Gelir Dağılımı ve Yoksulluk - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu durumdan doğrudan etkilenmektedir?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısı
B
Ülkenin ekonomik büyüme performansı
C
Toplumun yapısı, sağlık düzeyi
D
Toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi
E
Hepsi
Açıklama:
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe A, B, C, D şıklarının hepsi bu durumdan doğrudan etkilenmektedir.
Soru 2
I. Toplumun huzursuz olması
II. Bireylerde adaletsizlik hissinin oluşması
III. Suç eğiliminin artması ve toplumsal kargaşaların yaşanması
IV. Siyasi istikrarsızlıklar ve yolsuzluklar
Yukarıdakilerden hangisi Gelir Dağılımının adaletsiz olduğu bir ülkede görülen hem ekonomik hem de toplumsal sıkıntılardan biridir?
II. Bireylerde adaletsizlik hissinin oluşması
III. Suç eğiliminin artması ve toplumsal kargaşaların yaşanması
IV. Siyasi istikrarsızlıklar ve yolsuzluklar
Yukarıdakilerden hangisi Gelir Dağılımının adaletsiz olduğu bir ülkede görülen hem ekonomik hem de toplumsal sıkıntılardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
I, II ve IV
D
I, ve III
E
III, IV
Açıklama:
I, II, III ve IV Gelir Dağılımının adaletsiz olduğu bir ülkede görülen hem ekonomik hem de toplumsal sıkıntılardan biridir.
Soru 3
Perotti' ye göre hangi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksektir?
Seçenekler
A
Kültür durumu daha yüksek olan toplumlarda
B
Daha eşitlikçi toplumlarda
C
Daha sağlıklı toplumlarda
D
Yoksulluğun az olduğu toplumlarda
E
Siyasi istikrarın olduğu toplumlarda
Açıklama:
Perotti’ye (1995: 38) göre daha eşitlikçi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksek olmaktadır. Böylece görülmektedir ki, bir toplumun uzun vadede daha müreffeh olabilmesi için bu toplumda gelir dağılımının dengeli bir yapıya sahip olması gerekmektedir.
Soru 4
Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi Gelir Dağılımı ve Ekonomik Büyüme üzerine araştırmalar yapmıştır?
Seçenekler
A
Kennedy
B
Wilkinson
C
Clarke
D
Lynch
E
Kaplan
Açıklama:
C şıkkındaki Clarke Gelir Dağılımı ve Ekonomik Büyüme üzerine araştırmalar yapmıştır. Kennedy, Wilkinson, Lynch ve Kaplan ise Gelir Dağılımı ve Sağlık üzerine araştırmalar yapmışlardır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Doğal kaynaklar
D
Girişimcilik
E
Hepsi
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir.
Soru 6
ABD’de 1970’te CEO’lar ortalama bir işçinin 30 katı kadar maaş alırken, 2000’li yıllara gelindiğinde CEO’ların maaşı ortalama bir işçinin maaşının kaç katına çıkmıştır?
Seçenekler
A
100
B
150
C
200
D
300
E
250
Açıklama:
ABD’de 1970’te CEO’lar ortalama bir işçinin 30 katı kadar maaş alırken, 2000’li yıllara gelindiğinde CEO’ların maaşı ortalama bir işçinin maaşının tam 300 katına çıkmıştır (Krugman, 2009: 132). Bu açıdan emeğin, mal veya hizmet üretiminden aldığı pay kendi içerisinde oldukça heterojen bir görünüm arz etmektedir ve söz konusu heterojenlik de bilginin artan önemi ve küreselleşme ile birlikte gitgide artma eğilimindedir.
Soru 7
TÜİK de yıllık bazda coğrafi bölgeler itibarıyla, nüfusu %10’luk sıralı dilimlere ayırarak bölgesel gelir dağılımı istatistikleri yayınlamaktadır. Buna göre, 2010 itibarıyla, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yıllık eş değer kullanılabilir hanehalkı medyan geliri, 8.663 TL iken İstanbul ' da bu oran ne kadardır?
Seçenekler
A
15000 TL
B
17000 TL
C
20502 TL
D
22000 TL
E
23000 TL
Açıklama:
2010 itibarıyla, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yıllık eş değer kullanılabilir hanehalkı medyan geliri, sadece T8.663 iken, bu rakam Ege bölgesinde 8.392 TL ve İstanbul’da da tam 20.502 TL’dir
Soru 8
I. Tarım
II. Sanayi
III. Hizmet
Yukarıdakilerden hangisi Sektörel Gelir Dağılımının en genel haliyle gösterildiği sektörlerden biridir?
II. Sanayi
III. Hizmet
Yukarıdakilerden hangisi Sektörel Gelir Dağılımının en genel haliyle gösterildiği sektörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir. Sektörel gelir dağılımı, en genel hâliyle tarım, sanayi ve hizmet sektörleri arasındaki gelir dağılımını gösterebildiği gibi, her sektörün kendi içindeki alt sektörleri itibarıyla de gelir dağılımını gösterebilmektedir.
Soru 9
TÜİK’e göre, 1968 yılında tarım kesiminin millî gelirden aldığı pay, %33,3 iken, bu oran 2017 yılında yüzde kaça gerilemiştir?
Seçenekler
A
%6,1' e gerilemiştir.
B
%5' e gerilemiştir.
C
%3' e gerilemiştir.
D
%2' e gerilemiştir.
E
% 4' e gerilemiştir.
Açıklama:
Bir ülkenin ekonomik anlamda katettiği mesafeyi en iyi gösteren temel verilerden bir tanesi de sektörel gelir dağılımının zaman içinde yaşadığı dönüşümdür. Buna göre, Türkiye’de 1950’li yıllardan itibaren tarımın millî gelir içindeki payı zamanla azalırken, sanayinin payı yükselmiştir. Örneğin, TÜİK’e göre, 1968 yılında tarım kesiminin millî gelirden aldığı pay, %33,3 iken, bu oran 2017 itibarıyla %6,1’e gerilemiştir.
Soru 10
I. Vergiler, kamu harcamaları
II. Fiyat politikaları
III. İşgücü piyasası
IV. Ücret politikaları ve sosyal güvenlik
Yukarıdakilerden hangisi devletin gelirin yeniden dağılımını sağladığı yollardan biridir?
II. Fiyat politikaları
III. İşgücü piyasası
IV. Ücret politikaları ve sosyal güvenlik
Yukarıdakilerden hangisi devletin gelirin yeniden dağılımını sağladığı yollardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II, III, IV
E
III ve IV
Açıklama:
Devlet, gelirin yeniden dağılımını vergiler, kamu harcamaları, fiyat politikaları, işgücü piyasası ve ücret politikaları ve sosyal güvenlik yoluyla sağlayabilir.
Soru 11
Üretimin nası arttırılacağını ve bu şekilde ekonomik büyümenin nasıl sağlanacağını araştıran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
Adam Smith
C
John Maltus
D
Karl Marks
E
Maw Weber
Açıklama:
Üretimin nası arttırılacağını ve bu şekilde ekonomik büyümenin nasıl sağlanacağını araştıran Adam Smith'dir.
Soru 12
1. Gelir dağılımı ile yoksulluk arasında negatif bir ilişki vardır.
2. Bir ülkenin gelir dağılımı yapısı o ülkedeki yoksulluk düzeyini belirler.
3. Gelir dağılımı daha eşitlikçi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksek olur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
2. Bir ülkenin gelir dağılımı yapısı o ülkedeki yoksulluk düzeyini belirler.
3. Gelir dağılımı daha eşitlikçi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksek olur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
1
B
1,2
C
1,3
D
2,3
E
1,2,3
Açıklama:
Gelir dağılımı ile yoksulluk arasında pozitif bir ilişki vardır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Yerel gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türleri:
Sektörel gelir dağılımı
Bölgesel gelir dağılımı
Fonksiyonel gelir dağılımı
Kişisel gelir dağılımı
Sektörel gelir dağılımı
Bölgesel gelir dağılımı
Fonksiyonel gelir dağılımı
Kişisel gelir dağılımı
Soru 14
1. Herhangi bir ekonomi için Gini katsayısı teorik olarak 0 ile 1 arasında değerler almaktadır.
2. Bir ekonominin 0 Gini katsayısına sahip olması o ekonomide elde edilen tüm gelirlerin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir.
3. Bir ekonominin 1 Gini katsayısına sahip olması o ekonomideki tüm bireylerin ya da hanehalklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu ifade eder.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
2. Bir ekonominin 0 Gini katsayısına sahip olması o ekonomide elde edilen tüm gelirlerin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir.
3. Bir ekonominin 1 Gini katsayısına sahip olması o ekonomideki tüm bireylerin ya da hanehalklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu ifade eder.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
1
B
1,2
C
1,2,3
D
2,3
E
1,3
Açıklama:
Herhangi bir ekonomi için Gini katsayısı teorik olarak 0 ile 1 arasında değerler almaktadır. Bir ekonominin 1 Gini katsayısına sahip olması o ekonomide elde edilen tüm gelirlerin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir. Bir ekonominin 0 Gini katsayısına sahip olması o ekonomideki tüm bireylerin ya da hanehalklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu ifade eder.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bir üretim faktörü değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Kar
D
Doğal kaynaklar
E
Girişimcilik
Açıklama:
Üretim faktörleri emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir.
Soru 16
Gelirin ilk defa ortaya çıkması akabinde oluşan gelir dağılımına ne denir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
İkincil gelir dağılımı
C
Gelirin yeniden dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Kişisel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelirin ilk defa ortaya çıkması akabinde oluşan gelir dağılımına Birincil Gelir dağılımı denir.
Soru 17
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma ........................denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
İkincil gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
Direkt gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma dikey yeniden dağılım denir.
Soru 18
TÜİK 2017 verilerine göre Türkiye'nin eş değer hanehalkı kullanılabilir gelire göre Gini Katsayısı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
0
B
0,20
C
0,40
D
0,60
E
1
Açıklama:
TÜİK 2017 verilerine göre Türkiye'nin eş değer hanehalkı kullanılabilir gelire göre Gini Katsayısı % 40'dır.
Soru 19
2017 yılı itibariyle Türkiye'de gelir türlerine göre yıllık gelir dağılımından payı en çok aşağıdakilerden hangisi almaktadır?
Seçenekler
A
Kar
B
Rant
C
Ücret
D
Menkul kıymetler geliri
E
Sosyal transferler
Açıklama:
2017 yılı itibariyle Türkiye'de gelir türlerine göre yıllık gelir dağılımından payı en çok Ücretliler almaktadır.
Soru 20
Çok sayıda ülke için ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi inceleyerek gelir dağılımında eşitlik ile ekonomik büyüme arasında kuvvetli bir pozitif ilişki olduğu sonucuna ulaşan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Clarke
B
Perotti
C
Adam Smith
D
Malthus
E
David Ricardo
Açıklama:
Çok sayıda ülke için ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi inceleyerek gelir dağılımında eşitlik ile ekonomik büyüme arasında kuvvetli bir pozitif ilişki olduğu sonucuna ulaşan Clarke'dır.
Soru 21
Genel olarak gelir dağılımı, bir ekonomide belirli dönem içerisinde elde edilen gelirin bireyler veya üretim faktörleri arasındaki dağılımı olarak ifade edilebilir. Bu çerçevede, gelirin üretim faktörleri arasındaki dağılımı ---- gelir dağılımı olarak adlandırılırken bireyler arasındaki dağılımı ise ---- gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır. Boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla gelmelidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel-Kişisel
B
Kişisel-Fonksiyonel
C
Endüstriyel-Fonksiyonel
D
Fonksiyonel-Endüstriyel
E
Endüstriyel-Kişisel
Açıklama:
Genel olarak gelir dağılımı, bir ekonomide belirli dönem içerisinde elde edilen gelirin bireyler veya üretim faktörleri arasındaki dağılımı olarak ifade edilebilir. Bu çerçevede, gelirin üretim faktörleri arasındaki dağılımı fonksiyonel gelir dağılımı olarak adlandırılırken bireyler arasındaki dağılımı ise kişisel gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 22
Gelir dağılımı göreceli olarak adaletli olan ülkeler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Zenginler ile yoksullar arasında uçurumun olmaması
B
Yaşam standartları açısından toplumdaki fertler arasında çok fazla farklılaşma olmaması
C
Sağlık sorunlarının fakirlerde daha çok olması
D
Toplumsal birliğin olması
E
Birlik ve beraberliğin sağlanması
Açıklama:
Sağlık ve sosyal olanakların tüm bireylere sağlanması göreceli olarak gelir dağılımının eşit olduğu ülkelerde görülmesi muhtemeldir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 23
Bir ülkede sağlanan ekonomik büyümenin yoksulluğu azaltma derecesi de ülkedeki gelir dağılımı yapısına bağlıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Ekonomik büyümedeki artış zengini daha çok etkiler.
B
Ekonomik büyümedeki artış yoksulluk oranını çok az etkiler
C
Ekonomik büyüme ile orta gelir düzeyli kişi sayısı artar.
D
Ekonomik büyüme ile fakirler iyice fakir zenginler iyice zengin olur.
E
Ekonomik büyüme gelir dağılımında bir değişim sağlamaz.
Açıklama:
Bir ülkede sağlanan ekonomik büyümenin yoksulluğu azaltma derecesi de ülkedeki gelir dağılımı yapısına bağlıdır. Buna göre, ekonomik büyümedeki 1 puanlık artış, gelir dağılımında adaletsizlik olan Zambiya’da yoksulluk düzeyi- ni sadece %0.21 oranında azaltırken, gelir dağılımı göreceli olarak daha adaletli olan Malezya’daki yoksulluk düzeyini tam %3.4 oranında azaltmaktadır (Stewart, 2000: 3).
Soru 24
"Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hanehalkları arasındaki dağılımını ifade etmektedir." Söz konusu gelir dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
İkincil gelir dağılımı
E
Kişisel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hanehalkları arasındaki dağılımını ifade etmektedir. En temel gelir dağılımı türüdür. Gelir da- ğılımı denilince akla en başta kişisel gelir dağılımı gelir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 25
I. Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımını göstermektedir.
II. Üretim faktörlerinin millî gelirden aldıkları payı, bu faktörlerin üretime katkıda bulunurken yaptıkları fonksiyona göre ayıran bir dağılımdır.
Söz edilen bilgiler aşağıdaki gelir dağılım türlerinden hangisiyle ilgildir?
II. Üretim faktörlerinin millî gelirden aldıkları payı, bu faktörlerin üretime katkıda bulunurken yaptıkları fonksiyona göre ayıran bir dağılımdır.
Söz edilen bilgiler aşağıdaki gelir dağılım türlerinden hangisiyle ilgildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Fonksiyonel gelir dağılımı
E
Birincil gelir dağılımı
Açıklama:
Fonksiyonel gelir dağılımı, gelirin üretim faktörleri arasında ne şekilde paylaş- tırıldığını göstermesi bakımından oldukça faydalı bir araçtır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 26
"Bir ülkenin farklı bölgelerinin, o ülkede elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir."
Söz edilen gelir dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Söz edilen gelir dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ülkenin farklı bölgelerinin, o ülkede elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir. Bölgesel gelir dağılımı, bir bölgenin kişisel gelir dağılımını gös- terebildiği gibi fonksiyonel gelir dağılımını da gösterebilir. Bu açıdan bölgesel gelir dağılımı, kişisel gelir dağılımı veya fonksiyonel gelir dağılımının yerel bir türevidir denilebilir.
Soru 27
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ---, sermayedara ---, doğal kaynak sahibine --- ve girişimciye de --- şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. Boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Ücret-Faiz-Rant-Kar
B
Kar-Rant-Faiz-Ücret
C
Ücret-Rant-Faiz-Kar
D
Kar-Faiz-Rant-Ücret
E
Rant-Faiz-Ücret-Kar
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 28
Birincil gelir dağılımı ile ikincil gelir dağılımı arasındaki temel fark nedir?
Seçenekler
A
Gelirin ortaya çıkma durumu
B
Gelir dağılım miktarı
C
Gelirin verilme durumu
D
Gelirin kime dağılım gösterdiği
E
Gelirin işlevi
Açıklama:
Gelir ilk defa ortaya çıksa da yeniden dağıtılsa da toplumun gelir dağılımı az veya çok değişmiş olmaktadır. İşte, gelirin ilk defa ortaya çıkması akabinde oluşan gelir dağılımına birincil gelir dağılımı, gelirin yeniden dağıtılması akabinde ortaya çıkan gelir dağılımına da ikincil gelir dağılımı ya da gelirin yeniden dağılımı denilmektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 29
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçek- leştiği yeniden dağılıma ----- denir.
Seçenekler
A
Birincil yeniden gelir dağılımı
B
Yatay yeniden gelir dağılımı
C
Dikey yeniden gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Sektöriyel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçek- leştiği yeniden dağılıma dikey yeniden dağılım denir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 30
----aynı gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında meydana gelen gelir transferi yaratan gelirin yeniden dağılımıdır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yatay yeniden dağılım
B
Dikey yeniden dağılım
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Fonksiyonel gelir dağılımı
E
Kişisel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında meydana gelen gelir transferi yaratan gelirin yeniden dağılımıdır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 31
Mal veya hizmet üretimi sonucunda ortaya çıkan ayni ya da nakdi getirilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Gelir
D
Kişisel gelir dağılımı
E
Girişimcilik
Açıklama:
Gelir, mal veya hizmet üretimi sonucunda ortaya çıkan ayni ya da nakdi getiri olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi gelir dağılımının nasıl gerçekleşeceğini açıklayan klasik iktisatçılardan birisidir?
