karar yapısı, kararlara katılmama, cezalandırıcı değerlendirme sistemi olarak özetlenebilir. Çalışma koşullarından kaynaklı iş stresi faktörleri ise kalabalık çalışma alanları, gürültülü, aşırı sıcak veya soğuk ortam, hava kirliliği, kötü koku, tehlikeli çalışma koşulları şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 21
I. Ekonomik belirsizlik
II. Aile problemleri
III. Teknolojik değişme
IV. Kişilik
Yukarıdakilerden hangileri stresin çevresel faktörleri arasındadır?
II. Aile problemleri
III. Teknolojik değişme
IV. Kişilik
Yukarıdakilerden hangileri stresin çevresel faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Çevresel Faktörler
• Ekonomik Belirsizlik
• Politik Belirsizlik
• Teknolojik Değişme
Örgütsel Faktörler
• İşle İlgili Talepler
• Rolle İlgili Talepler
• Kişilerarası Talepler
Kişisel Faktörler
• Aile Problemleri
• Ekonomik Problemler
• Kişilik
II ve IV numaralı maddelerde verilenler strese yol açan faktörlerden kişisel faktörler kapsamındadır. Doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
• Ekonomik Belirsizlik
• Politik Belirsizlik
• Teknolojik Değişme
Örgütsel Faktörler
• İşle İlgili Talepler
• Rolle İlgili Talepler
• Kişilerarası Talepler
Kişisel Faktörler
• Aile Problemleri
• Ekonomik Problemler
• Kişilik
II ve IV numaralı maddelerde verilenler strese yol açan faktörlerden kişisel faktörler kapsamındadır. Doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
Soru 22
I. Endişe
II. İşe Gelmeme
III. Üretkenlik
IV. Depresyon
V. Azalan iş tatmini
Yukarıdakilerden hangileri stresin psikolojik sonuçları arasındadır?
II. İşe Gelmeme
III. Üretkenlik
IV. Depresyon
V. Azalan iş tatmini
Yukarıdakilerden hangileri stresin psikolojik sonuçları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, III ve V
E
I, IV ve V
Açıklama:
Fizyolojik Sonuçlar
• Başağrıları
• Yüksek Tansiyon
• Kalp Rahatsızlıkları
Psikolojik Sonuçlar
• Endişe
• Depresyon
• Azalan İş Tatmini
Davranışsal Sonuçlar
• Üretkenlik
• İşe Gelmeme
• İş Devir Hızı
II ve III numaralı maddelerde verilenler (işe gelmeme ve üretkenlik) stresin psikolojik değil davranışsal sonuçları arasındadır. Bu nedenle doğru cevap I, IV ve V numaralı maddeleri içeren E seçeneğidir.
• Başağrıları
• Yüksek Tansiyon
• Kalp Rahatsızlıkları
Psikolojik Sonuçlar
• Endişe
• Depresyon
• Azalan İş Tatmini
Davranışsal Sonuçlar
• Üretkenlik
• İşe Gelmeme
• İş Devir Hızı
II ve III numaralı maddelerde verilenler (işe gelmeme ve üretkenlik) stresin psikolojik değil davranışsal sonuçları arasındadır. Bu nedenle doğru cevap I, IV ve V numaralı maddeleri içeren E seçeneğidir.
Soru 23
Dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olmaması, yeteneği olmayan bireyin spor müsabakalarında yenilmesi ya da gözü bozuk bireyin sağlık raporu alamadığı için subay olamaması gibi durumlar ________________ olarak adlandırılır.
Seçenekler
A
Bireysel engeller
B
Endişe
C
Çevresel engeller
D
Yabancılaşma
E
Çatışma
Açıklama:
Bireysel engellenme, bireyin bir amaca ulaşmasına engel olan faktörlerin bireyin kendisinden kaynaklanmasıdır. Örneğin dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olmaması, yeteneği olmayan bireyin spor müsabakalarında yenilmesi ya da gözü bozuk bireyin sağlık raporu alamadığı için subay olamaması gibi engeller, bireysel engellerdir. Bu nedenle doğru cevap a seçeneğidir.
Soru 24
Yukarıdaki kavramlar ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-A, 2-B, 3-C
B
1-B, 2-C, 3-A
C
1-C, 2-A, 3-B
D
1-A, 2-C, 3-B
E
1-C, 2-B, 3-A
Açıklama:
Engellenme; bir canlının fizyolojik ya da toplumsal bir gereksiniminin doyurulmasını önleyen bir durum ya da eylemle karşı karşıya kalmasıdır.
Açık bir şekilde açıklanamayan, ancak bireylerde gerilim yaratabilecek konulara endişe denir.
Çatışma; birbiriyle uyuşmayan iki veya daha fazla güdünün aynı anda bireyi etkilediği durumlarda ortaya çıkar.
Dolayısıyla doğru eşleştirme 1-C, 2-A ve 3-B olacaktır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Açık bir şekilde açıklanamayan, ancak bireylerde gerilim yaratabilecek konulara endişe denir.
Çatışma; birbiriyle uyuşmayan iki veya daha fazla güdünün aynı anda bireyi etkilediği durumlarda ortaya çıkar.
Dolayısıyla doğru eşleştirme 1-C, 2-A ve 3-B olacaktır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 25
I. Korkunun kaynağı bellidir.
II. Korku endişeden daha şiddetlidir.
III. Endişe daha kısa sürelidir, korku ise uzun süre devam edebilir.
Yukarıda korku ve endişeye ilişkin verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Korku endişeden daha şiddetlidir.
III. Endişe daha kısa sürelidir, korku ise uzun süre devam edebilir.
Yukarıda korku ve endişeye ilişkin verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Korkunun kaynağını biliriz,
- Korku endişeden daha şiddetlidir,
- Korku daha kısa sürelidir, endişe ise uzun süre devam edebilir.
Soru 26
I. Her zaman hareketlidir.
II. Başarıyı sayı ve niceliklerle ölçer.
III. Kendini övmez.
IV. Boş vakti yoktur.
V. Zamanlı, limitli çalışmaz.
A tipi bir kişiliğe sahip bir bireyde yukarıda verilen özelliklerden hangileri gözlenir?
II. Başarıyı sayı ve niceliklerle ölçer.
III. Kendini övmez.
IV. Boş vakti yoktur.
V. Zamanlı, limitli çalışmaz.
A tipi bir kişiliğe sahip bir bireyde yukarıda verilen özelliklerden hangileri gözlenir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
I, II ve V
D
I, II ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
A Tipi Kişilik
- Her zaman hareketli
- Hızlı yürüyen
- Hızlı yemek yiyen
- Hızlı konuşan
- Sabırsız
- İki şeyi bir arada yapan
- Boş vakitleri olmayan
- Başarıyı sayı ve niceliklerle ölçen
- Saldırgan
- Rekabetçi
- Zaman baskısı altında yaşayan
- Zamana bağımlı olmayan
- Sabırlı
- Kendini övmeyen
- Kazanmak için değil zevk için oynayan
- Suçluluk duymadan dinlenebilen
- Yumuşak tavırlı
- Zamanlı, limitli çalışmayan
- Aceleci olmayan
Soru 27
Kişinin kendisini başkalarının nasıl değerlendirdiğinden emin olamaması ____________________ olarak adlandırılır. Değerlendirme kriteri açık olmadığında veya diğer çalışanlardan da bir geri bildirim alınmadığında ortaya çıkar.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Rol çatışması
B
Sosyal duygusal belirsizlik
C
Rekabet baskısı
D
Görev belirsizliği
E
Zihinsel baskı
Açıklama:
Sosyal duygusal belirsizlik; kişinin kendisini başkalarının nasıl değerlendirdiğinden emin olamamasıdır. Değerlendirme kriteri açık olmadığında veya diğer çalışanlardan da bir geri bildirim alınmadığında bu belirsizlik tipi ortaya çıkar.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi stresin psikolojik sonuçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Saldırganlık
B
Depresyon
C
Yabancılaşma
D
Tükenme
E
Uyku problemleri
Açıklama:
Stresin Psikolojik Sonuçları:
- Uyku Problemleri
- Psikolojik Yorgunluk
- Tükenme
- Yabancılaşma
- Depresyon
Soru 29
Stresle ilgili pek çok araştırmalar yaparak stresi kuramsal açıdan tanımlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
E. Durkheim
B
S. Freud
C
M. Weber
D
H. Selye
E
G. Jung
Açıklama:
Hans Selye, stresle ilgili pek çok araştırmalar yaparak stresi kuramsal açıdan tanımlamıştır.
Soru 30
I. Stres, basit bir endişe hâli değildir.
II. Stres endişeye neden olabilir.
III. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyin motivasyonunu yükseltir.
IV. A tipi kişiliğe sahip bireylerin stresle karşılaşma ve onun fizyolojik sonuçlarından etkilenme olasılıkları daha düşüktür.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Stres endişeye neden olabilir.
III. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyin motivasyonunu yükseltir.
IV. A tipi kişiliğe sahip bireylerin stresle karşılaşma ve onun fizyolojik sonuçlarından etkilenme olasılıkları daha düşüktür.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
IV numaralı maddedeki bilgi, kitabın 150. sayfasında yer almaktadır.
Stres, basit bir endişe hâli değildir. Çünkü endişe hâlinin psikolojik ve fizyolojik sonuçları vardır.
Stres endişeye neden olabilir, onu tetikleyebilir, ancak ikisi aynı şey değildir.
Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyi hedefine odaklar, motivasyonunu yükseltir.
B tipindeki bireylerin stresle karşılaşma ve onun fizyolojik sonuçlarından (kalp, tansiyon, mide problemleri) etkilenme olasılıkları daha düşüktür.
IV numaralı maddede verilen bilgi yanlış olduğundan doğru cevap I, II ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
Stres, basit bir endişe hâli değildir. Çünkü endişe hâlinin psikolojik ve fizyolojik sonuçları vardır.
Stres endişeye neden olabilir, onu tetikleyebilir, ancak ikisi aynı şey değildir.
Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyi hedefine odaklar, motivasyonunu yükseltir.
B tipindeki bireylerin stresle karşılaşma ve onun fizyolojik sonuçlarından (kalp, tansiyon, mide problemleri) etkilenme olasılıkları daha düşüktür.
IV numaralı maddede verilen bilgi yanlış olduğundan doğru cevap I, II ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
Soru 31
- İnsanın tehlike içinde olduğu şartlar ve etkenler karşısında denge mekanizmalarının bozulduğu zamanki durumdur.
- Organizmanın dengesini bozabilecek etkenlerin tümüdür.
Seçenekler
A
Stres
B
endişe
C
psikoloji
D
engellenme
E
Yabancılaşma
Açıklama:
Stres kelimesi iki farklı anlamda da değerlendirilebilir. Bunlardan birincisi bireylerin organizmalarının durumudur, yani insanın tehlike içinde olduğu şartlar ve etkenler karşısında denge mekanizmalarının bozulduğu zamanki durumdur. Burada stres kelimesi ile kişinin fizyolojik, biyokimyasal ve psikolojik stres tepkileri anlatılır. Stres kelimesinin ifade ettiği anlam ise organizmanın dengesini bozabilecek etkenlerin tümüdür.
Soru 32
- Stres, basit bir endişe hâlidir
- Stres basit bir sinirsel gerginlik olarak algılanmalıdır.
- Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir.
- Bazı kişiler stresi göz önünde yaşarlar, bazıları ise onu bilinçaltında tutar ve sinirsel bir gerginlik göstermezler.
Seçenekler
A
III ve IV
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
Yalnız II
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Stres, basit bir endişe hâli değildir. Çünkü endişe hâlinin psikolojik ve fizyolojik sonuçları vardır. Stres endişeye neden olabilir, onu tetikleyebilir, ancak ikisi aynı şey değildir.
Stres basit bir sinirsel gerginlik olarak algılanmamalıdır. Endişede olduğu gibi stres sonucunda da sinirsel bir gerginlik yaşanabilir. Ancak ikisi aynı şey değildir. Bazı kişiler stresi göz önünde yaşarlar, bazıları ise onu bilinçaltında tutar ve sinirsel bir gerginlik göstermezler.
Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyi hedefine odaklar, motivasyonunu yükseltir.
Stres basit bir sinirsel gerginlik olarak algılanmamalıdır. Endişede olduğu gibi stres sonucunda da sinirsel bir gerginlik yaşanabilir. Ancak ikisi aynı şey değildir. Bazı kişiler stresi göz önünde yaşarlar, bazıları ise onu bilinçaltında tutar ve sinirsel bir gerginlik göstermezler.
Stres muhakkak kötü, bireye zarar veren ve kaçınılması gereken bir şey de değildir. Belli bir düzeye kadar olan stres, bireyi hedefine odaklar, motivasyonunu yükseltir.
Soru 33
Firma sahibi Ahmet Bey dünya ticaretindeki ekonomik belirsizlikler, ülkenin siyasi hayatındaki belirsizlikler ve teknolojideki hızlı değişmeler nedeniyle stres yaşamaktadır.Yukarıdaki bilgilere göre Ahmet Beyin potansiyel stres kaynağı aşağıdakilerden hangisiyle özetlenebilir?
Seçenekler
A
Çevresel faktörler
B
Örgütsel faktörler
C
Kişisel faktörler
D
Küresel faktörler
E
Psikolojik faktörler
Açıklama:
Çevresel Faktörler
• Ekonomik Belirsizlik
• Politik Belirsizlik
• Teknolojik Değişme olarak sayılmaktadır.
• Ekonomik Belirsizlik
• Politik Belirsizlik
• Teknolojik Değişme olarak sayılmaktadır.
Soru 34
- baş ağrıları
- yüksek tansiyon
- kalp rahatsızlıkları
Seçenekler
A
Fizyolojik sonuçlar
B
Psikolojik sonuçlar
C
Davranışsal sonuçlar
D
Çevresel sonuçlar
E
Örgütsel sonuçlar
Açıklama:
Fizyolojik Sonuçlar
- baş ağrıları
- yüksek tansiyon
- kalp rahatsızlıkları olarak sayılabilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bireysel engellenmeye örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Referansı olmayan bireyin işe alınmaması
B
Parası olmayan çiftin evlenememesi
C
Hava şartları nedeniyle tatile gidilememesi
D
Trafik nedeniyle işe geç kalınması
E
Gözü bozuk bireyin iş için sağlık raporu alamaması
Açıklama:
Bireysel engellenme, bireyin bir amaca ulaşmasına engel olan faktörlerin bireyin kendisinden kaynaklanmasıdır. Örneğin dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olmaması, yeteneği olmayan bireyin spor müsabakalarında yenilmesi ya da gözü bozuk bireyin sağlık raporu alamadığı için subay olamamasıgibi engeller, bireysel engellerdir.
Diğer seçenekler ise çevresel engellenmeye örnektir.
Diğer seçenekler ise çevresel engellenmeye örnektir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişiliğe sahip bireylerde görülmez?
Seçenekler
A
Zamana bağlı olmazlar
B
İki işi bir arada yaparlar
C
Yumuşak tavırlıdırlar
D
Limitli çalışmazlar
E
Kendilerini övmezler
Açıklama:
B Tipi Kişilik:
- Zamana bağımlı olmayan
- Zamanlı, limitli çalışmayan
- Aceleci olmayan
- Yumuşak tavırlı
- Suçluluk duymadan dinlenebilen
- Sabırlı
- Kendini övmeyen
- Kazanmak için değil zevk için oynayan
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yönetim politikaları ve stratejilerinden kaynaklanan stresörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Aşağı Doğru İletişim
B
Sıkı Kontrol
C
Uzmanlaşma
D
Düzenli Ödeme Planları
E
Merkezîleşme
Açıklama:
Yönetim Politikaları ve Stratejileri
• Küçülme
• Rekabet Baskısı
• Düzenli Ödeme Planları
• Vardiyalı Çalışma
• Bürokratik Kural ve Kaideler
• Yüksek Teknoloji
• Küçülme
• Rekabet Baskısı
• Düzenli Ödeme Planları
• Vardiyalı Çalışma
• Bürokratik Kural ve Kaideler
• Yüksek Teknoloji
Soru 38
................., dinlenmeye rağmen kesilmeyen yorgunluk durumudur.Yukarıdaki boşluğu doğru olarak dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik yorgunluk
B
tükenme
C
yabancılaşma
D
engellenme
E
endişe
Açıklama:
Psikolojik yorgunluk; dinlenmeye rağmen kesilmeyen yorgunluk durumudur.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel stresörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İş talepleri
B
Rol talepleri
C
Fiziksel talepler
D
Kişilerarası talepler
E
Psikolojik talepler
Açıklama:
Örgütsel Stressörler
• İş Talepleri
• Rol Talepleri
• Fiziksel Talepler
• Kişilerarası Talepler
• İş Talepleri
• Rol Talepleri
• Fiziksel Talepler
• Kişilerarası Talepler
Soru 40
- Biyolojik geri beslenme
- Grup çalışması
- Dengeli beslenme
- Görevlerin yeniden dizaynı
- Kendini tanıma ve anlama
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III ve V
C
II, IV ve V
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Stresi önlemede uygulanılan bireysel yöntemlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir.
• Dinlenme ve meditasyon
• Biyolojik geri beslenme
• Düzenli tatil ve sağlık kontrolü
• Düzenli spor
• Dengeli besleme
• Hobiler bulma
• Kendini eğitme ve geliştirme
• Kendini tanıma ve anlama
• Dinlenme ve meditasyon
• Biyolojik geri beslenme
• Düzenli tatil ve sağlık kontrolü
• Düzenli spor
• Dengeli besleme
• Hobiler bulma
• Kendini eğitme ve geliştirme
• Kendini tanıma ve anlama
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin yaşamlarındaki stresi etkileyen bireysel faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Ekonomik Belirsizlik
B
Politik Belirsizlik
C
Teknolojik Değişme
D
Sektörel Problemler
E
Sosyal Destek
Açıklama:
Ekonomik belirsizlik, politik belirsizlik, teknolojik değişme bireylerin yaşamındaki stresi tetikleyen çevresel faktörlerdir. Aile problemler ise kişisel faktördür. Bireysel faktörler ise Sosyal destek, algılama ,iş tecrübesi , kişisel Etkinlik ve düşmanlıktır.
Soru 42
……………. bir canlının fizyolojik ya da toplumsal bir gereksiniminin doyurulmasını önleyen bir durum ya da eylemle karşı karşıya kalmasıdır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Engellenme
B
Çatışma
C
Endişe
D
Stres
E
Davranış
Açıklama:
Doğru cevap engellenmedir. Çatışma, endişe stresle yakından ilgili ve strese neden olabilecek üç kav ramdan söz edilebilir. Bunlar; engellenme, endişe ve çatışma kavramlarıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi A tipi kişilik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çok uzun zaman, kendine bir zaman limiti koyarak çalışan ve aşırı yük alanlar,
B
Eve genellikle iş getiren, geceleri ve hafta sonları çalışan dinlenmeyenler,
C
Kendisiyle devamlı rekabet içinde olan başarı için yüksek standartlar belirleyen ve bunu devam ettirenler,
D
Çalışma koşullarından dolayı engellenen, başkalarını rahatsız eden, danışmanları tarafından yanlış anlaşılan insanlar,
E
Sabırlı, rahat, daha az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir.
Açıklama:
Yanlış cevap e dir . Bu B tipi kişiliktir. Sabırlı, rahat az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir. Btipindeki bireyler çalışma yaşamın da düzenli çalışan, hayata bakış açısıyla bakan, aceleci olmayan, ruhsal açıdan daha sakin olan bireylerdir. A,B,C.D şıkkı A kişilik özellikleridir.
Sabırlı, rahat, daha az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir.
Sabırlı, rahat, daha az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi makro boyuttaki örgütsel stresörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetim Politikaları
B
Örgütsel Süreçleri
C
İkna Politikaları
D
Çalışma Koşulları
E
Yönetim Stratejieri
Açıklama:
Burda yanlış olan İkna politikalarıdır. Yönetim politikaları, örgütsel süreçler, çalışma koşulları ve yönetim stratejileri makro boyuttaki örgütsel stresörlerdir.
Soru 45
…………………genelde kişilerin birbirinden farklı ve tutarsız görevleri nedeniyle baskı altında kalmaları sonucunda meydana gelir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Stres
B
Rol Çatışması
C
Davranış Bozukluğu
D
Rol Belirsizliği
E
Duygusal Bozukluk
Açıklama:
Doğru yanıt rol çatışmasıdır. Rol çatışması genelde kişilerin birbirinden farklı ve tutarsız görevleri nedeniyle baskı altında kalmaları sonucunda meydana gelir. En belirgini aşırı iş yük nedeni ile meydana gelen rol çatışmasıdır. Bu daha çok bireyin kendi görevleri ile iş görevleri arasında meydana gelebilecek bir çatışma türüdür.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi stresi önlemede uygulanılan bireysel yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dengesiz beslenme
B
Dinlenme ve meditasyon
C
Biyolojik geri beslenme
D
Düzenli tatil ve sağlık kontrolü
E
Düzenli spor
Açıklama:
Burda yanlış cevap dengesiz beslenmedir.
Stresi önlemede uygulanıla bireysel yöntemler: Dinlenme ve meditasyon,
biyolojik geri beslenme, düzenli tatil ve sağlık kontrolü, düzenli spor, dengeli besleme hobiler bulma , kendini eğitme ve geliştirme , kendi tanıma ve anlamadır.
Stresi önlemede uygulanıla bireysel yöntemler: Dinlenme ve meditasyon,
biyolojik geri beslenme, düzenli tatil ve sağlık kontrolü, düzenli spor, dengeli besleme hobiler bulma , kendini eğitme ve geliştirme , kendi tanıma ve anlamadır.
Soru 47
………………. Yönetim de güdülen amaç, bir yandan işletmelerin etkinlik ve verimlilik düzeyini yükseltmek, öte yandan çalışanları sosyo psikolojik doyuma yöneltmektir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Amaçlara göre
C
Katılımcı
D
Tek başına
E
Çok Başlı
Açıklama:
Katılımcı yönetim doğru cevaptır. Katılımlı yönetimle çalışanlar, bazı stratejik kararlarda kendilerine danışılmanın verdiği özgürlüğü yaşayacaklardır. Katılımı yönetimin diğer bir amacı çalışanlara sorumluluk ve otorite vererek, onlara işin bir parçası olduklarını hissettirmektir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi strese neden olan olumlu olaylardan biridir?
Seçenekler
A
İşten kovulma
B
Çocuğunun sınıfta Kalması
C
ölüm haberi
D
Bebeklerinin olması
E
Aile arasında iletişim Sorunu
Açıklama:
Bur da doğru yanıt D.
Bebeklerinin olması
Bebeklerinin olması
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi stresin Alarm sürecinde ortaya çıkan fizyolojik sonuçlardan biri dir?
Seçenekler
A
Ağlama Nöbeti
B
İçe Dönüklük
C
Öfke
D
Sürekli Uyuma
E
Kan Basıncının Yükselmesi
Açıklama:
Burda doğru cevap Kan basıncının yükselmesidir. Stresin Alarm sürecinde ortaya çıkan fizyolojik sonuçlardan bir diğeri ise kas gerilmesidir. Diğer şıklar ise, direnme ve tükenmişlik sendromudur. Direnme bireyin strese karşı koyma düzeyi aşamasıdır. Bu farklı fiziksel, psikolojik ve biyolojik tepkiler, bireyin strese karşı koyma biçimini yansıtır. Son aşama ise tükenme aşamasıdır. Bu aşama gerçekte strese yenik düşme aşamasıdır.
Soru 50
Mesleksel stresi azaltmada en popü ler yaklaşımlardan biri çok yoğun baskı altında olan iş görenlere yapılan...…………veya bireysel rehberlik hizmetleridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Psikoterapi
B
Kişilik testi
C
Meditasyon
D
Gevşeme
E
Eğitim verme
Açıklama:
Klinik psikolojide, özelliklede endişe yönetiminde sık sık kullanılmaktadır. Bunlar, daha çok rahatlama egzersizleri, meditasyon ve derin gevşeme teknikleridir. Özellikle bu tek nikler uzman biri tarafından öğretildiğinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Mesleksel stre si azaltmada en popüler yaklaşımlardan biri çok yoğun baskı altında olan iş görenlere yapılan psikoterapi veya bireysel rehberlik hizmetleridir.
Soru 51
İnsanın tehlike içinde olduğu şartlar ve etkenler karşısında denge mekanizmalarının bozulduğu durumlar strese ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bireylerinin organizmalarının durumu
B
Bireylerin fizyolojik durumu
C
Bireylerin biyokimyasal durumu
D
Bireylerin psikolojik durumu
E
Bireylerin gerginlik durumu
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 52
Engellenmenin kaynakları bireyin kendisinden kaynaklandığında iç etkenlerden, bireyin kendisi dışındaki kaynaklardan geldiğinde ise dış etkenlerden kaynaklandığı ifade edilmektedir.Buna göre aşağıdakilerden hangisinde ifade edilen stres durumu iç etkenlerden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bir kadının toplum tarafından normal karşılanmadığı için çok istemesine rağmen inşaat mühendisliği bölümünü seçmekten kaçınması
B
Bir bireyin sesi güzel olduğu halde başaramayacağına inandığı için toplum önünde şarkı söylemekten kaçınması
C
Bir öğrencinin çok istediği halde babası izin vermediği için bir konsere gidememesi
D
Bir erkeğin çok sevdiği halde pembe gömlek giymemesi
E
Bir öğrencinin sevmediği halde akranları arasında popüler olan bir etkinliğe katılması
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi endişeyi korkudan ayıran özellikleri en uygun şekilde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Endişenin kaynağı belli değildir ancak şiddeti korkudan daha fazladır.
B
Endişe bir duygu değildir ancak korku kuvvetli bir duygudur.
C
Endişenin şiddeti ve süresi korkudan daha azdır.
D
Korku üzüntü, sıkıntı ve acizlik gibi bir çok heyecanı içerirken endişe bunları içermez.
E
Korkuya göre endişenin süresi uzun, şiddeti az ve kaynağı belirsizdir.
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 54
Çatışma bazı durumlarda örgütlerdeki verimliliği artırmak için kullanılmaktadır. Ancak her ne kadar verimliliği arttırmak için kullanılsa da çatışma iyi yönetilmediğinde örgüt ve çalışanların üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir.Buna göre aşağıdakilerden hangisi çatışmanın çalışanlar üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yıpratıcı mücadeleler bireyleri güçlendirebilir.
B
Çatışma düşmanlık ve saldırganlık hislerinin yoğunlaşmasına yol açabilir.
C
Çatışma iş tatminini ve moralleri düşürür.
D
Çatışma güven duygusunun zedelenmesi ve kaybolmasına neden olur.
E
Çatışma ruh ve beden sağlığını bozulmasına yol açabilir.
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi rol çatışmasının sonuçlarından birisidir?
Seçenekler
A
İşverenin çalışandan yetkinlik alanına girmeyen işler istemesi
B
Çalışanların örgüteki görevlerinin açıkça tanımlanması
C
Çalışanlar arası gerilimler artması
D
Aile şirketlerinde aile üyesi ve çalışan rolünün çatışması
E
Çalışanların iş yükünün kendi kapasitelerinden fazla olması
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Stresin bireyler üzerinde fizyolojik, psikolojik ve davranışsal etkileri bulunmaktadır. Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisinde stresin fizyolojik, psikolojik ve davranışsal sonuçlarına ilişin bir örnek vardır?
Seçenekler
A
Stres altındaki birey öfke duygusunu yoğun olarak deneyimlemesinin sonucunda düşmanlık ve saldırganlık sergileyebilir.
B
Stres altındaki birey kendini değersiz hissetme duygusuna kapılabilir ve bu duygu ile baş etmek için alkol alabilir.
C
Stres altındaki birey kendini bitkin ve yorgun hissedebilir bunun sonucunda da mide problemleri yaşayabilir.
D
Stres altındaki birey baş ağrısı çekme ve uyku problemleri yaşayabilme sonucunda kaza eğilimi ortaya çıkabilir.
E
Stres altında birey içinde yaşadığı topluma yabancılaşabilir bunun sonucunda da yalnızlık duygusunu yoğun olarak yaşayabilir.
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi stresin fizyolojik ve psikolojik sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Yüksek Tansiyon
B
Kalp Rahatsızlıkları
C
İşe Gelmeme
D
Depresyon
E
Endişe
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişilerin temel karakteristiklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kendini övmeyen
B
Kazanmak için değil zevk için oynayan
C
Zamanlı, limitli çalışmayan
D
İki şeyi bir arada yapan
E
Aceleci olmayan
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Örgütsel Yapı ve Dizayn başlığı altında sınıflandırılan Örgütsel Stres Kaynaklarından birisidir?
Seçenekler
A
Uzmanlaşma
B
Vardiyalı Çalışma
C
Çok Az Bir Geri Bildirim
D
Kalabalık Çalışma Alanları
E
Cezalandırıcı Değerlendirme Sistemi
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Genel Uyum Sendromu (GUS) kaç aşamadan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
3
E
2
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi stresi önlemede uygulanılan bireysel yöntemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Destek
B
Biyolojik geri beslenme
C
Rol Analizi ve Sınıflandırması
D
Zaman Yönetimi
E
Duygusal İklimi Kontrol
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Bünyenin baskı ve isteklere karşı gösterdiği belirgin olmayan tepki olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Endişe
C
Kaygı
D
Çatışma
E
Engellenme
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel yapı ve dizayndan doğan stres kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Küçülme
B
Rekabet Baskısı
C
Düzenli Ödeme Planları
D
Vardiyalı Çalışma
E
Uzmanlaşma
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi iş stresi yaratan çalışma koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kalabalık Çalışma Alanları
B
Gürültülü Ortam
C
Sanal çalışma
D
Hava Kirliliği
E
Kötü Koku
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişiliğin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sabırlı
B
Yumuşak tavırlı
C
Sakin
D
Rahat
E
Hırslı
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel stresi önleme teknikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Zaman yönetimi
B
Rol analizi
C
Stres eğitimi
D
Sağlıklı beslenme
E
Amaçlara göre yönetim
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Bireylerde strese neden olan ve «işinde ne yapacağını ve sorumluluklarını bilememesi» olarak ifade edilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Engellenme
B
Rol belirsizliği
C
Rol çatışması
D
Sosyal duygusal belirsizlik
E
Motivasyon eksikliği
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Bir örgütte çalışanların mola ve dinlenme sürelerinin kısa tutulması ve sürekli gözetlenmeleri hangi stres kaynağıyla ilişkilidir?
Seçenekler
A
İletişim yapısı
B
Geri bildirimin olmaması
C
Sıkı örgütsel kontrol
D
Kararlara katılamama
E
Rol belirsizliği
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi strese yenik düşme aşamasıdır?
Seçenekler
A
Alarm
B
Direnme
C
Çatışma
D
Tükenme
E
Kayıtsızlık
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi stresin davranışsal sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Psikolojik Yorgunluk
B
Tükenme
C
Migren ve Baş Ağrıları
D
Sindirim ve Mide Problemleri
E
Saldırganlık
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi "kişinin temel sosyal ihtiyaçlarının başka bireylerle etkileşim sonucunda tatmin edilmesi" anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
zaman yönetimi
B
sosyal destek
C
rol analizi ve sınıflandırması
D
duygusal iklimi kontrol
E
katılımlı yönetim
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Kişi üzerinde aşırı fizyolojik ve psikolojik talepler yaratan bir uyarıcıya karşı kişinin uyum sağlayabilme tepkisi şeklinde tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Engelleme
C
Stres
D
Kaygı
E
Çatışma
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Çalışanların örgütsel değişim süreçlerinde yaşadıkları duygusal çelişkileri azaltmak için kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres yönetimi eğitimi
B
Duygusal iklim kontrolü
C
Sosyal destek
D
Zaman yönetimi
E
Katılımlı yönetim
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Bedenin aşırı baskı ve isteklere karşı gösterdiği belirgin olmayan tepki şeklinde tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Engelleme
C
Stres
D
Kaçınma
E
Çatışma
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 75
Bir canlının fizyolojik ya da toplumsal bir gereksiniminin doyurulmasını önleyen bir durumla veya eylemle karşı karşıya kalması durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Engellenme
C
Stres
D
Kaygı
E
Çatışma
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 76
Stres sonucunda bireylerde ortaya çıkan uyku problemleri stresin ne tür sonuçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Psikolojik
B
Fizyolojik
C
Davranışsal
D
Örgütsel
E
Profesyonel
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel çevre ile ilişkili örgütsel stres kaynaklarından değildir?
