⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
4. Dönem İKT204U

Makro İktisat

Toplam 475 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Makro İktisat - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Büyük buhran sonucu klasik iktisatçıların görüşlerinin geçerliliğini yitirdiğini belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Smith
B
Ricardo
C
Keynes
D
Maltus
E
Kuznets
Açıklama:
Makroekonominin Tarihçesi
Büyük buhran sonucu klasik iktisatçıların görüşlerinin geçerliliğini yitirdiğini belirten iktisatçı Keynes'dir.

Soru 2

Piyasa ekonomilerinin kendi kendilerini düzelttiklerini;aktivist makro ekonomik politikaların çözümün değil sorunun bir parçası olduğunu;ekonomik dalgalanmaların önemli ölçüde para arzındaki değişmelerin sonucu olduğunu savunan iktisadi görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monetarist
B
Keynesyen
C
Klasik
D
Merkantilist
E
Fizyokrat
Açıklama:
Makroekonominin Tarihçesi
Piyasa ekonomilerinin kendi kendilerini düzelttiklerini;aktivist makro ekonomik politikaların çözümün değil sorunun bir parçası olduğunu;ekonomik dalgalanmaların önemli ölçüde para arzındaki değişmelerin sonucu olduğunu savunan iktisadi görüş Monetarist Görüş tür.

Soru 3

Vergi oranlarının düşürülmesinin ekonomiyi canlandıracağı,milli geliri ve vergi gelirlerini arttıracağı ve enflasyonu azaltacağını iddia eden; taraftarlarının iddia ettiği kadar parlak sonuçlar vermeyen iktisadi görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonel beklentiler
B
Arz yönlü ekonomi
C
Keynesyen
D
Yeni klasikler
E
Yeni keynesyenler
Açıklama:
Makro ekonominin Tarihçesi
Vergi oranlarının düşürülmesinin ekonomiyi canlandıracağı,milli geliri ve vergi gelirlerini arttıracağı ve enflasyonu azaltacağını iddia eden; taraftarlarının iddia ettiği kadar parlak sonuçlar vermeyen iktisadi görüş arz yönlü iktisadi görüştür.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi harcama yöntemiyle GSYİH hesaplamasında yer almaz?

Seçenekler

A
Dolaylı vergiler
B
Tüketim harcamaları
C
Yatırım harcamaları
D
Devletin nihai tüketim harcamaları
E
Net ihracat
Açıklama:
Bazı Temel Kavramlar
Dolaylı vergiler harcama yöntemiyle GSYİH hesaplamasında yer almaz;gelir yöntemiyle GSYİHnın ölçülmesinde yer alır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bize işsizlik oranını vermektedir?

Seçenekler

A
İşsizlik Oranı=İşsiz Sayısı/Sivil İşgücü x 100
B
İşsizlik Oranı=Çalışan Sayısı/Sivil İşgücü x 100
C
İşsizlik Oranı=Çalışma yaşındaki İşsiz Sayısı/Sivil İşgücü x 100
D
İşsizlik Oranı=Aktif Nüfus /Sivil İşgücü x 100
E
İşsizlik Oranı=İşsiz Sayısı/Aktif İşgücü x 100
Açıklama:
Ekonominin İş Yaratma Kapasitesinin Ölçülmesi:İşsizlik Oranı
İşsizlik Oranı=İşsiz Sayısı/Sivil İşgücü x 100dir.

Soru 6

Ücretler+Karlar+Faiz+Rant(Kiralar)tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Kişisel Gelir
B
Milli Gelir
C
Gayrisafi yurtiçi hasıla(GSYİH)
D
Safi milli hasıla
E
Harcanabilir gelir
Açıklama:
Diğer Milli Gelir Kavramları
Ücretler+Karlar+Faiz+Rant(Kiralar)tanımı milli gelire aittir.

Soru 7

"Herhangi bir nedenle ertelenen 1liralık nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal farktır."tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Efektif döviz kuru
B
Düz döviz kuru
C
Çapraz döviz kuru
D
Nominal döviz kuru
E
Faiz oranı
Açıklama:
Mali Piyasaların Ana Göstergesi:FaizOranı
"Herhangi bir nedenle ertelenen 1liralık nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal farktır"tanımı faiz oranına aittir.

Soru 8

Gelir ve istihdam düzeyi, fiyat istikrarı, ekonomik büyüme gibi konular hangi iktisat alanının konuları arasındadır?

Seçenekler

A
Mikroekonominin ilgi alanı.
B
Makroekonominin ilgi alanı.
C
Uluslararası iktisatın ilgi alanı.
D
Ekonometrinin ilgi alanına.
E
Matematiksel iktisat ilgi alanı.
Açıklama:
Bu soru için, giriş kısmındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Makroekonominin ilgi alanına.

Soru 9

1970’li yıllardan itibaren işsizlik ile enflasyon arasındaki ilişki bozulmuş ve yüksek oranlı işsizlik yani ekonomide durgunluk ile enflasyonun bir arada bulunduğu olgusu ortaya çıkmıştır. Bu olgu hangisidir?

Seçenekler

A
Stagflasyon.
B
Resesyon.
C
Deflasyon.
D
Stagnasyon.
E
İktisadi toparlanma.
Açıklama:
Bu soru için, fiyat Düzeyinin istikrarı ile ilgilibaşlığı çalışmanız gerekmektedir.
Stagflasyon.

Soru 10

1930’larda dünya ölçeğinde yayılan 1929 Büyük Buhranı'nı açıklayan ve devletin belli politikalarla ekonomik krize çözüm getireceğini öne süren ve yeni bir teorik çerçeve ortaya koyarak modern makroekonominin öncülüğünü yapan iktisatçı hangisidir?

Seçenekler

A
David Ricardo.
B
François Quesnay.
C
J. S. Mill.
D
John Maynard Keynes.
E
Simon Kuznets.
Açıklama:
Bu soruda, Makroekonominin Tarihçesi ile ilgili başlığı çalışmanız gerekmektedir.
John Maynard Keynes.

Soru 11

Ekonomide bireylerin ve işletmelerin gelecekteki ekonomik olaylar hakkındaki beklentilerini oluştururken rasyonel davrandıklarını, yani mevcut bilgilerini en iyi biçimde kullanarak geçmişte yaptıkları hatalara düşmekten kaçındıklarını öne süren hipoteze ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Rasyonel beklentiler hipotezi.
B
Uyarlayıcı beklentiler hipotezi.
C
Geleceği değerlendirme hipotezi.
D
Rasyonel birey hipotezi.
E
Toplumsal davranış hipotezi.
Açıklama:
Bu soru için, makroekonominin tarihçesi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Rasyonel beklentiler hipotezi.

Soru 12

Ye = Ye-1 + c(Ya-1 - Ye-1) eşitliğinde hangi katsayı, beklentinin fiili değerden sapmasının hangi oranda bir sonraki döneme ilişkin beklentiye yansıyacağını göstermektedir?

Seçenekler

A
e katsayısı.
B
a katsayısı.
C
Ya değişkeni.
D
Ye değişkeni.
E
c katsayısı.
Açıklama:
Bu soru için, Beklentilerin Biçimlendirilmesi Konusundaki Farklı
Varsayımlar başlığını çalışmanızda yarar vardır.
c katsayısı.

Soru 13

Yeni fabrikalar ve makineler için firmalar tarafından yapılan harcamalar; yeni evler ve konutlardaki geliştirmeye yönelik hanehalklarının harcamaları; devletin inşaat, makine ve teçhizat için yaptığı harcamalar hangi harcamalardan sayılır?

Seçenekler

A
Devletin Nihai Tüketim harcamaları.
B
Tüketim harcamaları.
C
Yatırım harcamaları.
D
İthalat.
E
İhracat.
Açıklama:
Bu soru için, Bazı Temel Kavramlar başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Yatırım harcamaları.

Soru 14

Yn = (1 + g)nY0 eşitliğinde g katsayısı neyi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Faiz oranı.
B
Büyüme oranı.
C
Reel ücret.
D
Nüfus artış oranı.
E
Reel gelir.
Açıklama:
Bu soru için, Ekonominin Üretim Kapasitesindeki Artışın Ölçülmesi: GSYİH Büyüme Oranı başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Büyüme oranı.

Soru 15

Nominal büyüklüğü reel büyüklüğe dönüştürmek için, değişkenin nominal büyüklüğü endeks sayısına bölünür. Bu durumda,
Nominal gayrisafi yurt içi hasılayı (GSYİH) Fiyat Endeksine böldüğümüzde hangi büyüklüğü elde edersiniz?

Seçenekler

A
Nominal Gelir
B
Nominal Harcanabilir Gelir
C
Reel GSYİH
D
Reel Ücret
E
Reel Faiz
Açıklama:
Bu soruyu yanıtlayabilmek için, Bir Fiyat Endeksinin Oluşturulması ile ilgili başlığı çalışmanızda yarar vardır.
Reel GSYİH

Soru 16

Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde, bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına potansiyel hasıla ya da doğal hasıla denir. Bu durumda, iktisat teorisinde, potansiyel hasıla ile fiili olarak üretilen hasıla arasındaki farka ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eksik istihdam.
B
Tam istihdam.
C
Fiili hasıla.
D
İktisadi performans.
E
İstihdam.
Açıklama:
Bu soru için, Ekonominin İş Yaratma Kapasitesinin Ölçülmesi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Eksik istihdam,.

Soru 17

Makroekonomik teoride, bir ülkenin para biriminin, diğer bir ülke parası cinsinden değerini nasıl ifade ederiz?

Seçenekler

A
Efektif para.
B
Yabancı para.
C
Alternatif para.
D
Yabancı ülke ödeme aracı.
E
Döviz kuru.
Açıklama:
Bu soru için Makroekonomik Performans ana başlığı altındaki konuları çalışmanız gerekmektedir.
Döviz kuru.

Soru 18

1930’lu yıllarda geçerli olan ekonomik krizin kendiliğinden dengelenmemesi hangi düşüncenin eleştirilmesine yol açmıştır?

Seçenekler

A
Klasik - Neo Klasik
B
Keynesyen
C
Merkantilist
D
Monetarist
E
Fizyokrasi
Açıklama:
1930’lu yıllarda geçerli olan ekonomik krizin kendiliğinden dengelenmemesi ise Klasik - Neo Klasik düşüncenin eleştirilmesine yol açmıştır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi iktisat literatüründe Keynesyen iktisat öncesi ortaya çıkan iktisadi akımlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik İktisat
D
Neo - Klasik iktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
İktisat literatüründe Keynesyen iktisat öncesi ortaya çıkan iktisadi akımlar Merkantilizm, Fizyokrasi, Klasik İktisat ve Neo - Klasik iktisat şeklinde sıralanmaktadır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Klasik iktisadın önemli temsilcileri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Baptiste Colbert
B
Montaigne
C
Jean Bodin
D
John Stuart Mill
E
Giovanni Botero
Açıklama:
Klasik iktisadın diğer önemli temsilcileri ise David Ricardo, Robert Malthus, Jean Baptiste Say, John Stuart Mill’dir.

Soru 21

Ülkelerin zenginlik kaynağını kıymetli madenlerin oluşturduğunu ve bu maden stokunun ise sabit olduğunu savunan iktisadi okul aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
Devletin zenginliğinin ve ekonomik performansın ülkenin sahip olduğu değerli maden stoku ile ölçüleceğini savunan Merkantilistler, ülkelerin zenginlik kaynağının kıymetli madenlerin oluşturduğunu ve bu maden stokunun ise sabit olduğunu savunmaktadırlar.

Soru 22

I-1970’li yıllarda Keynesyen iktisada tepki olarak ortaya çıkmış bir iktisadi akımdır.
II-Ekonomi tam rekabet piyasasında dengededir.
III-İktisadi karar birimleri rasyonel beklentilere göre karar verir.
IV-Devletin ekonomiye müdahale etmesi gerekir.
Yeni Klasik iktisadi akımının görüşleriyle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Yeni Klasik İktisat 1970’li yıllarda Keynesyen iktisada tepki olarak ortaya çıkmış bir iktisadi akımdır. Klasik iktisada dayanan bu iktisadi akım; ekonominin tam rekabet piyasasında dengede olduğunu, iktisadi karar birimlerinin rasyonel beklentilere göre karar verdiklerini, ücretlerin ve fiyatların esnek olduğunu ve devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerektiğini savunmaktadır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Klasik iktisadın temsilcileri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Thomas Sargent
B
Joseph E. Stiglitz
C
John F. Muth
D
Robert Lucas
E
Robert Barro
Açıklama:
Yeni Klasik iktisadın en önemli temsilcileri Robert Barro, Robert Lucas, John F. Muth, Thomas Sargent ve Neil Wallace’dir.

Soru 24

IS-LM analizi aşağıdaki hangi iktisatçılar tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
John Hicks ve Alvin Hansen
B
Allan Metzler ve Anna Schwartz
C
Joseph E. Stiglitz ve Gregory Mankiw
D
Olivier Blanchard ve David Romer
E
Thomas Sargent ve Neil Wallace
Açıklama:
IS-LM analizi John Hicks ve Alvin Hansen tarafından geliştirilmiştir.

Soru 25

İktisadi dalgalanma ile ters yönde hareket eden değişkenlere ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Uyan değişken
B
Geciken değişken
C
Öncü değişken
D
Aynı yönlü devrevi değişken
E
Karşı yönlü devrevi değişken
Açıklama:
İktisadi dalgalanma ile ters yönde hareket eden değişkenler karşı yönlü devrevi değişken olarak adlandırılır.

Soru 26

Hükûmetinin kamu harcamaları, transfer ödemeleri, vergiler ve kamu borçları aracılığıyla yürüttüğü politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Para politikası
B
Tam istihdam politikası
C
Maliye politikası
D
Müdahale politikası
E
Gelir dağılımı politikası
Açıklama:
Maliye politikası: Hükûmetinin kamu harcamaları, transfer ödemeleri, vergiler ve kamu borçları aracılığıyla yürüttüğü politikaya denir.

Soru 27

Phillips Eğrisi’nin geçerliliğinin sorgulanmasına neden olan iktisadi kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Stagflasyon
D
Slumpflasyon
E
Resesyon
Açıklama:
1970’li yıllarda enflasyon ve işsizliğin birlikte arttığı durumu ifade eden stagflasyonun yaşanması Phillips Eğrisi’nin geçerliliğinin sorgulanmasına neden olmuştur.

Soru 28

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi merkantilizmin en önemli temsilcileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Jean Bodin
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
John Maynard Keynes
E
Milton Friedman
Açıklama:
Merkantilist akımın en önemli temsilcileri Jean Baptiste Colbert, Montaigne, Jean Bodin, Thomas Miles, Giovanni Botero, Antonia Serra’dır. Doğru cevap A'dır.

Soru 29

Aşağıdaki iktisadi yaklaşımlardan hangisi devlet zenginliğinin ve ekonomik performansın ülkenin sahip olduğu değerli maden stoku ile ölçülebileceğini savunur?

Seçenekler

A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Klasik iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
Merkantilizm, “ticaretin” hakim olduğu sistem anlamına gelmektedir. Devletin zenginliğinin ve ekonomik performansın ülkenin sahip olduğu değerli maden stoku ile ölçüleceğini savunan Merkantilistler, ülkelerin zenginlik kaynağının kıymetli madenlerin oluşturduğunu ve bu maden stokunun ise sabit olduğunu savunmaktadırlar. Doğru cevap B'dir.

Soru 30

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi ekonominin daima dengede olduğunu ifade eden Genel Denge Analizini geliştirmiştir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
Jean Baptiste Say
C
Leon Walras
D
Arthur Cecil Pigou
E
David Ricardo
Açıklama:
Leon Walras ekonominin daima dengede olduğunu ifade eden “Genel Denge Analizi’ni” geliştirmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi fiyatlar genel düzeyindeki bir düşüşün bireylerin reel servetini artırdığını ve bunun sonucunda ise tüketim harcamaları ve hasılanın yükseldiğini ifade eder?

Seçenekler

A
Emek değer teorisi
B
Say yasası
C
Okun kanunu
D
Pigou etkisi
E
Genel denge analizi
Açıklama:
Arthur Cecil Pigou, ekonomide Pigou Etkisinin (reel balans etkisinin ya da servet etkisinin) geçerli olduğunu savunmaktadır. Söz konusu bu etkiye göre, fiyatlar genel düzeyindeki bir düşüş bireylerin reel servetini artırmakta ve bunun sonucunda ise tüketim harcamaları ve hasıla yükselmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 32

Aşağıdaki iktisadi akımlardan hangisi makro iktisadın bir bilim dalı olmasına öncülük etmiştir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik İktisat
D
Monetarizm
E
Keynesyen iktisat
Açıklama:
Keynes, görüşlerini 1936 yılında yayınladığı “İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi” adlı eserinde ele almış ve makro iktisadın bir bilim dalı olmasına öncülük etmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Aşağıdaki iktisadi akımlardan hangisi özellikle enflasyon üzerine odaklanmıştır?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Klasik iktisat
C
Keynesyen iktisat
D
Fizyokrasi
E
Merkantilizm
Açıklama:
Monetaristler makro iktisadın üzerinde durduğu konulardan biri olan enflasyon üzerine odaklanmışlardır. Bu görüşe göre, enflasyon hükûmetlerin para arzını gereksiz yere ve aşırı ölçüde artırması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 34

Aşağıdaki iktisadi yaklaşımlardan hangisi Reagonomics ve Thatcherism olarak da anılır?

Seçenekler

A
Anayasal iktisat
B
Arz yanlı iktisat
C
Post Keynesyen iktisat
D
Yeni klasik iktisat
E
Yeni Keynesyen iktisat
Açıklama:
Arz yanlı iktisat; ABD Başkanı Reagan ve İngiltere Başbakanı Thatcher tarafından ön plana çıkarıldığı için Reagonomics ve Thatcherism olarak da anılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi iktisat terminolojisinde “Terkip Hatası” olarak ifade edilen ve “bireyler için doğru olan bir fiil ekonomi için de doğrudur” şeklinde ifade edilen kavramın en etkili örneğidir?

Seçenekler

A
Edgeworth paradoksu
B
Üretkenlik paradoksu
C
Tasarruf paradoksu
D
Leontief paradoksu
E
Giffen paradoksu
Açıklama:
İktisat terminolojisinde “Terkip Hatası” olarak ifade edilen ve “bireyler için doğru olan bir fiil ekonomi için de doğrudur” şeklinde ifade edilen kavramın en etkili örneğini ise “Tasarruf Paradoksu” oluşturmaktadır. Tasarruf Paradoksuna göre, kişisel düzeyde tasarruf düzeyinde meydana gelecek bir artış, bireyin zenginleşmesine yol açmaktadır. Tüm kişilerin aynı davranışı sergilemesi durumunda ise toplam harcama, dolayısıyla toplam üretim azalacağından toplum fakirleşecektir. Yani bireysel düzeyde olumlu sonuçlar doğuran bir davranış toplumsal düzeyde olumsuz sonuçlar doğurabilecektir. Doğru cevap C'dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi makro iktisadın temel konuları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Milli gelir
B
Enflasyon
C
İşsizlik
D
Bireysel tüketim
E
Gelir dağılımı
Açıklama:
Makro iktisadın temel problemlerini tam istihdam üretim düzeyinin sağlanması, iktisadi istikrarın sağlanması ve sürdürülmesi ve iktisadi büyümenin ve kalkınmanın sağlanması oluştururken, konusunu millî gelir, enflasyon, işsizlik, istihdam, iktisadi büyüme, gelir dağılımı, dış ticaret, toplam tüketim, toplam üretim, toplam gelir, toplam yatırım ve toplam tasarruf oluşturmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi makro iktisadi yaklaşımda ele alınan temel piyasalar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Mal piyasası
B
Para piyasası
C
Tahvil piyasası
D
Emek piyasası
E
Döviz piyasası
Açıklama:
Makro iktisadi yaklaşımda dört temel piyasa ele alınmaktadır. Bunlar; mal piyasası, para piyasası, tahvil piyasası ve emek piyasasıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen iktisat öncesi ortaya çıkan iktisadi akımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik İktisat
D
Monetarizm
E
Neo - Klasik İktisat
Açıklama:
İktisat literatüründe Keynesyen iktisat öncesi
ortaya çıkan iktisadi akımlar Merkantilizm, Fizyokrasi, Klasik İktisat ve Neo - Klasik iktisat şeklinde sıralanmaktadır.
Monetarizm

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen iktisat sonrası ortaya çıkan iktisadi akımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Neo - Keynesyen iktisat
B
Klasik İktisat
C
Yeni Klasik İktisat
D
Yeni Keynesyen İktisat
E
Arz Yanlı İktisat
Açıklama:
Keynesyen iktisat sonrası ortaya çıkan iktisadi
akımlar ise Neo - Keynesyen iktisat, Monetarizm,
Yeni Klasik İktisat, Yeni Keynesyen İktisat, Post
Keynesyen İktisat, Arz Yanlı İktisat, Anayasal İktisat ve Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi olarak
ifade edilebilir.

Soru 40

Aşağıdaki teorisyenlerden hangisi 1980’li yıllarda geliştirilen Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi’nin temsilcilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Friedrich August von Hayek
B
Edward Prescott
C
Finn Kydland
D
Robert King
E
Charles Plosser
Açıklama:
1980’li yıllarda geliştirilen Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi’nin en önemli temsilcileri
Edward Prescott, Finn Kydland, Robert King ve
Charles Plosser’dir.
Friedrich August von Hayek

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin sınırları içinde, belirli bir yılda üretilen nihai mal ve
hizmetlerin, üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden değerini ifade eden kavramdır?

Seçenekler

A
Ödemelr dengesi bilançosu
B
Ekonomik Kalkınma
C
Nominal Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
D
Ekonomik Büyüme
E
Reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
Açıklama:
Nominal Gayri Safi Yurtiçi Hasıla: Bir ülkenin sınırları içinde, belirli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin, üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden değerine Nominal Gayri Safi Yurtiçi Hasıla denir. Bir ülkedeki Nominal GSYH değerini bulmak için o yıl üretilen her bir mal ve hizmetin miktarları ile fiyatlarının çarpılması, daha sonra elde edilen değerlerin toplanması gerekmektedir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede, çalışabilecek durumdayken, çalışmak isteyen kişilerin bir kısmının işinin olmamasını ifade eder?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Stagflasyon
C
Durgunluk
D
Konjonktürel Dalgalanmalar
E
İşsizlik
Açıklama:
İşsizlik: Bir ülkede çalışabilecek durumda olan
ve çalışmak isteyen kişilerin (işgücü) bir kısmının
işinin olmaması işsizlik, bu durumda olan kimselere
ise işsiz adı verilir. İşgücünün bir bölümünün işinin
olmamasını ifade eden işsizlik, işsizlik oranı ile ifade
edilir. İşsizlik karşı yönlü devrevi bir değişkendir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen sürekli artışları ifade eder?

Seçenekler

A
Cari Yıl Fiyat Endeksi-
B
Enflasyon
C
Temel Yıl Fiyat Endeksi
D
SepetinTemel Yıldaki Değeri
E
FiyatEndeksi
Açıklama:
Enflasyon: Bir ekonomide fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen sürekli artışa enflasyon denir. Toplam talebin toplam arzı aşması sonucunda ortaya
çıkan enflasyon aynı yönlü devrevi bir değişkendir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide faaliyet gösteren bütün kamu kurum ve kuruluşlarından oluşan iktisadi karar birimlerini ifade eder?

Seçenekler

A
Özel sektör
B
Dış Alem
C
Firmalar
D
Devlet
E
Hanehalkı
Açıklama:
Devlet (Kamu) Sektörü: Bir ekonomide faaliyet gösteren bütün kamu kurum ve kuruluşlarından
oluşan iktisadi karar birimlerini ifade etmektedir

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kurulan modelde içsel değişkenlerin nasıl değiştiğine ilişkin sonucunu ifade eder?

Seçenekler

A
Hipotez
B
İşsizlik
C
Dışsal değişkenler
D
İçsel değişkenler
E
Parametre
Açıklama:
Model kurulumu aşamasının temel amacı dışsal değişkenlerde meydana gelen bir değişimin içsel değişkenleri nasıl etkilediğini açıklamaktır. Kurulan modelde içsel değişkenlerin nasıl değiştiğine ilişkin sonucuna ise hipotez adı verilir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi üretimde kullanılan üretim faktörlerinin yani emek, sermaye, doğal kaynak ve müteşebbislerin tamamının üretim sürecinde yer almasını ifade eder?

Seçenekler

A
Büyüme
B
Gelir dağılımı
C
İşsizlik
D
Tam istihdam
E
Eksik istihdam
Açıklama:
Tam istihdam sorunu: Tam istihdam üretim
düzeyi, üretimde kullanılan üretim faktörlerinin
yani emek, sermaye, doğal kaynak ve müteşebbislerin tamamının üretim sürecinde yer almasını
ifade etmektedir. Eğer üretim faktörleri üretimde
tam olarak kullanılmazsa ülkelerin kaynaklarını
tam olarak kullanamamaları ve bunun sonucunda
örneğin emek açısından işsizliğin ortaya çıkması
problemi yaşanmış olur.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi hanehalkı ve firma davranışları ele alınarak yani toplulaştırma yapılmadan daha küçük ölçekli analizler yapılmakta ve böylece ekonomideki küçük birimlerin davranışları ifade eder?

Seçenekler

A
Makro iktisat
B
Mikro iktisat
C
Tam istihdam
D
Enflasyon
E
İşsizlik
Açıklama:
Mikro iktisat, hanehalkı ve firma davranışları ele alınarak yani toplulaştırma yapılmadan daha küçük ölçekli analizler yapılmakta ve böylece ekonomideki küçük birimlerin
davranışları ele alınmaktadır. Buradan elde edilen bulguların ekonomideki tüm birey ve firmalar açısından geçerli olduğu düşünülmektedir.

Soru 48

Aşağıdaki düşünce akımlarından hangisi Sanayi Devrimi öncesinde var olmuştur?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Klasik görüş
C
Neo Klasik görüş
D
Keynesyen görüş
E
Monetarizm
Açıklama:
Sanayi Devrimi öncesinde iktisat bilimi ile uğraşan düşünürlerin ve okulların varlığı bilinmektedir. Bunlar arasında en önemlileri Merkantilizm ve Fizyokrasi’dir. İktisadın bir bilim, bir disiplin olarak ortaya çıkması ise Fizyokratik düşünceden önemli düzeyde etkilenen Klasik ve Neo Klasik görüş ile gerçekleşmiştir. Avrupa’da yaşanan sosyal değişimlerin sonucu olarak ortaya çıkan bu düşünce akımları Sanayi Devrimi ile aynı dönemde ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi öncesi Avrupa, özellikle
keşifler yolu ile birçok ülkeye ulaşmış ve çok düşük maliyetler ile hammadde elde etmiştir. Yine Sanayi Devriminin başlangıcında buharlı makinelerin icadı ve sanayi sektöründe kullanılması önemli bir etki yaratmıştır. Aynı dönemde kırsal kesimden sanayi sektörünün gelişmekte olduğu kentlere büyük göçler gerçekleşmiştir. Sonuç olarak ucuz hammadde, buharlı makineler ve çok sayıda nüfus sanayi şehirlerinde toplanmıştır.

Soru 49

Keynesyen Devrim'e yol açan olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sanayi Devrimi
B
Birinci Dünya Savaşı
C
Büyük Buhran
D
Petrol krizleri
E
Küresel Finans Krizi
Açıklama:
1920’li yıllara gelindiğinde, ortaya çıkan üretim artışı ve işçi ücretlerinin bu üretimi tüketebilecek düzeyde olmaması, üretim ile tüketim arasındaki dengenin kaybolmasına yol açmıştır. 1929 yılını izleyen yıllarda işsizlikte meydana gelen artış ve üretim düzeyinin önemli düzeyde düşmesi “Büyük Buhran” olarak adlandırılan ekonomik krizin ortaya çıkmasına neden olmuştur. 1930’lu yıllarda geçerli olan ekonomik krizin kendiliğinden dengelenmemesi ise Klasik - Neo Klasik düşüncenin eleştirilmesine yol açmıştır. Klasik - Neo Klasik düşüncenin eleştirisi noktasında J. M. Keynes tarafından 1936 yılında “İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi” adıyla yayınlanan eser ise yeni bir düşünce ekolü olan Keynesyen Okulunun ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sonraki yıllarda “Keynesyen Devrim” olarak nitelendirilen bu teori ise iktisat biliminin mikro ve makro iktisat olarak ayrılmasına yol açmıştır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen İktisat sonrası ortaya çıkan iktisadi akımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Neo Klasik İktisat
B
Neo Keynesyen İktisat
C
Monetarizm
D
Yeni Klasik İktisat
E
Arz Yanlı İktisat
Açıklama:
Keynesyen iktisat sonrası ortaya çıkan iktisadi akımlar Neo - Keynesyen iktisat, Monetarizm, Yeni Klasik İktisat, Yeni Keynesyen İktisat, Post Keynesyen İktisat, Arz Yanlı İktisat, Anayasal İktisat ve Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi olarak ifade edilebilir.

Soru 51

1970'li yıllarda yaşanan petrol krizleri hangi düşünce akımının sorgulanmasına neden olmuştur?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Neo Klasik İktisat
C
Keynesyen İktisat
D
Monetarizm
E
Yeni Keynesyen İktisat
Açıklama:
1970’li yıllarda Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) bir araya gelerek petrolün fiyatını artırmıştır. Yaşanan bu olay dünya ekonomisinin, durgunluk ile enflasyonun birlikte ortaya çıktığı durumu ifade eden stagflasyon sürecine girmesine neden olmuştur. Stagflasyonun ortaya çıkmış olması ise Phillips Eğrisi Analizi’nin işlemediği göstermiş ve Keynesyen iktisat ile ilgili ciddi şüphelere yol açmıştır.

Soru 52

Hoş Olmayan Monetarist Aritmetik kavramı hangi düşünce akımındaki iktisatçılara aittir?

Seçenekler

A
Neo Klasik
B
Keynesyen
C
Monetarist
D
Yeni Klasik
E
Yeni Keynesyen
Açıklama:
Yeni Klasik iktisada katkı olarak Thomas Sargent ve Neil Wallace “Hoş Olmayan Monetarist Aritmetik” kavramını geliştirmişlerdir. Buna göre bütçe açığı ya para basılarak ya da borçlanılarak kapatılabilir. Monetarist iktisatçılara göre bütçe açığı para basılarak değil de borçlanılarak kapatılırsa enflasyon daha düşük seviyede kalacaktır. Ancak Thomas Sargent ve Neil Wallace Monetaristlerin bu görüşüne karşı çıkarak bütçe açığının para basma
yerine borçlanma ile finanse edilmesinin enflasyonu daha fazla artıracağını ileri sürmüşlerdir. Çünkü borçlanma sürdürülemez düzeye ulaştığı zaman zorunlu olarak para basılarak bütçe açığı kapatılacaktır ve bu durumda enflasyon sürekli artacaktır.

Soru 53

Öncüleri Michael Kalecki, Joan Robinson, Sidney Weintraub ve Luigi Pasinetti olan iktisadi düşünce akımı hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Klasik İktisat
B
Post Keynesyen İktisat
C
Yeni Keynesyen İktisat
D
Arz Yanlı İktisat
E
Anayasal İktisat
Açıklama:
Öncüleri Michael Kalecki, Joan Robinson, Sidney Weintraub ve Luigi Pasinetti’dir. Post Keynesyen iktisatçılar Rasyonel Beklentiler Varsayımı’nı reddetmiş ve ekonominin her zaman kendiliğinden dengeye gelemeyeceğini ve bu yüzden devletin ekonomide aktif bir şekilde rol alması gerektiğini savunmuşlardır.

Soru 54

Teknoloji şoklarını ekonomideki istikrarsızlıkların temel nedeni olarak gören düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Post Keynesyen İktisat
B
Yeni Keynesyen İktisat
C
Arz Yanlı İktisat
D
Anayasal İktisat
E
Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi
Açıklama:
1980’li yıllarda geliştirilen Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi’nin en önemli temsilcileri Edward Prescott, Finn Kydland, Robert King ve Charles Plosser’dir.
Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi, Yeni Klasik model üzerine inşa edildiği için rasyonel beklentiler varsayımı, ücret ve fiyatların esnekliği, piyasaların sürekli temizlendiği ve devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerektiği varsayımları kabul edilmektedir. Reel Konjonktür Teorisi olarak da ifade edilen Reel İktisadi Dalgalanmalar Teorisi’ne göre, üretim ve işsizlik düzeylerinde meydana gelen dalgalanmaların yani ekonomik istikrarsızlıkların temel nedeni teknolojik şoklardır. Nitekim teknolojide yaşanan şoklara iktisadi karar birimlerinin verdiği tepkiler sonucunda üretim ve işsizlik düzeylerinde dalgalanmalar meydana gelmektedir.

Soru 55

İktisadi dalgalanma zirve yapmadan zirve yapan değişkenlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aynı yönlü
B
Karşı yönlü
C
Öncü
D
Geciken
E
Uyan
Açıklama:
İktisadi dalgalanmalar ile ekonomik göstergelerin yönü arasındaki ilişki yanında dalgalanmalar ile göstergeler arasındaki nedensellik ilişkisi açısından da ekonomik göstergeler değişkenlik göstermektedir. Buna göre, dönüş noktaları (zirve - dip) iktisadi dalgalanmaların dönüş yönünden önce olan; iktisadi dalgalanma dip yapmadan önce dip yapan - iktisadi dalgalanma zirve yapmadan zirve yapan değişkenlere öncü değişkenler denir. Buna karşılık, dönüş noktaları iktisadi dalgalanmanın dönüş noktalarından sonra olan değişkenler geciken değişkenler diye nitelendirilir. Son olarak dönüş noktaları iktisadi dalgalanma ile aynı zamanda gerçekleşen göstergelere ise uyan değişken denir.

Soru 56

Bir ülkedeki işsiz sayısı 2 milyon, toplam iş gücü 25 milyon ise işsizlik oranı kaçtır?

Seçenekler

A
%2
B
%4
C
%6
D
%8
E
%10
Açıklama:
Bir ülkede çalışabilecek durumda olan ve çalışmak isteyen kişilerin (işgücü) bir kısmının işinin olmaması işsizlik, bu durumda olan kimselere ise işsiz adı verilir. İşgücünün bir bölümünün işinin olmamasını ifade eden işsizlik, işsizlik oranı ile ifade edilir. İşsizlik karşı yönlü devrevi bir değişkendir.
İşsizlik oranı = (İşsiz sayısı/İşgücü)*100
İşsizlik oranı = (2000000/25000000)*100
İşsizlik oranı = (0,08)*100 = %8 olarak bulunur.

Soru 57

Okun Yasası'na göre bir ekonominin ortalama büyüme hızı %2 iken gerçekleşen %5'lik bir büyümenin işsizliği yüzde aç azaltması beklenir?

Seçenekler

A
%0,5
B
%1
C
%1,5
D
%2
E
%2,5
Açıklama:
İktisadi büyümedeki artış yani reel GSYH’deki artış ile emek arasında önemli ilişkiler mevcuttur. İktisadi büyümeyi üretim artışı olarak ele alırsak bu üretim artışının sağlanması için emek miktarının artması ya da mevcutta kullanılan emeğin verimliliğinin yükselmesi gerekir. Eğer üretimdeki artış emek miktarından kaynaklanıyor ise büyüme ya da diğer bir deyişle üretim arttıkça işsizliğin azalması beklenebilir. Büyüme ile işsizlik arasında ters yönlü ilişki olduğunu iddia eden Arthur Okun, yaptığı çalışmasında bu ilişkiyi açıklamaya çalışmıştır. Bugün Arthur Okun’un kendi adı ile anılan Okun Kanunu aşağıdaki gibi ifade edilebilir:
Δu=-0.5 (g-%2)
İlgili denklemde Δu, işsizlik oranındaki değişmeyi, g, reel GSYH büyüme hızını ifade etmektedir. Buradaki %2 rakamı ortalama büyüme hızıdır.
Δu=-0.5 (%5-%2) = %1,5
Buna göre bu ekonominin %2 üzerindeki her %3'lük büyüme artışı işsizlik oranını %1,5 azaltmaktadır. Büyüme oranı eğer %5 olunca işsizlik %3 azalmaktadır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi makro iktisadın araştırma alanına giren konulardan biridir?

Seçenekler

A
Fırsat maliyetinin karar alma üzerine etkisi
B
Fiyatların satın alma davranışı üzerine etkisi
C
Enflasyonun ekonomik büyüme üzerine etkisi
D
Bireysel gelirin tüketici tercihleri üzerine etkisi
E
Piyasaya giriş engellerinin firmalar arası rekabet üzerine etkisi
Açıklama:
Mikro iktisat daha küçük birimlere ait veriler ile makro iktisat ise daha toplulaştırılmış veriler ile analizler yapar. Bu bakımdan C şıkkı dışındaki seçeneklerde verilenler mikro iktisadın araştırma alanına girerken C şıkkında verilen enflasyon ve ekonomik büyüme gibi toplulaştırılmış verileri kullanarak yapılan araştırmalar makro iktisadın araştırma alanına girmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 59

Aşağıdaki eserlerden hangisi Büyük Buhran sonrası mikro iktisat ve makro iktisat ayırımına yol açan süreçte etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Kapital
B
Ulusların Zenginliği
C
Kapitalizm ve Özgürlük
D
İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi
E
Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri
Açıklama:
1929 yılını izleyen yıllarda işsizlikte meydana gelen artış ve üretim düzeyinin önemli düzeyde düşmesi “Büyük Buhran” olarak adlandırılan ekonomik krizin ortaya çıkmasına neden olmuştur. 1930’lu yıllarda geçerli olan ekonomik krizin kendiliğinden dengelenmemesi ise Klasik - Neo Klasik düşüncenin eleştirilmesine yol açmıştır. Klasik - Neo Klasik düşüncenin eleştirisi noktasında J. M. Keynes tarafından 1936 yılında “İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi” adıyla yayınlanan eser ise yeni bir düşünce ekolü olan Keynesyen Okulunun ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sonraki yıllarda “Keynesyen Devrim” olarak nitelendirilen bu teori ise iktisat biliminin mikro ve makro iktisat olarak ayrılmasına yol açmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen iktisat sonrası ortaya çıkmış makro iktisadi akımlardan biridir?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Merkantilizm
C
Fizyokrasi
D
Klasik İktisat
E
Neo-Klasik İktisat
Açıklama:
Merkantilizm, Fizyokrasi, Klasik iktisat ve Neo-klasik iktisat akımları Keynesyen iktisat öncesinde var olan iktisadi akımlardandır. Monetarizm ise Milton Friedman öncülüğünde 1950-1960’lı yıllarda ortaya çıkmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Rasyonel Beklentiler Varsayımını kabul eden bir makro iktisadi akımdır?

Seçenekler

A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Monetarizm
D
Post Keynesyen İktisat
E
Yeni Keynesyen İktisat
Açıklama:
Rasyonel beklentiler varsayımı 1970’li yıllarda ortaya çıkan Yeni klasik iktisat akımıyla beraber iktisat yazını içerisinde kendine yer bulmuştur. Bu sebeple yeni klasik iktisat öncesi dönemde hakim olan Fizyokrasi, Merkantilizm ve Monetarizmde rasyonel beklentiler varsayımı yer almamaktadır. Bunun yanında Post keynesyen akım, rasyonel beklentiler varsayımını reddederken, 1980’li yıllarda ortaya çıkan Yeni keynesyen iktisat akımı rasyonel beklentiler varsayımını kabul etmektedir. Buna göre cevap E şıkkıdır.

Soru 62

Ekonomide ortaya çıkan geçici bir şok karşısında ekonominin denge durumundan sapması ve şok ortadan kalktıktan sonra önceki denge durumuna geri dönememesi durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Laffer etkisi
B
Histeri etkisi
C
Gelir etkisi
D
İkame etkisi
E
Lucas etkisi
Açıklama:
Yeni Keynesyen iktisatta Histeri Etkisi kabul edilmektedir. Bu hipoteze göre, ekonomide ortaya çıkan geçici bir şok karşısında ekonomi denge durumundan sapabilir ve şok ortadan kalktıktan sonra ekonomi önceki denge durumuna geri dönemez. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 63

Bir ülkenin sınırları içinde belirli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin, üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden değerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fiyat istikrarı
B
Ekonomik büyüme
C
Dış alem faktör gelirleri
D
Reel gayri safi yurtiçi hasıla
E
Nominal gayri safi yurtiçi hasıla
Açıklama:
Bir ülkenin sınırları içinde, belirli bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin, üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden değerine Nominal Gayri Safi Yurtiçi Hasıla denir. Bir ülkedeki Nominal GSYİH değerini bulmak için o yıl üretilen her bir mal ve hizmetin miktarları ile fiyatlarının çarpılması, daha sonra elde edilen değerlerin toplanması gerekmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi makro iktisadi analizde yer verilen iktisadi birimlerden birisi olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Hanehalkı
B
Firmalar
C
Devlet
D
Para
E
Dış alem
Açıklama:
Makro iktisadi analizde hanehalkı, firmalar, devlet ve dış alem olmak üzere dört temek iktisadi birim yer almaktadır. Para piyasası ise bu dört iktisadi birimin bir araya geldiği piyasalardan birisidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 65

Yukarıda verilen formül aşağıdaki kavramlardan hangisinin hesaplanması için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
İşsizlik
B
Cari açık
C
Deflatör
D
Konjonktür
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Soruda verilen eşitlik deflatörün hesaplanması için kullanılmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Okun Yasası için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Enflasyon ve işsizlik arasındaki ilişkiyi açıklar.
B
Konjonktür dalgalanmalarının nedenlerini açıklar.
C
Rasyonel beklentiler ve büyüme arasındaki ilişkiyi açıklar.
D
Ekonomik büyüme ve işsizlik arasındaki ilişkiyi açıklar.
E
Ödünç verilebilir fonlar piyasasındaki denge koşulunu açıklar.
Açıklama:
Büyüme ile işsizlik arasında ters yönlü ilişki olduğunu iddia eden Arthur Okun, yaptığı çalışmasında bu ilişkiyi açıklamaya çalışmıştır. Bugün Arthur Okun’un kendi adı ile anılan Okun Kanunu’nu test etmeye yönelik olarak ülkelerin uzun dönemli ortalama büyüme rakamları ile mevcut büyüme rakamlarından yararlanılarak büyümenin işsizlik üzerindeki etkisinin tahmin edildiği çok sayıda çalışma yapılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi genişletici para politikasına bir örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Döviz alım satımında verginin arttırılması.
B
Merkez Bankası’nın politika faizini düşürmesi.
C
İthal ürünlere ek gümrük vergisi getirilmesi.
D
Devletin dar gelirli ailelere nakdi yardım yapması.
E
Devletin öğrenim kredisi borçlularının borçlarını silmesi.
Açıklama:
Hükûmetinlerin özellikle merkez bankaları aracılığıyla fiyat istikrarını sağlamak ve üretim, gelir ve istihdam düzeyini artırmak amacıyla piyasadaki para arzını kontrol ettikleri politikaya para politikası, kamu harcamaları, transfer ödemeleri, vergiler ve kamu borçları aracılığıyla yürüttüğü politikaya ise maliye politikası denir. Soruda verilen örnekler incelendiğinde B şıkkı haricindeki seçeneklerin maliye politikası kapsamına girdiği görülecektir. Merkez Bankası’nın politika faizini düşürmesi piyasada para arzını arttıracağı için genişletici para politikası kapsamına girmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Ünite 2

Soru 1

Optimum istihdam düzeyinde emeğin marjinal ürünü aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Seçenekler

A
Reel Ücret
B
Parasal Ücret
C
Nominal Ücret
D
Ortalama Ücret
E
Cari Ücret
Açıklama:
KLASİK İKTİSAT - Klasik Modelde İş Gücü Piyasası
Optimum istihdam düzeyinde emeğin marjinal ürünü (MPL), Reel Ücrete (w) eşittir. Firmanın optimum istihdam düzeyi aşağıdaki eşitlikte formüle edilmiştir. (W = Parasal Ücret, P = Ortalama Fiyat)
MPL = W / P = w

Soru 2

“Her arz, kendi talebini yaratır” şeklinde ifade edilen iktisadi yasa aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Say Yasası
B
Gresham Yasası
C
Tunç Yasası
D
King Yasası
E
Okun Yasası
Açıklama:
KLASİK İKTİSAT - Klasik Modelde Mal Piyasası ve Faiz Oranı
Klasik iktisatçılar tam istihdam konusundaki görüşlerini Say Yasası olarak bilinen bir ilke üzerine inşa etmişlerdir. 1776-1832 yılları arasında yaşamış Fransız iktisatçı Jean Baptiste Say tarafından geliştirilen kuramda, bir piyasa ekonomisinin daima tam istihdama neden yöneldiği açıklanır. Say Yasası’na göre “her arz kendi talebini yaratır”. Bir başka anlatımla, ekonomide bir şey üretildiğinde karşılığında gelir elde edilir, bu gelir mal ve hizmet alımları için kullanılır.

Soru 3

Klasik İktisatçılara göre faizin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bugünkü tüketimden vazgeçmenin, yani tasarrufta bulunmanın bedelidir.
B
Paradan vazgeçmenin bedelidir.
C
Paranın arz ve talebi tarafından belirlenen parasal bir olgudur.
D
Üretim fonksiyonundan türeyen bir üretim faktörüdür.
E
Yatırımın zamansal maliyetidir.
Açıklama:
KLASİK İKTİSAT - Klasik Faiz Teorisi: Tasarruf ve Yatırımların Eşitlenmesi
Klasik iktisatçılara göre faiz, bugünkü tüketimden vazgeçmenin, yani tasarrufta bulunmanın bedeli olarak değerlendirilmektedir. Bireyler gelirlerini bugünkü ve gelecekteki tüketimleri arasında faydalarını maksimize edecek biçimde dağıtmaktadırlar. Pozitif bir faiz oranı bireylere gelecekte bugünkünden daha fazla tüketim yapma olanağı sağlayacaktır. Faiz oranının yükselmesi durumunda bireyler daha fazla tasarrufa yönelecek, yani gelecekteki daha fazla tüketimi tercih edeceklerdir. Aynı şekilde faiz oranı düşerse tasarruf miktarı da azalacaktır. Bu durumda tasarruf faiz oranının doğrusal bir fonksiyonudur.

Soru 4

Klasik toplam arz eğrisinin şekli aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Tam istihdam GSYİH düzeyinde düşey bir doğrudur.
B
Doğal GSYİH düzeyinde yatay bir doğrudur.
C
Eksik istihdam GSYİH düzeyinde azalan bir doğrudur.
D
Tam istihdam GSYİH düzeyinde artan bir doğrudur.
E
Doğal GSYİH düzeyinde önce artan ve belli bir gelir düzeyinden sonra azalan bir doğrudur.
Açıklama:
KLASİK İKTİSAT - Klasik Modelde Toplam Arz
Ekonomi daima tam istihdam düzeyinde varsayıldığı için, Klasik toplam arz eğrisi, tam istihdam ya da doğal GSYİH düzeyinde düşey bir doğrudur. Toplam arz eğrisi iş gücü piyasası dengesi ve üretim fonksiyonu kullanılarak elde edilir.

Soru 5

Keynesyen İktisadın ortaya çıkışı aşağıdaki hangi olaydan sonra olmuştur?

Seçenekler

A
1930’larda yaşanan Büyük Buhran
B
I. Dünya Savaşı
C
II. Dünya Savaşı
D
Dünya Bankasının Kuruluşu
E
1970’lerde yaşanan Petrol Krizi
Açıklama:
KEYNESYEN İKTİSAT
Keynesyen makro iktisadın ortaya çıkışı, 1930’larda yaşanan Büyük Buhranın hemen ardından gerçekleşmiş ve bir anlamda bu büyük krizden kurtulmanın yollarını ortaya koymuştur. Keynes’in girişimi, Klasik iktisat modelinin yerine kendi geliştirdiği modeli koymaya yöneliktir. Keynes’in görüşleri yalnızca Klasik modelin zaaflarını ortaya koymakla kalmamış; kendinden sonraki makroekonomik teorilerin de iskeletini oluşturmuştur.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi otonom harcamalarla ilgili çoğaltan hesaplanırken, bilinmesi gereken değişkenlerden birisidir?