Seçenekler
A
Smith
B
Ricardo
C
Malthus
D
Clarke
E
Perotti
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan David Ricardo sağlanan üretimin nasıl paylaşılacağını, yani gelir dağılımının nasıl gerçekleşeceğini araştırmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 33
I. Sağlık düzeyi
II. Toplumun yapısı
III. Ortlama yaşam süresi
IV. Ülkenin ekonomik büyüme performansı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelirin paylaşılma şeklinden etkilenmektedir?
II. Toplumun yapısı
III. Ortlama yaşam süresi
IV. Ülkenin ekonomik büyüme performansı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelirin paylaşılma şeklinden etkilenmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe; ekonominin yapısı,
ülkenin ekonomik büyüme performansı, toplumun yapısı, sağlık düzeyi, toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi de bu durumdan doğrudan etkilenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
ülkenin ekonomik büyüme performansı, toplumun yapısı, sağlık düzeyi, toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi de bu durumdan doğrudan etkilenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 34
Toplumun uzun vadede daha müreffeh olabilmesi öncelikle aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç duyulmaktadır?
Seçenekler
A
Gelir dağılımının dengeli bir yapıda olması
B
Ekonomik büyümenin hızlı olması
C
Yoksulluk oranlarındaki dramatik düşüş
D
Sağlık olanaklarının iyileştirilmesi
E
Küresel gelişmeler
Açıklama:
Bir toplumun uzun vadede daha müreffeh olabilmesi için bu toplumda gelir dağılımının dengeli bir yapıya sahip olması gerekmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılım türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Mutlak gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, toplum tarafından paylaşımına farklı boyutlardan bakıldıkça farklı gelir dağılımı türlerinden bahsedilebilmektedir. Bu çerçevede, başlıca gelir dağılımı türleri; kişisel gelir dağılımı, fonksiyonel gelir dağılımı, bölgesel gelir dağılımı ve sektörel gelir dağılımıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi en temel gelir dağılım türü olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
İkincil gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Kişisel gelir dağılımı
E
Fonksiyonel gelir dağılımı
Açıklama:
Kişisel gelir dağılımı bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hane halkları arasındaki dağılımını ifade etmektedir. En temel gelir dağılımı türüdür. Gelir dağılımı denilince akla en başta kişisel gelir dağılımı gelir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 37
TÜİK'e göre 2017 yılı itibariyle Türkiye'nin eş değer hane halkı kullanılabilir gelire göre Gini katsayısı kaçtır?
Seçenekler
A
0,30
B
0,40
C
0,50
D
0,60
E
0,70
Açıklama:
TÜİK de yıllık bazda Türkiye’nin Gini katsayısını hesaplamaktadır. TÜİK’e göre, 2017 yılı itibarıyla Türkiye’nin eş değer hanehalkı kullanılabilir gelire
göre Gini katsayısı 0,40’tır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
göre Gini katsayısı 0,40’tır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 38
I. Emek
II. Sermaye
III. Serbest piyasa
IV. Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mal ve hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
II. Sermaye
III. Serbest piyasa
IV. Girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mal ve hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 39
2017 yılı verilerine göre yıllık gelir dağılımında en büyük payı aşağıdaki gelir türlerinden hangisi almıştır?
Seçenekler
A
Kâr
B
Rant
C
Hanelerarası transferler
D
Ücret
E
Menkul kıymet geliri
Açıklama:
2017 yılı verilerine göre yıllık gelir dağılımında en büyük payı %51,5 ile ücret almıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 40
Türkiye tarihinde sanayi sektörünün payı, tarım sektörünün payını ilk defa aşağıdaki tarihlerden hangisinde geçmiştir?
Seçenekler
A
1968
B
1950
C
1983
D
1973
E
1960
Açıklama:
Türkiye tarihinde sanayi sektörünün payı, tarım sektörünün payını ilk defa 1983 yılında geçmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 41
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe aşağıdakilerden hangisi bu durumdan doğrudan etkilenmez?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısı
B
Ortalama yaşam süresi
C
Eğitim seviyesi
D
Yoksulluk düzeyi
E
Sağlık düzeyi
Açıklama:
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe; ekonominin yapısı, ülkenin ekonomik büyüme performansı, toplumun yapısı, sağlık düzeyi, toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi de bu durumdan doğrudan etkilenmektedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasındadır?
Seçenekler
A
Toplumdaki okuryazarlık seviyesi
B
Cinsiyet dağılımı
C
Genç nüfus oranı
D
İşgücünün örgütlenme düzeyi
E
Kişi başına düşen mülk dağılımı
Açıklama:
Öte yandan, üretim araçlarının mülkiyet yapısı, kamu hizmetlerinin hangi düzeyde olduğu, toplumsal ve geleneksel ilişkiler, işgücünün örgütlenme düzeyi ve dikey-yatay hareketliliği, devletin uyguladığı maliye politikası ve sosyal politikalar, toplumun demokratikleşme düzeyi ve tüm bunların zaman içindeki evrimi gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasındadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı ve sağlık ilişkisi konusunda doğrudur?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı bozuldukça, insanların yaşama isteği azalır.
B
Gelir dağılımı bozuldukça, ölüm oranları artar.
C
Gelir dağılımının düzgün olduğu toplumlarda yaşam süresi ortalamadır.
D
Gelir dağılımı bozuldukça, doğum oranı artar.
E
Gelir dağılımının düzgün olduğu toplumlarda genç nüfusun oranı yüksektir.
Açıklama:
Gelir dağılımı bozuldukça, ölüm oranlarının arttığı görülmektedir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı türlerindendir?
Seçenekler
A
Toplumsal gelir dağılımı
B
Birincil gelir dağılımı
C
İkincil gelir dağılımı
D
Kişisel gelir dağılımı
E
Kıtasal gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, toplum tarafından paylaşımına farklı boyutlardan bakıldıkça farklı gelir dağılımı türlerinden bahsedilebilmektedir. Bu çerçevede, başlıca gelir dağılımı türleri; kişisel gelir dağılımı, fonksiyonel gelir dağılımı, bölgesel gelir dağılımı ve sektörel gelir dağılımıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi gelirin ilk defa ortaya çıkmasına veya yeniden dağıtılmasına göre farklı bir gelir dağılımı tasnifi arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelirin ilk defa ortaya çıkmasına veya yeniden dağıtılmasına göre de farklı bir gelir dağılımı tasnifinden bahsetmek mümkündür. Bu çerçevede de literatürde birincil gelir dağılımı ve ikincil gelir dağılımı şeklinde bir sınıflandırmaya gidildiği görülmektedir.
Soru 46
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hanehalkları arasındaki dağılımını ifade eden en temel gelir dağılımı türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Sektörel gelir dağılımı
C
Cinsiyetlere göre gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Fonksiyonel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hanehalkları arasındaki dağılımını ifade etmektedir. En temel gelir dağılımı türüdür. Gelir dağılımı denilince akla en başta kişisel gelir dağılımı gelir.
Soru 47
Gini Katsayı yöntemi hangi tür gelir dağılımının ölçülmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Cinsiyetlere göre gelir dağılımı
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Kişisel gelir dağılımının ölçülmesinde yaygın olarak kullanılan bir diğer yöntem de Gini Katsayısı yöntemidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Ücret
D
Doğal kaynaklar
E
Girişimcilik
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir.
Soru 49
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma ne ada verilir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
Adaletli gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma dikey yeniden dağılım denir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi gelirin paylaşılma şekline duyarlı olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik büyüme performansı
B
Siyasi düşünce
C
Toplumsal yapı
D
Sağlık düzeyi
E
Ortalama yaşam süresi
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel ilişkiler
B
İşgücünün örgütlenme düzeyi
C
İşçi ve işveren ilişkileri
D
İşgücünün yatay-dikey hareketliliği
E
Uygulanan sosyal politikalar
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Dünya Bankası’nın kişi başına gelirin büyüklüğüne göre yaptığı ülke gruplandırmasına göre Türkiye hangi ülke grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Üst-orta gelirli
B
Yüksek gelirli
C
Alt-orta gelirli
D
Düşük gelirli
E
Çok yüksek gelirli
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 53
TÜİK verilerine göre 2010 yılında Türkiye için hesaplanan Gini katsayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
0.40
B
0.70
C
0.20
D
0.80
E
0.10
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 54
2010 rakamlarına göre Türkiye’de Gini katsayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
0.80
B
0.30
C
0.40
D
0.55
E
0.49
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Gelir dağılımını ölçülmesinde kullanılan Gini katsayısı hangi değerler arasında yer alır?
Seçenekler
A
0-2
B
0-1
C
0-∞
D
1-∞
E
0-10
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Emek değer teorisi aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından ortaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
J.Stuart Mill
D
Milton Friedman
E
Simon Kuznets
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 57
Milanovic 1982-1994 döneminde dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinde gözlenen artış eğilimini aşağıdaki nedenlerden hangisi ile ilişkilendirmemektedir?
Seçenekler
A
Afrika ülkelerinin yaşadıkları felaketlerle ekonomilerinin gerilemesi
B
Eski Sovyetler Birliği ülkelerinin kişi başına gelir düzeyinde azalma
C
Doğu Avrupa ülkelerinin kişi başına gelir düzeyinde azalma
D
Gelişmiş ülkelerin büyüme hızlarının düşmesi
E
Latin Amerikan ülkelerinin kişi başına gelirlerinde göreli azalma
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 58
Bir ekonomide elde edilen gelirin toplumdaki bireyler ya da hanehalkları arasındaki dağılımını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgesel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Kişisel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
Birincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 59
Dünya Bankası ekonomistlerinden François Bourguignon’a göre yoksulluk üçgeni bileşenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Büyüme-Enflasyon-Eşitsizlik
B
Yoksulluk-Büyüme-Eşitsizlik
C
Yoksulluk-İşsizlik-Eşitsizlik
D
Büyüme-Eşitsizlik-Sosyal Dışlanma
E
Açlık-Yoksulluk-Sosyal Dışlanma
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 60
A. Smith ortaya çıkan zenginliğin nasıl paylaşılacağı ile ilgilenirken temel düzeyde hangi gelir dağılımı teorisini oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Bireysel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Servet dağılımı
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 61
Kişisel gelir dağılımı ve fonksiyonel gelir dağılımının yerel bir türevi de denilen gelir dağılım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Kişisel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 62
Üretimin nasıl arttırılacağını ve üretimin nasıl paylaşılacağını araştıran doğru iktisatçı ikilisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
D.Ricardo-A.Smith
B
A.Marshall-J.M.Keynes
C
M.Freadman-A.Smith
D
D.Ricardo-Malthus
E
D.Hume-A.Smith
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 63
Gelirin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru transferinin sağlandığı yeniden dağılım türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
İkincil gelir dağlımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
Kişisel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 64
Zekat ve fitre gibi uygulamalar gelirin yeniden dağılım türlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
İkincil yeniden dağılım
D
Birincil yeniden dağılım
E
Bireysel yeniden dağılım
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 65
Gelirin aynı gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında dağıtılması ile ifade edilen gelir transfer türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
İkincil yeniden dağılım
D
Birincil yeniden dağılım
E
Müdahaleci yeniden dağılım
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 66
Ülke içi gelir dağılımı “çok yüksek eşitsizlik” gösteren ülkeler daha çok hangi coğrafi bölgede yoğunlaşmaktadırlar?
Seçenekler
A
Doğu Asya ve Pasifik
B
Güney Asya
C
Latin Amerika ve Karayipler
D
Avrupa ve Orta Asya
E
Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Bir ekonomide Gini katsayısının 1 olması aşağıdaki durumlardan hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Ekonomide tüm bireylerin ya da hanehalklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu gösterir
B
Ekonomide elde edilen tüm gelirin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir.
C
Ekonomide fonksiyonel gelir dağılımında adaletin sağlandığını gösterir.
D
Ekonomide yatırımların gelirler üzerinde etkili olmadığını gösterir.
E
Ekonomide işsizliğin gelir adaletsizliğine neden olduğunu gösterir.
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi gelirin paylaşılma şekline duyarlı olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik büyüme performansı
B
Siyasi düşünce
C
Toplumsal yapı
D
Sağlık düzeyi
E
Ortalama yaşam süresi
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Bir ekonomide gelirin paylaşılma şekli değiştikçe aşağıdaki seçeneklerde verilen durumlardan hangisi değişmez?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısı
B
Ülkenin büyüme performansı
C
Toplumun yapısı
D
Sağlık düzeyi
E
Dışa açıklık düzeyi
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 70
Gelirin üretim faktörleri arasındaki dağılımı aşağıdaki gelir dağılım türlerinden hangisinin içinde incelenmektedir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Nisbi gelir dağılımı
E
Reel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 71
Türkiye’nin doğu ve batı bölgeleri arasındaki gelir dağılımını araştıran dağılım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Nisbi gelir dağılımı
E
Reel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 72
Bir ekonominin gelişmişlik düzeyinin belirlenmesinde öncelikle hangi gelir dağılımı türünden faydalanılır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Nisbi gelir dağılımı
E
Reel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 73
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Millî gelirin ülkedeki nüfusu oluşturan kişiler tarafından nasıl paylaşıldığını gösteren gelir dağılımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Birincil gelir dağılımı
D
İkincil gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Gelirin tarım, sanayi ve hizmet sektörleri arasındaki dağılımı gösteren gelir dağılım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 76
Gelirin yeniden dağılması akabinde ortaya çıkan gelir dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel ilişkiler
B
İşgücünün örgütlenme düzeyi
C
İşçi ve işveren ilişkileri
D
İşgücünün yatay-dikey hareketliliği
E
Uygulanan sosyal politikalar
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımının adaletsiz olduğu ülkelerde karşılaşılan ekonomik ve sosyal sıkıntılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Huzursuzluk
B
Adaletsiz yaşam
C
Suç eğiliminin artması
D
Toplumsal kargaşa
E
Eğitimsizlik
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 79
Gini katsayısının 0 olması ilgili ekonomide gelir dağılımına ilişkin olarak aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi durumu ifade eder?
Seçenekler
A
İlgili ekonomideki tüm bireylerin ya da hane halklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu ifade eder.
B
İlgili ekonomideki tüm bireylerin ya da hane halklarının gelirlerinin birbirine eşit olmadığını ifade eder.
C
Gelir dağılımın ilgili ekonomide giderek bozulacağını ifade eder.
D
Kişisel gelir dağılımı bozulurken, fonksiyonel gelir dağılımını düzeldiğini ifade eder.
E
Sektörel gelir dağılımını düzeldiğini ifade eder.
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 80
Adam Smith üretim ve refahın arttırılmasında önemli biçimde etkili olarak düşündüğü kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İş bölümü
B
Verimlilik
C
Firma kârı
D
Sermaye malı üretimi
E
Teknoloj
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi başlıca gelir dağılımı türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşyeri gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 82
Milli gelirin ülkedeki nüfusu oluşturan kişiler tarafından nasıl paylaşıldığını gösteren gelir dağılımı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyeri gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olduğu düşünülen makroekonomik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Kötü siyasi yönetimler
B
Cinsiyet
C
Eğitim düzeyinin düşüklüğü
D
Özürlülük
E
Yaş
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 84
Kafa sayısı oranı, gelir açığı oranı ve Gini katsayısı bileşiminden oluşan indeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kafa Sayısı İndeksi
B
Foster, Greer ve Thorbecke (FGT) İndeksi
C
Sen İndeksi
D
İnsani Yoksulluk İndeksi
E
Yoksulluk Açığı İndeksi
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 85
Keynesyen gelir dağılımı teorisinde temel dayanak noktası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kaldor
B
Keynes
C
Pigou
D
D.Ricardo
E
Edgeworth
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Marx’ın gelir dağılımı teorisinde anahtar rol oynar?
Seçenekler
A
Kalite
B
İşbölümü ve uzmanlaşma
C
Nüfus
D
Rant
E
Artık değer
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur (Kurz, 2009: 22). Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır.(...)
Emek-Değer Teorisinin uzantısında oluşturulan Artık Değer Teorisi, Marx’ın gelir dağılımı teorisinde anahtar bir role sahiptir. Marx’ın teorisinde sermaye, sabit sermaye ve değişken sermaye olarak iki kısma ayrılmaktadır. Buna göre, üretim araçlarının mülkiyeti için kullanılan para sabit sermayeyi oluştururken, işçilere ücret olarak verilen para ise değişken sermayeyi oluşturmaktadır.
Not: Bu soru GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK kitabının 2. ünitesinin sorusudur.
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur (Kurz, 2009: 22). Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır.(...)
Emek-Değer Teorisinin uzantısında oluşturulan Artık Değer Teorisi, Marx’ın gelir dağılımı teorisinde anahtar bir role sahiptir. Marx’ın teorisinde sermaye, sabit sermaye ve değişken sermaye olarak iki kısma ayrılmaktadır. Buna göre, üretim araçlarının mülkiyeti için kullanılan para sabit sermayeyi oluştururken, işçilere ücret olarak verilen para ise değişken sermayeyi oluşturmaktadır.
Not: Bu soru GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK kitabının 2. ünitesinin sorusudur.
Soru 87
Hanehalkı ve bireylerin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kentsel yoksulluk
B
Mutlak yoksulluk
C
Kadın yoksulluğu
D
Göreli yoksulluk
E
Gıda yoksulluğu
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 88
Aynı gelir grubu içindeki bireyler ve hane halkları arasında meydana gelen gelir transferi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Yatay yeniden gelir dağılımı
C
Eşitleyici gelir dağılımı
D
Net yeniden dağılım
E
Dikey yeniden gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi başlıca gelir dağılımı türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Sektörel gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Örgütsel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 90
Kişisel gelir dağılımı ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımında gelirin ne şekilde elde edildiği önemlidir.