Seçenekler
A
Sıkı kontrol
B
Hava kirliliği
C
Kötü koku
D
Yetersiz ışıklandırma
E
nemlilik
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
sıkı kontrol yönetim biçimi ve örgütün yapısından ve yapılan işin niteliğinden kaynaklanan stres unsurudur
sıkı kontrol yönetim biçimi ve örgütün yapısından ve yapılan işin niteliğinden kaynaklanan stres unsurudur
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi stresi önlemede kullanılan bireysel yöntemler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Dengeli beslenme
B
Hobi edinme
C
Düzenli spor alışkanlığı
D
Kendini tanıma
E
Katılımlı yönetim
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel süreçlerle ilgili stres kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Küçülme
B
Rekabet baskısı
C
Kararlara katılmama
D
Kötü koku
E
Hava kirliliği
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi A Tipi kişilik özelliklerine sahip bir bireyin özellikleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yumuşak huyluluk
B
Rekabetçilik
C
Sabırlı olma
D
Esneklik
E
Alçakgönüllü olma
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi B Tipi kişilik özelliklerine sahip bir bireyin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Hareketlilik
B
Sabırsızlık
C
Saldırganlık
D
Rekabetçilik
E
Esneklik
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi stresin davranışsal sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Sindirim problemleri
B
Migren ve baş ağrısı
C
Kaza eğilimi ve dikkatte kayma
D
İştahsızlık
E
Aşırı yorgunluk
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Stresin davranışsal sonuçları alkol ve sigara kullanımı, saldıganlık kaza eğilimi ve dikkatte kaymadır
Stresin davranışsal sonuçları alkol ve sigara kullanımı, saldıganlık kaza eğilimi ve dikkatte kaymadır
Soru 83
A tipi kişiliğe yönelik eğilimleri fazla olan bireyler başarılarını nicelik bakımından ölçme eğilimine sahiptirler.Bu eğilime sahip bireylerin çoğunlukta olduğu bir örgütte aşağıdaki durumlardan hangisi ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
Zaman yönetiminin iyi olmaması
B
Sayıca çok ancak kalitesiz işlerin yapılması
C
Çalışanların ve yöneticilerin aceleci olmaması
D
Örgüt içi sosyal ilişkilerin yetersiz olması
E
Örgüt içi rekabetin sınırlı kalması
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi stresin çevresel faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Teknolojik değişme
B
İşle ilgili talepler
C
Maddi problemler
D
Rolle ilgili talepler
E
Aile problemleri
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Teknolojik değişme bireyin kendisinin kontrol edemediği ve öznel koşulları dışında gelişen bir durumdur.
Teknolojik değişme bireyin kendisinin kontrol edemediği ve öznel koşulları dışında gelişen bir durumdur.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi stresin psikolojik sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Yüksek tansiyon
B
Baş ağrıları
C
İş devir hızı
D
İşe gelmeme
E
Azalan iş tatmini
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Azalan iş tatmini aynı endişe, depresyon gibi psikolojik bir sonuçtur. İş tatmini bir tutumdur ve duygular bu tutum üzerinde oldukça etkilidir.
Azalan iş tatmini aynı endişe, depresyon gibi psikolojik bir sonuçtur. İş tatmini bir tutumdur ve duygular bu tutum üzerinde oldukça etkilidir.
Soru 86
"........ birbirine ait veya çelişkili şekilde gelişen her türlü karşılıklı etkileşim halidir."Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gerilim
B
Engellenme
C
Çatışma
D
Stres
E
Endişe
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Çatışmanın olması için istenmeyen iki durumun ya da koşulun üst üste gelmesi gerekir.
Çatışmanın olması için istenmeyen iki durumun ya da koşulun üst üste gelmesi gerekir.
Soru 87
"Dersine çalışmayan bir bireyin başarılı olamaması" durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Stresin davranışsal sonuçları
B
Çevresel engellenme
C
Bieysel çelişkiye düşme
D
Bireysel engellenme
E
Endişenin davranışsal sonuçları
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Bireysel engellenme, bireyin amacına ulaşmasını zorlaştuıran bir faktörü kendisinin yaratmasıdır.
Bireysel engellenme, bireyin amacına ulaşmasını zorlaştuıran bir faktörü kendisinin yaratmasıdır.
Soru 88
Aşağıda verilenlerden hangidi A tipi kişilik özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Hızlı konuşan
B
Alçakgönüllü
C
Sabırsız
D
Rekabetçi
E
Her zaman hareketli
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Kendini övmeyen
Kendini övmeyen
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel yapı ve dizayn kaynaklı stres olarak ele alınabilir?
Seçenekler
A
Vardiyalı çalışma
B
Sıkı kontrol
C
Yönetici çalışanlar
D
Zihinsel baskı
E
Rekabet baskısı
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Yönetici-çalışanlar arasındaki ilişki örgütsel yapıdan etkilenir. Seçeneklerye ye alan faktörler örgütsel yapı bağlamında değerlendirilemez.
Yönetici-çalışanlar arasındaki ilişki örgütsel yapıdan etkilenir. Seçeneklerye ye alan faktörler örgütsel yapı bağlamında değerlendirilemez.
Soru 90
"kişilerin birbirinden farklı ve tutarsız görevler nedeniyle baskı altında kalmaları durumunda genellikle ............. yaşanmaktadır."Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi en uygundur?
Seçenekler
A
Rekabet baskısı
B
Kararlara katılmama
C
Fiziksel baskı
D
Rol çatışması
E
Zihinsel baskı
Açıklama:
Örgütsel stres kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Rol çatışması bireyin farklı rolleri gereği yapması gereken yükümlülüklerinin üst üste gelmesidir.
Rol çatışması bireyin farklı rolleri gereği yapması gereken yükümlülüklerinin üst üste gelmesidir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi stres yönetiminde kullanılan bireysel yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzenli spor
B
Dengeli beslenme
C
Kendini eğitme
D
Kendini tanıma
E
Biyolojik kontol
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Biyolojik kontol stres yönetiminin bir parçası değildir.
Biyolojik kontol stres yönetiminin bir parçası değildir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel stresi önlemede kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kendini geliştirme
B
Kariyer gelişimi
C
Sosyal destek
D
Grup çalışması
E
Katılımlı yönetim
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Kendini geliştirme örgütsel bir stres yöntemi değildir.
Kendini geliştirme örgütsel bir stres yöntemi değildir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi olumlu strese neden olan olaylar arasında değildir?
Seçenekler
A
Yöneticinin değişmesi
B
Terfi alma
C
Maaş zammı
D
Tatile çıkma
E
Ev alma
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
yöneticinin değişmesi (A)
yöneticinin değişmesi (A)
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi stresin potansiyel kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çevresel Faktörler, Örgütsel Faktörler, Kişisel Faktörler
B
Genel Faktörler, Çevresel Faktörler, Bireysel Farklılıklar
C
Bireysel Farklılıklar, Örgütsel Faktörler, Psikolojik Faktörler
D
Davranışsal Faktörler, Kişisel Faktörler, Genel Faktörler
E
Fizyolojik Faktörler, Davranışsal Faktörler, Genel Faktörler
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sayfa 146’de tabloda yer aldığı gibi potansiyel kaynaklar Çevresel Faktörler, Örgütsel Faktörler, Kişisel Faktörler
Sayfa 146’de tabloda yer aldığı gibi potansiyel kaynaklar Çevresel Faktörler, Örgütsel Faktörler, Kişisel Faktörler
Soru 95
“Bir öğretmenin yüksek lisans yapmak için okul müdüründen izin alamaması.” durumu aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Engelleme
B
Endişe
C
Çatışma
D
Korku
E
Kaygı
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Okul müdürünün öğretmenin yüksek lisans yapmasını engellemesidir.
Okul müdürünün öğretmenin yüksek lisans yapmasını engellemesidir.
Soru 96
Bir annenin ekonomik kriz karşısında “Ben çocuğumun geleceğini düşünmek zorundayım” demesi aşağıda verilen kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Çatışma
C
Engelleme
D
Utanç
E
Gurur
Açıklama:
Stres kavramını tanımlayabileceksiniz.
Anne çocuğu için gelecekten endişelenmektedir.
Anne çocuğu için gelecekten endişelenmektedir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisinde B tipi kişilik yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sabırlı, zamana bağlı olmayan
B
Hızlı yürüyen, sabırsız
C
Boş vakitleri olmayan, saldırgan
D
Rekabetçi, hızlı yemek yiyen
E
Her zaman hareketli, iki şeyi bir arada yapan
Açıklama:
Stres ve kişilik arasındaki ilişkiyi kavrayabileceksiniz.
Sayfa 150’de tabloda yer aldığı gibi B tipi kişilik: Sabırlı, zamana bağlı olmayan
Sayfa 150’de tabloda yer aldığı gibi B tipi kişilik: Sabırlı, zamana bağlı olmayan
Soru 98
Stresten kaynaklanan bireyde bezginlik, bıkkınlık ve bezginliğin ortaya çıkışı hangi psikolojik sonuçlardandır?
Seçenekler
A
Tükenme
B
Uyku problemi
C
Psikolojik Yorgunluk
D
Yabancılaşma
E
Depresyon
Açıklama:
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarını ifade edebileceksiniz.
Çok farklı ve fazla çelişen taleplerle karşı karşıya kalan kişilerde, karşı konulmaz taleplerin sorumluluğu altında çaresizlik, engelleme, yorgunluk ortaya çıkar. Kaçınılmaz sonuç tükenmedir. Bu aşamada bireylerde bıkkınlık, bezginlik, isteksizlik ortaya çıkar
Çok farklı ve fazla çelişen taleplerle karşı karşıya kalan kişilerde, karşı konulmaz taleplerin sorumluluğu altında çaresizlik, engelleme, yorgunluk ortaya çıkar. Kaçınılmaz sonuç tükenmedir. Bu aşamada bireylerde bıkkınlık, bezginlik, isteksizlik ortaya çıkar
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel seviyede stresin önleyici yönetimidir?
Seçenekler
A
Görevlerin yeniden dizaynı
B
Yaşam stilinin yönetimi
C
İş çevresinin yönetimi
D
Stresin algılama Yönetimi
E
Yaşamsal Yönetim
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
S.158 deki tabloda görüldüğü gibi “görevlerin yeniden dizaynı” örgütsel seviyede stres öyleyici bir yöntemdir.
S.158 deki tabloda görüldüğü gibi “görevlerin yeniden dizaynı” örgütsel seviyede stres öyleyici bir yöntemdir.
Soru 100
Bir toplantıda çalışanların taleplerinin dinlenmesi ve dikkate alınması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Katılımlı Yönetim
B
Amaç Belirleme Programları
C
Rol Analiz ve Sınıflandırılması
D
Zaman Yönetimi
E
Sosyal Destek
Açıklama:
Stresi yönetmeyi açıklayabileceksiniz.
Çalışanlarında yönetimde katkısı katılım yönetimine girmektedir
Çalışanlarında yönetimde katkısı katılım yönetimine girmektedir
Soru 101
I-Stresin kaynakları değişebilir.
II-Stres durumu her zaman açık bir şekilde yaşanır.
III-Stres kaynağına verilen biyolojik tepki aynıdır.
IV-Stres bireye zarar veren bir durumdur.
Strese ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II-Stres durumu her zaman açık bir şekilde yaşanır.
III-Stres kaynağına verilen biyolojik tepki aynıdır.
IV-Stres bireye zarar veren bir durumdur.
Strese ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Stres kaynakları değişebilir ancak stres kaynaklarına verilen biyolojik tepkiler aynı kalmaktadır. Ayrıca bazı kişiler stresi açık bir şekilde yaşarken bazıları gizli yaşamakta, bilinç altına atmaya çalışmaktadırlar. Son olarak stres her zaman zararlı değil doğru bir şekilde ve optimum düzeyde yönetilebilirse bireye katkı sağlayabilir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 102
"Bir işyerinde orta kademe yöneticilerinden işçileri hem sıkı bir şekilde denetlemeleri hem de onlara rehberlik yapmaları istenmektedir. Bu durum, ortak kademe yöneticilerinin işçilere nasıl yaklaşımda bulunacakları konusunda stres yaşamalarına neden olmaktadır." Orta kademe yöneticilerinin stres yaşamalarına neden olan stres faktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politik belirsizlik
B
İşle ilgili talepler
C
Rolle ilgili talepler
D
Kişilerarası ilişkiler ile ilgili talepler
E
Kişilik
Açıklama:
Örnek olayda orta kademe yöneticilerden denetimci ve rehber rollerinin sergilemeleri istenmekte; orta kademe yöneticileri de bu iki rol arasında belirsizlik ve çatışma yaşadıklarından dolayı strese maruz kalmaktadırlar. Doğru yanıta yakın olan işle ilgili taleplerde "işin yapılma süreçleri ile ilgili değişiklikler ve taleplerin olması" ve kişilerarası taleplerde ise "örgütteki bireyler arası ilişkilerin nasıl olması gerektiğine ilişkin talepler" ifade edilmektedir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 103
I-Yeterli düzeyde çalışmayan öğrencinin başarılı olamaması
II-Sağlık nedenlerinden dolayı bir kişinin spor yapamaması
III-Yeteneği olmadığı için bir kişinin resim yapamaması
IV-Su fobisi olan birinin yüzememesi
V-Bir kişinin arkadaşlarının destek vermemesi nedeniyle terfi alamaması
Yukarıdaki engellenme durumlarından hangisi diğerlerine göre bireyi daha çok stres durumuna sürükler?
II-Sağlık nedenlerinden dolayı bir kişinin spor yapamaması
III-Yeteneği olmadığı için bir kişinin resim yapamaması
IV-Su fobisi olan birinin yüzememesi
V-Bir kişinin arkadaşlarının destek vermemesi nedeniyle terfi alamaması
Yukarıdaki engellenme durumlarından hangisi diğerlerine göre bireyi daha çok stres durumuna sürükler?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Çalışmamak, yeteneği olmamak, fobisi olmak ve sağlık nedenleri bireysel engellenme örnekleridir. İş arkadaşlarının desteği ise çevresel engeller arasında yer alır ve çevresel engeller potansiyel olarak bireyler üzerinde daha çok stres yaratır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 104
I-Küçülme
II-Teknoloji değişimi
III-Merkezileşme
IV-Kararlara katılmama
V-Vardiyalı çalışma
Yukarıdakilerden hangileri makro düzeydeki örgütsel stresörlerden yönetim politikaları ve stratejileri başlığı altında arasında alır?
II-Teknoloji değişimi
III-Merkezileşme
IV-Kararlara katılmama
V-Vardiyalı çalışma
Yukarıdakilerden hangileri makro düzeydeki örgütsel stresörlerden yönetim politikaları ve stratejileri başlığı altında arasında alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve V
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Yönetim politikaları ve stratejilerine ilişkin stresörler arasında örgütün küçülmesi veya işçi çıkartması, rekabet baskısı, zamanlı ödeme planları, vardiyalı çalışma düzeni, bürokratik kaide ve kurallar, ileri teknolojiler yer almaktadır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 105
Bir işletmede çalışanlar; "yöneticilerinin kendilerine hiçbir şey sormadığını, yöneticilerine ulaşmakta zorluk yaşadıklarını, yanlış bir şey olduğunda hemen cezalandırıldıklarını ama bugüne kadar hiç ödüllendirilen birini görmediklerini" ifade etmektedirler. Çalışanların üzerinde durdukları örgüsel stresör hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim politikaları ve stratejileri
B
Örgütsel yapı ve dizayn
C
Örgütsel süreçler
D
Çalışma koşulları
E
Çevresel faktörler
Açıklama:
Sıkı kontrol, iletişim yapısı, bireyin gösterdiği performansa ilişkin çok az veya hiçbir geribildirimin olmaması, kararlara katılma olasılının olmayışı, ödüllendirmeden çok cezalandırma sistemlerinin işleyişi gibi faktörler örgütsel süreçlere ilişkin stres kaynaklarıdır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 106
I-Migren ve baş ağrıları
II-Uyku problemleri
III-Saldırganlık
IV-Dikkatte dağılma
V-Sindirim ve mide problemleri
Yukarıdakilerden hangileri fizyolojik sonuçları arasında yer almaktadır?
II-Uyku problemleri
III-Saldırganlık
IV-Dikkatte dağılma
V-Sindirim ve mide problemleri
Yukarıdakilerden hangileri fizyolojik sonuçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Sindirim, mide problemleri, migren ve baş ağrıları stresin fizyolojik sonuçları arasında yer almaktadır. Buna karşın uyku sorunu psikolojik sonuçları arasında yer alırken; dikkatte dağılma ve saldırganlık davranışsal sonuçları içermektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 107
Stresla başa çıkmayı açıklamak üzerine geliştirilen Psikolojik Uyum Sendromuna göre tükenme aşamasında aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Adrenalin ve kan basıncı yükselir.
B
Solunum artar ve kas sistemi gerilir.
C
Aşırı yorgunluk ve gerginlik ortaya çıkar.
D
Psikolojik, fizyolojik ve davranışsal hastalıklar gelişir.
E
Bozulan dengenin sağlanmasına yönelik tepkiler gelişir.
Açıklama:
Genel Uyum Sendromu’na (GUS) göre alarm aşamasında bireyin stresi yaşamaya başlamasıyla birlikte fizyolojik de ği şimler bedeni uyarır, adrenalin ile kan basıncı yükselir, kaslar gerilir. Bir sonraki aşama; direnme aşamasıdır. Bu aşama bireyin strese kaşı koyma düzeyi aşamasıdır. Direnme aşamasında farklı fiziksel, psikolojik ve biyolojik tepkiler, bireyin strese kaşı koyma biçimini yansıtır. Son aşama ise tükenme aşamasıdır. Bu aşama gerçekte strese yenik düşme aşamasıdır. Stres unsurları bireylerin fiziksel ve psikolojik enerjilerini tüketebilirler. Bundan sonra bireylerde psikolojik, fizyolojik ve davranışsal hastalıklar ortaya çıkar. Doğru Yanıt D Seçeneğidir.
Soru 108
I-İş talepleri II-Fiziksel talepler III-İş çevresinin yönetimi IV-Yaşam stilinin yönetimi Quick ve Quick (1984)'in "örgütsel stresi önlemede kullanılabilecek yönetim modeline" göre yukarıdakilerden hangileri bireysel stresörler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Modele göre Stresin Algılanma Yönetimi, İş Çevresinin Yönetimi ve Yaşam Stilinin Yönetimi bireysel düzeyde stresi önleyici yönetimin temel stresörleridir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 109
Çalışanlara sorumluluk ve otorite vererek onlara işin bir parçası olduklarını hissettirmek, onları sosyal-psikolojik doyuma ulaştırmak amaçlarıyla gerçekleştirilen ve sonuç olarak iş taleplerine olan toleransın artmasıyla stresin azalmasına katkı sağlayacak stresi önlemeye ilişkin örgütsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılımcı yönetim
B
Amaç belirleme programları
C
Rol analizi ve sınıflandırması
D
Zaman yönetimi
E
Sosyal destek
Açıklama:
Katılımlı yönetimde güdülen amaç, bir yandan işletmelerin etkinlik ve verimlilik düzeyini yükseltmek, öte yandan çalışanları sosyo-psikolojik doyuma yöneltmektir. Katılımlı yönetimin diğer bir amacı çalışanlara sorumluluk ve otorite vererek, onlara işin bir parçası olduklarını hissettirmektir. Katı lım lı yönetim ile değişikliklere olan direnç azalacak ve daha kolay benimsenebilecektir. Sonuç olarak iş taleplerine olan tolerans artacak, iş stresi de azalacaktır. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 110
"Bir işletmede çalışanlar gerçekleştirilen ger türlü değişimlikte büyük bir baskı altına girmekte, ileri düzeyde stres yaşamakta ve bu değişimlere uyum sağlamakta direnç göstermektedirler." Böyle bir ortamda işletme yöneticisinin çalışanların stresinin azaltmak ve değişimlere uyumlarını kolaylaştırmak için başvurması beklenen örgütsel stresi önleme yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Rol analizi ve sınıflandırması
B
Duygusal iklimi kontrol etme
C
Zaman yönetimi
D
Stres yönetimi eğitimi
E
Sosyal destek
Açıklama:
Örgütte yöneticiler ile çalışanlar arasındaki etkileşim, çalışanların örgüt yapısında ve yaptıkları işlerde değişiklikleri benimsemelerine ve iş değişikliklerini kabul etmelerine yol açar. Bu durum da beklenilmeyen ve aniden meydana gelen değişikliklerin strese yol açmasını önleyecektir. Yönetici ve çalışanları arasında duygusal açıdan aralarında bir iletişim kurulması, yapılacak değişikliklerin çalışanlara doğru ve açık bir şekilde yansıtılması, stresin önlenebilmesine, değişikliğin benimsenmesine ve başarıya ulaşmaya olumlu yansıyacaktır. Doğru Yanıt B Seçeneğidir.
Soru 111
Stresle ilgili kavramlardan birisi engellenmedir. Engellenme kaynakları içsel ya da dışsal olabilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi içsel bir engellenmedir?
Seçenekler
A
Torpil nedeniyle iş bulamamak
B
Sokağa çıkma yasağı nedeniyle spor yapamamak
C
Komşudan gelen gürültü nedeniyle uyuyamamak
D
İsteksizlik nedeniyle ders çalışamamak
E
Öndeki aracın yavaşlaması nedeniyle yeşil ışığı yakalayamamak
Açıklama:
Seçenekler arasında tek içsel kaynaklı engellenme isteksizliktir. Diğerleri dışsal kaynaklı engellenmelerdir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 112
Stresin fizyolojik, psikolojik ve davranışsal sonuçları olabilmektedir. Aşağıdaki stres sonuçlarından hangisi diğerlerinden farklı bir grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Boyun fıtığı
C
Endişe
D
Yüksek tansiyon
E
Kalp sıkışması
Açıklama:
Baş ağrısı, boyun fıtığı, yüksek tansiyon ve kalp sıkışması gibi belirtiler fizyolojik sonuçlardır. Endişe ise psikolojik sonuçlar arasındadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi A tipi kişilik özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Hırslı
B
Sabırlı
C
Mütevazi
D
Süreç odaklı
E
Nazik
Açıklama:
Genellikle A tipi kişilikli bireyler aşağıdaki özellikleriyle kendilerini ifade ederler:
• Çok uzun zaman, kendine bir zaman limiti koyarak çalışan ve aşırı yük alanlar,
• Eve genellikle iş getiren, geceleri ve hafta sonları çalışan dinlenmeyenler,
• Kendisiyle devamlı rekabet içinde olan başarı için yüksek standartlar belirleyen ve bunu devam ettirenler,
• Çalışma koşullarından dolayı engellenen, başkalarını rahatsız eden, danışmanları tarafından yanlış anlaşılan insanlardır.
Bu bireylerin hırslı oldukları söylenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
• Çok uzun zaman, kendine bir zaman limiti koyarak çalışan ve aşırı yük alanlar,
• Eve genellikle iş getiren, geceleri ve hafta sonları çalışan dinlenmeyenler,
• Kendisiyle devamlı rekabet içinde olan başarı için yüksek standartlar belirleyen ve bunu devam ettirenler,
• Çalışma koşullarından dolayı engellenen, başkalarını rahatsız eden, danışmanları tarafından yanlış anlaşılan insanlardır.
Bu bireylerin hırslı oldukları söylenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişilik özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Aceleci
B
Sonuç odaklı
C
Telaşlı
D
Anı yaşayan
E
Rekabetçi
Açıklama:
B tipi kişilik ise sabırlı, rahat, daha az rekabetçi, zaman sınırlılıklarına karşı daha esnek olabilen bireylerdir. B tipindeki bireyler çalışma yaşamında düzenli çalışan, hayata daha rahat bir bakış açısıyla bakan, aceleci olmayan, ruhsal açıdan daha sakin olan bireylerdir. B tipindeki bireylerin stresle karşılaşma ve onun fizyolojik sonuçlarından (kalp, tansiyon, mide problemleri) etkilenme olasılıkları daha düşüktür. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi, çalışma koşulları ile ilgili stres kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kötü koku
B
Sıkı kontrol
C
Yetersiz ışıklandırma
D
Radyasyonlu ortam
E
Tehlikeli iş ortamı
Açıklama:
Sıkı kontrol, bir örgütsel stres kaynağı olup çalışma koşulları ile değil; örgütsel süreçlerle ilişkilidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 116
Aşağıdaki stres kaynaklarından hangisi üzerinde yönetimin daha az kontrolü bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Merkezileşme
B
Yukarıdan aşağıya iletişim
C
Rol belirsizliği
D
Sıkı kontrol
E
Radyasyonlu ortam
Açıklama:
Karar alma, iletişim, denetim gibi süreçlerde yönetimin doğrudan kontrol yetkisi bulunurken, radyasyon ortamı üzerinde, işin doğası gereği böyle bir ortam zorunluluğu söz konusu ise yönetimin doğrudan etkisi bulunmamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi, stresin psikolojik sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Uykuya dalmada güçlük
B
Tükenme
C
Çaresizlik
D
Yabancılaşma
E
İştahsızlık
Açıklama:
İştahsızlık stresin bir sonucu olmakla birlikte psikolojik değil, fizyolojik bir sonuçtur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 118
Stresin bireyler üzerindeki sonuçlarından biri olan ve başkalarını incitmeyi amaçlayan her türlü davranış ya da eylem şeklinde tanımlanan kavram nedir?
Seçenekler
A
Çatışma
B
Endişe
C
Saldırganlık
D
Dürtü
E
Engellenme
Açıklama:
İlgili kavram saldırganlıktır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 119
Bir iş yerinde, işe yeni başlayan kişileri ilk hafta öğle yemeğine çıkarma geleneği, stresi önleme tekniklerinden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Zaman yönetimi
B
Rol analizi
C
Stres eğitimi
D
Sağlıklı beslenme
E
Sosyal destek
Açıklama:
İş yerlerinde kurulan yakın arkadaşlık ilişkileri, iş dışındaki aile toplantıları, belirli derneklere olan üyelikler, komşuluk ilişkileri sosyal destek sağlamaktadır. Kısaca kişinin temel sosyal ihtiyaçlarının başka bireylerle etkileşim sonucunda tatmin edilmesine sosyal destek denilmektedir. İşe yeni başlayan birisinin diğer çalışanlar ile tanışarak kaynaşmasını sağlayacak olan birlikte yemek yeme geleneği de, sosyal destek kapsamında değerlendirilebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi, stres yönetimi eğitimi uygulamalarından biridir?
Seçenekler
A
Rol analizi
B
Meditasyon
C
Sosyal destek
D
Sağlıklı beslenme
E
Zaman yönetimi
Açıklama:
Rol analizi, sosyal destek, sağlıklı beslenme ve zaman yönetimi stresle baş etme yöntemlerindendir. Meditasyon, stres yönetimi eğitimi kapsamında yararlanılan tekniklerden biridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
Astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan ve bir etkileme hakkı olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
güç
B
yetki
C
politika
D
etkileme
E
hak
Açıklama:
Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır. Bir başka ifadeyle yönticilere, astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan bir etkileme hakkıdır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 2
"Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler" olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
politika
B
güç
C
etkileme
D
strateji
E
karizma
Açıklama:
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır.
D seçeneğindeki "strateji" politik faaliyetlerin bir türüdür. Bu nedenle doğru cevap A "politikadır".
D seçeneğindeki "strateji" politik faaliyetlerin bir türüdür. Bu nedenle doğru cevap A "politikadır".
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi güç ilişkisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
B
Güç ilişkisi hep tek yönlü işler.
C
Güç, el değiştirebilir.
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekilde uygulanması gerekmez.
E
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Açıklama:
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Bir gün biri diğerinden bir şey ister, yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca, kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir.
Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 4
Gücün kaynakları açısından ele alındığında aşağıdakilerden hangisi bir tür kişisel güçtür?
Seçenekler
A
meşru güç
B
ödül gücü
C
zorlayıcı güç
D
bilgi gücü
E
özdeşlik gücü
Açıklama:
E seçeneğindeki "özdeşlik gücü" dışındaki seçenekler kişisel güç değil; örgütsel pozisyondan kaynaklanan güçtür. Kişisel güçler ise özdeşlik gücü ve uzmanlık gücü olmak üzere iki gruba ayrılır. Bu nedenle doğru seçenek E'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi gücün koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
ikame edilebilirlik
B
merkezilik
C
takdir hakkı/yetkisi
D
görünürlük
E
sosyal ilişki ağı
Açıklama:
A seçeneği dışındakiler gücün koşulları olarak kabul edilir. Bir başka koşul da ikame edilemezliktir. Yani, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 6
Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavram olan güç kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ikame edilemezlik
B
takdir hakkı
C
merkezilik
D
görünürlük
E
sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Merkezîlik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Diyelim ki hastalandınız ve işe gidemiyorsunuz. İşe gidemediğiniz gün bundan kimler ne kadar etkilenir? Dolayısıyla sizin işinizin başında olmamanız veya işinizi yapmamanız ne kadar çok kişiyi ne kadar çok etkiliyorsa o kadar güçlüsünüz demektir.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 7
Bir kişi veya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
takdir hakkı
B
güç
C
ikame edilemezlik
D
sosyal ilişki ağı
E
görünürlük
Açıklama:
Görünürlük, bir kişi veya bir grubun sahip oldğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. Bir iş gören veya örgütsel birimin çeşitli kaynaklardan beslenen potansiyel gücü bilindiği ölçüde gerçek güce dönüşecektir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 8
Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşma olan ve örgütsel pozisyondan kaynaklanan güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
meşru güç
B
bilgi gücü
C
ödül gücü
D
zorlayıcı güç
E
uzman gücü
Açıklama:
E seçeneğinde uzman gücü kişisel bir güç türüdür. A seçeneğindeki Meşru güç ise belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır. Örneğin, astından fazla mesaiye kalmasını isteyen amir, bu gücü, gerek astının gerekse diğer çalışanların da kabullenmiş olduğu yetkisinden almaktadır. Bir kişi örgütsel hiyerarşi için de yükseldikçe meşru gücü de artmaktadır.
Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 9
Hedef kişi veya kişileri, istenen şeyin üst düzey yönetim tarafından onaylandığına dair ikna etme veya üst düzey yönetimden yardım isteme ne tür bir taktiktir?
Seçenekler
A
baskı taktikleri
B
yukarıya referans
C
akılcı ikna
D
sevimlilik taktikleri
E
danışma taktikleri
Açıklama:
Tanımlanan taktik türü "Yukarıya Referans"tır. Bu nedenle doğru seçenek B'dir.
Soru 10
Başkalarının işbirliği ve güvenini kazanmak amacıyla onların tepkisini çekecek kadar ani ve büyük değişiklikler yapmak yerine, daha kolay kabullenilebilecek küçük adımlarla alıştıra alıştıra ve yavaş yavaş gitmeyi anlatan strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
güçlü kişilerle ittifak oluşturma
B
ya bağrına bas ya da yok et
C
basiretli davranma
D
kaynak bağımlılığının farkında olma ve bunu kullanma
E
bir kriz çıkmasını bekleme
Açıklama:
Basiretli davranma (basamak basamak ilerleme) değişiklik yapmakla ilgili önemli bir stratejidir. Başkalarının işbirliği ve güvenini kazanmak amacıyla onların tepkisini çekecek kadar ani ve büyük değişiklikler yapmak yerine, daha kolay kabullenilebilecek küçük adımlarla alıştıra alıştıra ve yavaş yavaş gitmeyi anlatmaktadır. Bu strateji sayesinde, değişikliği yapan kişinin başkalarıyla yüzleşmesi (karşı karşıya gelmesi), onlara açıklama yapması gereği pek olmaz.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Bu nedenle doğru seçenek C'dir.
Soru 11
I. Astın kendisine verilen emri anlaması,
II.Amirin güç kazanması, gücünü kullanması ve geliştirmesi,
III. Emrin kişisel çıkarları, amaçları ve değerlerine uyması,
IV.Örgüt üyeleri arasında anlaşmanın oluşması,
V. Emrin, kuruluşun amaçlarına ve temsil ettiği değerlere uyması,
Chester Barnard'a göre yetkinin kabul görmesi için gerçekleşmesi gereken koşullar hangisinde birlikte verilmiştir?
II.Amirin güç kazanması, gücünü kullanması ve geliştirmesi,
III. Emrin kişisel çıkarları, amaçları ve değerlerine uyması,
IV.Örgüt üyeleri arasında anlaşmanın oluşması,
V. Emrin, kuruluşun amaçlarına ve temsil ettiği değerlere uyması,
Chester Barnard'a göre yetkinin kabul görmesi için gerçekleşmesi gereken koşullar hangisinde birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
II,IV ve V
D
I,III ve V
E
I,II,III ve V
Açıklama:
Chester Barnard (1938), astlar tarafından kabul görmedikçe yetkiden söz edilemeyeceğini belirtmiş ve yetkinin kabul görmesini dört koşula bağlamıştır. Bunlar: (a) astın kendisine verilen emri anlaması, (b) verilen emri yerine getirecek zihinsel ve fiziksel kapasiteye sahip olması, (c) emrin kişisel çıkarları, amaçları ve değerlerine uyması (d) emrin, kuruluşun amaçlarına ve temsil ettiği değerlere uymasıdır. Barnard, bu koşullardan herhangi birinin yerine gelmemesi hâlinde itaatsizlik görüleceğini iddia etmiştir.Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Meşru güç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür.