Seçenekler

A
Marjinal Tüketim Eğilimi
B
Marjinal Yatırım Eğilimi
C
Marjinal İthalat Eğilimi
D
Marjinal Fiziki Ürün
E
Marjinal Faktör Verimliliği
Açıklama:
Planlanan otonom harcamalarda ortaya çıkan bir birimlik bir artış denge gelir düzeyini ne kadar artırır? İlk bakışta cevap çok basit gibi görünmektedir. Dengede gelir düzeyi planlanan toplam harcamalara eşit olduğuna göre, (otonom) talepteki bir birimlik artış, denge gelirini de bir birim artırmalıdır, diye düşünülebilir. Ama bu cevap yanlıştır. Neden? Otonom harcamalardaki bir birim artışın, üretim düzeyini bir birim artıracağı doğrudur. Ancak üretimdeki artış da marjinal tüketim eğilimine bağlı olarak tüketim talebini artıracaktır. Tüketimin bu gelire bağlı kısmına uyarılmış tüketim denir. Tüketimin artan gelir düzeyi tarafından uyarılması ile toplam harcamalar da artacak ve bu yeniden üretimi artıracaktır... Bu sürecin sonunda, otonom harcamalardaki bir birim artışın, denge gelir ve üretim düzeyini bir birimden fazla artırdığı görülecektir. Bu artışın ne kadar olacağı ise marjinal tüketim eğilimine bağlıdır. Otonom harcamalardaki bir birim artışın denge gelir düzeyinde yol açtığı artışa çoğaltan ya da çarpan denir. Çoğaltan katsayısını α simgesi ile göstereceğiz:
α = 1/ (1-c) ya da
Paydadaki (1-c) ifadesi marjinal tasarruf eğilimine eşit olduğundan, çoğaltanı
α = 1/s
şeklinde de gösterebiliriz.
Dolayısıyla otonom harcamalarla ilgili çoğaltan hesaplanırken, bilinmesi gereken değişkenler; Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC ya da küçük “c” ile gösterilir) ya da Marjinal Tasarruf Eğilimi’dir. (MPS ya da küçük “s” ile gösterilir).

Soru 7

  1. Teknoloji ve verimlilik sabit olmalıdır.
  2. Gelir akımlarının doğduğu her aşamada, üretimi artırabilmek için yeterli atıl iş gücü bulunmalıdır.
  3. Üretimin artırılmasını ve iş gücünün istihdamını sağlayacak yeterli atıl sermaye ve toprak bulunmalıdır.
  4. Ham madde temininde güçlükler olmamalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri çoğaltanın pratikte etkin olarak işlemesi için gerekli şartlardandır?

Seçenekler

A
II, III, IV
B
Yalnız II, IV
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
ÇOĞALTAN - Çoğaltan Mekanizmasının İşleme Şartları
Çoğaltanın pratikte etkin olarak işlemesi için;
  • Gelir akımlarının doğduğu her aşamada, üretimi artırabilmek için yeterli atıl iş gücü bulunmalıdır.
  • Üretimin artırılmasını ve iş gücünün istihdamını sağlayacak yeterli atıl sermaye ve toprak bulunmalıdır.
  • Ham madde temininde güçlükler olmamalıdır.

Soru 8

Tüketim harcamalarını belirleyen en önemli belirleyicilerden biri olan Cari Harcanabilir Gelir ile tüketim harcamaları arasında nasıl bir ilişki vardır?

Seçenekler

A
Ters yönlü bir ilişki vardır.
B
Aynı yönde bir ilişki vardır.
C
Nötr ilişki söz konusudur.
D
Herhangi bir ilişki yokktur.
E
Doğru yönlü bir ilişki vardır.
Açıklama:
Bu soru için, TÜKETİM VE TASARRUF başlığı altındaki konuları çalışmanız gerekmektedir.
Doğru yönlü bir ilişki vardır.

Soru 9

Bir hanehalkının sahip olduğu hisse senedinin değeri 10.000 TL’den 15.000 TL’ye yükselmiş ise, değer artışı olmadan 10.000 TL olan hisse senedini, değer artışından sonra sattığında artık kaç liralık bir alım gücüne sahip olacaktır?

Seçenekler

A
15.000 TL.
B
20.000 TL.
C
10.000 TL.
D
25.000 TL.
E
30.000 TL.
Açıklama:
Bu soru, tüketim ve tasarruf konusunu çalışmanızda yarar vardır.
15.000 TL.

Soru 10

"Tüketim cari gelirin artan bir fonksiyonudur. Yani tüketim gelir artarken artmakta, azalırken azalmaktadır." varsayımı, hangi tüketim fonksiyonu için geçerlidir?

Seçenekler

A
Klasik Tüketim Fonksiyonu.
B
Ricardian Tüketim Fonksiyonu.
C
Keynesyen Tüketim Fonksiyonu.
D
Neoklasik Tüketim Fonksiyonu.
E
Marjinalist Tüketim Fonksiyonu.
Açıklama:
Bu soru için, Tüketim Fonksiyonu başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Keynesyen Tüketim Fonksiyonu.

Soru 11

Eğer tüketicinin gelirinin tamamı tüketime gitmişse (Yd = C), Ortalama Tüketim Eğiliminin (APC) değeri kaç olacaktır?

Seçenekler

A
1
B
3
C
5
D
2
E
4
Açıklama:
Bu soruda tüketim fonksiyonu başlığı altındaki konular önemlidir.
1 (Bir).

Soru 12

S = SO + s . Yd denkleminde SO terimi hangi değişkeni ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Otonom Tüketim.
B
Otonom Tasarruf.
C
Otonom Yatırım.
D
Ortalama Tasarruf Eğilimi.
E
Ortalama Tüketim Eğilimi.
Açıklama:
Bu soru için, Tasarruf Fonksiyonu başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Otonom Tasarruf.

Soru 13

Harcanabilir gelir arttıkça tüketimin arttığını, yani tüketimin harcanabilir gelirin artan bir fonksiyonu olduğunu, ancak gelirdeki artışın tüketimdeki artıştan daha fazla olduğunu savunan tüketim teorisi hangisidir?

Seçenekler

A
Nispi Gelir Hipotezi.
B
Dönemler Arası Tercih Teorisi.
C
Mutlak Gelir Hipotezi.
D
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi.
E
Sürekli Gelir Hipotezi.
Açıklama:
Bu soru için,tüketim teorileri başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Mutlak Gelir Hipotezi.

Soru 14

Tüketicinin tüketim ve tasarruf kararlarının temel belirleyicisinin dönem tercihi ya da sabırsızlık olduğunu savunan teori hangisidir?

Seçenekler

A
Mutlak Gelir Hipotezi.
B
Nispi Gelir Hipotezi.
C
Dönemler Arası Tercih Teorisi.
D
Sürekli Gelir Hipotezi.
E
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi.
Açıklama:
Bu soru için, tüketim teorileri başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Dönemler Arası Tercih Teorisi.

Soru 15

I = f (i, Yd) olarak yazabileceğimiz yatırım fonksiyonunda "i" değişkeni neyi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Uyarılmış Yatırımlar.
B
Otonom Yatırımlar.
C
Harcanabilir gelir.
D
Yatırım (I).
E
Faiz oranı.
Açıklama:
Bu soru için, yatırım başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Faiz oranı.

Soru 16

J. M. Keynes'e göre, yeni bir yatırımın beklenen getirisinin bugünkü değerini, yatırımın bugünkü maliyetine eşitleyen oran hangisidir?

Seçenekler

A
Kar oranı.
B
Yatırım talebi.
C
Sermaye stoku.
D
İskonto Haddi.
E
Sermayenin Marjinal Etkinliği.
Açıklama:
Bu soru için,yatırım talebi konusunu çalışmanızda yarar vardır.
İskonto Haddi.

Soru 17

Firmanın yatırımlarına ilişkin finansman kararında en önemli belirleyici olan fon maliyetini ifade eden ve firmanın yatırım kararı alırken önemli olan hareket noktası nedir?

Seçenekler

A
Sermayenin Marjinal Etkinliği.
B
Piyasa Faiz Oranı.
C
Kar oranı.
D
Yatırımın getiri oranı.
E
Firma içi finansman kaynağı.
Açıklama:
Bu soru için, Finansman Biçimleri ve Fon Tahsisi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Piyasa Faiz Oranı.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi tüketimi belirleyen en önemli faktörlerden biridir?

Seçenekler

A
Cari harcanabilir gelir
B
Kamu harcamaları
C
Yatırım harcamaları
D
Negatif dışsallıklar
E
Gümrük tarifeleri
Açıklama:
Tüketimi belirleyen en önemli beş faktör aşağıdaki gibidir:
  1. Cari harcanabilir gelir
  2. Servet
  3. Beklenen gelir
  4. Fiyatlar genel düzeyi
  5. Faiz oranı

Soru 19

Hane halkının gelirinden vergilerin çıkarılması ve transfer ödemelerinin eklenmesi sonucunda ulaşılan gelir düzeyine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Milli gelir
B
Kişi başına gelir
C
Beklenen gelir
D
Harcanabilir gelir
E
Nisbi gelir
Açıklama:
(Harcanabilir gelir ((Yd), hanehalkının gelirinden (Y) vergilerin çıkarılması (T) ve transfer ödemelerinin (TR) eklenmesi sonucunda ulaşılan gelir düzeyidir. Bu durum aşağıdaki özdeşlikle şu şekilde ifade edilir: Yd= (Y - T) + TR

Soru 20

Tüketimin özellikleri ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Parasal Gelir, tüketicinin herhangi bir para cinsinden geliridir.
B
Fiyatlar genel düzeyindeki değişmelerle tüketim arasında doğru yönlü bir ilişki vardır.
C
Fiyat artışları tüketicinin reel gelirini azaltır.
D
Reel Gelir, tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
E
Tüketim harcanabilir gelirin artan bir fonksiyonudur.
Açıklama:
Tüketim

  • Parasal Gelir, tüketicinin herhangi bir para cinsinden geliridir. Örneğin tüketicinin aylık gelirinin 3000 Türk Lirası olması.

  • Fiyat artışları tüketicinin reel gelirini azaltmış ve alım gücünün azalmasına neden olmuştur.

  • Tüketiciler gelecekte gelirlerinde bir artış bekliyorlarsa, bu durum tüketimlerinin artmasına neden olurken, gelirlerinde bir azalış bekliyorlarsa da tüketimleri azalacaktır.

  • Reel Gelir tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarıdır. Örneğin, kilogram fiyatı 30 TL olan kırmızı etten, parasal geliri 3000 TL olan bir tüketici 100 kg alabilecektir.

  • Fiyatlar Genel Düzeyinde, bir artış olduğunda (enflasyon) geliri sabit olan tüketici, satın alınacağı belli bir miktar mal ve hizmetler için daha fazla bir ödeme yapması gerektiği için tüketimde bir azalma olacaktır.

  • Tasarruf (S) ise harcanabilir gelirin tüketim harcamalarına gitmeyen kısmıdır.

  • Fiyatlar genel düzeyindeki değişmelerle tüketim arasında ters yönlü bir ilişki vardır

  • Faizler düştüğünde borçlanma maliyeti azaldığından tüketici, bir takım mal ve hizmetler kredi ile satın alma yoluna gidebilecektir.

  • Tüketimde olduğu gibi tasarruf da harcanabilir gelirin artan bir fonksiyonudur.

Soru 21

Tüketim fonksiyonu ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gelirden bağımsız olan tüketime “Otonom Tüketim” adı verilmektedir.
B
Tüketimin en önemli belirleyicisi gelirdir.
C
Tüketim ile harcanabilir gelir arasında ters yönlü ilişki vardır.
D
Tüketim otonom ve uyarılmış tüketimin toplamından oluşmaktadır.
E
Tüketimin gelire bağlı olan kısmına “Uyarılmış Tüketim” olarak ifade edilmektedir.
Açıklama:
Tüketim Fonksiyonu

  • Tüketim Fonksiyonu, hanehalkının arzulanan toplam tüketim harcamaları ile tüketim harcamalarını etkileyen faktörler arasındaki ilişkiyi açıklayan kavramdır.

  • Tüketimin en önemli belirleyicisi gelirdir

  • Tüketim ile harcanabilir gelir arasında doğru yönlü ilişki vardır.

  • Gelirden bağımsız olan tüketime “Otonom Tüketim” adı verilmektedir.

  • Tüketiciler otonom tüketime yönelik harcamalarını ya tasarruflarından ya da borçlanarak karşılayacaklardır.

  • Tüketimin gelire bağlı olan kısmına “Uyarılmış Tüketim” olarak ifade edilmektedir.

  • Tüketim otonom ve uyarılmış tüketimin toplamından oluşmaktadır.

  • Keynesyen Analize göre tüketim harcamaları doğrudan harcanabilir gelire bağlıdır.

  • Tüketim fonksiyonunda da yer alan gelire bağlı tüketimi belirleyen katsayı “c” Marjinal Tüketim Eğilimi’dir.

Soru 22

Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC) ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Marjinal Tüketim Eğilimi, tüketimde meydana gelen değişmenin, harcanabilir gelirde meydana gelen değişmeye oranıdır.
B
Marjinal Tüketim Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.
C
Eğer gelirdeki “artışın” tamamı tüketime gitmişse bu durumda MPC = 1 olacaktır.
D
Tüketim eğrisinin yatay eksenle yaptığı açının cotanjantı MPC değerini verecektir.
E
MPC, tüketim fonksiyonunu gösteren eğrinin eğimidir.
Açıklama:

  • MPC ya da “c” olarak da gösterilen Marjinal Tüketim Eğilimi, gelirde artış olması durumunda tüketimin ne kadar artacağını gösteren katsayıdır.

  • Marjinal Tüketim Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.

  • Genellikle formüllerde ve kısaca MPC ya da küçük “c” harfi ile gösterilmektedir.

  • Eğer gelirdeki “artışın” tamamı tüketime gitmişse bu durumda MPC = 1 olacaktır.

  • Tüketim eğrisinin yatay eksenle yaptığı açının tanjantı da MPC değerini verecektir.

  • MPC, aynı zamanda tüketim fonksiyonunu gösteren eğrinin eğimidir.

  • MPC, 0 ile 1 arasında değer alacaktır.

  • MPC değeri 1”e yaklaştıkça tüketim fonksiyonunu temsil eden doğru dikleşecek, 0’a yaklaştıkça ise yatıklaşacaktır.

  • MPC , tüketimde meydana gelen değişmenin, harcanabilir gelirde meydana gelen değişmeye oranıdır.

Soru 23

Ortalama Tüketim Eğilimi (APC) ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Eğer gelirin tamamı tüketime gitmişse, bu durumda APC = 0 olacaktır.
B
Herhangi bir gelir düzeyinde tüketime ayrılan pay Ortalama Tüketim Eğilimi’ni ifade etmektedir.
C
APC ile gösterilen ortalama tüketim eğilimi 1 ile 0 arasında bir değer alır.
D
Ortalama Tüketim Eğilimi, gelirin ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.
E
APC, tüketim fonksiyonuna orijinden çizilen doğrunun eğimidir.
Açıklama:

  • Herhangi bir gelir düzeyinde tüketime ayrılan pay Ortalama Tüketim Eğilimi’ni ifade etmektedir.

  • APC ile gösterilen ortalama tüketim eğilimi 1 ile 0 arasında bir değer alır.

  • Ortalama Tüketim Eğilimi, gelirin ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.

  • APC, “C” fonksiyonunu gösteren doğrunun herhangi bir noktasından orijine çizilen doğrunun yatay eksenle yaptığı açının tanjantıdır.

  • APC, tüketim fonksiyonuna orijinden çizilen doğrunun eğimidir.

  • APC, toplam tüketim miktarının, harcanabilir gelir miktarına oranıdır.

  • Eğer gelirin tamamı tüketime gitmişse, bu durumda APC = 1 olacaktır.

  • Keynesyen yaklaşıma göre harcanabilir gelir arttıkça tüketiciler, gelirlerinden daha küçük bir payı tüketime, daha büyük bir payı ise tasarrufa ayırmaktadır. harcanabilir gelir arttıkça APC azalma eğilimi göstermektedir.

Soru 24

Marjinal Tasarruf Eğilimi (MPS) ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.
B
MPS, negatif dışsallıklardan etkilenmektedir.
C
MPS, tasarruf fonksiyonunu gösteren eğrinin eğimidir.
D
MPS, 0 ile 1 arasında değer alır.
E
MPS = 1 olması durumunda, gelirdeki “artışın” tamamı tasarrufa ayrılıyor” anlamına gelmektedir.
Açıklama:

  • Marjinal Tasarruf Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.

  • MPS, aynı zamanda tasarruf fonksiyonunu gösteren eğrinin eğimidir.

  • MPS, 0 ile 1 arasında değer alacaktır

  • MPS = 1 olması durumunda, gelirdeki “artışın” tamamı tasarrufa ayrılıyor”anlamına gelmektedir.

  • MPS, tasarrufta meydana gelen değişmenin, harcanabilir gelirde meydana gelen değişmeye oranıdır.

Soru 25

Tasarruf fonksiyonu ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tasarruf fonksiyonu, tasarruf miktarı ile tasarrufu belirleyen değişkenler arasındaki ilişkiyi belirleyen kavramdır.
B
Eğer harcanabilir gelirin sabit olduğu varsayılırsa, tüketim arttıkça tasarruf azalacak, tüketim azaldıkça tasarruf artacaktır.
C
Gelirin olmadığı durumda yani gelirin “0” olduğu durumdaki tasarruflara da “Otonom Tasarruf ” adı verilmektedir.
D
Marjinal Tasarruf Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.
E
Tasarrufları belirleyen en önemli etken yatırımlardır.
Açıklama:

  • Tasarruf fonksiyonu, tasarruf miktarı ile tasarrufu belirleyen değişkenler arasındaki ilişkiyi belirleyen kavramdır.

  • Eğer harcanabilir gelirin sabit olduğu varsayılırsa, tüketim arttıkça tasarruf azalacak, tüketim azaldıkça tasarruf artacaktır.

  • Tasarrufları da belirleyen en önemli etken harcanabilir gelirdir.

  • Gelirin olmadığı durumda yani gelirin “0” olduğu durumdaki tasarruflara da “Otonom Tasarruf ” adı verilmektedir.

  • Gelir elde edilmeye başlanmasından itibaren oluşan tasarruflara da “Uyarılmış Tasarruf ” ya da “Gelire Bağlı Tasarruf ” adı verilmektedir.

  • Marjinal Tasarruf Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.

Soru 26

Herhangi bir gelir düzeyinde tasarrufa ayrılan pay Ortalama Tasarruf Eğilimi (APS) ile ifade etmektedir. Tasarruf Eğilimi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
APS ile gösterilen ortalama tasarruf eğilimi 1 ile 0 arasında bir değer alır.
B
Ortalama Tasarruf Eğilimi, gelirin ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.
C
Eğer gelirdeki “artışın” tamamı tüketime gitmişse bu durumda APS = 1 olacaktır.
D
APS, toplam tasarruf miktarının, harcanabilir gelir miktarına oranıdır.
E
APC ve APS’nin toplamı “1” eşittir.
Açıklama:

  • Herhangi bir gelir düzeyinde tasarrufa ayrılan pay ise Ortalama Tasarruf Eğilimi’ni ifade etmektedir. Genellikle kısaca APS şeklinde kısaltılarak gösterilmektedir.

  • APS ile gösterilen ortalama tasarruf eğilimi 1 ile 0 arasında bir değer alır.

  • Ortalama Tasarruf Eğilimi, gelirin ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.

  • APS, toplam tasarruf miktarının, harcanabilir gelir miktarına oranıdır.

  • APC ve APS’nin toplamı “1” eşittir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi tüketim teorilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Mutlak Gelir Hipotezi
B
Nispi Gelir Hipotezi
C
Farksızlık Hipotezi
D
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
E
Sürekli Gelir Hipotezi
Açıklama:
Başlıca tüketim teorileri şunlardır:

  • Mutlak Gelir Hipotezi

  • Nispi Gelir Hipotezi

  • Dönemler Arası Tercih Teorisi

  • Yaşam Boyu Gelir Hipotezi

  • Sürekli Gelir Hipotezi

Soru 28

James Duesenberry, 1949 yılında yaptığı çalışmada ortaya attığı “Nispi Gelir Hipotezi”nde tüketimi belirleyen unsurların toplumun sosyal ve psikolojik özellikleri olduğunu ileri sürmüştür. Aşağıdakilerden hangisi Nispi Gelir Hipotezinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Tüketim harcamalarının cari gelirin yanı sıra yakın geçmişteki en yüksek gelirin fonksiyonu olduğunu söylemiştir.
B
Tüketici geliri azalsa bile yakın geçmişteki tüketim seviyelerinde tüketim yapmaya çabalayacak ve ortalama tüketim eğilimi yükselecektir.
C
Nispi Gelir Hipotezine göre tüketim miktarını, tüketicinin içinde bulunduğu toplumun tüketim seviyesi belirlemektedir.
D
Tüketici sonsuz gelire sahip olmuş olsaydı tüketim açısından bugün ve gelecek arasında bir tercih yapması gerekmeyecekti.
E
Gerçek hayatta insanların tüketim ve tasarruflarının temel belirleyicisi transfer harcamalarıdır.
Açıklama:
Nispi Gelir Hipotezi James Duesenberry, 1949 yılında yaptığı çalışmada ortaya attığı “Nispi Gelir Hipotezi”nde tüketimi belirleyen unsurların toplumun sosyal ve psikolojik özellikleri olduğunu ileri sürmüştür.

  • Tüketici geliri azalsa bile yakın geçmişteki tüketim seviyelerinde tüketim yapmaya çabalayacak ve ortalama tüketim eğilimi yükselecektir.

  • Nispi Gelir Hipotezine göre tüketim miktarını, tüketicinin içinde bulunduğu toplumun tüketim seviyesi belirlemektedir.

  • Tüketici sonsuz gelire sahip olmuş olsaydı tüketim açısından bugün ve gelecek arasında bir tercih yapması gerekmeyecekti.

  • Gerçek hayatta insanların tüketim ve tasarruflarının temel belirleyicisi harcama olanakları yani bütçeleridir.

  • Nispi Gelir Hipotezi’ne göre tüketim cari dönemin geliri ile yakın geçmişteki en yüksek gelirin bir fonksiyonudur.

Soru 29

Irwing Fisher’in 1930 yılında yayımlanan “Faiz Teorisi” adlı kitabında yer verdiği “Dönemler Arası Tercih Teorisi”nde, dönem tercihini belirleyen altı faktör tanımlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Öngörü
B
Duygusallık
C
Öz-kontrol
D
Alışkanlıklar
E
Moda
Açıklama:
Fisher, tüketicinin dönem tercihini belirleyen altı faktör tanımlamıştır. Bu faktörler şunlardır: öngörü, öz-kontrol, alışkanlıklar, yaşam beklentisi, başkalarının yaşamları için endişe ve moda.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi tüketimi belirleyen faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Servet
B
Faiz oranı
C
İşsizlik oranı
D
Beklenen gelir
E
Cari harcanabilir gelir
Açıklama:
Tüketimi belirleyen en önemli beş faktör aşağıdaki gibidir: (Hubbard, O’Brien, 2008: 350)
1. Cari harcanabilir gelir (Yd)
2. Servet (W)
3. Beklenen gelir (Ie )
4. Fiyatlar genel düzeyi (P)
5. Faiz oranı (i)

Soru 31

Hanehalkının gelirinden vergilerin çıkarılması ve transfer ödemelerinin eklenmesi sonucunda ulaşılan gelir düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cari gelir
B
Nominal gelir
C
Reel gelir
D
Parasal gelir
E
Harcanabilir gelir
Açıklama:
Harcanabilir gelir (Yd), hanehalkının gelirinden vergilerin çıkarılması ve transfer ödemelerinin eklenmesi sonucunda ulaşılan gelir düzeyidir.

Soru 32

I- Tüketim cari gelirin bir fonksiyonudur. II- Tüketim cari gelirin artan bir fonksiyonudur. III-Tüketicilerin harcamaları diğer tüketicilerin harcamalarından bağımsızdır. Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri Keynesyen Tüketim Fonksiyonu’nun temel varsayımları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Diğer değişkenler sabitken Keynesyen Tüketim Fonksiyonu’nun üç temel varsayımı söz konusudur (Karagül, 1983: 33):
1. Tüketim cari gelirin bir fonksiyonudur.
2. Tüketim cari gelirin artan bir fonksiyonudur. Yani tüketim gelir artarken artmakta, azalırken azalmaktadır.
3. Tüketicilerin harcamaları diğer tüketicilerin harcamalarından bağımsızdır.

Soru 33

Eğer gelirdeki “artışın” tamamı tüketime gitmişse (ΔYd = ΔC), bu durumda marjinal tüketim eğilimi kaç olur?

Seçenekler

A
0
B
1
C
Sonsuz
D
100
E
Hesaplanamaz.
Açıklama:
Eğer gelirdeki “artışın” tamamı tüketime gitmişse (ΔYd = ΔC), bu durumda MPC = 1 olacaktır.

Soru 34

MPC(marjinal tüketim eğilimi) ve MPS(marjinal tasarruf eğilimi)’nin toplamı daima kaça eşit olmak zorundadır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
10
D
100
E
1000
Açıklama:
1 = MPC + MPS olacaktır. MPC(marjinal tüketim eğilimi) ve MPS(marjinal tasarruf eğilimi)’nin toplamı “1” eşittir.

Soru 35

1949 yılında yaptığı çalışmada ortaya attığı “Nispi Gelir Hipotezi”nde tüketimi belirleyen unsurların toplumun sosyal ve psikolojik özellikleri olduğunu ileri süren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Friedrich Hayek
B
John Stewart Mill
C
Milton Friedman
D
James Duesenberry
E
Irving Fisher
Açıklama:
James Duesenberry, 1949 yılında yaptığı çalışmada ortaya attığı “Nispi Gelir Hipotezi”nde tüketimi belirleyen unsurların toplumun sosyal ve psikolojik özellikleri olduğunu ileri sürmüştür ve tüketim harcamalarının cari gelirin yanı sıra yakın geçmişteki en yüksek gelirin fonksiyonu olduğunu söylemiştir.

Soru 36

Psikolojik, sosyal ve kültürel etkenlerin ekonomik karar vericilerin kararlarını nasıl yönlendiğini araştıran iktisat dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mikro iktisat
B
Makro iktisat
C
Ekonometri
D
Uluslararası iktisat
E
Davranışsal iktisat
Açıklama:
Davranışsal İktisat, psikolojik, sosyal ve kültürel etkenlerin ekonomik karar vericilerin kararlarını nasıl yönlendiğini araştıran, iktisadın dalıdır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yatırım düzeyini belirleyen etkenler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kârlılık Beklentisi
B
Fiyatlar genel düzeyi
C
Faiz Oranları
D
Vergiler
E
Nakit Akışı
Açıklama:
Yatırım düzeyini belirleyen dört etken vardır (Hubbard, O’brien, 2008: 356 - 357):
  • Kârlılık Beklentisi
  • Faiz Oranları
  • Vergiler
  • Nakit Akışı

Soru 38

Reel sektörün ham madde, yarı mamul madde (aramal) ve mamul madde stoğuna yönelik harcamalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konut yatırımları
B
Konut dışı yapı yatırımları
C
Ekipman yatırımları
D
Envanter yatırımları
E
Otonom yatırımlar
Açıklama:
Envanter Yatırımları, reel sektörün ham madde, yarı mamul madde (aramal) ve mamul madde stoğuna yönelik harcamalarını ifade etmektedir.

Soru 39

Tüketim miktarını, tüketicinin içinde bulunduğu toplumun tüketim seviyesi belirlediğini savunan tüketim teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mutlak Gelir Hipotezi
B
Nispi Gelir Hipotezi
C
Dönemler Arası Tercih Teorisi
D
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
E
Sürekli Gelir Hipotezi
Açıklama:
Nispi Gelir Hipotezine göre tüketim miktarını, tüketicinin içinde bulunduğu toplumun tüketim seviyesi belirlemektedir.

Soru 40

Harcanabilir gelir arttığında tüketim harcamaları -----, fiyatlar genel düzeyi arttığında tüketim harcamaları ------.
Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru tanımlar?

Seçenekler

A
Artar-artar
B
Azalır-azalır
C
Değişmez-artar
D
Artar-azalır
E
Azalır-artar
Açıklama:
Harcanabilir gelirle tüketim harcamaları arasında doğru yönlü bir ilişki vardır, fiyatlar genel düzeyinin artması hane halkının reel gelir düzeyinde olumsuz etki yaratması, tüketim harcamalarında azalışa neden olur.

Soru 41

Tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarını belirleyen kavram nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Parasal gelir
B
Brüt gelir
C
Reel gelir
D
Harcanabilir gelir
E
Net gelir
Açıklama:
Reel gelir, tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.

Soru 42

Keynesyen tüketim fonksiyonu olarak adlandırılan ,C=Co+c.Yd şeklinde ifade edilen tüketim fonksiyonundaki c katsayısı ne anlam ifade eder?

Seçenekler

A
Otonom Tüketim
B
Uyarılmış Tüketim
C
Harcanabilir gelir
D
Marjinal Tüketim Eğilimi
E
Tasarruf
Açıklama:
Harcanabilir gelirin önündeki c katsayısı, tüketim fonksiyonundaki marjinal tüketim eğilimini ifade eder. Marjinal Tüketim Eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.

Soru 43

Tüketim eğrisinin yatay eksenle yaptığı açının tanjantı 1'e yaklaştıkça, tüketim fonksiyonunu temsil eden doğru nasıl bir şekil alacaktır?

Seçenekler

A
Dikleşir.
B
Yatıklaşır.
C
Önce dikleşir sonra yatıklaşma eğilimi gösterir.
D
Önce yatıklaşır, sonra dikleşme eğilimi gösterir
E
Değişimden etkilenmez.
Açıklama:
Tüketim eğrisinin yatay eksenle yaptığı açının tanjantı MPC değerini verir.MPC değeri 1' yaklaştıkça, tüketim fonksiyonunu temsil eden doğru dikleşir, 0'a yaklaştıkça ise yatıklaşır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi tasarrufları etkileyen temel faktörleri gösteren fonksiyondur?

Seçenekler

A
S=f(Yd,W,P,i)
B
S=f(Yd,W,Ie)
C
S=f(W,Ie,P,i)
D
S=f(Yd,P,i)
E
S=f(Yd,W,Ie,P,i)
Açıklama:
Tasarrufları etkileyen temel faktörler; harcanabilir gelir,fiyatlar genel düzeyi,faiz oranları,servet,beklenen gelirdir.Tasarruf fonksiyonu şu şekilde gösterilir:S=f(Yd,W,Ie,P,i)

Soru 45

Gelir elde edilmeye başladıktan sonra oluşan tasarrufları açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Otonom Tasarruf
B
Uyarılmış Tasarruf
C
Marjinal Tasarruf Eğilimi
D
Otonom Tüketim
E
Uyarılmış Tüketim
Açıklama:
Gelir elde edilmeye başladıktan itibaren tasarruflarda da artış gözlemlenecektir.Gelir elde edilmeye başlanmasından itibaren oluşan tasarruflara da "Uyarılmış Tasarruf" adı verilir.

Soru 46

Mutlak Gelir Hipotezinin ortaya koyduğu uzun dönemde kullanılabilir gelir artarken , ortalama tüketim eğiliminin azalan bir eğilim gösterdiğine , Simon Kuznets tarafından getirilen eleştiri de ise ortalama tüketim eğilimin zaman içinde sabit kaldığı iddia etme ekonomide nasıl adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
İskonto Haddi
B
Tüketim Bulmacası
C
Temel Psikolojik Yasa
D
Bütçe Kısıtlaması
E
Sürekli Tüketim
Açıklama:
Tüketim bulmacası, Keynes'in iddia ettiği gibi uzun dönemde harcanabilir gelirdeki artış gerçekleştikçe, APC'nin azalan bir eğilim göstermeyeceğini, zaman içinde APC ve MPC'nin sabit kalacağını ifade eden bir kavramdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tüketim teorilerinden biri olan ve tüketicinin tüketim ve tasarruf kararlarının temel belirleyicisini "dönem tercihi" ve "sabırsızlık" ile ilişkilendiren bir hipotezdir?

Seçenekler

A
Dönemler Arası Tercih Teorisi
B
Nispi Gelir Hipotezi
C
Mutlak Gelir Hipotezi
D
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
E
Sürekli Gelir Hipotezi
Açıklama:
Dönemler Arası Tercih Teorisi Irwing Fisher tarafından ortaya atılan bir hipotezdir; tüketicinin tüketim ve tasarruf kararlarının temel belirleyicisinin "dönem tercihi" ya da "sabırsızlık" ile ilgili olduğunu söylemiştir.

Soru 48

Gelirlerine göre zaman içinde tüketimlerini istikrarlı hale getirmeye çalışan tüketicilerin zamanla beklentilerinde değişmeler gözlemlenebilir ve tüketimlerini değiştirebilirler, bu durum tüketim teorileri içerisindeki hangi hipotezle ilişkilendirilir?

Seçenekler

A
Sürekli Gelir Hipotezi
B
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
C
Rassal Yürüyüş Hipotezi
D
Dönemler Arası Tercih Teorisi
E
Mutlak gelir Hipotezi
Açıklama:
Rasyonel beklentiler altında insanlar tüketim harcamaların rassal bir yürüyüşe sahiptir. Rassal yürüyüş zaman içinde tüketimdeki değişimlerin öngörülemeyeceğini düşüncesini ifade eder.Beklentilerini değiştirecek bir bilgi tüketimlerinin de değişimine yol açabilir.Bu durum iktisatta Rassal Yürüyüş Hipotezi olarak adlandırılabilir.

Soru 49

Aşağıdaki faktörlerden hangisi yatırım düzeyini belirleyen bileşenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Karlılık Beklentisi
B
Etkin Ücret
C
Faiz Oranları
D
Nakit Akışı
E
Vergiler
Açıklama:
Yatırım düzeyini belirleyen etkenler; karlılık beklentisi, faiz oranları,vergiler ve nakit akışıdır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi tüketimi belirleyen
en önemli beş faktörden biri değildir?

Seçenekler

A
Cari harcanabilir gelir
B
Servet
C
Beklenen gelir
D
Fiyatlar genel düzeyi
E
Vergiler
Açıklama:
Tüketimi belirleyen
en önemli beş faktör aşağıdaki gibidir: (Hubbard,
O’Brien, 2008: 350)
1. Cari harcanabilir gelir (Yd)
2. Servet (W)
3. Beklenen gelir (Ie)
4. Fiyatlar genel düzeyi (P)
5. Faiz oranı (i)
Vergiler

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi tüketim harcamalarını belirleyen diğer bir etken de hanehalkının sahip olduğu menkul (milli para ya
da döviz cinsinden banka hesapları, hisse senedi, tahvil, altın vb.) ve gayrimenkul varlıkların (emlak) değerinin toplamını ifade eder?

Seçenekler

A
Servet
B
Tüketim
C
Tasarruf
D
Fiyatlar Genel Düzeyi
E
Gelir
Açıklama:
Tüketim harcamalarını belirleyen diğer bir etken de hanehalkının sahip olduğu menkul (milli para ya da döviz cinsinden banka hesapları, hisse senedi, tahvil, altın vb.) ve gayrimenkul varlıkların (emlak) değerinin toplamını ifade eden Servet’tir

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarını ifade eder?

Seçenekler

A
Hanehalkı Geliri
B
Milli Gelir
C
Reel Gelir
D
Nominal Gelir
E
Faiz
Açıklama:
Reel Gelir ise tüketicinin parasal geliri ile alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.

Soru 53

Tüketiciler gelirleri olmasa dahi yaşamak için zorunlu ihtiyaçlarını (yemek - içmek, giyinmek, barınmak) gidermek durumundadırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu gelirden bağımsız olan tüketime verilen kavramı ifade eder?

Seçenekler

A
Uyarılmış Tüketim
B
Servet
C
Tüketim Fonksiyonu
D
Otonom Tüketim
E
Marjinal Tüketim
Açıklama:
Tüketiciler gelirleri
olmasa dahi yaşamak için zorunlu ihtiyaçlarını (yemek
- içmek, giyinmek, barınmak) gidermek durumundadırlar. İşte bu gelirden bağımsız olan tüketime “Otonom Tüketim” (CO) adı verilmektedir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi harcanabilir
gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının
tüketime ayrıldığını gösteren katsayıyı ifade eder?

Seçenekler

A
Marjinal Tüketim Eğilimi
B
Cari Gelir
C
Reel Gelir
D
Ortalama Tüketim
E
Toplam Tüketim
Açıklama:
Marjinal Tüketim Eğilimi, harcanabilir
gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının
tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi harcanabilir
gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının
tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıyı ifade eder?

Seçenekler

A
Toplam Tüketim
B
Marjinal Fayda
C
Harcanabilir Gelir
D
Ortalama Tasarruf
E
Marjinal Tasarruf Eğilimi
Açıklama:
Marjinal Tasarruf Eğilimi, harcanabilir
gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının
tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi tüketim harcamalarını
yönlendiren etkenlerle ilgili teorilerden biri değildir?

Seçenekler

A
Mutlak Gelir Hipotezi
B
King Teoremi
C
Nispi Gelir Hipotezi
D
Dönemler Arası Tercih Teorisi
E
Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
Açıklama:
Toplam harcamalar içerisindeki en önemli harcama kalemi tüketim harcamalarıdır. Bu nedenle
tüketim kavramı ekonomik analizlerde önemli bir
yer tutmuştur. Bu kapsamda tüketim harcamalarını
yönlendiren etkenlerle ilgili çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmaları yapan iktisatçılar da gerek
birbirlerini eleştirerek gerekse katkı sağlama şeklinde
analizlerini ortaya koymuşlardır. Bu çalışmalardan
aşağıda ele alınacak başlıca tüketim teorileri şunlardır:
• Mutlak Gelir Hipotezi
• Nispi Gelir Hipotezi
• Dönemler Arası Tercih Teorisi
• Yaşam Boyu Gelir Hipotezi
• Sürekli Gelir Hipotezi
King Teoremi

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi tüketimi analiz eden çalışmalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Rassal Yürüyüş Hipotezi
B
Sürüklenen Tüketim Hipotezi
C
Ricardo - Barro Yaklaşımı
D
Bergson Kriteri
E
Anlık Memnuniyetin Çekiciliği Yaklaşımı
Açıklama:
Yukarıda ayrıntılı olarak değinilen teorilerin
yanı sıra günümüze kadar değişik açılardan ele alarak tüketimi analiz eden çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bunlardan öne çıkan bazıları şunlardır:
• Rassal Yürüyüş Hipotezi
• Sürüklenen Tüketim Hipotezi
• Ricardo - Barro Yaklaşımı
• Anlık Memnuniyetin Çekiciliği Yaklaşımı
Bergson Kriteri

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi psikolojik, sosyal ve kültürel etkenlerin ekonomik karar vericilerin kararlarını nasıl yönlendiğini araştıran iktisadın dalıdır?

Seçenekler

A
Davranışsal İktisat
B
Oyun Teorisi
C
Yenilik İktisadı
D
Teknoloji İktisadı
E
Gelişme İktisadı
Açıklama:
Davranışsal İktisat, psikolojik, sosyal ve
kültürel etkenlerin ekonomik karar vericilerin kararlarını nasıl yönlendiğini araştıran, iktisadın dalıdır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi sermaye stokuna yapılan ilaveler
ve potansiyel verimi artırıcı faaliyetlere yönelik harcamaları ifade eder?

Seçenekler

A
Üretim
B
Tasarruf
C
Yatırım
D
Tüketim
E
Servet
Açıklama:
Ekonomistler genellikle yatırım ya da yatırım harcamalarını şu şekilde
tanımlamaktadır: “sermaye stokuna yapılan ilaveler
ve potansiyel verimi artırıcı faaliyetlere yönelik harcamalardır”.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmet üretimi düzeyi ile
yatırım harcamaları düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır?

Seçenekler

A
Sermayenin Yenileme Maliyeti
B
Yatırım Düzeyi
C
Fon Maliyeti
D
Tobin’in q Teorisi
E
Hızlandıran İlkesi
Açıklama:
Hızlandıran İlkesi, mal ve hizmet üretimi düzeyi ile
yatırım harcamaları düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır

Ünite 3

Soru 1

Keynes’e göre ekonomideki durgunlukların belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplam talep miktarının yeterince güçlü olmaması
B
Arzın olmaması
C
Arz talep dengesizliği
D
Enflasyon yüksekliği
E
İnsan gücü sayısının azlığı
Açıklama:
Giriş
Keynes’e göre ekonomideki durgunlukların belirleyicisi toplam talep miktarının yeterince güçlü olmamasıdır.

Soru 2

Denge çıktı seviyesi olan GSYH düzeyindeki değişimin dışsal değişkende meydana gelen değişimine oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Azaltan
B
Çarpan
C
Çoğaltan
D
Artıran
E
Çarpım
Açıklama:
Çoğaltan (Çarpan) Mekanizması
Denge çıktı seviyesi olan GSYH düzeyindeki değişimin dışsal değişkende meydana gelen değişimine oranı çoğaltandır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi çoğaltanın yüksek olmasının nedenlerinden değildir?

Seçenekler

A
Ekonomide uygulanan maliye politikaları
B
Enflasyon
C
Finansal sistemden ve para politikaları
D
İthalatın o ülkenin GSYH düzeylerine bağlı olması
E
İşgücü azlığı
Açıklama:
Çoğaltan (Çarpan) Mekanizması
İşgücü azlığı çoğaltanın yüksek olmasının nedenlerinden değildir.

Soru 4

Enflasyondaki artışı düşürmek için ne yapılması gerekmektedir?

Seçenekler

A
Toplam harcamayı artırmak
B
Toplam harcamayı azaltmak
C
Vergileri artırmak
D
Faizi düşürmek
E
Müdahale etmemek
Açıklama:
Kısa Dönem Talep Yönlü Keynesyen Modelde Enflasyonist ve Deflasyonist Açıklar
Enflasyondaki artışı düşürmek için toplam harcamayı azaltmak gerekir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi net vergileri tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Gayri safi milli gelir
B
Kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamı
C
Devletin halktan aldığı vergilerin toplamı
D
Devletin harcanabilir gelirinin toplamı
E
Devlet tasarruflarının toplamı
Açıklama:
Net Vergilerin Denge Milli Gelir Düzeyine Etkisi
Net vergiler kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamıdır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi vergilerde meydana gelen değişikliklerle ilişkili değildir?

Seçenekler

A
Vergilerde meydana gelen bir artış tüketim fonksiyonunu düşürür
B
Vergilerde meydana gelen bir azalış ise tüketim fonksiyonunu yukarı çıkarır
C
Vergilerde meydana gelen bir artış tüketim fonksiyonunu etkilememektedir
D
Vergilerdeki azalma denge çıktı seviyesini artıracaktır
E
Vergilerdeki artışlar da denge çıktı seviyesini azaltacaktır
Açıklama:
Net Vergilerin Denge Milli Gelir Düzeyine Etkisi
Vergilerde meydana gelen bir artış tüketim fonksiyonunu etkilememektedir görüşü vergilerde meydana gelen değişikliklerle ilişkili değildir.

Soru 7

Para politikasının makroekonomi üzerindeki başlıca etkisini aşağıdakilerden hangisi belirlemektedir?

Seçenekler

A
GSYH
B
Faiz
C
İhracat
D
Net gelir
E
Enflasyon
Açıklama:
Maliye Politikası ve Denge Milli Gelir Düzeyi
Para politikasının makroekonomi üzerindeki başlıca etkisini faiz belirlemektedir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi gelir seviyesindeki artış ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
Yurtiçi mallara yönelik talebi artırır
B
İthalat talebini artırır
C
İhracat talebini artırır
D
Ülke içi harcamayı artırır
E
Alım gücünü artırır
Açıklama:
Maliye Politikası ve Denge Milli Gelir Düzeyi
İhracat talebini artırmak gelir seviyesindeki artış ile ilgili değildir?

Soru 9

Gelirde meydana gelen değişimin ne kadarının ithal mallara harcandığını gösteren katsayıya ne denir?

Seçenekler

A
Marjinal ithalat eğilimi
B
İhracat
C
Vergi
D
GSYH
E
Gelir
Açıklama:
DIŞ TİCARET VE MAKRO İKTİSADİ DENGE
Gelirde meydana gelen değişimin ne kadarının ithal mallara harcandığını gösteren katsayıya Marjinal ithalat eğilimi denir.

Soru 10

Dış ticaretin varlığının çoğaltanın etkisini azaltmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dışa açık bir ekonomide harcamalardaki herhangi bir otonom artışın bir kısmının yurt dışındaki mal ve hizmetleri satın almak için kullanılmasıdır.
B
Çoğaltan katsayısının artışıdır
C
Çoğaltan katsayısının azalışıdır
D
İhracatın artışıdır
E
Enflasyon yükselişidir
Açıklama:
DIŞ TİCARET VE MAKRO İKTİSADİ DENGE
Dış ticaretin varlığının çoğaltanın etkisini azaltmasının temel nedeni dışa açık bir ekonomide harcamalardaki herhangi bir otonom artışın bir kısmının yurt dışındaki mal ve hizmetleri satın almak için kullanılmasıdır.

Soru 11

Harcama-çıktı ilişkisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Harcama > Çıktı => Planlanmamış Stoklar artar.
B
Harcama < Çıktı => Planlanmamış Stoklar azalır.
C
Harcama > Çıktı => Üretim azalır.
D
Harcama < Çıktı => Planlanmamış Stoklar artar.
E
Harcama < Çıktı => Üretim artar.
Açıklama:
Sayfaa 66'da yer alan örneği ve Tablo 3.2.'yi inceleyin.
Harcamaların çıktıdan düşük olması planlanmamış stokların artmasına neden olur. Bu durumda firmalar ürettiklerinin tamamını satamamaktadır.

Soru 12

45 derecelik gelir-harcama doğrusu neyi ifade eder?

Seçenekler

A
Bu doğru üzerinde fiyatlar genel düzeyi sabittir.
B
Bu doğru üzerinde harcamalar geliri belirler.
C
Bu doğru üzerinde gelirin tamamı harcanır.
D
Bu doğru üzerinde üretim fazlası ortaya çıkar.
E
Bu doğru üzerinde gelir, harcamaları belirler.
Açıklama:
Kısa dönemde harcamaların ekonominin üretim ve gelir düzeyine etkilerini sayfa 67'de açıklamalarda bulabilirsiniz.
45 derecelik gelir - harcama doğrusu bize ekonominin talep yönlü kısa dönem makroekonomik dengeyi sağlayabileceği potansiyel noktaları verir.

Soru 13

Fiyatlar genel düzeyindeki .......... , reel servetin .............. ve tüketim harcamalarının ........... neden olur.

Seçenekler

A
artışlar - artmasına - azalmasına
B
düşüşler - azalmasına - artmasına
C
artışlar - artmasına - artmasına
D
düşüşler - azalmasına - azalmasına
E
artışlar - azalmasına - azalmasına
Açıklama:
"Reel Servetin Denge Üzerine Etkisi" bölümünü inceleyiniz.
Fiyatlar genel seviyesindeki iniş ve çıkışlar hanehalklarının sahip oldukları varlıkların reel değerinde değişikliğe neden olur. Eğer fiyatlar genel seviyesi artarsa hanehalklarının bankada tuttukları paranın satın alma gücünde bir azalma meydana gelir. Bu nedenle fiyatlar genel seviyesindeki bu değişmeler denge noktasında değişmelere neden olur. Yükselen fiyatlar ile tüketici varlıklarının satın alma gücü azalacağından mal ve hizmetlere olan talepte düşüş gözlemlenir.