B
Kişisel gelir dağılımında gelirin türü önemli değildir.
C
Kişisel gelir dağılımının ölçümünde yüzde paylar ölçüsü kullanılır.
D
Kişisel gelir dağılımı gelir dağılım eşitsizliklerinin izlenmesinde yararlıdır.
E
Kişisel gelir dağılımında gelirin ne olduğu önemlidir.
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 91
Üretim faktörlerinin millî gelirden aldıkları payı, bu faktörlerin üretime katkıda bulunurken yaptıkları fonksiyona göre ayıran gelir dağılımı aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağlımı
B
Fonksiyonel gelir dağlımı
C
Birincil gelir dağılımı
D
İkincil gelir dağılımı
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 92
Keynesyen gelir dağılımı teorisinde temel dayanak noktası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Marjinal verimlilik
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Marjinal yatırım eğilimi
D
Toplam tüketim harcamaları
E
Ortalama faiz oranı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 93
2010 yılı itibariyle Türkiye’de milli gelirde en fazla paya sahip olan gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rant
B
Kar
C
Ücret
D
Menkul kıymet geliri
E
Sosyal transferler
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 94
2010 yılı verilerine göre, Türkiye’de toplam gelirden en fazla pay üretim faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sermaye
B
Emek
C
Doğal kaynaklar
D
Girişimcilik
E
Teknoloji
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi bir bölgenin gelir dağılımının diğer bölgelerden farklı olmasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Siyasi gelişimi
B
Kültür
C
Coğrafi yapı
D
İklim koşulları
E
Nüfus yapısı
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 96
Aşağıdaki seçeneklerde verilen değişkenlerden hangisi ile olumlu bir gelir dağılımı ters yönlü ilişki içindedir?
Seçenekler
A
Siyasi istikrar
B
Ekonomik büyüme
C
Yoksulluk
D
Sağlık
E
Ortalama İnsan Ömrü
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde gelir dağılımını temel olarak belirleyen öğelerden değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal ve geleneksel ilişkiler
B
Üretim araçlarının mülkiyeti
C
Kamu hizmetlerinin hangi düzeyde olduğu
D
İşgücünün örgütlenme düzeyi
E
İşgücüne katılma oranı
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi gelirin yeniden dağılım araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Kamu harcamaları
C
Yatırımlar
D
Fiyat politikaları
E
Ücret politikaları
Açıklama:
Gelir dağılımı türlerini ayırt edilebileceksiniz.
Soru 99
I. Ekonomik büyüme performansı II. Toplumsal yapı III. Siyasi düşünce Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gelirin paylaşılma şekline duyarlı olan unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Gelir dağılımıyla; siyasi istikrar, ekonomik büyüme, yoksulluk ve sağlık arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Soru 100
I. İşçi ve işveren ilişkileri II. İşgücünün örgütlenme düzeyi III. Uygulanan sosyal politikalar Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gelir dağılımını belirleyen etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 101
Küreselleşmenin hanehalkı gelirini arttırarak, ebeveynlerin tercihlerini çocuklarını çalıştırmak yerine okula gönderecek şekilde değiştiren etkisi aşağıdaki hangi kavramla tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yoksulluk etkisi
B
İkame etkisi
C
Gelir etkisi
D
Ücret etkisi
E
Boş zaman etkisi
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 102
Klasik iktisatçılardan biri sağlanan üretimin nasıl paylaşılacağını, yani gelir dağılımının nasıl gerçekleşeceğini araştırmıştır. Kimdir bu iktisatçı?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Malthus
D
Atkinson
E
Perotti
Açıklama:
Gelir dağılımının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 103
Gelirin üretim faktörleri arasındaki dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Üretimsel gelir dağılımı
C
Tahmini gelir dağılımı
D
Fonksiyonel gelir dağılımı
E
Giderlere bağlı gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı, bir ekonomide belirli dönem içerisinde elde edilen gelirin bireyler veya üretim faktörleri arasındaki dağılımı olarak ifade edilebilir. Bu çerçevede, gelirin üretim faktörleri arasındaki dağılımı fonksiyonel gelir dağılımı olarak adlandırılırken bireyler arasındaki dağılımı ise kişisel gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır. Doğru Cevap D'dir.
Soru 104
Gini katsayısı aşağıdaki gelir dağılımı türlerinden hangisini ölçmek için kullanılan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Bölgesel gelir dağılımı
B
Kitlesel gelir dağılımı
C
Kişisel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
Fonksiyonel gelir dağılımı
Açıklama:
Kişisel gelir dağılımının ölçülmesinde yaygın olarak kullanılan bir diğer yöntem de Gini Katsayısı yöntemidir. Buna göre, herhangi bir ekonomi için Gini katsayısı teorik olarak 0 ile 1 arasında değerler almaktadır. Bir ekonominin 0 Gini katsayısına sahip olması, o ekonomideki tüm bireylerin ya da hanehalklarının gelirlerinin birbirine eşit olduğunu ifade eder. Gini katsayısının 1 olması ise o
ekonomide elde edilen tüm gelirin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir. TÜİK de yıllık bazda Türkiye’nin Gini katsayısını hesaplamaktadır. TÜİK’e göre, 2017 yılı itibarıyla Türkiye’nin eş değer hanehalkı kullanılabilir gelire göre Gini katsayısı 0,40’tır. Doğru Cevap C'dir.
ekonomide elde edilen tüm gelirin tek bir birey ya da hanehalkına ait olduğunu gösterir. TÜİK de yıllık bazda Türkiye’nin Gini katsayısını hesaplamaktadır. TÜİK’e göre, 2017 yılı itibarıyla Türkiye’nin eş değer hanehalkı kullanılabilir gelire göre Gini katsayısı 0,40’tır. Doğru Cevap C'dir.
Soru 105
I.Emek
II. Sermaye
III. Doğal kaynaklar
IV. Girişimcilik
V. Zarar oranları
Yukarıdaki unsurlardan hangileri veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleridir?
II. Sermaye
III. Doğal kaynaklar
IV. Girişimcilik
V. Zarar oranları
Yukarıdaki unsurlardan hangileri veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleridir?
Seçenekler
A
I,II,III ve V
B
I, II, III ve IV
C
II, III, IV ve V
D
I, II ve III
E
Yalnız V
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımını göstermektedir. Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek,
sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir.
sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir.
Soru 106
Bir ekonomide üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması sonucunda gerçekleşen gelir dağıtımı eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşgücü - Rant
B
Doğal kaynak - Kar
C
Sermayedar - Faiz
D
Girişimci - Faiz
E
İşgücü - Kar
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret,
sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir. Doğru Cevap C'dir.
sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir. Doğru Cevap C'dir.
Soru 107
Bir toplumda elde edilen toplam gelirin toplum bireylerince ne şekilde paylaşıldığı büyük öneme sahiptir. Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe seçeneklerden hangisi gelir dağılımından doğrudan etkilenen bir kavram değildir?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısı
B
Toplumun yapısı
C
Sağlık düzeyi
D
Toplumdaki ortalama yaşam süresi
E
Eğitim düzeyi
Açıklama:
Bir toplumda elde edilen toplam gelirin toplum bireylerince ne şekilde paylaşıldığı büyük öneme sahiptir. Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe; ekonominin yapısı, ülkenin ekonomik büyüme performansı, toplumun yapısı, sağlık düzeyi, toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi de bu durumdan doğrudan etkilenmektedir. Bundan dolayı, bir toplumda gelir dağılımı düzeldikçe toplum birçok açıdan düzelme eğiliminde olmaktadır.
Öte yandan, üretim araçlarının mülkiyet yapısı, kamu hizmetlerinin hangi düzeyde olduğu, toplumsal ve geleneksel ilişkiler, işgücünün örgütlenme düzeyi ve dikey-yatay hareketliliği, devletin uyguladığı maliye politikası ve sosyal politikalar, toplumun demokratikleşme düzeyi ve tüm bunların zaman içindeki evrimi gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasındadır.
Öte yandan, üretim araçlarının mülkiyet yapısı, kamu hizmetlerinin hangi düzeyde olduğu, toplumsal ve geleneksel ilişkiler, işgücünün örgütlenme düzeyi ve dikey-yatay hareketliliği, devletin uyguladığı maliye politikası ve sosyal politikalar, toplumun demokratikleşme düzeyi ve tüm bunların zaman içindeki evrimi gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasındadır.
Soru 108
Bir ekonomide sağlanan üretimin düzeyi kadar, söz konusu üretim dolayısıyla elde edilen gelirin toplumun bireyleri arasında ne şekilde paylaştırıldığı önemlidir. Gelir dağılımında eşitlikçi bir hedef belirleyen ülkelerin seçeneklerden hangi unsuru geliştirme amacı olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Siyasi istikrar
C
Ekonomik büyüme
D
Sağlık
E
Eğitim
Açıklama:
Öncelikle bir ekonomide sağlanan üretimin düzeyi kadar, söz konusu üretim dolayısıyla elde edilen gelirin toplumun bireyleri arasında ne şekilde paylaştırıldığı da önemlidir. Zira daha en başta, üretim düzeyi ile gelir dağılımının yapısı arasında karşılıklı bir ilişki bulunduğuna yönelik kuvvetli bulgular vardır.
Gelir dağılımının yapısı ile ekonomik gelişme arasındaki ilişkinin yapısı konusunda iktisatçılar arasında tam bir görüş birliği olmamakla birlikte, daha düzgün bir gelir dağılımının ekonomik gelişmeyi en azından uzun vadede pozitif yönde etkilediği hususunda ikna edici deliller mevcuttur.
Örneğin, Clarke (1992: 27) çok sayıda ülke için ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi incelemiş ve gelir dağılımında eşitlik ile ekonomik büyüme arasında kuvvetli bir pozitif ilişki olduğu sonucuna varmıştır. Buna göre, gelir dağılımı daha eşitlikçi olan ülkeler, daha yüksek oranda ekonomik büyüme elde etmişlerdir. Yine Perotti’ye (1995: 38) göre daha eşitlikçi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksek olmaktadır. Böylece görülmektedir ki, bir toplumun uzun vadede daha müreffeh olabilmesi için bu toplumda gelir dağılımının dengeli bir yapıya sahip olması gerekmektedir.
Gelir dağılımının yapısı ile ekonomik gelişme arasındaki ilişkinin yapısı konusunda iktisatçılar arasında tam bir görüş birliği olmamakla birlikte, daha düzgün bir gelir dağılımının ekonomik gelişmeyi en azından uzun vadede pozitif yönde etkilediği hususunda ikna edici deliller mevcuttur.
Örneğin, Clarke (1992: 27) çok sayıda ülke için ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi incelemiş ve gelir dağılımında eşitlik ile ekonomik büyüme arasında kuvvetli bir pozitif ilişki olduğu sonucuna varmıştır. Buna göre, gelir dağılımı daha eşitlikçi olan ülkeler, daha yüksek oranda ekonomik büyüme elde etmişlerdir. Yine Perotti’ye (1995: 38) göre daha eşitlikçi toplumlarda ekonomik büyüme oranları daha yüksek olmaktadır. Böylece görülmektedir ki, bir toplumun uzun vadede daha müreffeh olabilmesi için bu toplumda gelir dağılımının dengeli bir yapıya sahip olması gerekmektedir.
Soru 109
Seçeneklerden hangisi gelir dağılımı türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Foksiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Pasif gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, toplum tarafından paylaşımına farklı boyutlardan bakıldıkça farklı gelir dağılımı türlerinden bahsedilebilmektedir. Bu çerçevede, başlıca gelir dağılımı türleri; kişisel gelir dağılımı, fonksiyonel gelir dağılımı, bölgesel gelir dağılımı ve sektörel gelir dağılımıdır.
Öte yandan, gelirin ilk defa ortaya çıkmasına veya yeniden dağıtılmasına göre de farklı bir gelir dağılımı tasnifinden bahsetmek mümkündür. Bu çerçevede de literatürde birincil gelir dağılımı ve ikincil gelir dağılımı şeklinde bir sınıflandırmaya gidildiği görülmektedir.
Öte yandan, gelirin ilk defa ortaya çıkmasına veya yeniden dağıtılmasına göre de farklı bir gelir dağılımı tasnifinden bahsetmek mümkündür. Bu çerçevede de literatürde birincil gelir dağılımı ve ikincil gelir dağılımı şeklinde bir sınıflandırmaya gidildiği görülmektedir.
Soru 110
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri
arasındaki dağılımını gösteren gelir dağılımı türü seçeneklerden hangisidir?
arasındaki dağılımını gösteren gelir dağılımı türü seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Fonsiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
İkincil gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımını göstermektedir.
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir.
Fonksiyonel gelir dağılımı, gelirin üretim faktörleri arasında ne şekilde paylaştırıldığını göstermesi bakımından oldukça faydalı bir araçtır. Ancak, hem üretim faktörlerinin kendi içinde homojen olmaması ve hem de bir bireyin ya da hanehalkının birden fazla üretim faktöründen gelir elde edebilmesi gibi nedenlerden ötürü, fonksiyonel gelir dağılımının incelenmesinde ve akabinde varılan sonuçlarda dikkatli olmak gerekmektedir.
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir. İşte, fonksiyonel gelir dağılımı da ortaya çıkarılan toplam gelirin, üretim faktörleri tarafından ne şekilde paylaşıldığını göstermektedir.
Fonksiyonel gelir dağılımı, gelirin üretim faktörleri arasında ne şekilde paylaştırıldığını göstermesi bakımından oldukça faydalı bir araçtır. Ancak, hem üretim faktörlerinin kendi içinde homojen olmaması ve hem de bir bireyin ya da hanehalkının birden fazla üretim faktöründen gelir elde edebilmesi gibi nedenlerden ötürü, fonksiyonel gelir dağılımının incelenmesinde ve akabinde varılan sonuçlarda dikkatli olmak gerekmektedir.
Soru 111
Seçeneklerden hangisi mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Emek
B
Sermaye
C
Hammadde
D
Doğal kaynaklar
E
Girişimcilik
Açıklama:
Mal veya hizmet üretiminin gerçekleşmesini sağlayan üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliktir. Bir ekonomide, söz konusu üretim faktörlerinin mal veya hizmet üretiminde kullanılması neticesinde; işgücüne ücret, sermayedara faiz, doğal kaynak sahibine rant ve girişimciye de kâr şeklinde gelir dağıtımı gerçekleşmektedir.
Soru 112
Gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında meydana gelen gelir transferi yaratan gelirin yeniden dağılımına verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Dikey yeniden dağılım
B
Yatay yeniden dağılım
C
Birincil gelir dağılımı
D
İkinci gelir dağılımı
E
Kişisel yeniden dağılım
Açıklama:
Yatay yeniden dağılım: Gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında meydana gelen gelir transferi yaratan gelirin yeniden dağılımıdır.
Soru 113
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kişisel yeniden dağılım
B
Birincil gelir dağılımı
C
İkincil gelir dağılımı
D
Dikey yeniden dağılım
E
Yatay yeniden dağılım
Açıklama:
Dikey yeniden dağılım: Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılımıdır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi gelirin yeniden dağılımını sağlayan sebeplerden biridir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Fiyat politikaları
C
Din, örf ve adetler
D
Sosyal güvenlik sistemi
E
İşgücü piyasası ve ücret farklılıkları
Açıklama:
Din, örf ve adetler gelirin yeniden dağılımına sebep olabilecek unsurlardandır.
Soru 115
Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi gelir dağılımı ile yoksulluk arasındaki ilişkiye dair doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Yoksulluk eğitim seviyesinin az olduğu ülkelerde ortaya çıkan ve artan bir unsurdur.
B
Gelir dağılımı ve eğitim seviyesi birlikte yoksulluğu belirleyici unsurlardır.
C
Yoksulluk ekonomik büyümenin azalması ile artan bir unsurdur.
D
Gelir dağılımının adil yapılması doğrudan yoksulluğu azaltır.
E
Gelir dağılımın yoksulluk ile bir ilişkisi yoktur.
Açıklama:
Belirli bir millî gelir düzeyinde, bir ülkenin gelir dağılımı yapısı, o ülkedeki yoksulluk düzeyini doğrudan belirlemektedir. Örneğin, Brezilya’da olduğu gibi, göreceli olarak yüksek bir kişi başı millî gelire sahip olan ülkelerdeki adaletsiz gelir dağılımı, bu toplumlarda yoksulluğun önemli boyutlarda olmasına neden olmaktadır. Öte yandan, Kosta Rika, Brezilya ile aynı düzeyde kişi başı millî gelire sahip olmasına rağmen gelir dağılımının daha düzgün olması sebebiyle bu ülkede yoksulluk Brezilya’ya oranla daha azdır.
Yine, bir ülkede sağlanan ekonomik büyümenin yoksulluğu azaltma derecesi de ülkedeki gelir dağılımı yapısına bağlıdır. Buna göre, ekonomik büyümedeki 1 puanlık artış, gelir dağılımında adaletsizlik olan Zambiya’da yoksulluk düzeyini sadece %0.21 oranında azaltırken, gelir dağılımı göreceli olarak daha adaletli olan Malezya’daki yoksulluk düzeyini tam %3.4 oranında azaltmaktadır.
Yine, bir ülkede sağlanan ekonomik büyümenin yoksulluğu azaltma derecesi de ülkedeki gelir dağılımı yapısına bağlıdır. Buna göre, ekonomik büyümedeki 1 puanlık artış, gelir dağılımında adaletsizlik olan Zambiya’da yoksulluk düzeyini sadece %0.21 oranında azaltırken, gelir dağılımı göreceli olarak daha adaletli olan Malezya’daki yoksulluk düzeyini tam %3.4 oranında azaltmaktadır.