B
Bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür.
C
Başkalarına ceza verebilme veya onlar için olumsuz durum oluşturabilmekten kaynaklanır.
D
Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
E
Başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını denetim altında bulundurabilmek ve olumsuz durumları yok edebilmekten kaynaklanmaktadır
Açıklama:
Meşru güç, belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Politik davranış
B
Etkileme
C
Örgütsel davranış
D
Kişisel güç
E
Yetki
Açıklama:
Güç, başkalarını etkileme becerisidir. Gücü örgüt veya iş yaşamı içerisinde ele aldığımızda, politika önem taşıyan bir başka kavram olarak karşımıza çıkmaktadır; çünkü bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi güç ilişkisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güç dengesizliğinin büyüklüğü, bundan kurtulma çabalarını etkiler.
B
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
C
Gücün açıkseçik bir şekilde uygulanması gerekmez.
D
Güç ilişkisi hep tek yönlü işler.
E
Güç, el değiştirebilir.
Açıklama:
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Bir gün biri diğerinden bir şey ister, yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca, kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gü cünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Bir patronun geçen ay gösterdiği üstün performanstan ve şirkete kazandırdıklarından dolayı bir elemanını, ayın elemanı olarak seçmesi ne tür bir gücün varlığının göstergesidir?
Seçenekler
A
Özdeşlik gücü
B
Zorlayıcı güç
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Ödül gücü, başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını denetim altında bulundurabilmek ve olumsuz durumları yok edebilmekten kaynaklanmaktadır. Yöneticiler ücret, terfi, izin, tatil ve görevlendirmeler gibi çeşitli örgütsel ödüllerin dağıtımı üzerinde kendilerine söz hakkı tanıyan bir resmî yetkiye sahiptirler. Doğru cevap C'dir.
Soru 16
Bir şirketteki çalışanların tümü hakkında tutulan kayıtların, özel bilgilerin ve aralarındaki elektronik haberleşmelerin, İnsan Kaynakları biriminin ellerinin altında olması onlara ne tür bir güç vermektedir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı güç
B
Bilgi gücü
C
Karizmatik güç
D
Mutlak güç
E
Uzman gücü
Açıklama:
Bilgi gücü, bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür. İnsan Kaynakları ve Bilgi-İşlem birimlerinde çalışanlar da bu güç itibarıyla örnek olarak verilebilir çünkü örgütte çalışanların tümü hakkında tutulan kayıtlar, özel bilgiler ve aralarındaki elektronik haberleşmeler ellerinin altındadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 17
Sevgi, saygı, hatta hayranlık duydukları kişilerin bakış açılarını benimseme, başarısızlıklarını görmezden gelme, ve onları rol modeli olarak kullanma eğiliminde olan kişiler üzerinde nasıl bir gücün varlığından bahsedilebilir?
Seçenekler
A
Bilgi gücü
B
Özdeşlik gücü
C
Ödül gücü
D
Zorlayıcı güç
E
Uzman gücü
Açıklama:
Özdeşlik gücü, başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür. Bu güç ilişkisini “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü özetlemektedir. İnsanların sevgi, saygı, hatta hayranlık duydukları kişiler için yapmayacakları çok az şey vardır. Üzerimizde özdeşlik gücü olan kişilerin bakış açılarını benimseme, başarısızlıklarını görmezden gelme, onaylarını bekleme ve onları rol modeli olarak kullanma eğilimindeyizdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Bazı çalışanların diplomalarını, katıldıkları eğitimlerin sertifikalarını, aldıkları plaketleri ofis duvarlarında sergilemeleri, gücü etkileyen koşullardan hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Sosyal ilişki ağı
B
Merkezilik
C
İkame edilemezlik
D
Takdir hakkı
E
Görünürlük
Açıklama:
Görünürlük, bir kişi veya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. Bir işgören veya örgütsel birimin çeşitli kaynaklardan beslenen potansiyel gücü bilindiği ölçüde gerçek güce dönüşecektir. Görünürlüğü arttırmanın çeşitli pratik yolları vardır. Bazı işgörenlerin diplomalarını, katıldıkları eğitimlerin sertifikalarını, aldıkları şilt ve plaketleri ofis duvarlarında ve kütüphane raflarında sergilemelerin nedeni, kendilerini ve başarılarını daha görünür kılmak istemeleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
- Belirsizliği azaltma yeteneği
- Örgüt içindeki merkezilik
- Eylemlerin ikame edilemezliği
- Kritik kaynakların denetimi
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I ve II
E
II, III ve IV
Açıklama:
İnsanların gruplar hâlinde (örneğin, takım veya belli bir departman) diğer insan gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklayan iki model vardır: kaynak bağımlılığı modeli ve stratejik koşullar modeli. Belli bir örgütsel altbirim bir diğerinin faaliyetleri için bel bağladığı kaynakları denetimi altında bulundurduğu ölçüde o birim üzerinde güce sahip olacaktır çünkü kendisine bağımlı olan birimin eylemlerini etkileyecektir. Stratejik koşullar modeline göre belirsizliği azaltma yeteneği, örgüt içindeki merkezilik ve eylemlerin ikame edilemezliği güç kazanımı açısından önemle üzerinde durulması gereken stratejik koşullardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Hedef kişinin ödüllendirileceği vaadinde bulunma veya daha önce yapılan bir iyiliği hatırlatarak karşılığını isteme şeklinde tanımlanan, Yukl ve Falbe’nin (1990) ortaya koyduğu politik taktik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değiş-tokuş
B
Sevimlilik
C
Akılcı ikna
D
Yukarıya referans
E
Baskı
Açıklama:
Yukl ve Falbe’nin (1990), yaptıkları araştırma sonunda sekiz gruba ayırmış oldukları, örgütlerde yaygın olarak kullanılan politik taktiklerden söz edilebilir.
Bunlar;
Doğru cevap A'dır.
Bunlar;
Doğru cevap A'dır.Soru 21
Üstgeçit istenen yolun üzerinde ölümcül bir trafik kazasının olması durumunda üst geçidin hızla inşa edilmesi hangi politik taktiğe bir örnektir?
Seçenekler
A
Kendini göstermek
B
Ya bağrına bas ya da yok et
C
Böl ve yönet
D
Bir kriz çıkmasını bekleme
E
Basiretli davranma
Açıklama:
Bir şey yolunda gidiyor görünürken onun iyileştirilmesini sağlamak çok zordur. Ancak o alanda bir sorunun çıkması ilgililerin dikkatini çeker ve meselenin halledilmesi (düzeltilmesi) yönünde güçlü bir istek doğurur. Verilen örnekte, kaza olmadan önce üstgeçitle ilgili tüm istekler göz ardı edilmiş, ancak bir kriz ortaya çıktıktan; yani kaza olduktan sonra bu istekler hızla yerine getirilmiştir. Bunun nedeni, yayaların aldığı riskin hayata geçmesi ve gelecek için çok daha ciddi bir korku/kaygı yaratmasıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi, politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik olarak yöneticilere, Velasquez vd (1982) tarafından önerilen ilkeler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İletişim kanallarının açık tutulması
B
Yöneticilerin etik davranışlar konusunda rol model olmaları
C
Kişisel çıkarlar uğruna politik oyunlara girişmeleri
D
Bireysel mahremiyetin korunması
E
Her zaman “Bu adil mi?” sorusunun sorulması
Açıklama:
Sonuç olarak, politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkeler (Velasquez vd, 1982) örgüt yönetimlerine yol gösterebilir:
- İletişim kanallarını açık tutun.
- Politik olmayan ve etik davranışları gösteren rol modelleri olun.
- Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
- Bireysel mahremiyeti koruyun.
- Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Soru 23
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Kişisel güç
B
Yetki
C
Etkileme
D
Politika
E
Güç
Açıklama:
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Bir patron, işveren konumunda, çalışanına karşı önemli bir güce sahipken, çalışan da patronunun sahip olmadığı ancak gereksinim duyduğu uzmanlık bilgisine sahip biri olabilir. Bu örnekte Güç ilişkisinin özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez
B
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir
C
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten (yoğun bağımlılıktan) kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekilde uygulanması gerekmez
E
Güç, el değiştirebilir
Açıklama:
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Bir gün biri diğerinden bir şey ister, yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca, kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir. Burada özellikle dikkat çekilmesi gereken husus, ikili ilişkilerde her iki tarafın ister kişi olsun ister grup farklı konularda farklı görece güce sahip olmalarıdır. Örneğin, bir patron, işveren konumunda, çalışanına karşı önemli bir güce sahipken, çalışan da patronunun sahip olmadığı ancak gereksinim duyduğu uzmanlık bilgisine sahip biri olabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel pozisyondan kaynaklanan gücün kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Ödül gücü
C
Uzman gücü
D
Zorlayıcı güç
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Örgütsel Pozisyondan Kaynaklanan Güç; Bir kişi bir örgüt içinde çalışmaya başladığında işini yapmak üzere birtakım sorumluluklar yüklenir. Kişinin işiyle ilgili olarak yüklendiği çeşitli sorumlulukları yerine getirmesi ise başka birtakım insanlar da dâhil olmak üzere, çeşitli kaynakları kullanması için kendisine resmî yetki verilmesine bağlıdır. Bireysel gücün dört kaynağı kişinin örgütünde nasıl konumlandığı ile ilgilidir. Bunlar; meşru güç, ödül gücü, zorlayıcı güç ve bilgi gücüdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güçlendirme
B
Merkezîlik
C
İkame edilemezlik
D
Görünürlük
E
Takdir hakkı
Açıklama:
Merkezîlik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
“Arap Baharı” olarak adlandırılan dönemde, ülke yönetimi çok çalkantılı bir hâle gelmiş olan Libya, Mısır ve Suriye gibi ülkelerde faaliyet gösteren birtakım Türk şirketlerinin durumu, kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri alanlardan hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kaynaklar
B
Kararlar
C
Değişim
D
Amaçlar
E
Teknoloji ve dış çevre
Açıklama:
Teknoloji ve dış çevre: Bir örgütte kullanılan teknoloji ne kadar karmaşıksa orada o kadar çok politika vardır. Dış çevrenin çalkantılı olması da kişileri politikaya daha fazla iten bir koşuldur. “Arap Baharı” olarak adlandırılan dönemde, ülke yönetimi çok çalkantılı bir hâle gelmiş olan Libya, Mısır ve Suriye gibi ülkelerde faaliyet gösteren birtakım Türk şirketlerinin durumu bu noktada örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Politik taktiklerden hangisinde herhangi bir istekte bulunmadan önce hedef kişiyi olumlu bir ruh hâli içine sokmaya veya kendisi hakkında olumlu düşünceler oluşturmaya yönelik davranışlarda bulunma söz konusudur?
Seçenekler
A
Yukarıya referans
B
Heveslendirme taktikleri
C
Sevimlilik taktikleri
D
Baskı taktikleri
E
Akılcı ikna
Açıklama:
Sevimlilik taktikleri; Herhangi bir istekte bulunmadan önce hedef kişiyi olumlu bir ruh hâli içine sokmaya veya kendisi hakkında olumlu düşünceler oluşturmaya yönelik davranışlarda bulunma
Soru 29
- İletişim kanallarını açık tutun
- Bireysel mahremiyeti koruyun
- Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
- Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve
tedbirli olun
Seçenekler
A
Yanlız IV
B
Yanlız III
C
I ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sonuç olarak, politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkeler örgüt yönetimlerine yol gösterebilir:
1. İletişim kanallarını açık tutun.
2. Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
3. Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
4. Bireysel mahremiyeti koruyun.
5. Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Doğru cevap E'dir.
1. İletişim kanallarını açık tutun.
2. Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
3. Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
4. Bireysel mahremiyeti koruyun.
5. Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi gücün ortaya çıkmasının koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Merkezîlik
C
Takdir hakkı
D
Görünürlük
E
İkame edilemezlik
Açıklama:
Güç, ancak birtakım koşullar altında gelişebilen bir potansiyeldir. Daha önce de belirtildiği üzere, gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğüdür ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
- Güç
- Politika
- Etkileme
- Kişisel Güç
- Yetki
- Başkalarını etkileme becerisidir.
- Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetlere denir.
- Güç kazanma adına girişilen çeşitli faaliyetlerin oluşturduğu sürece denir.
Yukarıdaki kavramlar verilen tanımlarla eşleştirildiğinde hangileri dışarıda kalır?
Seçenekler
A
D-E
B
A-E
C
C-E
D
C-D
E
A-C
Açıklama:
Verilen tanımlar "Güç", "Politika" ve "Etkileme" kavramlarına aittir. Kişisel güç, kişinin kendisini ne kadar güçlü gördüğü ve çevresi tarafından ne kadar güçlü görüldüğü ile ilgilidir. Yetki ise, emir verme ve karşılığında verilen emre ilişkin itaat bekleme hakkını ifade etmektedir.
Soru 32
Aşağıda verilenlerden hangisi güç ilişkilerinin özelliği değildir?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez.
B
Güç, el değiştiremez.
C
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekilde uygulanması gerekmez.
E
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Açıklama:
Güç ilişkisi özelliklerinde biri, güç ilişkisinin her zaman tek yönlü işlemez oluşudur.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi güç kaynakları arasında yer alan kişisel gücün bir türüdür?
Seçenekler
A
Meşru Güç
B
Ödül Gücü
C
Özdeşlik Gücü
D
Zorlayıcı Güç
E
Bilgi Gücü
Açıklama:
Kişisel güç kaynakları uzman gücü ve özdeşlik gücüdür. Örgütsel pozisyondan kaynaklanan güç kaynakları ise, meşru güç, ödül gücü, zorlayıcı güç ve bilgi gücüdür.
Soru 34
- Bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür.
- Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
- Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür.
- Bilgi Gücü
- Zorlayıcı Güç
- Meşru Güç
- Ödül Gücü
- Özdeşlik Gücü
Seçenekler
A
A-E
B
C-D
C
A-C
D
B-D
E
A-B
Açıklama:
Bilgi Gücü, Bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür.
Meşru Güç: Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
Özdeşlik Gücü: Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür.
"Zorlayıcı Güç" ile "Ödül Gücü" kavramlarının tanımları verilen tanımlar arasında değildir.
Meşru Güç: Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
Özdeşlik Gücü: Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür.
"Zorlayıcı Güç" ile "Ödül Gücü" kavramlarının tanımları verilen tanımlar arasında değildir.
Soru 35
- İkamez edilemezlik
- Merkezilik
- Takdir hakkı
- Görünürlük
- Sosyal ilişki ağı
- Alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır.
- Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavramdır.
- Belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Seçenekler
A
A-C-E
B
B-C-D
C
B-D-E
D
C-D-E
E
A-B-C
Açıklama:
İkamez EdilemezliK: Alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır.
Merkezilik: Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavramdır.
Takdir Hakkı: Belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Merkezilik: Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavramdır.
Takdir Hakkı: Belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi güçlendirme uygulamalarında yaygın olarak kullanılan bir yaklaşım olan Kaizen (Sürekli İyileştirme) ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hataları uygun bir zaman bulunca söyle.
B
İş yapmayla ilgili alışılagelmiş sabit fikirlerden kurtul.
C
Neden yapılamayacağından çok nasıl yapılabileceği üzerinde düşün.
D
İşe mevcut pratikleri sorgulamaktan başla.
E
iyileştirmeleri yapmaya hemen başla.
Açıklama:
Kaizen (Sürekli İyileştirme) ilkeleri:
- Hataları hemen düzelt.
- İş yapmayla ilgili alışılagelmiş sabit fikirlerden kurtul.
- Neden yapılamayacağından çok nasıl yapılabileceği üzerinde düşün.
- İşe mevcut pratikleri sorgulamaktan başla.
- iyileştirmeleri yapmaya hemen başla.
Soru 37
Başkalarını etkileme becerisine ne denir?
Seçenekler
A
Etkileme
B
Politika
C
Güç
D
Merkezilik
E
Görünürlük
Açıklama:
Güç, başkalarını etkileme becerisidir.
Soru 38
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) nedir?
Seçenekler
A
Güç
B
Politika
C
Etkileme
D
Merkezilik
E
Görünürlük
Açıklama:
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır.
Soru 39
Güç kazanma adına girişilen çeşitli faaliyetlerin oluşturduğu sürece ne denir?
Seçenekler
A
Merkezilik
B
Görünürlük
C
Güç
D
Politika
E
Etkileme
Açıklama:
Güç kazanma adına girişilen çeşitli faaliyetlerin oluşturduğu sürece etkileme denir.
Soru 40
Bir kişinin bir başkasına, onun normal koşullar altında yapmayacağı bir şeyi yaptırmasına ne denir?
Seçenekler
A
Merkezilik
B
Görünürlük
C
Etkileme
D
Güç
E
Politika
Açıklama:
Bir kişinin bir başkasına, onun normal koşullar altında yapmayacağı bir şeyi yaptırmasına güç deriz.
Soru 41
Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş anlaşmaya ne denir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı gücü
B
Bilgi gücü
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Meşru güç, belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
Soru 42
Başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını denetim altında bulundurabilmek ve olumsuz durumları yok edebilmekten kaynak edinen güç türü hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi gücü
B
Zorlayıcı gücü
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Ödül gücü, başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını denetim altında bulundurabilmek ve olumsuz durumları yok edebilmekten kaynaklanmaktadır.
Soru 43
“Dediğimi yap, yoksa...!” diyen bir amir astına karşı ne tür güç kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Zorlayıcı gücü
B
Bilgi gücü
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
“Dediğimi yap, yoksa...!” diyen bir amir astına karşı zorlayıcı gücünü kullanmaktadır.
Soru 44
Bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güç hangisidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı gücü
B
Bilgi gücü
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Bilgi gücü, bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür.
Soru 45
Hangisi kişisel güçtür?
Seçenekler
A
Zorlayıcı gücü
B
Bilgi gücü
C
Ödül gücü
D
Meşru güç
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Diğerleri (zorlayıcı gücü, bilgi gücü, ödül gücü, meşru güç) örgütsel pozisyondan kaynaklanan güç iken, özdeşlik gücü kişisel güçtür. Özdeşlik gücünü “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü özetlemektedir.
Soru 46
Alternatiflerin azlığı veya olmaması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
İkame edilemezlik
B
Merkezilik
C
Takdir hakkı
D
Görünürlük
E
Güçlendirme
Açıklama:
İkame edilemezlik, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır.
Merkezilik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır.
Takdir hakkı, belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Görünürlük, bir kişi veya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. Bir işgören veya örgütsel birimin çeşitli kaynaklardan beslenen potansiyel gücü bilindiği ölçüde gerçek güce dönüşecektir.
Güçlendirme, örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme vermektir.
Merkezilik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır.
Takdir hakkı, belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Görünürlük, bir kişi veya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. Bir işgören veya örgütsel birimin çeşitli kaynaklardan beslenen potansiyel gücü bilindiği ölçüde gerçek güce dönüşecektir.
Güçlendirme, örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme vermektir.
Soru 47
"Mantıklı argümanlar ve somut kanıtlar kullanarak istenen şeyin geçerli bir şey olduğuna ve birtakım resmî (görevle ilgili) amaçların gerçekleşmesini sağlayacağı yönünde ikna etme" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koalisyon
B
Akılcı ikna
C
Heveslendirme
D
Danışma
E
Sevimlilik
Açıklama:
Akılcı ikna, mantıklı argümanlar ve somut kanıtlar kullanarak istenen şeyin geçerli bir şey olduğuna ve birtakım resmî (görevle ilgili) amaçların gerçekleşmesini sağlayacağı yönünde ikna etmeye denir.
Soru 48
Bir yöneticinin sınırlı bütçeden kendi departmanına daha fazla pay alma umuduyla iki departman yöneticisi arasına nifak sokup çatışmalarını sağlamaya çalışması aşağıdaki stratejilerden hangisine örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Ya bağrına bas ya da yok et
B
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
C
Böl ve yönet
D
Bir kriz çıkmasını bekleme
E
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
Açıklama:
Böl ve yönet: Çıkarlarını korumak veya daha fazla çıkar elde etmek amacıyla uygulanabilen bir başka strateji, oluşmuş veya oluşabilecek koalisyonları bozmak üzerine kuruludur. Örneğin, sınırlı bütçeden kendi departmanına daha fazla pay alma umuduyla iki departman yöneticisi arasına nifak sokup çatışmalarını sağlamak bu stratejiye örnek olarak verilebilir.
Soru 49
Bir yöneticinin ortaya çıkmasına neden olduğu bir sorunun üstünü kapatmak için farklı bir departmanın yöneticisini suçlaması aşağıdaki stratejilerden hangisini kullandığını gösterir?
Seçenekler
A
Basiretli davranma
B
Başkalarından minnet borcu toplayıp kullanma
C
Böl ve yönet
D
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
E
Ya bağrına bas ya da yok et
Açıklama:
Bir yöneticinin ortaya çıkmasına neden olduğu bir sorunun üstünü kapatmak için farklı bir departmanın yöneticisini suçlaması başkalarına saldırma ve onları suçlama stratejisini kullandığını gösterir.
Soru 50
Yaptırmak istediği bir davranışı ödüllendirme vaadi ile yaptıran yönetici aşağıdaki örneklerden hangisini denerse aynı taktiği kullanmış olur?
Seçenekler
A
İsteğinin desteklendiğini ileri sürerek
B
Tehdit ederek ya da gözdağı vererek
C
İstenen şeyin üst düzey yönetim tarafından onaylandığını söyleyerek
D
Kendisi hakkında olumlu düşünceler oluşturmaya yönelik davranışlarda bulunarak
E
Daha önce yapılan bir iyiliğin karşılığını isteyerek
Açıklama:
Değiş-tokuş taktiklerini kullanan bir yönetici hedef kişinin ödüllendirileceği vaadinde bulunma veya daha önce yapılan bir iyiliği hatırlatarak karşılığını isteme gibi stratejileri benimser.
Soru 51
……………kendisini ne kadar güçlü gördüğü ve çevresi tarafından ne kadar güçlü görüldüğü ile ilgilidir.Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Ülkenin gücü
B
Örgütsel güç
C
Kişisel güç
D
Yetki gücü
E
Kişilerarası güç
Açıklama:
Kişsel güç kişi, kendisini ne kadar güçlü gördüğü ve çevresi tarafından ne kadar güçlü görüldüğü ile ilgilidir. Kendisini başkalarıyla karşılaştırdığında daha az belirsizlik yaşıyorsa veya belirsizliklerini daha kolay, daha çabuk azalta biliyorsa kendisini daha rahat ve güçlü hissedecektir.
Kişisel güç
Kişisel güç
Soru 52
Aşağıdaki ifadelerden hangisi güç ilişkisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
B
Güç ilişkisi hep çift yönlü işler.
C
Güç, el değiştirebilir.
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekil de uygulanması gerekmez.
E
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Açıklama:
Güç ilişkisinin özellikleri:
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez
Güç, el değiştirebilir.
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekil de uygulanması gerekmez.
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten (yoğun bağımlılık tan) kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Güç ilişkisi hep çift yönlü işler.
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez
Güç, el değiştirebilir.
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açık seçik bir şekil de uygulanması gerekmez.
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten (yoğun bağımlılık tan) kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Güç ilişkisi hep çift yönlü işler.
Soru 53
…………………. belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep ede bilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Bireysel güç
C
Bilgi gücü
D
Uzman gücü
E
Ödül gücü
Açıklama:
Meşru güç belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır. Bireysel güç, Bilgi gücü ve ödül gücü örgütsel pozisyondan kaynaklanan güçlerdir. Uzman gücü kişisel gücü, bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere görece kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür. Ödül gücü, başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını deneti Bilgi gücü, bir kişinin başkaları için değer taşıyan bilgilere göre kolay veya erken erişiminin olması ve bilgi üzerinde denetiminin bulunması sayesinde gelişen bir güçtür. Bireysel güç, tamamen ve sadece kişinin içinde çalıştığı örgütün hiyerarşisi için de nasıl konumlandığı ile açıklanamamaktadır. Özet le ‘yetki’ gücün bir parçasıdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi gücün ortaya çıkmasının koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
İkame edilemezliği
B
Merkezilik
C
Takdir hakkı
D
Görünürlük
E
Bireysel ilişkilerdir
Açıklama:
Gücün ortaya çıkmasının koşulları ve sonuçları kişini veya bir çok insanın ikame edilmezliği ,merkeziliği, taktir hakkı, görünürlüğü ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır.
İkame edilemezliği alternatiflerin azlığı ve ya olmamasıdır. Merkezilik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Takdir hakkı belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Görünürlük, bir kişi ve ya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. . Sosyal ilişki ağının önemi sıklıkla “Ne bildiğin değil, kimi tanıdığın önemlidir” şeklinde ifade edilmektedir.
Bireysel ilişkilerdir
İkame edilemezliği alternatiflerin azlığı ve ya olmamasıdır. Merkezilik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Takdir hakkı belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur.
Görünürlük, bir kişi ve ya bir grubun sahip olduğu güç potansiyelinin bilinirliği ile ilgili bir kavramdır. . Sosyal ilişki ağının önemi sıklıkla “Ne bildiğin değil, kimi tanıdığın önemlidir” şeklinde ifade edilmektedir.
Bireysel ilişkilerdir
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Nord un ,politik gerçeklere odaklanmamıza yardım edecek şekilde örgütlerdeki güç için dört önermeden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütler, kaynaklar enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
B
Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
C
Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
D
Çeşitli koalisyonlar gurup için çalışırlar.
E
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç kullanımının önemli bir görünümüdür.
Açıklama:
Nord un (N1978) ,politik gerçeklere odaklanmamıza yardım edecek şekilde örgütlerdeki güç için dört önermede bulunmaktadır.
Bunlar;
örgütler, kaynaklar enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisin de güç kullanı mının önemli bir görünümüdür. Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
Çeşitli koalisyonlar gurup için çalışırlar.
Bunlar;
örgütler, kaynaklar enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisin de güç kullanı mının önemli bir görünümüdür. Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
Çeşitli koalisyonlar gurup için çalışırlar.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri belli alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Kararlar
B
Kapalı alanlar
C
İç örgüt
D
Rekabet eden koalisyonlar
E
Stratejisi olmayan örgütler
Açıklama:
Örgütlerdeki tüm eylemler politik değildir. Kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri belli alanlar vardır : 1. Kaynaklar: Kaynaklar ne kadar kri tik, ne kadar kıt ise politik davranışda o kadar fazladır. 2. Kararlar: Muğlak, Üzerinde anlaşma olmayan ve belirsiz uzun vadeli stratejik kararlar, rutin kararlara göre kişileri politik olmaya daha fazla yönlendiren kararlardır. Terfi kararları bu tür kararlara örnek olarak verilebilir. 3.Amaçlar: Amaçlar ne kadar muğlak ve karmaşıksa orada o kadar çok politika vardır. 4.Teknoloji ve dış çevre: Bir örgütte kullanılan teknolojine kadar karmaşıksa orada o kadar çok politika vardır. Dış çevrenin çalkantılı olması da kişileri politikaya daha fazla iten bir koşuldur.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, DuBrin’in stratejilerinden bazıları ile başkaları tarafından önerilen strateji taktiklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güçlü kişilerle ittifak oluşturma
B
Ya bağrına bas yada yok et
C
Böl ve yönet
D
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
E
Kendi yerine başkalarını göstermek*
Açıklama:
DuBrin’in stratejilerinden bazıları ile başkaları tarafından önerilen stratejilerden özet bir liste oluşturulmuş ve listedeki her bir taktik ayrı ayrı ele alınmıştır. Bunlar;
Güçlü kişilerle ittifak oluşturma
Ya bağrına bas yada yok et
Böl ve yönet
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
Kendini göstermek
Başkalarından minnet borcu toplayıp kullanma
Basiretli davranma (basamak basamak ilerleme)
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
Bir kriz çıkmasını bekleme
Danışırken tedbiri elden bırakmama
Kaynak bağımlılığının farkın da olma ve bunu kullanma
Kendi yerine başkalarını göstermek
Güçlü kişilerle ittifak oluşturma
Ya bağrına bas yada yok et
Böl ve yönet
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
Kendini göstermek
Başkalarından minnet borcu toplayıp kullanma
Basiretli davranma (basamak basamak ilerleme)
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
Bir kriz çıkmasını bekleme
Danışırken tedbiri elden bırakmama
Kaynak bağımlılığının farkın da olma ve bunu kullanma
Kendi yerine başkalarını göstermek
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik örgüt yönetimlerine yol gösterecek ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim kanallarını kapalı tutun
B
Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
C
Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
D
Bireysel mahremiyeti koruyun.
E
Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Açıklama:
Politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik örgüt yönetimlerine yol gösterecek ilkeler;
İletişim kanallarını açık tutun.
Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
Sad ce kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
Bireysel mahremiyeti koruyun.
Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
İletişim kanallarını kapalı tutun.
İletişim kanallarını açık tutun.
Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
Sad ce kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve tedbirli olun.
Bireysel mahremiyeti koruyun.
Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
İletişim kanallarını kapalı tutun.
Soru 59
…………………..örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme vermektir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
İyileştirme
B
Motive etme
C
Güçlendirme
D
Takdir etme
E
Empati kurma
Açıklama:
Güçlendirme örgütsel sorunları çözmekte insiyatif alsınlar diye kişiye yetki, fırsat ve güdülenme vermektedir. Çalışanlara güç kazandırmak, örgütlere güç kazandırmak, örgütün kültürün de katılım, yenilikçilik, bilgiye erişim ve hesap verebilirliği besleyen değerlere sahip olunmasını gerektirmektedir.
Soru 60
Ders sonunda en çok konuyu bilen ve konuşan öğrenciye sınavda ekstradan 10 puan verme yetkisine sahip hoca ne tür bir güç kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Uzmanlık gücü
B
Zorlayıcı güç
C
Ödül güç
D
Özdeşlik gücü
E
Meşru güç
Açıklama:
Ödül gücü, başkalarının değer verdiği ödüllerin dağıtımını denetim altında bulundurabilmek ve olumsuz durumları yok edebilmekten kaynaklanmaktadır. Yönetici ler ücret, terfi, izin, tatil ve görevlendirmeler gibi çeşitli örgütsel ödüllerin dağıtımı üze rinde kendilerine söz hakkı tanıyan bir resmî yetkiye sahiptirler.
Soru 61
Kişilerin bakış açılarını benimseme, başarısızlıklarını görmezden gelme, onaylarını bekleme ve onları rol modeli olarak kullanma eğilimi ne tür bir güç varlığının göstergesidir?
Seçenekler
A
Uzman gücü
B
Bilgi gücü
C
Özdeşlik gücü
D
Ödül gücü
E
Zorlayıcı güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 62
Örgütün üyeleri arasında, belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine oluşmuş anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Ödül gücü
C
Zorlayıcı güç
D
Bilgi gücü
E
Toplumsal güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 63
"Hatır için çiğ tavuk bile yenir" atasözü ile özetlenen güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzman gücü
B
Bilgi gücü
C
Özdeşlik gücü
D
Ödül gücü
E
Zorlayıcı güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 64
Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkame edilemezlik
B
Bilgi gücü
C
Merkezilik
D
Takdir hakkı
E
Görünürlük
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Örgütlerde hedef kişiye, kendisinden istenen şeyi şevk ve coşkuyla yapmasını sağlayacak şekilde duygusal bir istekte bulunma taktiği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değiş-tokuş
B
Koalisyon
C
Baskı
D
Sevimlilik
E
Heveslendirme
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 66
Örgütlerde, oluşmuş veya oluşabilecek koalisyonları bozmak üzerine kurulu olan strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Böl ve yönet
B
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
C
Kendini göstermek
D
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
E
Bir kriz çıkmasını bekleme
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi gücün koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
İkame edilemezliği
B
Merkeziliği
C
Takdir hakkı
D
Görünmezliği
E
Sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Örgütsel sorunları çözmede inisiyatif almaları amacıyla kişilere yetki ve fırsat verilmesi ve buna güdülenmeleri aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yetkilendirme
B
Görevlendirme
C
Pekiştirme
D
Güçlendirme
E
Motive etme
Açıklama:
Güçlendirme kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi politikanın örgütsel yaşama ilişkin olası olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla uyulması önerilen ilkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilerin ödüllendirilmesi
B
İletişim kanallarının açık tutulması
C
Bireysel mahremiyetin korunması
D
Her zaman “bu adil mi?” sorusunun sorularak faaliyet gösterilmesi
E
Etik ve politik-olmayan davranışların özendirilmesi
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Sonuç olarak, politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri
azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkeler (Velasquez vd, 1982) örgüt yönetimlerine yol gösterebilir:
1. İletişim kanallarını açık tutun.
2. Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
3. Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve
tedbirli olun.