Soru 14

Enflasyonist açık hangi durumda ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Denge GSYH, Potansiyel GSYH'ye eşittir.
B
Denge GSYH, Potansiyel GSYH'den düşüktür.
C
Denge GSYH sürekli artmaktadır.
D
Toplam harcamalar gelir düzeyinden düşüktür.
E
Denge GSYH, Potansiyel GSYH'den büyüktür.
Açıklama:
"Kısa Dönem Talep Yönlü Keynesyen Modelde Enflasyonist ve Deflasyonist Açıklar" bölümünü inceleyiniz.
Denge GSYH seviyesi, potansiyel GSYH seviyesinin üzerinde ise enflasyonist açığın varlığından bahsedebiliriz.

Soru 15

Deflasyonist açık durumunda işsizlik ........., üretim .........

Seçenekler

A
artar - artar
B
azalır - azalır
C
azalır - artar
D
artar - azalır
E
değişmez - sabittir
Açıklama:
"Kısa Dönem Talep Yönlü Keynesyen Modelde Enflasyonist ve Deflasyonist Açıklar" bölümünü inceleyiniz.
Denge GSYH seviyesinin, potansiyel GSYH seviyesinin altında olduğu tersi durumda ise işsizlik ve resesyondan bahsedebiliriz. Bu durum da bize ekonomide deflasyonist açık olduğu durumu gösterir.

Soru 16

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
MPC > 1
B
MPC + MPS > 1
C
MPS > 1
D
MPC -1 = MPS
E
MPC - MPS = 1
Açıklama:
Sayfa 73'yer alan örnekleri inceleyin.
Gelirimizi de tüketim ve tasarruf için kullandığı- mızı varsayarsak, marjinal tüketim eğilimi ve marjinal tasarruf eğilimi toplamı her zaman 1’e eşit olmaktadır.
MPC + MPS = 1 ;
Dolayısıyla,
MPC -1 = MPS olmaktadır.

Soru 17

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
MPC artarsa MPS artar.
B
MPC artarsa çarpan katsayısı azalır.
C
MPS artarsa çarpan katsayısı artar.
D
MPC azalırsa MPS azalır.
E
MPC artarsa MPS azalır.
Açıklama:
Detaylı açıklamalar için sayfa 73'e bakabilirsiniz.
MPC’nin 0 ile 1 arasında değer alacağını biliyoruz. Gelirin tüketilmeyen kısmının tasarrufu oluşturduğunu varsaydığımızda, gelirdeki değişimin tasarrufu ne kadar değiştireceği de marjinal tasarruf eğilimi (MPS) tarafından belirlenir.
Kısaca, marjinal tasarruf eğilimi, gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren katsayıdır.
Gelirimizi de tüketim ve tasarruf için kullandığımızı varsayarsak, marjinal tüketim eğilimi ve marjinal tasarruf eğilimi toplamı her zaman 1’e eşit olmaktadır.
Bu nedenle MPC artarken MPS azalır.

Soru 18

Aşağıdakilerin hangisinde net vergiler'in doğru tanımı verilmiştir?

Seçenekler

A
Vergi ödemeleri - Transfer ödemeleri
B
Transfer ödemeleri - Vergi ödemeleri
C
Vergi ödemeleri + Transfer ödemeleri
D
Dolaylı vergiler + Dolaysız vergiler
E
Toplam gelir - Transfer ödemeleri
Açıklama:
"Net Vergilerin Denge Milli Gelir Düzeyine Etkisi" bölümünü inceleyiniz.
Kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamı net vergiler olarak adlandırılır.

Soru 19

Aşağıdakilerin hangisinde vergi çoğaltanı doğru tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
MPC / MPS
B
MPS / MPC
C
- MPS / MPC
D
- MPC / MPS
E
MPS / (1- MPC)
Açıklama:
Sayfa 78'de detaylı olarak açıklanmıştır.
Vergi Çoğaltanı = - MPC / MPS
Burada vergi miktarındaki değişimin etkisiyle ilgili negatif bir katsayı kullanmamızın nedeni şu şekilde açıklanabilir. Vergi artışları tüketim harcamalarını ve buna bağlı olarak toplam çıktı miktarını azaltacaktır. Vergi indirimleri ise, tam zıttı etki yaparak, tüketim harcamalarını ve dolayısıyla toplam çıktı miktarını yükseltecektir.

Soru 20

Çoğaltan mekanizmasının ne kadar güçlü olduğu ....................... para politikasına ne kadar duyarlı olduğuna ve yatırımların .............. olan duyarlılığına bağlıdır.

Seçenekler

A
harcamaların - gelire
B
yatırımların - faize
C
yatırımların - gelire
D
faiz oranlarının - üretime
E
faiz oranlarının - faize
Açıklama:
Sayfa 79'da detaylı açıklamaları bulabilirsiniz.
Çoğaltan mekanizmasının ne kadar güçlü olduğu faiz oranlarının para politikasına ne kadar duyarlı olduğuna ve yatırımların faize olan duyarlılığına bağlıdır.
Çoğaltan mekanizmasının ne kadar güçlü olduğu öncelikle faiz oranlarının para politikasına ne kadar duyarlı olduğuna bağlıdır. Bu duyarlılık arttıkça, uygulanacak genişletici politikanın faizleri aşağı indirme becerisi artacaktır. İkinci olarak, yatırımların faize olan duyarlılığı önemlidir. Bu duyarlılık yükseldikçe faiz oranındaki düşüş planlanan yatırım harcamalarını daha yüksek oranda artıracaktır.

Soru 21

Keynes'e göre bir ekonomideki durgunluğun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tsarrufların yetersiz olması
B
Toplam talebin düşük olması
C
Para arzının düşük olması
D
İthalatın yüksek olması
E
Gelir dağılımının bozuk olması
Açıklama:
Keynes’e göre ekonomideki durgunlukların belirleyicisi toplam talep miktarının yeterince güçlü olmamasıdır. Kısa dönemde hanehalkları, firmalar ve devletin harcamalar üzerindeki planları ekonominin gelir düzeyini belirler. Devlet çeşitli politikalarla ekonominin toplam talebini yönlendirebilir. Bu analize göre kısa dönemde toplam talep (toplam harcama) hangi yöne giderse, ekonominin geneli de o tarafa yönelip toplam talebi takip edecektir. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi reel serveti azaltıcı etki yapar?

Seçenekler

A
Faizlerin artması
B
Tüketimin artması
C
Fiyatlar genel seviyesinin artması
D
Ekonomik beklentilerin kötüleşmesi
E
Devlet harcamalarının artması
Açıklama:
Fiyatlar genel seviyesindeki iniş ve çıkışlar hanehalklarının sahip oldukları varlıkların reel değerinde değişikliğe neden olur. Eğer fiyatlar genel seviyesi artarsa hanehalklarının bankada tuttukları paranın satın alma gücünde bir azalma meydana gelir. Bu nedenle fiyatlar genel seviyesindeki bu değişmeler denge noktasında değişmelere neden olur. Yükselen fiyatlar ile tüketici varlıklarının satın alma gücü azalacağından mal ve hizmetlere olan talepte düşüş gözlemlenir. Doğru cevap C'dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide maksimum düzeyde sağlanabilecek sürdürülebilir üretim düzeyini ifade eder?

Seçenekler

A
Makroekonomik denge
B
Cari denge
C
Potansiyel GSYH
D
Fiili GSYH
E
45 derecelik gelir-harcama doğrusu
Açıklama:
Potansiyel GSYH düzeyi maksimum miktarda sağlanabilecek sürdürülebilir üretim düzeyidir. Firmaların dönem dönem üretim seviyelerini kapasiteleri üzerinde kullanabilmeleri mümkündür ancak bu durum sürdürülebilir, sonsuza dek elde edilebilecek bir çıktı seviyesi değildir. Bu potansiyel çıktı düzeyinin üzerindeki üretim uzun süreli olursa makinelerde fazla çalışmadan dolayı sorunlar çıkar ve işçilerin verimliliği düşer. O yüzden ekonomi yalnızca kısa dönemde bu potansiyel GSYH seviyesinin üzerinde üretime izin verir. Dolayısıyla potansiyel GSYH maksimum üretim düzeyi değil, maksimum düzeyde sürdürülebilir GSYH düzeyidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 24

Potansiyel GSYH miktarı 600 birim iken denge GSYH 500 birim ise, aşağıdaki durumlardan hangisi geçerlidir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Enflasyonist açık
C
Stagflasyon
D
Deflasyonist açık
E
Revalüasyon
Açıklama:
Eğer bir ekonomide denge GSYH potansiyel GSYH'nın altında kalmış ise bu durum deflasyonist açık olarak tanımlanır. Bu durumda ekonomi genelindeki kısa dönem talep miktarı düşük olduğu için ekonomide durgunluk ve dolayısı ile işsizlik oluşur. Doğru cevap D'dir.

Soru 25

Kamunun yer almadığı dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi 0,80 ise, çoğaltanın (çarpan) değeri kaçtır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kamu sektörünün olmadığı ve dışa kapalı bir ekonomide çoğaltanın ya da çarpanın formülü 1/1-MPC'dir. Buradaki MPC marjinal tüketim eğilimidir. Eğer formülü uygularsak 1/1-0,80=5 olur. Bunun anlamı eğer örneğin planlanan yatırım harcamaları 100 birim artarsa GSYH'nın 500 birim artacağıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

Bir kişinin harcamasının bir başka kişinin geliri olması aşağıdaki olgulardan hangisinin nedenidir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Çoğaltan
C
Ekonomik denge
D
Deflasyon
E
Cari açık
Açıklama:
Çoğaltan mekanizmasının arkasındaki temel mantık ekonomi genelinde yapılan bir harcamanın başka birisinin geliri olarak ortaya çıkmasıdır. Bu geliri elde eden kişi marjinal tüketim oranı kadarını harcamakta, bu da başka bir kişinin gelirini oluşturmaktadır. Ekonomideki bir kerelik harcama artşının kendisinden daha fazla gelir oluşturması bu sayede olmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 27

Harcanabilir gelire ulaşmak için aşağıdakilerden hangisi toplam gelirden çıkartılır?

Seçenekler

A
Net vergiler
B
Tasarruflar
C
İthalat
D
Yatırımlar
E
Stoklar
Açıklama:
Harcanabilir gelirin formulü şu şekildedir:
Harcanabilir Gelir =Toplam Gelir - Net Vergiler
Buradaki net vergiler, kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamıdır. Net vergiler düşüldükten sonra elde edilen harcanabilir gelir tüketime ya da tasarrufa harcanabilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 28

Para politikası aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla ekonomiyi etkilemektedir?

Seçenekler

A
Faiz oranı
B
Vergi oranları
C
Asgari ücret miktarı
D
Devlet harcamaları
E
Yatırım teşvikleri
Açıklama:
Para politikasının makroekonomi üzerindeki başlıca etkisini faiz oranlarının toplam harcamalar üzerindeki etkisi belirlemektedir. İzlenen para politikaları yoluyla faiz oranlarının aşağı ya da yukarı yönlü değiştirilebilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi net ihracatı azaltacaktır?

Seçenekler

A
Faiz oranlarının artması
B
Vergi oranlarının artması
C
Toplam gelir seviyesinin artması
D
Döviz kurunun artması
E
Tasarrufların artması
Açıklama:
İthal mallara olan talep miktarı ülkedeki gelir seviyesi arttıkça yükselecek, azaldıkça düşüş gösterecektir. Dolayısıyla ihracat ve ithalat farkı olan net ihracat gelir artışıyla beraber azalacaktır. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Marjinal tüketim eğiliminin (MPC) 0,70 ve marjinal ithalat eğiliminin (MPI) 0,10 olduğu bir ekonomide planlanan yatırım harcamalarındaki 100 birimlik artışın GSYH'da yaratacağı artış kaç birim olacaktır?

Seçenekler

A
250
B
300
C
350
D
400
E
450
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomide çarpanın değeri 1/1-(MPC-MPI) formülüyle bulunur. Soruda verilen değerleri yerine koyduğımızda çarpan = 1/1-(0,70-0,10) =2,5 olur. Dolayısıyla 100 birimlik bir yatırım harcaması milli gelirde 250 birimlik artışa neden olacaktır. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

Keynes’e göre denge milli gelir düzeyini belirleyen en önemli değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplam talep
B
Toplam arz
C
Teknoloji
D
Nüfus
E
Beşeri sermaye
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. Kitabınızın 65. sayfasında “GİRİŞ” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmiştir:
“Keynes’e göre kısa dönemde fiyatların yapışkan olması neticesinde toplam talepte meydana gelen değişiklikler denge milli gelir düzeyini etkileyebilecektir. Keynes’e göre ekonomideki durgunlukların belirleyicisi toplam talep miktarının yeterince güçlü olmamasıdır.”

Soru 32

Aşağıdaki iktisadi analiz yaklaşımlarından hangisi Keynes tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Girdi-çıktı analizi
B
Oyun teorisi
C
Mukayeseli statik analiz
D
Eksik rekabet teorisi
E
Gelir-harcama modeli
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır. Kitabınızın 65 sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmiştir:
"Keynesyen gelir - harcama modelini kullanarak planlanan toplam harcamalar ve milli gelir seviyesi arasındaki kısa dönem makro iktisadi denge ilişkisini inceleyerek analizimize başlayabiliriz”.

Soru 33

i- Çıktı
ii-Emek
iii-Gelir
iv-Sermaye
v-Üretim
Keynesyen modelde yukarıdaki kavramlardan hangileri birbirinin yerine kullanılabilmektedir?

Seçenekler

A
i; ii; iii
B
i; iii; iv
C
i; iii; v
D
ii; iii; iv
E
iii; iv; v
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Kitabınızın 65. sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmektedir:
“Çıktı, üretim ve gelir birbirlerinin yerine kullanılabilen kavramlardır. Ekonomide üretilen mal ve hizmetler çıktı olarak adlandırılırken, üretilen bu çıktıların parasal değeri de gelir olmaktadır.”

Soru 34

Keynesyen modelde “kamu harcamaları” aşağıdaki sembollerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
C
B
I
C
G
D
X
E
IM
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Kitabınızın 65. sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında yer alan Tablo 3.1 in 4.sütununda kamu harcamaları G sembolü ile ifade edilmiştir.

Soru 35

Keynesyen kısa dönem makroekonomik denge analizinde, envanter stoklarında yaşanan artış karşısında beklenen firma tepkisi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Seçenekler

A
Fiyat artışı
B
Fiyat düşüşü
C
Üretim artışı
D
Üretim düşüşü
E
Yatırım artışı
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. Kitabınızın 66. sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında yer alan Tablo 3.2 in son iki sütunu arasındaki ilişkilerden, stok artışı karşısında üretimin düşürülmesi yönünde bir tepki verilmesi gerektiği takip edilmektedir.

Soru 36

Keynesyen “harcama-gelir modelinde” denge gelir düzeyinden daha düşük gelir seviyelerinin tümünde aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Seçenekler

A
Harcama > Çıktı
B
Harcama= Çıktı
C
Harcama < Çıktı
D
Sabit stok
E
Stok artışı
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. Kitabınızın 66. sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında yer alan Tablo 3.2’ den denge gelir düzeyi olan 600 birimden daha düşük tüm gelir seviyelerinde harcamaların çıktıdan daha yüksek bir değer aldığı takip edilebilmektedir. Ayrıca düşük gelir seviyelerinin tümünde stoklar azalmaktadır.

Soru 37

Talep yönlü kısa dönem makroekonomik denge, ----------ile C+I+G+(X-IM) toplam harcama doğrusunun kesiştiği yerde, planlanan toplam harcamaların toplam çıktıya eşit olduğu noktada gerçekleşir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlamaktadır?

Seçenekler

A
Toplam arz doğrusu
B
Toplam talep doğrusu
C
45 derecelik gelir harcama doğrusu
D
Efektif talep doğrusu
E
Toplam tüketim doğrusu
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Kitabınızın 67.sayfasında “TOPLAM HARCAMALAR VE MİLLİ GELİR SEVİYESİ” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmektedir:
“Talep yönlü kısa dönem makroekonomik denge, 45 derecelik gelir harcama doğrusu ile Y=C+I+G+(X-IM) toplam harcama doğrusunun kesiştiği yerde, planlanan toplam harcamaların toplam çıktıya eşit olduğu noktada gerçekleşir.”.

Soru 38

Çarpan yerine yaygın olarak kullanılan alternatif kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Deflatör
B
Enjeksiyon
C
Çoğaltan
D
İndikatör
E
Stabilizatör
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Kitabınızın 71. sayfasında “Çoğaltan (Çarpan) Mekanizması” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmektedir:
Çoğaltan (veya yine yaygın olarak kullanılan diğer bir deyişle “Çarpan”) mekanizması, otonom harcamalarda meydana gelecek bir birimlik değişime karşı ekonominin toplam çıktı düzeyinin bir birimlik değişimden fazla artacağını ifade eder.”

Soru 39

--------------, toplam talebi arzulanan seviyeye yönlendirmek için devletin kamu harcamaları ve vergilendirme üzerinde yaptığı planlamalardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi yazılmalıdır?

Seçenekler

A
Para politikası
B
Heteredoks politika
C
Gelirler politikası
D
Maliye politikası
E
Büyüme politikası
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. Kitabınızın 76. Sayfasında yer alan “Maliye Politikası ve Denge Milli Gelir Düzeyi” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmektedir:
Maliye politikası, toplam talebi arzulanan seviyeye yönlendirmek için devletin kamu harcamaları ve vergilendirme üzerinde planlamalardır.”.

Soru 40

Dış ticaret nedeniyle çoğaltanın etkisinin azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Harcamalardaki artışın yurt dışında üretilen mallara yönelmesi.
B
Harcamalardaki artışın yerli mallara yönelmesi.
C
Devletin ekonomiye müdahalesi.
D
Gümrük duvarlarının yükseltilmesi.
E
İthalatın vergilendirilmesi
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. Kitabınızın 83.sayfasında “DIŞ TİCARET VE MAKRO İKTİSADİ DENGE” başlığı altında aşağıdaki bilgi verilmektedir:
“Dış ticaret nedeniyle çoğaltanın etkisinin azalmasının temel nedeni, dışa açık bir ekonomide meydana gelen harcamalardaki herhangi bir otonom artışın bir kısmının yurt dışındaki mal ve hizmetleri satın almak için kullanılmasıdır”.

Soru 41

Keynesyen teoriye göre planlanan toplam harcamalar C+I+G+(X-IM) formülasyonunda C=Toplam tüketimi I=Planlanmış yatırımları, G= Kamu harcamalarını gösteriyorsa (X-IM) hangi iktisadi eylemi gösteriyordur?

Seçenekler

A
Net ihracatı
B
Net ithalatı
C
GSYH’yi
D
Toplam geliri
E
Ödemeler bilançosunu
Açıklama:
Tüketim harcamaları, planlanan yatırım, kamu harcamaları ve net ihracat bileşenlerinin toplamı olan C+I+G+(X-IM) bize planlanan toplam harcamaları verir ve tabloda 6 numaralı sütunda gösterilmiştir. 1. ve 6. sütunlar planlanan toplam harcamanın toplam gelir ile nasıl bir ilişkili içinde olduğunu gösterir. Bu ilişkiye toplam harcama ilişkisi adı verilir

Soru 42

Fiyatlar genel seviyesindeki artışın hanehalkının bankadaki parasal tasarrafuna etkisi aşağıdakilerden hangisi olur?

Seçenekler

A
satın alma gücü artar
B
satın alma gücü azalır
C
alım gücü sabit kalır
D
tasarruftan mal alıma yönelir
E
yastıkaltı tasarrufa kayma olur
Açıklama:
Reel Servetin Denge Üzerine Etkisi Fiyatlar genel seviyesindeki iniş ve çıkışlar hanehalklarının sahip oldukları varlıkların reel değerinde değişikliğe neden olur. Eğer fiyatlar genel seviyesi artarsa hanehalklarının bankada tuttukları paranın satın alma gücünde bir azalma meydana gelir.

Soru 43

Reel Servet = ____ /Fiyatlar Genel Seviyesi formülündeki pay kısmında boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
Yükselen varlıklar
B
Tüketici varlıkları
C
Nominal servet
D
Nominal tüketim
E
Nominal gelirler
Açıklama:
Reel Servet :Nominal Servet/Fiyatlar Genel Seviyesi :Buna göre, reel servet denkleminde fiyatlar genel seviyesi paydada yer almaktadır. Paydada gerçekleşen her bir hareket ters yönlü olarak reel servete etki edecektir. Dolayısıyla fiyatlar genel seviyesindeki her artış reel serveti azaltacaktır. Aynı mantıkla, fiyatlar genel seviyesindeki her bir düşüş de reel serveti yükseltecektir

Soru 44

Reel Servet =(Nominal Servet)/(Fiyatlar genel seviyesi) denkleminde paydada yer alan fiyatlar genel seviyesinin reel servete etkisi açısından aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi doğrudur?

Seçenekler

A
Fiyatlar genel seviyesindeki her artış uzun vadede reel servet için risk doğurur
B
Fiyatlar genel seviyesindeki her düşüş kısa vadede reel servet için risk doğurur
C
Fiyatlar genel seviyesindeki her artış reel serveti yükseltir
D
Fiyatlar genel seviyesindeki her artış reel serveti düşürür
E
Fiyatlar genel seviyesindeki her düşüş reel serveti düşürür
Açıklama:
Reel Servet =(Nominal Servet)/(Fiyatlar genel seviyesi): Buna göre, reel servet denkleminde fiyatlar genel seviyesi paydada yer almaktadır. Paydada gerçekleşen her bir hareket ters yönlü olarak reel servete etki edecektir. Dolayısıyla fiyatlar genel seviyesindeki her artış reel serveti azaltacaktır. Aynı mantıkla, fiyatlar genel seviyesindeki her bir düşüş de reel serveti yükseltecektir

Soru 45

Makroekonomik denge GSYH seviyesi, potansiyel GSYH seviyesinin üzerinde ise aşağıdakilerden hangisi sözkonusudur?

Seçenekler

A
Yaygın işsizlik durumu
B
Resesyon dönemine giriş
C
Deflasyonist açık durumu
D
Hiperenflasyonist açık durumu
E
Enflasyonist açık durumu
Açıklama:
Daha önceki analizlerimizde 45 derecelik gelir harcama doğrusu ile Y=C+I+G+(X-IM) toplam harcama doğrusunun kesiştiği yerde talep yönlü kısa dönem makroekonomik dengenin planlanan toplam harcamaların toplam çıktıya eşit olduğu noktada gerçekleştiğini incelemiştik. Ancak şimdi inceleyeceğimiz gibi eğer denge GSYH seviyesi, potansiyel GSYH seviyesinin üzerinde ise enflasyonist açığın varlığından bahsedebiliriz. Denge GSYH seviyesinin, potansiyel GSYH seviyesinin altında olduğu tersi durumda ise işsizlik ve resesyondan bahsedebiliriz. Bu durum da bize ekonomide deflasyonist açık olduğu durumu gösterir.

Soru 46

Çoğaltan mekanizması için aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Toplam çıktı düzeyinde değişim, her zaman otonom harcamalar değişiminden fazladır
B
Otonom harcamalardaki değişim, GSYH düzeyindeki değişime eşit oranda etki eder
C
Otonom harcamalardaki değişim, toplam çıktı düzeyindeki değişimden fazladır
D
Çarpan mekanizması dışsal harcamaları, toplam çıktı düzeyiyle eşit tutar
E
Çoğaltan mekanizması otonom harcamalar hesaplamalarından bağımsız kullanılır
Açıklama:
Şimdi de tüketim fonksiyonunda bir kayma olduğunda, ya da dışsal olarak ele alınan planlanan yatırım, kamu harcaması, ya da net ihracat seviyesi değiştiğinde, denge çıktı seviyesi olan GSYH düzeyinin nasıl değişeceğini inceleyelim. Burada dışsal, ya da bir diğer ismi ile otonom değişken ile ekonominin mevcut durumundan bağımsız olan, ekonomideki değişimlerden etkilenmeyen değişkenleri ele alıyoruz. Çoğaltan (veya yine yaygın olarak kullanılan diğer bir deyişle “Çarpan”) mekanizması, otonom harcamalarda meydana gelecek bir birimlik değişime karşı ekonominin toplam çıktı düzeyinin bir birimlik değişimden fazla artacağını ifade eder.

Soru 47

Kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamı ………. olarak adlandırılır.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
toplam gelir
B
net vergiler
C
net gelirler birimi
D
net bütçe katkıları
E
harcanabilir gelir
Açıklama:
Kamuya yapılan vergi ödemeleri ile kamunun yaptığı transfer ödemelerinin toplamı net vergiler olarak adlandırılır.

Soru 48

Y = C + I + G + (X - M): Harcamalar yönünden GSYH denklemindeki Y aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Tüketim harcamaları
B
Kamu harcamaları
C
GSYH
D
İhracat
E
İthalat
Açıklama:
GSYH denklemini harcamalar yönünden yazalım: Y = C + I + G + (X - M) Bu denklemde Y GSYH’yi, C tüketim harcamalarını, (I planlanan yatırımları) G kamu harcamalarını, X ihracatı, M de ithalatı gösteriyor. Buna göre kamu harcamalarında (G) ortaya çıkan artışın, bu artışı gelir olarak ele geçiren tüketicilerin tüketim harcamalarını (C) ve ikisinin birden Y’yi artırması söz konusu olacaktır (eşitlik gereği denklemin bir tarafı artmışsa aynı miktarda öteki tarafının da artması gerekir.)

Soru 49

Para politikasının makroekonomi üzerindeki başlıca etkisini ……………….. toplam harcamalar üzerindeki etkisi belirlemektedir.

Seçenekler

A
talep bileşenlerinin
B
yatırım harcamalarının
C
planlanan yatırım harcamalarının
D
faiz oranlarının
E
çoğaltan mekanizmasının
Açıklama:
Para politikasının makroekonomi üzerindeki başlıca etkisini faiz oranlarının toplam harcamalar üzerindeki etkisi belirlemektedir.

Soru 50

Gelirde meydana gelen değişimin ne kadarının ithal mallara harcandığını gösteren katsayıya MPI adı verilir.
Pasajdaki tanım aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?

Seçenekler

A
Denge milli gelir düzeyi katsayısı
B
Planlanan yatırım harcama eğilimi
C
Otonom harcama rejimi
D
marjinal ihraç eğilimi
E
marjinal ithalat eğilimi
Açıklama:
Gelirde meydana gelen değişimin ne kadarının ithal mallara harcandığını gösteren katsayıya marjinal ithalat eğilimi (MPI) adı verilir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi gerçek bir ekonomideki çoğaltan değerinin teorideki değer kadar yüksek olmamasının nedenlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Gelir vergilendikçe harcama miktarının azalması
B
Enflasyonun artması
C
Ülkelerde finansal sistemin mevcudiyeti
D
Dışa açık ekonomilerde artan gelirin bir kısmının ithal mallara harcanması
E
Ülke nüfuslarının artması
Açıklama:
Gerçek bir ekonomide çoğaltan birkaç nedenle teorideki kadar yüksek olmamaktadır. Bunlarla ilgili nedenler şu şekilde sıralanabilir:
1. İlk neden, ekonomide uygulanan maliye politikalarından kaynaklanır. Gelir vergilendikçe harcama miktarı azalacak ve çoğaltanın değeri küçülecektir.
2. İkinci bir neden, enflasyondan kaynaklanmaktadır. Fiyatlar genel seviyesi arttıkça çoğaltanın etkisi düşecektir.
3. Üçüncü bir neden, finansal sistemden ve para politikalarından kaynaklanır. Finansal
sistemin varlığı çoğaltan üzerinde azaltıcı bir etki gösterecektir.
4. Dışa açık ekonomilerde ithalatın o ülkenin GSYH düzeylerine bağlı olması
artan gelirin bir kısmının ithal mallara harcanmasını sağlayarak yine çoğaltanın etkisini azaltacaktır.

Ünite 4

Soru 1

Muamele yaklaşımını yansıtan ve istendiği anda hiçbir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içeren para arzı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dolaşımdaki para
B
M1
C
M2
D
M3
E
M4
Açıklama:
Muamele yaklaşımını yansıtan M1 para arzı doğrudan doğruya ve istendiği anda hiçbir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içerir.

Soru 2

"Karşılık oranlarında bir ............ para çoğaltanının değerini düşürmektedir. Böylece merkez bankası karşılık oranını ............. para arzını daraltabileceği gibi, tersine oranı ........... parasal genişlemeyi de sağlayabilir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
artış-yükselterek-düşürerek
B
azalış-yükselterek-düşürerek
C
artış-düşürerek-yükselterek
D
azalış-düşürerek-yükselterek
E
azalış-düşürerek-sabit tutarak
Açıklama:
Karşılık oranlarında bir artış para çoğaltanının değerini düşürmektedir. Böylece merkez bankası karşılık oranını yükselterek para arzını daraltabileceği gibi, tersine oranı düşürerek parasal genişlemeyi de sağlayabilir.

Soru 3

Klasik ekonomistler tarafından geliştirilen paranın miktar teorisi, esasen aşağıdakilerden hangisine yönelik bir teoridir?

Seçenekler

A
Milli gelirdeki dalgalanmaların esas nedenini açıklamaya yönelik
B
Milli gelirin ve para arzının ilişkisini belirlemeye yönelik
C
Fiyatlar genel düzeyindeki konjonktürel dalgalanmalara yönelik
D
Paranın dolanım hızını belirlemeye yönelik
E
Milli gelirin nominal değerinin nasıl belirlendiğine yönelik
Açıklama:
19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyılın başlarında Klasik ekonomistler tarafından geliştirilen paranın miktar teorisi, esasen milli gelirin nominal değerinin nasıl belirlendiğine yönelik bir teoridir.

Soru 4

I- Muamele(işlem) amaçlı
II- İhtiyat amaçlı
III- Spekülasyon amaçlı
Keynes'in Likidite Tercihleri Teorisi'ne göre ekonomik bireyler yukarıdakilerden hangilerini amaçlayarak para talep etmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Keynes, bireylerin parayı elde tutma kararlarını nelerin etkilediği konusunda kendinden önce gelmiş olanlardan çok daha kesin fikirlere sahipti ve para talebinin arkasında yatan 3 saikin (güdünün) bulunduğunu varsaymaktaydı: Muamele saiki, ihtiyat saiki ve spekülasyon saiki.

Soru 5

Keynes'in Likidite Tercihleri Teorisi'ne göre yukarıdaki grafik hangi amaçlı para talebini temsil etmektedir?

Seçenekler

A
İşlem amaçlı para talebi
B
İhtiyat amaçlı para talebi
C
Spekülatif para talebi
D
Nominal para talebi
E
Reel para talebi
Açıklama:
Faiz oranının normal kabul edilen düzeyin altına düşmesi insanlarda gelecekte daha cazip yatırım fırsatlarının doğacağı beklentisi oluşturur. Bu da para talebini artırır. Faiz oranı Imin gibi kritik bir düzeye düşünce, faizlerin bunun altına düşmeyeceği ve artık yükseleceği beklentisi iyice yayılır ve insanlar gelirlerini para olarak tutar, diğer varlıkları tercih etmezler. Bu da spekülatif para talebi eğrisinin yatay olmasına yol açar.

Soru 6

Keynes’in öne sürdüğü para talebinin üç saikini birlikte değerlendirerek bir para talebi denklemi yazmak istersek kullanacağımız değişkenler neler olacaktır?

Seçenekler

A
fiyatlar genel düzeyi ve faiz oranı
B
reel gelir düzeyi ve faiz oranı
C
fiyatlar genel düzeyi ve reel gelir düzeyi
D
fiyatlar genel düzeyi ve para arzı
E
para arzı ve paranın dolanım hızı
Açıklama:
Keynes’in öne sürdüğü para talebinin üç saikini tek tek ele aldıktan sonra, bu üç saiki birlikte değerlendirerek bir para talebi denklemi yazmak istersek kullanacağımız değişkenler reel gelir düzeyi ve faiz oranı olacaktır.

Soru 7

I-Açık piyasa işlemleri
II-Reeskont kredileri
III-Zorunlu karşılık oranları
IV-Parasal taban
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri Merkez bankasının para arzını kontrol etmek için kullandığı araçlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
I ve II
C
II ve IV
D
I,II ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Merkez bankasının para arzını kontrol etmek için kullandığı araçlar; açık piyasa işlemleri, reeskont kredileri, zorunlu karşılık oranları olarak sıralanabilir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi IS - LM Modelini geliştiren iktisatçılardan birisidir?

Seçenekler

A
Alvin Hansen
B
Milton Friedman
C
David Richardo
D
Paul Samuelson
E
Irwing Fisher
Açıklama:
GİRİŞ
Nobel Ödülü’ne sahip olan Sir John R. Hicks ve Alvin Hansen, Basit Keynesyen modelden yola çıkmış ve IS - LM modelini geliştirmişlerdir. Bu ünlü iktisatçılar, tasarrufları, para arzını ve para talebini bir araya getirmiş ve ekonominin nasıl dengeye geldiğini açıklayan bir model geliştirmişlerdir. “Hicks-Hansen Modeli”, “Esneklik Kötümserliği” veya “Hidrolik Keynesyen Model” olarak da adlandırılan IS - LM Modeli, mal ve para piyasasının eş zamanlı olarak dışa kapalı bir ekonomide birlikte dengeye gelme koşullarını inceleyen bir modeldir.

Soru 9

IS eğrisi analizi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
IS eğrisi analizi dışa açık ve devletin olduğu bir model için kurgulanmıştır.
B
IS eğrisi üzerindeki tüm noktalarda yatırımlar, tasarruflara eşittir (I=S).
C
IS - LM Modeli, kısaca denge faiz oranı ile denge milli gelir arasındaki ilişkinin yorumunu yansıtmaktadır.
D
IS eğrisini toplam harcama toplam gelir eşitliğini sağlayan noktaların geometrik yeri olarak yorumlamak mümkündür.
E
IS eğrisi analizinde faiz oranında meydana gelen bir değişim sonucu artan veya azalan yatırımların kaynağını sadece tasarruflar oluşturacaktır.
Açıklama:
MAL PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI - IS Eğrisinin Elde Edilmesi
Faizlerin sabit olmadığı varsayımı altında her alternatif faiz oranına farklı bir milli gelir denge düzeyinin denk geleceğini ileri süren IS - LM Modeli, kısaca denge faiz oranı ile denge milli gelir arasındaki ilişkinin yorumunu yansıtmaktadır. IS eğrisini toplam harcama toplam gelir eşitliğini sağlayan noktaların geometrik yeri olarak yorumlamak mümkündür. Bununla birlikte eğrinin IS eğrisi olarak adlandırılmasının nedeni Hicks’in model çalışmasını dışa kapalı ve devletin olmadığı bir model için kurgulamış olmasındandır. Öyle ki; devletin olmadığı kapalı bir modelde tasarruflar yatırımlara eşit olacağından (I=S) faiz oranında meydana gelen bir değişim sonucu artan veya azalan yatırımların kaynağını sadece tasarruflar oluşturacaktır. Dolayısıyla eğri üzerinde sağlanması teorik bir gereklilik olan eşitliğin diğer bir gösterimi de IS eğrisi üzerindeki tüm noktalar itibariyle yatırım tasarruf eşitliğinin (I=S) sağlanıyor olmasıdır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi IS eğrisinin eğiminin ne anlama geldiğini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Faiz oranındaki düşüşle birlikte yatırımların artarak denge milli gelir düzeyini de artıracağını ifade etmektedir.
B
Yatırımlardaki artışla birlikte artan faizler dolayısıyla denge milli gelir düzeyinde artışı ifade etmektedir.
C
Faiz oranındaki artışla birlikte tasarrufların artarak denge milli gelir düzeyinin artıracağını ifade etmektedir.
D
Sabit faiz varsayımı altında tasarruf, yatırım eşitliğinin milli gelirdeki artışı garanti edeceğini ifade etmektedir.
E
Tasarruflardaki artış dolayısıyla faizlerin yükselmesiyle birlikte yatırımların artarak milli gelir düzeyinin artacağını ifade etmektedir.
Açıklama:
MAL PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI - IS Eğrisinin Elde Edilmesi
IS eğrisinin eğimi ne anlama gelir? Bu sorunun cevabı şöyledir: Yatırım düzeyi ile faiz oranı arasındaki ters yönlü ilişkiden kaynaklanan IS eğrisinin negatif (-) eğimli şekli, faiz oranındaki düşüşle birlikte yatırımların artarak denge milli gelir düzeyini de artıracağını ortaya koymaktadır. Faiz oranında meydana gelen düşüş sonucu yatırımların ne düzeyde artacağı da denge milli gelirin dönem sonunda ne düzeyde artacağını belirlemektedir. IS Eğrisinin daha dik veya daha yatık olması aynı düzeyde gerçekleşen faiz düşüşünün milli gelir üzerindeki etkisinin dik ve yatık eğriler itibariyle farklı olacağı anlamına gelmektedir.

Soru 11

Dışa kapalı ve devletin olduğu bir ekonomide aşağıdaki hangi durumda IS eğrisi sola kaymaktadır?

Seçenekler

A
Otonom vergi artışları
B
Otonom tüketim artışları
C
Otonom transfer harcamaları artışları
D
Otonom yatırım artışları
E
Otonom kamu harcaması artışları
Açıklama:
MAL PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI - IS Eğrisinde Kaymalar
IS eğrisi topyekün olarak otonom harcama unsurlarında meydana gelen değişim sayesinde sağa veya sola doğru kaymaktadır. Otonom tüketim, (otonom) transfer harcamaları, otonom yatırım ve (otonom) kamu harcaması artışları ve otonom vergi azalışları, toplam planlanan harcamaları artırmak suretiyle IS eğrisini sağa doğru kaydıracaktır. Otonom tüketim, (otonom) transfer harcamaları, otonom yatırım ve (otonom) kamu harcaması azalışları ve otonom vergi artışlarının toplam planlanan harcamaları azaltmak suretiyle IS eğrisini sola doğru kaydıracakları hesaba katılmalıdır.

Soru 12

“Likidite Tercihi Teorisi” aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
John Maynard Keynes
B
Adam Smith
C
Milton Friedman
D
David Richardo
E
John R. Hicks
Açıklama:
PARA PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI
John M. Keynes, geliştirmiş olduğu Likidite Tercihi Teorisi’nde ekonomik birimlerin para talebi kararlarını “işlem”, “ihtiyat” ve “spekülasyon” şeklinde üç başlık altında incelemiştir. IS-LM modelinde ekonomik karar birimlerinin servetlerini “para ve tahvil” gibi iki varlık altında değerlendirdikleri, tahvilin elinde bulunduranlar için faiz getirisi sağlarken, paranın elde tutulmasının ek bir getirisinin bulunmadığı varsayılır.

Soru 13

“Ekonomik karar birimlerinin servetlerini para ve tahvil gibi yalnızca iki varlıkta bulundurabilecekleri varsayımı” altında, faiz oranının denge faiz oranının üstünde olduğu bir durumda ekonomik birimler aşağıdaki hangi kararı verecektir?

Seçenekler

A
Ellerindeki fazla parayla tahvil alımına yöneleceklerdir.
B
Talep ettikleri parayı ellerindeki tahvilleri satmak suretiyle elde edeceklerdir.
C
Faizlerle ilgili belirsizlik dolayısıyla bir miktar faiz gelirinden vazgeçerek ellerinde para tutmak isteyeceklerdir.
D
Tahvil fiyatlarının en yüksek seviyelerde olması dolayısıyla tahvil fiyatlarının düşmesini bekleyeceklerdir.
E
Para otoritesinin para arzını artıracağı beklentisi ekonomik birimlerin ellerinde para tutmak istemelerine neden olacaktır.
Açıklama:
PARA PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI
Para piyasasında dengesizliği, faiz oranının denge faiz oranının üzerinde ya da altında olma durumlarını ifade etmektedir. Denge faiz oranının üzerindeki bir faiz oranı düzeyinde, para arz fazlası söz konusu olmaktadır. Ekonomik karar birimlerinin servetlerini para ve tahvil gibi yalnızca iki varlıkta bulundurabilecekleri varsayımı altında para arz fazlası, ekonomik birimleri tahvil alımına yönlendirecektir. Tahvil talebinin artması tahvilin fiyatını artıracak bu da tahvil fiyatlarıyla ters yönde çalıştığı bilinen faiz oranlarının düşmesine neden olacak ve bu düşüş denge faiz oranına ulaşıncaya kadar devam edecektir. Aynı mantıkla faiz oranının denge faiz oranının altındaki bir faiz oranı düzeyinde oluştuğu durumda para talep fazlası söz konusu olmaktadır. Aynı varsayım altında para talep fazlası ekonomik birimleri ellerindeki tahvilleri satma kararı almaya yönlendirecektir. Tahvil arzının artmasına neden olan bu durum tahvil fiyatlarının düşmesine neden olurken, faiz oranının artmasına neden olacaktır. Faiz oranında meydana gelen bu artış, denge faiz oranına ulaşılana kadar sürecektir.

Soru 14

IS ve LM eğrilerinin aynı anda yer aldıkları bir grafikte ekonominin bulunduğu faiz oranı ve gelir düzeyi gösteren nokta hem IS ve hem de LM eğrisinin sağında ise mal piyasasında yatırım (I) ve tasarruf (S), para piyasasında para talebi (L) ve para arzı (M) değerlerinin büyüklükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur ?

Seçenekler

A
S > I ve L > M
B
S < I ve L < M
C
S < I ve L > M
D
S > I ve L = M
E
S = I ve L < M
Açıklama:
PARA PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI - Mal ve Para Piyasalarında Eşzamanlı Dengenin (Genel Denge) Sağlanması
IS ve LM eğrilerinin aynı anda yer aldıkları bir grafikte ekonominin bulunduğu faiz oranı ve gelir düzeyi gösteren nokta hem IS ve hem de LM eğrisinin sağında ise S > I ve L > M durumu gerçekleşir.
Mal piyasasında dengenin (AE=Y) sağlandığı noktaların geometrik yerini veren IS eğrisinin sağ tarafında kalan tüm noktalarda mal arz fazlalığı (AEY) dengesizliği bulunduğu bilgisi mal piyasasının tek başına analiz edildiği bölümde elde edilmişti. Diğer yandan para piyasasında dengenin (L=M/P) sağlandığı noktaların geometrik yerini veren LM eğrisinin sağ tarafında kalan tüm noktalarda para talep fazlalığı (L>M), sol tarafında kalan tüm noktalarda ise para arz fazlalığı (LM) söz konusudur. IS eğrisinin solu, LM eğrisinin sağına denk gelen bölgede ise mal piyasası açısından mal talep fazlalığı (AE>Y), (I>S), para piyasası açısından ise para talep fazlalığı (L>M) bulunmaktadır. Son olarak IS ve LM eğrilerinin her ikisinin de sol tarafına denk gelen bölgede mal piyasası açısından mal talep fazlalığı (AE>Y), (I>S) bulunurken, para piyasası açısından para arz fazlalığı (L

Soru 15

Para arzını kontrol eden otoritenin nominal para arzındaki değişimle birlikte neden olduğu reel para arzındaki değişimin denge milli gelir düzeyi üzerinde yarattığı etki …………………………. olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Parasal Aktarım Mekanizması
B
Piyasa Mekanizması
C
Değişen Değerler Yasası
D
Reel Tercihler Etkisi
E
Likidite Tercihi Etkisi
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ İŞLEYİŞİ - Para Politikası
Para arzını kontrol eden otoritenin nominal para arzındaki değişimle birlikte neden olduğu reel para arzındaki değişimin denge milli gelir düzeyi üzerinde yarattığı etki "parasal aktarım mekanizması" olarak tanımlanmaktadır. Para politikasının gelir üzerinde yaratılması istenen amacı eş zamanlı olarak yaratamayacağı bu durumun bir gecikmeyle ortaya çıkması kaçınılmazdır. İşte para politikasının gelir üzerindeki etkisinin dolaylı olarak ve belli bir gecikmeyle ortaya çıkması durumu literatürde “Zaman Tutarsızlığı” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 16

Likidite Tuzağının söz konusu olduğu durumda para talebinin faize karşı duyarlılığını gösteren “h” katsayısının alacağı değer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
h = ꝏ
B
h = 0
C
h = 1
D
h < 1
E
h < 0
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ İŞLEYİŞİ - LM Eğrisinin Özel Durumları
LM eğrisinin farklı bir formda oluşmasına yol açan ana unsurun para talep eğrisi kaynaklı olduğu söylenebilir. Öyle ki; para piyasasında dengenin kurulmasında rol oynayan para arzı ve para talebi unsurlarının olduğu bilinmektedir.
Mal ve para piyasaları dengedeyken, para otoritesi reel para arzını artırarak, faiz oranı düşebileceği en düşük seviye olan sıfıra (0) indirdiğinde, ekonomi para talebinin faize karşı duyarlılığının “sonsuz” olduğu (h = ꝏ) ve “likidite tuzağı” olarak adlandırılan ekonomik durumu yaşayacaktır. Bu ortamda reel para arzındaki artış, faizleri daha da düşüremeyecek ve toplam planlanan harcamalar artmayacağı için denge milli gelir düzeyi artmayacaktır.

Soru 17

Kamu harcamalarındaki artış dolayısıyla milli gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak ekonomik birimlerin artan para taleplerini ellerindeki tahvilleri satarak karşılama yoluna gitmesiyle faizlerin yükseldiği ve bu ortamda ekonomik birimlerin, yatırımlarını ve harcamalarını kısmasıyla denge milli gelirde meydana gelen artışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan bu süreç, aşağıdaki hangi kavramla ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Dışlama Etkisi
B
Likidite Tuzağı
C
Tercih Paradoksu
D
Parasal Aktarım Mekanizması
E
Reel Gelir Tercihi
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ İŞLEYİŞİ - Maliye Politikası
Kamu harcamalarındaki artış dolayısıyla milli gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak artan para talebi, ekonomik karar birimlerini ellerindeki tahvilleri satarak paraya çevirmeye yöneltecektir. Tahvil arzında meydana gelecek bu artış tahvil fiyatlarının düşmesine paralel olarak denge faiz oranının yükselmesine neden olacaktır. Faizlerin yükseldiği bu ekonomik ortamda ekonomik birimlerin yatırımları ve harcamaları kısacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Şüphesiz toplam planlanan harcamalarda meydana gelen azalış denge milli gelirin düşmesine neden olacaktır. Yükselen faiz ortamında ekonomik birimlerinin yatırımlarını ve harcamalarını kısarak denge milli gelirde meydana gelen artışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan bu süreç “Dışlama Etkisi (Crowding- Out Effect)” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 18

Kapalı bir ekonominin nasıl dengeye geldiğini açıklayan, mal ve para piyasasının eş zamanlı olarak dışa kapalı bir ekonomide birlikte dengeye gelme koşullarını inceleyen model hangisidir?

Seçenekler

A
IS - LM Modeli.
B
IS-BOP Modeli.
C
LM-BOP-IS Modeli.
D
LM-BOP Modeli.
E
AS-BOP-AD Modeli.
Açıklama:
Bu soru için, MAL PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
IS - LM Modeli.

Soru 19

Mal piyasasında denge koşulu olarak ifade ettiğimiz (AE=Y) özdeşliğinde AE neyi göstermektedir?

Seçenekler

A
Tüketim harcamaları.
B
Toplam planlanan harcama.
C
Yatırım harcamaları.
D
Hükümet harcamaları.
E
Dış ticaret sektörü harcamaları.
Açıklama:
Bu soru için, Mal Piyasasında Denge Durumunun Araştırılması başlığı ile ilgili konuları çalışmanız gerekmektedir.
Toplam planlanan harcama.