Soru 116
Altın yakalılar aşağıdaki çalışan gruplarından hangisinin yüksek vasıf düzeyine sahip olanları için kullanılmaya başlanan bir tanımdır?
Seçenekler
A
Mavi yakalılar
B
İşçi sınıfı
C
Beyaz yakalılar
D
Orta düzey gelir sahipleri
E
İş adamları
Açıklama:
Küreselleşmenin hız kazanmaya başladığı, bilginin ve beşerî sermayenin öneminin daha da arttığı 1980’lerden bu yana da vasıflı işgücünün öneminin artmasına paralel olarak çalışanlar arasındaki ücret farklılıkları daha da artmıştır. Hatta yüksek vasıf düzeyine sahip olan beyaz yakalılar için ayrı bir tanımlamaya gidilerek onlara altın yakalılar da denilmeye başlanmıştır. Bu çalışanların aldıkları ücretler ise ortalama çalışanlara göre oldukça yüksektir. Doğru Cevap C'dir.
Soru 117
Sektörel gelir dağılımı hangi sektörler arasındaki gelir dağılımını gösterir?
Seçenekler
A
Tarım, sanayi, hizmet
B
Tarım, hizmet, bilgi işlem
C
Sanayi, hizmet, iletişim
D
İletişim, hizmet, bilgi işlem
E
Sanayi, bilgi işlem, tarım
Açıklama:
Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir. Sektörel gelir dağılımı, en genel hâliyle tarım, sanayi ve hizmet sektörleri arasındaki gelir dağılımını gösterebildiği gibi, her sektörün kendi içindeki alt sektörleri itibarıyla de gelir dağılımını gösterebilmektedir. Doğru Cevap A'dır.
Soru 118
Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılımına ne denir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
İkincil gelir dağılımı
C
Dikey yeniden dağılım
D
Yatay yeniden dağılım
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Dikey yeniden dağılım: Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılımıdır. Doğru Cevap C'dir.
Soru 119
Devlet müdahalesi ile ortaya çıkan gelirin yeniden dağılımı iki şekilde gerçekleşmektedir. Bunlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı-İkincil gelir dağılımı
B
Birincil gelir dağılımı- Dikey yeniden dağılım
C
İkincil gelir dağılımı- Yatay yeniden dağılım
D
Dikey yeniden dağılım- Yatay yeniden dağılım
E
Kişisel gelir dağılımı- Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Devlet müdahalesi ile ortaya çıkan gelirin yeniden dağılımı iki şekilde gerçekleşmektedir. Bunlar, dikey yeniden dağılım ve yatay yeniden dağılımdır. Gelir transferlerinin yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına doğru gerçekleştiği yeniden dağılıma dikey yeniden dağılım denir. Yatay yeniden dağılım ise aynı gelir grubu içindeki bireyler ve hanehalkları arasında meydana gelen gelir transferi yaratan gelirin yeniden dağılımıdır. Doğru Cevap D'dir.
Soru 120
Türkiye tarihinde sanayi sektörünün payı, tarım sektörünün payını ilk defa hangi yılda geçmiştir?
Seçenekler
A
1982
B
1983
C
1984
D
1985
E
1986
Açıklama:
Sanayi sektörünün toplam gelirden aldığı pay da ve zaman içinde yaşadığı dönüşüm de ülke ekonomisinin gelişmişlik düzeyi ve yaşadığı dönüşüm hakkında önemli ipuçları verecektir. Bu çerçevede, yine TÜİK’e göre sanayi sektörünün toplam gelirden aldığı pay 1968’de %17,2 iken, bu oran 2017 itibariyle %17,6 düzeyine gelmiştir. Öte yandan, Türkiye tarihinde sanayi sektörünün payı, tarım sektörünün payını ilk defa 1983 yılında geçmiştir. Doğru Cevap B'dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi gelirin yukarıdan aşağıya doğru vasıtasız bir şekilde dağılımına örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Kamu harcamaları
C
Sosyal güvenlik
D
Zekat
E
İş gücü piyasası
Açıklama:
Bunun yanında Yazgan (1992: 396), din, örf ve adetlerin bazı uygulamalarında da gelirin yeniden dağılımı ile karşılaşılabileceğini ifade etmektedir. Buna göre, zekât ve fitre gibi uygulamalar, geliri yukarıdan aşağıya doğru vasıtasız bir şekilde dağılımını sağlamaktadır. Doğru Cevap D'dir.
Soru 122
"Mal veya hizmet üretimi sonucunda ortaya çıkan ayni ya da nakdi getiri" açıklaması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Gelir
B
Gelir dağılımı
C
Kişisel gelir dağılımı
D
Gayri safi milli hasıla
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Gelir, mal veya hizmet üretimi sonucunda ortaya çıkan ayni ya da nakdi getiri olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 123
I. Ekonomi yapısı
II. Genç nüfus
III. Yaşam süresi
IV. Eğitim düzeyi
Sıralanan maddelerin hangileri bir ülkede gelir paylaşım şekli değiştikçe bu durumdan doğrudan etkilenir?
II. Genç nüfus
III. Yaşam süresi
IV. Eğitim düzeyi
Sıralanan maddelerin hangileri bir ülkede gelir paylaşım şekli değiştikçe bu durumdan doğrudan etkilenir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Gelirin paylaşılma şekli değiştikçe; ekonominin yapısı, ülkenin ekonomik büyüme performansı, toplumun yapısı, sağlık düzeyi, toplumdaki ortalama yaşam süresi, yoksulluk düzeyi de bu durumdan doğrudan etkilenmektedir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Toplumsal gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Sektörel gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, toplum tarafından paylaşımına farklı
boyutlardan bakıldıkça farklı gelir dağılımı türlerinden bahsedilebilmektedir. Bu
çerçevede, başlıca gelir dağılımı türleri; kişisel gelir dağılımı, fonksiyonel gelir
dağılımı, bölgesel gelir dağılımı ve sektörel gelir dağılımıdır. Doğru cevap C'dir.
boyutlardan bakıldıkça farklı gelir dağılımı türlerinden bahsedilebilmektedir. Bu
çerçevede, başlıca gelir dağılımı türleri; kişisel gelir dağılımı, fonksiyonel gelir
dağılımı, bölgesel gelir dağılımı ve sektörel gelir dağılımıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 125
Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hane halkları
arasındaki dağılımı ...................... gelir dağılımı; Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımı ................... gelir dağılımıdır.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangileri gelmektedir?
arasındaki dağılımı ...................... gelir dağılımı; Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımı ................... gelir dağılımıdır.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangileri gelmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel-Sektörel
B
Fonksiyonel- Bölgesel
C
Sektörel- Bölgesel
D
Kişisel-Fonksiyonel
E
Fonksiyonel-Sektörel
Açıklama:
Kişisel Gelir Dağılımı: Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin toplumdaki bireyler ya da hane halkları arasındaki dağılımını ifade etmektedir.
Fonksiyonel Gelir Dağılımı: Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımını göstermektedir.
Doğru cevap D'dir.
Fonksiyonel Gelir Dağılımı: Bir ekonomide elde edilen toplam gelirin, geliri ortaya çıkaran üretim faktörleri arasındaki dağılımını göstermektedir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 126
1. Bir ülkenin farklı bölgelerinin, o ülkede elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
2. Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
Numaralandırılan tanımlar aşağıdaki gelir dağılım türlerinden hangisine aittir?
2. Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
Numaralandırılan tanımlar aşağıdaki gelir dağılım türlerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
1. Kişisel
2. Bölgesel
2. Bölgesel
B
1.Sektörel
2. Kişisel
2. Kişisel
C
1. Fonksiyonel
2. Sektörel
2. Sektörel
D
1.Bölgesel
2.Fonksiyonel
2.Fonksiyonel
E
1.Bölgesel
2.Sektörel
2.Sektörel
Açıklama:
Bölgesel Gelir Dağılımı: Bir ülkenin farklı bölgelerinin, o ülkede elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
Sektörel Gelir Dağılımı: Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
doğru cevap E'dir.
Sektörel Gelir Dağılımı: Bir ekonominin farklı sektörlerinin, o ekonomide elde edilen toplam gelirden aldığı payı göstermektedir.
doğru cevap E'dir.
Soru 127
Gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
Seçenekler
A
Nüfusun eğitim düzeyi
B
Toplumsal ve geleneksel ilişkiler
C
Üretim araçlarının mülkiyet yapısı
D
İş gücünün örgütlenme düzeyi
E
Devletin uyguladığı maliye politikası
Açıklama:
Üretim araçlarının mülkiyet yapısı, kamu hizmetlerinin hangi düzeyde olduğu, toplumsal ve geleneksel ilişkiler, işgücünün örgütlenme düzeyi ve dikey-yatay hareketliliği, devletin uyguladığı maliye politikası ve sosyal politikalar, toplumun demokratikleşme düzeyi ve tüm bunların zaman içindeki evrimi gelir dağılımını belirleyen temel etmenler arasındadır.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 128
Gelir dağılımının adaletsiz olduğu ülkeler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca ekonomik sıkıntılar baş gösterir
B
Toplumda suç eğilimi artar
C
Toplumsal kargaşalar azalır
D
Siyasi istikrar korunur
E
Yolsuzluklar azalır
Açıklama:
Gelir dağılımının adaletsiz olduğu ülkelerde hem ekonomik ve hem de toplumsal
sıkıntılar baş gösterme eğiliminde olmaktadır. Özellikle gelir dağılımının önemli
ölçüde adaletsiz olduğu ve zenginlerle yoksullar arasında uçurumun bulunduğu
ülkelerde toplumsal sıkıntıların yaşanmaması çok zordur. Bu tarz ülkelerde toplumun huzursuz olması, bireylerde adaletsizlik hissinin oluşması, suç eğiliminin artması ve toplumsal kargaşaların yaşanması kuvvetle muhtemeldir. Gelir dağılımının adaletsiz olduğu ülkelerde siyasi istikrarsızlıklar ve yolsuzluklar oldukça yoğun bir şekilde yaşanabilmekte ve rüşvet günlük hayatın bir parçası hâline gelebilmektedir.
Doğru cevap B'dir.
sıkıntılar baş gösterme eğiliminde olmaktadır. Özellikle gelir dağılımının önemli
ölçüde adaletsiz olduğu ve zenginlerle yoksullar arasında uçurumun bulunduğu
ülkelerde toplumsal sıkıntıların yaşanmaması çok zordur. Bu tarz ülkelerde toplumun huzursuz olması, bireylerde adaletsizlik hissinin oluşması, suç eğiliminin artması ve toplumsal kargaşaların yaşanması kuvvetle muhtemeldir. Gelir dağılımının adaletsiz olduğu ülkelerde siyasi istikrarsızlıklar ve yolsuzluklar oldukça yoğun bir şekilde yaşanabilmekte ve rüşvet günlük hayatın bir parçası hâline gelebilmektedir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 129
Gelir dağılımı ve sağlık ilişkisi düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı sağlık düzeyini etkileyemez
B
Gelir dağılımı düzgünse ölüm oranı yüksektir
C
Gelir dağılımı ortalama yaşam süresinde rol oynar
D
Gelir dağılımı ile sağlık arasında direkt bir ilişki yoktur
E
Gelir dağılımı adaletsiz ise sağlık düzeyi yüksektir
Açıklama:
Gelir dağılımı diğer taraftan toplumun sağlık düzeyi üzerinde de önemli etkilere
sahiptir. Buna göre, bir toplumdaki gelir dağılımı, o toplumdaki bireylerin sağlık
düzeyleri ve ortalama yaşam süreleri gibi önemli toplumsal göstergeler konusunda da önemli bir role sahiptir. Gelir dağılımının daha düzgün olduğu toplumlarda ortalama yaşam süresi daha uzun olma eğilimindedir. Gelir dağılımı daha düzgün olan toplumlardaki ölüm oranı, gelir dağılımı bozuk olan ülkelere oranla daha düşük olma eğilimindedir. Toplumun genel sağlık düzeyi ile gelir dağılımı arasında direkt bir ilişki bulunmaktadır.
sahiptir. Buna göre, bir toplumdaki gelir dağılımı, o toplumdaki bireylerin sağlık
düzeyleri ve ortalama yaşam süreleri gibi önemli toplumsal göstergeler konusunda da önemli bir role sahiptir. Gelir dağılımının daha düzgün olduğu toplumlarda ortalama yaşam süresi daha uzun olma eğilimindedir. Gelir dağılımı daha düzgün olan toplumlardaki ölüm oranı, gelir dağılımı bozuk olan ülkelere oranla daha düşük olma eğilimindedir. Toplumun genel sağlık düzeyi ile gelir dağılımı arasında direkt bir ilişki bulunmaktadır.
Soru 130
Gelirin ilk defa ortaya çıkması akabinde oluşan gelir dağılımıdır. Bu tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kişisel Gelir Dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
ikincil gelir dağılımı
Açıklama:
Birincil gelir dağılımı: Gelirin ilk defa ortaya çıkması akabinde oluşan gelir dağılımıdır.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 131
Gelirin yeniden dağıtılması akabinde ortaya çıkan gelir dağılımıdır. Bu tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kişisel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Birincil gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
İkincil gelir dağılımı: Gelirin yeniden dağıtılması akabinde ortaya çıkan gelir dağılımıdır.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Ünite 2
Soru 1
"İşçilerin aldıkları ücret temel geçimlik seviyede olacaktır ve ücret seviyesi bunun üstüne çıksa bile bir süre sonra çeşitli dinamiklerin etkisiyle tekrar geçimlik seviyeye dönecektir" ifadesi aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Ücretlerin Tunç Kanunu
B
Emek-Değer Teorisi
C
Bölüşüm Teorisi
D
Sübjektif Değer Teorisi
E
Mutlak Üstünlükler Teorisi
Açıklama:
"İşçilerin aldıkları ücret temel geçimlik seviyede olacaktır ve ücret seviyesi bunun üstüne çıksa bile bir süre sonra çeşitli dinamiklerin etkisiyle tekrar geçimlik seviyeye dönecektir" ifadesi Ücretlerin Tunç Kanunu prensibinin açıklamasıdır.
Soru 2
Milletlerin Zenginliği adlı eseriyle iktisatın bir bilim haline gelmesini sağlayan kimdir?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
Adam Smith
C
Karl Marks
D
Carl Menger
E
John Bates Clark
Açıklama:
Milletlerin Zenginliği adlı eseriyle iktisatın bir bilim haline gelmesini sağlayan Adam Smith'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Emek-Değer Teorisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Üretime açılan her yeni toprak daha az verime sahiptir.
B
Üretilen bir malın tüm değeri, o malın üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
C
Ücretler geçimlik seviyenin altına düşerse nüfus azalır ve ücretler yükselerek tekrar geçimlik seviyeye çıkar.
D
Ücretler geçimlik seviyenin üstüne çıkarsa nüfus artar ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye döner.
E
Büyümekte olan bir ekonomide ücretler artar, küçülmekte olan bir ekonomide ücretler azalır.
Açıklama:
Emek-Değer Teorisi'ne göre üretilen bir malın tüm değeri, o malın üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Ricardo'nun varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İktisat biliminin temel problemi gelirin üretim faktörleri arasında ne şekilde dağılacağıdır.
B
Emeğin bir piyasa fiyatı bir de doğal fiyatı vardır.
C
Emeğin piyasa fiyatı tamamen piyasa koşullarında emek arz ve talebi tarafından belirlenir.
D
Emek kıt olduğunda emeğin piyasa fiyatı düşer, emek bol olduğunda emeğin piyasa fiyatı yükselir.
E
Nüfusun artmasıyla birlikte rantlar da artar.
Açıklama:
Emek kıt olduğunda emeğin piyasa fiyatı yükselir, emek bol olduğunda emeğin piyasa fiyatı düşer.
Soru 5
Karl Marx'a göre, hemen her zaman emek arzının emek talebinden fazla olması ya da .......................................... ücretlerin yükselmesine engel olmakta ve işçileri asgari geçimlik seviyede tutmaktadır.
Seçenekler
A
İşsizler ordusu
B
Fakirler ordusu
C
Emek ordusu
D
Yedek işçi ordusu
E
İşçi ordusu
Açıklama:
Karl Marx'a göre, hemen her zaman emek arzının emek talebinden fazla olması ya da yedek işçi ordusu ücretlerin yükselmesine engel olmakta ve işçileri asgari geçimlik seviyede tutmaktadır.
Soru 6
Marx'ın Artık Değer Teorisi'nde üretim araçlarının mülkiyeti için kullanılan para.............................oluştururken, işçilere ücret olarak verilen para ise ..................................... oluşturur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sabit sermaye-değişken sermaye
B
Değişken sermaye-sabit sermaye
C
Artık değer-değişken sermaye
D
Sabit sermaye-artık değer
E
Sabit sermaye-toplam sermaye
Açıklama:
Marx'ın Artık Değer Teorisi'nde üretim araçlarının mülkiyeti için kullanılan para sabit sermayeyi oluştururken, işçilere ücret olarak verilen para ise değişken sermayeyi oluşturur.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini koymuştur?
Seçenekler
A
Keynezyen Gelir Dağılımı Teorisi
B
Klasik Gelir Dağılımı Teorisi
C
Neoklasik Gelir Dağılımı Teorisi
D
Liberal Gelir Dağılımı Teorisi
E
Keynezyen Gelir Dağılı Teorisi
Açıklama:
Emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini koyan Neoklasik Gelir Dağılımı Teorisidir.