4. Bireysel mahremiyeti koruyun.
5. Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Sonuç olarak, politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri
azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkeler (Velasquez vd, 1982) örgüt yönetimlerine yol gösterebilir:
1. İletişim kanallarını açık tutun.
2. Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.
3. Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık ve
tedbirli olun.
4. Bireysel mahremiyeti koruyun.
5. Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.
Soru 70
Hedef kişi veya kişileri ikna etmek için üst yönetimin de aynı doğrultuda düşündüğünü belirten bir kişinin kullandığı politik taktik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yukarıya Referans
B
Baskı
C
Değiş- Tokuş
D
Akılcı ikna
E
Danışma
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Takipçileri tarafından belli bir kişiye yüklenen kişisel çekim gücü aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Karizma
B
Özdeşlik
C
Uzmanlık
D
Yetkilendirme
E
İlham
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Kısaca başkalarını etkileme becerisi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Etki
C
Güç
D
Taktik
E
Yaptırım
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 73
Güç kazanma adına girişilen çeşitli faaliyetlerin oluşturduğu süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Etkileme
C
Güç
D
Taktik
E
Yaptırım
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Güç ilişkisi hakkında belirtilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Güç el değiştirebilir
B
Gücün varlığı açık seçik uygulanmasını gerektirmez
C
Güç ilişkisi bir bağımlılık gerektirir
D
Güç dengesizliği azaldıkça, bu dengesizlikten kurtulma çabaları yoğunlaşır
E
Güç ilişkisi tek yönlü işlemez
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Kişinin başkaları tarafından değer verilen bir takım konularda daha derin bilgi sahibi olması durumda ortaya çıkan güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özdeşlik gücü
B
Karizma
C
Uzman gücü
D
Meşru güç
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 76
Hedef kişinin ikna edilebilmesi için başkalarından yararlanma ve onların desteğine başvurma şeklinde özetlenebilen politik taktik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baskı taktikleri
B
Koalisyon taktikleri
C
Akılcı ikna
D
Danışma taktikleri
E
Değiş-tokuş taktikleri
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi bireysel yetkinlikler ve becerilerle ilişkili bir güç türüdür?
Seçenekler
A
Özdeşlik gücü
B
Meşru güç
C
Zorlayıcı güç
D
Ödül gücü
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 78
Alternatiflerin azlığı veya olmaması gücün hangi koşuluyla yakından ilişkili bir durumdur?
Seçenekler
A
Merkezilik
B
Takdir hakkı
C
İkame edilemezlik
D
Görünürlük
E
Heterojenlik
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi güç ilişkisinin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bir bağımlılık ilişkisi olması
B
Tek yönlü işleme zorunluğunun olmaması
C
Açık seçik bir şekilde uygulanma zorunluluğunun olmaması
D
Güç dengesizliğinin dengesizliği bertaraf etmeye yol açması
E
El değiştiremez olması
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel pozisyondan kaynaklanan bir güç çeşidi değildir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Uzman gücü
C
Ödül gücü
D
Zorlayıcı güç
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kişisel bir güç türüdür?
Seçenekler
A
Özdeşlik gücü
B
Meşru güç
C
Ödül gücü
D
Bilgi gücü
E
Zorlayıcı güç
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde gücün ortaya çıkma koşulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İkame edilemezlik
B
Merkezilik
C
Karizma
D
Takdir Hakkı
E
Görünürlük
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Kaizen ve “sürekli yap” ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş yapmayla ilgili alışılagelmiş sabit fikirlerden kurtul
B
Neden yapılamayacağından çok nasıl yapılabileceği üzerinde düşün
C
İşe mevcut pratikleri sorgulamaktan başla
D
İyileştirmeleri yapmaya hemen başla
E
Hata yapmadan işi sürdür
Açıklama:
Güçlendirme kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi bir politikanın temelinde yer alan stratejilerdendir?
Seçenekler
A
Finansal teşvik stratejisi
B
Değişim stratejisi
C
Kaynak stratejisi
D
Teknoloji ve dış çevre stratejisi
E
Yönetim stratejisi
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerin sahip olduğu güç özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
B
Örgütlerde güç kullanımı herkese eşit ölçüde davranılmasını öngörür.
C
Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
D
Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
E
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç kullanımının önemli bir görünümüdür.
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde gücü arttırmaya yönelik bir taktik türü değildir?
Seçenekler
A
Baskı taktikleri
B
Sevimlilik taktikleri
C
Değişim
D
Değiş-tokuş taktikleri
E
Akılcı ikna
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi iş dünyasındaki etik bir eylemi ifade eder?
Seçenekler
A
Örgütün tedarikçilerinden kişisel kazanç elde etme
B
Ücretlerde farklılaşmayı arkadaşlık ilişkilerine dayandırma
C
Yetkin/nitelikli kişilerden ziyade beğendiği ve sevdiği kişileri işe alma
D
Çalışkan kişileri hak ettikleri pozisyona getirme
E
Eğitim ve terfi ettirme olanaklarından sevdiği kişileri yararlandırma
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 88
Politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkelerden hangisi örgüt yönetimlerine yol göstermez?
Seçenekler
A
Başkalarından minnet borcu toplayıp kullanın
B
İletişim kanallarını açık tutun
C
Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun
D
Bireysel mahremiyeti koruyun
E
Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi taraflar arasındaki güç dengesizliğinden kurtulma ve bunu kendi lehine çevirme çabalarının gerçekleştirildiği örgütsel yapıdır?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Mahkemeler
C
Vakıflar
D
Mütevelli heyetleri
E
Yönetim kurulları
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel pozisyondan kaynaklanan bir güç değildir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Ödül gücü
C
Zorlayıcı güç
D
Bilgi gücü
E
Uzman gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi kişisel güç kaynaklarıdır?
Seçenekler
A
Meşru güç - Ödül gücü - Bilgi gücü
B
Meşru güç - Zorlayıcı güç - Bilgi gücü
C
Ödül gücü - Bilgi gücü - Uzman gücü
D
Uzman gücü- Zorlayıcı güç- Karizmatik güç
E
Uzman gücü - Özdeşlik gücü - Karizmatik güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 92
Örgüt içerisinde önem taşıyan belli bir faaliyetin veya işlevin sadece belli bir altbirim tarafından yerine getirilmesi sonucunda kazanılan güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belirsizlik
B
Merkezilik
C
İkame edilemezlik
D
Uzman gücü
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Soru 93
Örgütlerde birbiriyle çelişen birtakım olası eylemlerin bulunması hâlinde, bireyler veya gruplar tarafından, özçıkarlarını koruma veya arttırma amacıyla girişilen etkileme eylemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Baskı
B
Seçim
C
İkame
D
Politika
E
Özdeşlik
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi " emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır" tanımını ifade eder?
Seçenekler
A
Yetki
B
Emir
C
Güç
D
Yasa
E
yürütme
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi güç kazanmak uğruna girişilen çeşitli faaliyetlerin oluşturduğu süreçtir?
Seçenekler
A
Etkileme
B
politika
C
yetki
D
süreç
E
yargı
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 96
Başkalarına kıyasla daha az belirsizlik yaşayan veya belirsizlikleri daha kolay ve daha çabuk azaltabilen kişinin kendisini rahat hissetmesi durumu aşağıdaki güç türlerinden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kişisel güç
B
Toplumsal güç
C
Kurumsal güç
D
Bölgesel güç
E
Dönemsel güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 97
"Belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri hakkında örgüt üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır" ifadesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Ödül gücü
C
Zorlayıcı güç
D
Bilgi gücü
E
Güdüleyici güç
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde gücün ortaya çıkmasının koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kişi yada Grupların İkame Edilebilirliği
B
Merkeziliği
C
Takdir Hakkı
D
Görünürlüğü
E
İçinde Bulundukları Sosyal İlişki Ağı
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
ÖRGÜTLERDE GÜCÜN KOŞULLARI VE SONUÇLARI
Güç, ancak birtakım koşullar altında gelişebilen bir potansiyeldir. Daha önce de belirtildiği üzere, gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın (ör.bir departmanın) ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğüdür ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır.
İkame edilemezlik, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır. Belli bir kişi veya grubun çok değerli bir kaynağı tekelinde bulundurması onları müthiş güçlü kılan bir durumdur. Tam tersine, kritik bir kaynağın temininde alternatifler arttıkça o kaynağı sağlayan belli bir kişi veya grubun gücü azalmaktadır. Örgütte önemli bir konuda uzmanlığı olan tek kişi sizseniz, o uzmanlığı paylaşan başka kişilerin olması durumuna göre çok daha güçlü olacaksınızdır.İkame edilemezlik, sadece kaynak teminiyle ilgili değildir, kaynağın kendisinin de ikame edilip edilememesini kapsamaktadır. Örneğin, imalat işletmelerinin üretimi kolaylaştıran teknolojileri daha fazla devreye sokmaları ve insan kaynakları yönetimine önem vermeleri sendikaların gücünü azaltan bir etki yaratmıştır.
Dolayısıyla hem teknoloji hem de insan kaynakları birimleri sendikalara alternatif oluşturmuşlardır denebilir.
Değerli kaynaklara erişimi denetiminde bulundurmak da ikame edilemezliği, dolayısıyla gücü arttırmaktadır. Örneğin, insan vücudu üzerinde birtakım tıbbi operasyonları yapmak tıp mesleğinin ve o meslek erbabının denetimindedir. Belli bir makineyi çalıştırma veya müşterilere çok özel belli bir hizmeti sunma üzerine başkalarının kolaylıkla edinemeyeceği bilgilere sahip olan işgören de tıpkı bir cerrah gibi oldukça güçlüdür
ÖRGÜTLERDE GÜCÜN KOŞULLARI VE SONUÇLARI
Güç, ancak birtakım koşullar altında gelişebilen bir potansiyeldir. Daha önce de belirtildiği üzere, gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın (ör.bir departmanın) ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğüdür ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır.
İkame edilemezlik, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır. Belli bir kişi veya grubun çok değerli bir kaynağı tekelinde bulundurması onları müthiş güçlü kılan bir durumdur. Tam tersine, kritik bir kaynağın temininde alternatifler arttıkça o kaynağı sağlayan belli bir kişi veya grubun gücü azalmaktadır. Örgütte önemli bir konuda uzmanlığı olan tek kişi sizseniz, o uzmanlığı paylaşan başka kişilerin olması durumuna göre çok daha güçlü olacaksınızdır.İkame edilemezlik, sadece kaynak teminiyle ilgili değildir, kaynağın kendisinin de ikame edilip edilememesini kapsamaktadır. Örneğin, imalat işletmelerinin üretimi kolaylaştıran teknolojileri daha fazla devreye sokmaları ve insan kaynakları yönetimine önem vermeleri sendikaların gücünü azaltan bir etki yaratmıştır.
Dolayısıyla hem teknoloji hem de insan kaynakları birimleri sendikalara alternatif oluşturmuşlardır denebilir.
Değerli kaynaklara erişimi denetiminde bulundurmak da ikame edilemezliği, dolayısıyla gücü arttırmaktadır. Örneğin, insan vücudu üzerinde birtakım tıbbi operasyonları yapmak tıp mesleğinin ve o meslek erbabının denetimindedir. Belli bir makineyi çalıştırma veya müşterilere çok özel belli bir hizmeti sunma üzerine başkalarının kolaylıkla edinemeyeceği bilgilere sahip olan işgören de tıpkı bir cerrah gibi oldukça güçlüdür
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi bireysel gücün kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Meşru Güç
B
Zorlayıcı Güç
C
Ödül Gücü
D
Bilgi Gücü
E
Sosyal Güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Bireysel güç kaynakları meşru,ödül,zorlayıcı,bilgi ve özdeşlik gücüdür.
Bireysel güç kaynakları meşru,ödül,zorlayıcı,bilgi ve özdeşlik gücüdür.
Soru 100
“Dediğimi yap, yoksa...!”diyen bir amir astına karşı hangi gücünü kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Zorlayıcı Güç
B
Ödül Gücü
C
Meşru Güç
D
Bilgi Gücü
E
Karizmatik Güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 101
Yetki gücünün bir parçası olan güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Güç
B
Bilgi Gücü
C
Zorlayıcı Güç
D
Ödül Gücü
E
Meşru Güç
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 102
“Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü aşağıdaki güç türlerinden hangisini yansıtır?
Seçenekler
A
Özdeşlik Gücü
B
Zorlayıcı Güç
C
Meşru Güç
D
Karizmatik Güç
E
Uzman Gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Soru 103
Aşağıdaki güç düzeylerinden hangisi daha kapsayıcıdır?
Seçenekler
A
Ülkenin Gücü
B
Örgütsel Güç
C
Kişiler arası Güç
D
Bölgesel Güç
E
Kişisel Güç
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Soru 104
Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takdir hakkı
B
Merkezilik
C
Görünürlük
D
Karizmatik liderlik
E
İkame edilemezlik
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde güç kazanma ve arttırmak için kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynaklar
B
Kararlar
C
Amaçlar
D
Destek
E
Değişim
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Güç Düzeyleri şemasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Ülkenin Gücü
B
Örgütsel Güç
C
Kişiler Arası Güç
D
Gruplar Arası Güç
E
Kişisel güç
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Grupsal güç güç düzeyleri arasında değildir.
Grupsal güç güç düzeyleri arasında değildir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel güç kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Ödül gücü
B
Meşru güç
C
Kişisel Güç
D
Zorlayıcı güç
E
Bilgi gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Kişisel güç örgütlerde pozisyonlardan gelen güçten farklıdır.
Kişisel güç örgütlerde pozisyonlardan gelen güçten farklıdır.
Soru 108
'Alternatiflerin azlığı veya olmaması ' durumu aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Merkezliği
B
İkame edilemezliği
C
Takdir hakkını
D
Görünürlüğü
E
Sosyal ilişki ağının önemini
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Başka kaynaklarla sorunu çözemiyorsak, elimizdeki olasılıklar çok sınırlı ise bu duruma ikame edilemezlik denir.
Başka kaynaklarla sorunu çözemiyorsak, elimizdeki olasılıklar çok sınırlı ise bu duruma ikame edilemezlik denir.
Soru 109
'İstenen şeyi talep etme, ilgili kişiyi tehdit etme veya gözdağı verme' aşağıdaki politik taktiklerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yukarıya referans
B
Baskı taktikleri
C
Değiş-tokuş taktikleri
D
Akılcı ikna
E
Danışma taktikleri
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Baskı taktiği zorlama, tehdit, istismar etme gibi olumsuz unsurlar içerir.
Baskı taktiği zorlama, tehdit, istismar etme gibi olumsuz unsurlar içerir.
Soru 110
"Emir verme ve emirlerine itaat edilmesini bekleme hakkı" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Güç
B
Yetki
C
Politika
D
Etkileme
E
Yetkinlik
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir. Örgütlere klasik yaklaşımda iş yaptırmanın temeli yetkidir. Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır. Bir başka ifadeyle yöneticilere, astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan bir etkileme hakkıdır.
Diğer seçeneklerdeki kavramlar ise yetki ile ilişkili kavramlardır. Soru kökündeki tanım bu kavramları tanımlamaz.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir. Örgütlere klasik yaklaşımda iş yaptırmanın temeli yetkidir. Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır. Bir başka ifadeyle yöneticilere, astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan bir etkileme hakkıdır.
Diğer seçeneklerdeki kavramlar ise yetki ile ilişkili kavramlardır. Soru kökündeki tanım bu kavramları tanımlamaz.
Soru 111
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde güç ve yetki arasındaki ilişkiyi açıklayan bilgiler doğrudur?
Seçenekler
A
Güç ve yetki ilişkisinde bir bağımlılıktan söz edilemez.
B
Güç ve yetki ilişkisi tek yönlüdür. Güçlü olan her zaman yetkiyi elinde tutar.
C
Güç, el değiştirebilir. Zaman içinde görece güçsüz olan taraf görece güçlü olan taraf hâline gelebilir.
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açıkseçik bir şekilde uygulanması gerekir.
E
Güç sahibi her zaman gücü elinde tutar ve gücünü kimseyle paylaşmaz.
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
"C" seçeneği doğru cevaptır. Örgütler dinamik yapıya sahip oldukları için güç el değiştirebilir.
Diğer seçenekler ise yanlıştır çünkü güç sahibi gücünü başkaları ile istemese dahi paylaşabilir, gücün varlığı onun açıkseçik uygulanmasına gerek duymaz, güç ve yetki birbirinden etkilenir ve birbirlerine bağımlıdır.
"C" seçeneği doğru cevaptır. Örgütler dinamik yapıya sahip oldukları için güç el değiştirebilir.
Diğer seçenekler ise yanlıştır çünkü güç sahibi gücünü başkaları ile istemese dahi paylaşabilir, gücün varlığı onun açıkseçik uygulanmasına gerek duymaz, güç ve yetki birbirinden etkilenir ve birbirlerine bağımlıdır.
Soru 112
"Astından fazla mesaiye kalmasını isteyen amir, bu gücü, gerek astının gerekse diğer çalışanların da kabullenmiş olduğu yetkisinden almaktadır." aşağıdakilerden hangisi bu örnekte ifade edilen gücün kaynağıdır?
Seçenekler
A
Ödül gücü
B
Meşru güç
C
Zorlayıcı güç
D
Bilgi gücü
E
Uzman gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Doğru yanıt "Meşru güç"tür. Meşru güç yetki dayanır ve yetkiyi elinde bulunduran kişinin emirlerine sorgulanmadan uyulması meşru güç ile açıklanabilir.
Örnekte, gücün uzmanlık, bilgi, zorlama ya da ödülden oluşmadığı açıkça görülmektedir.
Doğru yanıt "Meşru güç"tür. Meşru güç yetki dayanır ve yetkiyi elinde bulunduran kişinin emirlerine sorgulanmadan uyulması meşru güç ile açıklanabilir.
Örnekte, gücün uzmanlık, bilgi, zorlama ya da ödülden oluşmadığı açıkça görülmektedir.
Soru 113
Aşağıdaki ifadelerden hangisi zorlayıcı güce örnek olarak gösterilebilir.
Seçenekler
A
Dediğimi yap yoksa bu ay prim alamayacaksın.
B
Bu projeye ilişkin ilk işe yarar fikri sunan ek prim alacaktır.
C
Bu işi sana verdim çünkü bunun altından kalkabilecek tek kişi sensin.
D
Bu işi benim için yapmalısın.
E
Bu işi senden başkası yapamaz.
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir. Çünkü zorlayıcı güç çalışanın olumsuz bir durumlarla karşılacağına yönelik sözlerle verilir. "A" seçeneğinde de olumsuz durum çalışanın prim alamayacak olmasıdır.
Diğer seçeneklerdeki ifadeler ise bilgi gücü, ödül gücü, özdeşlik gücü ve uzmanlık gücü ile ilgilidirler.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir. Çünkü zorlayıcı güç çalışanın olumsuz bir durumlarla karşılacağına yönelik sözlerle verilir. "A" seçeneğinde de olumsuz durum çalışanın prim alamayacak olmasıdır.
Diğer seçeneklerdeki ifadeler ise bilgi gücü, ödül gücü, özdeşlik gücü ve uzmanlık gücü ile ilgilidirler.
Soru 114
Taktir hakkı örgütlerde gücün ortaya çıkmasının koşullarından biridir.Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi taktir hakkı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Bir onaya ihtiyaç duymaksızın karar verebilme özgürlüğüdür.
B
İnisiyatif kullanma olarak ifade edilebilir.
C
Bu hakka sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir koşuldur.
D
İç denetim odaklı yöneticiler bu hakkı daha çok kullanırlar.
E
Bu hak gücün alternatiflerinin olmadığı durumlarda kullanılır.
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Örgütlerde gücün alternatiflerinin az olması ya da hiç olmaması ikame edilemezlik ile açıklanmaktadır. Bu bağlamda da taktir hakkı ile ilgli değildir.
Taktir hakkı genel anlamıyla yöneticinin bir kişi, kural ya da teamüle gerek duymaksızın karar verebilmesi ile ilgilidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Örgütlerde gücün alternatiflerinin az olması ya da hiç olmaması ikame edilemezlik ile açıklanmaktadır. Bu bağlamda da taktir hakkı ile ilgli değildir.
Taktir hakkı genel anlamıyla yöneticinin bir kişi, kural ya da teamüle gerek duymaksızın karar verebilmesi ile ilgilidir.
Soru 115
"Ne bildiğin değil, kimi tanıdığın önemli." sözü hangi kavram ile açıklanır ve bu kavram örgütlerde gücü oluşturan kaynaklardan hangisidir?
Seçenekler
A
İnisiyatif kullanma-Merkezilik
B
Karşılıklı bağımlılık-Merkezilik
C
Alternatifin yokluğu-İkame edilemezlik
D
Sosyal ilişki ağı-Görünürlük
E
Sosyal ilişki ağı-Merkezilik
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir. "Ne bildiğin değil, kimi tanıdığın önemli." sözü sosyal ilişkiler ağı ile ilgilidir. Kişi gücüne kaynak oluşturacak kişileri tanıdığı düzeyde gücünü geliştirebilir. Ayrıca önemli kişileri tanıyan kişi görünürlüğü de artırmış olur.
Diğer seçenekler ise örgütlerde gücün oluşturan diğer kavramlarla ilgilidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir. "Ne bildiğin değil, kimi tanıdığın önemli." sözü sosyal ilişkiler ağı ile ilgilidir. Kişi gücüne kaynak oluşturacak kişileri tanıdığı düzeyde gücünü geliştirebilir. Ayrıca önemli kişileri tanıyan kişi görünürlüğü de artırmış olur.
Diğer seçenekler ise örgütlerde gücün oluşturan diğer kavramlarla ilgilidir.
Soru 116
Örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme vermeye güçlendirme denmektedir. Buna göre güçlendirmenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Gücün tek bir kişide toplanmasını sağlamak
B
Örgütteki verimliliği artırmak
C
Çalışanların örgüte bağlılığını artırmak
D
Çalışanların potansiyellerini ortaya koymalarına yardımcı olmak
E
Kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamak
Açıklama:
Güçlendirme kavramını tanımlayabileceksiniz.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamak güçlendirmenin temel amacıdır. B, C ve D seçenekleri güçlendirmenin amaçları olmakla birlikte temel amacı değildir. A seçeneği ise güçlendirmenin doğasına aykırıdır çünkü güçlendirme gücün paylaşılmasını da içerir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamak güçlendirmenin temel amacıdır. B, C ve D seçenekleri güçlendirmenin amaçları olmakla birlikte temel amacı değildir. A seçeneği ise güçlendirmenin doğasına aykırıdır çünkü güçlendirme gücün paylaşılmasını da içerir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Koşullar Modeline göre güç kazanımı açısından üzerinde durulması gereken stratejik koşullardan birisidir?
Seçenekler
A
Örgüt içindeki gücün dağıtılması
B
Belirsizlik yaratmak
C
Eylemlerin ikame edilemezliği
D
Gruplar arası işbirliğini artırmak
E
Stratejik çatışmalar yaratmak
Açıklama:
Grup düzeyinde güç kazanımını açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir. Stratejik Koşullar Modeline göre güç kazanımı açısından üzerinde durulması gereken üç stratejik koşul vardır. Bunlar: Belirsizliği azaltma yeteneği, örgüt içindeki merkezilik ve eylemlerin ikame edilemezliği.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir. Stratejik Koşullar Modeline göre güç kazanımı açısından üzerinde durulması gereken üç stratejik koşul vardır. Bunlar: Belirsizliği azaltma yeteneği, örgüt içindeki merkezilik ve eylemlerin ikame edilemezliği.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi politik gerçeklere odaklanmamıza yardım edecek şekilde örgütlerdeki güç için dört önermeden biri değildir.
Seçenekler
A
Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
B
Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
C
Örgütlerde politika basit bir süreçtir.
D
Gücün eşit olmayan dağılımı insanlık dışı etkileri vardır.
E
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç kullanımının önemli bir görünümüdür.
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir. A,B,C ve D seçenekleri Nord'un politik gerçeklere odaklanmamızı sağlayacak önermeleridir. C seçeneğindeki bilgi yanlış bir bilgidir çünkü örgütlerde politika basit bir süreç olmamakla birlikte politik gerçeklere odaklanmamızı sağlayacak bir önerme de değildir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir. A,B,C ve D seçenekleri Nord'un politik gerçeklere odaklanmamızı sağlayacak önermeleridir. C seçeneğindeki bilgi yanlış bir bilgidir çünkü örgütlerde politika basit bir süreç olmamakla birlikte politik gerçeklere odaklanmamızı sağlayacak bir önerme de değildir.
Soru 119
Bir yönetici ileride işim düşebilir düşüncesi ile çıkar ilişkisi kurduğu kişilere sürekli iyilik yapıyorsa bu yönetici güç kazanma ve artırma bakımından hangi stratejisi uyguluyor demektir?
Seçenekler
A
Kendini göstermek
B
Basiretli davranma
C
Tedbiri elden bırakmama
D
Kaynak bağımlılığının farkında olma ve bunu kullanma
E
Başkalarından minnet borcu toplayıp kullanma
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Çıkarlarına hizmet edebilecek kişilere iyilikler yaparak onlarda minnet duygusu yaratmak üzerine kurulu bu stratejinin uygulanmasında, zamanı geldiğinde geçmişteki iyiliklerinin karşılığını beklemek, gerekirse de bunları hatırlatmak söz konusudur.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir. Çıkarlarına hizmet edebilecek kişilere iyilikler yaparak onlarda minnet duygusu yaratmak üzerine kurulu bu stratejinin uygulanmasında, zamanı geldiğinde geçmişteki iyiliklerinin karşılığını beklemek, gerekirse de bunları hatırlatmak söz konusudur.
Soru 120
'Lobicilik faaliyetleri, pozisyonunu haklı çıkaran araştırma ve çalışmaların raporları ve teknik raporlar gibi belgeler aracılığıyla karar vericileri bilgilendirme türünde eylemler' olarak aşağıdaki stratejilerden hangisi açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgi stratejisi
B
Finansal teşvik stratejisi
C
Destekçi oluşturma stratejisi
D
Güçlü kişilerle ittifak oluşturma
E
Böl ve yönet
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
Bilgi stratejisi araştırma yapma, toplanan bilgileri paylaşma, bakış açısını kazandırma gibi eylemlerden oluşur.
Bilgi stratejisi araştırma yapma, toplanan bilgileri paylaşma, bakış açısını kazandırma gibi eylemlerden oluşur.
Soru 121
Örgütlerde iş yaptırmada temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güç
B
Etkileme
C
Yetki
D
Politika
E
Anlayış
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
Yetki gücü ile çalışanlara iş yaptırılmaktadır
Yetki gücü ile çalışanlara iş yaptırılmaktadır
Soru 122
I- Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir. II- Güç ilişkisi hep tek yönlü işler. III- Güç el değiştirebilir. IV- Gücün açık seçik bir şekilde uygulanması gerekmez. V- Güç dengesizliği ne kadar büyükse kurtulma çabası o kadar yoğundur. Yukarıda güç ile ilgili verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Bir gün biri diğerinden bir şey ister,
yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca, kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok aliyetli olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir.
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Bir gün biri diğerinden bir şey ister,
yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca, kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok aliyetli olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir.
Soru 123
"......... belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır."Yukarıda verilen tanımda boş bırakılan yere aşağıda verilenlerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Meşru güç
B
Bilgi gücü
C
Zorlayıcı güç
D
Uzman gücü
E
Özdeşlik gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
A) Meşru güç
A) Meşru güç
Soru 124
"Özdeşlik gücü çoğunlukla ‘....................’ ile ilintilendirilmektedir."Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İkame edilemezlik
B
Karizmatik liderlik
C
Takdir hakkı
D
Sürekli iyileştirme
E
Ödül gücü
Açıklama:
Bireysel düzeyde güç kaynaklarını betimleyebileceksiniz.
B) Karimatik liderlik
B) Karimatik liderlik
Soru 125
"İmalat işletmelerinin üretimi kolaylaştıran teknolojileri daha fazla devreye sokmaları ve insan kaynakları yönetimine önem vermeleri sendikaların gücünü azaltan bir etki yaratmıştır. Dolayısıyla hem teknoloji hem de insan kaynakları birimleri sendikalara alternatif oluşturmuşlardır denebilir."Yukarıda verilen örnek aşağıdakilerden hangisine yöneliktir?
Seçenekler
A
Merkezilik
B
Sosyal ağ
C
Takdir hakkı
D
İkame edilmezlik
E
Görünürlük
Açıklama:
Örgütsel bağlamdaki güç kavramını ve etkilerini açıklayabileceksiniz.
D) İkame edilmezlik
D) İkame edilmezlik
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisinde güçlendirmenin tanımı uygun şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kararların daha yetkin ellerden çıkmasının sağlanması.
B
Örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme verilmesi.
C
Çalışanların fikir ve önerilerinin toplanması ve hayata geçirilmesi.
D
Mevcut pratiklerin sorgulanması ve iyileştirmelerin yapılması.
E
Bütçe sağlanılarak hataların düzeltilmesine destek olunması.
Açıklama:
Güçlendirme kavramını tanımlayabileceksiniz.
B) Örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme verilmesi.
B) Örgütsel sorunları çözmekte inisiyatif alsınlar diye kişilere yetki, fırsat ve güdülenme verilmesi.
Soru 127
Aşağıda örgütlerde güç hakkında verilen önermelerden hangisinin doğru olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
B
Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
C
Gücün eşit olmayan dağılımı insanlık dışı etkileri vardır.
D
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç kullanımının önemli bir görünümüdür.
E
Örgütlerde politik varoluş sergilemeyen bireyler güç elde edemezler.
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
E) Örgütlerde politik varoluş sergilemeyen bireyler güç elde edemezler.
E) Örgütlerde politik varoluş sergilemeyen bireyler güç elde edemezler.
Soru 128
"Diyelim ki rekabetin çok yoğun olduğu bir bölgede açmış olduğunuz bir mağazanın satışları öngördüğünüz kadar iyi gitmiyor ve işletmecisi olduğunuz perakende mağaza zinciri içinde bu mağaza ciddi bir mali yük oluşturmaya başladı ve artık bu mağazayı kapatmak istiyorsunuz."Yukarıda verilen durumda örgütlerde politikanın basiretli davranma ilkesine göre hareket etmiş olmanız için aşağıda verilenlerden hangisini yapmanız gerekmektedir?
Seçenekler
A
Acilen mağazanın kapatılış kararını almak.
B
Sadece mağazanın yöneticisine kararı bildirmek.
C
Mağazanın kapanış kararını almak ve uygulamayı geciktirmek.
D
Mağazaya giderek daha az mal göndermek.
E
Mağaza çalışanlarını birer birer işten çıkarmak.
Açıklama:
Örgütlerde politika olgusunu açıklayabileceksiniz.
D) Mağazaya giderek daha az mal göndermek.
D) Mağazaya giderek daha az mal göndermek.
Soru 129
Bir okul yöneticisinin bulunduğu konumdan dolayı sahip olduğu emir verme ve emirlerine itaat bekleme hakkına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Sorumluluk
C
Güç
D
Etkileme
E
Uzmanlık
Açıklama:
Örgütlere klasik yaklaşımda iş yaptırmanın temeli yetkidir. Dolayısıyla güç kavramından önce yetki kavramını ele almak yerinde olacaktır. Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır. Bir başka ifadeyle yöneticilere, astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan bir etkileme hakkıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 130
Bir örgütte orta kademe yöneticilik pozisyonunda bulunan Ahmet Bey'in, kendi ile aynı pozisyondaki diğer yöneticilerden daha fazla kaynak elde edebilmek ve astlar üzerinde daha fazla güç sahibi olmak için üst kademe yöneticiler ile yakın ilişkiler geliştirme çabası aşağıdaki kavramlardan hangisi ile anılır?
Seçenekler
A
Yetkinin kötüye kullanımı
B
Karizmatik güç
C
Yıldırma
D
Politik davranış
E
Yönetsel sapma
Açıklama:
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır. Soru kökünde verilen örnekte de Ahmet Bey'in politik davranış sergileyerek güç kazanmaya çalıştığı görülmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 131
I. Güç ilişkisi, bir tarafın diğer tarafın sahip olduğu kaynaklara muhtaç olduğu bir bağımlılık içerir.
II. Güç ilişkisinin taraflarından daha güçsüz olanın konumu sabit bir kölelik konumu olarak nitelenir.
III. Güç ilişkisi içinde olan tarafların konumu kaynak değiştikçe değişkenlik gösterebilir.
IV. Bir ilişkinin güç ilişkisi olarak nitelenmesi için açıkça gözlenebilir olması gerekir.
Yukarıda verilenlerden hangileri güç ilişkilerinin özellikleri arasında yer alır?