Soru 20

Yatırım düzeyi ile faiz oranı arasındaki ilişkiyi gösteren IS eğrisi konusuyla ilişkili olarak; faiz oranındaki düşüşle birlikte yatırımların artarak denge milli gelir düzeyini de artıracağını ortaya koyan durum hangisidir?

Seçenekler

A
IS eğrisinin eğiminin pozitif değerde olması.
B
IS eğrisinin yatay eksene dikey olması.
C
IS eğrisinin dikey eksene paralel olması.
D
IS eğrisinin eğiminin negatif değerde olması.
E
IS eğrisinin eğiminin sabit ve her zaman bir (1) değerde olması.
Açıklama:
Bu soru için, IS Eğrisinin Eğimi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
IS eğrisinin eğiminin negatif değerde olması.

Soru 21

Toplam planlanan harcamalarla toplam gelirin birbirine eşit olmadığı durumları dikkate aldığımızda; iktisat teorisinde, denge milli gelir düzeyinde herhangi bir arz fazlası nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Enflasyonist açık.
B
Harcama açığı.
C
Talep yetersizliği.
D
Yatırım yetersizliği.
E
Deflasyonist açık.
Açıklama:
Bu soru için, Mal Piyasasında Meydana Gelen Dengesizlikler başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Deflasyonist açık.

Soru 22

Keynes'e göre, ekonomik aktörlerin, servetlerinin bir kısmını getirisi olmayan bir varlık olan “para”da tutmalarının nedeni hangi saik ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
İhtiyat saikiyle.
B
Spekülasyon saikiyle.
C
İşlem (alışveriş) saikiyle.
D
Getiri saikiyle.
E
Likidite saikiyle.
Açıklama:
Bu soru için, PARA PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
İşlem (alışveriş) saikiyle.

Soru 23

Para arz ve talebinin bir araya gelerek piyasa dengesini oluşturduğu noktada para arz ve talebini birbirine eşitleyen değişken hangidir?

Seçenekler

A
Faiz oranı.
B
Tahvil fiyatı.
C
Reel ücret oranı.
D
Mal fiyatı.
E
Hizmet değeri.
Açıklama:
Bu soru için, Para Piyasasında Denge Durumunun Araştırılması başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Faiz oranı.

Soru 24

LM eğrisinin denklemini dikkate aldığınızda; LM eğrisinin daha dik ya da yatık olacağını gösteren katsayı hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal tüketim eğilimi katsayısı.
B
(k/h) eğim katsayısı.
C
Marjinal tasarruf eğilimi katsayısı.
D
Para arzı eğrisinin eğimi katsayısı.
E
IS eğrisi eğimi katsayısı.
Açıklama:
Bu soru için, LM Eğrisinin Eğimi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
(k/h) eğim katsayısı.

Soru 25

Mal ve para piyasalarının eşzamanlı olarak dengeye geldiği noktanın IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta olduğunu ve bu noktada elde edilen makroekonomik dengenin gerçekleştiğini dikkate aldığınızda; mal piyasasında dengenin (AE=Y) sağlandığı noktaların geometrik yerini veren IS eğrisinin sağ tarafında kalan tüm noktalarda hangi durum söz konusudur?

Seçenekler

A
Mal arz fazlalığı (AE
B
Mal talep fazlalığı (AE>Y).
C
Para talep fazlalığı (L>M).
D
Para Arz fazlalığı (L>M).
E
Mal piyasasında denge değişmez (AE=Y).
Açıklama:
Bu soru için, Mal ve Para Piyasalarında Dengesizlik Durumları başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Mal arz fazlalığı (AE

Soru 26

Para otoritesinin nominal para arzını artırarak reel para arzında bir artışa gitmesi sonucu makroekonomik dengede ortaya çıkan değişikliklere neden olan politika hangisidir?

Seçenekler

A
Daraltıcı Maliye Politikası.
B
Genişletici Maliye Politikası.
C
Bütçe Politikası.
D
Daraltıcı Para Politikası.
E
Genişletici Para Politikası.
Açıklama:
Bu soru için, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ İŞLEYİŞİ başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Genişletici Para Politikası.

Soru 27

Makroekonomik dengenin sağlanmasında IS ve LM eğrilerinin eğimlerinin farklılaşabildiği bazı özel durumlar bulunabilmektedir. Bu durumlardan biri olarak, iktisat teorisinde, para talebinin faize olan duyarlılığının sonsuz olduğu (h=∞) duruma ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Likidite Tuzağı Durumu.
B
Para Talebinin Faiz Oranına Tam Duyarsız Olması Durumu.
C
Yatırımların Faize Tam Duyarsız Olması Durumu.
D
Para Arzının Uygulanan Politikalara Tam Duyarsız Olması Durumu.
E
Para Otoritesinin, Maliye Politikasına Karşı Tam Duyarsız Olması Durumu.
Açıklama:
Bu soru için, LM Eğrisinin Özel Durumları başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Likidite Tuzağı Durumu.

Soru 28

“Hicks-Hansen Modeli”, “Esneklik Kötümserliği” veya “Hidrolik Keynesyen Model” olarak da adlandırılan model hangisidir?

Seçenekler

A
IS - LM Modeli
B
IS - LM - BP Modeli
C
Mundell-Fleming Modeli
D
AD - AS Modeli
E
Klasik Model
Açıklama:
“Hicks-Hansen Modeli”, “Esneklik Kötümserliği” veya “Hidrolik Keynesyen Model” olarak da adlandırılan IS - LM Modeli, mal ve para piyasasının eş zamanlı olarak dışa kapalı bir ekonomide birlikte dengeye gelme koşullarını inceleyen bir modeldir.
Cevap A şıkkıdır.

Soru 29

Mal piyasasında denge koşulu nedir?

Seçenekler

A
AE = Y
B
AE = 0
C
M = L
D
b=0
E
L=M/P
Açıklama:
Mal piyasasında denge koşulunun (AE=Y) olduğu kabul edilir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 30

IS - LM Modeline göre toplam planlanan harcama denklemi tam ve eksiksiz olarak nasıl oluşur?

Seçenekler

A
AE = C0 + c (Y + TR - T) + I0 - bi + G0 + X + M
B
AE = C0 + c (Y + TR - T) + I0 - bi + G0
C
AE = C0 + c (Y + TR - T) + I0 - bi
D
AE = C0 + c (Y) + I0 - bi
E
AE = I0
Açıklama:
IS - LM Modeline göre toplam planlanan harcama denklemi şöyle oluşur:
AE = C0 + c (Y + TR - T) + I0 - bi + G0
Cevap B şıkkıdır.

Soru 31

I. IS eğrisinin negatif (-) eğimli şekli, faiz oranındaki düşüşle birlikte yatırımların artarak denge milli gelir düzeyini de artıracağını ortaya koymaktadır.
II. Çarpan katsayısının büyümesi IS eğrisinin eğimin azalmasına yani IS eğrisinin daha yatık olmasına neden olur.
III. Yatırımın faize duyarlılığının (b) artması IS eğrisinin eğimini artırırken daha dik bir IS eğrisinin ortaya çıkmasına neden olacaktır.
IS eğrisinin eğimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileir doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yatırım düzeyi ile faiz oranı arasındaki ters yönlü ilişkiden kaynaklanan IS eğrisinin negatif (-) eğimli şekli, faiz oranındaki düşüşle birlikte yatırımların artarak denge milli gelir düzeyini de artıracağını ortaya koymaktadır. Çarpan katsayısının büyümesi IS eğrisinin eğimin azalmasına yani IS eğrisinin daha yatık olmasına neden olurken, yatırımın faize duyarlılığının (b) azalması IS eğrisinin eğimini artırırken daha dik bir IS eğrisinin ortaya çıkmasına neden olacaktır.
Cevap C şıkkıdır.

Soru 32

IS eğrisindeki kaymalarla ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir artış IS eğrisinin bütün olarak sola doğru kaymasına neden olacaktır.
B
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir azalış IS eğrisinin bütün olarak sola doğru kaymasına neden olacaktır.
C
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir azalış IS eğrisine kaymasına neden olmaz ancak eğimini artırır.
D
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir azalış IS eğrisine kaymasına neden olmaz ancak eğimini azaltır.
E
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir azalış IS eğrisinin bütün olarak sağa doğru kaymasına neden olacaktır.
Açıklama:
Otonom harcama unsurlarında meydana gelen bir azalış IS eğrisinin bütün olarak sola doğru kaymasına neden olacaktır.
Cevap B şıkkıdır.

Soru 33

I. Gelirde meydana gelen değişimler para talep eğrisinin bütünüyle sağa ya da sola kaymasına neden olmaktadır.
II. İşlem saikli talep edilen para miktarı ile elde edilen gelir düzeyi arasında doğru yönlü bir ilişki söz konusu olacaktır.
III. Para piyasası dengesini anlamak adına para piyasasını belirleyen unsurlardan para talebinin ele alınması yeterli olacaktır.
Para Talebi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Gelirde meydana gelen değişimler para talep eğrisinin bütünüyle sağa ya da sola kaymasına neden olmaktadır. İşlem saikli talep edilen para miktarı ile elde edilen gelir düzeyi arasında doğru yönlü bir ilişki söz konusu olacaktır. Para piyasasını belirleyen unsurlardan yalnızca birisi olan para talebinin yanında piyasa dengesini tayin edebilmek adına para arzının da aynı boyutta ele alınması gerekir.
Cevap C şıkkıdır.

Soru 34

I. Para piyasasında denge koşulunun (L=M/P) sağlandığı noktaların geometrik yerini veren pozitif eğimli LM eğrisidir.
II. LM eğrisinin daha dik ya da yatık olacağına karar veren bu (k/h) katsayısı olmaktadır.
III. Tahvil fiyatlarının artması ile LM eğrisi daha dik eğimli bir eğri haline gelir.
LM eğrisinin eğimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Para piyasasında denge koşulunun (L=M/P) sağlandığı noktaların geometrik yerini veren pozitif eğimli LM eğrisi farklı eğimlere sahip olduğunda aynı doğrultuda fakat farklı şiddette sonuçlara sebep olmaktadır. LM eğrisinin
daha dik ya da yatık olacağına karar veren bu (k/h) katsayısı olmaktadır. Tahvil fiyatlarının düşmesi ile LM eğrisi daha dik eğimli bir eğri haline gelir.
Cevap D şıkkıdır.

Soru 35

Reel para arzında meydana gelen değişim, denge milli gelir düzeyini nasıl değiştirecektir?

Seçenekler

A
Reel para arzında meydana gelen değişim denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirmeyecektir.
B
Reel para arzında meydana gelen değişim kadar denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirecektir.
C
Reel para arzında meydana gelen değişim para talebinin faize olan duyarlılığının (h) çarpımı kadar denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirecektir.
D
Reel para arzında meydana gelen değişim para talebinin gelire olan duyarlılığının (k) çarpımı kadar denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirecektir.
E
Reel para arzında meydana gelen değişim para talebinin gelire olan duyarlılığının (k) tersiyle çarpımı kadar denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirecektir.
Açıklama:
Reel para arzında meydana gelen değişim para talebinin gelire olan duyarlılığının (k) tersiyle çarpımı kadar denge milli gelir düzeyini (∆Y) değiştirecektir.
Cevap E şıkkıdır.

Soru 36

I. Para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisi “Likidite Etkisi” olarak adlandırılmaktadır.
II. Faiz oranında meydana gelen değişikliklerin toplam harcamalar üzerinden dolaylı olarak gelir düzeyini etkilemesi “Gelir Etkisi” olarak adlandırılmaktadır.
III. Para politikasının gelir üzerindeki etkisinin doğrudan ve belli bir gecikme olmaksınız ortaya çıkması durumu literatürde “Zaman Tutarsızlığı” olarak adlandırılmaktadır.
Para politikası ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisi “Likidite Etkisi” olarak adlandırılmaktadır. Faiz oranında meydana gelen değişikliklerin toplam harcamalar üzerinden dolaylı olarak gelir düzeyini etkilemesi “Gelir Etkisi” olarak adlandırılmaktadır. Para politikasının gelir üzerindeki etkisinin dolaylı olarak ve belli bir gecikmeyle ortaya çıkması durumu literatürde “Zaman Tutarsızlığı” olarak adlandırılmaktadır.
Cevap D şıkkıdır.

Soru 37

I. Kamu harcamalarında meydana gelen artışın etkisiyle artan toplam planlanan harcama artışı denge milli gelir düzeyinin artarak düzeyine çıkmasını sağlamıştır.
II. Yükselen faiz ortamında ekonomik birimlerinin yatırımlarını ve harcamalarını kısarak denge milli gelirde meydana gelen azalışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan bu süreç "Dışlama Etkisi (CrowdingOut Effect)” olarak adlandırılmaktadır.
III. Maliye politikası kapsamında harcama daraltıcı veya genişletici nitelikte uygulanan politikaların etkinliğinin ölçülmesi işleminde IS eğrisinin eğimi şüphesiz oldukça fazla önem arz etmektedir.
Maliye politikası ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Kamu harcamalarında meydana gelen artışın etkisiyle artan toplam planlanan harcama artışı denge milli gelir düzeyinin artarak düzeyine çıkmasını sağlamıştır. Yükselen faiz ortamında ekonomik birimlerinin yatırımlarını ve harcamalarını kısarak denge milli gelirde meydana gelen artışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan bu süreç "Dışlama Etkisi (CrowdingOut Effect)” olarak adlandırılmaktadır. Maliye politikası kapsamında harcama daraltıcı veya genişletici nitelikte uygulanan politikaların etkinliğinin ölçülmesi işleminde IS eğrisinin eğimi şüphesiz oldukça fazla önem arz etmektedir.
Cevap E şıkkıdır.

Soru 38

Tasarruf, para arzı ve para talebini bir araya getiren ve ekonominin nasıl dengeye geldiğini açıklayan modelin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
IS-LM modeli
B
AD-AS modeli
C
Likidite tercihi teorisi
D
Oyun teorisi
E
Değer teorisi
Açıklama:
IS - LM modeli; tasarrufları, para arzını ve para talebini bir araya getirmiş ve ekonominin nasıl dengeye geldiğini açıklayan bir modeldir. Doğru cevap A'dır.

Soru 39

IS-LM modeli aşağıdaki iktisatçılardan hangileri tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Friedrich List - Thomas Malthus
B
John R. Hicks - Alvin Hansen
C
Friedrich Hayek - Irwing Fisher
D
John S. Mill - David Ricardo
E
Milton Firedman - Alan Greenspan
Açıklama:
Nobel Ödülü’ne sahip olan Sir John R. Hicks ve Alvin Hansen, Basit Keynesyen modelden yola çıkmış ve IS - LM modelini geliştirmişlerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 40

IS-LM modeli hangi iki değişkenin arasındaki ilişkinin yorumunu yansıtmaktadır?

Seçenekler

A
Faiz oranı - para arzı
B
Faiz oranı - para talebi
C
Faiz oranı - milli gelir
D
Milli gelir - para arzı
E
Milli gelir - para talebi
Açıklama:
IS - LM Modeli, kısaca denge faiz oranı ile denge milli gelir arasındaki ilişkinin yorumunu yansıtmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi IS eğrisinin sağa kaymasının nedenleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Tüketim harcamalarının azalması
B
Transfer harcamalarının azalması
C
Yatırım harcamalarının azalması
D
Toplanan vergi miktarının azalması
E
Kamu harcamalarının azalması
Açıklama:
Otonom tüketim, (otonom) transfer harcamaları, otonom yatırım ve (otonom) kamu harcaması artışları ve otonom vergi azalışlarının toplam planlanan harcamaları artırmak suretiyle IS eğrisini sağa doğru kaydıracaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 42

Denge milli gelir düzeyinde arz fazlası oluşması durumunda ortaya çıkan açık aşağıdakilerden hangisi olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Özel kesim açığı
B
Bütçe açığı
C
Cari açık
D
Enflasyonist açık
E
Deflasyonist açık
Açıklama:
Denge milli gelir düzeyinde bir arz fazlası oluşması deflasyonist açık olarak adlandırılır. Doğru cevap E'dir.

Soru 43

Likidite tercihi teorisi aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
John M. Keynes
B
Adam Smith
C
Davis Ricardo
D
John S. Mill
E
Milyon Friedman
Açıklama:
John M. Keynes Likidite Tercihi Teorisini geliştirmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 44

IS-LM modelinde ekonomik karar birimleri servetlerini aşağıdaki varlıklardan hangileri altında değerlendirirler?

Seçenekler

A
Para - Altın
B
Para - Tahvil
C
Altın - Tahvil
D
Altın - Gayrimenkul
E
Para - Gayrimenkul
Açıklama:
IS-LM modelinde ekonomik karar birimlerinin servetlerini “para ve tahvil” gibi iki varlık altında değerlendirdikleri düşünülür. Doğru cevap B'dir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi LM eğrisini sağa ya da sola doğru kaydıran temel değişkendir?

Seçenekler

A
Reel faiz oranı
B
Reel para talebi
C
Reel para arzı
D
Döviz kuru
E
Mili gelir
Açıklama:
LM eğrisinin sağa ya da sola doğru bir kayma göstermesi reel para arzında meydana gelen değişmelere bağlıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 46

IS-LM eğrileriyle makroekonomik analizin yapıldığı grafikte IS eğrisinin sağı ile LM eğrisinin soluna gelen bölgede aşağıdaki durumlardan hangileri gerçekleşir?

Seçenekler

A
Mal talep fazlalığı - Para arz fazlalığı
B
Mal talep fazlalığı - Para talep fazlalığı
C
Mal arz fazlalığı - Para talep fazlalığı
D
Mal arz fazlalığı - Para arz fazlalığı
E
Mal talep azlığı - Para talep azlığı
Açıklama:
(I) no’lu bölge IS eğrisinin sağı, LM eğrisinin soluna denk geldiğinden bu bölgede mal piyasası açısından mal arz fazlalığı (AE

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisini gösterir?

Seçenekler

A
Arz etkisi
B
Talep etkisi
C
İkame etkisi
D
Gelir etkisi
E
Likidite etkisi
Açıklama:
Para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisi “Likidite Etkisi” olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 48

Toplam planlanan harcama denkleminin IS - LM modeline göre yorumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
C= Y+I+G
B
Y= AE+I+G
C
Y= TR+I+G
D
AE= C+I+G
E
AE= C+Y+G
Açıklama:
Basit Keynesyen modelde faiz sabit bir değişken olarak ele alındığından otonom olarak değerlendirilmiş ve yatırımların faizle ilişkisini ele alan (bi) katsayısı da otonom unsurların içine katılmıştır. Buna göre toplam planlanan harcama denkleminin IS - LM modeline göre yorumu şu biçimde gerçekleşmektedir:
Y= C+I+G
Burada, mal piyasasında denge koşulunun (AE=Y) olduğu bilgisi anımsandığında;
AE= C+I+G

Soru 49

(AE > Y) durumu mal piyasası açısından aşağıdakilerden hangisi durumunda ortaya çıkmaktadır?

Seçenekler

A
Talep eksikliği
B
Talep fazlalığı
C
Arz fazlalığı
D
Arz eksikliği
E
Arz Talep eşitliği
Açıklama:
Şeklin alt paneline göre IS eğrisinin alt tarafında kalan noktaları temsil eden bu durum mal piyasası açısından talep fazlalığı durumunu (AE > Y) göstermektedir. Aynı şekilde talep fazlalığı durumuyla eş zamanlı olarak gelişen (I > S) durumu söz konusu olmaktadır.

Soru 50

Para politikasının gelir üzerindeki etkisinin dolaylı olarak ve belli bir gecikmeyle ortaya çıkması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Arz Dengesi
B
Talep Dengesi
C
Parasal Aktarım Mekanizması
D
Zaman Tutarsızlığı
E
Gelir Etkisi
Açıklama:
Para arzını kontrol eden otoritenin nominal para arzındaki değişimle birlikte neden olduğu reel para arzındaki değişimin denge milli gelir düzeyi üzerinde yarattığı etki “parasal aktarım mekanizması” olarak tanımlanmaktadır. Para politikasının gelir üzerinde yaratılması istenen amacı eş zamanlı olarak yaratamayacağı bu durumun bir gecikmeyle ortaya çıkması kaçınılmazdır. İşte para politikasının gelir üzerindeki etkisinin dolaylı olarak ve belli bir gecikmeyle ortaya çıkması durumu literatürde “Zaman Tutarsızlığı” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 51

Para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çarpan Etkisi
B
Likidite Etkisi
C
Arz Etkisi
D
Talep Etkisi
E
Marjinal Fayda
Açıklama:
Para otoritesinin reel para arzında meydana getireceği değişikliğin faiz oranı üzerindeki etkisi “Likidite Etkisi” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 52

Faiz oranında meydana gelen değişikliklerin toplam harcamalar üzerinden dolaylı olarak gelir düzeyini etkilemesi aşağıdakilerden hangi kavramı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Likidite Etkisi
B
Çarpan Etkisi
C
Toplam Arz
D
Toplam Talem
E
Gelir Etkisi
Açıklama:
Faiz oranında meydana gelen değişikliklerin toplam harcamalar üzerinden dolaylı olarak gelir düzeyini etkilemesi “Gelir Etkisi” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisinde Likidite Tuzağından bahsedilebilinir?

Seçenekler

A
h=∞
B
h=0
C
h>0
D
h<0
E
b=0
Açıklama:
Likidite Tuzağı Durumu (h=∞)
LM eğrisinin farklı bir formda oluşmasına yol açan ana unsurun para talep eğrisi kaynaklı olduğu söylenebilir. Öyle ki; para piyasasında dengenin kurulmasında rol oynayan para arzı ve para talebi unsurlarının olduğu bilinmektedir.
Şekil 4.19’da (A noktasında) mal ve para piyasalarının (IS-LM0) (i0) faiz oranı düzeyinde dengede oldukları görülmektedir. Para otoritesi reel para arzını artırdığından (LM1) faiz oranı düşebileceği en düşük seviye olan sıfıra (0) inmektedir. B noktasında denge milli gelir Y1 olacaktır. Ekonominin likidite tuzağında olduğu bu durumda reel para arzı artışı faizleri düşüremez ve toplam planlanan harcamalar artmadığı için denge milli gelir düzeyi artmaz. B noktasında denge sağlanır.

Soru 54

Aşağıdaki eşitliklerin hangisinde, para talebinin faize tam duyarsız olduğu durumdan söz edilebilinir?

Seçenekler

A
h=0
B
h=∞
C
h<∞
D
h
E
h>0
Açıklama:
Para Talebinin Faiz Oranına Tam Duyarsız Olması Durumu (h=0)
Para talebinin faize sonsuz duyarlı olduğu (h=∞) likidite tuzağı durumuna ilişkin detaylardan sonra para talebinin faiz oranına tamamen duyarsız (h=0) olabildiği para piyasasına ilişkin başka bir özel durum söz konusudur. Buna göre makroekonomik dengenin aşağıdaki Şekil 4.20 itibariyle elde edilebileceği görülmektedir.
Şekil 4.20 Para Talebinin Faize Tam Duyarsız Olması Durumunda Makroekonomik Denge (h=0).
Para talebinin faize tam duyarsız olduğu (h=0) durumda makroekonomik dengenin başlangıçta (A) noktası itibariyle (i0-Y0) bileşiminde sağlandığı görülmektedir. Reel para arzında meydana gelen bir artışla birlikte makroekonomik dengenin (B) noktası itibariyle (i1-Y1) bileşimde sağlandığı görülmektedir. Görüldüğü gibi likidite tuzağı durumundan farklı olarak reel para arzında meydana gelen her artışın para talebinin gelire olan duyarlılığının tersiyle (1/k).(ΔM/P) çarpımı kadar denge milli gelir düzeyini artıracaktır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi, yatırımların faize tam duyarsız olduğu durumu ifade etmektedir?

Seçenekler

A
b=∞
B
b<∞
C
b=0
D
b<0
E
b>0
Açıklama:
Yatırımların Faize Tam Duyarsız Olması Durumu (b=0)
Bu durum her ne kadar mal piyasasındaki dinamiklerle ilgili olsa da makroekonomik dengenin sağlanmasında para politikasının etkinliğini olumsuz etkilemektedir. Bilindiği üzere genişletici para politikasının amacı denge faiz oranındaki düşüşün etkisiyle yatırım ve harcamaların artışı üzerinden denge milli gelirin artırılmasıdır. Bu durumda ekonominin likidite tuzağı durumunda olmasından farklı bir şekilde reel para arzında meydana gelen artış faiz oranını düşürmesine karşın bu bölümde yatırımlar faizden hareketle belirlenmediğinden faiz düşüşü yatırım ve harcama artışına neden olamayacağından denge milli gelir düzeyi üzerinde bir artış söz konusu olamayacaktır. Bu durumu Şekil 4.21’de olduğu gibi açıkça gösterebilmek mümkündür.
Yatırımların faize tam duyarsız olduğu (b=0) mal piyasasındaki bu özel durumu ifade eden IS eğrisiyle, para piyasasındaki dengeyi gösteren alışılmış pozitif eğimli LM eğrisinin (A) noktası itibariyle (i0Y0) bileşiminde makroekonomik dengeyi tesis ettikleri görülmektedir. Para otoritesinin reel para arzını artırmasıyla topyekün bir biçimde sağa doğru kayan (LM1) eğrisi IS eğrisiyle (B) noktasında eşitlenerek denge faiz oranının (i1) düzeyine düşmesine karşın, yatırım ve harcamaların faiz oranındaki hareketlere duyarsız olması nedeniyle toplam planlanan harcamaları artıramamış ve denge milli gelir bir önceki durumda olduğu gibi (Y0) düzeyinde kurulmuştur.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi, yükselen faiz ortamında ekonomik birimlerinin yatırımlarını ve harcamalarını kısarak denge milli gelirde meydana gelen artışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan sürece verilen isimdir?

Seçenekler

A
Çarpan Etkisi
B
Dışlama Etkisi
C
Likidite Etkisi
D
Arz Etkisi
E
Talep Etkisi
Açıklama:
Milli gelir düzeyinin (Y1)’den (Y2)’ye artışına bağlı olarak artan para talebi, ekonomik karar birimlerini ellerindeki tahvilleri satarak paraya çevirmeye yöneltecektir. Tahvil arzında meydana gelecek bu artış tahvil fiyatlarının düşmesine paralel olarak denge faiz oranının (i0)’dan (i1) düzeyine yükselmesine neden olacaktır. (i1) düzeyine çıkan faiz oranında ekonomik birimlerin daha düşük bir oranı gösteren (i0) faiz oranına göre yatırımları ve harcamaları kısacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Şüphesiz toplam planlanan harcamalarda meydana gelen azalış denge milli gelirin (Y2) düzeyinden (Y1) düzeyine düşmesine neden olacaktır. Yükselen faiz ortamında ekonomik birimlerinin yatırımlarını ve harcamalarını kısarak denge milli gelirde meydana gelen artışın bir kısmının kaybedilmesiyle sonuçlanan bu süreç (Y2-Y1) “Dışlama Etkisi (Crowding- Out Effect)” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kaybedilen denge milli gelir düzeyinin bir kısmının faiz düşüşüyle tekrar kazanılmasını ifade etmektedir?

Seçenekler

A
İçleme Etkisi
B
Çarpan Etkisi
C
Likidite Etkisi
D
Dışlama Etkisi
E
Gelir Etkisi
Açıklama:
Başlangıçta para ve mal piyasaları eş zamanlı olarak dengedeyken daraltıcı maliye politikasının uygulanmasıyla birlikte (Bı) ile ifade edilen denge düzeyi elde edilmiştir. IS eğrisinin üzerinde yer alan bu noktada mal piyasası dengedeyken para piyasasında para arz fazlalığı türünde bir dengesizlik olduğu görülmektedir. (i0-Y2) bileşimiyle gösterilen durumda para arz fazlalığı ekonomik birimleri tahvil almaya yönlendirmiştir. Artan tahvil talebine bağlı olarak ortaya çıkan tahvil fiyatlarının artışı beraberinde faiz oranının (i0)’dan (i1) düzeyine düşmesine neden olmuştur. Faiz oranında meydana gelen bu düşüş, toplam planlanan harcamaların artmasıyla ilk durumdaki daraltıcı maliye politikasının etkisiyle birlikte Basit Keynesyen Model çerçevesinde (Y0)’dan (Y2)’ e düşen gelir düzeyinin bir parça yükselerek (Y1) düzeyinde dengelenmesine yol açmıştır. Genişletici maliye politikasındaki dışlama etkisinin aksine burada düşen faiz oranı ekonomik birimlerin yatırım ve harcama yapma arzusunu uyarmış ve yatırım harcamaları içlenmiştir. Bu şekilde kaybedilen denge milli gelir düzeyinin bir kısmının faiz düşüşüyle tekrar kazanılması “İçleme Etkisi (Crowding-In Effect)” olarak adlandırılmaktadır. Dışlama etkisinin aksine daraltıcı maliye politikası durumunda IS-LM modeli Basit Keynesyen Modele göre daha etkin bir sonuç vermiştir. Basit Keynesyen model çerçevesinde denge milli gelir düzeyindeki daralma (Y0-Y2) aralığında gerçekleşirken, IS-LM modeli çerçevesinde düşen faiz oranları yatırım ve harcamaları uyarmak suretiyle kaybedilen (Y2-Y1) kadarlık kısmının içlenerek milli gelir denge düzeyindeki daralmanın (Y0-Y1) ile sınırlı kalması sağlanmıştır.

Ünite 5

Soru 1

Dışa açık bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinin dışa kapalı bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinden tek farkı toplam planlanan harcama denklemine hangi büyüklüğün analize dahil edilmesidir?

Seçenekler

A
Net ihracat (NX).
B
Yatırım Harcamaları.
C
Tüketim Harcamaları.
D
Kamu Haramaları.
E
Tasarruflar.
Açıklama:
Bu soru için, DIŞA AÇIK BİR EKONOMİDE MAL PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN
ARAŞTIRILMASI başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Net ihracat (NX).

Soru 2

CA = NX = (X ) - (IM ) eşitliğinde CA hangi büyüklüğü göstermektedir?

Seçenekler

A
Dış ticaret hesabı.
B
İhracat.
C
Cari işlemler hesabı.
D
Net ihracat.
E
İthalat.
Açıklama:
Bu sorru için, DÖVİZ PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI başlığı altındaki konuları çalışmanız gerekmektedir.
Cari işlemler hesabı.

Soru 3

Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabı ile sermaye ve finans hesabı arasındaki ilişki, geometrik grafik çiziminde, hangi doğru aracılığıyla kurulmaktadır?

Seçenekler

A
BP doğrusu.
B
IS doğrusu.
C
LM doğrusu.
D
XN doğrusu.
E
45°’lik yansıtma doğrusu.
Açıklama:
Bu soru için,DÖVİZ PİYASASINDA DENGE DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI başlığını çalışmanızda yarar vardır.
45°’lik yansıtma doğrusu.

Soru 4

Cari işlemler hesabının açık verdiği durumda; açığa denk miktarda nasıl bir büyüklük gerçekleşerek denklik sağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Sermaye çıkışı.
B
Sermaye girişi.
C
Döviz girişi.
D
Döviz çıkışı.
E
Sermaye giriş ve çıkışı olmaksızın.
Açıklama:
Busoru için, BP Eğrisinin Elde Edilmesi başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Sermaye girişi.

Soru 5

Cari işlemler hesabının açık verdiği durumda; "fazla"ya eşit miktarda hangi büyüklük gerçekleşerek denklik sağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Sermaye çıkışı.
B
Sermaye girişi.
C
Sermaye giriş ve çıkışı olmaksızın.
D
Döviz girişi.
E
Döviz çıkışı.
Açıklama:
Bu soru için, BP Eğrisinin Elde Edilmesi başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Sermaye çıkışı.

Soru 6

Döviz piyasasındaki denge koşullarının sağlandığı noktaların geometrik yerini veren BP eğrisi; nominal döviz kurunda meydana gelen değişimlerin ulusal ve yurtdışı fiyat düzeyleri veri iken, hangi durumda yukarıya (sola) veya aşağıya (sağa) doğru hareket edecektir?

Seçenekler

A
BP eğrisinde meydana gelen değişmeler dolayısıyla
B
IS eğrisinde meydana gelen değişmeler dolayısıyla.
C
Reel kurda meydana gelen değişmeler dolayısıyla.
D
LM eğrisinde meydana gelen değişmeler dolayısıyla.
E
Reel faizde meydana gelen değişmeler dolayısıyla.
Açıklama:
Bu soru için, BP Eğrisinde Kaymalar başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Reel kurda meydana gelen değişmeler dolayısıyla.

Soru 7

BP eğrisinin yalnızca üzerindeki her nokta itibarıyla döviz piyasası denge koşullarının sağlandığı düzeylerinin geometrik yerini verdiğini dikkate aldığınızda; BP eğrisinin neresinde, döviz piyasasında denge sağlanmamıştır?

Seçenekler

A
Sadece yukarısında (solunda).
B
Sadece aşağısında (sağında).
C
BP eğrisi boyunca.
D
BP eğrisinin yukarısında (solunda) ve aşağısında (sağında).
E
Sadece BP eğrisi altında.
Açıklama:
Bu soru için, Döviz Piyasasında Meydana Gelen Dengesizlikler başlığını çalışmanız gerekmektedir.
BP eğrisinin yukarısında (solunda) ve aşağısında (sağında).

Soru 8

Dışa açık bir ekonomi modelinde, mal ve para piyasalarına döviz piyasalarının eklemlenmesiyle elde edilen üçlü denge; üzerindeki her noktada toplam planlanan harcamaları reel gelir düzeyine eşitleyen IS eğrisi, üzerindeki tüm noktalarda reel para talebini reel para arzına eşitleyen LM eğrisi ve nihayet üzerindeki tüm noktalarda döviz talebinin döviz arzına eşit olduğu hangi eğrinin ortak kesişmesiyle kurulmaktadır?

Seçenekler

A
IS eğrisinin ortak kesişmesiyle.
B
LM eğrisinin ortak kesişmesiyle.
C
Döviz talebi eğrisinin ortak kesişmesiyle.
D
Döviz arzı doğrusunun ortak kesişmesiyle.
E
BP eğrisinin ortak kesişmesiyle.
Açıklama:
Bu soru için, MAL, PARA VE DÖVİZ PİYASALARINDA EŞZAMANLI DENGENİN
SAĞLANMASI (IS - LM - BP MODELI) başlığı altındaki konularıçalışmanızda yarar vardır.
BP eğrisinin ortak kesişmesiyle

Soru 9

Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda; genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde nasıl bir etki söz konusudur?

Seçenekler

A
Hiçbir etkisi görünmemektedir.
B
Dışlama etkisi.
C
Gelirde artışa yol açar.
D
Gelirde azalışa yol açar.
E
Ülkeye döviz girişi artar.
Açıklama:
Bu soru için, Esnek Kur Rejimi Altında Maliye Politikasının Etkinliği başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Hiçbir etkisi görünmemektedir.

Soru 10

Sermayenin hareketsiz, döviz kurunun esnek olduğu bir durumda maliye politikasının etkinliği ele alındığında, genişletici maliye politikası nasıl bir etkiye yol açar?

Seçenekler

A
Tam etkin bir sonuca yol açar.
B
Dışlama etkisine yol açar.
C
Hiçbir etki söz konusu değildir.
D
BP eğrisini sola kaydıran bir etkiye yol açar.
E
BP eğrisini sağa kaydıran bir etkiye yol açar.
Açıklama:
Bu soru için, Tam Hareketsiz Sermaye Altında Mal-Para-Döviz Piyasasında Denge (IS - LM - BP Modeli) başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Tam etkin bir sonuca yol açar.

Soru 11

  1. Reel döviz kuru
  2. Yurtiçi reel gelir
  3. Yurtdışındakilerin reel geliri
  4. Reel faiz oranı
Bir ülkenin ihracatı hangi değişkenlerin bir fonksiyonudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
İhracat, yurtdışında üretilen reel ve gelir ve reel döviz kurunun bir fonksiyonudur.

Soru 12

  1. Reel döviz kuru
  2. Yurtiçi reel gelir
  3. Yurtdışındakilerin reel geliri
  4. Reel faiz oranı
Bir ülkenin ithalatı hangi değişkenlerin bir fonksiyonudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Bir ülkenin ithalatı reel döviz kuru ve yurtiçi reel gelir tarafından belirlenir.

Soru 13

  1. Dışa açık ve kapalı ekonomi modelleri için elde edilen IS eğrilerinin yapısındaki tek fark marjinal ithalat eğilimidir.
  2. Marjinal ithalat eğilimi düşük iken IS eğrisi daha yatıktır.
  3. Marjinal ithalat eğilimi yüksek iken IS eğrisi daha diktir.
IS eğrisi için yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dışa açık ve kapalı ekonomi modelleri için elde edilen IS eğrilerinin yapısında karakteristik bir fark bulunmamaktadır. Tek fark açık ekonomi modelinde çarpan katsayısının içerdiği (m) marjinal ithalat eğilimidir. Çarpan katsayısının (ke ) IS eğrisinin eğimini belirleyen bir bileşen olduğu düşünüldüğünde çarpan katsayısının daha büyük çıkmasına neden olan en küçük (m) değeri IS eğrisini daha yatık yaparken, çarpan katsayısının daha küçük çıkmasına neden olan en büyük (m) katsayısının IS eğrisini daha dik yapacağı dikkatlerden kaçmamalıdır.

Soru 14

  1. Pozitif eğimli olabilir.
  2. Dik olabilir.
  3. Negatif eğimli olabilir.
BP eğrisinin eğimine ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mal ve para piyasalarında denge sağlanmasına ilişkin koşulların sağlandığı düzeylerin geometrik yeri hatırlanacağı üzere IS ve LM eğrilerini oluşturmaktaydı. Benzer biçimde cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren (BP) eğrisi döviz piyasasını dengeye getirmektedir.
BP eğrisi, pozitif eğime sahip olmakla birlikte daha dik veya daha yatık olabilmektedir. BP'nin eğiminin değişmesi, faiz ile gelir arasındaki ödünleşimin değişmesine neden olacaktır. Ancak BP negatif eğimli olmaz.

Soru 15

  1. Net ihracat artar
  2. Faiz oranı artar
  3. BP sağa kayar
Reel döviz kurunda bir artış olması durumunda yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gerçekleşir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Reel döviz kurunda artış veya azalışlarla ile birlikte sırasıyla yükseliş veya düşüşe geçen net ihracatın sermaye hareketlerini tetiklemesi sonucu faiz oranında meydana gelen aşağı veya yukarı hareketlerle reel milli gelir düzeylerinin bileşiminden oluşan BP eğrisinin sırasıyla aşağı (sağa) veya yukarı (sola) doğru kayacağı görülmektedir.

Soru 16

  1. (A) ve (B) döviz piyasasında denge koşullarının sağlandığı noktalardır.
  2. (C) ve (D) döviz piyasasının dengede olmadığı noktalardır.
  3. (D) ve (A) cari işlemler hesabı aynı düzeyde gerçekleşmektedir.
Yukarıdaki şekle göre verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Şekilde (A) ve (B) noktalarının döviz piyasasında denge koşullarının (BP = 0) sağlandığı düzeyleri vermesine karşın (C) ve (D) noktalarında döviz piyasasının dengede olmadığı (BP ≠ 0) anlaşılmaktadır. (A) noktasında cari işlemler hesabındaki açık veya fazlaya eş miktarda bir sermaye giriş veya çıkışının olması döviz piyasasını dengeye getirirken, (D) noktasında ise (A) noktası ile aynı reel milli gelir düzeyinde olduklarından cari işlemler hesabının aynı düzeyde gerçekleştiğini söylemek mümkündür. Buna karşın cari fazlaya eş miktarda bir sermaye çıkışının olmadığı, cari işlemler hesabında verilen fazladan daha az bir düzeyde sermaye çıkışının olduğu dolayısıyla cari işlemler hesabındaki fazlaya eş miktarda bir çıkışın olmadığı bu düzey döviz piyasası açısından ödemeler dengesinin fazla verdiği (BP > 0) bir dengesizlik türüne işaret etmektedir.

Soru 17

  1. Mal, para ve döviz piyasası birlikte dengededir.
  2. Sermaye hareketliliğinin faiz farkına duyarlılığı sıfırdır.
  3. Tam sermaye hareketliliği söz konusudur.
Grafiğe göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Grafikte mal piyasasında dengeyi sağlayan IS, para piyasasında dengeyi sağlayan LM ve döviz piyasasında dengeyi sağlayan BP eğrilerinin (A) noktasında (i0 - Y0) bileşimiyle birbirine eşitlendiği görülmektedir. Bununla birlikte şekilde, pozitif eğimli olarak türetilen (BP) eğrisinin sermaye hareketlerinin yurtiçi yurtdışı faiz farkına duyarlılığının sonsuz olduğu durumdaki haliyle (K = ∞), yatay eksene paralel bir biçimde, ele alındığı görülmektedir.

Soru 18

Yukarıdaki grafik hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Esnek kur rejimi altında maliye politikası etkin değildir
B
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkin değildir
C
Esnek kur rejimi altında para politikası etkindir
D
Esnek kur rejimi altında maliye politikası etkindir
E
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkindir
Açıklama:
Sermaye hareketlerinin sınırsız olduğu, esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu bir ekonomide başlangıç (A) noktası itibariyle para, mal ve döviz piyasalarının üçü de eş zamanlı olarak (i0 - Y0) bileşiminde dengeye ulaşmıştır. Bu noktadan sonra kamu harcamalarında meydana gelen artış ve çarpan mekanizmasının etkisiyle reel milli gelir (Y2) düzeyine ulaşmıştır. Gelirde meydana gelen artışla birlikte artan para talebi faiz oranının (i0 )’dan (i1) düzeyine çıkmasına yol açmaktadır. Faiz oranında meydana gelen yükselme ile birlikte eski düzeyini koruyamayan toplam planlanan harcamalar azalarak reel gelir artışının (Y1-Y2) kadarlık kısmı dışlanmaktadır. Dışlama etkisiyle birlikte (B) noktası ile ifade edilen denge düzeyinde mal ve para piyasalarının dengede olmasına karşın döviz piyasasının dengede olmadığı görülmektedir. (C) noktası itibariyle ulusal varlıkların getirisinin (i1) gibi yabancı varlıkların getirisinin (i0 = iF) üzerinde gerçekleşmesi, karar birimlerinin getirisi daha yüksek olan yerli varlıklarda konumlanmasını sağlamaktadır. Karar birimlerinin getirisi daha yüksek olan yerli varlıklara olan ilgisiyle birlikte ülkeye giren döviz miktarındaki artış reel döviz kurunda bir azalma meydana getirecektir. Reel döviz kurundaki azalmayla birlikte artan ithalat ve azalan ihracat sonucu net ihracatın düşmesiyle ilk durumda artan kamu harcamalarının etkisiyle sağa doğru kayarak (IS2)
formunda oluşan mal piyasasında dengeyi gösteren eğri toplam planlanan harcamaların azalmasıyla yeniden geriye doğru hareket ederek mal piyasasında dengeyi gösteren eğrinin (IS1) formunda oluşmasına neden olacaktır. Ulaşılan nihai sonuç itibariyle üçlü denge başlangıçta olduğu gibi (A) noktası ile ifade edilen düzeyde (i0 - Y0) bileşiminde dengeye ulaşacaktır. Şekilden görüleceği üzere sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir.

Soru 19

Yukarıdaki grafik hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkin değildir
B
Sabit kur rejimi altında para politikası etkindir
C
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkindir
D
Esnek kur rejimi altında para politikası etkindir
E
Esnek kur rejimi altında maliye politikası etkindir
Açıklama:
Grafikte başlangıç (A) noktası itibariyle üçlü dengenin (i0 - Y0) bileşiminde kurulduğu görülmektedir. Esnek döviz kuru rejiminde olduğu gibi sabit döviz kuru rejiminde de kamu harcamalarındaki artışla birlikte mal piyasasındaki denge durumlarının geometrik yerini veren (IS1) eğrisinin sağa doğru paralel olarak kayarak (IS2) formunu aldığı görülmektedir. Kamu harcamalarındaki artışla birlikte şekil üzerinde (C) noktasıyla ifade edilen denge durumunda reel milli gelirin artarak (Y2) düzeyinde gerçekleşmesi para talebinin artmasına neden olmuştur. Artan para talebi ile birlikte (i0 = iF )’den (i1) düzeyine çıkan faiz oranı toplam planlanan harcamaların azalmasına ve kamu harcamalarıyla (Y2) düzeyine yükselen reel milli gelirin (Y2 - Y1) kadar dışlanmasına neden olmaktadır. Dışlama etkisi ile birlikte (B) noktasıyla ifade edilen noktada döviz piyasasının dengede olmadığı görülmektedir. Yükselen faiz oranı ile birlikte yerli varlıkların getirilerini ifade eden (i1) faiz oranı, yabancı varlıkların getirilerini ifade eden (i0 = iF) faiz oranından yüksekte olduğundan ekonomik karar birimleri getirisi daha yüksek olan yerli varlıkları tercih edeceklerdir. Ulusal (yerli) varlıklara olan ilgi ile yurt içine yönelen döviz miktarını artırarak reel döviz kurunun yerli para karşısında değerinin azalması yönünde bir baskı oluşturmuştur. Sabit döviz kuru rejiminin benimsenmiş olması merkez bankasının dönem başında piyasalara duyurduğu döviz kuru üzerinden işlem
yapılmasını gerektirdiğinden reel kur üzerindeki düşüş baskısı kuru bulunduğu yerden hareket ettiremeyecektir. Bununla birlikte yerli para birimi üzerinden yüksek getirili finansal varlıkları satın alabilmek için yurt içine giren döviz karşılığında merkez bankası dönem başında duyurduğu döviz kuru üzerinden yerli para birimi talebini karşılayacak ve para piyasasında dengeyi gösteren (LM1)
eğrisi sağa doğru kayarak (LM2) formunu alacaktır. (C) noktası ile ifade edilen noktaya yönelen denge itibariyle reel milli gelirin (Y2) düzeyine çıkması sabit kur rejimi altında maliye politikasının esnek kur rejiminin aksine etkin olduğu sonucuna ulaşılmasına yol açmaktadır. Yani kamu harcamalarıyla artan reel milli gelirin yükselen
faiz oranı ile esnek kur rejimi altında dışlanması süreci, sabit kur rejimi altında işlemeyecektir. Maliye politikasının sabit kur rejimi altında etkin olmasına yol açan bu durumun arkasında görüldüğü üzere dışlama etkisinin olmaması yatmaktadır.