Soru 8
Marjinal fayda kavramına göre bir malın fiyatı söz konusu malın .................. nezdindeki marjinal faydası tarafından belirlenir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Üretici
B
İşveren
C
Sermaye
D
Tüketici
E
Devlet
Açıklama:
Marjinal fayda kavramına göre bir malın fiyatı söz konusu malın tüketici nezdindeki marjinal faydası tarafından belirlenir.
Soru 9
1. Keynezyen ekonomi politikaları 2. Dünya Savaşından sonra etkili olmuştur.
2. Ekonomiyi tam istihdam dengesine yöneltmek için devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerekmektedir.
3. Eksik istihdam ve ekonomik denge aynı anda oluşamaz.
Keynes'in görüşleriyle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
2. Ekonomiyi tam istihdam dengesine yöneltmek için devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerekmektedir.
3. Eksik istihdam ve ekonomik denge aynı anda oluşamaz.
Keynes'in görüşleriyle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
1
B
1,2
C
1,3
D
2,3,
E
2
Açıklama:
Keynez'e göre, ekonomiyi tam istihdam dengesine yöneltmek için devletin ekonomiye müdahale etmesi gerekmektedir. Ekonomi her zaman tam istigdamda dengeye gelmez hem eksik istihdam ve hem ekonomik denge aynı anda oluşabilir.
Soru 10
Keynezyen anlamda bir gelir dağılımı teorisi oluşturma yolundaki en önemli teşebbüs aşağıdakilerden hangisinden gelmiştir?
Seçenekler
A
Joan Violet Robinson
B
Nicholas Kaldor
C
Leon Walras
D
John Maynard Keynes
E
John Bates Clark
Açıklama:
Keynezyen anlamda bir gelir dağılımı teorisi oluşturma yolundaki en önemli teşebbüs Nicholas Kaldor'dan gelmiştir.
Soru 11
Marx gelir dağılımı teorisini aşağıdaki hangi iktisatçının teorisi üzerine kurmuştur?
Seçenekler
A
Kaldor
B
Malthus
C
Menger
D
Ricardo
E
Smith
Açıklama:
Karl Marx da temelde bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Marx, gelir dağılımı teorisini Ricardo’nun Emek-Değer Teorisi üzerine bina etmiş ve oluşturduğu gelir dağılımı teorisinden hareketle toplumun kapitalistler ve işçiler olarak temelde iki sınıfa ayrıldığını ve işçilerin kapitalistler tarafından sömürüldüğünü ifade etmiştir.
Soru 12
Neoklasik iktisat anlayışı aşağıdaki hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1550
B
1640
C
1760
D
1870
E
1910
Açıklama:
1870’li yıllarda ortaya çıkan Neoklasik iktisat anlayışı ise ekonomide bir marjinal devrim yaşanmasına neden olmuştur.
Soru 13
Aşağıdaki hangi iktisatçılar Emek-Değer Teorisini reddederek bunun yerine Sübjektif Değer Teorisini savunmuşlardır?
Seçenekler
A
Jevons, Walras ve Menger
B
Jevons, Walras ve Malthus
C
Jevons, Ricardo ve Menger
D
Jevons, Ricardo ve Smith
E
Jevons, Kaldor ve Menger
Açıklama:
Jevons, Walras ve Menger kendilerinden önceki iktisatçıların savunduğu Emek-Değer Teorisini reddederek bunun yerine Sübjektif Değer Teorisini savunmuşlar ve marjinallik kavramını ortaya atmışlardır.
Soru 14
Milletlerin Zenginliği isimli eseri yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Alfred Marshall
C
David Ricardo
D
Karl Marx
E
Nicholas Kaldor
Açıklama:
1776’da basılan Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan ve böylece Klasik İktisadın babası olarak addedilen Adam Smith’in temel uğraşı alanı üretimin ve dolayısıyla refahın nasıl arttırılabileceği olmuştur.
Soru 15
Azalan Verimler Kanunu varsayımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Alfred Marshall
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
Karl Marx
E
Thomas R. Malthus
Açıklama:
Klasik iktisadın önde gelen isimlerinden David Ricardo da bir gelir dağılımı teorisi ortaya koymaya çalışmıştır. Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinde üç temel varsayım bulunmaktadır:
- Emek-Değer Teorisi geçerlidir. Üretilen bir malın tüm değeri, onun üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
- Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. Üretime açılan her yeni toprak daha az verime sahiptir.
- Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, ücretler geçimlik seviyenin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye dönecektir. Tersi durumda da nüfus azalacak ve ücretler yükselerek tekrar geçimlik seviyeye çıkacaktır. Böylece, uzun vadede ücretler hep geçimlik seviyede kalacaktır.
- Emek-Değer Teorisi geçerlidir. Üretilen bir malın tüm değeri, onun üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
- Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. Üretime açılan her yeni toprak daha az verime sahiptir.
- Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, ücretler geçimlik seviyenin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye dönecektir. Tersi durumda da nüfus azalacak ve ücretler yükselerek tekrar geçimlik seviyeye çıkacaktır. Böylece, uzun vadede ücretler hep geçimlik seviyede kalacaktır.
Soru 16
Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaldor
B
Marx
C
Malthus
D
Ricardo
E
Smith
Açıklama:
Ricardo, 1817 yılında kaleme aldığı ve 1821 yılında son hâlini verdiği ünlü eseri Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine isimli kitabının hemen girişinde, topraktan elde edilen ürünün; işgücü, sermaye ve makinenin ortak kullanımı ile ortaya çıktığını ve söz konusu üretimin de toprak sahipleri, sermayedarlar ve işçiler arasında paylaşıldığını ifade etmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "Azalan Verimler Kanununa" inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarak da kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir?
Seçenekler
A
Kaldor
B
Marx
C
Nozick
D
Smith
E
Walras
Açıklama:
Marx Azalan Verimler Kanununa inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarak da kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir?
Soru 18
"Sermayedarlar işçilerin hakkı olan artık değeri onlara vermeyerek işçi sınıfını sömürmektedirler" görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Marshall
B
Marx
C
Nozick
D
Ricardo
E
Smith
Açıklama:
Marx’a göre, sermayedarlar işçilerin hakkı olan artık değeri onlara vermeyerek işçi sınıfını sömürmektedirler.
Soru 19
1870’li yıllarda birbirlerinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştirenler aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Nicholas Kaldor, Leon Walras ve Carl Menger
B
Nicholas Kaldor, Robert Nozick ve Carl Menger
C
Adam Smith, Leon Walras ve Robert Nozick
D
Karl Max, Leon Walras ve Thomas R. Malthus
E
W. Stanley Jevons, Leon Walras ve Carl
Açıklama:
1870’li yıllarda W. Stanley Jevons, Leon Walras ve Carl Menger birbirlerinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştirmişler
Soru 20
"Her üretim faktörünün üretime katkısı ölçüsünde pay aldığını, bunun da doğal bir kanun çerçevesinde gerçekleştiğini ifade etmiş ve söz konusu çalışmasının hedefinin de bu durumu göstermek olduğunu belirtmiştir" görüşü aşağıdakilerden hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Clark
B
Jevons
C
Marx
D
Menger
E
Walras
Açıklama:
Clark, 1908 yılında yazdığı eserinin girişinde, her üretim faktörünün üretime katkısı ölçüsünde pay aldığını, bunun da doğal bir kanun çerçevesinde gerçekleştiğini ifade etmiş ve söz konusu çalışmasının hedefinin de bu durumu göstermek olduğunu belirtmiştir
Soru 21
Emek Değer Teorisi kime aittir?
Seçenekler
A
Ricardo
B
Keynes
C
Kaldor
D
Karl Marx
E
Adam Smith
Açıklama:
Karl Marx da temelde bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Marx,
gelir dağılımı teorisini Ricardo’nun Emek-Değer Teorisi üzerine bina etmiş ve
oluşturduğu gelir dağılımı teorisinden hareketle toplumun kapitalistler ve işçiler
olarak temelde iki sınıfa ayrıldığını ve işçilerin kapitalistler tarafından sömürüldüğünü ifade etmiştir.
gelir dağılımı teorisini Ricardo’nun Emek-Değer Teorisi üzerine bina etmiş ve
oluşturduğu gelir dağılımı teorisinden hareketle toplumun kapitalistler ve işçiler
olarak temelde iki sınıfa ayrıldığını ve işçilerin kapitalistler tarafından sömürüldüğünü ifade etmiştir.
Soru 22
Klasik iktisatın babası olarak addedilen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Keynes
B
Adam Smith
C
Ricardo
D
Kaldor
E
Karl Marx
Açıklama:
1776’da basılan Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan ve böylece Klasik İktisadın babası olarak addedilen Adam Smith’in temel uğraşı alanı üretimin ve dolayısıyla refahın nasıl arttırılabileceği olmuştur.
Soru 23
I. Emek-Değer Teorisi geçerlidir.
II. Azalan Verimler Kanunu geçerlidir.
III. Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ricardo’nun gelir dağılımı teorisindeki temel
varsayımlardanır?
II. Azalan Verimler Kanunu geçerlidir.
III. Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ricardo’nun gelir dağılımı teorisindeki temel
varsayımlardanır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinde üç temel
varsayım bulunmaktadır:
- Emek-Değer Teorisi geçerlidir. Üretilen bir malın tüm değeri, onun üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
- Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. Üretime açılan her yeni toprak daha az
verime sahiptir.
- Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, ücretler geçimlik seviyenin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye
dönecektir. Tersi durumda da nüfus azalacak ve ücretler yükselerek tekrar
geçimlik seviyeye çıkacaktır. Böylece, uzun vadede ücretler hep geçimlik
seviyede kalacaktır.
varsayım bulunmaktadır:
- Emek-Değer Teorisi geçerlidir. Üretilen bir malın tüm değeri, onun üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
- Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. Üretime açılan her yeni toprak daha az
verime sahiptir.
- Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, ücretler geçimlik seviyenin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye
dönecektir. Tersi durumda da nüfus azalacak ve ücretler yükselerek tekrar
geçimlik seviyeye çıkacaktır. Böylece, uzun vadede ücretler hep geçimlik
seviyede kalacaktır.
Soru 24
Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Ricardo
B
Karl Marx
C
Keynes
D
Adam Smith
E
Kaldor
Açıklama:
1776’da basılan Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan ve böylece Klasik İktisadın babası olarak addedilen Adam Smith’in temel uğraşı alanı üretimin ve dolayısıyla refahın nasıl arttırılabileceği olmuştur.
Soru 25
Marx'ın gelir dağılımı teorisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur.
B
Marx’a göre, işçiler gelirin tamamını üretmelerine rağmen, emeğin payına
düşen ücret, işçilerin asgari düzeyde geçinmelerine yetecek düzeyde gerçekleşmektedir.
düşen ücret, işçilerin asgari düzeyde geçinmelerine yetecek düzeyde gerçekleşmektedir.
C
Marx’ın gelir dağılımı teorisinde, toplum işçiler ve sermayedarlar olarak iki
kısma ayrılmaktadır.
kısma ayrılmaktadır.
D
İşçi ücretlerinin neden geçimlik seviyede olduğu hususunda da Marx’ın yaklaşımı Ricardo’ya benzerlik göstermektedir.
E
Marx gelir dağılımı teorisinde kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir.
Açıklama:
İşçi ücretlerinin neden geçimlik seviyede olduğu hususunda da Marx’ın yaklaşımı Ricardo’ya göre farklıdır.
Soru 26
I. W. Stanley Jevons,
II. Leon Walras,
III. Carl Menger,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri birbirinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştiren kişilerdendir?
II. Leon Walras,
III. Carl Menger,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri birbirinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştiren kişilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1870’li yıllarda W. Stanley Jevons, Leon Walras ve Carl Menger birbirlerinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştirmişler.
Soru 27
Teknolojinin gelişmesi ile artan makineleşme bazı çalışanların işsiz kalmasına neden olmakta ve bu işçiler Marx’a göre hangi kavramı oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Yedek işçi ordusu
B
Gizli işşizlik
C
Yedek sanayi ordusu
D
Pasif işsizlik
E
Artık işsizlik
Açıklama:
Teknolojinin gelişmesi ile artan makineleşme bazı çalışanların işsiz kalmasına neden olmakta ve bu işçiler Marx’a göre bir yedek sanayi ordusu oluşturmaktadır.
Soru 28
Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koymuştur. İktisadi anlayışta yaşanan
bu değişim, hangi kavram ile nitelendirilmiştir?
bu değişim, hangi kavram ile nitelendirilmiştir?
Seçenekler
A
Emekçi devrim
B
Marjinal devrim
C
Ekonomik devrim
D
İktisadi devrim
E
Sosyal devrim
Açıklama:
Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koymuştur. İktisadi anlayışta yaşanan
bu değişim, Marjinal Devrim olarak da nitelendirilmiştir.
bu değişim, Marjinal Devrim olarak da nitelendirilmiştir.
Soru 29
Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine isimli kitap kime aittir?
Seçenekler
A
Ricardo
B
Kaldor
C
Keynes
D
Adam Smith
E
Karl Marx
Açıklama:
Ricardo, 1817 yılında kaleme aldığı ve 1821 yılında son hâlini verdiği ünlü eseri Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine isimli kitabının hemen girişinde, topraktan elde edilen ürünün; işgücü, sermaye ve makinenin ortak kullanımı ile ortaya çıktığını ve söz konusu üretimin de toprak sahipleri, sermayedarlar ve işçiler arasında paylaşıldığını ifade etmiştir.
Soru 30
Neoklasik iktisat anlayışı kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
17
B
18
C
19
D
20
E
21
Açıklama:
Neoklasik iktisat anlayışı 1870’li yıllarda ortaya çıkmış ve Keynezyen devrime
kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalmıştır.
kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalmıştır.
Soru 31
I. Gelir dağılımı üzerine çalışmıştır.
II.Teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır.
III.Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir.
Yukarıda teorisinin özellikleri verilen iktisatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
II.Teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır.
III.Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir.
Yukarıda teorisinin özellikleri verilen iktisatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
John Keynes
E
William Jevons
Açıklama:
Klasik iktisadın önemli isimlerinden David Ricardo’nun iktisadi çalışmalarında gelir dağılımının çok önemli bir yeri bulunmaktadır. Ricardo, gelirin nasıl bölüşüldüğünü iktisadın en temel problemi olarak gördüğünü ifade etmiş ve bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Ricardo’nun oluşturduğu gelir dağılımı teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır ve teoride Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisinde, Adam Smith'in teorisindeki üç unsur birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
özgürlük, rekabet, kişisel çıkar
B
özgürlük, tekillik, kişisel çıkar
C
özgürlük, çoğulculuk, kişisel çıkar
D
adalet, rekabet, kişisel çıkar
E
adalet, tekillik, kişisel çıkar
Açıklama:
Smith, üretimin ve ticaretin nasıl maksimumlaştırılabileceği ve bu suretle “evrensel bolluğun” nasıl gerçekleştirilebileceği sorusuna yanıt aramıştır. Smith’in bu sorulara net bir cevabı vardır: İnsanlara ekonomik özgürlükleri verildiğinde bu hedefler gerçekleşebilecektir. Smith, iktisadi modelini ise üç unsur üzerine kurmaktadır. Bunlar; a) Özgürlük, b) Rekabet, c) Kişisel çıkardır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi sebebiyle Ricardo'nun modeli eleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Ekonometri alanına yoğunlaşması
B
Üretimin paylaştırılmasına odaklanması
C
Ekonomik büyümeyi araştırmaması
D
Modelinin günlük hayattan kopuk olması
E
Verimli topraklardaki üretime odaklanması
Açıklama:
Ricardo, Adam Smith’in aksine günlük hayattan oldukça kopuk biçimde ve ardı arkası kesilmeyen varsayımlara ve genellemelere dayanan soyut modeller kurmuştur. Bu yaklaşım daha sonraları Ricardocu Kötü Alışkanlık olarak tanımlanmıştır.
Soru 34
I. Marx, kar ve rant arasında ayrım yapmamıştır.
II. Marx, teorisini azalan verimler kanununa dayandırmıştır.
III.Marx'a göre emek arzı, emek talebinden fazladır.
IV. Marx'a göre yedek işçiler, ücretlerin yükselmesine neden olmaktadır.
Yukarıda Marx'ın Gelir Dağılımı Teorisi ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Marx, teorisini azalan verimler kanununa dayandırmıştır.
III.Marx'a göre emek arzı, emek talebinden fazladır.
IV. Marx'a göre yedek işçiler, ücretlerin yükselmesine neden olmaktadır.
Yukarıda Marx'ın Gelir Dağılımı Teorisi ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,III
D
I,IV
E
II,IV
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi Marx’ın,kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olmasıdır. Marx, Azalan Verimler Kanununa inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarak da kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir. Bunun haricinde, Marx’a göre, hemen her zaman emek arzının emek talebinden fazla olması, ya da başka bir deyişle yedek işçi ordusunun hep var olması, ücretlerin yükselmesine engel olmakta ve işçileri asgari geçimlik seviyede tutmaktadır.
Soru 35
Marx'ın Emek Değer Teorisi'ne göre aşağıdakilerden hangisi "artık değer" olabilir?
Seçenekler
A
Sermayedarların alamadığı kâr payları
B
Sermayedarların emek gücü
C
Sermayedarların üretim için ayırdıkları bütçe
D
Vasıflı işçilerin ürettiklerinden elde edilen kâr
E
Toprak sahiplerinin kazandığı faiz
Açıklama:
Marx, Emek Değer Teorisi çerçevesinde, gerçekte değerin tek belirleyicisinin emek olduğunu, kâr ve faizin de “artık değeri” oluşturduğunu ifade etmiştir. Marx, değerin tamamının emeğin ürünü olmasından hareketle, sermayedarların aldığı kâr ve toprak sahiplerinin kazandığı faizin tümünün, çalışan sınıfın hak etmiş olduğu kazanç üzerinden haksız bir şekilde alınan artık değer olduğunu iddia etmiştir.