II. Güç ilişkisinin taraflarından daha güçsüz olanın konumu sabit bir kölelik konumu olarak nitelenir.
III. Güç ilişkisi içinde olan tarafların konumu kaynak değiştikçe değişkenlik gösterebilir.
IV. Bir ilişkinin güç ilişkisi olarak nitelenmesi için açıkça gözlenebilir olması gerekir.
Yukarıda verilenlerden hangileri güç ilişkilerinin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Güç ilişkisinin birtakım özellikleri vardır. Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir, hep tek yönlü işlemez ve el değiştirebilir. Ayrıca gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açıkseçik bir şekilde uygulanması gerekmez. Buna göre güç ilişkisinin sabit olmadığı ve açıkça gözlenmesi gerekmediği ve bu nedenle II ve IV numaralı seçeneklerde yer alan bilgilerin yanlış olduğu görülmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 132
Bir çalışanın, iş arkadaşlarına ofisine girerken, kapıyı çalmamaları nedeni ile tepki göstermesi ancak bu tepkiyi aynı davranışı sergileyen yöneticine göstermemesi onun bu davranışını kabul edilebilir bulması, aşağıda verilen güç türlerinden hangisi ile daha çok ilişkilidir?
Seçenekler
A
Uzmanlık gücü
B
Karizmatik güç
C
Ödül gücü
D
Zorlayıcı güç
E
Meşru güç
Açıklama:
Meşru güç, belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır. Örneğin, astından fazla mesaiye kalmasını isteyen amir, bu gücü, gerek astının gerekse diğer çalışanların da kabullenmiş olduğu yetkisinden almaktadır. Bir kişi örgütsel hiyerarşi içinde yükseldikçe meşru gücü de artmaktadır. Belli bir kişinin meşru gücü üzerine oluşturulan algılar, iş tanımlarından olduğu kadar gayriresmi iş yapma biçimlerinden de beslenir. Gayriresmi iş yapma biçimleri temelde o örgütün kültürü içerisinde veya söz konusu kişi için alışılagelmiş, kabul görmüş pratiklerdir. Bu örnekte de yöneticinin gayriresmi de olsa yöneticilikten pozisyonundan kaynaklı meşru gücünün kabul edildiği gözlenmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 133
Bir köydeki ilkokulda yıllardır müdürlük yapan Orhan Bey'e hem öğretmenler hem de köylüler büyük saygı duymaktadırlar. Bu nedenle Orhan Bey, bir şey istediği zaman köylüler onun hatırını kırmamakta, öğretmenler ise görev tanımları içinde yer almayan işleri dahi yapmaktadırlar.
Buna örnek olayda aşağıda verilen güç türlerinden hangisi ön plana çıkmaktadır?
Buna örnek olayda aşağıda verilen güç türlerinden hangisi ön plana çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Uzmanlık gücü
B
Meşru güç
C
Ödül gücü
D
Özdeşlik gücü
E
Yasal güç
Açıklama:
Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan güç türüne özdeşlik gücü adı verilmektedir. Bu güç ilişkisini “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü özetlemektedir. İnsanların sevgi, saygı, hatta hayranlık duydukları kişiler için yapmayacakları çok az şey vardır. Soru kökündeki örnek olayda da hatırı sayılan ve sevilen Orhan Bey'in özdeşlik gücü ön plana çıkmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 134
5 tane avukatın bir araya gelerek açtığı hukuk bürosunda yalnızca 1 tanesinin ceza davalarında uzmanlaşmış olması ve bu konularda diğerlerinin her zaman ona danışmak durumunda kalmaları gücün ortaya çıkma koşullarından hangisini örneklendirmektedir?
Seçenekler
A
İkame edilemezlik
B
Merkezilik
C
Takdir hakkı
D
Görünürlük
E
Sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Güç, ancak birtakım koşullar altında gelişebilen bir potansiyeldir. Daha önce de belirtildiği üzere, gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın (ör. bir departmanın) ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğü ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır. İkame edilemezlik, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır. Belli bir kişi veya grubun çok değerli bir kaynağı tekelinde bulundurması onları müthiş güçlü kılan bir durumdur. Tam tersine, kritik bir kaynağın temininde alternatifler arttıkça o kaynağı sağlayan belli bir kişi veya grubun gücü azalmaktadır. Örgütte önemli bir konuda uzmanlığı olan tek kişi sizseniz, o uzmanlığı paylaşan başka kişilerin olması durumuna göre çok daha güçlü olacaksınızdır. Buna göre örnek olayda yer alan durum, ikame edilemezliği örneklendirmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 135
Bir proje üzerinde çalışan ekipte yer alan araştırmacılardan, proje verilerinin analizini gerçekleştirecek olan ve analizin yapılacağı bilgisayara programını kullanmayı bilen tek kişinin işe gelmemesi nedeniyle ekibin, proje çalışmalarına ara vermek durumunda kalması gücün koşullarından hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Takdir hakkı
B
Yasallık
C
Merkezilik
D
Görünürlük
E
Sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Güç, ancak birtakım koşullar altında gelişebilen bir potansiyeldir. Daha önce de belirtildiği üzere, gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın (ör. bir departmanın) ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğü ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır. Bunlardan merkezilik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Diyelim ki hastalandınız ve işe gidemiyorsunuz. İşe gidemediğiniz gün bundan kimler ne kadar etkilenir? Dolayısıyla sizin işinizin başında olmamanız veya işinizi yapmamanız ne kadar çok kişiyi ne kadar çok etkiliyorsa o kadar güçlüsünüz demektir. Soru kökünde de benzer bir durum söz konusudur. Doğru yanıt ikame edilemezliktir.
Soru 136
Güçlendirmenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yöneticilerinin iş yükünü azaltmak
B
Astların liderlik becerilerini geliştirmek
C
Kararların yayılımını hızlandırmak
D
Kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamak
E
Kalitenin sürdürülebilirliğini sağlamak
Açıklama:
Örgütlerde kararlar, özellikle de meşru gücü oldukça fazla olan üst düzey yönetim tarafından, onları hayata geçirecek kişilerden uzakta kalınarak alındığı ölçüde sağlıksız olabilmektedir. Güçlendirmenin temel amacı, kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamaktır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 137
I. Uzmanlık gücünün yayılması
II. Belirsizliği azaltma yeteneği
III. Eylemlerin ikame edilemezliği
IV. Sosyal ağların çeşitliliği
Stratejik koşullar modeline göre yukarıda verilenlerden hangileri örgütlerdeki temel stratejik koşullardandır?
II. Belirsizliği azaltma yeteneği
III. Eylemlerin ikame edilemezliği
IV. Sosyal ağların çeşitliliği
Stratejik koşullar modeline göre yukarıda verilenlerden hangileri örgütlerdeki temel stratejik koşullardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Peki, stratejik koşullardan ne anlamalıyız? Örgütlerde neler stratejik koşul oluşturur? Stratejik koşullar modelini geliştiren araştırmacılar üç temel stratejik koşulu öne sürmüşlerdir. Bunlar; belirsizliği azaltma yeteneği, örgüt içindeki merkezilik ve eylemlerin ikame edilemezliğidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 138
Kendi departmanına daha fazla kaynak ayrılmasını isteyen bir yöneticinin, departmanının örgüt amaçlarına stratejik düzeyde katkı sağladığına yönelik argümanlar öne sürmesi, aşağıda verilen politik taktiklerden hangisi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Baskı taktikleri
B
Yukarıya referans
C
Danışma taktikleri
D
Heveslendirme
E
Akılcı ikna
Açıklama:
Mantıklı argümanlar ve somut kanıtlar kullanarak istenen şeyin geçerli bir şey olduğuna ve birtakım resmî (görevle ilgili) amaçların gerçekleşmesini sağlayacağı yönünde ikna etme taktiğine akılcı ikna adı verilmektedir. Soru kökünde yer alan yönetici bu taktiği kullanmaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi güç ilişkisinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
B
Güç ilişkisi hep tek yönlüdür
C
Güç, el değiştirebilir.
D
Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açıkseçik bir şekilde uygulanması gerekmez
E
İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten (yoğun bağımlılıktan) kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur.
Açıklama:
Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır.
Bir gün biri diğerinden bir şey ister, yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca,
kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli
olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir.
Bir gün biri diğerinden bir şey ister, yarın karşı taraf bir şey ister. Ayrıca,
kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli
olacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir.
Soru 140
'Başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan bir güç türüdür.'
Aşağıdakilerden hangisi tanımlanmaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Özdeşlik gücü
B
Bilgi gücü
C
Uzman Gücü
D
Zorlayıcı güç
E
Kişisel güç
Açıklama:
Özdeşlik gücü, başkaları kendilerini belli bir kişiyle özdeşleştirdikleri, ondan
hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan
bir güç türüdür.
hoşlandıkları, onu sevdikleri ve/veya ona saygı duydukları zaman ortaya çıkan
bir güç türüdür.
Soru 141
“Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü hangi güç ilişkisini özetlemektedir?
Seçenekler
A
uzman gücü
B
kişisel güç
C
özdeşlik gücü
D
bilgi gücü
E
ödül gücü
Açıklama:
Özdeşlik gücünü “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü özetlemektedir.
Soru 142
Alternatiflerin azlığı veya olmaması gücün ortaya çıkmasının hangi koşulunu nitelemektedir?
Seçenekler
A
merkezilik
B
takdir hakkı
C
görünürlük
D
ikame edilemezlik
E
sosyal ilişki ağı
Açıklama:
İkame edilemezlik, alternatiflerin azlığı veya olmamasıdır.
Soru 143
Gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
merkezilik
B
takdir hakkı
C
görünürlük
D
ikame edilemezlik
E
sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Merkezîlik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı
bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır.
bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır.
Soru 144
Temel amacı, kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamak olan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
merkezilik
B
ikame edilemezlik
C
güç
D
uzman gücü
E
güçlendirme
Açıklama:
Güçlendirmenin temel amacı, kararların daha yetkin ellerden çıkmasını sağlamaktır (Conger ve Kanungo, 1988).
Soru 145
İnsanların gruplar hâlinde (örneğin, takım veya belli bir departman) diğer insan
gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklayan kaç model vardır?
gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklayan kaç model vardır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İnsanların gruplar hâlinde (örneğin, takım veya belli bir departman) diğer insan
gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklayan iki model vardır.
Bunlar kaynak-bağımlılığı modeli ve stratejik koşullar modelidir.
gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklayan iki model vardır.
Bunlar kaynak-bağımlılığı modeli ve stratejik koşullar modelidir.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Nord'un önermelerinden değildir?
Seçenekler
A
Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur
B
Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
C
Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
D
Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç
kullanımının önemli bir görünümüdür.
kullanımının önemli bir görünümüdür.
E
Politik oyunlar değişmez ve günümüz örgütleri içerisinde gerçekliklerini halen korumaktadır.
Açıklama:
Nord (1978) politik gerçeklere odaklanmamıza yardım edecek şekilde örgütlerdeki güç için dört önermede bulunmaktadır:
1. Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
2. Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
3. Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
4. Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç
kullanımının önemli bir görünümüdür.
Bir başka ifadeyle politik oyunlar değişmekte ancak günümüz örgütleri içerisinde gerçekliklerini halen korumaktadır.
1. Örgütler, kaynaklar, enerji ve etki için birbiriyle rekabet eden koalisyonlardan oluşur.
2. Çeşitli koalisyonlar kendi çıkarları ve pozisyonlarını korumanın peşindedirler.
3. Gücün eşit olmayan dağılımının insanlık dışı etkileri vardır.
4. Örgütlerde gücün kullanımı, daha büyük sosyal sistemler içerisinde güç
kullanımının önemli bir görünümüdür.
Bir başka ifadeyle politik oyunlar değişmekte ancak günümüz örgütleri içerisinde gerçekliklerini halen korumaktadır.
Soru 147
Örgütlerdeki tüm eylemler politik değildir. Kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri belli alanlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan değildir?
Seçenekler
A
kaynaklar
B
kararlar
C
amaçlar
D
değişim
E
gelişim
Açıklama:
1. kaynaklar
2. kararlar
3. amaçlar
4. teknoloji ve dış çevre
5. değişim
2. kararlar
3. amaçlar
4. teknoloji ve dış çevre
5. değişim
Soru 148
'Karar vericileri tüm masrafları karşılanan bir tatile gönderme' nasıl bir faaliyettir?
Seçenekler
A
bilgi stratejisi
B
finansal destek stratejisi
C
destekçi oluşturma stratejisi
D
lobicilik faaliyetleri
E
güçlü kişilerle ittifak oluşturma
Açıklama:
Finansal teşvik stratejisi: Karar vericilere, beklemedikleri birtakım maddi
ve manevi ödüller sunma. Örneğin, karar vericileri tüm masrafları karşılanan bir tatile gönderme veya geniş katılımlı bir toplantıda konuşma yaptırıp beklenmeyen bir ödemede bulunma finansal teşvik stratejisi kapsamına
giren faaliyetlerdendir.
ve manevi ödüller sunma. Örneğin, karar vericileri tüm masrafları karşılanan bir tatile gönderme veya geniş katılımlı bir toplantıda konuşma yaptırıp beklenmeyen bir ödemede bulunma finansal teşvik stratejisi kapsamına
giren faaliyetlerdendir.
Soru 149
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler, stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Yetki
B
Etkileme
C
Politika
D
Karizma
E
Güç ilişkisi
Açıklama:
Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünü kullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisinde güç ilişkisinin özelliği doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Güçün varlığı açıkça gözlenir
B
Güç ilişkisi tek yönlü işler
C
Güç dengesizliği büyüdükçe kurtulma çabası azalır
D
Güç ilişkisi bağımlılık ilişkisidir
E
Güç ilişkisi el değiştirmez
Açıklama:
Güç ilişkisinin birtakım özellikleri vardır: 1. Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir. Bir tarafın diğer taraftan mutlaka beklediği, elde etmek istediği bir şeyler vardır. 2. Güç ilişkisi hep tek yönlü işlemez. Bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. 3. Güç, el değiştirebilir. Zaman içinde görece güçsüz olan taraf görece güçlü olan taraf hâline gelebilir. 4. Gücün varlığından söz edebilmek için gücün mutlaka açıkseçik bir şekilde uygulanması gerekmez. Önemli ve yeterli olan, bir kişinin kendisi üzerinde, bir başkasının güç uygulama potansiyeline sahip olduğuna inanmasıdır. 5. İki taraf arasındaki güç dengesizliği ne kadar büyük ise bu dengesizlikten (yoğun bağımlılıktan) kurtulma ve bunu lehine çevirme çabaları o kadar yoğundur. Doğru cevap D’dir.
Soru 151
Kişisel güç kaynakları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Uzman -Özdeşlik
B
Zorlayıcı- Meşru
C
Bilgi- Uzman
D
Ödül -Özdeşlik
E
Meşru - Ödül
Açıklama:
Kişisel gücün üç kaynağı uzman gücü, özdeşlik gücü ve karizmatik güçtür. Doğru cevap A’dır.
Soru 152
Belli bir kişiye olağanüstü güçler atfedilen; yüksek düzeyde güven, saygı ve sadakatle peşinden gidilen, bir çeşit kişisel çekim gücü ve büyüleyici lider özelliği, hangi kavramı tanımlar?
Seçenekler
A
Kişisel güç
B
Karizma
C
Görünürlük
D
İkame edilemezlik
E
Merkezilik
Açıklama:
Karizma, çoğunlukla takipçilerin belli bir kişiye neredeyse sihirli güçler atfettikleri bir çeşit kişisel çekim gücü (büyüleyici özellik) olarak tanımlanmaktadır. Bazı uzmanlar, karizmayı bir ‘armağan’ olarak görürken; başkaları, bunun temelde, etki altında kalan kişi tarafından oluşturulmuş bir algı olduğunu belirtmektedirler. Bununla beraber, uzmanlar karizmanın, ilgili kişiye karşı yüksek düzeyde güven, saygı ve sadakat geliştirdiği konusunda birleşmektedirler. Doğru cevap B’dir.
Soru 153
Belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür. Bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan önemli koşuldur. Örgütlerde hangi güç koşulu tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Merkezilik
B
Görünürlük
C
İkame Edilemezlik
D
Takdir Hakkı
E
Karizma
Açıklama:
Takdir hakkı, belli bir kurala veya onaya başvurmadan karar verebilme özgürlüğüdür ve bu özgürlüğe sahip olmak örgütlerde gücü oluşturan bir başka koşuldur. Doğru cevap D’dir.
Soru 154
Örgütlerde kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri alanlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi kişilerin sıklıkla politik davrandıkları alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kıt kaynaklar
B
Değişim çabası
C
Rutin kararlar
D
İstikrarsız dış çevre
E
Karmaşık amaçlar
Açıklama:
Kararlar: Muğlak, üzerinde anlaşma olmayan ve belirsiz uzun vadeli stratejik kararlar, rutin kararlara göre kişileri politik olmaya daha fazla yönlendiren kararlardır. Terfi kararları bu tür kararlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C’dir.
Soru 155
Önemli bir toplantı öncesi yetkili müdür, bazı yeni fiyatlama bilgilerini ilgili mühendisiyle paylaşırsa, bu durumda mühendis kendini müdüre karşı borçlu hissederek müdürün toplantıda dile getirdiği fikir ve önerilere karşı oy kullanmayı tercih etmeyecektir. Anlatılan gücü kullanma stratejisi hangisidir?
Seçenekler
A
Güçlü kişilerle ittifak oluşturma
B
Basamak basamak ilerleme
C
Danışırken tedbiri elden bırakmama
D
Kaynak bağımlılığını kullanma
E
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
Açıklama:
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme: Güce katkısı itibarıyla bilginin önemi daha önce güç kaynakları başlığı altında belirtilmişti. Politik kurnazlığı gelişmiş bir işgörenin bilgiyi edinme, dağıtma; özetle, bilgiyi denetimi altında bulundurma konusuna dikkat etmesi ve bu konuda becerisinin gelişmiş olması beklenmelidir. Bunu örneklemek üzere, diyelim ki Bilgiİşlem Merkezi’nin müdürü, önemli bir toplantı öncesi bazı yeni fiyatlama bilgilerini tasarım mühendisiyle paylaştı. Bu durumda, mühendis kendini müdüre karşı borçlu hissedecek ve müdürün toplantıda dile getireceği bir öneriye kolay kolay karşı oy kullanamayacaktır. Doğru cevap E’dir.
Soru 156
Alınacak bir kararda veya hayata geçirilmesi düşünülen bir strateji, politika veya değişimin planlanmasında katkı isteme, hangi tür politik taktiktir?
Seçenekler
A
Akılcı ikna
B
Koalisyon
C
Yukarıya referans
D
Değiş- tokuş
E
Danışma
Açıklama:
Alınacak bir kararda veya hayata geçirilmesi düşünülen bir strateji, politika veya değişimin planlanmasında katkı isteme danışma taktiğidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 157
Bir kabahat varsa, gücünü korumak için bunu olabildiğince sahiplenmekten kaçınma, ve başkasına yönelterek kendisini temize çıkarma çabasına dayanan strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir kriz çıkmasını bekleme
B
Başkalarına saldırma ve onları suçlama
C
Ya bağrına bas ya da yok etme
D
Kendini gösterme
E
Gizlilik dereceli bilgiyi manipüle etme
Açıklama:
Başkalarına saldırma ve onları suçlama: Ortada bir kabahat varsa, gücünü korumak adına sığınılan bir yaklaşım, bunu olabildiğince sahiplenmekten kaçınmaktır. Kabahati sahiplenmekten kaçınmanın bir yolu başkalarına saldırmak ve suçu onlara atmaktır. Bu stratejiyi kullanan kişi bilmektedir ki kendisine saldırılan ve üzerine suç atılan kişinin tipik ilk tepkisi, karşıdakini suçlamaktan çok kendisini temize çıkarma çabasıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 158
Bir şey yolunda gidiyor görünürken iyileştirilmesini sağlamak zordur. Ancak o alanda bir sorunun çıkması dikkati çeker ve meselenin düzeltilmesi yönünde güçlü bir istek ve adımlar doğurur. Konunun risk veya kaygı yaratması önemlidir. Bahsedilen yönetim stratejisi hangisidir?
Seçenekler
A
Bir kriz çıkmasını bekleme
B
Kendini gösterme
C
Basamak basamak ilerleme
D
Tedbiri elden bırakmama
E
Böl ve yönet
Açıklama:
Bir kriz çıkmasını bekleme (“Dibe vurmadan yukarı çıkılmaz.”): Bir şey yolunda gidiyor görünürken onun iyileştirilmesini sağlamak çok zordur. Ancak o alanda bir sorunun çıkması ilgililerin dikkatini çeker ve meselenin halledilmesi (düzeltilmesi) yönünde güçlü bir istek doğurur. Bunun nedeni ortaya çıkan olumsuz sonucun veya riskin hayata geçmesi ve gelecek için çok daha ciddi bir korku/kaygı yaratmasıdır. Doğru cevap A’dır.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi yetki ve güç kavramları arasındaki temel ayırımı ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
Yetki etkileme hakkı, güç etkileme becerisidir.
B
Yetki emir verebilme, güç iletişim sağlama sürecidir.
C
Yetki statüye dayalı, güç yasalara dayalıdır.
D
Yetki sonuca ulaşmaya, güç süreç geliştirmeye odaklıdır.
E
Yetki gruplara yönelik, güç bireylere yöneliktir.
Açıklama:
Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır. Bir başka ifadeyle yöneticilere, astlarının işlerini yapmalarını sağlamaları için sunulan bir etkileme hakkıdır. Yetkiyle karşılaştırarak basitçe tanımlamak gerekirse güç, başkalarını etkileme becerisidir. Dolayısıyla iki kavram arasındaki en belirgin fark birinin (yetki) hak olarak ortaya çıkarken, diğerinin (güç)beceri gerektiren bir olgu olmasıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 160
"Bir işyerinde işveren üretim müdürüne üretim biçiminin değiştirilmesi konusunda baskı yaparken; üretim müdürü de bu isteğe karşı gelerek, alanında en iyi olan kişilerden biri olması nedeniyle işvereni istifa edip gitmekle tehdit etmektedir." İşveren ve üretim müdürü arasındaki bu güç mücadelesi güç ilişkilerinin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Güç ilişkisi bir bağımlılık ilişkisidir.
B
Güç ilişkisi bazen çift yünlü işler.
C
Güç, el değiştirebilir.
D
Güç her zaman açık bir şekilde uygulanmaz.
E
Güç dengesinin büyüklüğüne göre dengesizlikten kurtulma çabası artar.
Açıklama:
Güç ilişkisinde bağımlılık çoğunlukla karşılıklıdır. Kendisinden bir şey istenen kişi bazen bunu, kendisi için çok maliyetli olacağı veya kendi çıkarlarına uymayacağı hesabıyla vermek istemez veya daha azını vermek üzere karşı gücünü kullanarak kestirip atma çabasına veya müzakereye girişebilir. Örnek olayda da işveren yönetimden kaynaklanan (statüye dayalı) bir güce sahipken, üretim müdürü de buna karşılık uzmanlık gücünü kullanarak kendi isteğini ileri sürmekte ve çift yönlü bir güç ilişkisi ortaya çıkmaktadır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 161
Bir kağıt mendil işletmesinin ürettiği mendil markasının tüketicilerce kağıt mendil anlamında kullanılması ya da sektörün gelişiminde birincil derecede söz sahibi olması aşağıdaki güç türlerinden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kişisel güç
B
Kişiler arası güç
C
Örgütsel güç
D
Ülkenin gücü
E
Küresel güç
Açıklama:
Örgütsel güç, belli bir örgütün, içinde barındığı çevredeki etkileyiciliği ile ilgilidir. Örneğin çevreye sunduğu ürünlerin tanınırlığının yüksek olması, payının geniş olması, ihracat rakamlarının yüksek olması, sektörde öncü söz sahibi kurumlardan olması vb. gibi özellikler örgütsel gücün göstergeleridir. Soruda da işletmenin öne çıkan bir markaya ve sektöründe söz sahibi olması söz konusudur. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 162
Bir işyerinde birim şefi çalışanlara gücünü "ben sizin amirinizim, ben ne dersem o olur. İşinizi buna göre yapın." biçiminde sergilerken; diğer bölüm şefi ise çalışanlara "yeter ki işinizi düzgün bir şekilde yapın, gerektiğinde ben size izin de veririm, primlerinizi de artırırım" demektedir.
Bu iki şefin kullandıkları güç türleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Bu iki şefin kullandıkları güç türleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Uzmanlık gücü-özdeşlik gücü
B
Zorlayıcı güç-Ödül gücü
C
Zorlayıcı güç-özdeşlik gücü
D
Meşru güç-Ödüllendirme gücü
E
Meşru güç-bilgi gücü
Açıklama:
İlk şef "ben sizin patronunuzum; ben ne dersem o olur" diyerek örgüt içindeki pozisyonuna bağlı olarak elde etmiş olduğu meşru gücü vurgularken; ikinci şef çalışanların işlerini yapması halinde onlara çeşitli ödüller sunabileceğini ifade ederek ödüllendirme gücünü sergilemektedir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 163
“Bir hizmet içi eğitim etkinliğinde, eğitimci alanında ülkenin önde gelen kişileri arasında olmasıyla dinleyiciler üzerinde büyük etki bırakırken aynı zamanda hitabeti, beden dilini kullanması ve karşı tarafa verdiği güven duygularıyla herkesi kendine hayran bırakmıştır.” Eğitimcinin öne çıkan güç kaynakları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıra ile verilmiştir?
Seçenekler
A
Meşru güç-Bilgi gücü
B
Bilgi gücü-Ödüllendirme gücü
C
Uzmanlık gücü-Meşru güç
D
Zorlayıcı güç-özdeşlik gücü
E
Uzmanlık gücü-Özdeşlik gücü
Açıklama:
Soruda eğitimcinin alanında ülkenin önde gelen kişilerden biri olması ile uzmanlık gücü vurgulanırken; bireyler üzerinde iletişim becerileri, sağladığı pozitif duygular ve hayranlık uyandırması ile karizmasını ön plana çıkartılmakta, böylece özdeşlik gücüne atıfta bulunulmaktadır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 164
Bazı kişiler çalıştıkları kurumlar için "ben olmadan burada işler asla yürümez" diyerek kurumdaki rollerine dikkat çekmektedirler. Bu ifade gücün ortaya çıkmasını sağlayan koşullardan hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
İkame edilmezlik
B
Merkezilik
C
Takdir hakkı
D
Görünürlük
E
Sosyal ilişki ağı
Açıklama:
Merkezîlik, gücü elinde bulunduran kişinin başkaları ile arasındaki karşılıklı bağımlılığın doğası ve derecesini anlatan bir kavramdır. Bir kişinin işinin başında olmaması veya işini yapmaması ne kadar çok kişiyi ne kadar çok etkiliyorsa o kadar güçlüdür demektir. Dolayısıyla soruda kişinin işinin başında olmamasının tüm örgüt işleyişini etkilemesi, gücü doğuran merkezilik koşulu ile ilişkilidir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 165
“Çalışanlara güç kazandırmak, örgütün kültüründe katılım, yenilikçilik, bilgiye erişim ve hesap verebilirliği besleyen değerlere sahip olunmasını gerektirmektedir.” Çalışanlara güç kazandırma sürecinde hesap verebilirliği ilişkin değerlerin geliştirilmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatanın kimden kaynaklandığını saptamak
B
Örgütsel çıktılara bir an önce ulaşabilmek
C
Maliyetleri en aza indirgemek
D
Cezalandırma süreçlerini etkin kılmak
E
Ortak amaçlara yönelik çalışıldığından emin olmak
Açıklama:
İşgörenler örgütlerine fayda sağlayacak kararlar almak üzere yetkilendirildiklerinde sonuçları için hesap verebilmeli, sorumluluk taşımalıdır. Bunun istenmesinde amaç hatalar için cezalandırmak veya çabuk sonuçlar elde etmek değil; kişilerin tüm çabalarını ortaya koyduğundan, üzerinden anlaşmaya varılmış amaçlara yönelik çalıştıklarından ve birbirlerine karşı sorumluluk hissederek davrandıklarından emin olmaktır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 166
I-Kaizen
II-Geleneksel montaj hattı uygulaması
III-Ayrıntılı iş tanımları
IV-Kendi kendini yöneten takımlar
Yukarıdaki hangileri çalışanları güçlendirmeye ilişkin uygulamalar arasında yer almaktadır?
II-Geleneksel montaj hattı uygulaması
III-Ayrıntılı iş tanımları
IV-Kendi kendini yöneten takımlar
Yukarıdaki hangileri çalışanları güçlendirmeye ilişkin uygulamalar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Kazien sürekli iyileştirme anlayışı ile ve kendi kendini yöneten takımlar otokontrol süreçleri ile çalışanların yaptıkları iş üzerinde söz hakkı sahibi olmalarını sağlayarak güçlendirmelerine olanak sağlayan uygulamalar arasında yer almaktadır. Buna karşın ayrıntılı iş tanımlamaları ve geleneksel montaj hattı uygulaması bireyin iş yapma süreçlerine katılımını oldukça sınırlayan uygulamalardır. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 167
"Kaynak bağımlılığı kuramına göre en güçlü alt birimler diğerleri için en önemli kaynakları temin eden birimlerdir." Bir eğitim kurumunun en önemli kaynağı bilgi olduğu düşünülürse örgütlerde grupların gücünü açıklayan kaynak bağımlılığı kuramına göre en güçlü birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öğretim birimi
B
Yönetim birimi
C
Denetim birimi
D
Teknik hizmetler birimi
E
Yardımcı hizmetler birimi
Açıklama:
Bir örgüt olarak okulların en önemli işlevi öğrencileri çağdaş bilgiler doğrultusunda istendik yaşantılardan geçirebilmektir. Okulun tüm birimleri ile işlevini yerine getirebilmesi ve amaçlarına ulaşabilmesi için gereksinim duyulan bilgi kaynağının okulun girdi, süreç ve çıktı unsurlarında etkin bir şekilde kullanılabilmesinde yatmaktadır. Okul sisteminin istendik öğrenci davranışlarının geliştirilmesinde gereksinim duyduğu bilginin okula taşınması, öğretim süreçlerinde işe koşulması ve çıktı süreçlerinde performans ölçütü olarak kullanılması büyük ölçüde öğretim birimi tarafından temin edilmektedir. Bu nedenle bilginin en önemli değer olduğu eğitim kurumlarında en güçlü birim öğretim birimi olarak kabul edilmektedir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 168
Bir işletmede İnsan Kaynakları Birimi yöneticisi sunacağı projenin kabul edilip finanse edilebilmesi için genel müdüre en yakın kişilerle yakın ilişkiler kurmaya ve onlarla hatır-gönül ilişkisi geliştirmeye çalışması hangi politik taktiğe ilişkin bir örnektir?
Seçenekler
A
Ya bağrına bas ya da yok et
B
Böl ve yönet
C
Güçlü kişilerle ittifak oluşturmak
D
Kendini göstermek
E
Basiretli davranma
Açıklama:
Bir örgütte güç kazanmanın yollarından biri koalisyonlar oluşturmaktır. Etkililiği bariz bir koalisyon önemli departmanların üyeleri veya üstdüzey yönetimden birileri ile kurulabilir. Koalisyon oluşturmada kolaylıkla akla gelmeyen ancak aynı derecede etkili bir yaklaşım patronun veya amirin sekreteri, asistanı/yardımcısı veya güçlü kişiye yakın olan herhangi biriyle yakın ilişki kurmaktır. Güçlü kişinin yakınında yer alan insanlarla kurulan özdeşlik (hatır-gönül ilişkisi) örgütsel ortamda istenilen birçok şeyin elde edilmesini kolaylaştıracaktır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 169
I. Örgütte aynı uzmanlık alanında ne kadar çok kişi varsa bu kişiler birbirlerini destekleyecekleri için daha güçlü olacaklardır.
II. Kişi ne kadar çok ilişki ağı içinde yer alırsa, uzmanlık gücü de o kadar artar.
III. Çeşitli ilişki ağları içinde yer alan kişilerin yetenek ve becerilerinin daha kolay farkına varılır.
IV. Dış denetim odaklı yöneticiler daha fazla inisiyatif kullanma özgürlüğü hissederler.
Örgütlerde gücün ortaya çıkma koşulları ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Kişi ne kadar çok ilişki ağı içinde yer alırsa, uzmanlık gücü de o kadar artar.