Soru 20

Yukarıdaki grafik hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Esnek kur rejimi altında para politikası etkindir
B
Sabit kur rejimi altında para politikası etkindir
C
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkindir
D
Sabit kur rejimi altında maliye politikası etkin değildir
E
Esnek kur rejimi altında maliye politikası etkin değildir
Açıklama:
Sermaye hareketliliğinin sınırsız, döviz kurunun döviz arz ve talebine bağlı olarak döviz piyasasında belirlendiği esnek kur rejimi varsayımı altında başlangıç (A) noktası itibariyle dengenin (i0 - Y0) bileşimiyle sağlandığı görülmektedir. Bu noktadan sonra reel para arzında (M/P) meydana gelen artışla birlikte para piyasasında dengeyi gösteren eğri (LM2)’ye kayarken ve yeni denge (B) noktası ile ifade edilen düzeyde (i1 - Y1) bileşimiyle sağlanmaktadır. Yurtiçinde faiz oranının (i1) gibi yabancı varlıkların getirisinin altında oluşması karar birimlerinin reel servetlerini daha yüksek getiriye sahip yabancı varlıklarda bulundurma eğiliminde olmalarına dolayısıyla dövizin yurtiçinden yurtdışına çıkmasına yol açmaktadır. Dövize olan bu talep artışı esnek kur rejiminin de desteğiyle reel döviz kurunun yükselmesi yönünde bir etkide bulunacaktır. Reel döviz kurunda meydana gelen yükseliş ithalatın azalması ihracatın artması ile net ihracatın artmasına yol açmaktadır. Artan net ihracat ile birlikte toplam planlanan harcamalar da artışa geçecek ve mal piyasasında dengeyi gösteren eğri (IS2) ile gösterilen forma doğru kayacaktır. Grafik üzerinde (C) noktası ile gösterilen bu noktada reel milli gelir artan reel para arzı ile (Y2) düzeyine çıkacak ve esnek kur rejimi altında etkin olmayan maliye politikasının aksine para politikasının etkin olmasına yol açacaktır. Reel döviz kurunda meydana gelen artışla birlikte yerli para biriminin yabancı para birimi karşısındaki değer kaybının ülkenin ihracatını artırması ülkenin ilişkide olduğu diğer ülkelerin ithalatının artmasıyla aynı anlama gelmektedir. Aynı şekilde net ihracatın artmasına neden olan bir diğer boyut olan ithalatın azalması da diğer ülkelerin ihracatının azalması anlamına geldiğinden kısaca reel döviz kuru azalan ülkenin net ihracatında ortaya çıkan artış eşzamanlı olarak diğer ülkelerin net ihracatında azalış meydana getirecektir. Reel döviz kuru düşen ülkenin diğer ülkelerin aleyhine sağladığı söz konusu kazanç “komşuyu zarara sokma politikası” olarak nitelendirilmektedir. Elbette komşuyu zarara sokma politikasının başarılı olabilmesi için reel döviz kurunu düşüren ülkeyi diğer ülkelerin izlememesi gerekmektedir. Diğer ülkelerin reel döviz kurunu düşüren ülkeyi takip etmesi durumunda ise komşuyu zarara sokma politikası başarısız olarak “rekabetçi değer kaybı” durumu gerçekleşmektedir.

Soru 21

Yukarıdaki grafik hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Sabit döviz kuru rejimi altında maliye politikası etkindir
B
Sabit döviz kuru rejimi altında para politikası etkindir
C
Sabit döviz kuru rejimi altında para politikası etkin değildir
D
Esnek döviz kuru rejimi altında para politikası etkindir
E
Esnek döviz kuru rejimi altında maliye politikası etkin değildir
Açıklama:
Grafikte başlangıç (A) noktası itibariyle üçlü dengenin (i0= iF - Y0) bileşiminde sağlandığı görülmektedir. Bu noktadan sonra para otoritesinin reel para arzında bir artışa gitmesiyle para piyasasında dengeyi gösteren (LM1) eğrisi sağa doğru kayarak (LM2) formunu almaktadır. Döviz piyasasının dengede olmadığı (B) noktası ile gösterilen yeni düzeyde yerli varlıkların getirilerini temsil eden faiz oranının, yabancı varlıkların getirilerini temsil eden faiz oranının altında olması (i0 = iF > i1) nedeniyle karar birimleri reel servetlerini birbiriyle tam ikame olabilen yerli ve yabancı varlıklar arasında getirisi daha yüksek olan yabancı varlıklarda bulundurmayı tercih etmektedirler. Getirisi yüksek olan yabancı varlıklara yönelen ilgi ülkeden döviz çıkışına neden olurken reel döviz kuru üzerinde bir yükseliş baskısı yapmasına rağmen sabit kur altında dövizin fiyatı değişemeyeceğinden merkez bankası dönem başında duyurduğu kur üzerinden ekonomik birimlerin döviz talebine yerli parayı çekerek karşılık vereceğinden reel para arzının artışıyla (LM2) formuna ilerleyen eğri yeniden (LM1) konumuna gerileyecektir. Dolayısıyla sermaye hareketlerinin sınırsız ve sabit kur rejiminin benimsendiği bir durumda genişletici para politikasının maliye politikası aksine etkin bir sonuç doğurmadığı görülmektedir.

Soru 22

Bağımsız bir para politikası benimseyen bir ekonomi, imkansız üçlemeye göre hangisinden vazgeçmek zorundadır?

Seçenekler

A
Esnek döviz kuru rejimi
B
Sabit döviz kuru rejimi
C
Para kurulu
D
Kontrollü sermaye hareketleri
E
Serbest sermaye hareketleri
Açıklama:
Günümüzün küreselleşmiş dünyasında dış ticaret kadar önemli kavramlardan birisi de uluslararası finanstır. Uluslararası finansın önemli kavramlarından bir tanesi de Frankel (1999) tarafından ortaya atılan “imkansız üçleme (Impossible Trinity, Trilemma)” kavramıdır. (BP) eğrisinin yatay eksene paralel bir biçimde seyrettiği tam sermaye hareketliliği modelinde reel para arzında meydana gelen bir artışla düşen faiz oranı ortamında artan toplam planlanan harcamaların etkisiyle reel milli gelirin yükseldiği bilinmektedir. Düşen ulusal piyasadaki faiz oranının ekonomik karar birimlerini getirileri görece daha
yüksek olan yabancı varlıklar yönünde konumlanmaya itmesi reel döviz kuru üzerinde bir yükseliş baskısı yaratsa da sabit döviz kuru rejiminin benimsenmiş olmasının da etkisiyle döviz kurunda herhangi bir hareket olmayacağından merkez bankası önceden duyurduğu kur üzerinden yerli para karşılığında artan döviz talebini karşılayacaktır. Böylece genişletici para politikası ile başlayan süreç daraltıcı para politikası ile başladığı düzeye döndüğünden Mundell-Fleming modelinde sermaye hareketlerinin tam ve döviz kuru rejiminin “sabit” olarak benimsendiği bir durumda uygulanan para politikası uygulamasının etkinsiz olacağı sonucuna varılmaktadır. Yukarıdaki durumdan da açıkça anlaşılabileceği üzere tam sermaye ve sabit kur rejimi varsayımı altında merkez bankasının elinde ekonomiyi arzuladığı gibi yönlendirebileceği etkin bir para politikası silahı bulunmamaktadır. İşte merkez bankasının sermaye akışkanlığının tam olduğu bir durumda döviz kuru rejimi ve para politikasını aynı anda belirleyebilme noktasındaki imkansızlığı “imkansız üçleme” olarak adlandırılmaktadır. Uluslararası sermaye hareketleri, bağımsız para politikası ve döviz kuru rejiminden yalnızca iki tanesinin tercih edilebilmesine olanak tanıyan bu durumu aşağıdaki şekil yardımıyla daha net bir biçimde ortaya koymak mümkündür.
Buna göre üçgen şeklin köşelerinde yer alan ve aynı anda kullanılmasının mümkün olmadığı araçlardan tercih edilen iki tanesinin ancak ve ancak iki köşegen arasındaki kenarın kullanılmasıyla mümkün olabildiği özetlenmek istenmektedir. Yani sermaye hareketlerinin tamamen akışkan olduğu bir durumda, döviz kuru rejimi kontrol edilmek isteniyorsa bunun ancak ve ancak para kurulu ile mümkün olabildiği, aynı şekilde sermaye akışkanlığının tam ve para politikasının bağımsız bir biçimde uygulanması isteniyorsa bu durumun ancak esnek döviz kuru rejimi altında, son olarak hem kur hem
de para politikasında belirleyici olabilmenin sermaye hareketlerindeki kısıtlılık ile mümkün olabildiği anlatılmak istenmektedir.

Soru 23

Toplam planlanan harcama aşağıdaki hangi harflerle kısaltılarak yazılır?

Seçenekler

A
BP
B
AE
C
CA
D
CK
E
NX
Açıklama:
Toplam Planlanan Harcama AE harfleriyle kısaltılarak yazılır. Toplam Planlanan Harcama (AE) denkleminden hareketle üzerindeki her düzeyde toplam tasarrufları toplam yatırımlara ve aynı zamanda toplam harcamaları toplam gelire eşitleyen IS eğrisi elde edilmişti. Dışa kapalı bir ekonomik modelde mal piyasasında (AE = Y) biçiminde tanımlanan denge koşulu aynı şekilde açık bir ekonomi açısından da aynı biçimde tanımlanmaktadır.

Soru 24

Dışa açık bir ekonominin kapalı bir ekonomiden farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
H
B
BP
C
NX
D
CA
E
CK
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinin dışa kapalı bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinden hiçbir farkı bulunmamaktadır. Tek fark toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği net ihracat (NX) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dâhil edilmesidir.
Kapalı bir ekonomi için (AE = C + I + G) biçiminde tanımlanan toplam harcama denklemi açık bir ekonomiye geçildiğinde (AE = C + I + G + NX) biçiminde tanımlanacaktır. Buradaki tek fark kapalı olmayan bir ekonominin dış âlemle etkileşim halinde olunmasının getirdiği ithalat ve ihracat büyüklüklerinin de modele dâhil edilmesidir.

Soru 25

Cari işlemler hesabı dengede iken net ihracatın denge değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sıfır
B
Sonsuz
C
Artan
D
Azalan
E
Değişken
Açıklama:
CA = NX = (X ) - (IM)
Cari işlemler hesabının dengede olması (CA = 0) biçiminde gösterildiğinden, böylesine bir dengede net ihracatın dengede olması (NX = 0) koşulu da sağlanacaktır.

Soru 26

Dışa açık ekonomi modelinde yatırım hesabı denklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
CK = m (İD - İF)
B
CK = s (İD - İF)
C
CK = k (İD - İX)
D
CK = k (İD - İF)
E
CK = k (İM - İF)
Açıklama:
Karar birimleri ulusal tahvillere yöneldiğinde yatırım hesabı (CK) fazla verirken, yabancı tahvillere yöneldiğinde açık verecektir. Yani yatırım hesabının açık mı fazla mı vereceği ulusal tahvillerin faizi ile yabancı tahvillerin faizi arasındaki fark tarafından tayin edilmektedir.
CK = k (İD - İF)
CK= Yatırım hesabı
İD = Ulusal tahvillerin faiz oranı
İF = Yabancı tahvil faiz oranı
k = k katsayısı sermaye hareketlerinin ulusal ve yurtdışı faiz farkına olan duyarlılığıdır.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasında dengeyi gösteren eğrinin kısa yazılımıdır?

Seçenekler

A
ST
B
NX
C
CA
D
CK
E
BP
Açıklama:
Cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren (BP) eğrisi döviz piyasasını dengeye getirmektedir. Döviz piyasasında dengeyi gösteren eğri BP harfleri ile kısaca yazılır.

Soru 28

Döviz piyasasında dengeyi gösteren eğrinin eğimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eksi sonsuz
B
Artı sonsuz
C
Değişken
D
Pozitif
E
Negatif
Açıklama:
Döviz piyasasında (ödemeler dengesinde) üzerindeki tüm noktalarda net ihracatta (cari işlemler hesabında) meydana gelen açık veya fazlanın aynı miktarda sermaye giriş veya çıkışına eşitlendiği denge reel milli gelir-denge faiz oranı bileşimlerin geometrik yeri pozitif eğimli döviz piyasasında denge (BP) eğrisi ile gösterilmektedir. Pozitif eğime sahip BP eğrisi farklı eğimlerde ortaya çıkabilmektedir. BP eğrisi pozitif eğime sahip olmakla birlikte daha dik veya daha yatık olabilmektedir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasında denge eğrisindeki kaymasına neden olur?

Seçenekler

A
Bütçe kısıtlamaları
B
Yatırım azalması
C
Reel döviz kurundaki değişmeler
D
Tüketim artışı
E
Tasarruf artışı
Açıklama:
Reel döviz kurunda artış veya azalışlarla ile birlikte sırasıyla yükseliş veya düşüşe geçen net ihracatın sermaye hareketlerini tetiklemesi sonucu faiz oranında meydana gelen yukarı veya aşağı hareketlerle reel milli gelir düzeylerinin bileşiminden oluşan döviz piyasasında denge (BP) eğrisinin sırasıyla aşağı (sağa) veya yukarı (sola) doğru kayacağı görülmektedir.

Soru 30

Aşağıdaki hangi üç eğrinin kesişimi ile üçlü denge sağlanır?

Seçenekler

A
LM, IS, NX
B
LM, IS, BP
C
NX, IS, BP
D
LM, NX, BP
E
LM, IS, NX
Açıklama:
Ekonominin dışa açık olduğu bir model açısından ikili denge olarak bilinen mal ve para piyasalarına üçüncü bir denge durumu olan döviz piyasalarının eklemlenmesiyle elde edilen üçlü denge;
  • Üzerindeki her noktada toplam planlanan harcamaları reel gelir düzeyine eşitleyen IS eğrisi,
  • Üzerindeki tüm noktalarda reel para talebini reel para arzına eşitleyen LM eğrisi ve
  • Üzerindeki tüm noktalarda döviz talebinin (net ihracat) döviz arzına (sermaye girişi) eşit olduğu BP eğrisi.
Üçlü denge; IS, LM ve BP eğrilerinin (İ0 -Y0) bileşimiyle birbirlerine eşitlenmektedir.
Adını Robert Mundell ve Marcus Fleming’den alan “Mundell-Fleming Analizi” mal, para ve döviz piyasalarının farklılaştırılmış döviz kuru rejimleri altında farklılaştırılmış ekonomi politikaları açısından içerdiği eşzamanlı denge durumunu inceler.

Soru 31

Merkez bankasının sermaye akışkanlığının tam olduğu bir durumda döviz kuru rejimi ve para politikasını aynı anda belirleyebilme noktasındaki imkânsızlığına ne ad verilir?

Seçenekler

A
İmkânsız üçleme
B
Dışlama etkisi
C
Deflastyonist açık
D
Hedef çatışması
E
Tobin teorisi
Açıklama:
Merkez bankasının sermaye akışkanlığının tam olduğu bir durumda döviz kuru rejimi ve para politikasını aynı anda belirleyebilme noktasındaki imkânsızlığı “imkânsız üçleme” olarak adlandırılmaktadır. Uluslararası sermaye hareketleri, bağımsız para politikası ve döviz kuru rejiminden yalnızca iki tanesinin tercih edilebilmesine olanak tanıyan modeldir.

Soru 32

İmkânsız üçleme kavramı aşağıdaki hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Keynes
B
Romer
C
Smith
D
Solow
E
Frankel
Açıklama:
Uluslararası finansın önemli kavramlarından bir tanesi Frankel (1999) tarafından ortaya atılan “imkânsız üçleme” kavramıdır. Merkez bankasının sermaye akışkanlığının tam olduğu bir durumda döviz kuru rejimi ve para politikasını aynı anda belirleyebilme noktasındaki imkânsızlığı “imkânsız üçleme” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 33

Ödemeler dengesinde yatırım hesabının açık mı fazla mı vereceğini belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Döviz kuru
B
Ulusal varlıklara ödenen ile yabancı tahvillere ödenen faiz farkı
C
Yurtiçi gelir düzeyi ile yabancıların gelir düzeyi arasındaki fark
D
Yurtiçi enflasyon ile yurtdışı enflasyon farkı
E
Yurtiçi tahviller ile yabancı tahviller arasındaki likidite farkı
Açıklama:
Ödemeler dengesinde yatırım hesabının açık mı fazla mı vereceği ulusal tahvillerin faizi ile yabancı tahvillerin faizi arasındaki fark tarafından tayin edilmektedir.Ödemeler dengesinde yatırım hesabının açık mı fazla mı vereceği ulusal tahvillerin faizi ile yabancı tahvillerin faizi arasındaki fark tarafından tayin edilmektedir

Soru 34

Cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren eğri hangisidir?

Seçenekler

A
IS
B
LM
C
BP
D
AD
E
AS
Açıklama:
Cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren (BP) eğrisi döviz piyasasını dengeye getirmektedir.

Soru 35

I. Marjinal tüketim eğilimi II. Marjinal ithalat eğilimi III. Yatırımların faiz esnekliği IV. Sermaye hareketlerinin ulusal ve yurtdışı faiz farkına duyarlılığı BP eğrisinin eğimi hangileri tarafından belirlenir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Marjinal ithalat eğilimi (m) ne kadar büyükse (BP) eğrisi o kadar dik, sermaye hareketlerinin ulusal ve yurtdışı faiz farkına duyarlılığı (K ) ne kadar fazlaysa (BP) eğrisinin o kadar yatık olur.

Soru 36

Sermaye hareketlerinin faiz esnekliğinin sonsuz başka bir ifadeyle tam duyarlılıkta olması durumunda BP eğrisinin eğimi nasıl olur?

Seçenekler

A
Pozitif 45 derece
B
Pozitif 30 derece
C
Negatif 45 derece
D
Dikey
E
Yatay
Açıklama:
Sermaye hareketlerinin faiz esnekliğinin sonsuz başka bir ifadeyle tam duyarlılıkta olması durumunda BP eğrisinin yatay olur.

Soru 37

Mal, para ve döviz piyasalarının farklılaştırılmış döviz kuru rejimleri altında farklılaştırılmış ekonomi politikaları açısından içerdiği eşzamanlı denge durumunu inceleyen yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Mundell-Fleming Modeli
B
Cournot Modeli
C
Baumol-Tobin Modeli
D
Kaldor-Mirrlees Modeli
E
Solow Büyüme Modeli
Açıklama:
Adını Robert Mundell ve Marcus Fleming’den alan “Mundell-Fleming Analizi” mal, para ve döviz piyasalarının farklılaştırılmış döviz kuru rejimleri altında farklılaştırılmış ekonomi politikaları açısından içerdiği eşzamanlı denge durumunu inceler.

Soru 38

  1. Sınırsız sermaye hareketliliği
  2. Kısmi sermaye hareketliliği
  3. Tam sermaye hareketsizliği
  4. Esnek kur rejimi
  5. Sabit kur rejimi
IS-LM-BP modelinde maliye politikasının tam etkisiz olması için hangi koşulların geçerli olması gerekir?

Seçenekler

A
I ve V
B
II ve IV
C
I ve IV
D
II ve V
E
III ve IV
Açıklama:
Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi olmaz (Şekil 5.7, Sayfa 140).

Soru 39

  1. Sınırsız sermaye hareketliliği
  2. Kısmi sermaye hareketliliği
  3. Tam sermaye hareketsizliği
  4. Esnek kur rejimi
  5. Sabit kur rejimi
IS-LM-BP modelinde para politikasının tam etkisiz olması için hangi koşulların geçerli olması gerekir?

Seçenekler

A
I ve IV
B
II ve V
C
I ve V
D
II ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Dolayısıyla sermaye hareketlerinin sınırsız ve sabit kur rejiminin benimsendiği bir durumda genişletici para politikasının maliye politikası aksine etkin bir sonuç doğurmadığı görülmektedir.

Soru 40

Sermaye hareketlerinin sınırsız olduğu bir durumda merkez bankasının döviz kuru ve faiz oranını aynı anda kontrol edememesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İmkansız üçleme
B
Feldstein-Horioka bilmecesi
C
Ricardocu denklik yaklaşımı
D
Harberger-Laursen-Metzler etkisi
E
Reel balans etkisi
Açıklama:
Merkez bankasının sermaye akışkanlığının tam olduğu bir durumda döviz kuru rejimi ve para politikasını aynı anda belirleyebilme noktasındaki imkansızlığı “imkansız üçleme” olarak adlandırılmaktadır.

Soru 41

Dışa açık bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinin dışa kapalı bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinden farkı nedir?

Seçenekler

A
Dışa açık bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinin dışa kapalı bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinden hiçbir farkı bulunmamaktadır.
B
Toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği net ihracat (NX) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dahil edilmesidir.
C
Toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği ihracat (X) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dahil edilmesidir.
D
Toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği ithalat (M) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dahil edilmesidir.
E
Toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği yatırım harcamaları (I) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dahil edilmesidir.
Açıklama:
Dışa açık bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinin dışa kapalı bir ekonomi modeli için türetilen IS eğrisinden hiçbir farkı bulunmamaktadır. Tek fark toplam planlanan harcama denkleminin içerdiği net ihracat (NX) büyüklüğünün dışa açık ekonomi modelinde analize dahil edilmesidir.
Cevap B şıkkıdır.

Soru 42

Yurtiçi ve yurtdışı fiyat düzeyleri veri iken nominal döviz kurunda meydana gelen bir artışın ihraç mallarına yönelik talebi nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Etkilemez.
B
Artırır.
C
Azaltır.
D
Önce azalır sonra etkilemez.
E
Önce azalır sonra artırır.
Açıklama:
Reel döviz kurunda meydana gelen bir değişmenin net ihracat üzerinden cari işlemler dengesini etkilemesi söz konusu olduğundan yurtiçi ve yurtdışı fiyat düzeyleri veri iken nominal döviz kurunda meydana gelen bir artışın, reel döviz kurunu artırması üzerinden ihraç mallarına yönelik talep artışı ve ithal mallarına yönelik talep azalışı biçiminde net ihracat üzerinde bir baskı yaratmaktadır.
Cevap B şıkkıdır.

Soru 43

Cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren eğri hangisidir?

Seçenekler

A
BP eğrisi
B
IS eğrisi
C
LM eğrisi
D
AD eğrisi
E
AS eğrisi
Açıklama:
Cari işlemler hesabında oluşacak olan fazla veya açığa eş miktarda bir döviz çıkışı veya döviz girişi ile dengelenen noktaların geometrik yerini veren (BP) eğrisi döviz piyasasını dengeye getirmektedir.
Cevap A şıkkıdır.

Soru 44

I. Net ihracat (NX) eğrisi ulusal gelirin azalan bir fonksiyonudur.
II. Ulusal reel milli gelirin (Y) artması ihracatı (X) etkilemezken, ithalatın (IM) artmasına ve nihayet net ihracatın (NX) azalmasına neden olur.
III. Ulusal reel milli gelirin (Y) artması ihracatı (X) etkilemezken, ithalatın (IM) artmasıyla net ihracat (NX) eğrisi pozitif eğimli bir yapıya sahip olmaktadır.
Net ihracat (NX) eğrisi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ulusal gelirin azalan bir fonksiyonu olan (NX) eğrisi görüldüğü üzere negatif eğimli bir formda gösterilmiştir. Ulusal reel milli gelirin (Y) artması ihracatı (X) etkilemezken, ithalatın (IM) artmasına ve nihayet net ihracatın (NX) azalmasına neden olduğundan net ihracat (NX) eğrisi negatif eğimli bir yapıya sahip olmaktadır. Cevap C şıkkıdır.

Soru 45

I. Pozitif eğime sahip BP eğrisi farklı eğimlerde ortaya çıkabilmektedir.
II. Marjinal ithalat eğilimi (m) ne kadar büyükse BP eğrisi o kadar dik olacağı anlamına gelmektedir.
III. Sermaye hareketlerinin ulusal ve yurtdışı faiz farkına duyarlılığı (K) ne kadar az ise BP eğrisinin o kadar yatık olur.
BP eğrisinin eğimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Pozitif eğime sahip BP eğrisi farklı eğimlerde ortaya çıkabilmektedir. Marjinal ithalat eğilimi (m) ne kadar büyükse (BP) eğrisi o kadar dik, sermaye hareketlerinin ulusal ve yurtdışı faiz farkına duyarlılığı (K ) ne kadar fazlaysa (BP) eğrisinin o kadar yatık olacağı anlaşılmaktadır. Cevap C şıkkıdır.

Soru 46

I. Maliye politikasının sabit kur rejimi altında etkin olması dışlama etkisinin olmaması sebebiyledir.
II. Genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir.
III. Genişletici para politikasının maliye politikası aksine etkin bir sonuç doğurmadığı görülmektedir.
Tam (Sınırsız) Sermaye Hareketliliği Altında Sabit Kur Rejimi Altında Maliye ve Para Politikasının Etkinliği ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangieri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir. Maliye politikasının sabit kur rejimi altında etkin olmasına yol açan bu durumun arkasında görüldüğü üzere dışlama etkisinin olmaması yatmaktadır. Genişletici para politikasının maliye politikası aksine etkin bir sonuç doğurmadığı görülmektedir. Cevap E şıkkıdır.

Soru 47

I. Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir.
II. Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici para politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir.
III. Diğer ülkelerin reel döviz kurunu düşüren ülkeyi takip etmesi durumunda ise komşuyu zarara sokma politikası başarısız olarak “rekabetçi değer kaybı” durumu gerçekleşmektedir.
Tam (Sınırsız) Sermaye Hareketliliği Altında Esnek Kur Rejimi Altında Maliye ve Para Politikasının Etkinliği ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangieri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir. Diğer ülkelerin reel döviz kurunu düşüren ülkeyi takip etmesi durumunda ise komşuyu zarara sokma politikası başarısız olarak “rekabetçi değer kaybı” durumu gerçekleşmektedir. Cevap D şıkkıdır.

Soru 48

I. Genişletici maliye politikası BP eğrisinin, LM eğrisine göre daha dik olduğu durumda daha etkin olduğu maliye politikasının geliri arttırdığı görülmektedir.
II. Kısmi sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru rejimi altında genişletici para politikasının her durumda etkinsiz olduğu görülmektedir.
III. BP eğrisinin daha dik olduğu durumda uygulanan genişletici para politikasının kısmen etkin olduğu sonucuna varılmaktadır.
Tam Olmayan (Kısmi) Sermaye Hareketliliği ve Esnek Kur Rejimi Altında, Maliye ve Para Politikasının Etkinliği ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangieri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Kısmi sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru rejimi altında uygulanan genişletici maliye politikasının yerli varlıklar ve yabancı varlıklar arasındaki faiz farkına duyarlılığın (K), para talebinin faize olan duyarlılığından (h) çok daha yüksek (K > h) dolayısıyla (BP) eğrisinin (LM) eğrisine göre daha dik olduğu durumda daha etkin olduğu maliye politikasının geliri arttırdığı görülmektedir. Kısmi sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru rejimi altında genişletici para politikasının sonuçları hem para piyasasındaki dengeyi gösteren (LM) eğrisinin hem de döviz piyasasındaki dengeyi gösteren (BP) eğrisinin birbirine göre daha dik veya daha yatık olmasına göre incelenecektir. (BP) eğrisinin daha dik olduğu durumda uygulanan genişletici para politikasının kısmen etkin olduğu sonucuna varılmaktadır.
Cevap E şıkkdır.

Soru 49

Tam Hareketsiz Sermaye Altında Mal-Para-Döviz Piyasasında Denge ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sermayenin tam hareketsiz olduğu durumda esnek kur rejimi altında genişletici maliye politikasının tam etkin bir sonuç doğurduğu görülmektedir.
B
Reel milli gelir üzerinde herhangi olumlu bir etkisi bulunan genişletici maliye politikasının sabit kur rejimi altında etkin bir sonuca yol açtığı görülmektedir.
C
Reel milli gelir üzerinde herhangi olumlu bir etkisi bulunmayan genişletici maliye politikasının esnek kur rejimi altında etkinsizdir.
D
Sermaye hareketsizliği ve sabit kur rejimi altında uygulanan genişletici para politikasının maliye politikası gibi etkin bir sonuç vereceği görülmektedir.
E
Sermayenin tam hareketsiz olduğu durumda sabit kur rejiminin benimsenmesi uygulanan para ve maliye politikalarının etkin bir biçimde sonuçlanmasına yol açar.
Açıklama:
Sermayenin tam hareketsiz olduğu durumda esnek kur rejimi altında genişletici maliye politikasının tam etkin bir sonuç doğurduğu görülmektedir. Reel milli gelir üzerinde herhangi olumlu bir etkisi bulunmayan genişletici maliye politikasının sabit kur rejimi altında etkinsiz bir sonuca yol açtığı görülmektedir. Sermaye hareketsizliği ve esnek kur rejimi altında uygulanan genişletici para politikasının maliye politikası gibi etkin bir sonuç vereceği görülmektedir. Sermayenin tam hareketsiz olduğu durumda sabit kur rejiminin benimsenmesi uygulanan para ve maliye politikalarının etkinsiz bir biçimde sonuçlanmasına yol açar.
Cevap A şıkkıdır.

Soru 50

(Y1) reel milli gelir düzeyinde reel döviz kurunun (R1) olduğu durumda net ihracat doğrusunun NX (R1) ise reel döviz kurunun artmasıyla; ihracatın artan, ithalatın azalan fonksiyonu olan net ihracat doğrusu NX yukarı doğru paralel bir biçimde kayması sonucunda BP eğrisine ne olur?

Seçenekler

A
BP eğrisi değişmez.
B
Dikleşir
C
Yatıklaşır.
D
Yukarıya doğru kayar.
E
Aşağıya doğru kayar.
Açıklama:
(Y1) reel milli gelir düzeyinde reel döviz kurunun (R1) olduğu durumda net ihracat doğrusunun NX (R1) ise reel döviz kurunun artmasıyla; ihracatın artan, ithalatın azalan fonksiyonu olan net ihracat doğrusu NX yukarı doğru paralel bir biçimde kayar. Net ihracatın artarak yurt içinde fazla veren cari işlemler hesabına denk miktarda sermayenin yurtdışına çıkması, içeride sermayeye duyulan ihtiyacın azalmasına yol açarak yurtiçinde faiz oranının düşüşe geçer. Sonuç olarak Bp eğrisi aşağıya doğru kayar. Cevap E şıkkıdır.

Soru 51

Mal, para ve döviz piyasalarının farklılaştırılmış döviz kuru rejimleri altında farklılaştırılmış ekonomi politikaları açısından içerdiği denge durumunu açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mundell-Fleming Analizi
B
Hicks-Hansen Modeli
C
Esneklik Kötümserliği
D
Hidrolik Keynesyen Model
E
IS-LM Modeli
Açıklama:
Adını Robert Mundell ve Marcus Fleming’den alan “Mundell-Fleming Analizi” mal, para ve döviz piyasalarının farklılaştırılmış döviz kuru rejimleri altında farklılaştırılmış ekonomi politikaları açısından içerdiği denge durumunun tartışılmasına katkıda bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 52

Döviz piyasasında dengeyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
IS eğrisi
B
BP eğrisi
C
LM eğrisi
D
AD eğrisi
E
AS eğrisi
Açıklama:
BP eğrisi döviz piyasasını dengeyi gösteren eğridir. Doğru cevap B'dir.

Soru 53

Aşağıdaki değişkenlerden hangisinin büyüklüğü BP eğrisinin daha dik olmasını sağlar?

Seçenekler

A
Marjinal tüketim eğilimi
B
Marjinal ihracat eğilimi
C
Marjinal ithalat eğilimi
D
Sermaye hareketlerinin ulusal faiz oranına duyarlılığı
E
Sermaye hareketlerinin yurtdışı faiz oranına duyarlılığı
Açıklama:
Marjinal ithalat eğilimi (m) ne kadar büyükse (BP) eğrisi o kadar dik olur. Doğru cevap C'dir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi BP eğrisinin aşağı (sağa) doğru kaymasına neden olur?

Seçenekler

A
Tüketim harcamalarının artışı
B
Tüketim harcamalarının azalışı
C
Kamu harcamalarının artışı
D
Reel döviz kuru artışı
E
Reel döviz kuru azalışı
Açıklama:
Reel döviz kurunda artış veya azalışlarla ile birlikte sırasıyla yükseliş veya düşüşe geçen net ihracatın sermaye hareketlerini tetiklemesi sonucu faiz oranında meydana gelen yukarı veya aşağı hareketlerle reel milli gelir düzeylerinin bileşiminden oluşan BP eğrisinin sırasıyla aşağı (sağa) veya yukarı (sola) doğru kayacağı görülmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi mal piyasasında dengeyi gösteren eğridir?

Seçenekler

A
AD eğrisi
B
AS eğrisi
C
LM eğrisi
D
BP eğrisi
E
IS eğrisi
Açıklama:
Mal piyasasında dengeyi sağlayan eğri IS eğrisidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi para piyasasında dengeyi gösteren eğridir?

Seçenekler

A
LM eğrisi
B
IS eğrisi
C
BP eğrisi
D
AD eğrisi
E
AS eğrisi
Açıklama:
Para piyasasında dengeyi gösteren eğri LM eğrisidir.

Soru 57

Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde etkisi nasıl gerçekleşir?

Seçenekler

A
Üçünü de etkiler
B
Üçünü de etkilemez
C
Mal ve döviz piyasalarını etkiler
D
Mal ve para piyasalarını etkiler
E
Para ve döviz piyasalarını etkiler
Açıklama:
Sermaye hareketliliğinin sınırsız ve döviz kurunun esnek olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının üçlü denge üzerinde hiçbir etkisi görünmemektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 58

Sermaye hareketlerinin sınırsız ve sabit kur rejiminin benimsendiği bir durumda genişletici para politikası üçlü denge üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?

Seçenekler

A
Para ve döviz piyasalarını etkiler
B
Mal ve döviz piyasalarını etkiler
C
Üçünü de etkilemez
D
Üçünü de etkiler
E
Mal ve para piyasalarını etkiler
Açıklama:
Sermaye hareketlerinin sınırsız ve sabit kur rejiminin benimsendiği bir durumda genişletici para politikasının maliye politikası aksine etkin bir sonuç doğurmadığı görülmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 59

İmkansız üçleme (impossible trinity, trilemma) kavramı kim tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Rybinski
B
Mill
C
Keynes
D
Frankel
E
Friedman
Açıklama:
İmkansız üçleme (impossible trinity, trilemma) kavramı Frankel tarafından ortaya atılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 60

Sermaye hareketlerinin tamamen akışkan olduğu bir durumda, döviz kuru rejimi kontrol edilmek isteniyorsa bunun ancak ve ancak nasıl bi kur sistemi ile mümkün olabilir?

Seçenekler

A
Dalgalı kur sistemi
B
Yarı esnek kur sistemi
C
Tam esnek kur sistemi
D
Sabit kur sistemi
E
Para kurulu
Açıklama:
Sermaye hareketlerinin tamamen akışkan olduğu bir durumda, döviz kuru rejimi kontrol edilmek isteniyorsa bunun ancak ve ancak para kurulu ile mümkün olabilir. Doğru cevap E'dir.

Ünite 6

Soru 1

Toplam Talep (AD) - Toplam Arz (AS) Modelinde aşağıdaki hangi değişkenler arasındaki ilişki analiz edilmektedir?

Seçenekler

A
Fiyatlar Genel Düzeyi - Denge Milli Gelir
B
Faiz Oranı - Denge Milli Gelir
C
İşsizlik Oranı - Fiyatlar Genel Düzeyi
D
Fiyatlar Genel Düzeyi - Faiz Oranı
E
Faiz Oranı - İşsizlik Oranı
Açıklama:
GİRİŞ
Fiyatlar genel düzeyi günümüz ekonomilerindeki en önemli değişkenlerden biridir. Oysa IS-LM modelinde fiyatlar genel düzeyi sabit varsayılmaktadır. İşte Toplam Talep (AD) - Toplam Arz (AS) Modelinde bu varsayım terk edilmekte ve böylece daha gerçekçi bir analiz ortaya çıkmaktadır. Bu bölümde, fiyatlar genel düzeyi ile denge milli gelir düzeyi arasındaki ilişki “Toplam Talep - Toplam Arz Modeli (AD-AS) Modeli” yardımıyla analiz edilmektedir.

Soru 2

Toplam Talep (AD) Eğrisi aşağıdaki hangi piyasaların eş zamanlı denge durumlarını ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Mal Piyasası - Para Piyasası
B
Faktör Piyasası - Para Piyasası
C
Mal Piyasası - Faktör Piyasası
D
Sermaye Piyasası - Faktör Piyasası
E
Para Piyasası - Sermaye Piyasası
Açıklama:
Toplam Talep (AD) Eğrisi, mal ve para piyasalarının eşzamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan fiyatlar genel düzeyi ile denge milli gelir arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir.

Soru 3

Toplam Talep (AD) Eğrisinin eğimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Para talebinin gelire olan duyarlılığının olabildiğince yüksek olduğu bir durumda, yatık bir (AD) eğrisi elde edilmektedir.
B
AD eğrisi yatıklaştıkça fiyatta meydana gelen değişimlerin milli gelir üzerindeki etkisi daha fazla olmaktadır.
C
IS ve LM eğrilerinin eğim katsayıları AD eğrisinin eğimini belirleyecektir.
D
Yatırımın faize duyarlılığı yükseldikçe AD eğrisi yatıklaşacaktır.
E
Çarpan katsayısı değeri yükseldikçe (AD) eğrisi yatıklaşacaktır.
Açıklama:
TOPLAM TALEP - Toplam Talep Eğrisinin (AD) Eğimi
Para talebinin gelire olan duyarlılığı ne kadar düşükse gelirde meydana gelen artışın para talebinde meydana getireceği artış o kadar düşük düzeyde kalacaktır. Para talebinde meydana gelen bu sınırlı yükseliş faiz oranında çok daha ılımlı bir yükselmeye neden olacak ve dışlama etkisinin olabildiğince az olmasına ve gelir üzerindeki etkisinin olabildiğince yüksek olmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla yatık bir (AD) eğrisi, para talebinin gelire olan duyarlılığının (k) olabildiğince düşük olduğu bir durumda elde edilmektedir.
Daha yatık olan (AD) eğrisi itibariyle fiyatta meydana gelen değişimlerin milli gelir üzerindeki etkisi daha fazla olurken, daha dik bir (AD) eğrisi itibariyle bu etki sınırlı kalmaktadır.
Toplam talep eğrisinin (AD) mal ve para piyasasında eşzamanlı dengenin kurulmasına olanak tanıyan fiyat ve gelir bileşimlerinden oluştuğu hatırlanırsa IS ve LM eğrilerinin eğimlerinin toplam talep (AD) eğrisinin eğimi üzerinde belirleyici oldukları anlaşılacaktır.
Fiyat düşüşünün neden olduğu gelir artışının çok daha yüksek olmasını içeren yatırımın faize duyarlılığının (b) yüksek olduğu bu durum AD eğrisinin daha yatık olmasına yol açmaktadır.
Çarpan katsayısı (ke) değeri ne kadar yüksek olursa fiyat düşüşüyle başlayan hareketin denge milli gelir üzerinde yaratacağı etki daha büyük olacağından bu durum daha yatık bir (AD) eğrisi yardımıyla gösterilmektedir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi dışa kapalı bir ekonomide Toplam Talep (AD) Eğrisinin eğimini belirleyen unsurlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Marjinal İthalat Eğilimi (m)
B
Çarpan Katsayısı (ke)
C
Yatırımın Faize Duyarlılığı (b)
D
Para Talebinin Faize Duyarlılığı (h)
E
Para Talebinin Gelire Duyarlılığı (k)
Açıklama:
TOPLAM TALEP - Toplam Talep Eğrisinin (AD) Eğimi
Dışa kapalı bir ekonomide dış ticaret söz konusu olmadığından Marjinal İthalat Eğilimi (m) katsayısı, dışa kapalı bir ekonomide Toplam Talep (AD) Eğrisinin eğimini belirleyen unsurlar arasında yer alamayacaktır.

Soru 5

Düşey eksende fiyatlar genel düzeyinin (P) ve yatay eksende reel milli gelir düzeyinin (Y) yer aldığı bir grafikte Klasik Toplam Arz Eğrisinin şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yatay eksene dik bir doğru şeklindedir.
B
Yatay eksene paralel bir doğru şeklindedir.
C
Sol yukarıdan sağ aşağıya azalan bir doğru şeklindedir.
D
Sol aşağıdan sağ yukarıya artan bir doğru şeklindedir.
E
Sol yukarıdan sağ aşağıya azalan minimum düzeye ulaştıktan sonra sağ yukarıya artan bir “u” harfi şeklindedir.
Açıklama:
Klasiklerin ekonomide her zaman kendiliğinden sağlanan tam istihdam durumu temel önermesinden hareketle Klasik Toplam Arz eğrisi, düşey eksende fiyatlar genel düzeyinin (P) ve yatay eksende reel milli gelir düzeyinin (Y) yer aldığı bir grafikte, tam istihdam milli gelir düzeyinde yatay eksene dik bir doğru şeklinde gösterilmektedir.

Soru 6

Klasik toplam arz (AS) eğrisinin söz konusu olduğu bir durumda genişletici maliye politikasının sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enflasyon oluşur.
B
İşsizlik artar.
C
Üretim artar.
D
Maliyetler düşer.
E
Faizler düşer.
Açıklama:
TOPLAM ARZ - Klasik Toplam Arz Eğrisi
Klasik toplam arz (AS) eğrisi tam istihdam milli gelir düzeyinde yatay eksene dik bir doğru şeklinde gösterilmektedir. Yani ekonomi üretebileceği en yüksek üretim düzeyindedir. Dolayısıyla bu durumda uygulanacak genişletici maliye politikası toplam talebin artmasına (AD eğrisi sağa kayar) neden olacaktır. Bu durumda istense de arz yani üretim artırılamadığından bir talep fazlası durumu söz konusu olacak, bu talep fazlası da fiyatların artmasına neden olacaktır. Bu ortamda ücretler artacak ve bu artış maliyetlerin de artmasına neden olacaktır. Uygulanan genişletici maliye politikası dolayısıyla gerçekleşen fiyat artışı, sabit olan para arzı dolayısıyla reel para arzının azalmasına ve faizlerin yükselmesine neden olacaktır. Yani temel Klasik önerme, kamunun ekonomiye harcama artırıcı bir politikayla müdahale etmesinin tek sonucunun “enflasyon” olacağı yönünde bir görüş ileri sürmektedir. Elbette bu görüşün altında yatan ekonomik rasyonel, yatay eksene dik bir formda olduğu kabul edilen AS eğrisi olduğudur.

Soru 7

Düşey eksende fiyatlar genel düzeyinin (P) ve yatay eksende reel milli gelir düzeyinin (Y) yer aldığı bir grafikte Keynesyen toplam arz (AS) eğrisinin esnekliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sonsuz
B
Birden küçük
C
Sıfırdan küçük
D
Sıfıra eşit
E
Bire eşit
Açıklama:
TOPLAM ARZ - Keynesyen Toplam Arz Eğrisi
Klasik ve Keynesyen yaklaşım arasında toplam arz eğrisinin formuna ilişkin uzlaşmazlıklardan bir diğeri de Keynesyen yaklaşımın nominal ücretlerin düşme yönünde rijit bir yapıya sahip olduğuna dair görüşleridir. Bu anlamda toplam arz eğrisi sonsuz esnek bir yapıda olduğunu (yatay eksene paralel) ileri süren Keynesyen yaklaşıma göre toplam arz eğrisinin yatay eksene paralel bir formda olduğu kabul edilmektedir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi “Etkin Ücret Teorisi”ne göre ücretlerde yapılması muhtemel iyileştirmenin emek verimliliği üzerindeki etkisini açıklayan yaklaşımlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Ücretlerdeki iyileşmenin yaratacağı verimlilik artışı dolayısıyla boş zaman ihtiyacının azalması
B
Ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesi üzerinden verimliliğinin artacağı
C
Ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün firmaya olan bakış açısı üzerindeki olumlu etkisi
D
Yüksek ücret politikasının emek verimliliği üzerindeki olumlu etkisi
E
Yüksek ücret politikası sayesinde emek gücünün artan motivasyonuyla birlikte verimliliğinin arttığı
Açıklama:
TOPLAM ARZ - Kısa Dönem Toplam Arz Eğrisi (SRAS) - Etkin Ücret Teorisi
Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılan bir kavram olan “Etkin Ücret Teorisi” gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak olan bir iyileşmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik olmak üzere pek çok açıdan etkileyerek verimliliğini artırdığı önermesi üzerine kurulmaktadır. Ücretlerde yapılması muhtemel iyileştirmenin emek verimliliği üzerindeki etkisi 4 yaklaşım tarafından açıklanmaktadır. Bunlardan birinci yaklaşım, ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesi üzerinden verimliliğinin artacağını ileri süren yaklaşımdır. İkincisi ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün firmaya olan bakış açısı üzerindeki olumlu etkisidir. Yüksek ücret politikasıyla çalışan bir firmanın ücretteki memnuniyetsizlikten dolayı işçilerinin işi bırakma veya başka bir işe geçmelerinden kaynaklı olarak tecrübesiz yeni işçilerle çalışmak zorunda kalması türünden riskleri taşımadığı ileri sürülmektedir. Yüksek ücret politikasının emek verimliliği üzerindeki etkisini ileri süren üçüncü görüş, yüksek ücret sayesinde işverenin emek piyasasındaki en donanımlı emek gücüyle çalışmasının mümkün olabildiği ve bunun da çıktı verimliliğini olumlu etkilediği yönündedir. Son olarak ise yüksek ücret politikası sayesinde emek gücünün artan motivasyonuyla birlikte verimliliğinin arttığı ileri sürülmektedir.

Soru 9

Monetarist yaklaşımın temelinde aşağıdaki hangi ekonomi okulu bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Klasik Ekonomi
B
Keynesyen Ekonomi
C
Merkantilist Ekonomi
D
Fizyokratlar
E
Yeni Keynesyen Ekonomi
Açıklama:
KLASİK VE KEYNESYEN MODELLER EKSENİNDE OLUŞAN ALTERNATİF MAKRO MODELLER - Monetarist (Parasalcı) Yaklaşım
Monetarist yaklaşımın temelinde Klasik ekonomi okulu bulunmaktadır. Klasik yaklaşımda, ekonominin kendiliğinden tam istihdam durumunda dengede olduğu varsayımı üzerine kurulan “piyasaların sürekli temizlendiği” tezi geçerlidir. Bununla birlikte eksik bilgilenme modellerinden “işçi yanılma modeli” etrafında kurulan monetarist yaklaşımda emek talebi reel ücretin bir fonksiyonuyken, emek arzı beklenen reel ücretin bir fonksiyonu olmaktadır. Emek arzının beklenen reel ücrete ilişkin tahminini oturttuğu gelecek dönemde gerçekleşmesini beklediği fiyat düzeyinin tahmini; fiyat düzeyinin geçmiş dönem gerçekleşmeleri ve ekonomik birimlerin geçmişteki yanılgılarının bileşkesi biçiminde ele alınan “Uyarlayıcı (Adaptif) Bekleyişler Hipotezine ” göre oluşturulmaktadır.

Soru 10

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Yeni Klasik yaklaşımın üzerine inşa edildiği varsayımlarıyla ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
Ekonomik birimlerin rasyonel beklentilere sahip olduğu
B
Emek arzının beklenen reel ücretin bir fonksiyonu olduğu
C
Piyasaların kendiliğinden sürekli olarak temizlenmediği
D
Firmaların tam bilgilenme içinde olduğu
E
Nominal ücretlerin işçi ve işveren arasında düzenlenen kontrat süresinde aynı düzeyde kaldığı
Açıklama:
KLASİK VE KEYNESYEN MODELLER EKSENİNDE OLUŞAN ALTERNATİF MAKRO MODELLER - Yeni Klasik Yaklaşım
Monetarist yaklaşım gibi müdahaleci Keynesyen anlayışa bir tepki olarak ortaya çıkan “Yeni Klasik Yaklaşım” varsayımsal düzlemde; piyasaların sürekli kendiliğinden temizlendiği, Monetarist ekolün tersine firmaların da eksik bilgilenme içinde olduğu ve ekonomik birimlerin rasyonel beklentilere sahip olduğu tezi üzerine inşa edilmektedir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin tanımlarından biridir?

Seçenekler

A
Mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan fiyat ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeridir.
B
Mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan işsizlik ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeridir.
C
Mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan faiz ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeridir.
D
Mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan döviz kuru ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeridir.
E
Mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan toplam para miktarı ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeridir.
Açıklama:
Toplam talep eğrisi (AD) mal ve para piyasalarının eş zamanlı olarak dengeye gelmelerini sağlayan fiyat ve denge milli gelir düzeyleri bileşiminin geometrik yeri olarak da tanımlanabilmektedir.