Soru 36
Bir işçi bir ayda toplam 100 ayakkabı üretirken, kendisine 50 ayakkabı alabilecek kadar ücret ödenmiştir. Bu durumda Artık Değer Teorisi'ne göre, toplam sömürü oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%25
B
%50
C
%75
D
%100
E
%125
Açıklama:
Üretim süreci sonunda ortaya çıkan artık değerin, işçilere emekleri karşılığında verilen toplam ücrete oranı sömürü derecesini vermektedir. Örneğin, bir işçi bir ayda toplam 100 ayakkabı üretirken, kendisine 50 ayakkabı alabilecek kadar ücret ödenmişse sömürü oranı da; s/v = (100-50)/50 = 1’dir. Söz konusu işçi Marx’ın teorisine göre, ürettiği toplam değerin yarısı kadar bir ücret alabilirken, işçinin ürettiği toplam değerin geri kalan yarısı sermayedar tarafından gasp edilmekte ve böylece işçi % 100 oranında sömürülmüş olmaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi iktisat alanında yaşanan marjinal devrime sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Artık değer teorisi
B
Gelir dağılımı teorisi
C
Klasik gelir dağılımı teorisi
D
Emek-değer teorisi
E
Fayda teorisi
Açıklama:
Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koymuştur. İktisadi anlayışta yaşanan bu değişim, Marjinal Devrim olarak da nitelendirilmiştir.
Soru 38
Aşağıdakilerin hangisinde, marjinal fayda doğru olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Malın üretiminde harcanan emek
B
Malın tüketici nezdindeki fiyatı
C
Malın ulaşılabilirliği
D
Malın satışı için harcanan emek
E
Malın satışından elde edilen kâr
Açıklama:
Marjinal fayda kavramına göre, herhangi bir malın fiyatı, söz konusu malın tüketici nezdindeki (subjektif) marjinal faydası tarafından belirlenmektedir. Buna göre, eğer tüketiciler bir mala yüksek değer atfediyorsa, o malın fiyatı yüksek olacaktır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Neoklasik gelir dağılımının öne sürdüğü bir durumdur?
Seçenekler
A
İşçilerin ücretleri teknolojik gelişmelerle birlikte düşecektir.
B
İşçilerin ücretleri, çalışan işçi sayısına bağlı olarak belirlenmelidir.
C
İşçilerin ücretleri, üretimle birlikte azalmaya başlayacaktır.
D
Ekonomik gelişmeler, işçilerin ücretlerini artıracaktır.
E
İşçilerin ücretleri her zaman sabit oranla artmaktadır.
Açıklama:
Klasik gelir dağılımı teorisinde işçilerin aldıkları ücret düzeyinin ekonomik gelişmeyle birlikte yükselmeyeceği, hatta Marx’ın gelir dağılımı teorisinde de teknolojik gelişmeyle birlikte işçilerin aldıkları ücretin düşme eğiliminde olacağı ifade edilmiştir. Neoklasik gelir dağılımı teorisinde, çalışanların aldıkları ücretler marjinal verimliliğe bağlı olduğu için, ekonomik gelişmeyle birlikte çalışanların marjinal verimlilikleri de artacağından, ekonomik gelişmenin çalışanların ücretlerini arttıracağı sonucuna varılmaktadır ki bu yaklaşım gerçek hayatta yaşananlarla da uyumludur.
Soru 40
Millî gelirden emeğe düşen payın, millî gelirin seviyesinden ve ekonominin dalgalanmasından bağımsız olarak, hep istikrarlı bir seyir izlediğini ifade eden bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
David Ricardo
C
John Keynes
D
Adam Smith
E
Nicholas Kaldor
Açıklama:
Keynes, 1939 tarihli bir makalesinde, millî gelirden emeğe düşen payın, millî gelirin seviyesinden ve ekonominin genel olarak inişte veya çıkışta olup olmamasından bağımsız bir şekilde, hep istikrarlı bir seyir izlediğini ifade etmiştir. Keynes, bu durumun ekonomi bilimindeki hem en şaşırtıcı hem de en sağlam temelli gerçeklerden birisi olduğunu da eklemiştir
Soru 41
Klasik iktisadın ve modern iktisat biliminin kurucusu olarak addedilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
Jevons
E
Walras
Açıklama:
Klasik iktisadın ve modern iktisat biliminin kurucusu olarak addedilen Adam Smith, bir taraftan zenginliğe nasıl ulaşılacağının yollarını araştırmış, diğer taraftan da ortaya çıkan zenginliğin ne şekilde paylaştırılacağı hususunda temel bir çerçeve ortaya koymuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
I. İşçiler
II. Sermayedarlar
III. Toprak sahipleri
Smith, oluşturmaya çalıştığı iktisadi büyüme teorisi çerçevesinde, ekonomiyi genel anlamda yukarıdaki gruplardan hangisine ayırmıştır?
II. Sermayedarlar
III. Toprak sahipleri
Smith, oluşturmaya çalıştığı iktisadi büyüme teorisi çerçevesinde, ekonomiyi genel anlamda yukarıdaki gruplardan hangisine ayırmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Smith, oluşturmaya çalıştığı iktisadi büyüme teorisi çerçevesinde, ekonominin genel anlamda; işçiler, sermayedarlar ve toprak sahipleri olmak üzere üç sınıfa ayrıldığını ve söz konusu ekonomide üretilen toplam gelirin bu üç sınıf arasında; işçilere ücret, sermayedarlara kâr ve toprak sahiplerine rant olmak üzere dağıtıldığını ifade etmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
I. Emek-Değer Teorisi geçerlidir
II. Azalan Verimler Kanunu geçerlidir
III. Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir
Klasik iktisadın önde gelen isimlerinden David Ricardo da bir gelir dağılımı teorisi ortaya koymaya çalışmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi Ricardo’nun gelir dağılımı teorisindeki varsayımlar arasında bulunur?
II. Azalan Verimler Kanunu geçerlidir
III. Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir
Klasik iktisadın önde gelen isimlerinden David Ricardo da bir gelir dağılımı teorisi ortaya koymaya çalışmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi Ricardo’nun gelir dağılımı teorisindeki varsayımlar arasında bulunur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Klasik iktisadın önde gelen isimlerinden David Ricardo da bir gelir dağılımı teorisi ortaya koymaya çalışmıştır. Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinde üç temel varsayım bulunmaktadır:
- - Emek-Değer Teorisi geçerlidir. Üretilen bir malın tüm değeri, onun üreti- minde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
- - Azalan Verimler Kanunu geçerlidir. Üretime açılan her yeni toprak daha az verime sahiptir.
- - Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, ücretler geçimlik seviye- nin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye dönecektir. Tersi durumda da nüfus azalacak ve ücretler yükselerek tekrar geçimlik seviyeye çıkacaktır. Böylece, uzun vadede ücretler hep geçimlik seviyede kalacaktır.
Soru 44
Emek-Değer Teorisini ortaya koyan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
John Maynard Keynes
E
Kenneth Boulding
Açıklama:
Ricardo, üretilen mallar için mutlak bir değer ölçüsü aramış ve aradığı cevabı da emekte bularak Emek-Değer Teorisini ortaya koymuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
I. Özgürlük
II. Rekabet
III. Kişisel çıkar
IV. Para
Yukarıdakilerden hangisi Adam Smith’in iktisadi modelini üzerine kurduğu unsurlar arasındadır?
II. Rekabet
III. Kişisel çıkar
IV. Para
Yukarıdakilerden hangisi Adam Smith’in iktisadi modelini üzerine kurduğu unsurlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Smith, iktisadi modelini üç unsur üzerine kurmaktadır. Bunlar; a) Özgürlük, b) Rekabet, c) Kişisel çıkardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Marx’ın gelir dağılımı teorisini Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinden ayıran en önemli farklardan biridir?
Seçenekler
A
Marx Ricardo’nun tersine, kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir.
B
Emeğin doğal fiyatı, çalışanın ken- disini ve ailesini geçindirebileceği düzeydeki ücrettir.
C
Emeğin piyasa fiyatı ise tamamıyla piyasa koşullarında, emek arz ve talebi tarafından belirlenmektedir.
D
Rantın artması için ya toplumun zenginleşmesi ya da nüfusun artması gerekmektedir.
E
Üretim toplumsal sınıflar arasında rant, kâr ve ücret şeklindeki paylaşımı zamandan zamana ve toplumdan topluma değişiklik gösterecektir.
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur. Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi de Marx’ın Ricardo’nun tersine, kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koyan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Artık Değer Teorisi
B
Neoklasik iktisat anlayışı
C
Değişken Sermaye
D
Sömürü Düzeyi
E
Gelir Dağılımı Teorisi
Açıklama:
Neoklasik iktisat anlayışı 1870’li yıllarda ortaya çıkmış ve Keynezyen devrime kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalmıştır. Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koymuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
En ünlü eserleri arasında Kapital (1867- 1894), Komünist Manifesto (1848) bulunan ekonomist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
John Maynard Keynes
C
Nicholas Kaldor
D
Kenneth Ewart Boulding
E
David Ricardo
Açıklama:
Karl Marx, 1883’te hayatını kaybetmiştir. En ünlü eserleri arasında Kapital (1867- 1894), Komünist Manifesto (1848) bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
1870’li yıllarda ortaya çıkmış ve Keynezyen devrime kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalan iktisat anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı teorisi
B
Emek-Değer Teorisi
C
Neoklasik iktisat anlayışı
D
Sübjektif Değer Anlayışı
E
Klasik gelir dağılımı anlayışı
Açıklama:
Neoklasik iktisat anlayışı 1870’li yıllarda ortaya çıkmış ve Keynezyen devrime kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
İktisat eğitimi almamış olmasına rağmen yazdığı İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi (1936) adlı kitabıyla iktisat alanında ün kazanmış kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
John Bates Clark
B
W. Stanley Jevons
C
Leon Walras
D
John Maynard Keynes
E
Carl Menger
Açıklama:
Keynes iktisat eğitimi almamış olmasına rağmen yazdığı İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi (1936) adlı kitabıyla iktisat alanında müthiş bir üne kavuşmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
D. Ricardo’nun, “emeğin piyasa fiyatı” ile ifade ermek istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanın işin niteliğine göre aldığı ücret
B
Çalışanın sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamaya yeter ücret
C
Emek arz ve talebi tarafından belirlenen ücret
D
Emeğin verimliliği karşılığında aldığı ücret
E
Çalışanın kendisi ve ailesini geçindirebileceği düzeydeki ücret
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 52
D. Ricardo’nun, “emeğin doğal fiyatı” ile ifade etmek istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanın işin niteliğine göre aldığı ücret
B
Emeğin verimliliği karşılığında aldığı ücret
C
Çalışanın sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamaya yeter ücret
D
Emek arz ve talebi tarafından belirlenen ücret
E
Çalışanın kendisini ve ailesini geçindirebileceği düzeydeki ücret
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 53
Klasik ekol içerisinde D.Ricardo tarafından incelenen “Ücretlerin Tunç Kanunu” aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Ücretler geçimlik seviyenin üzerine çıktığında nüfus artacak ve ücretler tekrar geçimlik seviyeye dönecektir.
B
Ücretler uzun dönemde geçimlik seviyenin altına düşecektir.
C
Ücretler emek verimliliğine göre belirlenecektir.
D
Ücretlerin belirlenmesinde etkili mekanizma devlettir.
E
Ücretler firma kârlılığına göre belirlenecektir.
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 54
Fonksiyonel gelir dağılımı teorisini ilk olarak ortaya koyan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. Smith
B
D.Ricardo
C
J.S. Mill
D
J.M. Keynes
E
S. Kuznets
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 55
Emek-Değer Teorisi aşağıdaki seçeneklerde verilen iktisatçıklardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
A. Smith
B
D.Ricardo
C
J.S. Mill
D
J.M. Keynes
E
S. Kuznets
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 56
Emek değer teorisi aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından ortaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
J.Stuart Mill
D
Milton Friedman
E
Simon Kuznets
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 57
D. Ricardo’nun oluşturduğu gelir dağılımı teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asgari Ücret Teorisi
B
Geçimlik Ücret Teorisi
C
Emek-Değer Teorisi
D
Subjektif Değer Teorisi
E
Objektif Değer Teorisi
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 58
Adam Smith’in modern anlamda oluşturmaya çalıştığı gelir dağılımı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgesel gelir dağılımı
B
Kişisel gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
Birincil gelir dağılımı
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 59
D. Ricardo’ya göre çalışanın kendisini ve ailesini geçindirebileceği düzeydeki ücreti fiyat olarak tanımlamak istersek aşağıdaki seçeneklerden verilenlerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
Doğal fiyat
B
Reel fiyat
C
Nominal fiyat
D
Göreceli fiyat
E
Nisbi fiyat
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 60
Adam Smith üretim ve refahın arttırılmasında önemli biçimde etkili olarak düşündüğü kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İş bölümü
B
Verimlilik
C
Firma kârı
D
Sermaye malı üretimi
E
Teknoloji
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 61
Keynesyen iktisat ekolüne gelir dağılımı teorisini kazandıran iktisatçı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kaldor
B
Keynes
C
Pigou
D
D.Ricardo
E
Edgeworth
Açıklama:
Keynezyen iktisatçıların gelir dağılımına ilişkin görüşlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 62
“Artık değer teorisi” aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
David Ricardo
C
Adam Smith
D
Robert Barro
E
Alfred Marshall
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Emek-Değer Teorisi, kim tarafından oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
David Ricardo
C
J. Stuart Mill
D
Adam Smith
E
Thomas Malthus
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 64
İktisat literatürüne “marjinallik” kavramı hangi iktisadi ekolle birlikte girmiştir?
Seçenekler
A
Keynesyen Ekol
B
Klasik Ekol
C
Neoklasik Ekol
D
Post Keynesyen Ekol
E
Monetaristler
Açıklama:
Neoklasik iktisatçıların klasik iktisatçılardan farklı olarak gelir dağılımına ilişkin getirdiği yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Soru 65
Subjektif değer teorisi hangi iktisadi ekolle ortaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Klasik Ekol
B
Keynesyen Ekol
C
Neo Klasik Ekol
D
Post Keynesyen Ekol
E
Yeni Keynesyen Ekol
Açıklama:
Neoklasik iktisatçıların klasik iktisatçılardan farklı olarak gelir dağılımına ilişkin getirdiği yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Soru 66
D. Ricardo’nun 1821 yılında son halini verdiği ünlü eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kutsal Aile
B
Ekonomi Politiğin Eleştirisi
C
Nüfusun İlkeleri Üzerine Denemeler
D
Milletlerin Zenginliği
E
Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 67
D. Ricardo’nun teorisine göre, bir malın değerini belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malın üretiminde kullanılan teknoloji yoğunluğu
B
Malın üretiminde kullanılan emek miktarı
C
Malın üretim biçimi
D
Malın üretim süresi
E
Malın üretim yeri
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 68
Keynesyen gelir dağılımı teorisinde temel dayanak noktası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Marjinal verimlilik
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Marjinal yatırım eğilimi
D
Toplam tüketim harcamaları
E
Ortalama faiz oranı
Açıklama:
Keynezyen iktisatçıların gelir dağılımına ilişkin görüşlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Ricardo Tarafından açıklanan “Tunç Kanununa” göre ücretlerin geçimlik seviyeye dönmesini sağlayan mekanizma aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus artışı
B
Sermaye birikimi
C
Tasarruf artışı
D
Vergilerin artması
E
kamu harcamalarının düşmesi
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 70
Artık Değer Teorisine göre üretim süreci sonunda ortaya çıkan artık değerin işçilere emekleri karşılığında verilen toplam ücrete oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sömürü oranı
B
Ücret oranı
C
Vergi oranı
D
Telafi oranı
E
Destek oranı
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Kaldor’un oluşturduğu Keynezyen gelir dağılımı teorisinde gelir dağılımı üzerinde söz sahibi olan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sömürü oranı
B
Marjinal tasarruf eğilimi
C
Marjinal verimlilik
D
Marjinal ürün
E
Artık değer
Açıklama:
Keynezyen iktisatçıların gelir dağılımına ilişkin görüşlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Neo-Klasik teoriye göre, malın fiyatını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüketicilerin mala verdikleri göreceli değer
B
Malın yapısal özellikleri
C
Tüketicilerin tüketim miktarı
D
Malın niteliği
E
Malın fiyatı
Açıklama:
Neoklasik iktisatçıların klasik iktisatçılardan farklı olarak gelir dağılımına ilişkin getirdiği yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Soru 73
Neoklasik gelir dağılımı teorisinin temelleri aşağıdaki seçeneklerde verilen teorilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tunç Yasası
B
Emek değer yasası
C
Subjektif değer teorisi
D
Esneklik yasası
E
Tam istihdam yasası
Açıklama:
Neoklasik iktisatçıların klasik iktisatçılardan farklı olarak gelir dağılımına ilişkin getirdiği yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Soru 74
Klasik iktisadın kurucularından olan bir iktisat bilimci gelirin nasıl bölüşüldüğünü iktisadın en temel problemi olarak gördüğünü ifade etmiş ve bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Onun oluşturduğu gelir dağılımı teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır ve teoride Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Kimdir bu ünlü iktisat bilimci?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
Stanley Jevons
E
Leon Walras
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Klasik iktisadın önemli isimlerinden David Ricardo’nun iktisadi çalışmalarında gelir dağılımının çok önemli bir yeri bulunmaktadır. Ricardo, gelirin nasıl bölüşüldüğünü iktisadın en temel problemi olarak gördüğünü ifade etmiş ve bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Ricardo’nun oluşturduğu gelir dağılımı teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır ve teoride Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, işçilerin aldıkları ücret temel geçimlik seviyede olacaktır ve ücret seviyesi bunun üstüne çıksa bile bir süre sonra çeşitli dinamiklerin etkisiyle tekrar geçimlik seviyeye dönecektir
Klasik iktisadın önemli isimlerinden David Ricardo’nun iktisadi çalışmalarında gelir dağılımının çok önemli bir yeri bulunmaktadır. Ricardo, gelirin nasıl bölüşüldüğünü iktisadın en temel problemi olarak gördüğünü ifade etmiş ve bir gelir dağılımı teorisi oluşturmaya çalışmıştır. Ricardo’nun oluşturduğu gelir dağılımı teorisinin temelinde Emek-Değer Teorisi bulunmaktadır ve teoride Ücretlerin Tunç Kanunu geçerlidir. Buna göre, işçilerin aldıkları ücret temel geçimlik seviyede olacaktır ve ücret seviyesi bunun üstüne çıksa bile bir süre sonra çeşitli dinamiklerin etkisiyle tekrar geçimlik seviyeye dönecektir
Soru 75
Ricardo’ya göre gelir dağılımı aşağıdakilerden hangisine bağlı olarak değişmemektedir?