III. Çeşitli ilişki ağları içinde yer alan kişilerin yetenek ve becerilerinin daha kolay farkına varılır.
IV. Dış denetim odaklı yöneticiler daha fazla inisiyatif kullanma özgürlüğü hissederler.
Örgütlerde gücün ortaya çıkma koşulları ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Örgütte belirli bir uzmanlık alanından fazla sayıda kişi olması onların tel tek gücünü azaltır. Bu, gücün ortaya çıkma koşullarından olan "ikame edilemezlik" ilkesini ihlal eder. Diğer yandan dış denetimli insanlar inisiyatif kullanmazlar. tam tersine iç denetimli insanlar takdir hakkı ya da inisiyatif kullanırlar.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi, bir öğretmenin görev başarımı kapsamında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Öğrencilerin seviyesine uygun sınav yapmak
B
Boş saatlerinde okul bahçesine ağaç ekmek
C
Derslerini vaktinde başlatıp bitirmek
D
Müfredata uygun hareket etmek
E
Ödev verirken öğrenmeleri destekleyecek materyal seçmek
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsamaktadır. Bu kapsamda, A, C, D ve E seçeneklerindeki davranışların öğretmenlerin eğitim hizmetlerinin sunulmasında belirlenmiş davranışlar olduğu söylenebilir. Ders dışı zamanlarda örnek davranış sergilemek öğretmenden beklendik bir davranış olmakla birlikte, doğrudan örgütçe belirlenmiş bir hizmet değildir ve örgütsel vatandaşlık davranışı olarak değerlendirilmesi daha olasıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdaki davranışlardan hangisi, bir kurumda çalışan sekreterin görev başarımı kapsamında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Gelen ve giden evrak dosyalarını düzenlemek
B
Toplantı saatlerini planlamak
C
Boş bardakları mutfağa taşımak
D
Toplantı tutanaklarını ilgililere imzalatmak
E
Telefonlara cevap vermek
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsamaktadır. Bu kapsamda A, B, D ve E seçeneklerindeki davranışlar, bir kurumda çalışan sekreterin görev başarımı davranışları kapsamında değerlendirilebilir. Boş bardakları mutfağa taşıma görevi ise, bu iş için çalışan diğer görevliler tarafından gerçekleştirilmelidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi, özgeciliğin bir örneğidir?
Seçenekler
A
Örgütün işleyişinde yaşanan aksaklıklarla ilgili inisiyatif almak
B
Örgütte yaşanan çatışmaları çözmeye yönelik hareket etmek
C
Gerçek bir sağlık sorunu yokken rapor almamak
D
Programda meydana gelen bir değişiklik hakkında bilgilendirme maili yazmak
E
Programının gerisinde kalan iş arkadaşına yardım talebinde bulunmak
Açıklama:
Özgecilik, bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır. Bu kapsamda A seçeneği sivil erdem, B ve D seçenekleri nezaket ve C seçeneği vicdanlılık kavramlarına örnektir. E seçeneğinde gönüllülük esastır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, örgütsel vatandaşlık davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Cömertlik
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Çalışanın görev tanımının içinde olmayan ve görev başarımına doğrudan katkı yapmayan ama örgütün sosyal ve manevi ortamının kalitesini arttırarak örgüte olumlu katkı sağlayan davranışlara örgütsel vatandaşlık davranışları denmektedir. Bu davranışlar, kimin yararının göz önüne alındığına bakılarak bireylerarası ve kurumsal olarak ikiye ayrılmaktadır. Özgecilik ve nezaket bireylerarası; vicdanlılık, sivil erdem ve centilmenlik ise kurumsal vatandaşlık davranışlarındandır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdaki seçeneklerde sunulan üretkenlik karşıtı davranışlardan hangisi, bireylere yönelik ve ciddi sonuçları olabilecek davranışlara bir örnektir?
Seçenekler
A
Sık sık sigara molasına çıkmak
B
Hasta olmadığı halde rapor almak
C
İş arkadaşına mobbing (psikolojik şiddet) uygulamak
D
Yaşanan aksaklıklarla ilgili sorumluluğu üstlenmemek
E
Örgüt kaynaklarını kişisel çıkarlar için kullanmak
Açıklama:
Seçeneklerdeki davranışların hepsi üretkenlik karşıtı davranışlar olmakla birlikte, sonuçları ciddi ve yıkıcı olan ve bireylere yönelik olanlara saldırgan davranışlar denilmektedir. Taciz, istismar, sözlü veya fiziksel saldırı bu davranışlara örnektir. Mobbing de saldırgan davranışlar kapsamında değerlendirilebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi, üretkenlik karşıtı davranışlar kapsamında değerlendirilen verimlilik normlarından sapmaya bir örnektir?
Seçenekler
A
Öğle yemeği saatlerinde kişisel işlerle uğraşıp mesai saatinde yemek yemek
B
Kaloriferler ve pencereleri aynı anda açık tutmak
C
Ürün iadesi talebinde bulunan müşteri ile tartışmak
D
İş arkadaşı ile yaşanan bir sorunu yöneticiye tek taraflı aktarmak
E
Hizmet sağlanan kişilerden hediye almadan iş yapmamak
Açıklama:
Verimlilik normlarından sapma, örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olma anlamını taşımaktadır. Bu tip davranışlarda bulunan çalışanlar üretim verimliliğini nitelik ve nicelik olarak azaltarak örgüte zarar vermektedirler. Öğle yemeği için verilen zamanı kişisel işleri için kullanıp, iş yapılması beklenen zamanda yemek yemek bu davranışlara bir örnektir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 7
Yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığı hangi örgütsel adalet boyutunun açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Süreç adaleti
B
Dağıtım adaleti
C
Bilgisel adalet
D
Etkileşim adaleti
E
Denge adaleti
Açıklama:
Örgütsel adalet, çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır ve dört boyutu bulunmaktadır. Bunlar: Dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalettir. Soruda açıklaması verilen ise etkileşim adaletidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 8
Cep telefonu yoluyla sipariş alan bir yemek firmasının, rakip firmaların internet sitesi üzerinden sipariş almaya başladıktan sonra daha fazla kar edip daha yüksek müşteri memnuniyeti elde ettiklerini gözlemleyerek kendi firması için de internet satışı sürecini başlatması durumunu açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel adalet
B
Görev başarımı
C
Örgütsel öğrenme
D
Üretkenlik karşıtı davranış
E
Sabotaj
Açıklama:
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan sürece denmektedir. Soruda açıklaması verilen ilgili firmadaki gelişmeler de örgütsel öğrenme kapsamında değerlendirilebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, öğrenen örgüt davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanlarının öğrenmesini sağlamak
B
Bilgi toplamak
C
Taklit etmek
D
Örgüt kurallarını sabit tutmak
E
Stratejilerini düzenlemek
Açıklama:
Öğrenen örgüt, çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir. Öğrenen örgütler sadece hatalarını teşhis edip mevcut sistem çerçevesinde düzeltilmekle kalmaz yeni bilginin ışığında sistemlerini sorgular ve hedeflerini, stratejilerini, kurallarını ve işleyişlerini de değiştirirler. Örgütsel öğrenmenin ilk aşaması bilgi toplamaktır. Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Öğrenen örgütlerde kurallar sabit tutulmamalı, aksine yeni değişimlere göre düzenlenebilir olmalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 10
Görev başarımı kavramıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi veya hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
I. Örgüt performansına doğrudan katkı yapar
II. Tek başına örgüt etkinliği için yeterlidir
III. Görev başarımını oluşturan davranışlar işe göre farklılık gösterir
I. Örgüt performansına doğrudan katkı yapar
II. Tek başına örgüt etkinliği için yeterlidir
III. Görev başarımını oluşturan davranışlar işe göre farklılık gösterir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsar. Görev başarımını oluşturan davranışlar bir işten diğerine farklılık göstermektedir. Diğer bir deyişle görev başarımını oluşturan davranışlar göreve özgüdür. Görev başarımı örgüt performansına doğrudan katkı yapar ancak örgüt etkinliği
için tek başına yeterli değildir.
için tek başına yeterli değildir.
Soru 11
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Örgütsel adalet çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır. Buna göre yukarıda tanımı verilen örgütsel adalet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Süreç adaleti
C
Etkileşim adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Bölüşüm adaleti
Açıklama:
Dağıtım adaleti, örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır. Çalışanlar, örgütsel kararlar sonucu belirlenen ücret, ödüller, performans değerlendirmeleri, terfi, görev dağılımı gibi çıktıların ne kadar hakça ve adil olarak dağıtıldığını kabul görmüş normlarla kıyaslayarak karar verirler.
Soru 12
Yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade eden örgütsel adalet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölüşüm adaleti
B
Süreç adaleti
C
Dağıtım adaleti
D
Etkileşim adaleti
E
Bilgisel adalet
Açıklama:
Etkileşim adaleti, yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir.
Soru 13
Örgütsel vatandaşlık davranışlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Resmi görev tanımının dışında kalırlar
B
Ödüllendirilme garantisi olmayan davranışlardır
C
Örgütün verimlilik ve etkinliğini arttırırlar
D
Örgütün teşvik sisteminin kapsamında değildirler
E
Zorunludurlar
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarının üç ayırıcı özelliği vardır. Birincisi, örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür ve resmî görev tanımının dışında kalırlar. Çalışanın iş sözleşmesinde belirtilen resmî iş tanımının aksine, örgütsel vatandaşlık davranışları zorunlu değildir. Tersine, bu tip davranışlar bir yöneticinin talimatı sonucu değil isteğe bağlı olarak yapılır. İkincisi, örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün teşvik sisteminin kapsamında değildir. Bu tip davranışlarda bulunmak amirlerin çalışanı daha olumlu değerlendirmesini sağlayarak ücret artışı ve kurumda yükselme olasılığını artırmakla beraber görev başarımında olduğu gibi bu kazanımlar garanti edilemez. Örgütsel vatandaşlık davranışları resmî görev tanımının bir parçası olmadığından bu tip davranışların ödüllendirilmesi garanti edilemediği gibi yapılmaları da zorunlu tutulamaz. Üçüncü ve son olarak, örgüt genelinde çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarında bulunması, örgütün verimliliğini ve etkinliğini arttırır.
Soru 14
.............., örgüte veya çalışanlarına zarar verebilecek, örgütün veya toplumunkurallarına aykırı ve örgütün hedeflerine ulaşmasını engellemeyi amaçlayan çalışan davranışlarıdır. Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Üretkenlik karşıtı davranışlar
B
Görev başarımı
C
Örgütsel vatandaşlık davranışları
D
Bireylerarası davranışlar
E
Kurumsal davranışlar
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışlar, örgüte veya çalışanlarına zarar verebilecek, örgütün veya toplumun kurallarına aykırı ve örgütün hedeflerine ulaşmasını engellemeyi amaçlayan çalışan davranışlarıdır. Görev başarımı ve örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün hedeflerine ulaşmasını kolaylaştırırken, üretkenlik karşıtı davranışlar bunun tam tersini yapmaktadır.
Soru 15
Üretkenlik karşıtı davranışlar bireye ve örgüte yönelik davranışlar olarak farklılaşmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi örgüte yönelik davranışlardan olan verimlilik normlarından sapma davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşten erken ayrılmak
B
Rüşvet almak
C
Yavaş çalışmak
D
Gereğinden fazla mola vermek
E
Kaynakları israf etmek
Açıklama:
Verimlilik normlarından sapma davranışları; işten erken ayrılma, gereğinden fazla mola verme, yavaş çalışma ve kaynakları israf etme davranışlarıdır. Rüşvet almak ise yine örgüte yönelik davranışlardan biri olan mal varlığına yönelik zararlı davranışlar arasında yer almaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bireye yönelik üretkenlik karşıtı davranışların ciddi sonuçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İstismar
B
Hırsızlık
C
Sabotaj
D
Suçu başkasına yıkma
E
Rüşvet alma
Açıklama:
Bireye yönelik üretkenlik karşıtı davranışların ciddi sonuçları, istismar, taciz ve sözlü veya fiziksel saldırı şeklindedir. Hırsızlık, sabotaj ve rüşvet alma gibi davranışlar örgüte yönelik davranışların ciddi sonuçları arasında yer alırken suçu başkasına yıkma bireye yönelik davranışların hafif sonuçlarındandır.
Soru 17
.........., değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan sürece denmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Temsili öğrenme
B
Bilişsel öğrenme
C
Örgütsel öğrenme
D
Taklitçilik
E
Etkileşimsel öğrenme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan sürece denmektedir. Öğrenen örgüt, çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde
eden örgüt tipidir.
eden örgüt tipidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenmenin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgi toplama
B
Bilgiyi anlamlandırma
C
Bilgiyi iletme
D
Bilginin saklanması
E
Bilginin pazarlanması
Açıklama:
Örgütsel öğrenmenin aşamaları sırası ile bilgi toplama, bilgiyi anlamlandırma, bilgiyi iletme ve bilginin saklanmasıdır.
Soru 19
Çalışanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına ne ad verilir.
Seçenekler
A
Görev başarımı
B
Örgütsel vatandaşlık davranışları
C
Özgecilik
D
Üretkenlik karşıtı davranışlar
E
Sivil erdem davranışı
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsar. Bu davranışlar çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Vicdanlılık
B
Nezaket
C
Özgecilik
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Özgecilik, bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır. Kısaca, bir başkasına iş ile ilgili konularda gönüllü olarak yardım etmeye özgecilik denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlardan biri olan Sabotajı ifade eder?
Seçenekler
A
Diğer çalışanlara veya örgütün müşterilerine karşı kaba, saygısız ve kavgacı davranışlar
B
İstismar, taciz ve diğer çalışanlara veya müşterilere ait şeyleri çalma gibi sonuçları daha ciddi ve yıkıcı olan davranışlar
C
Örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olmak
D
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesi
E
Bir işi tamamlamak için gereğinden fazla zaman harcamak, çok sık mola vermek, mazeretsiz devamsızlık yapmak, işle ilgisi olmayan şeylerle ilgilenmek gibi davranışlar
Açıklama:
Sabotaj örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
- Dağıtım adaleti
- Süreç adaleti
- Etkileşim adaleti
- Bilgisel adalet
- Yapısal adalet
Seçenekler
A
III, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
II, IV ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Örgütsel adalet algısının dört boyutu bulunmaktadır: Dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalet. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Etkileşim adaleti için doğrudur?
Seçenekler
A
Yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir
B
Yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır
C
Karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algıdır.
D
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
E
Örgütsel süreçlerin doğruluk, tutarlılık ve tarafsızlık prensipleri çerçevesinde şekillendirilmesidir
Açıklama:
Etkileşim adaleti; yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinde görgü kurallarını ve toplumsal değerleri ihlal eden davranışlarda bulunmalarını ifade eder?
Seçenekler
A
Verimlilik normlarından sapma
B
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar
C
Bireylere yönelik üretkenlik karşıtı davranışlar
D
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar
E
Saldırgan davranışlar
Açıklama:
Bireylere yönelik üretkenlik karşıtı davranışlar, bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinde görgü kurallarını ve toplumsal değerleri ihlal eden davranışlarda bulunmalarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan süreci ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel öğrenme
B
Örgütsel öğrenme
C
Öğrenen örgüt
D
Temsili öğrenme
E
Taklitçilik
Açıklama:
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan sürece denmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi üretkenlik karşıtı davranış gruplarından biri olan verimlilik normlarından sapma davranışına örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
İstismar
B
Taciz
C
Suçu başkasına yıkma
D
Gereğinden fazla mola vermek
E
Sabotaj
Açıklama:
Bir başka üretkenlik karşıtı davranış grubuna verimlilik normlarından sapma denmektedir ve örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olma anlamını taşımaktadır. Bu tip davranışlarda bulunan çalışanlar üretim verimliliğini nitelik ve nicelik olarak azaltarak örgüte zarar vermektedirler. Örnek olarak bir işi tamamlamak için gereğinden fazla zaman harcamak, çok sık mola vermek, mazeretsiz devamsızlık yapmak, işle ilgisi olmayan şeylerle ilgilenmek (gazete okumak, İnternet’te gezinmek, gibi), işte olunması gereken vakitte işte olmamak ve hasta olmadığı hâlde hastalık izni kullanmak gösterilebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Örgütsel vatandaşlık davranışlarından hangisi zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeyi ifade eder?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Özgecilik
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Son kurumsal vatandaşlık davranışı olan centilmenlik, zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeyi içermektir. Bir başka deyişle centilmenlik bir kurumun parçası olarak çalışmaktan doğan sıkıntı ve rahatsızlıklara karşı hoşgörülü olmaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
- Vicdanlılık
- Sivil erdem
- Nezaket
- Özgecilik
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kurumsal Vatandaşlık Davranışları; Vicdanlılık, Sivil Erdem ve Centilmenlik
Bireylerarası Vatandaşlık Davranışları; Özgecilik ve Nezaket
Doğru cevap A'dır.
Bireylerarası Vatandaşlık Davranışları; Özgecilik ve Nezaket
Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Çalışanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına ne denir?
Seçenekler
A
Görev başarımı
B
Kalite
C
Sendika
D
Emek gücü
E
Kalite dağılımı
Açıklama:
Görev başarımı; çalışanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarıdır.
Soru 30
Gönüllü olarak yapılan ve örgütün sosyal ortamının kalitesini arttırarak örgüt etkinliğine dolaylı olarak katkıda bulunan davranışlara ne denir?
Seçenekler
A
Görev başarımı
B
Kalite
C
Üretkenlik Karşıtı Davranışlar
D
Sendika
E
Örgütsel vatandaşlık davranışları
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışları; gönüllü olarak yapılan ve örgütün sosyal ortamının kalitesini arttırarak örgüt etkinliğine dolaylı olarak katkıda bulunan davranışlardır.
Soru 31
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına ne denir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Özgecilik; bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır.
Soru 32
Çalışma arkadaşlarına karşı düşünceli olmak ve kişiler arası sorunlara olanak vermeyecek şekilde davranmaya ne denir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Nezaket; çalışma arkadaşlarına karşı düşünceli olmak ve kişiler arası sorunlara olanak vermeyecek şekilde davranmaktır.
Soru 33
Dakiklik, çalışkanlık, devamlılık gibi örnek bir çalışandan beklenen davranışları asgari beklentilerin çok üzerinde göstermeye ne denir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Vicdanlılık; dakiklik, çalışkanlık, devamlılık gibi örnek bir çalışandan beklenen davranışları asgari beklentilerin çok üzerinde göstermektir.
Soru 34
Örgütün politik süreçlerine yapıcı katılıma ne denir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Sendikacılık
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Partizanlık
Açıklama:
Sivil erdem; örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımdır.
Soru 35
Zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeye ne denir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Centilmenlik; zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmektir.
Soru 36
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar
B
Sabotaj
C
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar
D
Verimlilik normlarından sapma
E
Saldırgan davranışlar
Açıklama:
Sabotaj; örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesidir.
Soru 37
Yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığına ne denir?
Seçenekler
A
Örgütsel adalet
B
Bilgisel adalet
C
Etkileşim adaleti
D
Dağıtım adaleti
E
Süreç adaleti
Açıklama:
Etkileşim adaleti; yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığıdır.
Örgütsel adalet; çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarıdır.
Dağıtım adaleti; örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığıdır.
Süreç adaleti; karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algıdır.
Bilgisel adalet; yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığıdır.
Örgütsel adalet; çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarıdır.
Dağıtım adaleti; örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığıdır.
Süreç adaleti; karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algıdır.
Bilgisel adalet; yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığıdır.
Soru 38
Başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaya ne denir?
Seçenekler
A
Bilgi toplama
B
Örgütsel öğrenme
C
Öğrenen örgüt
D
Temsili öğrenme
E
Taklitçilik
Açıklama:
Örgütsel öğrenme; değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, bilgiyi ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve tekrar kullanmak üzere bilgiyi saklama sürecidir.
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Temsili öğrenme; başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır.
Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve stratejik konulara daha çok zaman ayırabilir; çalışanlar, müşteriler ve diğer paydaşlar tarafından daha kolay kabul görür. Ancak başkalarını körü körüne taklit etmek yarardan çok zarar getirebilir.
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Temsili öğrenme; başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır.
Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve stratejik konulara daha çok zaman ayırabilir; çalışanlar, müşteriler ve diğer paydaşlar tarafından daha kolay kabul görür. Ancak başkalarını körü körüne taklit etmek yarardan çok zarar getirebilir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarının özelliğinden biridir?
Seçenekler
A
Örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür.
B
Örgütsel vatandaşlık davranışları zorunludur.
C
Örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün teşvik sisteminin içindedir.
D
Örgüt genelinde çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarında bulunması, örgütün verimliliğini azaltır.
E
Örgütsel vatandaşlıkta görev başarımı iş tanımı tarafından öngörülmektedir.
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarının üç ayırıcı özelliği vardır. Bir, örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür ve resmî görev tanımının dışında kalırlar. Çalışanın iş sözleşmesinde belirtilen resmî iş tanımının aksine, örgütsel vatandaşlık davranışları zorunlu değildir. Tersine, bu tip davranışlar bir yöneticinin talimatı sonucu değil isteğe bağlı olarak yapılır. İki, örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün teşvik sisteminin kapsamında değildir. Bu tip davranışlarda bulunmak amirlerin çalışanı daha olumlu değerlendirmesini sağlayarak ücret artışı ve kurumda yükselme olasılığını artırmakla beraber görev başarımında olduğu gibi bu kazanımlar garanti edilemez. Örgütsel vatandaşlık davranışları resmî görev tanımının bir parçası olmadığından bu tip davranışların ödüllendirilmesi garanti edilemediği gibi yapılmaları da zorunlu tutulamaz. Üçüncü ve son olarak, örgüt genelinde çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarında bulunması, örgütün verimliliğini ve etkinliğini arttırır .
Örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür.
Örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür.
Soru 40
……………………. bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Özgecilik
C
Centilmenlik
D
Sivil erdem
E
Sorumluluk
Açıklama:
Bireyler arası vatandaşlık davranışı olan nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak anlamına gelmektedir. Vicdanlılık dakiklik, çalışkanlık, devamlılık gibi örnek bir çalışandan beklenen davranışları asgari beklentilerin çok üzerinde göstermektir. Özgecilik; bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır. Sivil erdem; örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımdır. Centilmenlik; zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmektir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi vicdanlılığa bir örnektir?
Seçenekler
A
Gönüllü olarak yardım etmek
B
İş programındaki değişiklikleri, ilgili olan kişilere vakitlice bildirmek
C
Dakiklik, çalışkanlık ve devamlılık
D
Sesini duyurma, söz alma
E
Örgütün politik süreçlerine katılma
Açıklama:
Bir başkasına iş ile ilgili konularda gönüllü olarak yardım etmeye özgecilik denir. Nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak anlamına gelmektedir. Vicdanlılık, kimse görmezken bile örnek bir çalışan gibi davranmak anlamına gelmektedir. Örnek olarak, dakik olmak, her şeyi tam vaktinde yapmak ve iş zamanını iyi değerlendirerek boşa zaman harcamamak gösterilebilir. Sesini duyurma , söz alma ve değişime yönelik yapıcı öneriler bulunma sivil erdeme bir örnektir.
Soru 42
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmak hangi örgütsel adalet boyutunun tanımıdır?
Seçenekler
A
Süreç adaleti
B
Denge adaleti
C
Bilgisel adalet
D
Etkileşim adaleti
E
Dağıtım adaleti
Açıklama:
Çalışan davranışları üzerinde önemli etkisi olan algılardan birisi örgütsel adalet algısıdır. Dağıtım adaleti, örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır. Süreç adaleti, karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir.
Etkileşim adaleti, yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Etkileşim adaletini sağlamak için yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerinde saygılı olmaları gerekmektedir. Bilgisel adalet, yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
Etkileşim adaleti, yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Etkileşim adaletini sağlamak için yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerinde saygılı olmaları gerekmektedir. Bilgisel adalet, yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
Soru 43
……………………… yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Taklitçilik
B
Temsili öğrenme
C
Örgütsel öğrenme
D
Öğrenen örgüt
E
Bilişsel öğrenme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan sürece denmektedir. Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Temsili öğrenme başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır.
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Nezakete bir örnektir?
Seçenekler
A
Sesini duyurmak.
B
Dakik olmak.
C
Örgüt sorunlarına yönelik yapıcı eleştirilerde bulunmak .
D
Planlarındaki değişikleri iş arkadaşlarına önceden bildirmek.
E
İş yükü olan kişilere yardım etmek.
Açıklama:
Sesini duyurmak . dakik olmak ve örgüt sorunlarına yönelik yapıcı eleştirilerde bulunmak sivil erdeme örnek olarak gösterilebilir. İş yükü olan kişilere yardım etmek özgeciliğe bir örnektir. nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak anlamına gelmektedir. Nezakete örnek olarak iş programındaki değişiklikleri, bu değişikliklerden etkilenebilecek kişilere vakitlice bildirmek; bir girişimde bulunmadan önce etkilenebilecek kişilere danışmak; iş araç gereçlerini özenli kullanmak ve iş sahasını temiz tutmak gösterilebilir. Nezaket kapsamındaki davranışların amacı çalışma arkadaşlarının işlerini zorlaştırabilecek davranışlardan sakınmak ve onların iş yüklerindeki değişikliklere önceden hazırlanabilmelerini sağlamaktır.
Planlarındaki değişikleri iş arkadaşlarına önceden bildirmek .
Planlarındaki değişikleri iş arkadaşlarına önceden bildirmek .
Soru 45
………………..yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Dağıtım Adaleti
B
Süreç Adaleti
C
Etkileşim Adaleti
D
Bilgisel Adalet
E
Örgütsel Adalet
Açıklama:
Çalışan davranışları üzerinde önemli etkisi olan algılardan birisi örgütsel adalet algısıdır. Dağıtım adaleti, örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır. Süreç adaleti, karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir.
Etkileşim adaleti, yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Etkileşim adaletini sağlamak için yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerinde saygılı olmaları gerekmektedir. Bilgisel adalet, yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
Etkileşim adaleti, yöneticilerin ve amirlerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Etkileşim adaletini sağlamak için yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerinde saygılı olmaları gerekmektedir. Bilgisel adalet, yöneticilerin çalışanlara sağladığı bilgi ve iletişimin ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi örgüt ortamına zarar veren davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
Suçu başkasına yıkma
B
Taciz
C
İstismar
D
Rüşvet alma
E
Yavaş çalışmak
Açıklama:
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar :Suçu başkasına yıkma iş arkadaşlarına veya müşterilerine kaba davranma
Verimlilik Normlarından Sapma: işten erken ayrılmak, gereğinden fazla mola vermek yavaş çalışmak, kaynakları israf etmek
Mal Varlığına Yönelik Zararlı Davranışlar: sabotaj ,hırsızlık ,rüşvet alma
Saldırgan Davranışlar: Taciz istismar, sözlü veya fiziksel saldırıdır
Verimlilik Normlarından Sapma: işten erken ayrılmak, gereğinden fazla mola vermek yavaş çalışmak, kaynakları israf etmek
Mal Varlığına Yönelik Zararlı Davranışlar: sabotaj ,hırsızlık ,rüşvet alma
Saldırgan Davranışlar: Taciz istismar, sözlü veya fiziksel saldırıdır
Soru 47
Örgüte veya çalışanlarına zarar verebilecek, örgütün veya toplumun kurallarına aykırı ve örgütün hedeflerine ulaşmasını engellemeyi amaçlayan çalışan davranışlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar
B
Verimlilik normlarından sapma
C
Üretkenlik karşıtı davranışlar
D
Bireylerarası üretkenlik karşıtı davranışlar
E
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışlar; örgüte veya çalışanlarına zarar verebilecek, örgütün veya toplumun kurallarına aykırı ve örgütün hedeflerine ulaşmasını engellemeyi amaçlayan çalışan davranışladır. Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar, çalışanların örgüte ait mal ve mülke zarar vermesidir. Verimlilik normlarından sapma ; örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olmaktır. Bireylerarası üretkenlik karşıtı davranışlar. diğer örgüt üyelerinin aleyhine olan ve onlara zarar verebilecek davranışlardır. Örgüt ortamına zarar veren davranışlar; diğer çalışanlara veya örgütün müşterilerine karşı kaba, saygısız ve kavgacı davranışlardır.
Soru 48
……………..çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun sözcük nedir?
Seçenekler
A
Örgütsel öğrenme
B
Öğrenen örgüt
C
Temsili öğrenme
D
Bilişsel öğrenme
E
Taklitle öğrenme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme; değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, bilgiyi ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve tekrar kullanmak üzere bilgiyi saklama sürecidir.
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Temsili öğrenme; başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır. Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulab
Öğrenen örgüt; çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipidir.
Temsili öğrenme; başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır. Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulab
Soru 49
Aşağıdakilerden hangileri örgütlerde iş davranışlarını oluşturmaktadır? 1. Görev başarımı 2. Örgütsel vatandaşlık davranışları 3.Üretkenlik karşıtı davranışlar
Seçenekler
A
1,3
B
2,3
C
1
D
1,2
E
1,2,3
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Soru 50
Bir örgütün başka örgütlerin deneyimlerinden öğrenmesi aşağıdaki öğrenme türlerinden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Taklitçi öğrenme
B
Benzeşmeli öğrenme
C
Temsili öğrenme
D
Yaşayarak öğrenme
E
Sürekli öğrenme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Temsili öğrenme sektördeki en iyi şirketin seçilmesi ve gözlemlenmesidir.
Temsili öğrenme sektördeki en iyi şirketin seçilmesi ve gözlemlenmesidir.
Soru 51
Üretkenlik karşıtı davranışlardan olan «gereğinden fazla mola vermek» aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Örgüte yönelik- hafif
B
Bireye yönelik- hafif
C
Örgüte yönelik- ciddi
D
Bireye yönelik ciddi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgüte dönük ama olası zararları sabotaj gibi diğer davranışlara göre daha düşük olan bir davranıştır.
Örgüte dönük ama olası zararları sabotaj gibi diğer davranışlara göre daha düşük olan bir davranıştır.
Soru 52
Çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işler aşağıdaki tanımlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
görev başarımı
B
üretkenlik karşıtı davranışlar
C
sözlü taciz
D
sivil erdem davranışları
E
kamu çalışan davranışları
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
iş davranışlarının alt boyutlarından bir tanesi olan görev başarımı, aynı başlıklı bölümde net tanımından sonra farklı olarak bu şekilde açıklanmıştır.
iş davranışlarının alt boyutlarından bir tanesi olan görev başarımı, aynı başlıklı bölümde net tanımından sonra farklı olarak bu şekilde açıklanmıştır.
Soru 53
Bir örgütte ki çalışanlar kullandıkları cihazların bakım periyodu geldiğini bilmelerine rağmen bu benim işim değil diyerek durumu yetkililere bildirmiyorlarsa, bu örgüt kültürü için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
görev başarımı ile çalışıyor
B
örgütsel vatandaşlık davranışları ile çalışıyor
C
üretkenlik karşıtı davranışlar ile çalışıyor
D
verimlilik normlarından saparak çalışıyor
E
temsili öğrenme yaparak çalışıyor
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
193. sayfadan başlayan iş davranışları bölümünde konunun alt boyutları detaylı olarak anlatılmıştır. soruda bahsedilen durumda çalışan sadece resmi olarak tanımlı işini yapmayı tercih ettiği için bu durum görev başarımı olarak tanımlanmaktadır.
193. sayfadan başlayan iş davranışları bölümünde konunun alt boyutları detaylı olarak anlatılmıştır. soruda bahsedilen durumda çalışan sadece resmi olarak tanımlı işini yapmayı tercih ettiği için bu durum görev başarımı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 54
bir örgütte çalışanların iş yoğunluğu dönemlik olarak farklılaşmaktadır. İş yoğunluğu az olan çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarına göre süreç içerinde aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?
Seçenekler
A
yoğun dönemler için ön hazırlık yapmak
B
iş yoğunluğuna göre uygun tempoda çalışmak
C
yoğun olan arkadaşlarına yardımcı olmak
D
kişisel işlerini mesai saatlerinde yapmak
E
var olan işlerini son güne kadar uzatmak
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
örgütsel vatandaşlık davranışlarından 196. sayfada yer alan özgecilik davranışı durumu açıklamaktadır.
örgütsel vatandaşlık davranışlarından 196. sayfada yer alan özgecilik davranışı durumu açıklamaktadır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi örgüte veya çalışanlara zarar verebilecek, örgütün veya toplumun kurallarına aykırı ve örgütün hedeflerine ulaşmasını engellemeyi amaçlayan çalışan davranışlarının tanımıdır?
Seçenekler
A
örgütsel vatandaşlık davranışları
B
üretkenlik karşıtı davranışlar
C
Görev başarımı
D
bireyler arası vatandaşlık davranışları
E
sivil erdem davranışları
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
soru kökünde belirtilen tanım ilgili bölümde aynen ifade edilmektedir.
soru kökünde belirtilen tanım ilgili bölümde aynen ifade edilmektedir.
Soru 56
örgütün üretkenliğine zarar vermek isteyen bir kişi aşağıdaki davranışlarından hangisini yapmış olabilir?