Soru 12

  1. Yatırımların faize duyarlılığı
  2. Çarpan katsayısı
  3. Para talebinin gelire duyarlılığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mal ve para piyasası aracılığı ile toplam talep üzerinde etkili olan unsurlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplam talep eğrisinin (AD) mal ve para piyasasında eş zamanlı dengenin kurulmasına olanak tanıyan fiyat ve gelir bileşimlerinden oluştuğu hatırlanırsa IS ve LM eğrilerinin eğimlerinin toplam talep (AD) eğrisinin eğimi üzerinde belirleyici oldukları görülecektir.
Toplam talep (AD) eğrisi IS-LM modeli üzerinden elde edildiğine göre IS ve LM eğrilerinin eğim katsayıları AD eğrisinin eğimini belirleyecektir. Buna göre ilk önce IS eğrisinin eğim katsayılarının AD üzerindeki etkisine bakmak gerekirse; IS eğrisinin eğiminin yatırımın faize olan duyarlılığı (b) ve çarpan katsayısı (ke) tarafından belirlendiği bilinmektedir.
(AD) eğrisi LM eğrisinin eğimine bağlı olarak da değişebilmektedir. LM eğrisinin eğimini belirlemek suretiyle (AD) eğrisinin eğimi üzerinde de belirleyici olan bir diğer unsur da para talebinin gelire (k) olan duyarlılığıdır. LM eğrisi üzerinden (AD) eğrisinin eğimini belirleyen son unsur da para talebinin faize (h) olan duyarlılığıdır.

Soru 13

  1. Yatırımların faize duyarlılığı (b)
  2. Para talebinin gelire duyarlılığı (k)
  3. Para talebinin faize duyarlılığı (h)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin yüksek olması AD'nin yatık olmasına yol açar?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:

Soru 14

  1. Çarpan katsayısı (ke) ile AD arasında ters yönlü ilişki vardır
  2. Yatırımın faize duyarlılığı (b) ile AD arasında ters yönlü ilişki vardır
  3. Para talebinin faize duyarlılığı (h) ile AD arasında ters yönlü ilişki vardır
  4. Para talebinin gelire duyarlılığı (k) ile AD arasında ters yönlü ilişki vardır
AD eğrisinin denklemi dikkate alındığında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
AD eğrisi, mal ve para piyasalarında eş zamanlı makroekonomik dengeyi sağlayan faiz oranı ve gelir düzeyi bileşimlerini gösterdiğinden AD eğrisinin denklemi de mal ve para piyasalarındaki dengeyi gösteren IS ve LM eğrilerinin denklemlerinden hareketle türetilmektedir.
Denkleme göre çarpan katsayısı (ke) ve yatırımın faize (b) duyarlılığının toplam talep (AD) eğrisinin eğimiyle ters yönlü değiştiği görülürken, para talebinin faize duyarlılığı (h) ve para talebinin gelire duyarlılığının (k) ile toplam talep eğrisinin (AD) eğimiyle aynı yönde değiştiği görülmektedir. Yani çarpan katsayısı (ke) ve yatırımın faize duyarlılığı (b) ne kadar büyükse AD eğrisi o kadar daha yatık olurken, para talebinin faize duyarlılığı (h) ve para talebinin gelire duyarlılığı (k) ne kadar küçükse AD eğrisi o kadar daha yatık olmaktadır.

Soru 15

  1. Çarpan katsayısı yüksek olmalı
  2. Para talebinin faize duyarlılığı düşük olmalı
  3. Para talebinin gelire duyarlılığı düşük olmalı
  4. Yatırımın faize duyarlılığı yüksek olmalı
AD eğrisi üzerinde kamu harcamalarının etkin olabilmesi için yukarıdakilerden hangileri gerçekleşmelidir?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Maliye politikası olarak sunulan artan kamu harcamalarının etkin bir biçimde sonuçlanabilmesi için çarpan katsayısı (ke) ile para talebinin faiz duyarlılığının olabildiğinde yüksek, para talebinin gelir duyarlılığı (k) ile yatırımın faiz duyarlılığının (b) olabildiğince düşük olması gerekmektedir.

Soru 16

  1. Tam dışlama vardır.
  2. Para yansızdır.
  3. Para ve maliye politikaları etkindir.
Para ve maliye politikaları ile AD'nin arttırıldığını gösteren grafiğe göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplam arz eğrisinin dik bir doğru olduğunu ve ekonominin tam istihdam dengesinde olduğunu söyleyen Klasik önermeye göre maliye politikası dışlama etkisi, para politikası ise paranın yansızlığından ötürü denge gelir düzeyi üzerinde bir etki yaratmayacaklardır. Bu nedenle her iki politika da toplam arz eğrisinin dik bir doğru şeklinde olduğu tam istihdam durumda etkisizdir.

Soru 17

Firmalar fiyat değişikliklerine yol açan durumlarla ilgili aynı anda bir düzenlemeye gitmediklerinden firmalar arasında bazı avantaj veya dezavantaj durumları ortaya çıkabilmektedir.
Bu durum ücret ve fiyat katılıklarından hangisinin nedenidir?

Seçenekler

A
Koordinasyon başarısızlıkları
B
Menü maliyetleri
C
Etkin ücret teorisi
D
Uzun dönemli kontratlar
E
İçeridekiler-dışarıdakiler modeli
Açıklama:
Firmalar fiyat değişikliklerine yol açan durumlarla ilgili aynı anda bir düzenlemeye gitmediklerinden firmalar arasında bazı avantaj veya dezavantaj durumları ortaya çıkabilmektedir. Para arzında meydana geldiği düşünülen bir artışı fiyatlarına yansıtan bir firma, fiyatında bir düzenlemeye gitmeyen firmaya göre müşteri portföyünün önemli bir kısmını kaybetmek riskiyle karşı karşıyadır. Söz konusu fiyat düzenleme girişimlerinin firmaların tümü tarafından aynı anda koordine edilmesinin mümkün olmadığı bir durumda fiyatlar yeni denge durumuna firmaların sürece yavaş yavaş adapte
olmaları nedeniyle gecikmeli olarak ulaşmaktadır.
Fiyat konusunda ortaya çıkan koordinasyon başarısızlığını ücretler için de genişletmek mümkündür. Daraltıcı bir politika sonucu gerileyen toplam talep beraberinde ücretlerin düşürülmesi durumunu getirmektedir. Birbiriyle koordineli biçimde ücret düşürme yönünde karar alması beklenmeyen firmalardan büyük bir olasılıkla ölçeğine göre karı ilk düşen firmanın ücret düşürmesi ile işgücünü diğer firmalara kaptırma riski artmaktadır. Firmaların üretim ölçeğine göre ücretlerde birbirinden koordineli olmayan bir şekilde düzenlemeye gitmeleri sonucu gecikmeli ve yavaş bir biçimde dengeye yönelme eğilimi gerçekleşmektedir.
Ücretlerin koordineli bir biçimde düzenlenebilmesi noktasındaki başarısızlık işçi ve sendika arasındaki ilişki açısından da geçerli olabilmektedir. Firmaların daha düşük bir ücreti kendi personeline kabul ettirebilmesinin pek mümkün görünmediği etkileşim ağının gelişmiş olduğu bir emek piyasasındaki ücret katılığını sendikal örgütlenmenin varlığı ile de açıklamak mümkündür. Öyle ki; sendikaların da ücret düşüşü yönünde katı bir tutum sergilemeleri nedeniyle ücretlerin düşmesi yönünde aynı anda kısa dönemde bir denge sağlanamayacaktır.

Soru 18

Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılan bu kavram, gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak olan bir iyileşmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik olmak üzere pek çok açıdan etkileyerek verimliliğini artırdığı önermesi üzerine kurulmaktadır.
Yukarıda sözü geçen kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Etkin Ücret Teorisi
B
İçeridekiler-dışarıdakiler modeli
C
İşçi yanılma modeli
D
Firma yanılma modeli
E
Eksik bilgiye dayalı arz eğrisi
Açıklama:
Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılan bir kavram olan “Etkin Ücret Teorisi” gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak olan bir iyileşmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik olmak üzere pek çok açıdan etkileyerek verimliliğini artırdığı önermesi üzerine kurulmaktadır.
Ücretlerde yapılması muhtemel iyileştirmenin emek verimliliği üzerindeki etkisi 4 yaklaşım tarafından açıklanmaktadır. Bunlardan birinci yaklaşım, ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesi üzerinden verimliliğinin artacağını ileri süren yaklaşımdır. İkincisi ücretlerdeki iyileşmenin emek gücünün firmaya olan bakış açısı üzerindeki olumlu etkisidir. Yüksek ücret politikasıyla çalışan bir firmanın ücretteki memnuniyetsizlikten dolayı işçilerinin işi bırakma veya başka bir işe geçmelerinden kaynaklı olarak tecrübesiz yeni işçilerle çalışmak zorunda kalması türünden riskleri taşımadığı ileri sürülmektedir. Yüksek ücret politikasının emek verimliliği üzerindeki etkisini ileri süren üçüncü görüş, yüksek ücret sayesinde işverenin emek piyasasındaki en donanımlı emek gücüyle çalışmasının mümkün olabildiği ve bunun da çıktı verimliliğini olumlu etkilediği yönündedir. Son olarak ise yüksek ücret politikası sayesinde emek gücünün artan motivasyonuyla birlikte verimliliğinin arttığı ileri sürülmektedir.
Ücretlerde söz konusu edilen katılık durumu
şu şekilde ortaya çıkmaktadır: İşveren tarafından esas alınan bir etkin ücret (optimal ücret) düzeyi söz konusu olmaktadır. Burada ücret düzeyinin optimalitesi veya etkinliği yüksek ücretin sağladığı etkinlik ile maliyetinin birbirine eşit olması durumudur. Buna göre işveren etkin ücret düzeyinde belirlediği ücret politikasını değiştirmek konusunda çok istekli olmayacaktır. Çünkü etkin ücretin altına indiğinde ücret giderlerinden sağladığı maliyet avantajını emek gücünün verimliliğinde meydana gelen azalışla birlikte kaybedecektir. Aynı şekilde etkin ücret düzeyinin üzerinde belirlemesi durumunda emek gücünün verimliliğinde meydana gelen artış emek maliyetlerini karşılamayacaktır. Bu nedenle etkin ücret işveren tarafından sürekli değişmeyecek bir düzeyde tutularak ücretlerdeki söz konusu katılık ücretlerin gelişen ekonomik durumlara uyum sağlamasını ya çok geciktirecek ya da engelleyecektir.

Soru 19

  1. Ham madde kıtlığı
  2. Stagflasyon
  3. Teknolojik yenilik
Grafiğe göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gerçekleşmiş olabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyi dışında üretim üzerinde etkili olan unsurların devreye girmesiyle birlikte kendini gösterdiği bilinen arz şoklarının üretim fonksiyonunun formunu değiştirdiği bilinmektedir. Buna göre hammadde kıtlığı nedeniyle artan üretim maliyetlerinin kurgulandığı bir ekonomik düzlemde emek talebi azalırken, üretimde meydana gelen azalış kısa dönem toplam arz eğrisinin (SRAS) sola (yukarı) doğru kayması biçiminde kendini göstermektedir.
Grafikte olduğu gibi herhangi bir ekonomide girdi fiyatlarında başlayan artış (P0-Y0) bileşimiyle (A) noktasında dengede olan ekonomiyi, toplam arz eğrisinin sola (yukarı) doğru kayarak AS2 konumunu almasıyla birlikte ekonomiyi (B) noktası itibariyle (P1-Y1) bileşimine kaydırdığı görülmektedir. Net bir şekilde görülebileceği üzere girdi fiyatlarında meydana gelen artış, fiyatlar genel düzeyinde bir artışa yol açarken üretim üzerinde de net bir düşüşe yol açtığı görülmektedir. Üretim azalırken fiyatlarda meydana gelen yükselişin dikkatlerden kaçırılmayacağı bu durum ekonomi için şüphesiz “stagflasyon” durumunu anlatmaktadır.

Soru 20

Aşağıdaki durumların hangisinde milli gelir kısa dönemde artar?

Seçenekler

A
Kısa dönemde şok bir genişletici politika uygulandığında
B
Uzun dönemde şok bir genişletici politika uygulandığında
C
Kısa dönemde şok olmayan bir genişletici politika uygulandığında
D
Uzun dönemde şok olmayan bir genişletici politika uygulandığında
E
Uzun dönemde şok bir daraltıcı politika uygulandığında
Açıklama:

Soru 21

Genişletici maliye politikasının toplam talep eğrisi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sağa doğru kaydırır.
B
Sola doğru kaydırır
C
Eğimini artırır
D
Eğimini azaltır
E
Herhangi bir etkisi olmaz.
Açıklama:
Sağa doğru kaydırır

Soru 22

Para otoritesinin nominal para arzından hareketle reel para arzını artırmasının AD eğrisi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sola doğru kayması.
B
Sağa doğru kayması
C
Eğiminin artması
D
Eğiminin azalması
E
Herhangi bir etkisi bulunmaz.
Açıklama:
Sağa doğru kayması

Soru 23

Klasik toplam arz eğrisinin şekli ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yatay eksene paraleldir
B
45 derece doğrusuna paraleldir
C
Yatay eksene diktir
D
Negatif eğimlidir
E
Dikey eksene diktir.
Açıklama:
Yatay eksene diktir

Soru 24

Keynesyen durumda toplam arz eğrisinin konumu ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
45 derece doğrusuna paraleldir
B
Yatay eksene diktir
C
Dikey eksene paraleldir
D
Dikey eksene diktir
E
Keynesyen toplam arz eğrisi çizilemez.
Açıklama:
Dikey eksene diktir

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen durumda genişletici maliye politikasın etkileri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Toplam talep eğrisi sağa kayar
B
Milli gelir düzeyi artar
C
Fiyat düzeyi değişmez
D
Toplam arz eğrisinin konumu değişmez
E
Fiyat düzeyi artar
Açıklama:
Fiyat düzeyi artmaz sabit kalır.

Soru 26

Beklenen reel ücretin hesaplanma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beklenen Reel Ücret = Nominal Ücret / Beklenen Enflasyon
B
Beklenen Reel Ücret=Nominal Ücret / Enflasyon Tahminindeki Yanılma
C
Beklenen Reel Ücret = Beklenen Enflasyon / Nominal Ücret
D
Beklenen Reel Ücret= Enflasyon Tahminindeki Yanılma / Nominal Ücret
E
Beklenen Reel Ücret = Nominal Ücret * Beklenen Enflasyon
Açıklama:
Beklenen Reel Ücret = Nominal Ücret / Beklenen Enflasyon

Soru 27

Monetarist yaklaşım gibi müdahaleci Keynesyen anlayışa bir tepki olarak ortaya çıkan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Yaklaşım
B
Yeni Klasik Yaklaşım
C
Yeni Keynesyen Yaklaşım
D
Post Keynesyen Yaklaşım
E
Merkantilist Yaklaşım
Açıklama:
Yeni Klasik Yaklaşım

Soru 28

Yeni Klasiklerde şok olmayan genişletici politikanın kısa dönemde milli gelir üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Artar
B
Azalır
C
Değişmez
D
Artarak artar
E
Azalarak azalır
Açıklama:
Değişmez.

Soru 29

İşçi Yanılma Modelinde kısa dönem arz eğrisinin konumu ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yatay eksene diktir
B
Yatay eksene paraleldir
C
Dikey eksene diktir
D
Pozitif eğimlidir
E
Dikey eksene paraleldir
Açıklama:
Pozitif eğimlidir

Soru 30

Ekonomik birimlerin reel ve nominal ücret konusunda net bir ayrıma gidemedikleri model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Model
B
Yapışkan Ücret Modeli
C
Firma Yanılma Modeli
D
İşçi Yanılma Modeli
E
Eksik Bilgi Modelleri
Açıklama:
Eksik Bilgi Modelleri

Soru 31

Ekonomideki fiyatlar genel düzeyi ile üretim hacmi arasındaki ilişkinin çözümü için geliştirilen analiz aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplam talep eğrisi
B
Toplam arz eğrisi
C
Piyasa talep eğrisi
D
Piyasa arz eğrisi
E
IS eğrisi
Açıklama:
Toplam talep (AD) eğrisi ekonomideki fiyatlar genel düzeyi ile üretim hacmi arasındaki ilişkinin çözümü için geliştirilen bir analiz aracıdır.

Soru 32

Otonom harcama unsurlarında meydana gelen değişimin denge milli gelir üzerindeki etkisini gösteren değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yatırımın faize olan duyarlılığı katsayısı
B
Marjinal gelir
C
Ortalama gelir
D
Çarpan katsayısı
E
Para talebinin gelire olan duyarlılığı
Açıklama:
IS eğrisinin eğimini belirleyen bir diğer unsur olan çarpan katsayısı (ke ), otonom harcama unsurlarında meydana gelen değişimin denge milli gelir üzerindeki etkisini göstermektedir.

Soru 33

Maliye politikası olarak sunulan artan kamu harcamalarının etkin bir biçimde sonuçlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekmektedir?

Seçenekler

A
Para talebinin gelir duyarlılığı olabildiğince yüksek olmalıdır.
B
Yatırımın faiz duyarlılığı olabildiğince düşük olmalıdır.
C
AD eğrisi yatay eksene paralel olmalıdır.
D
Para talebinin faiz duyarlılığı olabildiğince düşük olmalıdır.
E
Çarpan katsayısı olabildiğince düşük olmalıdır.
Açıklama:
Maliye politikası olarak sunulan artan kamu harcamalarının etkin bir biçimde sonuçlanabilmesi için çarpan katsayısı (ke ) ile para talebinin faiz duyarlılığının olabildiğinde yüksek, para talebinin gelir duyarlılığı (k) ile yatırımın faiz duyarlılığının (b) olabildiğince düşük olması gerekmektedir.

Soru 34

Ekonomide her zaman kendiliğinden sağlanan tam istihdam durumu temel önermelerinden hareketle Klasik Toplam Arz eğrisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Yatay eksene paraleldir.
B
Dikey eksene paraleldir.
C
Pozitif eğime sahiptir.
D
Negatif eğime sahiptir.
E
Eğimi ve konumu hakkında yorum yapılamaz.
Açıklama:
Klasiklerin ekonomide her zaman kendiliğinden sağlanan tam istihdam durumu temel önermelerinden hareketle Klasik Toplam Arz eğrisi yatay eksene dik, dikey eksene paralel bir yönelim göstermektedir.

Soru 35

Temel klasik önerme kamunun ekonomiye harcama artırıcı bir politikayla müdahale etmesinin tek sonucunun ne olacağını savunmaktadır?

Seçenekler

A
İşsizlik
B
Deflasyon
C
Enflasyon
D
Bütçe açığı
E
Cari açık
Açıklama:
Temel klasik önerme kamunun ekonomiye harcama artırıcı bir politikayla müdahale etmesinin tek sonucunun enflasyon olacağı yönünde bir görüş ileri sürmektedir.

Soru 36

Devletin ekonomiye müdahale ederek genişletici bir politika uygulaması gerektiğini savunan iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Fizyokrasi
C
Klasikler
D
Keynesyenler
E
Yeni Klasikler
Açıklama:
Ekonomide her zaman kendiliğinden sağlanan bir tam istihdam durumu olmadığından devletin ekonomiye müdahale ederek genişletici bir politika uygulamasının doğrulandığı Keynesyen modelde Klasik yaklaşımın aksine aktif bir ekonomi politikasının olması yönünde bir vurgu yapılmaktadır.

Soru 37

“Etkin Ücret Teorisi” aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Milton Friedman
B
Friedrich Hayek
C
Friedrich List
D
Irving Fisher
E
Harvey Leibenstein
Açıklama:
Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılan bir kavram olan “Etkin Ücret Teorisi” gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak olan bir iyileşmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik olmak üzere pek çok açıdan etkileyerek verimliliğini artırdığı önermesi üzerine kurulmaktadır.

Soru 38

Robert Emerson Lucas tarafından ortaya atılan ve toplam arz yaklaşımıyla bekleyişler modelini ilişkilendiren iktisadi model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçeridekiler-dışarıdakiler modeli
B
İşçi yanılma modeli
C
Firma yanılma modeli
D
Etkin ücret teorisi
E
Yapışkan ücret modeli
Açıklama:
Yeni klasik ekonomi doktrininin öncülerinden Robert Emerson Lucas tarafından ortaya atılan ve toplam arz yaklaşımıyla bekleyişler modelini ilişkilendiren “Firma Yanılma Modeli” piyasaların sürekli kendiliğinden temizlendiği varsayımında işçi yanılma modelinden farklı olarak işçilerin fiyat düzeyindeki yanılgılarını bir gecikmeyle giderdikleri uyarlayıcı bekleyişler yerine rasyonel bekleyişleri monte etmiştir.

Soru 39

Monetarist yaklaşımın temelinde hangi ekonomi okulu bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Reel konjonktür yaklaşımı
Açıklama:
Monetarist yaklaşımın temelinde Klasik ekonomi okulu bulunmaktadır.

Soru 40

Yeni Klasik yaklaşımın aşağıdaki varsayımlarından hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Keynesyen anlayışa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
B
Ekonomik birimler toplam talep artırıcı politikaların ekonomi üzerinde istenilen etkiye yol açmasına engel olmaktadırlar.
C
Ekonomik birimlerin uyarlayıcı beklentilere sahip olduğu tezi üzerine inşa edilmektedir.
D
Piyasaların sürekli kendiliğinden temizlendiğini varsayar.
E
Monetarist ekolün tersine firmaların da eksik bilgilenme içinde olduğunu savunur.
Açıklama:
Monetarist yaklaşım gibi müdahaleci Keynesyen anlayışa bir tepki olarak ortaya çıkan “Yeni Klasik Yaklaşım” varsayımsal düzlemde; piyasaların sürekli kendiliğinden temizlendiği, Monetarist ekolün tersine firmaların da eksik bilgilenme içinde olduğu ve ekonomik birimlerin rasyonel beklentilere sahip olduğu tezi üzerine inşa edilmektedir. Ekonomik birimler rasyonel beklentilerle hareket ettiklerinden devlet aygıtının ekonomiye müdahale edeceğinin sinyallerini önceden alıp kendilerini bu duruma göre konumladıklarından toplam talep artırıcı politikaların ekonomi üzerinde istenilen etkiye yol açmasına engel olmaktadırlar.

Soru 41

Veri bir fiyat düzeyinde aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin sağa kaymasına neden olur?

Seçenekler

A
Katma Değer Vergisi oranının yükseltilmesi.
B
Merkez Bankası’nın zorunlu karşılık oranını arttırması.
C
Merkez Bankası’nın politika faizini düşürmesi.
D
Hazine’nin yeni tahvil satışı için ihaleye çıkması.
E
Kamuda tasarruf tedbirlerinin uygulanmaya başlaması.
Açıklama:
Merkez Bankası’nın politika faizini düşürmesi nominal para arzını arttırıcı bir etki yaparken, fiyat düzeyinin değişmemesi reel para arzını da arttırmaktadır. Reel para arzı artışı, toplam talebi arttıracak ve toplam talep eğrisinin sağa kaymasına neden olacaktır. C şıkkı haricinde verilen seçenekler toplam talebi azaltıcı etkiler oluşturmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 42

Dışa kapalı bir ekonomide aşağıdakilerden hangisi toplam talep eğrisinin eğimini etkileyen katsayılardan biri olarak değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Çarpan
B
Marjinal ithalat eğilimi
C
Yatırımın faize duyarlılığı
D
Para talebinin gelire duyarlılığı
E
Para talebinin faize duyarlılığı
Açıklama:
Çarpan, Yatırımın faize duyarlılığı, para talebinin gelire duyarlılığı ve para talebinin faize duyarlılığı katsayılarının tamamı toplam talep eğrisinin eğimini belirleyen unsurlardandır. Marjinal ithalat eğilimi ise ancak dışa açık bir ekonomide dikkate alınması gereken bir unsurdur. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.

Soru 43

Hazine’nin yurtiçi yerleşik bankalara 500 milyon TL tahvil satarak borçlandığı bir durumda aşağıdaki etkilerden hangisi meydana gelir?

Seçenekler

A
Fiyatlar yükselir.
B
Gelir düzeyi yükselir.
C
Faiz oranları yükselir.
D
Toplam arz eğrisi sola kayar.
E
Toplam talep eğrisi sola kayar.
Açıklama:
Devletin iç borçlanma yoluyla daraltıcı maliye politikası uygulaması toplam talep eğrisinin fiyat üzerinden değil otonom harcamalar üzerinden değişmesi anlamına gelmektedir. Bu durumda toplam talep eğrisi sola kayacak ve gelir düzeyinin azalmasına neden olacaktır. Bunun yanında daraltıcı maliye politikası toplam arz eğrisi üzerinden bir etki doğurmazken denge faiz oranını düşürecektir. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 44

Klasik toplam arz eğrisinin geçerli olduğu ve tam istihdam dengesinde bulunan bir ekonomide devletin kamu yatırımlarında artışa gitmesi aşağıdakilerden hangisine neden olur?

Seçenekler

A
Fiyatlar genel düzeyi yükselir.
B
Toplam talep eğrisi sola kayar.
C
Toplam arz eğrisi sağa kayar.
D
Nominal para arzı azalır.
E
Gelir düzeyi yükselir.
Açıklama:
Klasik toplam arz eğrisinin geçerli olduğu ve tam istihdam düzeyinde bulunan bir ekonomide kamu harcamalarının artması toplam talep eğrisinin sağa kaymasına neden olurken, klasik toplam arz eğrisi yatay eksene dik bir konumda yerinde kalacaktır. ekonominin tam istihdam düzeyinde olması nedeniyle talep fazlası ortaya çıkmış olacaktır. Bu durumda fiyatlar genel düzeyi yükselecek, reel para arzı azalacak ve gelir düzeyi değişmeden kalacaktır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 45

Klasik toplam arz eğrisinin geçerli olduğu ve tam istihdam dengesinde bulunan bir ekonomide uygulanacak genişletici maliye politikası aşağıdaki etkilerden hangisinin meydana gelmesine neden olur?

Seçenekler

A
Fisher
B
Taşma
C
İkame
D
Dışlama
E
Pigou
Açıklama:
Tam istihdamın olduğu klasik modelde genişletici maliye politikasının gelir arttırıcı bir etkisi olmamaktadır. Böyle bir durumda genişletici maliye politikası ancak fiyatlar genel düzeyini arttıracaktır. Bu durum tam dışlama etkisi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 46

Gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak bir iyileştirmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik yönden olumlu etkileyerek verimliliği artırdığını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakınsama teorisi
B
Bağımlılık teorisi
C
Etkin ücret teorisi
D
Emek-değer teorisi
E
Ücret fonu teorisi
Açıklama:
Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılan bir kavram olan “Etkin Ücret Teorisi” gelişmekte olan ülkelerde ücretlerde yapılacak olan bir iyileşmenin emek gücünü sosyal ve ekonomik olmak üzere pek çok açıdan etkileyerek verimliliğini artırdığı önermesi üzerine kurulmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi bir arz şoku olarak değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Petrol fiyatlarının aşırı yükselmesi.
B
Merkez Bankası’nın politika faizini yükseltmesi.
C
Sel felaketi nedeniyle tarım arazilerinin sular altında kalması.
D
Üretim maliyetlerini düşüren yeni bir teknolojinin geliştirilmesi.
E
Küresel bir salgın nedeniyle hammadde üretiminin yapılamaması.
Açıklama:
Toplam arz eğrisinin kayması biçiminde ortaya çıkan arz şokları büyük ölçüde üretim maliyetlerinde ortaya çıkan olumlu veya olumsuz değişimler tarafından tetiklenmektedir. Arz şokları veri bir üretim faktörü bileşiminde reel milli gelirde veya fiyatlarda yol açan gelişmeler biçiminde kendini göstermektedir. Ekonomi üzerinde bu türden etkilerin oluşmasına ortam sağlayan gelişmeler; üretim teknolojisinde meydana gelen bir değişme, iklimsel koşulların değişmesi, inovatif ürünlerin piyasaya çıkması, üretime kaynaklık eden hammadde rezervlerinde meydana gelen değişme ve mevzuat gelişmeleri şeklinde değerlendirilmektedir. Bu bakımdan B şıkkında ifade edilen unsur arz şoku değil genişletici para politikası olarak değerlendirilebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 48

Genel üretim düzeyi ve istihdam azalırken fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli artış için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Staglasyon
B
Slampflasyon
C
Deflasyon
D
Devalüasyon
E
Dezenflasyon
Açıklama:
Genel üretim düzeyi ve istihdam azalırken fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli artış stagflasyon olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi monetarist yaklaşımın temel varsayımlarından birisidir?

Seçenekler

A
Mutlak gelir hipotezi
B
Nispi gelir hipotezi
C
Rassal yürüme hipotezi
D
Uyarlayıcı beklentiler hipotezi
E
Rasyonel beklentiler hipotezi
Açıklama:
Monetarist yaklaşımda emek talebi reel ücretin bir fonksiyonuyken, emek arzı beklenen reel ücretin bir fonksiyonu olmaktadır. Emek arzının beklenen reel ücrete ilişkin tahminini oturttuğu gelecek dönemde gerçekleşmesini beklediği fiyat düzeyinin tahmini; fiyat düzeyinin geçmiş dönem gerçekleşmeleri ve ekonomik birimlerin geçmişteki yanılgılarının bileşkesi biçiminde ele alınan “Uyarlayıcı (Adaptif ) Bekleyişler Hipotezine ” göre oluşturulmaktadır. Buna ilaveten monetarizm, mutlak ve nispi gelir hipotezi yerine sürekli gelir hipotezini benimsemektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 50

Yeni klasik yaklaşıma göre uzun dönem arz eğrisi üzerinde denge bulunan bir ekonomide, devletin kamuoyuna önceden açıkladığı bir vergi oranı artışına gitmesi sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Seçenekler

A
Yeni denge uzun dönem arz eğrisi üzerinde gerçekleşir.
B
Kısa dönem toplam arz eğrisi sağa kayar.
C
Toplam talep eğrisi sola kayar.
D
Gelir düzeyi değişmez.
E
Fiyatlar yükselir.
Açıklama:
Yeni klasik yaklaşıma göre devletin kamuoyuna önceden açıkladığı şok olmayan daraltıcı bir müdahaleyle fiyatların düşeceğini bekleyen ekonomik birimler, daraltıcı maliye politikasıyla beraber sola kayan toplam talep eğrisine kısa dönem arz eğrisini sağa doğru kaydırarak tepki vereceklerdir. Bu durumda yeni denge noktası yine uzun dönem arz eğrisi üzerinde oluşacak ve gelir seviyesinde bir değişiklik olmayacaktır. Ancak fiyatlar düşmüş olacaktır. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 51

Ekonomideki fiyatlar genel düzeyi ile üretim hacmi arasındaki ilişkinin çözümü için geliştirilen bir analiz aracı olan eğri hangisidir?

Seçenekler

A
Toplam talep eğrisi.
B
Toplam Arz eğrisi.
C
Toplam Planlanan Harcama eğrisi.
D
Yatırım harcamaları eğrisi.
E
Hükümet hacamaları eğrisi.
Açıklama:
Bu soru için, Toplam Talep Eğrisinin (AD) Elde Edilişi başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Toplam talep eğrisi.

Soru 52

Basit Keynesyen modelde toplam planlanan harcama eğrisinin yalnızca otonom harcamalardan kaynaklı hareketi, Keynesyen modeldeki hangi varsayıma dayanmaktadır?

Seçenekler

A
Fiyatların sabit olmaması varsayımı.
B
Fiyatların değişken olması varsayımı.
C
Fiyatların sabit olması varsayımı.
D
Fiyatların yapışkan olması varsayımı.
E
Fiyatların rijit olması varsayımı.
Açıklama:
Bu soru için, Toplam Talep Eğrisinin (AD) Basit Keynesyen Modeldeki Harcama
Prensibinden Hareketle Elde Edilmesi başlığını çalışmanız gerekmektedir.
Fiyatların sabit olması varsayımı.

Soru 53

Ekonomi dışa açıldığında çoğaltan (çarpan) katsayısı (1/1-c(1-t)+m) değerine eşit olacağından daha yatık bir (AD) eğrisi için “m” değerinin nasıl olması beklenmektedir?

Seçenekler

A
Olabildiğince yüksek olması.
B
Olabildiğince düşük olması.
C
Olabildiğince sabit kalması.
D
Değişmemesi.
E
Bire eşit olması.
Açıklama:
Bu soru için, Toplam Talep Eğrisinin (AD) Eğimi ile ilgili konuyu çalışmanızda yarar vardır.
Olabildiğince düşük olması.

Soru 54

Paranın yansızlığı kavramıyla ilişkili olarak klasik yaklaşımda reel ücrete bağlı olduğu ileri sürülen emek arzının, Keynesyen analizde nominal ücrete bağlı olduğu ve ekonomik birimlerde "neyin varolduğu" vurgusu yer almaktadır?

Seçenekler

A
Paranın yansız (nötr) olmaması.
B
Paranın yansız olması.
C
Ücretlerin yapışkan olması.
D
Ücretlerin katı olması.
E
“Para yanılgısı (hayali)” olduğu.
Açıklama:
Bu soru için, TOPLAM ARZ (AS) ANALİZİ başlığı altındaki konuları çalışmanız gerekmektedir.
“Para yanılgısı (hayali)” olduğu.

Soru 55

"Fiyatlardaki değişme konusunda tam bir bilgilenme içinde olmayan işçiler beklenen fiyatları dikkate alarak, fiyatlardaki değişimi hesaba katmadan nominal ücretlerdeki değişime odaklanarak emek arzını artıracak veya azaltacaklardır" önermesi hangi modele aittir?

Seçenekler

A
Firma Yanılma Modeli.
B
Lucas’ın Eksik Bilgi Modeli.
C
Tam Bilgi Modeli.
D
İşçi Yanılma Modeli.
E
Firmaların bilgiyi dikkate almamaları modeli.
Açıklama:
Bu soru için, Eksik Bilgi Modelleri başlığı altındaki modelleri çalışmanız gerekmektedir.
İşçi Yanılma Modeli.

Soru 56

Monetarist yaklaşımın dayandığı Klasik ekonomi yaklaşımında, ekonominin kendiliğinden tam istihdam durumunda dengede olduğu varsayımı üzerine kurulan hangi tez geçerlidir?

Seçenekler

A
“Piyasaların sürekli temizlendiği” tezi.
B
“Piyasalarda arz fazlası olduğu” tezi.
C
“Piyasalarda talep fazlası olduğu” tezi.
D
“Piyasalarda sürekli noksan olduğu” tezi.
E
“Piyasalarda sürekli fazlanın olduğu" tezi.
Açıklama:
Bu soru için, KLASİK VE KEYNESYEN MODELLER EKSENİNDE OLUŞAN
ALTERNATİF MAKRO MODELLER başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
“Piyasaların sürekli temizlendiği” tezi.

Soru 57

Piyasaların sürekli kendiliğinden temizlendiği, firmaların da eksik bilgilenme içinde olduğu ve ekonomik birimlerin rasyonel beklentilere sahip olduğu tezi üzerine kurulan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Moneterist Yaklaşım.
B
Klasik Yaklaşım.
C
Yeni Klasik Yaklaşım.
D
Yeni Keynezyen Yaklaşım.
E
Neo-sentez Yaklaşım.
Açıklama:
Bu soru için, KLASİK VE KEYNESYEN MODELLER EKSENİNDE OLUŞAN
ALTERNATİF MAKRO MODELLER başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Yeni Klasik Yaklaşım.

Soru 58

Monetarist yaklaşımda, fiyat düzeyi ile ilgili olarak, geçmiş dönem gerçekleşmelerini ve ekonomik birimlerin geçmişteki yanılgılarını dikkate alan hangi hipoteze göre oluşturulmaktadır?

Seçenekler

A
Rasyonel Bekleyişler Hipotezi.
B
Uyarlayıcı (Adaptif) Bekleyişler Hipotezi.
C
Uzun Dönem Bekleyişler Hipotezi.
D
Kısa Dönem Bekleyişler Hipotezi.
E
Piyasaların Temizlendiği Hipotezi.
Açıklama:
Bu soru için, Monetarist (Parasalcı) Yaklaşım başlığı altındaki konuları çalışmanız gerekmektedir.
Uyarlayıcı (Adaptif) Bekleyişler Hipotezi.

Soru 59

Ekonomik birimlerin beklentilerini geçmişteki gerçekleşmiş değerler ile birlikte geçmişteki yanılgılarına ek olarak mevcut durumda gerçekleşen her türlü haber ve bilgi akışını değerlendirerek belirledikleri ve bu sayede sistematik bir hata yapmayacakları tezi hangisidir?

Seçenekler

A
Uyarlayıcı Beklentiler Hipotezi.
B
Bekleyişler Hipotezi.
C
Uzun Dönem Bekleyişleri Hipotezi.
D
Kısa Dönem Bekleyişleri Hipotezi.
E
Rasyonel Beklentiler Hipotezi.
Açıklama:
Bu soru için, Yeni Klasik Yaklaşım başlığını çalışmanızda yarar vardır.
Rasyonel Beklentiler Hipotezi.

Soru 60

Ekonomik birimlerin rasyonel beklentilere sahip olduğu, piyasaların kendiliğinden sürekli temizlenmediği; nominal ücretlerin işçi ve işveren arasında düzenlenen kontrat süresinde değişmediği, değişen ekonomik koşullara ayak uydurabilmesinin ise -ancak kontrat sürecinin sonrasında- gecikmeli olarak ortaya çıkacağı tezini ileri süren yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Keynesyen yaklaşım.
B
Klasik Yaklaşım.
C
Yeni Klasik Yaklaşım.
D
Moneterist Yaklaşım.
E
Basit KeynezyenYaklaşım.
Açıklama:
Bu soru için, Yeni Keynesyen Yaklaşım başlığı altındaki konuları çalışmanızda yarar vardır.
Yeni Keynesyen yaklaşım.

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Liberal ekonomistlerin ekonomik yaklaşımları ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Kamu politikasının piyasa koşullarından daha verimli bir sonuç ortaya koyacağını ve dolayısıyla kaynak israfını engelleyeceğini savunmaktadırlar.
B
Para politikasının, gerekirse bir merkez bankası kullanmaksızın piyasa koşullarına göre düzenlenmesini öngörmektedirler.
C
Düzeltici maliye politikalarını sert bir biçimde eleştirilmektedirler.
D
Devletin ekonomide minimum rol üstlenmesi fikrini savunmaktadırlar.
E
Devletin başta ekonomik alanda olacak biçimde özgürlük ortamını sağlayıp koruması gerektiğini savunmaktadırlar.
Açıklama:
UYGULAMA TERCİHİ - Müdahale Karşıtı Teorisyenlerin Temel Argümanları
Ekonomiye müdahaleye çoğu koşulda karşı olan ve Klasik ekol kökenli olarak değerlendirilebilecek ekonomistler para politikalarının reel değişkenleri etkileyemeyeceği için yalnızca kısa dönemde yanıltıcı bir “olumlu hava” yaratabileceğini; uzun dönemde ise kısa dönemde yaratılan olumlu havadan çok daha olumsuz sonuçlara yol açacağını savunurlar. Onlara göre para arzında görülen artışlar kısa dönemde harcamaların artmasını ve ekonomide durgunluğun aşılmasını sağlayabilecektir ancak bunun karşılığında uzun dönemde fiyatlar genel düzeyinde bir artışı beraberinde getirirken ekonominin uzun dönem büyümesini ciddi biçimde baltalayacak olan tasarruf kaybına yol açacaktır. Bu yüzden liberal düşünürler para politikasının mümkünse otomatik bir mekanizmaya bağlanarak, gerekirse bir merkez bankası kullanmaksızın piyasa koşullarına göre düzenlenmesini; değilse de en azından çok katı koşullar altında uygulanabilmesini önermektedirler.
Öte yandan düzeltici maliye politikaları da liberal ekonomistler tarafından sert biçimde eleştirilmektedir. Onlara göre devlet ekonomide minimum rol üstlenmeli ve başta ekonomik alanda olacak biçimde özgürlük ortamını sağlayıp korumalıdır. Çünkü hiçbir kamu politikası piyasa koşullarından daha verimli bir sonuç ortaya koymayacak ve dolayısıyla kaynak israfına yol açacaktır. Gelişmiş ve ileri düzeyde sanayileşmiş ülkeler açısından uygulanması daha mümkün görünen bu şekilde bir görüşün de elbette birtakım getirileri ve maliyetleri söz konusu olacaktır.

Soru 2

Keynesyen iktisadi düşünceyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir şok sonucu tam istihdam dengesinden sapılması durumunda ekonominin geçici dengesi yalnızca IS ve LM eğrilerinin kesiştiği noktada oluşacaktır.
B
Parasal değişimler uzun dönemde etkili olmasına rağmen kısa dönemde etkisizdir.
C
Para arzındaki değişiklikler yalnızca fiyatlar genel düzeyini etkiler ve reel değişkenler üzerinde etkisizdir.
D
Paranın yansızlığı ancak kısa dönemde mümkündür.
E
Ekonomide fiyat ayarlama süreci kısa süreceğinden parasal genişlemeler, çıktı düzeyinin azalmasına ve reel faiz oranının yükselmesine neden olacaktır.
Açıklama:
UYGULAMA TERCİHİ - Politika Uygulamada Farklı Perspektifler: Klasik-Keynesyen Görüş Ayrımı
Klasik ve Keynesyen görüşlerin temel ayrım noktalarından biri, ekonominin şoklar karşısında kısa dönemde tam istihdam gelir düzeyini koruyup koruyamayacağı sorusuna verdikleri yanıtlardır.
Bir IS-LM-FE modelinde bir şok sonrasında ekonomiye müdahale edilmemesi halinde bir süre sonra fiyatlar genel düzeyi piyasaları optimize edecek biçimde değişir ve ekonomi kendiliğinden tam istihdam dengesini yakalar. Başka bir deyişle otomatik dengelenme mekanizmasının temel aktörü fiyatlardır. Klasik ekonomistler fiyatların hızlı uyarlandığı ve dolayısıyla dengelenmenin de hızlı gerçekleştiği bir ekonomiyi tasvir ederler. Öte yandan Keynesyenler fiyatların uzun dönemde ekonomiyi otomatik olarak dengeye getireceğini kabul etmekle birlikte bu dengelenme sürecinin bazen yıllar sürebileceğini ve bu süreçte ekonominin ciddi hasar alabileceğini savunurlar.
Keynesyenlere göre bir şok sonucu tam istihdam dengesinden sapılması durumunda ekonominin geçici dengesi yalnızca IS ve LM eğrilerinin kesiştiği noktada oluşacaktır. Bu aşamada çıktı düzeyi yalnızca toplam talep tarafından belirleneceğinden toplam talebi etkileyecek politikalarla ekonomiyi hızlı biçimde dengelemek mümkün olacaktır.
Keynesyenlere göre paranın yansızlığı kısa dönemde mümkün değildir, çünkü ekonomide fiyat ayarlama süreci uzun sürecek ve bu aşamada uygulanan parasal genişlemeler ile hem çıktı düzeyinin artırılması hem de reel faiz oranının düşürülmesi mümkün olacaktır. Başka bir ifadeyle Keynesyenlere göre parasal değişimler uzun dönemde etkisiz olmasına rağmen kısa dönemde etkilidir ve ekonomiyi uyarıp hızlı bir şekilde dengelemek için kendi başına ya da toplam talebi uyaracak diğer politikalarla birlikte kullanılabilir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi “Monetarist” terimiyle özdeşleştirilen iktisatçılardan birisidir?

Seçenekler

A
Milton Friedman
B
Adam Smith
C
John Maynard Keynes
D
David Richardo
E
Karl Marx
Açıklama:
UYGULAMA TERCİHİ - Monetarist Görüşün Ortaya Çıkışı
İlk kez 1968 yılında kullanılan “Monetarist” terimi Milton Friedman ve Chicago Okulu ile özdeşleştirilmiştir. Monetarizm, para stokunun başta enflasyon olmak üzere ekonomideki sorunların temel kaynağı olduğunu savunan ekonomik düşünce sistematiğidir. Zaman içerisinde gelişen ekonometrik teknikler ve genişleyen veri setleri kısa dönemde parasal değişimlerin ekonomideki reel değişkenlere etkisi olduğunu ortaya koymuş ve paranın her zaman mutlaka nötr olduğunu savunan Klasik görüşü yanlışlayan bir çıkarım oluşturmaya başlamıştır.

Soru 4

Monetaristlere göre tüketim harcamaları aşağıdakilerden hangisinin bir fonksiyonudur?

Seçenekler

A
Sürekli Gelir
B
Reel Faiz Oranı
C
Döviz Kuru
D
Beklenen Enflasyon
E
Reel Gelir
Açıklama:
UYGULAMA TERCİHİ - Monetarist Görüşün Ortaya Çıkışı
Monetarist görüşe göre tüketim harcamaları, reel faiz oranının değil; sürekli gelirin bir fonksiyonudur. Sürekli gelir ise uzun dönemde beklenen ortalama gelir düzeyini ifade etmektedir. Bu durumda tüketim fonksiyonu aşağıdaki gibi ifade edilecektir.
C = f (Yp ).

Soru 5

Bir ekonomide üretim faktörlerinin tamamının optimal biçimde üretime koşulması ile elde edilebilecek çıktı düzeyine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Potansiyel Çıktı
B
Fiili Çıktı
C
Nominal Çıktı
D
Cari Çıktı
E
Gayri Safi Çıktı
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ UYGULANMASINDA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR
Bir ekonomide üretim faktörlerinin (sermaye, emek, doğal kaynaklar ve girişimci) tamamının optimal biçimde üretime koşulması ile elde edilebilecek çıktı düzeyine potansiyel çıktı adı verilir. Tahminlenen potansiyel çıktı düzeyi gerçek hayatta teorideki tanımlamadan önemli ölçüde farklı olmakla birlikte ekonomilerin tahminlenen potansiyel hasıla düzeylerine erişilmesi makroekonomik performans açısından hayati öneme sahiptir. Bu nedenle politika yapıcılar potansiyel çıktı düzeyini olumsuz etkileyen ya da mevcut dönemde olumlu etkilemekle birlikte gelecekte olumsuz etkileme riski olan etkilere para ya da maliye politikaları ile cevap vermek isterler.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Strateji Uyumsuzluğu ve Politikalara Direnç
B
Gecikmeler
C
Arzulanan Sonuçta Farklılaşmalar
D
Ekonomik Birimlerin Tepkisinin Belirlenememesi
E
Hedef Çatışması
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ UYGULANMASINDA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR
Tahminlenen potansiyel çıktı düzeyi gerçek hayatta teorideki tanımlamadan önemli ölçüde farklı olmakla birlikte ekonomilerin tahminlenen potansiyel hasıla düzeylerine erişilmesi makroekonomik performans açısından hayati öneme sahiptir. Bu nedenle politika yapıcılar potansiyel çıktı düzeyini olumsuz etkileyen ya da mevcut dönemde olumlu etkilemekle birlikte gelecekte olumsuz etkileme riski olan etkilere para ya da maliye politikaları ile cevap vermek isterler. Yalnız bu noktada karşılaşılan bazı önemli sorunlar bulunmaktadır. Para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklar şunlardır:
  • Politika Seçimi ve Derecelendirmesi
  • Gecikmeler
  • Arzulanan Sonuçta Farklılaşmalar
  • Ekonomik Birimlerin Tepkisinin Belirlenememesi
  • Hedef Çatışması
Dolayısıyla “Strateji Uyumsuzluğu ve Politikalara Direnç”, para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklar içerisinde sayılmamıştır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi para politikalarının büyük kısmının genişlemeye yönelik olarak uygulanmasının nedenlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Para arzındaki artışların ekonomide canlılık yaratması ve harcamaları uyarmasıdır.
B
Para arzındaki artışların döviz kurunun düşmesine neden olarak dış açığın kapanmasını sağlamasıdır.
C
Para arzındaki artışların enflasyonu düşürerek ve talebi kısarak genel ekonomik dengeyi sağlamasıdır.
D
Para arzındaki artışların faizlerin yükselmesine neden olarak yabancı sermayenin yurt içine akışını kolaylaştırmasıdır.
E
Para arzındaki artışların gelirlerin düşmesine neden olması dolayısıyla yastık altında olan birikimlerin ekonomiye dahil edilmesini sağlayarak enflasyonun düşmesine neden olmasıdır.
Açıklama:
EKONOMİK ŞOKLARLA MÜCADELE
Para politikaları parasal daralmadan ziyade para arzını artırma şeklinde uygulanır. Bir başka deyişle para politikalarının büyük kısmı genişlemeye yönelik iken yalnızca küçük bir kısmı daraltıcı etkiye sahiptir. Bunun iki nedeninden ilki büyüyen ekonomilerde göreli para talebinin artması ve bu talep artışının ekonomide sıkışıklık olmaması açısından karşılanması gereğidir. İkinci nedeni ise para arzındaki artışların ekonomide canlılık yaratması ve harcamaları uyarmasıdır. Politika yapıcılar para arzını azaltıcı politikaları uygulamaya çekinirler ve daraltıcı politikaları yalnızca çok gerekli olduğu durumlarda, yüksek hassasiyetle ayarlayarak kullanırlar. Parasal daralmalar vasıtasıyla örneğin enflasyon oranını hızla düşürebilmek mümkündür ancak bunun maliyeti resesyon yaşanması olabilir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide verimliliğe etki eden ve fiyatlar genel düzeyi üzerinde maliyet aracılığıyla dolaylı etki ortaya çıkaran şoklara verilen addır?