Seçenekler
A
Toprağın verimliliğine
B
Sermaye birikimine
C
Zenginliğe
D
Nüfusa
E
Vasıf düzeyine
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan Adam Smith ve David Ricardo’nun ortaya koyduğu gelir dağılımı teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Ricardo’ya göre gelir dağılımı ; toprağın verimliliğine, sermaye birikimine, nüfusa, vasıf düzeyine ve uzmanlığa bağlı olarak değişmektedir
Ricardo’ya göre gelir dağılımı ; toprağın verimliliğine, sermaye birikimine, nüfusa, vasıf düzeyine ve uzmanlığa bağlı olarak değişmektedir
Soru 76
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur. Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kar
B
Azalan Verimler Kanunu
C
Rant
D
İşçi ücretleri
E
Geçimlik seviyesi
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisini açıklayabileceksiniz.
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur. Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi de Marx’ın Ricardo’nun tersine, kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olmasıdır. Marx, Azalan Verimler Kanununa inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarakda kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir.
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur. Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi de Marx’ın Ricardo’nun tersine, kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olmasıdır. Marx, Azalan Verimler Kanununa inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarakda kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir.
Soru 77
Marx’a göre sermayedar, işçilerin hakkı olan s kadar kârı kendisine ayırmakta ve böylece işçileri sömürmektedir. Marx’ın teorisinde sömürü oranı da bu çerçevede önemli bir yere sahiptir. Sömürü oranı, işçilerin sermayedarlar tarafından sömürülme derecesini göstermektedir. Hangi değerin artışı sömürü oranını arttırır?
Seçenekler
A
Toplam Sermaye
B
Sabit Sermaye
C
Değişken Sermaye
D
Artık Değer
E
Üretim Süreci Sonundaki Toplam Sermaye
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisini açıklayabileceksiniz.
Marx’a göre sermayedar, işçilerin hakkı olan s kadar kârı kendisine ayırmakta ve böylece işçileri sömürmektedir. Marx’ın teorisinde sömürü oranı da bu çerçevede önemli bir yere sahiptir. Sömürü oranı, işçilerin sermayedarlar tarafından sömürülme derecesini göstermektedir. Artıkdeğerin artışı sömürü oranını arttırır.
Marx’a göre sermayedar, işçilerin hakkı olan s kadar kârı kendisine ayırmakta ve böylece işçileri sömürmektedir. Marx’ın teorisinde sömürü oranı da bu çerçevede önemli bir yere sahiptir. Sömürü oranı, işçilerin sermayedarlar tarafından sömürülme derecesini göstermektedir. Artıkdeğerin artışı sömürü oranını arttırır.
Soru 78
Neoklasik gelir dağılımı teorisinin dayandığı bir başka temel, Azalan Verimler Kanunudur. Buna göre, her üretim faktörünün marjinal verimliliği, diğer üretim faktörlerinin düzeyi sabitken, söz konusu üretim faktörünün miktarı arttıkça azalmaktadır. Kimdir bu Azalan Verimler Kanununu öneren Neoklasik iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Stanley Jevons
B
Leon Walras
C
Carl Menger
D
Karl Marx
E
John Bates Clark
Açıklama:
Neoklasik iktisatçıların klasik iktisatçılardan farklı olarak gelir dağılımına ilişkin getirdiği yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Clark’ın (1908), Neoklasik gelir dağılımı teorisinin dayandığı bir başka temel, Azalan Verimler Kanunudur. Buna göre, her üretim faktörünün marjinal verimliliği, diğer üretim faktörlerinin düzeyi sabitken, söz konusu üretim faktörünün miktarı arttıkça azalmaktadır.
Clark’ın (1908), Neoklasik gelir dağılımı teorisinin dayandığı bir başka temel, Azalan Verimler Kanunudur. Buna göre, her üretim faktörünün marjinal verimliliği, diğer üretim faktörlerinin düzeyi sabitken, söz konusu üretim faktörünün miktarı arttıkça azalmaktadır.
Soru 79
1776’da basılan Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan ve böylece Klasik İktisadın babası olarak addedilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
Leon Walras
E
Carl Menger
Açıklama:
1776’da basılan Milletlerin Zenginliği isimli eseri ile modern iktisat biliminin temellerini atan ve böylece Klasik İktisadın babası olarak addedilen Adam Smith’in temel uğraşı alanı üretimin ve dolayısıyla refahın nasıl arttırılabileceği olmuştur. Smith, bu çerçevede bir ekonomik büyüme teorisi geliştirmeye çalışmıştır.
Soru 80
Adam Smith’in 1776 yılında İktisat’ın bir bilim hâline gelmesini sağlayan kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
İnsanların zenginliği
B
Milletlerin zenginliği
C
Devletlerin zenginliği
D
İşçilerin zenginliği
E
Avrupa'nın zenginliği
Açıklama:
Adam Smith’in, 1776 yılında yayımladığı Milletlerin Zenginliği adlı kitabı İktisat’ın bir bilim hâline gelmesini sağlamıştır. Ayrıca bu eser dünya çapında ses getirmiş, birçok
dile çevrilmiş ve Adam Smith hayattayken de birçok baskı yapmıştır. Smith, bu eserine zenginliği tartışarak başlamış ve “emeğin üretken gücünde en büyük iyileşmeyi” neyin sağlayabileceğini sormuştur.
dile çevrilmiş ve Adam Smith hayattayken de birçok baskı yapmıştır. Smith, bu eserine zenginliği tartışarak başlamış ve “emeğin üretken gücünde en büyük iyileşmeyi” neyin sağlayabileceğini sormuştur.
Soru 81
Adam Smith, iktisadi modelini üç unsur üzerine kurmaktadır. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bunlar doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Demokrasi - Rekabet - Kişisel çıkar
B
Özgürlük - İşbirliği - Kişisel çıkar
C
Özgürlük - Rekabet - Kişisel çıkar
D
Özgürlük - Üretim - Pazarlama
E
İmkan - Rekabet - Maddi çıkar
Açıklama:
Smith, iktisadi modelini ise üç unsur üzerine kurmaktadır. Bunlar; a) Özgürlük, b)
Rekabet, c) Kişisel çıkardır. Smith, bu üç unsurun işçiler, toprak sahipleri ve sermayedarlar arasında bir “doğal ahenge” yol açacağını savunmuştur. Buna göre, kişiler kendi çıkarlarını en üst seviyeye çıkarırken toplumun refahını da artırmaktadır. Smith, bu mekanizmanın “görünmez el” olduğunu söylemektedir.
Rekabet, c) Kişisel çıkardır. Smith, bu üç unsurun işçiler, toprak sahipleri ve sermayedarlar arasında bir “doğal ahenge” yol açacağını savunmuştur. Buna göre, kişiler kendi çıkarlarını en üst seviyeye çıkarırken toplumun refahını da artırmaktadır. Smith, bu mekanizmanın “görünmez el” olduğunu söylemektedir.
Soru 82
1817 yılında kaleme alınan 'Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine' isimli kitabın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Bates Clark
C
Karl Marx
D
David Ricardo
E
Leon Walras
Açıklama:
Ricardo, 1817 yılında kaleme aldığı ve 1821 yılında son hâlini verdiği ünlü eseri Politik Ekonominin ve Vergilendirmenin İlkeleri Üzerine isimli kitabının hemen girişinde, topraktan elde edilen ürünün; işgücü, sermaye ve makinenin ortak kullanımı ile ortaya çıktığını ve söz konusu üretimin de toprak sahipleri, sermayedarlar ve işçiler arasında paylaşıldığını ifade etmiştir.
Soru 83
Ricardo, üretilen mallar için mutlak bir değer ölçüsü aramış ve aradığı cevabı aşağıdaki kavramlardan hangisinde bulmuştur?
Seçenekler
A
Pazarama
B
İktisat
C
Düşünce
D
Arge
E
Emek
Açıklama:
Öte yandan Ricardo, üretilen mallar için mutlak bir değer ölçüsü aramış ve aradığı cevabı da emekte bularak Emek-Değer Teorisini ortaya koymuştur. Ricardo’ya göre bir malın değerini, o malın üretiminde kullanılan emeğin miktarı belirlemektedir. Yani, Ricardo’ya göre üretilen bir malın tüm değeri, o malın üretiminde kullanılan emekten kaynaklanmaktadır.
Soru 84
Marx’ın gelir dağılımı teorisi aşağıdaki teorilerden hangisi üzerine kurulmuştur?
Seçenekler
A
Emek-Değer Teorisi
B
Arge-Değer Teorisi
C
Emek-Eşitlik Teorisi
D
Emek-Özgürlük Teorisi
E
Zaman-Geliştirme Teorisi
Açıklama:
Marx’ın gelir dağılımı teorisi Ricardo’nunki gibi Emek-Değer Teorisi üzerine kuruludur. Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır.
Soru 85
Marx’ın gelir dağılımı teorisi ile Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin arasındaki en önemli fark nedir?
Seçenekler
A
Marx’ın gelir dağılımı teorisinin emek-değer teorisi üzerine kurulu olması
B
Marx'ın kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olması
C
Ricardo’nun kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olması
D
Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin emek-değer teorisi üzerine kurulu olması
E
Marx’ın gelir dağılımı teorisinin kapitalizm üzerine kurulu olması
Açıklama:
Yine, Marx’ın gelir dağılımı teorisi temelde Ricardo’nun gelir dağılımı teorisinin bir türevi olmakla birlikte, her iki teori arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklardan en önemlisi de Marx’ın Ricardo’nun tersine, kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiş olmasıdır. Marx, Azalan Verimler Kanununa inanmadığından, teorisinde buna yer vermemiş ve bunun bir sonucu olarak da kâr ve rant arasında bir ayrıma gitmemiştir.
Soru 86
Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddetmiş ve yerine aşağıdaki teorilerden hangisini koymuştur?
Seçenekler
A
Zarar teorisi
B
Emek-Gelir teorisi
C
Fayda teorisi
D
Pazarlama teorisi
E
İnsan kaynakları teorisi
Açıklama:
Neoklasik iktisat anlayışı 1870’li yıllarda ortaya çıkmış ve Keynezyen devrime kadar iktisatta hakim paradigma olarak kalmıştır. Neoklasik iktisat, daha önceki iktisadi anlayışta önemli bir yere sahip olan emek-değer teorisini reddederek, yerine fayda teorisini (subjektif değer teorisi) koymuştur. İktisadi anlayışta yaşanan bu değişim, Marjinal Devrim olarak da nitelendirilmiştir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi marjinallik kavramını geliştirerek Neoklasik iktisadın ortaya çıkmasını sağlayan iktisatçılardan biridir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Karl Marx
D
Leon Walras
E
Albert Einstein
Açıklama:
1870’li yıllarda W. Stanley Jevons, Leon Walras ve Carl Menger birbirlerinden bağımsız olarak marjinallik kavramını geliştirmişler (Skousen, 2007: 189) ve böylece Neoklasik iktisadın ortaya çıkmasını sağlamışlardır.
Soru 88
Makroekonomik akımın kurucusu olarak da bilinen iktisadi düşünür kimdir?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
Carl Menger
C
Leon Walras
D
W. Stanley Jevons
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Keynes iktisat eğitimi almamış olmasına rağmen yazdığı İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi (1936) adlı kitabıyla iktisat alanında müthiş bir üne kavuşmuştur. 20. yüzyıla damga vuran bu eserle birlikte Keynes iktisadi düşüncede de bir devrim gerçekleştirmiştir. Keynes, ekonominin her zaman tam istihdamda dengeye gelmeyeceğini, hem eksik istihdamın ve hem de ekonomik dengenin aynı anda oluşabileceğini, Klasiklerin iddia ettiği gibi paranın yansız olmadığını ve iktisat politikası aracı olarak kullanabileceğini, ekonomiyi tam istihdam dengesine yöneltebilmek için devletin ekonomiye müdahale etmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Keynezyen ekonomi politikaları dünyada bir hayli etkili olmuştur.
Keynes, 1946 yılında Sussex’te hayatını kaybetmiştir. Ardından birçok eser bırakan
Keynes aynı zamanda makroekonomik akımın kurucusu olarak da bilinmektedir.
Keynes, 1946 yılında Sussex’te hayatını kaybetmiştir. Ardından birçok eser bırakan
Keynes aynı zamanda makroekonomik akımın kurucusu olarak da bilinmektedir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi geçit törenine katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Frekans dağılımları
C
Jan Pen'in geçit töreni
D
Lorenz eğrisi
E
Varyans
Açıklama:
Pen, geçit törenine katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır.
Soru 2
Lorenz eğrisi kaç yılında geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
1889
B
1905
C
1916
D
1921
E
1925
Açıklama:
Lorenz eğrisi 1905 yılında Amerikalı istatistikçi Max Lorenz tarafından geliştirilmiştir
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi aynı ülkeye ait gelirin zaman içindeki gelişimini izlemek için kullanıldığı gibi ülkeler arasında gelir dağılımlarını karşılaştırmak amacıyla da kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Jan Pen'in geçit töreni
C
Logaritmik varyans
D
Lorenz eğrileri
E
Varyans
Açıklama:
Lorenz eğrileri aynı ülkeye ait gelirin zaman içindeki gelişimini izlemek için kullanıldığı gibi ülkeler arasında gelir dağılımlarını karşılaştırmak amacıyla da kullanılmaktadır.
Soru 4
Zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması gerektiğini belirten ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atkinson indeksi
B
Pigou-Dalton koşulu
C
Dağılım aralığı
D
Gini katsayısı
E
Pen'in geçit töreni
Açıklama:
Pigou-Dalton koşulu olarak bilinen bu ilkeye göre zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması gerekir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisinde nüfus büyüklüğünün bağımsız olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Atkinson indeksi
B
Eşitsizlik ölçütü
C
Gini katsayısı
D
Lorenz eğrisi
E
Pen'in geçit töreni
Açıklama:
Eşitsizlik ölçütü aynı zamanda nüfus büyüklüğünden de bağımsız olmalıdır. Eşitsizlik ölçütü gelir dağılımında bir değişim olmadığı hâlde sadece nüfus artışından etkilenerek farklı bir eşitsizlik hesaplıyorsa nüfus büyüklüğünden bağımsız değil demektir
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi alt gelir ve sosyal gruplara inen dağılım bilgilerini sağlamaya uygun değildir?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Frekans dağılımlarının logaritması
C
Logaritmik varyans
D
Lorenz eğrisi
E
Pen'in geçit töreni
Açıklama:
Gelir dağılımındaki eşitsizliğin bir göstergesi olarak dağılım aralığı ölçütü, ayrıştırma işlemiyle alt gelir ve sosyal gruplara inen dağılım bilgilerini sağlamaya uygun değildir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi her bireyin gelirinin ortalama gelirden farkı hesaplandıktan sonra bu farkların toplamı alınmakta ve toplam gelire oranlanarak ifade edilmesinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Atkinson indeksi
B
Gini katsayısı
C
Göreli ortalama hesaplama
D
Lorenz eğrisi
E
Pen'in geçit töreni
Açıklama:
Her bireyin gelirinin ortalama gelirden farkı hesaplandıktan sonra bu farkların toplamı alınmakta ve toplam gelire oranlanarak ifade edilmektedir.
Soru 8
Aşağıdaki ölçütlerden hangisi gelir dağılımının alt grupları içinde ve arasında meydana gelen değişmeleri gösterge değerine yansıtmamaktadır?
Seçenekler
A
Atkinson indeksi
B
Gini katsayısı
C
Göreli ortalama sapma
D
Logaritmik varyans
E
Dağılım aralığı
Açıklama:
Göreli ortalama sapma ölçütü ile gelir dağılımının alt grupları içinde ve arasında meydana gelen değişmeleri gösterge değerine yansıtmamaktadır. Bu nedenle ayrıştırılabilir bir eşitsizlik ölçütü değildir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı eşitsizliğinin en yaygın olarak kullanılan göstergedir?
Seçenekler
A
Atkinson indeksi
B
Dağılım aralığı
C
Gini katsayısı
D
Göreli ortalama sapma
E
Logaritmik varyans
Açıklama:
Gini katsayısı gelir dağılımı eşitsizliğinin en yaygın olarak kullanılan göstergesidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ile gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Frekans dağılımları
C
Jan Pen'in geçit töreni
D
Lorenz eğrisi
E
Varyans
Açıklama:
Varyans özellikle gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır.