Seçenekler
A
hastalandığında rapor alması
B
sadece görev başarımlarını yapması
C
iş arkadaşları ile sorun yaşaması
D
istemli olarak iş aletlerine zarar vermesi
E
çalışırken sakar olması
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
doğru cevapta yer alan davranış örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar olarak tanımlanmaktadır, diğer seçeneklerin yanlış olmasının nedeni istemeden zarar vermiş olmaktır.
doğru cevapta yer alan davranış örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar olarak tanımlanmaktadır, diğer seçeneklerin yanlış olmasının nedeni istemeden zarar vermiş olmaktır.
Soru 57
aşağıdakilerden hangisi örgütsel adalet algısının boyutlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
süreç adaleti
C
iletişim adaleti
D
etkileşim adaleti
E
bilgisel adalet
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
sayfa 201 de yer alan örgütsel adalet bölümde konunun 4 alt boyutunun olduğu ve bunların neler olduğu açıkça belirtilmiştir.
sayfa 201 de yer alan örgütsel adalet bölümde konunun 4 alt boyutunun olduğu ve bunların neler olduğu açıkça belirtilmiştir.
Soru 58
Bir örgütte gelişen teknolojiler doğrultusunda bazı yeniliklere ihtiyaç doğmuştur. Yöneticiler yapılacak olan değişiklik kararını alırken oluşturdukları bir anket ile çalışanların fikirlerini almışlardır. Ancak çıkan sonuçların masrafı nedeni ile yöneticiler daha ekonomik bir yöntemi uygulamışlar. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri göz ardı edilmiştir?1.dağıtım adaleti2.süreç adaleti3.etkileşim adaleti4.bilgisel adalet
Seçenekler
A
1,2
B
2,3
C
1,3
D
1,4
E
3,4
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
verilen örnek durumda süreç içinde çalışanlara anket verilmesi ve düşüncelerinin sorulması esnasında süreç ve etkileşim adaleti sağlanmıştır. Ancak alınan kararın çalışanların isteklerini yansıtmaması ve değişimin neden gerekli olduğu bilgisinin paylaşılmaması dağıtım ve bilgisel adalet boyutlarının göz ardı edildiğini göstermektedir.
verilen örnek durumda süreç içinde çalışanlara anket verilmesi ve düşüncelerinin sorulması esnasında süreç ve etkileşim adaleti sağlanmıştır. Ancak alınan kararın çalışanların isteklerini yansıtmaması ve değişimin neden gerekli olduğu bilgisinin paylaşılmaması dağıtım ve bilgisel adalet boyutlarının göz ardı edildiğini göstermektedir.
Soru 59
Çevrenin incelenmesi sonucu elde edilen teknoloji ile ilgili bir veri, mali işlerden sorumlu bir yöneticiye ulaştırılmış ve yönetici tarafından yanlış yorumlanarak uygulamaya geçirilmemiştir. Bu çerçeve de örgütün zarar görmesini engellemek için öğrenen örgütlerde aşağıdakilerden hangisinin yapılması beklenir?
Seçenekler
A
toplanan verinin herkes tarafından yorumlanması
B
veriden edinilen bilginin uygulanması
C
verinin kullanılmak üzere arşivlenmesi
D
verinin ilgili merci ve kişilere ulaştırılması
E
verinin doğruluğu için veri toplanmaya devam edilmesi
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Küresel iş ortamında aşırı rekabet ve teknolojik gelişmelerin hızı bilginin çok çabuk eskimesine ve rekabet avantajı sağlayamaz hâle gelmesine sebep olmaktadır. bu durumu ortadan kaldırmak için bilginin ilgili merci ve kişilere en hızlı şekilde iletilmesi gerekmektedir.
Küresel iş ortamında aşırı rekabet ve teknolojik gelişmelerin hızı bilginin çok çabuk eskimesine ve rekabet avantajı sağlayamaz hâle gelmesine sebep olmaktadır. bu durumu ortadan kaldırmak için bilginin ilgili merci ve kişilere en hızlı şekilde iletilmesi gerekmektedir.
Soru 60
Yeni bir örgütte karşılaşılan çok sayıda problem tespit edilmiştir. Ancak önem durumu dikkate alınmaksızın her problem için fazlasıyla zaman harcayan bu örgüt, stratejik problemlere yoğunlaşmak için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
tüm durumlar için bilgi toplamalıdır
B
gelen çözüm önerilerini denemelidir
C
taklitçilikten yararlanmalıdır
D
önemsiz olanları göz ardı etmelidir
E
deneme-yanılma yöntemini uygulamalıdır
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve daha stratejik konulara daha çok zaman ayırabilirler. İlgili bölümde soruda belirtilen durumlar için yukarıda ki şekilde bahsi geçen taklitçilik önerilmektedir.
Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve daha stratejik konulara daha çok zaman ayırabilirler. İlgili bölümde soruda belirtilen durumlar için yukarıda ki şekilde bahsi geçen taklitçilik önerilmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi örgüte yönelik ciddi bir suçtur?
Seçenekler
A
Rüşvet alma
B
İş arkadaşlarına kaba davranma
C
Kaynakları israf etme
D
Taciz
E
Suçu başkasına yıkma
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgüte yönelik ciddi suçlar Sabotaj, Rüşvet alma ve hırsızlık olarak kitapta beliritlmektedir.
Örgüte yönelik ciddi suçlar Sabotaj, Rüşvet alma ve hırsızlık olarak kitapta beliritlmektedir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarına bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Küçük sorunları büyüterek örgütün geneline yaymak
B
İş yükü çok fazla olanlara yardımcı olmak
C
Katılımın zorunlu olmadığı toplantıya gitmek
D
Mesleki açıdan kendini sürekli geliştirerek güncellemek
E
Kurum içinden ve dışından gelişmelerden haberdar olmak
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Küçük sorunları büyüterek örgütün geneline yaymak olumsuz bir davranış olup ÖVD türü değildir.
Küçük sorunları büyüterek örgütün geneline yaymak olumsuz bir davranış olup ÖVD türü değildir.
Soru 63
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Yardımseverlik
C
Bireycilik
D
Özgecilik
E
Değer bilirlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına özgecilik denir.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına özgecilik denir.
Soru 64
Çalışmanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Görev başarımı
B
Yetki başarımı
C
Vatandaşlık davranışı
D
Örgütsel davranış
E
Sezgisel davranış
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Çalışmanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına görev başarımı denir.
Çalışmanın iş tanımında belirtilen ve örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına görev başarımı denir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi rol ötesi davranışlardan değildir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Centilmenlik
C
Görev başarımı
D
Saldırganlık
E
Sivil erdem
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Rol ötesi davranışlar örgütsel vatandaşlık davranışlarıdır. Görev başarımı değildir.
Rol ötesi davranışlar örgütsel vatandaşlık davranışlarıdır. Görev başarımı değildir.
Soru 66
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması aşağıdaki örgütsel vatandaşlık davranışlarından hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Centilmenlik
C
Sivil erdem
D
Özgecilik
E
Vicdanlılık
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması özgeciliktir.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması özgeciliktir.
Soru 67
Zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçebilmek anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Centilmenlik
C
Sivil erdem
D
Özgecilik
E
Vicdanlılık
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçebilmek centilmenlik anlamına gelir.
Zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçebilmek centilmenlik anlamına gelir.
Soru 68
Gönüllü olarak yapılan ve örgütün sosyal ortamının kalitesini arttırarak örgüt etkinliğine dolaylı olarak katkıda bulunan davranışalar şeklinde ifade edilebilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel vatandaşlık davranışları
B
Görev başarımı
C
Nazik davranış
D
Etik davranış
E
Norm düzeltici davranış
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Gönüllü olarak yapılan ve örgütün sosyal ortamının kalitesini arttırarak örgüt etkinliğine dolaylı olarak katkıda bulunan davranışalara örgütsel vatandaşlık davranışları denir.
Gönüllü olarak yapılan ve örgütün sosyal ortamının kalitesini arttırarak örgüt etkinliğine dolaylı olarak katkıda bulunan davranışalara örgütsel vatandaşlık davranışları denir.
Soru 69
Görev başarımı kavramına ilişkin olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Görev başarımı iş tanımıyla ilgilidir
B
Görev başarımının en temel bileşeni bilişsel becerilerdir
C
Çalışanın örgütte istihdam edilmesinin temelinde görev başarımı yatmaktadır
D
Görev başarımı davranışları örgütsel devamlılık için yeterlidir
E
Görev başarımını oluşturan davranışlar işe göre değişebilmektedir
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Görev başarımı davranışlarını örgütsel devamlılık için yeterli olduğu söylenemez.
Görev başarımı davranışlarını örgütsel devamlılık için yeterli olduğu söylenemez.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi bireylere yönelik ciddi sonuçlar doğurabilen üretkenlik karşıtı davranışlardandır?
Seçenekler
A
İstismar
B
Rüşvet
C
Hırsızlık
D
İş yavaşlatma
E
Sabotaj
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
İstismar, taciz ve sözlü veya fiziksel saldırı bireye yönelik ciddi sonuçlar doğuran üretkenlik karşıtı davranışlardandır.
İstismar, taciz ve sözlü veya fiziksel saldırı bireye yönelik ciddi sonuçlar doğuran üretkenlik karşıtı davranışlardandır.
Soru 71
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Süreç adaleti
C
Bilgisel adalet
D
Etkileşim adaleti
E
Bilişsel adalet
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığı dağıtım adaleti olarak tanımlanır
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığı dağıtım adaleti olarak tanımlanır
Soru 72
Çevresel etkileşiminde proaktif bir strateji izleyerek kendini sürekli geliştiren örgüt türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel öğrenme
B
Sanal örgüt
C
Şebeke örgüt
D
Matris örgüt
E
Öğrenen örgüt
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Çevresel etkileşiminde proaktif bir strateji izleyerek kendini sürekli geliştiren örgüt türü öğrenen örgüt olarak belirtilir.
Çevresel etkileşiminde proaktif bir strateji izleyerek kendini sürekli geliştiren örgüt türü öğrenen örgüt olarak belirtilir.
Soru 73
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Zarar
B
Şantaj
C
Tehdit
D
Gasp
E
Sabotaj
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesi sabotajdır.
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin maksatlı bir şekilde tahrip edilmesi sabotajdır.
Soru 74
Aşağıdaki iş davranışlarından hangisi çalışanın görev tanımında yer alan davranışları kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Görev başarımı
B
Yetki başarımı
C
Profesyonel başarım
D
Meslek başarımı
E
Yetkinlik başarımı
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Görev başarımı davranışları çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işlerdir.
Görev başarımı davranışları çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işlerdir.
Soru 75
Bir çalışanın başka bir çalışana birebir , doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması hangi örgütsel vatandaşlık davranışıdır?
Seçenekler
A
Centilmenlik
B
Sivil erdem
C
Vicdanlılık
D
Nezaket
E
Özgecilik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Bir çalışanın başka bir çalışana birebir , doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması özgecilik kapsamına girmektedir.
Bir çalışanın başka bir çalışana birebir , doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması özgecilik kapsamına girmektedir.
Soru 76
Örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olma davranışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireylere yönelik üretkenlik karşıtı davranışlar
B
Verimlilik normlarından sapma
C
Saldırgan davranışlar
D
Sabotaj
E
Örgüt ortamını bozan davranışlar
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olmak, verimlilik normlarından sapmak anlamına gelmektedir.
Örgütün kabul görmüş kurallarının altında üretken olmak, verimlilik normlarından sapmak anlamına gelmektedir.
Soru 77
Karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algı, örgütsel adalet algısının hangi boyutunu tanımlar?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Süreç adaleti
C
Sosyal adalet
D
Etkileşim adaleti
E
Bilgisel adalet
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Süreç adaleti, karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil algılandığını ifade eder.
Süreç adaleti, karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil algılandığını ifade eder.
Soru 78
Çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel örgüt
B
Açık örgüt
C
Merkezi örgüt
D
Kapalı örgüt
E
Öğrenen örgüt
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipi öğrenen örgüttür.
Çalışanlarının öğrenmesine olanak tanıyarak verimlilik, kalite, yenilikler ve rekabet gücü gibi değerli sonuçlar elde eden örgüt tipi öğrenen örgüttür.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenmede elde edilen faydalı bilginin saklanabileceği araçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belgeleme sistemi
B
Muhasebe sistemi
C
İnsan kaynakları
D
Örgütün bilişim sistemi
E
Örgütün yapısı
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Örgütsel öğrenmede elde edilen faydalı bilginin saklanabileceği araçlar 6 tanedir. Bunlar; insan kaynakları, belgeleme sistemi, örgütün yapısı, fiziksel sistemler, örgüt dışı kaynaklar ve örgütün bilişim sistemidir.
Örgütsel öğrenmede elde edilen faydalı bilginin saklanabileceği araçlar 6 tanedir. Bunlar; insan kaynakları, belgeleme sistemi, örgütün yapısı, fiziksel sistemler, örgüt dışı kaynaklar ve örgütün bilişim sistemidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İş yükü çok fazla olan kişilere yardım etmek
B
En küçük sorunları dahi büyütmek
C
İş yükü çok fazla olan kişilere yardım etmek
D
Kendini mesleki açıdan sürekli geliştirerek güncel tutmak
E
Kurum içindeki ve dışındaki önemli gelişmelerden haberdar kalmak
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Çalışanın görev tanımının içinde olmayan ve görev başarımına doğrudan katkı yapmayan ama örgütün sosyal ve manevi ortamının kalitesini arttırarak örgüte olumlu katkı sağlayan davranışlara örgütsel vatandaşlık davranışları denir. Bu tip davranışlara örnek olarak işe yeni başlamış veya iş yükü çok fazla olan kişilere yardım etmek, katılımın zorunlu olmadığı toplantılara katılmak, kendini mesleki açıdan sürekli geliştirerek güncel tutmak, kurum içindeki ve dışındaki önemli gelişmelerden haberdar kalmak, ufak tefek sorunları büyütmemek gösterilebilir. bu açıklamalardan da anlaşıldığı en küçük sorunlar büyütülmemelidir. "B" şıkkında yer alan ifade büyütülmesi gerektiği yönünde olduğundan doğru cevaptır.
Çalışanın görev tanımının içinde olmayan ve görev başarımına doğrudan katkı yapmayan ama örgütün sosyal ve manevi ortamının kalitesini arttırarak örgüte olumlu katkı sağlayan davranışlara örgütsel vatandaşlık davranışları denir. Bu tip davranışlara örnek olarak işe yeni başlamış veya iş yükü çok fazla olan kişilere yardım etmek, katılımın zorunlu olmadığı toplantılara katılmak, kendini mesleki açıdan sürekli geliştirerek güncel tutmak, kurum içindeki ve dışındaki önemli gelişmelerden haberdar kalmak, ufak tefek sorunları büyütmemek gösterilebilir. bu açıklamalardan da anlaşıldığı en küçük sorunlar büyütülmemelidir. "B" şıkkında yer alan ifade büyütülmesi gerektiği yönünde olduğundan doğru cevaptır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarını oluşturan davranış tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Sivil itaatsizlik
D
Vicdanlılık
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Özgecilik, nezaket, vicdanlılık ve centilmenlik örgütsel vatandaşlık davranışlarını oluşturan davranış tiplerinden biri iken "C" şıkkında yer alan "Sivil itaatsizlik" söz konusu davranış tiplerinden biri değildir. Doğru Cevap "C" şıkkıdır.
Özgecilik, nezaket, vicdanlılık ve centilmenlik örgütsel vatandaşlık davranışlarını oluşturan davranış tiplerinden biri iken "C" şıkkında yer alan "Sivil itaatsizlik" söz konusu davranış tiplerinden biri değildir. Doğru Cevap "C" şıkkıdır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası vatandaşlık davranışlarından biridir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Sağduyululuk
C
Sivil erdem
D
Vicdanlılık
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Bireylerarası vatandaşlık davranışları çalışma arkadaşları ve diğer örgüt çalışanları yararına yapılan ve kişinin görev tanımının ötesinde diğer bireylere yardım etmesi, destek olması ve katkıda bulunması gibi davranışları içerir. Araştırmacılar çeşitli bireyler arası vatandaşlık davranışları tespit etmişlerdir. Bunlardan birincisi olan özgecilik, pek çok araştırmacıya göre, en belli başlı örgütsel vatandaşlık davranışlarından biridir. Bir diğeri ise, nezakettir. Doğru cevap “A” şıkkıdır.
Bireylerarası vatandaşlık davranışları çalışma arkadaşları ve diğer örgüt çalışanları yararına yapılan ve kişinin görev tanımının ötesinde diğer bireylere yardım etmesi, destek olması ve katkıda bulunması gibi davranışları içerir. Araştırmacılar çeşitli bireyler arası vatandaşlık davranışları tespit etmişlerdir. Bunlardan birincisi olan özgecilik, pek çok araştırmacıya göre, en belli başlı örgütsel vatandaşlık davranışlarından biridir. Bir diğeri ise, nezakettir. Doğru cevap “A” şıkkıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerdeki üretkenlik karşıtı davranışlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar
B
Verimlilik normlarından sapma
C
Saldırgan davranışlar
D
Gereğinden fazla mola vermek
E
Örgüt ortamını bozan davranışlar
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgütsel vatandaşlık davranışlarında olduğu gibi üretkenlik karşıtı davranışlar da bireylere veya kuruma yönelik olarak yapılabilirler. Bu davranışların verdiği zararın ciddiyeti de göz önüne alındığında dört tip üretkenlik karşıtı davranış ortaya çıkmaktadır. Bunlar; • Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar • Verimlilik normlarından sapma • Saldırgan davranışlar • Örgüt ortamını bozan davranışlar "D" şıkkında yer alan "gereğinden fazla mola vermek" ifadesi bu davranış tipleri arasında yer almamaktadır. bu sebeple doğru cevap "D" şıkkıdır.
Örgütsel vatandaşlık davranışlarında olduğu gibi üretkenlik karşıtı davranışlar da bireylere veya kuruma yönelik olarak yapılabilirler. Bu davranışların verdiği zararın ciddiyeti de göz önüne alındığında dört tip üretkenlik karşıtı davranış ortaya çıkmaktadır. Bunlar; • Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar • Verimlilik normlarından sapma • Saldırgan davranışlar • Örgüt ortamını bozan davranışlar "D" şıkkında yer alan "gereğinden fazla mola vermek" ifadesi bu davranış tipleri arasında yer almamaktadır. bu sebeple doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi örgütün mal varlığına yönelik zararlı davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
Rüşvet alma
B
İşten erken ayrılmak
C
gereğinden fazla mola vermek
D
Yavaş çalışmak
E
İstismar
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Rüşvet alma örgütün mal varlığına zarar veren davranışlardan biridir. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Rüşvet alma örgütün mal varlığına zarar veren davranışlardan biridir. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel adalet algısının boyutlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Kurumsal Adalet
C
Süreç adaleti
D
Etkileşim adaleti
E
Bilgisel adalet
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Örgütsel adalet çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır. Örgütsel adalet algısının dört boyutu bulunmaktadır: Dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalet. Kurumsal adalet bunlardan biri değildir. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
Örgütsel adalet çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır. Örgütsel adalet algısının dört boyutu bulunmaktadır: Dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalet. Kurumsal adalet bunlardan biri değildir. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi örgüt ortamına zarar veren bir davranıştır?
Seçenekler
A
Taciz
B
İstismar
C
Suçu başkasına yıkma
D
Sözlü veya fiziksel saldırı
E
Hırsızlık
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Taciz, istismar, hırsızlık, sözlü veya fiziksel saldırı bireylere yönelik saldırgan davranışlar arasında yer alırken, suçu başkasına yıkma örgüt ortamına zarar veren davranışlar arasında yer almaktadır. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Taciz, istismar, hırsızlık, sözlü veya fiziksel saldırı bireylere yönelik saldırgan davranışlar arasında yer alırken, suçu başkasına yıkma örgüt ortamına zarar veren davranışlar arasında yer almaktadır. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi üretkenlik karşıtı davranışlara yönelik verimlilik normlarından sapmaya ilişkin bir davranış şekli değildir?
Seçenekler
A
İşten erken ayrılmak
B
Kaynakları israf etmek
C
Yavaş çalışmak
D
Gereğinden fazla mola vermek
E
İş arkadaşlarına veya müşterilerine kaba davranma
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
İş arkadaşlarına veya müşterilerine kaba davranma, örgüt ortamına zarar veren davranışlar arasında yer almaktadır. doğru cevap "E" şıkkıdır.
İş arkadaşlarına veya müşterilerine kaba davranma, örgüt ortamına zarar veren davranışlar arasında yer almaktadır. doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenmeyi oluşturan eylemlerden biridir?
Seçenekler
A
Bilgiyi anlamlandırma
B
Bilgiyi kullanmama
C
Bilgi çalma
D
Bilgiyi eşit bir şekilde paylaşmama
E
İstismar
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Örgütsel öğrenmenin gerçekleşmesi için bilgi toplamak kendi başına yeterli değildir. Çoğu zaman çevrenin taranması sonucu işlenmemiş veri elde edilmektedir. Bu verinin önce örgütün hedefleri ve stratejileri yönünde işlenmesi ve anlamlandırılması gerekmektedir. Doğru cevap “A” şıkkıdır.
Örgütsel öğrenmenin gerçekleşmesi için bilgi toplamak kendi başına yeterli değildir. Çoğu zaman çevrenin taranması sonucu işlenmemiş veri elde edilmektedir. Bu verinin önce örgütün hedefleri ve stratejileri yönünde işlenmesi ve anlamlandırılması gerekmektedir. Doğru cevap “A” şıkkıdır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi yeni kurulmuş örgütler için bir öğrenme yöntemidir?
Seçenekler
A
Bilgiyi anlamlandırma
B
Taklitçilik
C
Veri depolama
D
Bilgiyi saklama
E
Veri silme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve daha stratejik konulara daha çok zaman ayırabilir; çalışanlar, müşteriler ve diğer paydaşlar tarafından daha kolay kabul görür. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
Taklitçilik yeni bir örgüt için önemli bir öğrenme yöntemidir. Taklit yolu ile yeni kurulmuş bir örgüt pek çok sorununa hızlı ve denenmiş çözümler bulabilir. Bu sayede örgüt yönetimi daha az sayıda sorunla uğraşmak zorunda kalır ve daha stratejik konulara daha çok zaman ayırabilir; çalışanlar, müşteriler ve diğer paydaşlar tarafından daha kolay kabul görür. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
Soru 90
Çalışanların örgüt ortamında gösterebilecekleri çeşitli davranışları anlamak ve bu davranışların öncüllerini tespit etmek hangi bilim alanının temelini oluşturur?
Seçenekler
A
Örgütsel Davranış
B
Psikoloji
C
Çalışma Ekonomisi
D
Yönetim Organizasyon
E
Sosyoloji
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Örgütsel Davranış bilim alanının temelinde çalışanların örgüt ortamında gösterebilecekleri çeşitli davranışları anlamak ve bu davranışların öncüllerini tespit etmek yer alır.
Örgütsel Davranış bilim alanının temelinde çalışanların örgüt ortamında gösterebilecekleri çeşitli davranışları anlamak ve bu davranışların öncüllerini tespit etmek yer alır.
Soru 91
Çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devam için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işler hangi tür iş davranışı kapsamındadır?
Seçenekler
A
Görev Başarımı
B
Süreç adaleti
C
Etkileşim adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Performans adaleti
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devam için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işler Görev başarımı olarak tanımlanır
Çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devam için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işler Görev başarımı olarak tanımlanır
Soru 92
Bir çalışanın diğer bir çalışanın düğün törenine katılması hangi tür iş davranışı kapsamında ele alınır?
Seçenekler
A
Örgütsel vatandaşlık
B
Görev başarımı
C
İnsani ilişkiler
D
Sosyal davranış
E
Takım ruhu
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Nezaket kapsamında ÖVD olarak sınıflandırılabilir.
Nezaket kapsamında ÖVD olarak sınıflandırılabilir.
Soru 93
Ödül, ücret ve terfi gibi örgütsel çıktıların dağıtımında, en çok çıktının en çok girdiyi sağlayan çalışanın alması yönündeki uygulama örgütsel adaletin hangi boyutu kapsamındadır?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Süreç adaleti
C
Etkileşim adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Performans adaleti
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Hakça ve adil yapılan uygulamalar kapsamında dağıtım adaleti olarak değerlendirilebilir.
Hakça ve adil yapılan uygulamalar kapsamında dağıtım adaleti olarak değerlendirilebilir.
Soru 94
Bir örgütün değişen çevre şartlarına başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan öğrenme sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgütsel öğrenme
B
Deneysel öğrenme
C
Temsili öğrenme
D
Taklitçilik
E
Formel öğrenme
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bir örgütün değişen çevre şartlarına başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan öğrenme sürecine örgütsel öğrenme adı verilir.
Bir örgütün değişen çevre şartlarına başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve daha sonra tekrar kullanmak üzere saklama eylemlerinden oluşan öğrenme sürecine örgütsel öğrenme adı verilir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel adalet algısının boyutlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
İşlem adaleti
B
Dağıtım adaleti
C
Süreç adaleti
D
Etkileşim adaleti
E
Bilgisel Adalet
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Örgütsel adaletin 4 boyutu vardır. Bunlar; dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalettir.
Örgütsel adaletin 4 boyutu vardır. Bunlar; dağıtım adaleti, süreç adaleti, etkileşim adaleti ve bilgisel adalettir.
Soru 96
Çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algıyı aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Örgütsel adalet
B
Yönetsel adalet
C
İşlevsel adalet
D
Bilgisel adalet
E
Dağıtım adaleti
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Örgütsel adalet çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır.
Örgütsel adalet çalışanların iş yerlerinin ne kadar adil olduğuna dair algılarını kapsamaktadır.
Soru 97
Hem kendi hem de başkalarının deneyimlerinden ders çıkaran örgütsel yapı aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Öğrenen Örgütler
B
Yönetimsel Örgütler
C
Değişen Örgütler
D
Dağıtımsal Örgütler
E
Taklitsel Örgütler
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Öğrenen örgütler devamlı öğrenme üzerine kurulu yapılardır ve kendi deneyimlerinden olduğu kadar başkalarının deneyimlerinden ders çıkarırılar.
Öğrenen örgütler devamlı öğrenme üzerine kurulu yapılardır ve kendi deneyimlerinden olduğu kadar başkalarının deneyimlerinden ders çıkarırılar.
Soru 98
Örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımı aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Sivil Erdem
B
Vicdanlılık
C
Nezaket
D
Özgecilik
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Sivil erdem, örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımı ifade eder.
Sivil erdem, örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımı ifade eder.
Soru 99
Görev başarımının en temel belirteci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilişsel beceriler
B
Fiziksel beceriler
C
Zihinsel beceriler
D
Kişilik
E
Tutum
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Görev başarımının en temel belirteci bilişsel becerilerdir.
Görev başarımının en temel belirteci bilişsel becerilerdir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi vicdanlılığa örnek değildir?
Seçenekler
A
İş zamanını iyi değerlendirerek boşa zaman harcamamak
B
Değişime yönelik yapıcı önerilerde bulunmak
C
Kaynakları idareli kullanmak
D
Devamlılık
E
Çalışaların örgüt kurallarını yönetmeliklerini ve uygulamalarını içselleştirir
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
A, C, D ve E şıkları vicdanlılığa örnek olarak gösterilebilirken değişime yönelik yapıcı önerilerde bulunmak sivil erdemin örneği olabilir.
A, C, D ve E şıkları vicdanlılığa örnek olarak gösterilebilirken değişime yönelik yapıcı önerilerde bulunmak sivil erdemin örneği olabilir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi nezakete örnek değildir?
Seçenekler
A
Kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak
B
İş programındaki değişiklikleri, bu değişikliklerden etkilenebilecek kişilere vakitlice bildirmek
C
İş ile ilgili konularda bir başkasına gönüllü olarak yardım etmek
D
İş araç gereçlerini özenli kullanmak ve iş sahasını temiz tutmak
E
Bir iş girişiminde bulunmadan önce etkilenebilecek kişilere danışmak
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
İş ile ilgili konularda bir başkasına gönüllü olarak yardım etmek direk bir etki yaratsa da örgütsel vatandaşlık davranışlarından nezakete örnek olarak verilemez.
İş ile ilgili konularda bir başkasına gönüllü olarak yardım etmek direk bir etki yaratsa da örgütsel vatandaşlık davranışlarından nezakete örnek olarak verilemez.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgüte sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Eş güdüm, iletişim ve çatışma yönetimine daha çok kaynak sağlar.
B
Örgüt kaynakları daha üretken hedeflere yönlendirilir.
C
İnsancıl, destekleyici bir kurum atmosferi oluşur.
D
Çalışanların kuruma ve birbirlerine olan bağlılığını güçlendirerek çalışan devrini azaltır.
E
Müşteri memnuniyetini arttırır.
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Eş güdüm, iletişim ve çatışma yönetimine daha çok kaynak sağlamak örgütsel vatandaşlık davranışının örgüte sağladığı faydalar arasında yer almamaktadır.
Eş güdüm, iletişim ve çatışma yönetimine daha çok kaynak sağlamak örgütsel vatandaşlık davranışının örgüte sağladığı faydalar arasında yer almamaktadır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi üretkenlik karşıtı davranışlardan verimlilik normlarından sapmaya yönelik bir örnek değildir?
Seçenekler
A
İşten erken ayrılmak
B
Gereğinden fazla mola vermek
C
Yavaş çalışmak
D
Hırsızlık
E
Kaynakları israf etmek
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Hırsızlık, varlığına yönelik zararlı davranışlar kapsamındadır.
Hırsızlık, varlığına yönelik zararlı davranışlar kapsamındadır.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi "bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır" tanımının ifadesidir
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına özgecilik denir.
Bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasına özgecilik denir.
Soru 105
Çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir
Seçenekler
A
Nezaket
B
Özgecilik
C
Vicdanlılık
D
sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunma anlamına gelir.
Nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunma anlamına gelir.
Soru 106
Kimse görmezken bile örnek bir çalışanan gibi davranmak anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir
Seçenekler
A
Vicdanlılık
B
Özgecilik
C
nezaket
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Vicdanlılık, kimse görmezken bile örnek bir çalışanan gibi davranmak anlamına gelmektedir.
Vicdanlılık, kimse görmezken bile örnek bir çalışanan gibi davranmak anlamına gelmektedir.
Soru 107
Örgütün politik süreçlerine yapıcı katılım anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sivil erdem
B
Özgecilik
C
Vicdanlılık
D
Centilmenlik
E
Nezaket
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Sivil Erdem örgütün politik süreçlerine yapıcı katılım anlamına gelmektedir.
Sivil Erdem örgütün politik süreçlerine yapıcı katılım anlamına gelmektedir.
Soru 108
Zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeyi içeren örgütsel vatandaşlık davranışı aşağıdakilerden hangisidir
Seçenekler
A
Centilmenlik
B
Özgecilik
C
Sivil erdem
D
Vicdanlılık
E
Nezaket
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Centilmenlik, zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeyi içeren örgütsel vatandaşlık davranışıdır.
Centilmenlik, zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmeyi içeren örgütsel vatandaşlık davranışıdır.
Soru 109
Aşağıdaki tanımlardan hangisi görev başarımını en uygun şekilde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Görev başarımı, örgüt çalışanlarının iş tanımlarında belirtilen işleri tam ve doğru şekilde yapmalarıdır.
B
Görev başarımı, örgüt çalışanlarının iş tanımlarında belirtilmese dahi görevlerini en iyi şekilde yerine getirmeleri için inisiyatif almalarıdır.
C
Görev başarımı, çalışanların iş tanımlarında belirtilen örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarıdır.
D
Görev başarımı, çalışanların iş tanımlarında belirtilen örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine dolaylı olarak katkı sağlayan çalışan davranışlarıdır.
E
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarıdır ve bu davranışların çalışanların iş tanımlarında belirtilmesi gerekli değildir.
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Görev başarımının iki temel özelliği olduğu söylenebilir. Bunlar birincisi çalışanların iş tanımlarında yer alan görevler olması, ikincisi ise örgütün ürettiği ürün ya da hizmetlere doğrudan katkı sağlamasıdır. Bu özelliklere göre doğru yanıt "C" seçeneğidir. Diğer seçenekler iki temel özellik açısından eksik ya da hatalı bilgi içermektedir.
Görev başarımının iki temel özelliği olduğu söylenebilir. Bunlar birincisi çalışanların iş tanımlarında yer alan görevler olması, ikincisi ise örgütün ürettiği ürün ya da hizmetlere doğrudan katkı sağlamasıdır. Bu özelliklere göre doğru yanıt "C" seçeneğidir. Diğer seçenekler iki temel özellik açısından eksik ya da hatalı bilgi içermektedir.
Soru 110
Örgüt çalışanları görev tanımlarının dışına çıkmayacak şekilde hareket eder ve yalnızca görev tanımlarında belirtilen görevleri yaparlarsa bu durum aşağıdakilerin hangisi ile sonuçlanır?