Seçenekler

A
Arz Şokları
B
Talep Şokları
C
Finansal Şoklar
D
Politik Şoklar
E
Fiili Şoklar
Açıklama:
EKONOMİK ŞOKLARLA MÜCADELE - Arz Şokları
Arz şokları bir ekonomide verimliliğe etki eden ve fiyatlar genel düzeyi üzerinde maliyet aracılığıyla dolaylı etki ortaya çıkaran şoklardır. Pozitif arz şokları çoğu zaman teknolojik ilerlemeler neticesinde ortaya çıkarlar ancak ekonominin geneli açısından önemli bir girdinin fiyatının ucuzlaması ya da arzının belirgin biçimde artması da aslen pozitif bir arz şokudur. Örneğin üretimde robot kolların yoğun biçimde kullanılmaya başlaması ya da elektrik enerjisi maliyetlerini belirgin biçimde ucuzlatan bir yakıt türünün bulunması pozitif bir arz şoku olarak değerlendirilir.

Soru 9

Bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eden ekonomik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
J Eğrisi
B
LM Eğrisi
C
Edgeworth Eğrisi
D
Philips Eğrisi
E
Lorenz Eğrisi
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ULUSLARARASI ETKİLERİ
Bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eden ekonomik yaklaşım “J Eğrisi”dir. Normalde yerel para değer kaybettiğinde ithal malları pahalı hale geleceğinden ekonomide ithalatın azalması beklenir. Ancak bu etki kısa dönemde söz konusu olamaz. Bunu anlamak için imzalanmış fakat ödemesi (yabancı para cinsinden) ve mal teslimi henüz gerçekleşmemiş bir ithalat anlaşması yürürlükteyken yerel paranın birden %50 değer kaybettiğini varsayalım. Bu durumda anlaşma gereği aynı kalite ve miktarda mal teslim edilecek ancak yapılan ödeme yaşanan değer kaybı nedeniyle yerel para cinsinden daha fazla olacaktır. Bu mekanizma, yerel paranın değer kazanması durumunda da tersine çalışmaktadır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi para ve maliye politikalarının uluslararası etki doğurmasını sağlayan değişkenlerden birisidir?

Seçenekler

A
Reel Döviz Kuru
B
Döviz Arbitrajı
C
Reel Kur Marjı
D
Nominal Faiz
E
Reeskont Oranı
Açıklama:
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ULUSLARARASI ETKİLERİ
Para ve maliye politikalarının uluslararası etki doğurmasını sağlayan değişkenler “net ihracat” ve “reel döviz kurudur”. Para ve maliye politikaları ile politika yapıcılar ekonomileri etkilemek ve düzenlemek isterler ancak bazen bu politikalar istemsiz ya da kasıtlı olarak başka ülkeleri de etkileyebilmektedir. Bir ülkede uygulanan bir para ya da maliye politikasının başka ülke ya da ülkeleri etkileyebilmesi için politika uygulanan ülkenin dünya ekonomisini etkileyebilen bir güce sahip olması veya politikalardan etkilenen ülkelerle arasında sıkı bir ticaret ya da yatırım ilişkisi bulunması gereklidir. Çünkü para ve maliye politikalarının uluslararası etki doğurmasını sağlayan değişkenler net ihracat ve reel döviz kurudur.

Soru 11

Monetarist görüşe göre paranın değişim denklemi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
M . V = P . Y
B
M = P . Y. V
C
M . Y = P . V
D
M = P . V/Y
E
M . P = V . Y
Açıklama:
M . V = P . Y

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi adaptif beklentiler koşulu altında düzenli olarak artırılan para arzının uzun dönemde yol açtığı problemdir?

Seçenekler

A
Resesyon
B
Enflasyon
C
İşsizlik
D
Harcama artışı
E
Gelir artışı
Açıklama:
Aşağıda adaptif beklentiler koşulu altında düzenli olarak artırılan para arzının uzun dönemde yol açtığı problem enflasyondur.

Soru 13

Rasyonel beklentiler teorisi hangi iktisat görüşü içerisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Monetarist görüş
B
Klasik görüş
C
Yeni Klasik görüş
D
Keynesyen görüş
E
Yeni Keynesyen görüş
Açıklama:
Yeni Klasik görüş

Soru 14

Yeni Klasik görüş ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Dalgalanmaların temelinde arz şokları yatmaktadır.
B
Kısa dönemde parasal değişimlerin reel etki göstermesi ise normalde mümkün değildir.
C
Beklenmedik bir ekonomi politikasının bir nedenden ötürü ekonomik birimler tarafından yanlış algılanması ya da yorumlanması durumunda ekonomide reel etkiler görülebilecektir.
D
Beklentiler adaptiftir.
E
Ekonomik birimler geleceğe yönelik beklentilerini reel değişkenleri göz önünde bulundurarak oluştururlar
Açıklama:
Beklentiler rasyoneldir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Klasiklerin makroekonomi literatürüne yaptıkları katkılardan biridir?

Seçenekler

A
Pareto Optimal
B
Reel konjonktür teorisi
C
Ters nedensellik
D
Etkin ücret
E
Lucas kritiği
Açıklama:
Yeni Klasiklerin makroekonomi literatürüne yaptıkları önemli bir katkı da Lucas Kritiği kavramı olmuştur.

Soru 16

Etkin ücret kavramı hangi iktisat teorisyenleri tarafından açıklanmıştır?

Seçenekler

A
Yeni keynesyenler
B
Klasikler
C
Yeni klasikler
D
Monetristler
E
Reel konjonktür teorisi
Açıklama:
Yeni keynesyenler

Soru 17

Piyasayı temizleyen ücretin üzerinde ücret verildikçe çalışanların motivasyonu, sadakati ve bağlılığı artacağından verimlilikleri de artacaktır. Etkin ücret ödeyerek bu şekilde dolaylı bir verimlilik artışı sağlanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sopa etkisi
B
Verim etkisi
C
Havuç etkisi
D
Teşvik etkisi
E
Ücret etkisi
Açıklama:
Piyasayı temizleyen ücretin üzerinde ücret verildikçe çalışanların motivasyonu, sadakati ve bağlılığı artacağından verimlilikleri de artacaktır. İşte, etkin ücret ödeyerek bu şekilde dolaylı bir verimlilik artışı sağlanması da havuç etkisi olarak ifade edilir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin geleceği öngörebildiği varsayımıyla bu birimlerin bugün borçlanarak gerçekleştirilecek bir kamu harcaması artışının ya da vergi azaltımının uzun vadede artan vergi oranlarıyla finanse edileceğini bilmesi ile ellerindeki fazla satın alma gücünü saklayıp gelecek vergi artışlarını ödemek için tutması sonucu uygulanan politikanın etkisiz hale gelmesini
ifade eder?

Seçenekler

A
Talep şoku
B
Arz şoku
C
Yanlış algılama
D
Ricardocu denklik
E
Parasal sıkışıklık
Açıklama:
Ricardocu denkliktir.

Soru 19

Vergi hasılatını maksimize eden vergi oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maksimum vergi
B
Minimum vergi
C
Harcamaya göre vergi
D
Tüketime göre vergi
E
Optimal vergi
Açıklama:
Vergi hasılatını maksimize eden vergi oranı optimal vergi oranıdır

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eder?

Seçenekler

A
J eğrisi
B
Adaptif beklentiler
C
Resesyon
D
Teknolojik ilerleme
E
Ricardocu denklik
Açıklama:
J eğrisidir.

Soru 21

  1. Yurt dışındaki gelişmelerin dışsal varsayılmasından ötürü dikkate alınan potansiyel çıktı ölçeğinin GSYH olarak değerlendirilmesi gereği
  2. Yurt dışındaki gelişmelerin kontrol edilemez varsayılmasından ötürü dikkate alınan potansiyel çıktı ölçeğinin GSMH olarak değerlendirilmesi gereği
  3. Takip edilecek potansiyel çıktı düzeyinin reel değerler ile ele alınması gerekliliği
  4. Takip edilecek potansiyel çıktı düzeyinin nominal değerler ile ele alınması gerekliliği
Yukarıda numaralandırılmış olarak verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri makroekonomik politikalara ilişkin olarak dikkat edilmesi gereken önemli hususlardandır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Makroekonomik politikalara ilişkin dikkat edilmesi gereken iki önemli husus bulunmaktadır. Bunlar:

  • Yurt dışındaki gelişmelerin dışsal varsayılmasından ötürü dikkate alınan potansiyel çıktı ölçeğinin GSYH olarak değerlendirilmesi gereği

  • Takip edilecek potansiyel çıktı düzeyinin reel değerler ile ele alınması gerekliliği


olarak bilinmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt I ve III olmalıdır.
Makroekonomik politikalara ilişkin dikkat edilmesi gereken iki önemli husus bulunmaktadır. Bunlar:
  • Yurt dışındaki gelişmelerin dışsal varsayılmasından ötürü dikkate alınan potansiyel çıktı ölçeğinin GSYH olarak değerlendirilmesi gereği
  • Takip edilecek potansiyel çıktı düzeyinin reel değerler ile ele alınması gerekliliği
olarak bilinmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt I ve III olmalıdır.

Soru 22

Bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eden eğri seçeneklerden hangisinde tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
J eğrisi
B
Q eğrisi
C
Z eğrisi
D
C eğrisi
E
U eğrisi
Açıklama:
J eğrisi, bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eder.

Soru 23

Makro İktisadi Politikaların Etkinliği isimli kitabın editörlüğünü yapan kişi, yukarıdaki görselde verilen grafiği ilgili kitap bölümüne eklediğinde açıklama olarak seçeneklerden hangisini grafiğin altına yazması durumunda en doğru tercihi yapmış olur?

Seçenekler

A
Adaptif beklenti koşullarında para arzı artışlarının kısa ve uzun dönem etkileri
B
Yeni klasiklerde beklenmedik para arzı artışının toplam arz-toplam talep üzerindeki etkileri
C
Tipik işgücü piyasası dengesi
D
İşgücü piyasasında emek arz fazlası
E
Tipik bir negatif talep şokunun toplam talep üzerindeki etkisi
Açıklama:
Grafik incelendiğinde, grafik için yazılması gereken en uygun açıklama: "Adaptif beklenti koşullarında para arzı artışlarının kısa ve uzun dönem etkileri" olmalıdır.

Soru 24

  1. A ülkesinin net ihracatının iyileşmesi B ülkesindeki net ihracatın kötüleşmesi anlamına gelmektedir.
  2. B ülkesinde kötüleşen net ihracat IS eğrisinin sol-aşağıya kaymasına yol açar.
  3. İhracat IS eğrisinin sol-aşağıya kayması B ülkesinin kısa dönemde daha düşük bir gelir düzeyine ulaşmasına neden olur.
  4. İhracat IS eğrisinin sol-aşağıya kayması B ülkesinin reel faiz oranında dengeye gelmesine yol açacaktır.
A ve B ülkelerine yönelik olarak hazırlanan ve yukarıda sunulan grafiklere göre numaralandırılmış ifadelerden hangisine ya da hangilerine ulaşmak mümkündür?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Grafikler incelendiğinde; numaralandırılmış olarak verilen tüm durumlara ilişkin açıklamalara ulaşmak mümkündür. Dolayısıyla doğru yanıt I, II, III ve IV olmalıdır.

Soru 25

  1. Döngüsel işsizlik oranı ile beklenen enflasyon oranı arasındaki kısa dönemli ve ters yönlü ilişkiyi gösterir.
  2. Kısa dönemde ekonomide politika yapıcının uygulayacağı harcama politikalarıyla eğri üzerindeki bir enflasyon-işsizlik kombinasyonunu seçebileceğini vurgular.
  3. Enflasyon probleminin çözümlenmesi için istihdam kayıplarını göze alarak sıkı bir para politikası izlenmesi için görselleştirme olanağı tanır.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri Phillips Eğrisi kavramı için geçerlidir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Numaralandırılmış ifadeler ile sunulan tüm bilgiler Phillips Eğrisi kavramı için geçerlidir. Dolayısıyla doğru yanıt I, II ve III olmalıdır.

Soru 26

Seçeneklerde yer alan isimlerden hangisi yeni klasik düşünce ile özdeşleştirilen isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Milton Friedman
B
Robert Lucas
C
Thomas Sargent
D
Neil Wallace
E
Robert Barro
Açıklama:
Yeni Klasik Düşünce/Görüş; Robert Lucas, Thomas Sargent, Neil Wallace ve Robert Barro ile özdeşleşmiştir.

Soru 27

Yukarıda yer alan grafiğe göre, seçeneklerde verilen konumlardan hangi ikisi arasındaki fark, emek arz fazlası değerini temsil eder?

Seçenekler

A
B ile C noktası arası
B
B ile A noktası arası
C
B ile W1 noktası arası
D
C ile A noktası arası
E
C ile W1 noktası arası
Açıklama:
İşgücü piyasasında emek arz fazlası değerlini temsil eden aralık B ile C noktaları arasındaki farktır.

Soru 28

Bilindiği üzere bir işçinin işe başlatılması, gerekli hizmet-içi eğitimlerden geçirilmesi, firmaya alışmasının sağlanması işverenler açısından birer maliyettir. Bu maliyetlere her işçi için ayrı ayrı katlanan işverenler elbette çalışanlarını başka firmalara kaptırmak istemeyeceklerdir. Böyle bir durumda ödenen etkin ücret, piyasayı temizleyen düzeyden yüksek olduğu ölçüde çalışanları çalıştıkları firmada tutmaya zorlayacaktır. Çünkü bu çalışanlar açısından etkin ücret düzeyi arttıkça işlerini kaybetmenin maliyeti de artmaktadır. Bu baskılayıcı kontrol etkisine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sopa etkisi
B
Havuç etkisi
C
Keynes etkisi
D
Mark-up etkisi
E
Sürtünme etkisi
Açıklama:
Bilindiği üzere bir işçinin işe başlatılması, gerekli hizmet-içi eğitimlerden geçirilmesi, firmaya alışmasının sağlanması işverenler açısından birer maliyettir. Bu maliyetlere her işçi için ayrı ayrı katlanan işverenler elbette çalışanlarını başka firmalara kaptırmak istemeyeceklerdir. Böyle bir durumda ödenen etkin ücret, piyasayı temizleyen düzeyden yüksek olduğu ölçüde çalışanları çalıştıkları firmada tutmaya zorlayacaktır. Çünkü bu çalışanlar açısından etkin ücret düzeyi arttıkça işlerini kaybetmenin maliyeti de artmaktadır. Bu baskılayıcı kontrol etkisine sopa etkisi adı verilir.

Soru 29

Piyasayı temizleyen ücretin üzerinde ücret verildikçe çalışanların motivasyonu, sadakati ve bağlılığı artacağından verimlilikleri de artacaktır. Etkin ücret ödeyerek bu şekilde dolaylı bir verimlilik artışı sağlanması seçeneklerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Havuç etkisi
B
Sopa etkisi
C
Keynes etkisi
D
Sürtünme etkisi
E
Mark-up etkisi
Açıklama:
Piyasayı temizleyen ücretin üzerinde ücret verildikçe çalışanların motivasyonu, sadakati ve bağlılığı artacağından verimlilikleri de artacaktır. Etkin ücret ödeyerek bu şekilde dolaylı bir verimlilik artışı sağlanması havuç etkisi olarak tanımlanmaktadır.

Soru 30

Ekonomide alışveriş işlemlerinin kolayca yapılmasına olanak sağlayacak miktarda para olmaması durumunda alışverişlerin zorlaşması durumu seçeneklerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Sürtünme
B
Negatif arz
C
Mark-up
D
Talep şoku
E
Ricardocu Denklik
Açıklama:
Ekonomide alışveriş işlemlerinin kolayca yapılmasına olanak sağlayacak miktarda para olmaması durumunda alışverişlerin zorlaşması durumu sürtünme kavramı ile tanımlanmaktadır.

Soru 31

".................... fiyatların hızlı uyarlandığı ve dolayısıyla dengelenmenin de hızlı gerçekleştiği bir ekonomiyi tasvir ederler. Öte yandan ................. fiyatların uzun dönemde ekonomiyi otomatik olarak dengeye getireceğini kabul etmekle birlikte bu dengelenme sürecinin bazen yıllar sürebileceğini ve bu süreçte ekonominin ciddi hasar alabileceğini savunurlar."
Yukarıdaki paragrafta bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monetaristler-Klasikler
B
Fizyokratlar-Yeni Keynesyenler
C
Klasikler-Keynesyenler
D
Klasikler-Yeni Keynesyenler
E
Yeni Keynesyenler-Monetaristler
Açıklama:
Klasik ekonomistler fiyatların hızlı uyarlandığı ve dolayısıyla dengelenmenin de hızlı gerçekleştiği bir ekonomiyi tasvir ederler. Öte yandan Keynesyenler fiyatların uzun dönemde ekonomiyi otomatik olarak dengeye getireceğini kabul etmekle birlikte bu dengelenme sürecinin bazen yıllar sürebileceğini ve bu süreçte ekonominin ciddi hasar alabileceğini savunurlar.

Soru 32

Bir şok sonucu ekonominin geçici dengesinin (IS, LM ve FE kesişimi yerine) yalnızca IS ve LM eğrilerinin kesiştiği noktada oluşacağını savunan iktisadi okul aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monetaristler
B
Fizyokratlar
C
Klasikler
D
Keynesyenler
E
Yeni Keynesyenler
Açıklama:
Keynesyenler fiyatların uzun dönemde ekonomiyi otomatik olarak dengeye getireceğini kabul etmekle birlikte bu dengelenme sürecinin bazen yıllar sürebileceğini ve bu süreçte ekonominin ciddi hasar alabileceğini savunurlar. Onlara göre bir şok sonucu tam istihdam dengesinden sapılması durumunda ekonominin geçici dengesi (IS, LM ve FE kesişimi yerine) yalnızca IS ve LM eğrilerinin kesiştiği noktada oluşacaktır.

Soru 33

İlk kez 1968 yılında kullanılan “Monetarist” terimi aşağıdaki iktisatçıların hangisiyle özdeşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
Friedrich Hayek
C
Irving Fisher
D
Alan Greenspan
E
Milton Friedman
Açıklama:
İlk kez 1968 yılında kullanılan “Monetarist” terimi Milton Friedman ve Chicago Okulu ile özdeşleştirilmiştir.

Soru 34

Klasik görüşe göre tüketim harcamaları yalnızca aşağıdakilerden hangisinin bir fonksiyonu olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
Nominal gelir
B
Reel gelir
C
Harcanabilir gelir
D
Tasarruf
E
Reel faiz oranı
Açıklama:
Klasik görüşe göre tüketim harcamaları yalnızca reel faiz oranının bir fonksiyonu olarak görülmektedir.

Soru 35

İş değiştirenlerin geçici olarak işsiz kalması nedeniyle oluşan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yapısal işsizlik
B
Mevsimsel işsizlik
C
Friksiyonel işsizlik
D
Gönüllü işsizlik
E
Doğal işsizlik
Açıklama:
Friksiyonel işsizlik; iş değiştirenlerin geçici olarak işsiz kalması nedeniyle oluşmaktadır.

Soru 36

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi Yeni Klasik akımın savunucuları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Irving Fisher
B
Robert Lucas
C
Thomas Sargent
D
Neil Wallace
E
Robert Barro
Açıklama:
Robert Lucas, Thomas Sargent, Neil Wallace ve Robert Barro ile özdeşleştirilen Yeni Klasik görüş tam bilgi başta olmak üzere temel Klasik varsayımları gerçek hayattaki koşullarla daha iyi bağdaştırmayı başarmıştır.

Soru 37

Yeni Klasikler gibi ekonomik birimlerin rasyonel beklentileri bulunduğunu ve uzun dönemde parasal değişimlerin etkisiz olacağını kabul eden iktisadi okul aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilistler
B
Fizyokratlar
C
Keynesyenler
D
Monetaristler
E
Yeni Keynesyenler
Açıklama:
Yeni Keynesyenler tıpkı Yeni Klasikler gibi ekonomik birimlerin rasyonel beklentileri bulunduğunu ve uzun dönemde parasal değişimlerin etkisiz olacağını kabul ederler.

Soru 38

Ekonominin genelini herhangi bir ekonomik sınıfı kasıtlı bir şekilde ön plana çıkarmaksızın etkileyen politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Para politikası
B
Maliye politikası
C
Vergi politikası
D
Eğitim politikası
E
Sosyal politikalar
Açıklama:
Uygulanan bir para politikası ekonominin genelini herhangi bir ekonomik sınıfı kasıtlı bir şekilde ön plana çıkarmaksızın etkiler.

Soru 39

Ekonomide gerçekleşen pozitif arz şoku SRAS eğrisini nasıl etkiler?

Seçenekler

A
SRAS eğrisi sol tarafa kayar.
B
SRAS eğrisi sağ tarafa kayar.
C
SRAS eğrisinin eğimi artar.
D
SRAS eğrisinin eğimi azalır.
E
Pozitif arz şoku SRAS eğrisini etkilemez.
Açıklama:
Pozitif arz şoku nedeniyle düşen üretim maliyetleri üretimin kısa dönemde artmasına yol açarak SRAS eğrisini sağa kaydırır.

Soru 40

Döngüsel işsizlik oranı ile beklenen enflasyon oranı arasındaki kısa dönemli ve ters yönlü ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
J eğrisi
B
Kuznets eğrisi
C
Phillips eğrisi
D
Toplam arz eğrisi
E
Emek arz eğrisi
Açıklama:
Phillips Eğrisi; döngüsel işsizlik oranı ile beklenen enflasyon oranı arasındaki kısa dönemli ve ters yönlü ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 41

Klasiklere göre ekonomide otomatik dengelenme mekanizmasının temel faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Para politikası
B
Maliye politikası
C
Fiyatlar
D
Yatırımlar
E
Tasarruflar
Açıklama:
Klasiklere göre ekonomide otomatik dengelenme mekanizmasının temel faktörü fiyatlardır. Klasik ekonomistler fiyatların hızlı uyarlandığı ve dolayısıyla dengelenmenin de hızlı gerçekleştiği bir ekonomiyi tasvir ederler. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 42

Para arzındaki değişikliklerin yalnızca fiyatlar genel düzeyini etkileyeceği ve reel değişkenler üzerinde etkisiz kalacağı anlamına gelen görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adaptif beklentiler teorisi
B
Paranın yansızlığı
C
Okun kanunu
D
Rasyonel beklentiler teorisi
E
Lucas kritiği
Açıklama:
Klasik görüş temelde paranın ekonomiyi gerçek anlamda etkileyemeyeceğini ifade eden mübadele denkleminden hareketle para arzındaki değişikliklerin yalnızca fiyatlar genel düzeyini etkileyeceğini ve reel değişkenler üzerinde etkisiz kalacağını öne sürmektedir. Bu durum, paranın yansızlığı ya da nötr olması olarak ifade edilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 43

Ekonomik birimlerin parasal değişimler nedeniyle kısa dönemde yanılsama sonucu reel ve nominal ayrımını yapamadığını ancak zaman içerisinde bunu fark ederek uzun dönemde yeniden eski reel koşullara geri döndüklerini ortaya koyan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reel konjonktür teorisi
B
Adaptif beklentiler teorisi
C
Örümcek ağı teoremi
D
Ricardocu denklik teoremi
E
Sinyal teorisi
Açıklama:
Adaptif beklentiler teorisi ekonomik birimlerin parasal değişimler nedeniyle kısa dönemde yanılsama sonucu reel ve nominal ayrımını yapamadığını ancak zaman içerisinde bunu fark ederek uzun dönemde yeniden eski reel koşullara geri döndüklerini ortaya koymaktadır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 44

I. Bir ekonomide gerçekleşen işsizlik oranı ile doğal işsizlik oranı arasındaki fark döngüsel işsizliği verir
II. Yapısal ve friksiyonel işsziliğin toplamı doğal işsizlik oranını verir
III. Para ve maliye politikalarıyla doğal işsizlik oranının altına inilebilir
IV. Döngüsel işsizlik oranı ile beklenen enflasyon oranı arasındaki kısa dönemli ve ters yönlü ilişkiyi gösteren eğri Philips eğrisidir
İşsizliğe dair yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II
B
I,III
C
I,II,IV
D
II,IV
E
I,III,IV
Açıklama:
I,II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü, bir ekonominin teorik olarak doğal işsizlik oranının altında bir işsizlik oranını yakalaması olanaksızdır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 45

I. Dalgalanmalara yönelik her türlü politika da gereksiz görülür
II. Teoriye göre; dalgalanmaların tamamı koşulsuz olarak Pareto optimaldir
III. Klasiklerin oldukça radikal bir versiyonudur
IV. Kısa dönemde para arzından gelir düzeyine nedensellik söz konusudur
V. Reel Konjonktür Teorisi kısa ve uzun dönem ayrımını ortadan kaldırır
Reel konjonktür teorisi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,II,III,V
C
I,III,V
D
II,IV,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
I,II,III,V. ifadeler doğru iken IV. ifade yanlıştır. Çünkü kısa dönemde para arzından gelir düzeyine değil, gelir düzeyinden para arzına nedensellik söz konusudur. Reel Konjonktür Teorisyenleri bu durumu ters nedensellik (reverse causation) olarak adlandırmaktadırlar. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 46

Yeni Keynesyenlere göre fiyat yapışkanlığının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Talep yetersizliği
B
Arz yetersizliği
C
Aksak rekabet piyasalarının varlığı
D
Devletin ekonomiye müdahalesi
E
Teknoloji şokları
Açıklama:
Yeni Keynesyenler fiyatların yapışkanlığını aksak rekabet piyasalarının görülmesine bağlamaktadırlar. Aksak rekabet piyasalarının geneli ve bunların içinde en çok da oligopol piyasaları açısından önemli olan bir olgu, firmaların fiyat belirlemede pazar payını kaptırmamak adına diğer firmaların davranışlarını takip etmesidir. Çünkü, rakip firmaların fiyat kırmaları pazarlarını hızla büyütmelerini sağlayabilecek; buna karşın fiyat yükseltmeleri ise pazar kaybı ile sonuçlanabilecektir. İşte, bu koşullar altında fiyatlamalar çoğunlukla mark-up şeklinde olacak ve firmalar piyasa koşullarına göre otomatik bir optimizasyon sağlanmasını engelleyeceklerdir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi uzun dönemde politika etkinsizliğine sebep olur?

Seçenekler

A
Geçici talep şokları
B
Geçici arz şokları
C
Esnek fiyatlar
D
Menü maliyetleri
E
Kalıcı arz şokları
Açıklama:
Kalıcı arz şoklarına yönelik uygulanabilecek para ve maliye politikaları yalnızca geçici etkiler oluşturacağından uzun dönemde politika etkinsizliği ile sonuçlanacağı ortaya çıkmaktadır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi "tasarruflardan alınan vergi” olarak nitelendirilmektedir?

Seçenekler

A
KDV
B
Gelir vergisi
C
ÖTV
D
Enflasyon
E
Faiz
Açıklama:
Yüksek enflasyon oranları tasarruf edenlere adeta bir ceza niteliği taşımakta ve bu nedenle literatürde “tasarruflardan alınan vergi” olarak nitelendirilmektedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Soru 49

Bugünün vergi düşüşünün yarının vergi artışı olacağını belirterek maliye politikasının etkinsiz olacağını ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lucas Kritiği
B
Pareto optimumu
C
Ricardocu Denklik
D
Taylor Kuralı
E
Miktar Teoremi
Açıklama:
Ricardocu denklik ekonomik birimlerin geleceği öngörebildiği varsayımıyla bu birimlerin bugün borçlanarak gerçekleştirilecek bir kamu harcaması artışının ya da vergi azaltımının uzun vadede artan vergi oranlarıyla finanse edileceğini bilmesi ile ellerindeki fazla satın alma gücünü saklayıp gelecek vergi artışlarını ödemek için tutması sonucu uygulanan politikanın etkisiz hale gelmesini ifade eder. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ekonomiye müdahale karşıtı olan teorisyenlerin temel argümanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Para politikalarının ekonomideki reel değişkenler üzerinde etkileri yoktur.
B
Para arzına müdahale uzun dönemde ekonominin büyümesine zarar verir, piyasanın işleyiş mekanizmasını bozar.
C
Para arzının artması kısa dönemde yanıltıcı bir olumlu ortam oluşturur.
D
Ekonomide kaynak dağılımının verimli bir şekilde gerçekleşebilmesi piyasa koşullarında mümkündür.
E
Kamu politikası ekonominin işleyebilmesi için verimli bir ortam oluşturur.
Açıklama:
Ekonomiye müdahale edilmemesini savunan teorisyenler para politikalarının reel değişkenler üzerinde bir etkisi olmadığını düşünür.Para politikasının etkilerinin kısa dönemde yanıltıcı bir ortam yaratacağını savunurlar.Uzun dönemde ise tasarruf kaybına neden olarak ekonominin uzun dönemde büyümesini engeller.Ekonominin işleyişinde kamu politikasının piyasa koşullarından daha etkili olduğunu savunan görüş, müdahale yanlısı görüştür.

Soru 51

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Klasik ve Keynesyen görüşün yararlandığı ortak modelde farklılaşan bir durumdur?

Seçenekler

A
IS-LM modeline ek olarak tam istihdam doğrusunun eklenmesi
B
Para ve maliye politikalarının şoklardan nasıl etkilendiğini gözlemleyebilmek için IS-LM-FE modelinden yararlanmaları
C
Kısa dönemde dengeleme sürecinin hızının farklılaşması
D
Paranın yansızlığının olması
E
Şoklar karşısında kısa dönemde tam istihdamın nasıl gerçekleşeceği sorusunu araştırmaları
Açıklama:
Klasik ve Keynesyen görüş aynı model çerçevesinde para ve maliye politikalarının şoklar karşısında kısa dönemde tam istihdamın hareketine dair açıklamalarda bulunmuşlardır.IS-LM-FE modeline yaklaşım çerçeveleri dengelenme sürecinin hızı ve para politikalarının etkilerinde farklılaşır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Monetarist görüş tarafından ortaya atılan ekonomik birimlerin geleceğe yönelik beklentilerini geçmiş deneyimlerini baz alarak oluşturması sonucu kısa dönemde nominal ve reel ayrımını yapamamalarını açıklayan bir kavramdır?

Seçenekler

A
Sürekli gelir hipotezi
B
Adaptif Beklentiler
C
Rasyonel Beklentiler
D
Pareto Optimal
E
Zamanlararası işgücü ikamesi
Açıklama:
Ekonomik birimlerin geleceğe yönelik beklentilerini geçmiş deneyimlerini baz alarak oluşturduğu beklenti modeli, adaptif beklentiler modeli olarak tanımlanır.

Soru 53

I. Monetarist görüşe göre para arzını olması gerekenden fazla artırarak ekonomiyi kısa dönemde uyarmak uzun dönemde aynı istihdam düzeyi için daha yüksek bir enflasyon oranının ortaya çıkması anlamına gelmektedir.
II. Enflasyon probleminin çözümlenmesi için ise istihdam kayıplarını göze alarak sıkı bir para politikası izlenmesi önerilmemektedir.
III. Kısa dönemde ekonomide politika yapıcının uygulayacağı harcama politikalarıyla eğri üzerindeki bir enflasyon-işsizlik kombinasyonunu seçebileceğini vurgular.
Phillips eğrisi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Monetarist görüşe göre para arzını olması gerekenden fazla artırarak ekonomiyi kısa dönemde uyarmak uzun dönemde aynı istihdam düzeyi için daha yüksek bir enflasyon oranının ortaya çıkması anlamına gelmektedir. Enflasyon probleminin çözümlenmesi için ise istihdam kayıplarını göze alarak sıkı bir para politikası izlenmesi önerilmektedir. Bu durum Phillips Eğrisi ile görselleştirilebilir. Kısa dönemde ekonomide politika yapıcının uygulayacağı harcama politikalarıyla eğri üzerindeki bir enflasyon-işsizlik kombinasyonunu seçebileceğini vurgular.
Cevap D şıkkıdır.

Soru 54

Bir ekonomide yalnızca yapısal ve friksiyonel işsizlerin oluşturduğu grubu ifade eden terim nedir?

Seçenekler

A
Doğal İşsizlik
B
Friksiyonel işsizlik
C
Döngüsel İşsizlik
D
Pareto Optima
E
Yoğun işsizlik
Açıklama:
Doğal İşsizlik, bir ekonomide yalnızca yapısal ve friksiyonel işsizlerin oluşturduğu grubu ifade eder. Yapısal işsizlik çoğunlukla teknolojik gelişme nedeniyle ortaya çıkar ve bazı mesleklerin kaybolmasına yol açar. Friksiyonel işsizlik ise iş değiştirenlerin geçici olarak işsiz kalması nedeniyle oluşmaktadır. Bu nedenle bir ekonominin teorik
olarak doğal işsizlik oranının altında bir işsizlik oranını yakalaması olanaksızdır.
Cevap A şıkkıdır.

Soru 55

I. Geleceğe yönelik beklentilerini geçmiş deneyimlerini baz alarak oluşur.
II. Geleceğe yönelik beklentilerini reel değişkenleri göz önünde bulundurarak ve geleceği baz alarak oluşur.
III. Adaptif beklentiler hipotezi ekonomik birimlerin sistemik hata yapmadığı varsayılarak dizayn edilmiştir.
Adaptif beklentilerle ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Adaptif Beklentiler Ekonomik birimlerin geleceğe yönelik beklentilerini geçmiş deneyimlerini baz alarak oluşturduğu beklenti modelidir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 56

I. Rasyonel beklentiler, geleceğe yönelik beklentilerini reel değişkenleri göz önünde bulundurarak ve geleceği baz alarak oluşturulan beklenti modelidir.
II. Rasyonel beklentiler altında beklenmedik ya da yanlış algılanan şoklar kısa dönemde tam bilgi varsayımının ihlal edilebileceği varsayılır.
III. Ekonomik birimleri kısa dönemde her türlü parasal değişiklik ile yanıltmak ve reel-nominal ayrımını kaybetmelerini sağlamak mümkündür.
Rasyonel beklentilerle ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Rasyonel Beklentiler, ekonomik birimlerin geleceğe yönelik beklentilerini geçmiş deneyimlerden ziyade reel değişkenleri göz önünde bulundurarak ve geleceği baz alarak oluşturdukları beklenti modelidir. Yeni Klasik görüşe göre dalgalanmaların temelinde arz şokları yatmaktadır. Kısa dönemde parasal değişimlerin reel etki göstermesi ise normalde mümkün değildir. Beklenmedik ya da yanlış algılanan şoklar kısa dönemde tam bilgi varsayımının ihlal edilmesine yol açmaktadır.
Cevap C şıkkıdır.

Soru 57

Kısa dönemde gelir düzeyi, para arzındaki artış nedeniyle artmış değil; tam tersine gelir artacağı için para arzı önceden artırılmış olması durumuna ne denir?

Seçenekler

A
Zamanlararası işgücü ikamesi
B
Ters nedensellik
C
Lucas Kritiği
D
Pareto Optimal
E
Döngüsel İşsizlik
Açıklama:
Kısa dönemde gelir düzeyi, para arzındaki artış nedeniyle artmış değil; tam tersine gelir artacağı için para arzı önceden artırılmış olmaktadır. İşte, Reel Konjonktür Teorisyenleri bu durumu ters nedensellik (reverse causation) olarak adlandırmaktadırlar.
Cevap B şıkkıdır.

Soru 58

I. Arzulanan Sonuçta Farklılaşmalar
II. Ekonomik Birimlerin Tepkisinin Belirlenememesi
III. Zamanlararası İşgücü İkamesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklarla arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Para ve maliye politikalarının uygulanması için gerekli bilgi altyapısı ve etki mekanizmaları oldukça karmaşıktır. Bu politikaların uygulanmasında hangi politikanın seçileceği ve hangi derecede uygulanması gerekeceği, uygulanan bir politikanın yaratacağı etkisinin gecikmeli olarak ortaya çıkması, ortaya çıkan etkinin tahminlenenden az ya da çok olması, uygulanacak politikalara ekonomik birimlerinin hangi tepkileri vereceğinin
net olarak bilinmemesi ve son olarak uygulanan politikaların temel ekonomik hedeflerle çatışabilmesi sorunları ile karşılaşılmaktadır. Bu sorunların işaret ettiği ortak nokta, makroekonomik politikaların ekonomiye ince ayarlama yapmak amacıyla kullanılamayacağıdır.
Cevap C şıkkıdır.

Soru 59

I. Potansiyel çıktı düzeyini korumak için bu politikaların kullanılması er ya da geç enflasyonist baskı yaratır.
II. Para ve maliye politikaları ekonomiye ince ayar yapmak için kullanılabilir.
III. Uluslararası ekonomik ve siyasi gelişmelerden bazı tarımsal ürünlerin üretiminde görülen bölgesel rekolte düşüklüğüne kadar pek çok olay her yıl ekonomilerin potansiyel çıktı düzeyini etkilemektedir.
Para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklarla arasından hedef çatışması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Politika yapıcılar para ve maliye politikalarını, ekonomiyi potansiyel çıktı düzeyinden saptıran etkilere karşı kullanırlar ancak potansiyel çıktı düzeyini korumak için bu politikaların kullanılması er ya da geç enflasyonist baskı yaratır. Potansiyel çıktının yıllık olarak hesaplanması varsayımından hareketle bir yıl içerisinde bir ekonomiye etki eden ve ekonominin potansiyel çıktı düzeyini etkileyebilen pek çok şok görüleceğini savunmak mümkündür. Gerçekten de uluslararası ekonomik ve siyasi gelişmelerden bazı tarımsal ürünlerin üretiminde görülen bölgesel rekolte düşüklüğüne kadar pek çok olay her yıl ekonomilerin potansiyel çıktı düzeyini etkilemektedir. Bahsedilen sorunlar göz önüne alındığında politika yapıcıların potansiyel çıktı düzeyini etkileyen tüm şoklara hızlı ve net bir biçimde yeni politikalarla yanıt vermesi olanaksızdır. Başka bir deyişle, para ve maliye politikaları ekonomiye ince ayar yapmak için kullanılamaz.
Cevap D şıkkıdır.

Soru 60

I. J Eğrisi, bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasıdır.
II. Normalde yerel para değer kaybettiğinde ithal malları pahalı hale geleceğinden ekonomide ithalatın azalması beklenir. Bu etki kısa dönemde de aynı şekilde işler.
III. J Eğrisi mekanizması, yerel paranın değer kazanması durumunda da tersine çalışmaktadır.
J eğrisi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
J Eğrisi, bir ekonomide daha önce yapılan ticaret anlaşmalarından vazgeçilemeyeceği için yerel paranın değer kaybetmesi sonucu kısa dönemde ticaret açığının büyümesi ve hemen ardından ithalatın azalması ile açığın kapanmaya başlamasını ifade eder. Normalde yerel para değer kaybettiğinde ithal malları pahalı hale geleceğinden ekonomide ithalatın azalması beklenir. Ancak bu etki kısa dönemde söz konusu olamaz. Bunu anlamak için imzalanmış fakat ödemesi (yabancı para cinsinden) ve mal teslimi henüz gerçekleşmemiş bir ithalat anlaşması yürürlükteyken yerel paranın birden %50 değer kaybettiğini varsayalım. Bu durumda anlaşma gereği aynı kalite ve miktarda mal teslim edilecek ancak yapılan ödeme yaşanan değer kaybı nedeniyle yerel para cinsinden daha fazla olacaktır. Bu mekanizma, yerel paranın değer kazanması durumunda da tersine çalışmaktadır.
Cevap E şıkkıdır.

Soru 61

I. Bir kamu harcaması artışının uzun vadede artan vergi oranlarıyla finanse edileceğini bilmesi ile ellerindeki fazla satın alma gücünü saklayıp gelecek vergi artışlarını ödemek için tutması sonucu uygulanan politika etkisiz hale gelir.
II. Vergi azaltımının uzun vadede artan vergi oranlarıyla finanse edileceğini bilmesi ile ellerindeki fazla satın alma gücünü saklayıp gelecek vergi artışlarını ödemek için tutması sonucu uygulanan politika etkili hale gelir.
III. Maliye politikasının önemli bir ayağı olan vergilere mahsus bir etkinsizlik koşulu da söz konusudur.
Ricardocu denklikle ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Ricardocu Denklik (Ricardian Equivalence), ekonomik birimlerin geleceği öngörebildiği varsayımıyla bu birimlerin bugün borçlanarak gerçekleştirilecek bir kamu harcaması artışının ya da vergi azaltımının uzun vadede artan vergi oranlarıyla finanse edileceğini bilmesi ile ellerindeki fazla satın alma gücünü saklayıp gelecek vergi artışlarını ödemek için tutması sonucu uygulanan politikanın etkisiz hale gelmesini ifade eder. Maliye politikasının önemli bir ayağı olan vergilere mahsus bir etkinsizlik koşulu da söz konusudur.
Cevap E şıkkıdır.

Soru 62

Ekonomide alışveriş işlemlerinin kolayca yapılmasına olanak sağlayacak miktarda para olmaması durumunda alışverişlerin zorlaşması durumu nedir?

Seçenekler

A
Politika Etkinsizliği
B
Parasal Sıkışıklık
C
Fiyat Sinyalleri
D
Pareto Optimali
E
Arz Şokları
Açıklama:
Parasal Sıkışıklık (Sürtünme), ekonomide alışveriş işlemlerinin kolayca yapılmasına olanak sağlayacak miktarda
para olmaması durumunda alışverişlerin zorlaşması durumudur.
Cevap B şıkkıdır.

Soru 63

A ülkesinde uygulanan bir genişletici para politikasının, güçlü bir ticaret ilişkisi içerisinde olduğu B ülkesinde dolaylı olarak oluşturduğu kısa dönemlik etki aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Net ihracatı azaltır
B
IS eğrisi sola kayar
C
Ekonomi daha düşük bir gelir düzeyinde dengeye gelir
D
Reel faiz artar
E
LM eğrisi sola kayar
Açıklama:
A ülkesinde uygulanan bir genişletici para politikası B ülkesinde dolaylı olarak kısa dönemde net ihracatın artmasına yol açacak, bu durumda B ülkesinde IS eğrisi sağ-yukarıya kayacak ve ekonomi daha yüksek bir gelir düzeyi ve reel faiz oranında dengeye gelecektir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Soru 64

Aşağıdaki kişilerden hangisi Yeni Klasik görüş ile bağdaştırılmamıştır?

Seçenekler

A
Robet Lucas
B
Milton Friedman
C
Thomas Sargent
D
Robert Barro
E
Neil Wallace
Açıklama:
Milton Friedman, Monetarist görüşü savunan iktisatçılarından biridir, Neil Wallece,Thomas Sargent,Robert Lucas ve Robert Barro ise Yeni Klasik görüşün temsilcilerindendir.

Soru 65

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Yeni Klasik görüş ekseninde değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Ekonomik birimler rasyonel beklentilerle reel ve nominal değişkenleri ayırt edebilirler.
B
Kısa dönemde ekonomik birimler parasal değişimler nedeniyle yanılsama yaşarlar.
C
Adaptif beklentiler koşulu altında sürekli artan para arzı ekonomide enflasyon problemi ortaya çıkarır.
D
Gerçekleşen istihdam düzeyi eksik bir istihdam düzeyidir.
E
Kısa veya uzun dönem zaman ayrımı yapılmamaktadır.
Açıklama:
Yeni Klasik görüş, ekonomik birimlerin rasyonel beklentiler halinde hareket ettiğini ve kısa dönemde de reel ve nominal ayrımın yapılabildiğini kabul eder.Böylece, bilginin kısa dönemde hangi nedenlerle ve nasıl kusurlu hale dönüşebileceğini tarif edebilir hale gelmiştir.

Soru 66

Ekonomik hareketlerin kaynağını, ekonomik birimlerin bir sürekli optimizasyonunun sonucu olarak kabul eden, bir diğer deyişle ekonomik dalgalanmaların kaynağını Pareto optimal kavramıyla açıklayan ekonomik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Keynesyen görüş
B
Yeni Klasik görüş
C
Keynesyen görüş
D
Monetarist Görüş
E
Reel Konjonktür Teorisi
Açıklama:
Reel Konjonktür Teorisine göre, ekonomideki dalgalanmalar arz şokları kaynaklı olup ekonomik birimlerin sürekli bir optimizasyonunun sonucu olarak gerçekleşir.Sonuç olarak dalgalanmaların tamamı koşulsuz olarak Pareto optimaldir.

Soru 67

  1. Şoka müdahale olarak ortaya konulan politika setinin gecikmeli olarak etki göstermesi
  2. Etkin ücret işverenler açısından yaratacağı maliyet
  3. Şok politikalarının sonuçlarının şiddetinin ve etkisinin arzulanan bir şekilde gerçekleşmemesi
  4. Ekonomik birimlerin tahmin edilemeyen tepkilerinin olması
  5. Yürütülen para ve maliye politikalarının kimi zaman enflasyonist baskı yaratmasının potansiyel çıktı düzeyi hedefi ile çatışması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorlukları içerir?

Seçenekler

A
a,b,c
B
Yalnız a
C
a,c,d,e
D
b,c,d
E
a,b,c,d
Açıklama:
Para ve maliye politikalarının uygulanmasında karşılaşılan zorluklar;
-Politika seçimi ve derecelendirmesi
-Gecikmeler
-Arzulanan sonuçta farklılaşmalar
-Ekonomik birimlerin tepkisinin belirlenememesi
-Hedef çatışması

Soru 68

Para arzının olması gereken düzeyden fazla artış göstermesinin fiyat düzeylerinde beklenmedik artışa yol açarak yüksek enflasyon oranlarına neden olması ekonomide hangi algılamaya zarar verir?

Seçenekler

A
Fiyat sinyalleri
B
Yanlış algılama
C
Parasal sıkışıklık
D
Ters nedensellik
E
Etkin ücret
Açıklama:
Beklenmedik bir para arzının artışı gerçekleşmesi sonucu fiyatlar genel düzeyinde görülecek değişmeler de yüksek enflasyona neden olursa fiyat sinyallerini olumsuz yönde etkileyecek ve ekonominin serbest koşullar altında ekonomik birimler tarafından optimize edilmesini engeller.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi genişletici para politikasının net ihracat üzerinde kısa dönemde azalış gösterdikten sonra uzun dönemde artmasına neden olan etkiye verilen isimdir?

Seçenekler

A
Resesyon
B
J Eğrisi
C
Ters nedensellik
D
Enflasyon
E
Yanlış algılama
Açıklama:
Para politikasındaki değişiklikler döviz kuru değişmeden önce yapılmış ithalat-ihracat anlaşmaları J eğrisi ile ifade edilen etki nedeniyle kısa dönemde beklenenin tersine etki yaratacaktır.Bu durumda genişletici para politikası sonucu kısa dönemde azalırken uzun dönemde artacaktır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede uygulanan para ve maliye politikalarının başka ülke üzerinde de etkili olmasını sağlayan ekonomik değişkenlerdir?

Seçenekler

A
Faiz oranı-net ihracat
B
Enflasyon-reel döviz kuru
C
Para stoku-döviz kuru
D
Net ihracat-reel döviz kuru
E
İşsizlik-faiz oranı
Açıklama:
Bir ülkede uygulanan para ve maliye politikaları net ihracat ve reel döviz kuru değişkenleri ile uluslararası bir ekonomik etki yaratır.

Ünite 8

Soru 1

Eğer bir iktisadi değişken,iktisadi faaliyet düzeyiyle aynı yönde hareket ediyorsa;

Seçenekler

A
Konjonktürle uyumlu değişkendir.
B
Konjonktürle zıt yönde değişen değişkendir.
C
Konjonktürden bağımsız değişkendir.
D
Öncü değişkendir.
E
Takipci değişkendir.
Açıklama:
İktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları
Eğer bir iktisadi değişken,iktisadi faaliyet düzeyiyle aynı yönde hareket ediyorsa;konjonktürle uyumlu değişkendir.

Soru 2

Aşağıdaki sektörlerden hangisi konjonktürel dalgalanmalardan daha az etkilenir?

Seçenekler

A
Dayanıksız tüketim malı üretenler
B
Dayanıklı tüketim malı üretenler
C
Beyaz eşya üretenler
D
Sermaye malı üretenler
E
Dayanıklı tarım ürünü üretenler
Açıklama:
İktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları
Dayanıksız tüketim malı üretenler konjonktürel dalgalanmalardan daha az etkilenir

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi gerçeği yansıtmamaktadır?

Seçenekler

A
Emek piyasası ile ilgili önemli değişkenlerden biri olan ortalama emek verimi ,işçi başına çıktı miktarını verir.
B
Reel ücret , hem emek arzı hem de emek talebinin en önemli belirleyicisidir.
C
Reel ücret ,konjonktürle uyumlu ve konjonktüre duyarlılığı çok güçlü olan bir değişkendir.
D
Para arzı konjonktürle uyumlu ve öncü değişkendir.
E
Hisse senedi fiyatları ekonominin gelişme dönemlerinde arttığı için konjonktürle uyumlu olarak adlandırılır.
Açıklama:
İktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları
Reel ücret ,konjonktürle uyumlu ve konjonktüre duyarlılığı çok güçlü olan bir değişken değil;konjonktürle uyumlu fakat konjonktüre duyarlılığı AZ olan bir değişkendir.

Soru 4

Aşağıdaki değişkenlerden hangisi konjonktürden bağımsızdır?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Para arzı
C
Reel faiz oranı
D
Nominal faiz oranı
E
Reel ücret
Açıklama:
İktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları
Reel faiz oranı, konjonktürden bağımsızdır.

Soru 5

Aşağıdaki değişkenlerden hangisi konjonktürle zıt yönde değişmektedir?

Seçenekler

A
Kamu harcamaları
B
İstihdam
C
Reel ücret
D
İşsizlik
E
Enflasyon
Açıklama:
İktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları
İşsizlik,konjonktürle zıt yönde değişmektedir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi konjonktürel dalgalanmalara neden olan iki tür şoktan biri olan arz şoklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Teknolojideki değişme
B
İklim değişmeleri
C
Doğal afetler
D
Para arzındaki değişmeler
E
Girdi olarak kullanılan önemli bir ham maddenin dünya fiyatındaki artış(o ham maddeye sahip ülke açısından)
Açıklama:
Konjonktür Teorilerinin Temel Bileşenleri
Para arzındaki değişmeler ,konjonktürel dalgalanmalara neden olan iki tür şoktan biri olan arz şoklarından biri değildir.

Soru 7

Paracı iktisatçılara göre konjonktürel dalgalanmaların kaynağında;

Seçenekler

A
Para arzı değişmeleri yer almaktadır.
B
Para talebi değişmeleri yer almaktadır.
C
Faiz oranı değişmeleri yer almaktadır.
D
Reel ücret değişmeleri yer almaktadır.
E
Nominal ücret değişmeleri yer almaktadır.
Açıklama:
Paracı Konjonktür Teorisi
Paracı iktisatçılara göre konjonktürel dalgalanmaların kaynağında;para arzı değişmeleri yer almaktadır.

Soru 8

"İktisadi birimlerin ekonomi hakkında eksik bilgi sahibi oldukları için belli şoklar ekonomiyi etkilemeye başladığında arz kararlarında bazı hatalar yapabildiğini" vurgulayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Keynesci Yaklaşım
B
Yeni Klasik Yaklaşım
C
Paracı Yaklaşım
D
Yapısalcı Yaklaşım
E
Keynesci Yaklaşım
Açıklama:
Yeni Klasik Konjonktür Teorisi
"İktisadi birimlerin ekonomi hakkında eksik bilgi sahibi oldukları için belli şoklar ekonomiyi etkilemeye başladığında arz kararlarında bazı hatalar yapabildiğini" vurgulayan yaklaşım Yeni Klasik Yaklaşımdır.

Soru 9

Aşağıdaki varsayımlardan hangisi Etkin Ücret Teorisinin varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Firmaların işçilerinin karakterleri ve kapasiteleri hakkındaki bilgileri eksiktir.
B
İşçinin bütün hareketlerinin sonucunu içeren bir sözleşme yapmak mümkün değildir.
C
Verimlilik ücret oranıyla pozitif ilişkilidir.
D
Emek arzı fazlası vardır ve işsiz işçiler cari ücretin altında çalışmaya razı oldukları halde firmalar verim düşer gerekçesiyle ücreti düşürmek istemezler.
E
Tam rekabet kuralları geçerlidir,ücret ve fiyatlar esnektir.
Açıklama:
Etkin Ücretler ve İktisadi Dalgalanmalar
Tam rekabet kuralları geçerlidir,ücret ve fiyatlar esnektir varsayımları Klasik İktisadi Yaklaşıma aittir.

Soru 10

1.Tüm ekonomik birimler rasyonel bekleyişlere sahiptir.
2.Piyasalar sürekli temizlenmektedir.
3.Piyasalar tam rekabetçidir ve bir asimetrik enformasyon söz konusu değildir.
4.Ekonomik birimlerin reel ekonomik kararlarını nominal faktörler değil reel faktörler belirler.
5.Karar birimleri para hayaline kapılmazlar.Bu varsayımlar hangi teoriye aittir?

Seçenekler

A
Reel Konjonktür Teorisi(RBC)
B
Yeni Klasik Konjonktür Teorisi
C
Yeni Keynesci Konjonktür Teorisi
D
Keynesci Konjonktür Teorisi
E
Paracı Konjonktür Teorisi
Açıklama:
1.Tüm ekonomik birimler rasyonel bekleyişlere sahiptir.
2.Piyasalar sürekli temizlenmektedir.
3.Piyasalar tam rekabetçidir ve bir asimetrik enformasyon söz konusu değildir.
4.Ekonomik birimlerin reel ekonomik kararlarını nominal faktörler değil reel faktörler belirler.
5.Karar birimleri para hayaline kapılmazlar.Bu varsayımlar Reel konjonktür Teorisi(RBC)ne aittir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi konjonktür hareketleri ile ilgili başlıca unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Toplam iktisadi faaliyet
B
Genişleme ve daralmalar
C
Eş hareketlilik
D
Tekrarlanma fakat periyodik olmama
E
Süreksizlik
Açıklama:
konjonktür hareketleri ile ilgili üzerinde durmamız gereken başlıca unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Toplam iktisadi faaliyet

  • Genişleme ve daralmalar

  • Eş hareketlilik (comovement),

  • Tekrarlanma fakat periyodik olmama

  • Süreklilik

Soru 12

Konjonktür dalgalanmalarında toplam iktisadi faaliyetin zaman içindeki döngüsel hareketi dört değişik aşamadan oluşur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çıkış
B
İniş
C
Dip
D
Negatif
E
Tepe
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmalarında toplam iktisadi faaliyetin zaman içindeki döngüsel hareketi dört değişik aşamadan oluşur. Bu aşamalar, çıkış, tepe, iniş ve dip olarak adlandırılır.

Soru 13

Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya dip denirken toplam iktisadi faaliyetlerin en yüksek olduğu noktaya tepe adı verilir. Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra yükselmeye başlar.
B
Toplam iktisadi faaliyetin arttığı çıkış dönemine genişleme dönemi denir.
C
Toplam iktisadi faaliyet tepe noktaya ulaştıktan sonra burada kalır.
D
Toplam iktisadi faaliyet için iki dip nokta veya iki tepe nokta arası tam bir konjonktür devresi olarak adlandırılır.
E
Toplam iktisadi faaliyetin düştüğü iniş aşamasına daralma veya durgunluk (resesyon) dönemi adı verilir.
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya dip denirken toplam iktisadi faaliyetlerin en yüksek olduğu noktaya tepe adı verilir.

  • Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra yükselmeye başlar.

  • Toplam iktisadi faaliyetin arttığı çıkış dönemine genişleme dönemi denir.

  • Toplam iktisadi faaliyet tepe noktaya ulaştıktan sonra iniş aşaması başlar.

  • Toplam iktisadi faaliyetin düştüğü iniş aşamasına da daralma veya durgunluk (resesyon) dönemi adı verilir.

  • Toplam iktisadi faaliyet için iki dip nokta veya iki tepe nokta arası tam bir konjonktür devresi olarak adlandırılır.

Soru 14

Konjonktür hareketleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Konjonktür hareketleri tekrarlanmaz.
B
Konjonktür hareketleri periyodiktir.
C
Toplam iktisadi faaliyetteki genişlemeler ve daralmalar tekrar tekrar oluşmaz.
D
Tekrarlayan konjonktür devreleri periyodik biçimde aynı şiddette ya da aynı uzunluktaki aralıklardan oluşmaz.
E
Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra orada kalır.
Açıklama:
  • Konjonktür hareketleri tekrarlanır,
  • Konjonktür hareketleri periyodik değildir.
  • Toplam iktisadi faaliyetteki genişlemeler ve daralmalar tekrar tekrar oluşur.
  • Ancak tekrarlayan konjonktür devreleri periyodik biçimde aynı şiddette ya da aynı uzunluktaki aralıklardan oluşmaz.
  • Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra yükselmeye başlar

Soru 15

Eğer makroiktisadi değişken toplam iktisadi faaliyet ile aynı yönde hareket ediyorsa, yani genişleme dönemlerinde yukarı yönlü hareket gösterip daralma dönemlerinde aşağı yönlü hareket ediyorsa, bu değişkene ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konjonktürle aynı yönde değişen değişken
B
Konjonktürle zıt yönde değişen değişken
C
Konjonktürel olmayan değişken
D
Konjonktürle negatif yönde değişen değişken
E
Konjonktüre duyarsız değişen değişken
Açıklama:
Makroiktisadi değişkenlerin toplam ekonomik faaliyetlere göre ne yönde değiştiği üç ayrı durumla tanımlanır:
  1. Eğer makroiktisadi değişken toplam iktisadi faaliyet ile aynı yönde hareket ediyorsa, yani genişleme dönemlerinde yukarı yönlü hareket gösterip daralma dönemlerinde aşağı yönlü hareket ediyorsa, konjonktürle aynı yönde değişen değişken (procyclical)olarak adlandırılır.
  2. Bunun tersi durumda, eğer makroiktisadi değişken toplam iktisadi faaliyet ile farklı yönde hareket ediyorsa, yani genişleme dönemlerinde aşağı yönlü hareket gösterip daralma dönemlerinde yukarı yönlü hareket ediyorsa, konjonktürle zıt yönde değişen değişken (countercyclical) olarak adlandırılır.
  • Son olarak, eğer iktisadi değişkenin iniş ve çıkış hareketleri toplam iktisadi faaliyetten yani konjonktürden bağımsız hareket ediyorsa konjonktürel olmayan değişken (acyclical) adını alır.

Soru 16

Ekonomik değişkenlerin konjonktürel davranışlarında ikinci ayırt edici özellik olarak makro iktisadi değişkenlerin dönme noktaları olan dip ve tepe noktalarının konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlamasına bakılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa, o değişkene gecikmeli değişken denir.
B
Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa, o değişkene eş zamanlı değişken denir.
C
Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürün dönme noktalarından sonra ortaya çıkıyorsa, o değişken öncü değişken olarak adlandırılır.
D
Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa, o değişkene bağımsız değişken denir.
E
Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürün dönme noktalarından sonra ortaya çıkıyorsa, o değişken bağımlı değişken olarak adlandırılır.
Açıklama:
Ekonomik değişkenlerin konjonktürel davranışlarında ikinci ayırt edici özellik olarak makro iktisadi değişkenlerin dönme noktaları olan dip ve tepe noktalarının konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlamasına bakılır.
Buna göre:
  1. Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa, o değişkene öncü değişken denir.
  2. Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa, o değişkene eş zamanlı değişken denir.
  3. Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürün dönme noktalarından sonra ortaya çıkıyorsa, o değişken gecikmeli değişken olarak adlandırılır.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi konjonktür teorilerinde keynesyen görüşlerden biridir?

Seçenekler

A
Uzun dönemde mal ve hizmetlerin fiyatları uzun dönem denge noktasında oluşur.
B
Fiyatların yapışkanlığı argümanını kullanır.
C
Ücretlerin ve fiyatların tam esnek olduğu sistem kullanılır.
D
Enflasyonun reel değişkenler üzerinde bir etkisi yoktur.
E
Esnek fiyat sistemi ile klasik dikotomi ortaya çıkar.
Açıklama:

  • Keynesyen ekonomistler analizlerinde uzun dönem yerine kısa döneme odaklanırlar

  • Fiyatlardaki değişimin arz ve talepteki değişikliklere geç tepki verdiğini savunurlar.

  • Fiyatların yapışkanlığı argümanını kullanır

  • Modellerinde uzun dönem dengeye zaman içinde yavaş bir biçimde ulaşıldığını belirtirler.

  • Kısa dönemde, yani fiyatların uzun dönem denge değerlerine ulaşmadıkları dönemde, klasik dikotomi artık geçerli değildir.

  • Enflasyon, toplam çıktı, reel faiz oranı, tasarruf ve yatırım gibi reel değişkenler para politikası tarafından etkilenir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi konjonktür teorilerinde Klasik görüşlerden biridir?

Seçenekler

A
Ekonomistler analizlerinde uzun dönem yerine kısa döneme odaklanırlar.
B
Fiyatların yapışkanlığı argümanı kullanır.
C
Model analizlerinde ücretlerin ve fiyatların tam esnek olduğu sistem kullanılır.
D
Reel değişkenler para politikası tarafından etkilenir.
E
Kısa dönemde, klasik dikotomi geçerli değildir.
Açıklama:
Klasik görüşe göre;
  • Uzun dönemde mal ve hizmetlerin fiyatları ve işgücü ücretleri arz ve talebin birbirlerine eşit olduğu uzun dönem denge noktasında oluşur.
  • Klasik modellerde fiyatların uzun dönem denge değerine çok kısa sürede ulaştığına inanılır
  • Klasik model analizlerinde ücretlerin ve fiyatların tam esnek olduğu sistem kullanılır.
  • Klasik modellerde esnek fiyat sistemi ile klasik dikotomi (classical dichotomy) ortaya çıkar, böylece reel ve nominal değişkenler tamamıyla birbirlerinden ayrılır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Reel Konjonktür Teorisinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ücretler ve fiyatlar hem kısa hem de uzun dönemde esnektir.
B
Klasik dikotomi geçerlidir.
C
Ekonomideki dalgalanmaların ana nedeni teknoloji kaynaklı şoklardır.
D
Rasyonel beklentiler varsayımı kullanılır.
E
Ekonomi eksik istihdamdadır.
Açıklama:
Reel Konjonktür Teorisi (RBC) Reel konjonktür teorisi Nobel ödüllü Edward Prescott ve Finn Kydland (1982) tarafından geliştirilmiştir.
Uzun dönemdeki varsayımların kısa dönemde de geçerli olduğunu savunur. Modelin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Ücretler ve fiyatlar hem kısa hem de uzun dönemde esnektir ve ekonomi tam istihdamdadır.

  • Klasik dikotomi geçerlidir ve bu nedenle reel olan çıktı düzeyi, istihdam gibi değişkenler, nominal büyüklükleri olan para arzı, fiyat düzeyi gibi değişkenlerden etkilenmemektedir.

  • Ekonomideki dalgalanmaların ana nedeni reel şoklar olan verimlilik, yani teknoloji kaynaklı şoklardır.

  • Rasyonel beklentiler varsayımı kullanılır.

  • Konjonktürel dalgalanmaların nedeni olarak para politikası, yapışkan fiyatlar veya çeşitli piyasabaşarısızlıkları gösterilmez. Bu dalgalanmaların nedeni olarak maliye politikalarındaki ve üretimdeki reel değişmeler etkilidir. Buna göre ekonomideki arz yönlü pozitif verimlilik şokları ekonomik genişleme dönemlerine, negatif verimlilik şoklarıda ekonomik durgunluk dönemlerine neden olmaktadır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Keynesyen modelin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Fiyat ve ücretlerin yapışkan olduğu varsayar.
B
Model tam rekabet piyasalarının varlığını kabul eder.
C
Konjonktür hareketlerinin temel nedenini toplam talepteki şoklara bağlamaktadır.
D
Toplam talepte meydana gelen şoklarının ücret ve fiyatlardaki yapışkanlıklar nedeniyle konjonktür hareketine dönüşeceğini savunurlar.
E
Rasyonel beklentileri modele dahil ederler.
Açıklama:
Yeni Keynesyen modeller,

  • Fiyat ve ücretlerin yapışkan olduğu varsayımını güçlü mikroekonomik temellerle oluştururlar

  • rasyonel beklentileride modele dahil ederler.

  • Yeni Keynesyen iktisatçılar konjonktür dalgalanmalarındaki hareketleri açıklarken toplam arz şoklarını tamamen göz ardı etmemekte, ancak konjonktür hareketlerinin temel nedenini toplam talepteki şoklara bağlamaktadır.

  • Bu görüşe göre, toplam talepte meydana gelen şoklarının ücret ve fiyatlardaki yapışkanlıklar nedeniyle konjonktür hareketine dönüşeceğini savunurlar.

  • Model eksik rekabet piyasalarının varlığını da kabul eder.

Soru 21

Konjonktür dalgalanmaları konusunda ilk çalışmalar hangi tarihte yapılmıştır?

Seçenekler

A
1937
B
1946
C
1955
D
1964
E
1973
Açıklama:
Konjonktür, bir ekonomide içinde bulunulan toplam ekonomik faaliyet düzeyindeki dalgalanmalardır. Konjonktür dalgalanmaları konusunda ilk önemli çalışmaları yapan Burns ve Mitchell 1946, yılında konjonktürü; ulusların toplam iktisadi faaliyetlerinde ortaya çıkan bir dalgalanma türü olarak tanımlar. Buna göre birçok ekonomik faaliyet aynı zamanda gerçekleşen genişleme, onu izleyen durgunluk ve daralma ve bir sonraki konjonktürün genişleme dönemi ile birleşen bir canlanma döneminden oluşur. Bu konjonktür dalgalanmaları tekrarlanan ancak periyodik olmayan değişmeler olarak gözlemlenir.

Soru 22

Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Genişleme
B
Tepe
C
Dip
D
Daralma
E
Durgunluk
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya dip denirken toplam iktisadi faaliyetlerin en yüksek olduğu noktaya tepe adı verilir. Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra yükselmeye başlar. Toplam iktisadi faaliyetin arttığı bu çıkış dönemine genişleme dönemi denir. Toplam iktisadi faaliyet tepe noktaya ulaştıktan sonra iniş aşaması başlar. Toplam iktisadi faaliyetin düştüğü bu iniş aşamasına da daralma veya durgunluk (resesyon) dönemi adı verilir.

Soru 23

Ekonomik değişkenlerin konjonktürel davranışlarında ayırt edici özellik olarak makroiktisadi değişkenlerin dönme noktaları olan dip ve tepe noktalarının konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlamasının kaç şekli vardır?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Ekonomik değişkenlerin konjonktürel davranışlarında ayırt edici özellik olarak makroiktisadi değişkenlerin dönme noktaları olan dip ve tepe noktalarının konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlamasına bakılır. Üç değişken gözlemlenir:
İlki: Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa, o değişkene öncü değişken denir.
İkincisi: Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa, o değişkene eş zamanlı değişken denir.
Üçüncüsü: Eğer değişkenin dönme noktaları konjonktürün dönme noktalarından sonra ortaya çıkıyorsa, o değişken gecikmeli değişken olarak adlandırılır.

Soru 24

Aşağıdaki değişkenlerden hangisi için temel makroiktisadi konjonktür davranışı, konjoktürle aynı yönde ve eşzamanlı değişkendir?

Seçenekler

A
İşsizlik
B
Para arzı
C
Enflasyon
D
Sanayi üretimi
E
Konut yatırımı
Açıklama:
Temel makroiktisadi değişkenlerin konjonktürel davranışları, yön ve zamanlama göre ayrılır. Sanayi üretiminin değişim yönü aynı yönde, değişim zamanı ise eşzamanlıdır.

Soru 25

Reel konjonktür teorisine göre ekonomik genişleme dönemlerine aşağıdaki hangi faktör neden olur?

Seçenekler

A
Sermaye
B
Kâr
C
Rant
D
Faiz
E
Verimlilik
Açıklama:
Reel konjonktür teorisine göre ekonomideki arz yönlü pozitif verimlilik şokları ekonomik genişleme dönemlerine, negatif verimlilik şokları da ekonomik durgunluk dönemlerine neden olur.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Solow büyüme modeline ait üretim fonksiyonudur?

Seçenekler

A
Y = f(c)
B
Y = f(i)
C
Y = f(k)
D
Y = f(s)
E
Y = f(t)
Açıklama:
Solow (Neo-Klasik) büyüme modelinde üretim fonksiyonu
y = f(k)
olarak yazılabilir.
Bu üretim fonksiyonu bize işgücü başına sermaye miktarı olan k ile işgücü başına çıktı miktarı olan y = f(k)’nın doğrusal ilişkisini vermektedir. Kişi başına düşen sermaye miktarı arttıkça kişi başına düşen çıktı miktarı da artar. Ancak sermaye için azalan verimler kanunu geçerli olduğundan kişi başına çıktı azalan oranda artacaktır.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Solow büyüme modelinde kişi başına sermaye birikim denklemidir?

Seçenekler

A
∆k = sf(k)-(δ+n)k
B
∆k = sf(k)-(δ+c)k
C
∆k = sf(k)-(δ+s)k
D
∆k = sf(k)-(δ+i)k
E
∆k = sf(k)-(δ+t)k
Açıklama:
Solow (Neo-Klasik) büyüme modelinde kişi başına sermaye birikim denklemi:
∆k = sf(k)-(δ+n)k
şeklinde yazılır.
Kişi başına sermaye birikim denklemine göre Solow büyüme modelinde bir yıldan öteki yıla kişi başına sermaye stokundaki değişim kişi başına tasarruftan (sy), (δ+n)k teriminin çıkartılması ile elde edilir. Modelde tasarruflar yatırıma eşit olduğu için, sy terimi işçi başına yatırım(i) olarak da yorumlanabilir. Ayrıca kişi başı yatırımı kişi başı sermaye stokunun bir fonksiyonu olduğunu, yani i=sf(k) durumunu göstermiştik. Diğer taraftan sermaye stoku hem aşınma sonucu aşınma nedeniyle hem de nüfus artışı sonucunda mevcut sermaye stokunun daha fazla işgücü tarafından kullanılması nedeniyle azalmaktadır. Sonuç olarak, kişi başına sermaye stokundaki net değişim (Δk), kişi başına yatırım (sy = sf(k)) ile kişi başına sermayede aşınma ve nüfus artışı nedeniyle meydana gelen azalma [-(δ+n)k] arasındaki fark kadardır. Buna göre, yeni yatırımlar kişi başına sermaye stokunu arttırırken, aşınma ve nüfus artışı ise kişi başına sermaye stokunu azaltacaktır.

Soru 28

İçsel büyüme teorilerinin gelişimi aşağıdaki hangi tarihe dayanır?

Seçenekler

A
1984
B
1986
C
1988
D
1990
E
1992
Açıklama:
İçsel büyüme teorilerinin gelişimi 1986 tarihine dayanır. İçsel büyüme teorisi teknolojik ilerlemeyi, dolayısıyla çıktı miktarındaki artış hızını, içsel olarak, yani modelin içinde belirler. Paul Romer’ın 1986 yılında yapmış olduğu çalışmayla başlayan içsel büyüme teorilerinin önemli bir özelliği bir ülkedeki uzun dönem büyüme hızının, Solow modelinde olduğu gibi yalnızca dışsal olarak sistem dışında belirlenen teknolojik ilerlemeye değil, o ülkenin tasarruf ve yatırım oranlarına bağlı olduğunu ortaya koyar.

Soru 29

İçsel büyüme teorilerinde üretim fonksiyonundaki sermayenin marjinal getirisinde azalan verimlere tabi olmayan bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İhracat
B
İthalat
C
Tüketim
D
Bilgi
E
Tasarruf
Açıklama:
İçsel büyüme teorilerinde üretim fonksiyonu için sermayenin marjinal getirisi için azalan verimlere tabi olmayan yapısı söz konusudur. Bunun nedeni de bilginin modelde oynadığı önemli roldür. Buna göre bilgi, azalan verimlere tabi olmayan bir sermaye türü olarak ekonomik büyümenin itici gücü olarak karşımıza çıkar. Bununla ilgili içsel büyüme teorisyenleri ekonominin bütünü için sermayenin marjinal verimliliğinin neden azalmadığının nedenleri ile ilgili unsurlara açıklık getirmişlerdir. Buna göre içsel büyüme teorilerinde ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörler, önceki modellerdeki fiziki sermaye ve işgücü faktörlerinin dışında, beşeri sermaye, bilgi, yetenek ve yaratıcılık, eğitim, araştırma ve geliştirme olarak karşımıza çıkar. Ekonomiler sermaye biriktirip daha zengin oldukça kaynaklarını insana ve Ar-Ge faaliyetlerine daha çok yatırım yapmaya yönlendirirler. Bu da beşeri sermayeyi ya da Ar-Ge faaliyetlerini artırarak verimlilik artışı yaratır. Eğer beşeri sermaye stokundaki artış sabitken fiziki sermaye stoku artarsa fiziki sermayede azalan marjinal verim geçerli olacaktır. Ancak içsel büyüme teorisine göre bir ülkenin fiziksel sermaye stoku yükselirken beşeri sermaye ve de Ar-Ge de onunla birlikte artacak ve böylece sermayenin marjinal verimliliği azalmamış olacaktır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangi iktisatçı içsel büyüme modelleri teorisyenidir?

Seçenekler

A
Mill
B
Ricardo
C
Smith
D
Keynes
E
Lucas
Açıklama:
John Lucas'dır. Solow büyüme modelinin eksikliklerine yanıt verebilmek üzere ilk olarak Paul Romer’ın (1986) çalışması ile başlayan içsel büyüme modelleri, büyümenin belirleyicilerinin model içinde belirlendiği, yani içsel olduğu ve John Lucas (1988), Robert Barro (1991), Sergio Rebelo (1991)’nun öncü çalışmalarının da yer aldığı çok sayıda farklı modelden oluşur.

Soru 31

Konjonktür dalgalanmaları konusunda ilk önemli çalışmaları yapan ve konjonktürü, ulusların toplam iktisadi faaliyetlerinde ortaya çıkan bir dalgalanma türü olarak tanımlayan iktisatçılar kimlerdir?

Seçenekler

A
Greenspan ve Malthus
B
Hayek ve List
C
Mill ve List
D
Burns ve Mitchell
E
Friedman ve Fisher
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmaları konusunda ilk önemli çalışmaları yapan Burns ve Mitchell (1946), konjonktürü, ulusların toplam iktisadi faaliyetlerinde ortaya çıkan bir dalgalanma türü olarak tanımlar.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi toplam iktisadi faaliyetin zaman içindeki döngüsel hareketi sırasındaki aşamalar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Çıkış
B
Tepe
C
İniş
D
Dip
E
Orta nokta
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmalarında toplam iktisadi faaliyetin zaman içindeki döngüsel hareketi dört değişik aşamadan oluşur. Bu aşamalar, çıkış, tepe, iniş ve dip olarak adlandırılır.

Soru 33

I-Uyarlayıcı bekleyişler hipotezi
II-Menü maliyetleri
III-Etkin ücret hipotezi
IV-Örtülü sözleşmeler
Yukarıdakilerden hangileri ücret ve fiyatların yapışkanlığını açıklamak üzere yeni Keynesyenler tarafından ortaya atılan görüşler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, III ve IV
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Ücret ve fiyatların yapışkanlığını açıklamak ile ilgili yeni Keynesyenler çeşitli görüşler belirtmişlerdir. Bunlar arasında menü maliyetleri, örtülü sözleşmeler, etkin ücret hipotezi, işgücü sözleşmeleri, sendikaların ücret belirlemesi gibi yaklaşımlardan bahsedilebilir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi "Reel Konjonktür Teorisi" modelinin temel özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ücretler ve fiyatlar hem kısa hem de uzun dönemde esnektir ve ekonomi tam istihdamdadır.
B
Uzun dönemdeki varsayımların kısa dönemde de geçerli olduğunu savunur.
C
Klasik dikotomi geçerli değildir.
D
Rasyonel beklentiler varsayımı kullanılır.
E
Ekonomideki dalgalanmaların ana nedeni reel şoklar olan verimlilik, yani teknoloji kaynaklı şoklardır.
Açıklama:
Reel konjonktür teorisi modelinin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Ücretler ve fiyatlar hem kısa hem de uzun dönemde esnektir ve ekonomi tam istihdamdadır.
  • Uzun dönemdeki varsayımların kısa dönemde de geçerli olduğunu savunur.
• Klasik dikotomi geçerlidir ve bu nedenle reel olan çıktı düzeyi, istihdam gibi değişkenler, nominal büyüklükleri olan para arzı, fiyat düzeyi gibi değişkenlerden etkilenmemektedir.
• Ekonomideki dalgalanmaların ana nedeni reel şoklar olan verimlilik, yani teknoloji kaynaklı şoklardır.
• Rasyonel beklentiler varsayımı kullanılır.

Soru 35

Reel konjonktür teorisi aşağıdaki hangi iktisatçılar tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
John Stewart Mill ve Irving Fisher
B
Edward Prescott ve Finn Kydland
C
Adam Smith ve Milton Friedman
D
Alan Greenspan ve John Stewart Mill
E
Thomas Malthus ve Friedrich Hayek
Açıklama:
Reel konjonktür teorisi Nobel ödüllü Edward Prescott ve Finn Kydland (1982) tarafından geliştirilmiştir.

Soru 36

Konjonktür dalgalanmalarını açıklayan teorilerin çıkış noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sanayi Devrimi
B
Birinci Dünya Savaşı
C
Büyük Buhran
D
Kara Cuma
E
2008 Küresel Krizi
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmalarını açıklayan teorilerin çıkış noktası 1929 yılındaki büyük buhran olmuştur.

Soru 37

Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa o değişken hangi tür değişkendir?

Seçenekler

A
Öncü değişken
B
Eş zamanlı değişken
C
Gecikmeli değişken
D
Devrevi değişken
E
Devrevi olmayan değişken
Açıklama:
Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa o değişken öncü değişken, konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa eş zamanlı değişken, konjonktürden sonra ortaya çıkıyorsa gecikmeli değişken olarak adlandırılır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi İçsel büyüme teorilerinde ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye
B
Bilgi, yetenek ve yaratıcılık
C
Eğitim
D
Araştırma ve geliştirme
E
Sermaye
Açıklama:
İçsel büyüme teorilerinde ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörler, beşeri sermaye, bilgi, yetenek ve yaratıcılık, eğitim, araştırma ve geliştirme olarak karşımıza çıkar.

Soru 39

İktisadi değişkenin iniş ve çıkış hareketleri toplam iktisadi faaliyetten yani konjonktürden bağımsız hareket ediyorsa hangi tür değişken söz konusudur?

Seçenekler

A
Konjonktürle aynı yönde değişen değişken
B
Konjonktürle zıt yönde değişen değişken
C
Konjonktürel olmayan değişken
D
Öncü değişken
E
Eş zamanlı değişken
Açıklama:
İktisadi değişkenin iniş ve çıkış hareketleri toplam iktisadi faaliyetten yani konjonktürden bağımsız hareket ediyorsa konjonktürel olmayan değişken (acyclical) adını alır.

Soru 40

Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Dip
B
Orta nokta
C
İniş
D
Çıkış
E
Tepe
Açıklama:
Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya dip denirken toplam iktisadi faaliyetlerin en yüksek olduğu noktaya tepe adı verilir.

Soru 41

Toplam iktisadi faaliyetlerin düştüğü konjonktür döneminin iniş aşamasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Resesyon
B
Enflasyon
C
Konsolidasyon
D
Revalüasyon
E
Arbitrasyon
Açıklama:
KONJONKTÜREL DALGALANMALAR - Konjonktür Dalgalanmalarının Tanımı ve Özellikleri
Toplam iktisadi faaliyet tepe noktaya ulaştıktan sonra iniş aşaması başlar. Toplam iktisadi faaliyetin düştüğü bu iniş aşamasına da “daralma”, “durgunluk” ya da “resesyon” dönemi adı verilir.

Soru 42

Toplam iktisadi faaliyet için iki dip nokta veya iki tepe nokta arasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konjonktür Devresi
B
Genişleme Devresi
C
Algılama ve Analiz Devresi
D
Stabilizasyon Devresi
E
İstikrar Devresi
Açıklama:
KONJONKTÜREL DALGALANMALAR - Konjonktür Dalgalanmalarının Tanımı ve Özellikleri
Toplam iktisadi faaliyet için iki dip nokta veya iki tepe nokta arası tam bir “konjonktür devresi” olarak adlandırılır. Konjonktür dalgalanmasında toplam iktisadi faaliyetin en düşük değere ulaştığı noktaya dip denirken toplam iktisadi faaliyetlerin en yüksek olduğu noktaya tepe adı verilir. Toplam iktisadi faaliyet dip noktaya ulaştıktan sonra yükselmeye başlar. Toplam iktisadi faaliyetin arttığı bu çıkış dönemine genişleme dönemi denir. Toplam iktisadi faaliyet tepe noktaya ulaştıktan sonra iniş aşaması başlar. Toplam iktisadi faaliyetin düştüğü bu iniş aşamasına da daralma veya durgunluk (resesyon) dönemi adı verilir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi makroiktisadi değişkenlerin konjonktür dönemindeki davranışlarını incelerken önem taşıyan temel karakteristik konjonktürel davranışlardan birisidir?

Seçenekler

A
Makroiktisadi değişkenlerin dönme noktalarının (dip ve tepe), konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlaması
B
Makroiktisadi değişkenlerin konjonktür dönemine uygun olup olmadığı
C
Makroiktisadi değişkenlerin ait olduğu sektörün konjonktür dönemi analizi için uygun olup olmadığı
D
Makroiktisadi değişkenlere ait verilerin manipülasyonist yapıya sahip olması
E
Makroiktisadi değişkenlerin mikroiktisadi olarak da değerlendirilebilir olması
Açıklama:
KONJONKTÜREL DALGALANMALAR - Makroiktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları: Yön ve Zamanlama
Makroiktisadi değişkenlerin konjonktür dönemindeki davranışlarını incelerken iki temel karakteristik konjonktürel davranış önem taşır. Bunlar:
  • Makroiktisadi değişkenlerin toplam ekonomik faaliyetlere göre hangi yönde değiştiği
  • Makroiktisadi değişkenlerin dönme noktalarının (dip ve tepe), konjonktürün dönme noktalarına oranla zamanlamasıdır.

Soru 44

İniş ve çıkış hareketleri toplam iktisadi faaliyetten yani konjonktürden bağımsız hareket eden iktisadi değişkenlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konjonktürel olmayan değişken
B
Konjonktürle aynı yönde değişen değişken
C
Konjonktürle zıt yönde değişen değişken
D
Konjonktürel süreci kısaltan değişken
E
Konjonktürel süreci uzatan değişken
Açıklama:
KONJONKTÜREL DALGALANMALAR - Makroiktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları: Yön ve Zamanlama
Makroiktisadi değişkenlerin toplam ekonomik faaliyetlere göre ne yönde değiştiği üç ayrı durumla tanımlanır:
  • Eğer makroiktisadi değişken toplam iktisadi faaliyet ile aynı yönde hareket ediyorsa, yani genişleme dönemlerinde yukarı yönlü hareket gösterip daralma dönemlerinde aşağı yönlü hareket ediyorsa, “konjonktürle aynı yönde değişen değişken (procyclical)” olarak adlandırılır.
  • Bunun tersi durumda, eğer makroiktisadi değişken toplam iktisadi faaliyet ile farklı yönde hareket ediyorsa, yani genişleme dönemlerinde aşağı yönlü hareket gösterip daralma dönemlerinde yukarı yönlü hareket ediyorsa, “konjonktürle zıt yönde değişen değişken (countercyclical)” olarak adlandırılır.
Son olarak, eğer iktisadi değişkenin iniş ve çıkış hareketleri toplam iktisadi faaliyetten yani konjonktürden bağımsız hareket ediyorsa “konjonktürel olmayan değişken (acyclical)” adını alır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi aynı yönde ve gecikmeli konjonktür davranışı gösteren makroiktisadi değişkendir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Sanayi üretimi
C
Sabit Sermaye Yatırımı
D
Tüketim
E
İstihdam
Açıklama:
KONJONKTÜREL DALGALANMALAR - Makroiktisadi Değişkenlerin Konjonktürel Davranışları: Yön ve Zamanlama
Enflasyon ve Nominal Faiz oranları aynı yönde ve gecikmeli konjonktür davranışı gösteren makro iktisadi değişkenlerdir. Eğer makroiktisadi değişkenin dönme noktaları konjonktürden önce ortaya çıkıyorsa o değişken “öncü değişken”, konjonktürle aynı zamanda gerçekleşiyorsa “eş zamanlı değişken”, konjonktürden sonra ortaya çıkıyorsa “gecikmeli değişken” olarak adlandırılır.
Temel makro iktisadi değişkenler ve konjonktür davranışları şu şekilde sıralanabilir:
  • Enflasyon (Aynı yönde ve Gecikmeli)
  • Nominal faiz oranları (Aynı yönde ve Gecikmeli)
  • Sanayi Üretimi (Aynı Yönde ve Eşzamanlı)
  • Tüketim (Aynı yönde ve Eşzamanlı)
  • Sabit sermaye yatırımı (Aynı yönde ve Eşzamanlı)
  • İstihdam (Aynı yönde ve Eşzamanlı)
  • Konut yatırımı (Aynı yönde ve Öncü)
  • Stok yatırımı (Aynı yönde ve Öncü)
  • Ortalama işgücü verimliliği (Aynı yönde ve Öncü)
  • Para arzı (Aynı yönde ve Öncü)
  • Hisse senedi fiyatları (Aynı yönde ve Öncü)
  • Reel faiz oranları (Bağımsız - )
  • Kamu Harcamaları (Aynı yönde - )
  • İşsizlik (Zıt Yönde ve Belirsiz)
  • Reel ücret (Aynı yönde - )

Soru 46

Solow Büyüme Modeli aşağıdaki hangi iktisadi düşünce okulunun varsayımları üzerine kurulmuştur?

Seçenekler

A
Neo - Klasik İktisat
B
Keynesyen İktisat
C
Merkantilist İktisat
D
Yeni Keynesyen İktisat
E
Kurumsal İktisat
Açıklama:
UZUN DÖNEMDE EKONOMİK BÜYÜME - Solow (Neo-Klasik) Büyüme Teorisi
Solow Büyüme Müdeli, Neo-klasik varsayımlar üzerine kurulmuştur. Modelin varsayımları şunlardır:
  1. Modelde tek sektörlü bir ekonomi vardır ve bu ekonomide homojen tek bir mal üretilmekte ve tüketilmektedir. Bu mal aynı zamanda o ülkenin GSYİH’sını da oluşturmaktadır.
  2. Tek mal üretilmesi varsayımı ile aynı zamanda devlet müdahalesinin ve dış ticaretin olmadığı dışa kapalı bir ekonomi olduğu da varsayılmaktadır
  3. Teknolojik gelişmeler tamamen dışsal kabul edilir. Teknolojik gelişmeler Ar-Ge faaliyetleri de dahil firma davranışlarından etkilenmez. Bütün ülkeler teknolojik gelişmelerden aynı oranda ve hiçbir maliyete katlanmadan faydalanabilirler. Ayrıca başlangıçta teknolojik gelişmenin olmadığı varsayılmaktadır (∆A / A=0).
  4. Modelde kullanılan üretim fonksiyonu ölçeğe göre sabit getiriye sahiptir. Buna göre girdi miktarı hangi oranda arttırılırsa çıktı miktarının da aynı oranda artacağı varsayılır. Örneğin, 2Y=F (2K,2L) üretim fonksiyonundaki gibi girdi miktarı iki kat artarsa çıktı miktarı da iki kat artacaktır.
  5. Emek ve sermaye faktörleri için azalan verimler yasası geçerlidir. Emek miktarı veri iken kişi başı sermaye miktarındaki her birim artışın çıktı miktarında getireceği artış giderek azalacaktır. Aynı şekilde, sermaye miktarı veri iken emek miktarındaki her bir ilave artışın çıktıda meydana getireceği artış da giderek azalacaktır.
  6. Ekonomide piyasa mekanizması tam rekabet düzeyinde sağlıklı çalışmaktadır. Ekonomi her zaman potansiyel hasıla ve tam istihdam durumundadır. Modeldeki üretim faktörleri olan işgücü ve sermaye üretim sürecinde birbiri yerine ikame edilebilir. Böylece işçi başına sermaye oranı (K/L) artabilir ya da azalabilir.
  7. Faktör piyasalarının kusursuz işlediği varsayılır. Modelde iki farklı karar birimi vardır. Bunlar hanehalkları, yani tüketiciler ile firmalar, yani üreticilerdir. Hanehalkları (tüketiciler) emek (L) girdisini sağlarken, firmalar (üreticiler) sermaye (K) girdisini sağlarlar.
  8. Modelde yakınlaşma (convergence) hipotezi geçerlidir. Buna göre, aynı tasarruf oranı, nüfus artış hızı, aşınma oranı ve teknolojik gelişme hızına sahip olan ülkelerden az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere göre daha hızlı büyüyeceği ve uzun dönemde aradaki refah farkının kapanabileceği kabul edilir.
  9. Ekonomideki tasarruf ve yatırım yapanlar aynı kişiler ya da gruplardır. Dolayısıyla tasarruflar aynı zamanda yatırımlar anlamına gelmektedir. Bu nedenle modelde farklı bir yatırım fonksiyonuna yer verilmemiştir.

Soru 47

Aşağıdaki verilerden hangisi, Solow Büyüme Modeline göre, iki ülkenin aynı durağan durum dengesinde olduğunun söylenebilmesi için, iki ülke için de aynı olması gereken verilerden birisidir?

Seçenekler

A
Teknoloji Düzeyleri
B
Faiz Oranları
C
Büyüme Oranları
D
İşsizlik Oranları
E
Dış Ticaret Hadleri
Açıklama:
UZUN DÖNEMDE EKONOMİK BÜYÜME - Solow (Neo-Klasik) Büyüme Modelinde Yakınsama
Solow büyüme modeline göre, eğer iki ülkenin “tasarruf eğilimleri”, “aşınma oranları”, “nüfus oranındaki artışları” ve “teknoloji düzeyleri” aynı ise, bu iki ülkenin aynı durağan durum dengesinde olduğunu söyleyebiliriz. Bu durumda bu iki ülke aynı durağan durum kişi başına hasıla seviyesinde yer almaktadır. Aynı durağan durumda bulunan bu ülkelerden, işgücü başına hasıla seviyesi görece daha düşük olanın, işgücü başına hasıla seviyesi daha yüksek olan ülkeyi bir süre sonra yakalamasına mutlak yakınsama adı verilir. Böylece kişi başına hasıla oranı daha düşük gelişmekte olan ülkelerin kişi başına hasıla oranları daha yüksek zengin ülkeleri yakalaması söz konusudur.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İçsel Büyüme Teorilerinde ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Beşeri Sermaye
C
Bilgi
D
Yetenek ve Yaratıcılık
E
Araştırma ve Geliştirme
Açıklama:
UZUN DÖNEMDE EKONOMİK BÜYÜME - İçsel Büyüme Teorisi
İçsel Büyüme Teorilerinde ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörler, beşeri sermaye, bilgi, yetenek ve yaratıcılık, eğitim, araştırma ve geliştirme olarak karşımıza çıkar. Bir ülkenin gelişmesi ve kalkınmasında “Enflasyon” önemli bir unsurdur, ancak İçsel Büyüme Teorileri yaklaşımında “enflasyon” ekonomik büyümeyi etkileyen başlıca faktörler arasında sayılmamıştır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi İçsel Büyüme Teorisine göre azalan verimlere tabi olmayan bir sermaye türü olarak ekonomik büyümenin itici gücüdür?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Para
C
Nüfus
D
Doğal Kaynaklar
E
Firmalar
Açıklama:
UZUN DÖNEMDE EKONOMİK BÜYÜME - İçsel Büyüme Teorisi
İçsel büyüme teorilerinde üretim fonksiyonu için sermayenin marjinal getirisi için azalan verimlere tabi olmayan yapısı söz konusudur. Bunun nedeni de bilginin modelde oynadığı önemli roldür. Buna göre “bilgi”, azalan verimlere tabi olmayan bir sermaye türü olarak ekonomik büyümenin itici gücü olarak karşımıza çıkar. Bununla ilgili içsel büyüme teorisyenleri ekonominin bütünü için sermayenin marjinal verimliliğinin neden azalmadığının nedenleri ile ilgili unsurlara açıklık getirmişlerdir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, Araştırma ve Geliştirme (Ar & Ge) Modeline göre yapılan yenilikler ve bu yenilikler arttıkça oluşan uzmanlaşma sonucu meydana gelen, büyümenin anahtarlarından birisidir?

Seçenekler

A
Dışsallıklar
B
Fiziki Sermaye
C
Yabancı Sermaye Yatırımları
D
Nüfus
E
Tasarruflar
Açıklama:
UZUN DÖNEMDE EKONOMİK BÜYÜME - Temel İçsel Büyüme Modelleri
Araştırma ve Geliştirme (Ar & Ge) Modelinde yapılan yenilikler ve bu yenilikler arttıkça oluşan uzmanlaşma sonucu meydana gelen “artan getiri” ve “dışsallıklar”, büyümenin anahtarı olmaktadır.
Neoklasik modellerde tesadüfi olarak ortaya çıkıp üretim sürecine giren bilgi birikimi, içsel Ar & Ge modelinde ise bilinçli bir süreç sonucunda ortaya çıkar. Araştırma merkezlerinde ortaya çıkan bilgi birikiminin yasal kullanım haklarına sahip olmak için ise bilgiyi üreten firmalar patent hakkına sahip olurlar. Ancak, modele göre, patent haklarına rağmen üretilen Ar&Ge bilgileri bir şekilde sektördeki diğer firmalar tarafından da oluşan dışsallık sonucu kullanılacak ve üretim sürecindeki bu pozitif dışsallıklar ile de artan verimler oluşacak, bu da daha hızlı ekonomik büyümeyi beraberinde getirecektir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.