Seçenekler
A
Örgüt işleyemez hale gelir.
B
Örgütün verimliliği artar.
C
Örgüt çalışanların iş performası yükselir.
D
Örgüt çalışanları için yeni görev tanımları yapılması gerekir.
E
Örgüt yeniliklere açık hale gelir.
Açıklama:
Görev başarımı kavramını açıklayabilecek.
Bir örgütte bütün olası koşulların öngörülmesi mümkün değildir. Bu bağlamda yapılan görev tanımları öngörülemeyen koşulları içermeyebilir. Bu nedenle öngörülemeyen durumlar ile karşılaşıldığında örgüt çalışanları görev tanımlarında bulunmayan çözümler üretmek zorunda kalabilirler. Bu tür durumlarda örgüt çalışanlarının yalnızca görev tanımlarında yer alan işleri yapması ise örgütün işleyişine zarar vererek örgütü işleyemez hale getirecektir. Bu bilgiler çerçevesinde doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Bir örgütte bütün olası koşulların öngörülmesi mümkün değildir. Bu bağlamda yapılan görev tanımları öngörülemeyen koşulları içermeyebilir. Bu nedenle öngörülemeyen durumlar ile karşılaşıldığında örgüt çalışanları görev tanımlarında bulunmayan çözümler üretmek zorunda kalabilirler. Bu tür durumlarda örgüt çalışanlarının yalnızca görev tanımlarında yer alan işleri yapması ise örgütün işleyişine zarar vererek örgütü işleyemez hale getirecektir. Bu bilgiler çerçevesinde doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İş yükü çok fazla olan bir çalışana yardım etmek
B
Katılımın zorunlu olmadığı toplantılara katılmak
C
Örgüt içindeki ve dışındaki yeni gelişmeleri takip etmek
D
Örgütte yaşanan tüm sorunların üzerine gitmek
E
Kendini mesleki açından sürekli geliştirmek
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgütsel vatandaşlık davranışları çalışanların görev tanımlarında olmamasına karşın yapılan ve örgütün işleyişine katkı sağlayan davranışlardır. Bu çerçevede başka çalışanlara yardımcı olmak, görevi olmasa da toplantıları takip etmek, örgüt içinde ve dışındaki gelişmeleri takip etmek ve kendini mesleki açıdan geliştirmek örgütsel vatandaşlık davranışları olarak görülmektedir. Örgütteki tüm sorun üzerine gitmek ise örgütün işleyişine katkıdan çok zarar verebilir. Bu neden ufak tefek sorunların görmezden gelinmesi yararlı olabilir. Bu bilgiler ışığında doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Örgütsel vatandaşlık davranışları çalışanların görev tanımlarında olmamasına karşın yapılan ve örgütün işleyişine katkı sağlayan davranışlardır. Bu çerçevede başka çalışanlara yardımcı olmak, görevi olmasa da toplantıları takip etmek, örgüt içinde ve dışındaki gelişmeleri takip etmek ve kendini mesleki açıdan geliştirmek örgütsel vatandaşlık davranışları olarak görülmektedir. Örgütteki tüm sorun üzerine gitmek ise örgütün işleyişine katkıdan çok zarar verebilir. Bu neden ufak tefek sorunların görmezden gelinmesi yararlı olabilir. Bu bilgiler ışığında doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 112
"Bir çalışanın başka bir çalışana birebir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunması" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Centilmenlik
C
Özgecilik
D
Vicdanlılık
E
Sivil erdem
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarını tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Özgecilik, bir çalışanın başka bir çalışana birebir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır. Bu çerçevede doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Özgecilik, bir çalışanın başka bir çalışana birebir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır. Bu çerçevede doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 113
Örgüte ait araçların, teçhizatın, makinelerin veya ürünlerin kasıtlı bir şekilde tahrip edilmesi hangi üretkenlik karşıtı davranışlar içerisinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
Hırsızlık
B
Sabotaj
C
Verimlilik normlarında sapma
D
Saldırganlık
E
Görgüsüzlük
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışları tanımlayabilecek ve değişik türlerini açıklayabilecek.
Örgüte ait makina, teçhizat ve ürünlere kasıtlı olarak zarar vermek örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar çerçevesinde değerlendirilir ve bu davranışlar sabotaj olarak adlandırılır. Bu bakımdan doğru yanıt "B"seçeneğidir.
Örgüte ait makina, teçhizat ve ürünlere kasıtlı olarak zarar vermek örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar çerçevesinde değerlendirilir ve bu davranışlar sabotaj olarak adlandırılır. Bu bakımdan doğru yanıt "B"seçeneğidir.
Soru 114
Bir örgütte yönetici olan Kemal Bey yapılacak işlerle ilgili karar alırken örgüt çalışanlarının fikirlerini almakta ve onları kaygılarını da göz önüne alarak tüm çalışanları memnun edebilecek ve örgütün verimliliğini artıracak kararlar almaya çalışmaktadır.Buna göre Kemal Bey'in örgütsel adaletin hangi boyutuna önem verdiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Dağıtım adaleti
B
Etkileşim adaleti
C
Bilgisel adalet
D
Karar verme adaleti
E
Süreç adaleti
Açıklama:
Çalışanların adalet algısının nasıl oluştuğunu açıklayabilecek.
Karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olarak algılandığı süreç adaleti olarak adlandırılmaktadır. Buna göre Kemal Bey'in karar verme sürecinde çalışanlarının fikirlerini ve kaygılarını dikkate aldığı için süreç adaletine önem verdiği görülmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olarak algılandığı süreç adaleti olarak adlandırılmaktadır. Buna göre Kemal Bey'in karar verme sürecinde çalışanlarının fikirlerini ve kaygılarını dikkate aldığı için süreç adaletine önem verdiği görülmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenme sürecini oluşturan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tekrar kullanmak üzere bilgiyi saklama
B
Bilgiyi ilgili merci ve kişilere ulaştırma
C
Bilgiyi taklit etme
D
Bilgiyi anlamlandırma
E
Bilgi toplama
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, bilgiyi ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve tekrar kullanmak üzere bilgiyi saklama sürecidir. Bilgiyi taklit etme ise bir örgütün bir başka örgütün uygulamalarından yararlanmasını açıklayan bir örgütsel öğrenme yöntemidir. Bu çerçevede doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Örgütsel öğrenme, değişen çevre şartlarına örgütün başarılı bir şekilde uyum sağlaması amacıyla bilgi toplama, toplanan bilgiyi anlamlandırma, bilgiyi ilgili merci ve kişilere ulaştırma ve tekrar kullanmak üzere bilgiyi saklama sürecidir. Bilgiyi taklit etme ise bir örgütün bir başka örgütün uygulamalarından yararlanmasını açıklayan bir örgütsel öğrenme yöntemidir. Bu çerçevede doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 116
Çevrenin taranması sonucu keşfedilen yeni çözümlerin bazen örgütün mevcut kaynakları ile uygulanması mümkün olamamaktadır.Bu durumda örgüt aşağıdakilerden hangisini uygulamalıdır?
Seçenekler
A
Örgütün kaynakları ile uygulanabilecek yeni bir çözüm arayışına girmelidir.
B
Soruna uygun çözüm bulunamadığı için sorunu görmezden gelmelidir.
C
Örgütün işleyiş şemasını gözden geçirmeli ve sorunun kaynağını bulmalıdır.
D
Örgüt küçülmeye gitmelidir.
E
Örgütün gerekli insan kaynaklarını başka örgütlerden transfer etmeli ve hatta gerekiyorsa başka bir örgütü bünyesine katmalıdır.
Açıklama:
Örgütsel öğrenme ve öğrenen örgüt kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Çevrenin taranması sonucu bulunan yeni çözümlerin bazen örgütün mevcut kaynakları ile uygulanmaya koyulması mümkün olamamaktadır. Böyle durumlarda örgütün gerekli insan kaynaklarını başka örgütlerden transfer etmesi hatta başka bir örgütü bünyesine katması gerekebilmektedir. Bu nedenle örgüt kaynaklarını geliştirerek bulunan çözümün uygulanmasını sağlayabilir. Dolayısıyla doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Çevrenin taranması sonucu bulunan yeni çözümlerin bazen örgütün mevcut kaynakları ile uygulanmaya koyulması mümkün olamamaktadır. Böyle durumlarda örgütün gerekli insan kaynaklarını başka örgütlerden transfer etmesi hatta başka bir örgütü bünyesine katması gerekebilmektedir. Bu nedenle örgüt kaynaklarını geliştirerek bulunan çözümün uygulanmasını sağlayabilir. Dolayısıyla doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 117
Örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretkenlik karşıtı davranış
B
Örgütsel vatandaşlık davranışı
C
Görev başarımı
D
Örgütsel davranış
E
Sivil erdem
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsar. Bu davranışlar çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işlerdir.
Soru 118
i. Görev başarımı
ii. Üretkenlik karşıtı davranışlar
iii. Örgütsel vatandaşlık davranışları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri göreve özgü nitelikteki çalışan davranışlarını kapsamaktadır?
ii. Üretkenlik karşıtı davranışlar
iii. Örgütsel vatandaşlık davranışları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri göreve özgü nitelikteki çalışan davranışlarını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
Yalnız iii
D
i ve ii
E
i ve iii
Açıklama:
Görev başarımını oluşturan davranışlar göreve özgüdür. Örgütsel vatandaşlık davranışlarına benzer olarak, üretkenlik karşıtı davranışlar da göreve ve işe özgü değildirler.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışları arasında yer alan nezakete örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
İş yükü ağır olan kimselere yardım etmek
B
İş zamanını boşa harcamamak
C
Örgütsel duyuruları takip etmek
D
Gereksiz yere yakınmamak
E
İş sahasını temiz tutmak
Açıklama:
Bir başka bireyler arası vatandaşlık davranışı olan nezaket, çalışma arkadaşlarını kendilerini ilgilendiren ve iş yüklerini etkileyebilecek gelişmelerden haberdar etmek ve kişiler arası sorunların önüne geçecek davranışlarda bulunmak anlamına gelmektedir. Nezakete örnek olarak iş programındaki değişiklikleri, bu değişikliklerden etkilenebilecek kişilere vakitlice bildirmek; bir girişimde bulunmadan önce etkilenebilecek kişilere danışmak; iş araç gereçlerini özenli kullanmak ve iş sahasını temiz tutmak gösterilebilir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası vatandaşlık davranışları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Vicdanlılık
B
Sivil Erdem
C
Centilmenlik
D
Özgecilik
E
Esneklik
Açıklama:
Bireyleri hedef alan örgütsel vatandaşlık davranışları özgecilik ve nezakettir.
Soru 121
Sabotaj ve hırsızlık davranışları hangi türde üretkenlik karşıtı davranışlara örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Bireylerarası üretkenlik karşıtı davranışlar
B
Verimlilik normlarından sapma davranışları
C
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar
D
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar
E
Saldırgan davranışlar
Açıklama:
Örgüt varlıklarına yönelik zararlı davranışlar, çalışanların örgüte ait mal ve mülke zarar vermesini içermektedir. Bu tip davranışlara örnek olarak sabotaj ve hırsızlık gösterilebilir.
Soru 122
Kurum kaynaklarını ziyan etme davranışı hangi türde üretkenlik karşıtı davranışlara örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Bireylerarası üretkenlik karşıtı davranışlar
B
Verimlilik normlarından sapma davranışları
C
Örgüt ortamına zarar veren davranışlar
D
Örgüt varlıklarına zarar veren davranışlar
E
Saldırgan davranışlar
Açıklama:
En sık görülen verimlilik normlarından sapma davranışı kurum kaynaklarını ziyan etmektir.
Soru 123
Örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtan örgütsel adalet boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süreç adaleti
B
Denge adaleti
C
Etkileşim adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Dağıtım adaleti
Açıklama:
Dağıtım adaleti, örgütte alınan kararların ve bu kararların sonuçlarının çalışanlar tarafından ne kadar adil algılandığını yansıtmaktadır.
Soru 124
İşe alım, terfi, görev dağılımı gibi örgütsel süreçlerin doğruluk, tutarlılık ve tarafsızlık prensipleri çerçevesinde şekillendirilmesi örgütsel adalet boyutlarından hangisine katkı sağlar?
Seçenekler
A
Süreç adaleti
B
Denge adaleti
C
Etkileşim adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Dağıtım adaleti
Açıklama:
Sesini duyurma ve kararları temyiz edebilmenin yanı sıra, süreç adaletini artıran bir diğer etmen de işe alım, terfi, görev dağılımı gibi örgütsel süreçlerin doğruluk, tutarlılık ve tarafsızlık prensipleri çerçevesinde şekillendirilmesidir.
Soru 125
Elde edilen verilerin yönetici tarafından kendine hizmet edecek şekilde yorumlanması örgütsel öğrenmenin hangi aşamasında ortaya çıkabilecek bir problem türüdür?
Seçenekler
A
Bilgiyi toplama
B
Bilgiyi anlamlandırma
C
Bilgiyi iletme
D
Bilgiyi depolama
E
Bilgiyi geri getirme
Açıklama:
Anlamlandırma aşamasında ortaya en sık çıkan algısal bozukluk verinin yönetici tarafından kendine hizmet edecek şekilde yorumlanmasıdır. Kişiler, verileri kendi amaçları ve çıkarları çerçevesinde yorumlayabilmekte ve istedikleri anlamları görürken hoşlarına gitmeyen anlamları göz ardı edebilmekte ve yaratıcı yorumlar yapamamaktadırlar.
Soru 126
Rakiplerinin tasarımlarını ve teknolojilerini, ürünlerini parçalarını ayırarak tespit ederek örgütler tarafından rakiplerin ürünlerine çok benzer ürünler geliştirmek hangi tür örgütsel öğrenme kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Taklit
B
Temsili öğrenme
C
Tersine mühendislik
D
Beyin transferi
E
Deneme-yanılma
Açıklama:
Çevrenin incelenmesine bir örnek tersine mühendisliktir. Rakiplerin tasarımlarını ve teknolojilerini, ürünlerini parçalarını ayırarak tespit ederek örgütler rakiplerin ürünlerine çok benzer ürünler geliştirebilmektedirler.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi görev başarımına bir örnektir?
Seçenekler
A
Bir muhasebecinin mali bilgiler toplayıp, incelemek ve bu bilgileri kullanarak mali tablolar hazırlaması.
B
İş yükü çok fazla olan kişilere yardım etmek.
C
Katılımın zorunlu olmadığı toplantılara katılmak
D
Kendini mesleki açıdan sürekli geliştirerek güncel tutmak.
E
Çalışanların gereğinden çok daha fazla malzeme ve ham madde kullanmaları.
Açıklama:
Görev başarımını oluşturan davranışlar bir işten diğerine farklılık göstermek- tedir. Diğer bir deyişle görev başarımını oluşturan davranışlar göreve özgüdür. Örneğin, bir muhasebecinin görev başarımı mali bilgiler toplayıp, incelemek ve bu bilgileri kullanarak mali tablolar hazırlamaktır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır?
Seçenekler
A
Nezaket
B
Özgecilik
C
Vicdanlılık
D
Sivil Erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Özgecilik; bir çalışanın başka bir çalışana bire bir, doğrudan ve bilerek yardım etmeyi amaçlayan davranışlarda bulunmasıdır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımdır?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil Erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Sivil erdem; örgütün politik süreçlerine yapıcı katılımdır.
Soru 130
zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmek hangi vatandaşlık davranışıdır?
Seçenekler
A
Özgecelik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil Erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Centilmenlik: zorluklara rağmen olumlu tavırlar sergilemek, gereksiz yere yakınmamak ve örgütün yararı için kişisel kazançlardan vazgeçmektir.
Soru 131
I. Özgecilik
II. Nezaket
III. Vicdanlılık
IV. Sivil Erdem
Yukarıdakilerden hangisi kurumsal vatandaşlık davranışlarındandır?
II. Nezaket
III. Vicdanlılık
IV. Sivil Erdem
Yukarıdakilerden hangisi kurumsal vatandaşlık davranışlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bireylerarası Vatandaşlık Davranışları: Özgecilik ve Nezaket
Kurumlar Vatandaşlık Davranışları: Vicdanlılık, Sivil Erdem, Centilmenlik
Şekil 8.2
Kurumlar Vatandaşlık Davranışları: Vicdanlılık, Sivil Erdem, Centilmenlik
Şekil 8.2
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi örgüte yönelik ciddi sonuçları olan bir davranıştır?
Seçenekler
A
Kaynakları israf etmek
B
Rüşvet alma
C
Suçu başkasına yıkma
D
Sözlü veya fiziksel saldırı
E
İşten erken ayrılmak
Açıklama:
Örgüte yönelik ciddi sonuçları olan davranışlar: Sabotaj, hırsızlık, rüşvet alma vb.
Şekil 8.3
Şekil 8.3
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi bireye yönelik hafif sonuçları olan bir davranıştır?
Seçenekler
A
Yavaş çalışmak
B
Hırsızlık
C
İş arkadaşlarına veya müşterilere kaba davranmak
D
Taciz
E
İstismar
Açıklama:
Bireye yönelik hafif sonuçları olan davranışlar: Suçu başkasına atma, iş arkadaşlarına veya müşterilerine kaba davranma.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algıdır?
Seçenekler
A
Zamansal adalet
B
Dağıtım adaleti
C
Süreç adaleti
D
Etkileşim adaleti
E
Bilgisel adalet
Açıklama:
Süreç adaleti; karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil olduğuna ilişkin algıdır.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığıdır?
Seçenekler
A
Zamansal adalet
B
Dağıtım adaleti
C
Süreç adaleti
D
Bilgisel adalet
E
Etkileşim adaleti
Açıklama:
Etkileşim adaleti; yöneticilerin çalışanlara gösterdikleri davranışların ne kadar adil algılandığıdır.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi başkalarından deneyimleyerek ders çıkarmaktır?
Seçenekler
A
Örgütsel öğrenme
B
Öğrenen örgüt
C
Taktikçilik
D
Görerek öğrenme
E
Temsili öğrenme
Açıklama:
Temsili öğrenme; başkalarının deneyimlerinden ders çıkarmaktır.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi iş davranışları kapsamında yer alan görev başarımına ilişkin davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları müdürünün işletme çalışanlarının motivasyonlarını geliştirmeye çalışması
B
İşletmeye ilişkin sosyal etkinliklere katılıma özen gösterilmesi
C
İşletmede yeni istihdam edilen birinin adaptasyonuna yardımcı olunması
D
İş saatleri sırasında günlük gazetelerin okunması ve sık sık mola vermek
E
İşletme süreçlerine ilişkin sorunlardan haberdar olunarak, çözümler üretilmesi
Açıklama:
Görev başarımı, örgüt kaynaklarının örgütün ürettiği ürünlere ve hizmetlere dönüştürülmesine doğrudan katkı sağlayan çalışan davranışlarını kapsar. Bu davranışlar çalışanın görev tanımında belirlenmiş ve çalışanın örgütte istihdamının ve haklarının devamı için yerine getirmek ile yükümlü olduğu görevler, sorumluluklar ve işlerdir. Soruda insan kaynakları müdürünün çalışanlara ilişkin motivasyon süreçleri ile ilgilenmesi görev tanımları içinde yer alan bir görev başarımı davranışıdır. Bireyin çalışma saatlerinde gazete okuması ve sık sık mola vermesi üretkenlik karşıtı davranış içerisinde yer alırken; diğer davranışlar örgütsel vatandaşlıkla ilgilidir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 138
I-Örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüğe dayanır.
II-Örgütsel vatandaşlık davranışları teşvik sistemi kapsamındadır.
III-Örgütsel vatandaşlık düzeyleri düşük bireyler örgüte zarar verir.
IV-Çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları verimliliğe etki eder.
V-Örgütsel vatandaşlık davranışları görev tanımları dışında yer alır.
Örgütsel vatandaşlığa ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II-Örgütsel vatandaşlık davranışları teşvik sistemi kapsamındadır.
III-Örgütsel vatandaşlık düzeyleri düşük bireyler örgüte zarar verir.
IV-Çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları verimliliğe etki eder.
V-Örgütsel vatandaşlık davranışları görev tanımları dışında yer alır.
Örgütsel vatandaşlığa ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, IV ve V
D
I, II ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarının üç ayırıcı özelliği vardır. Bir, örgütsel vatandaşlık davranışları gönüllüdür ve resmî görev tanımının dışında kalırlar. İki, örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün teşvik sisteminin kapsamında değildir. Bu tip davranışlarda bulunmak amirlerin çalışanı daha olumlu değerlendirmesini sağlayarak ücret artışı ve kurumda yükselme olasılığını artırmakla beraber görev başarımında olduğu gibi bu kazanımlar garanti edilemez. Üçüncü ve son olarak, örgüt genelinde çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarında bulunması, örgütün verimliliğini ve etkinliğini arttırır. Soruda örgütsel davranışların teşvik sisteminde yer alır ifadesi ile bu davranışların düşüklüğünün örgüte zarar vermesi yanlış ifadelerdir. Çünkü örgütsel vatandaşlık davranışlarının değerlendirilmesi atama vb. durumlarda yöneticilerin öznel değerlendirmelerine bağlıyken; örgütsel vatandaşlık davranışlarının düşük olmasının her zaman örgüte zarar verebileceğine dair bir kesinlik söz konusu değildir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 139
"Hasan Bey işyerinde titizliğe ile bilinen ve sevilen bir orta düzey yöneticidir. Hasan Bey, yanına yeni atanan İhsan Bey'e işi nasıl yapacağını ayrıntılarıyla göstermiş ve iş ile ilgili gelişmeleri anında İhsan Bey'e duyurmuştur. Hasan Bey, İhsan Bey'e kendisinin her zaman işi zamanında yapmayı sevdiğini, kaynakları israf etmemeye çalıştığını ve boşa zaman harcamayı sevmediğini belirterek kendisinden de aynı davranışları beklediğini ifade etmiştir. Bunların yanı sıra Hasan Bey kurumsal süreçlerle iligili sorunlar gördüğü zaman, bunları yapıcı bir şekilde dile getirerek çözümler arayarak, kurumuna karşı duyarsız davranmamaktadır."
Yukarıdaki örnek olayda yer almayan örgütsel vatandaşlık davranışı hangisidir?
Yukarıdaki örnek olayda yer almayan örgütsel vatandaşlık davranışı hangisidir?
Seçenekler
A
Özgecilik
B
Nezaket
C
Vicdanlılık
D
Sivil erdem
E
Centilmenlik
Açıklama:
Örnek olayda başkalarına yardımcı olmayı içeren özgecilik, çalışanların işlerini etkileyebilecek gelişmelerden onları haberdar etmeyi içeren nezaket, işini zamanında yapma ve tasarruflu olmayı içeren vicdanlılık, örgütsel süreçlere katılım gösterme ve sorunlara çözüm aramayı içeren sivil erdem gibi örgütsel vatandaşlık kavramlarına yer verilmiş; zorluklara rağmen olumlu tutumlar sergilemek ve kişisel kazançlardan çok örgütsel kazançlara odaklanmayı içeren centilmenlik kavramına atıfta bulunulmamıştır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 140
I-İlknur Hanım maaşları bazen geç yatsa bile gereksiz yere yakınmaz.
II-Merve Hanım zorunlu olmasa bile işletmenin tüm davetlerine katılır.
III-Aysel Hanım her zaman mesai başlama saatinde işinin başında olur.
IV-Ahmet Bey mesai bitimi, işi hala bitmemiş iş arkadaşı varsa ona yardım eder.
V-Vedat Bey her zaman çalıştığı ortamı düzenli ve temiz tutar.
Yukarıdaki durumlardan hangileri kurumsal vatandaşlık davranışları arasında yer alır?
II-Merve Hanım zorunlu olmasa bile işletmenin tüm davetlerine katılır.
III-Aysel Hanım her zaman mesai başlama saatinde işinin başında olur.
IV-Ahmet Bey mesai bitimi, işi hala bitmemiş iş arkadaşı varsa ona yardım eder.
V-Vedat Bey her zaman çalıştığı ortamı düzenli ve temiz tutar.
Yukarıdaki durumlardan hangileri kurumsal vatandaşlık davranışları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Soruda verilen durumlarda İlknur Hanımın yakınmaması centilmenliği, Merve Hanım'ın zorunlu olmasa bile işletmenin davetlerine katılması sivil erdemi, Aysel Hanımın mesai saatinde işinin başında olması vicdanlılığı ifade etmekte iken; Ahmet Bey'in yardımseverliği özgeciliği ve Vedat Bey'in iş ortamını düzenli ve temiz tutması nezaketi içermektedir. Dolayısıyla sivil erdem, vicdanlılık ve centilmenliği kapsayan ilk üç madde örgütsel vatandaşlık davranışları ile ilgilidir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 141
I-Mustafa Bey işini severek yapar.
II-Ayla Hanım'ın işte titiz bir kişiliği sergiler.
III-Ahmet Bey iş davetlerinden nefret eder.
IV-Ayben Hanım işinde uzmandır.
V-Ziya Bey'in iş arkadaşları ile iletişim kurmayı sever.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarından farklıdır?
II-Ayla Hanım'ın işte titiz bir kişiliği sergiler.
III-Ahmet Bey iş davetlerinden nefret eder.
IV-Ayben Hanım işinde uzmandır.
V-Ziya Bey'in iş arkadaşları ile iletişim kurmayı sever.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi örgütsel vatandaşlık davranışlarından farklıdır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık davranışlarının görev başarımından bir farklılığı belirteçleri ile ilgilidir. Görev başarımının en temel belirteci bilişsel becerilerken örgütsel vatandaşlık davranışlarının en temel belirteçleri kişilik ve tutumlardır. Soruda işin sevilmesi, titiz olunması, davetlerden hoşlanılmaması ve iletişim kurmayı sevmek tutum ve kişilikle ilgilidir. Buna karşın işinde uzman olmak bilişsel süreçlerle ilgilidir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 142
I-Mesai sırasında günlük burçlara bakmak
II-Verilen görevleri geç bitirmek
III-Sürekli çalışanların arkasından konuşmak
IV-Sık sık görev yerini terketmek
V-Başkalarını tehdit ederek saldırmak
Yukarıdaki ifadelerden hangileri verimlilik normlarından sapma davranışları arasındadır?
II-Verilen görevleri geç bitirmek
III-Sürekli çalışanların arkasından konuşmak
IV-Sık sık görev yerini terketmek
V-Başkalarını tehdit ederek saldırmak
Yukarıdaki ifadelerden hangileri verimlilik normlarından sapma davranışları arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Üretkenlik karşıtı davranışlardan biri verimlilik normlarından sapmadır. Bu davranışlara örnek olarak bir işi tamamlamak için gereğinden fazla zaman harcamak, çok sık mola vermek, mazeretsiz devamsızlık yapmak, işle ilgisi olmayan şeylerle ilgilenmek (gazete okumak, İnternet’te gezinmek, gibi), işte olunması gereken vakitte işte olmamak ve hasta olmadığı hâlde hastalık izni kullanmak gösterilebilir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 143
"Turgut Bey çalıştığı kurumda terfilerin ve ücretlerin adil bir şekilde gerçekleştirildiğini düşünürken; yöneticilerin çalışanlarına karşı kaba ve kırıcı olduğunu düşünmektedir."
Turgut Bey'in çalıştığı işletmeye ilişkin adalet algıları sırasıyla hangi boyutları içermektedir?
Turgut Bey'in çalıştığı işletmeye ilişkin adalet algıları sırasıyla hangi boyutları içermektedir?
Seçenekler
A
Dağıtım Adaleti-Süreç Adaleti
B
Süreç Adaleti-Etkileşim Adaleti
C
Etkileşim Adaleti-Bilgisel Adalet
D
Dağıtım Adaleti-Etkileşim Adaleti
E
Süreç Adaleti-Bilgisel Adalet
Açıklama:
Turgut Bey'in çalıştığı işletmede terfi ve ücretlendirmelerin adil olduğunu düşünmesi örgütsel çıktıların dağıtımında adil olmayı içeren dağıtım adaleti ilgilidir. Yöneticilerin çalışanlara kaba davranması ise yöneticilerin çalışanlarına davranışlarında adil olmalarını içeren etkileşim adaleti ile ilgilidir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 144
I-Çalışanlar karar vermeye katılırlar
II-En yüksek ücret en çok katkı sağlayan verilir
III-Çalışanlara yöntemlere ilişkin kapsamlı açıklama yapılır
IV-Yanlış uygulamaların düzeltilmesine olanak sağlanır
V-Görev dağılımında tarafsızlık ve tutarlılık ilkesi benimsenir
Yukarıdaki özelliklerden hangileri süreç adaleti algısı ile ilgilidir?
II-En yüksek ücret en çok katkı sağlayan verilir
III-Çalışanlara yöntemlere ilişkin kapsamlı açıklama yapılır
IV-Yanlış uygulamaların düzeltilmesine olanak sağlanır
V-Görev dağılımında tarafsızlık ve tutarlılık ilkesi benimsenir
Yukarıdaki özelliklerden hangileri süreç adaleti algısı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, IV ve V
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Süreç adaleti, karar vermede kullanılan süreçlerin ve yöntemlerin ne kadar adil algılandığını ifade etmektedir. Yetkililer karar verirken şeffaf olurlarsa, çalışanları sürece dâhil ederlerse, çalışanların sorularını ve kaygılarını göz önüne alırlarsa, çalışanlar süreçleri adil olarak algılayacaklardır. Sesini duyurma ve kararları temyiz edebilmenin yanı sıra, süreç adaletini artıran bir diğer etmen de işe alım, terfi, görev dağılımı gibi örgütsel süreçlerin doğruluk, tutarlılık ve tarafsızlık prensipleri çerçevesinde şekillendirilmesidir. En yüksek ücretin en çok katkı sağlayana verilmesi dağıtım adaletini, çalışanlara ayrıntılı açıklamalar yapılması bilgisel adaleti içermektedir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 145
"Bir işletmede üretim artışı için tüm veriler yeni insan kaynağı alımını göstermesine karşın, işletme yöneticisinin çalışanlarına olan güvensizliği ve onların işten kaytardıklarına ilişkin ön yargısı nedeniyle, sorunun çözümünü çalışanlara yönelik daha katı politikaların uygulanmasında aramaktadır".
Örnek olayda işletme yöneticisinin davranışı örgütsel öğrenmenin hangi aşaması ile ilgilidir?
Örnek olayda işletme yöneticisinin davranışı örgütsel öğrenmenin hangi aşaması ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Bilgi toplama
B
Bilgiyi anlamlandırma
C
Bilgiyi iletme
D
Bilginin saklanması
E
Bilgi yönetimi
Açıklama:
Örgütsel öğrenmede bilgilerin toplanmasından sonraki aşama elde edilen bilgi ve ya verilerin örgütsel stratejiler ve amaçlar doğrultusunda anlamlı hale getirilmesidir. Bilginin anlamlandırılması büyük ölçüde algılar ve ön yargılar ile ilgilidir. Örnek olayda yöneticinin çalışanlara ilişkin sahip olduğu ön yargılar nedeniyle veriyi anlamlandırma sorun yaşayarak farklı çözümlere yönelmektedir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 146
I-Kalite ve müşteri memnuniyetini esas alır.
II-Çalışanların öğrenmesine olanak tanır.
III-Sürekli kendini yenileyerek çevreye uyum sağlar.
IV-Kendisinin ve başkalarının deneyimlerinden öğrenirler.
V-Süreçlerinde çarpıcı ilerlemelere odaklanır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri öğrenen örgütün temel özellikleri araısnda yer alır?
II-Çalışanların öğrenmesine olanak tanır.
III-Sürekli kendini yenileyerek çevreye uyum sağlar.
IV-Kendisinin ve başkalarının deneyimlerinden öğrenirler.
V-Süreçlerinde çarpıcı ilerlemelere odaklanır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri öğrenen örgütün temel özellikleri araısnda yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Öğrenen örgütlerde bireysel, takım halinde ve örgütsel öğrenme düzeyleri söz konusudur. Bu bağlamda bireylerin öğrenmesine olanak sağlayarak örgütsel öğrenmenin gerçekleşmesi hedeflenir. Diğer taraftan öğrenen örgütte bir hata bir kere yapılır bu nedenlede öğrenen örgütler kendilerinin ve başkalarının deneyimlerinden öğrenmeye açık yapılar geliştirir. Ayrıca öğrenen örgütlerin en önemli özelliği çevreye uyum becerilerinin geliştirilmesidir. Bu nedenle çevredeki değişikliklerin farkında olmalar ve bunları analiz ederek uyum sağlamaya çalışmaları söz konusudur. Kalite ve müşteri memnuniyeti daha çok toplam kalite yönetimi; süreçlerin kökten ve hızlı bir şekilde yapılandırılması yeniden yapılanma veya değişim mühendisliğinin temel vurguları arasında yer alır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.