Soru 11
Kişisel gelirle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişisel gelir, vergiler ödenmeden önce kişilerin eline geçen gelirdir.
B
Gelir dağılımını saptamaya yönelik araştırmalarda genel olarak kişisel gelir kavramının tercih edilmemektedir.
C
Gelişmekte olan ülkelerde kayıtdışı ekonominin varlığı kişisel kullanılabilir gelirin elde edilmesinde yetersizlikler oluşturmaktadır.
D
Kayıtdışı ekonominin kişisel kullanılabilir gelirin hesaplanmasında neden olduğu belirsizliğin büyük olduğu görülmektedir.
E
Gelir vergisi beyannamelerini esas alan bir kişisel gelir dağılımı eşitsizliğinin gelirin eksik beyan edilmesi veya gizlenmesi gibi zorluklara neden olacaktır.
Açıklama:
- Gelir dağılımını saptamaya yönelik araştırmalarda genel olarak kişisel kullanılabilir gelir kavramının tercih edildiği görülmektedir.
- Gelişmekte olan ülkelerde kayıtdışı ekonominin varlığı kişisel kullanılabilir gelirin elde edilmesinde yetersizlikler oluşturmaktadır.
- kayıtdışı ekonominin kişisel kullanılabilir gelirin hesaplanmasında neden olduğu belirsizliğin büyük olduğu görülmektedir.
- Gelir vergisi beyannamelerini esas alan bir kişisel gelir dağılımı eşitsizliğinin gelirin eksik beyan edilmesi veya gizlenmesi gibi zorlukları olacağı açıktır.
- Gelir dağılımı çalışmalarında genel olarak yıllık gelir kullanılmaktadır.
Soru 12
Aralarında akrabalık bağı bulunsun yada bulunmasın aynı konutta veya konutlarda, aynı konutun bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yemek yiyen, kazanç ve masraflarını ayırmayan, hane hizmet ve yönetimine katılan bir veya birden fazla kişinin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Oymak
B
Hanehalkı
C
Sosyal topluluk
D
Akraba
E
Oba
Açıklama:
Hanehalkı: Aralarında akrabalık bağı bulunsun yada bulunmasın aynı konutta veya konutlarda, aynı konutun bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yemek yiyen, kazanç ve masraflarını ayırmayan, hane hizmet ve yönetimine katılan bir veya birden fazla kişinin oluşturduğu topluluktur.
Soru 13
Frekans dağılımlarıyla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yatay eksen boyunca farklı gelirlerin toplandığı gelir dilimleri eşit aralıklarda temsil edilmektedir.
B
Düşey eksende tanımlanmış olan bu gelir aralıklarında yer alan bireylerin sayısı yer almaktadır.
C
Gelir dilimi ile sınırlandırılmış her bir alanın bu gelir diliminde yer alanların frekansını temsil edecek şekilde yukarı doğru uzatılmasıyla histogramlar elde edilmektedir.
D
Frekans dağılımı yüksek gelir aralıklarını daha net olarak göstermektedir.
E
Üst gelir gruplarında gelirin nasıl bir dağılım gösterdiğini uzayan yatay eksende açık şekilde görmek mümkün olmamaktadır.
Açıklama:
- Frekans Dağılımları yatay eksen boyunca farklı gelirlerin toplandığı gelir dilimleri eşit aralıklarda temsil edilmektedir.
- Düşey eksende ise tanımlanmış olan bu gelir aralıklarında yer alan bireylerin sayısı (frekans) yer almaktadır.
- Gelir dilimi ile sınırlandırılmış her bir alanın bu gelir diliminde yer alanların frekansını temsil edecek şekilde yukarı doğru uzatılmasıyla histogramlar elde edilmektedir.
- Frekans dağılımı orta gelir aralıklarını daha net olarak göstermektedir.
- Üst gelir gruplarında gelirin nasıl bir dağılım gösterdiğini uzayan yatay eksende açık şekilde görmek mümkün olmamaktadır.
Soru 14
Lorenz eğrisi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Lorenz eğrisinin bu iki uç durum arasında aldığı şekil, gelir dağılımındaki eşitsizlik konusunda bilgi sağlamaktadır.
B
Lorenz eğrisi gelir dağılımını şekil olarak görme olanağı sağlamakladır.
C
Herkesin aynı gelire sahip olması durumunda (mükemmel eşitlik durumu), Lorenz eğrisi orijinden geçen 90 derecelik tam eşitlik doğrusu ile çakışacaktır.
D
Lorenz eğrisi gelir dağılımında kullanılan ve bazı gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinin hesaplanmasına da referans olan grafikle gösterim şekli olarak kabul edilmektedir.
E
Lorenz eğrisi 1905 yılında Amerikalı istatistikçi Max Lorenz tarafından geliştirilmiştir.
Açıklama:
- Lorenz eğrisi 1905 yılında Amerikalı istatistikçi Max Lorenz tarafından geliştirilmiştir.
- Lorenz eğrisi gelir dağılımında kullanılan ve bazı gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinin hesaplanmasına da referans olan grafikle gösterim şekli olarak kabul edilmektedir.
- Lorenz eğrisinin sol alt köşedeki O noktasından başlayarak M noktasına uzanan eğrinin gösterdiği kavis gelir dağılımındaki eşitsizliği özetlemektedir.
- Herkesin aynı gelire sahip olması durumunda (mükemmel eşitlik durumu), Lorenz eğrisi orijinden geçen 45 derecelik tam eşitlik doğrusu ile çakışacaktır.
- Lorenz eğrisinin bu iki uç durum arasında aldığı şekil, gelir dağılımındaki
- eşitsizlik konusunda bilgi sağlamaktadır.
- Lorenz eğrisi gelir dağılımını şekil olarak görme olanağı sağlamakladır.
- Lorenz eğrileri aynı ülkeye ait gelirin zaman içindeki gelişimini izlemek için kullanıldığı gibi ülkeler arasında gelir dağılımlarını karşılaştırmak amacıyla da kullanılmaktadır.
Soru 15
Grafik teknikleriyle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlış ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Her grafik tekniği gelir dağılımının oldukça farklı bir özelliğini vurgulamaktadır.
B
Pen’in geçit töreni grafiği zengin gelirlerinin muazzam yüksekliğine dikkat çekmektedir.
C
Logaritmik dönüşüm orta gelirle birlikte tüm kuyruktan bilgi almakta fakat aynı zamanda basitlik ve yorumlama kolaylığı sağlamaktadır.
D
Lorenz eğrileri kesişmeleri durumunda gelir dağılımından hangisinin tercih edilebilir olduğunu gösterememektedir.
E
Frekans eğrisi düşük gelirleri daha açıklıkla ortaya koymaktadır.
Açıklama:
- Her grafik tekniği gelir dağılımının oldukça farklı bir özelliğini vurgulamaktadır.
- Pen’in geçit töreni grafiği zengin gelirlerinin muazzam yüksekliğine dikkat çekmektedir.
- Frekans eğrisi orta gelirleri daha açıklıkla ortaya koymaktadır.
- Logaritmik dönüşüm orta gelirle birlikte tüm kuyruktan bilgi almakta fakat aynı zamanda basitlik ve yorumlama kolaylığı sağlamaktadır.
- Lorenz eğrileri ise kesişmeleri durumunda gelir dağılımından hangisinin tercih edilebilir olduğunu gösterememektedir.
Soru 16
Eşitsizlik ölçütüyle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ölçekten bağımsızlık ilkesine göre eşitsizlik ölçütünün dağılıma esas olan tüm gelirlerin aynı oranda arttırılmasından etkilenmemesi gerekir.
B
Eşitsizlik ölçütü tüm gelirlerdeki aynı oranlı değişme karşısında etkilenmiyorsa ölçekten bağımsızlık ilkesini sağlıyor demektir.
C
Eşitsizlik ölçütü nüfus büyüklüğünden bağımsız olmamalıdır.
D
Ölçekten bağımsızlık ilkesine göre eşitsizlik ölçütünün dağılıma esas olan tüm gelirlerin aynı oranda azaltılmasından etkilenmemesi gerekir.
E
Bu ilkeye göre iki kişi arasında gelir eşit olarak paylaşılır durumdaysa, gelir eşitsizlik ölçütü bu iki dağılımı eşit eşitsizlikte göstermelidir.
Açıklama:
Eşitsizlik ölçütünden beklenen özelliklerden biride ölçekten bağımsızlık ilkesi ile ifade edilmektedir.
- Ölçekten bağımsızlık ilkesine göre eşitsizlik ölçütünün dağılıma esas olan tüm gelirlerin aynı oranda arttırılması veya azaltılmasından etkilenmemesi gerekir.
- Eşitsizlik ölçütü tüm gelirlerdeki aynı oranlı değişme karşısında etkilenmiyorsa ölçekten bağımsızlık ilkesini sağlıyor demektir.
- Eşitsizlik ölçütü aynı zamanda nüfus büyüklüğünden de bağımsız olmalıdır.
- Eşitsizlik ölçütü gelir dağılımında bir değişim olmadığı hâlde sadece nüfus artışından etkilenerek farklı bir eşitsizlik hesaplıyorsa nüfus büyüklüğünden bağımsız değil demektir.
- Bu ilkeye göre gelir iki kişi arasında biri gelirin tümüne sahip diğeri tamamen yoksun olacak şekilde paylaşılıyorsa, kişi sayısının dörde artması ile iki kişi tamamen yoksun iki kişi de geliri aralarında eşit olarak paylaşır durumdalarsa, gelir eşitsizlik ölçütü bu iki dağılımı eşit eşitsizlikte göstermelidir.
Soru 17
Gini katsayısıyla ilgili aşağıda verilenlerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilmiş olan ve adıyla anılan eşitsizlik göstergesi Lorenz eğrisi grafiğinden elde edilmektedir.
B
Gini katsayısının alabileceği değerler tam eşitlik durumunu temsil eden 0 ile tam eşitsizlik durumunu temsil eden 1 değerleri arasında yer almaktadır.
C
Gini katsayısı gelir dağılımına esas tüm gelirlerin aynı oranda arttırılması veya azaltılması durumunda aynı eşitsizlik katsayısını göstermektedir.
D
Gini katsayısı tam eşitliği durumunda 1 değerini alacaktır.
E
Gini katsayısı gelir eşitsizliğini gelir düzeyinin büyüklüğüne göre değil de farklı gelir düzeyleri arasında kalan bireylerin sayısına göre ölçmektedir.
Açıklama:
- Gini katsayısı gelir dağılımı eşitsizliğinin en yaygın olarak kullanılan göstergesidir.
- İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilmiş olan ve adıyla anılan eşitsizlik göstergesi Lorenz eğrisi grafiğinden elde edilmektedir.
- Gini katsayısının alabileceği değerler tam eşitlik durumunu temsil eden 0 (sıfır) ile tam eşitsizlik durumunu temsil eden 1 (bir) değerleri arasında yer almaktadır.
- Gini katsayısı tam eşitliği gösterecek ve 0 değerini alacaktır
- Eğer gelirin tümü bir kişinin elinde toplanıyorsa Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunu gösterecek ve 1 değerini alacaktır.
- Gini katsayısı gelir dağılımına esas tüm gelirlerin aynı oranda arttırılması veya azaltılması durumunda aynı eşitsizlik katsayısını göstermektedir.
- Gini katsayısı gelir eşitsizliğini gelir düzeyinin büyüklüğüne göre değil de farklı gelir düzeyleri arasında kalan bireylerin sayısına göre ölçmektedir.
Soru 18
Eğer gelirin tümü bir kişinin elinde toplanıyorsa Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunu gösterecektir. Bu durumda Gini katsayısının değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-1
B
0
C
1
D
2
E
4
Açıklama:
Eğer gelirin tümü bir kişinin elinde toplanıyorsa Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunu gösterecek ve 1 değerini alacaktır.
Soru 19
Varyansla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Varyans gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır.
B
Varyans ölçütünün alacağı değer ortalama gelir düzeyine yakından bağlıdır.
C
Varyans değerinin büyümesi gelir dağılımındaki eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
D
Varyans değerinin büyümesi gelir dağılımındaki eşitsizliğin azaldığını göstermektedir.
E
Her bir gelirin ortalama gelirden farkı üzerine tanımlı varyans transfer ilkesini güçlü bir biçimde sağlamaktadır.
Açıklama:
- Varyans özellikle gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır.
- Varyans ölçütünün alacağı değer ortalama gelir düzeyine yakından bağlıdır.
- Varyans değerinin büyümesi gelir dağılımındaki eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
- Yüksek gelirliden düşük gelirli kişiye gelir transferinin varyans değerini yükseltmesi beklenir.
- Varyans için Gini katsayısında olduğu gibi eşitsizliğin bir üst sınırı yoktur. Eşitsizlik ölçütünün değeri büyüdükçe gelir dağılımındaki eşitsizliğin arttığı ifade edilmektedir.
- Her bir gelirin ortalama gelirden farkı üzerine tanımlı varyans transfer ilkesini güçlü bir biçimde sağlamaktadır.
- Varyans, transfer ilkesini sağlamakla birlikte ölçekten bağımsız olma ilkesini sağlamamaktadır.
- varyans katsayısı, özellikle yüksek gelirli gruplardaki gelir eşitsizliğine daha duyarlı bir gelir eşitsizliği ölçütüdür.
Soru 20
Theil indeksi ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Theil indeksi bilgi kuramındaki entropi kavramından geliştirilmiş bir gelir eşitsizliği ölçütüdür.
B
Theil indeksi, gelir dağılımının tümündeki gelir farklılıklarına eşit ağırlık vererek oluşturulmaktadır.
C
Theil indeksi gelir dağılımı eşitsizliğini belirsizlik unsurunu nicelleştirerek ölçmeyi amaçlayan bir ölçüttür.
D
Theil indeksi 1 değeri ile gelir dağılımındaki eşitliği gösterirken, daha yüksek değerler gelir dağılımındaki artan eşitsizliğe işaret etmektedir.
E
Theil indeksinden hareketle alt gelir grupları veya sosyal gruplar için gelir eşitsizliklerini elde eden ayrıştırma analizleri yapılabilmektedir.
Açıklama:
- Theil indeksi, gelir dağılımının tümündeki gelir farklılıklarına eşit ağırlık vererek oluşturulmaktadır.
- Theil indeksi gelir dağılımı eşitsizliğini belirsizlik unsurunu nicelleştirerek ölçmeyi amaçlayan bir ölçüttür.
- Teknik olarak entropi olarak bilinen sistemin karışıklık derecesini, sistemin içerdiği ortalama bilgiyi çözerek tanımlayabiliriz.
- Theil indeksi 0 ve sonsuz arasında değerler alabilir. Theil indeksi 0 değeri ile gelir dağılımındaki eşitliği gösterirken, daha yüksek değerler gelir dağılımındaki artan eşitsizliğe işaret etmektedir.
- Theil indeksi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütleri için tanımlanmış olan transfer ilkesini sağlamaktadır.
- Theil indeksinin ne kadar küçüleceği, sadece kişilerin gelirleri arasındaki orana bağlıdır.
- Theil indeksinden hareketle alt gelir grupları veya sosyal gruplar için gelir eşitsizliklerini elde eden ayrıştırma analizleri yapılabilmektedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi gelir eşitsizliğinin ölçüm ve analizlerinde kullanılan grafik yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Jan Pen’in Geçit Töreni
B
Yüzde Paylar Analizi
C
Göreli Ortalama Sapma
D
Varyans
E
Theil İndeksi
Açıklama:
Grafikler
- Jan Pen’in Geçit Töreni
- Frekans Dağılımları
- Frekans Dağılımlarının Logaritmik Dönüşümü
- Lorenz Eğrisi
Soru 22
I. Gelir dağılımı konusunda kullanılan bir görsel araçtır.
II. Katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip oldukları varsayılır.
III. Bireylerin gelirlerin büyüklüğüne göre eşit gelir aralıklarına dağılımını göstermek amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri Jan Pen'in Geçit Töreni ile ilgilidir?
II. Katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip oldukları varsayılır.
III. Bireylerin gelirlerin büyüklüğüne göre eşit gelir aralıklarına dağılımını göstermek amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri Jan Pen'in Geçit Töreni ile ilgilidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Jan Pen (1971) tarafından kullanılan geçit töreni grafiği gelir dağılımı konusunda en anlamlı ve ilgi çekici görsel araçlardan biridir. Pen, geçit törenine katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır.
Soru 23
I. Orta gelir aralıklarını daha net gösterir.
II. Katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır.
III. Bireylerin gelirlerin büyüklüğüne göre eşit gelir aralıklarına dağılımını göstermek amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri frekans dağılımı ile ilgildir?
II. Katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır.
III. Bireylerin gelirlerin büyüklüğüne göre eşit gelir aralıklarına dağılımını göstermek amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri frekans dağılımı ile ilgildir?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Jan Pen, geçit törenine katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 24
Zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Lorenz eğrisi
B
Jan Pen'in Geçit Töreni
C
Pigou-Dalton koşulu
D
Eşitsizlik ölçütü
E
Frekans dağılımı
Açıklama:
Pigou-Dalton koşulu olarak bilinen bu ilkeye göre zengin bir kişiden
yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması gerekir. Doğru cevap C'dir.
yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Gini katsayısının (G) aralığını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
-1
B
-1
C
1
D
0
E
G<-1
Açıklama:
Gini katsayısının alabileceği değerler tam eşitlik durumunu temsil eden 0 (sıfır) ile tam eşitsizlik durumunu temsil eden 1 (bir) değerleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
I. Tam eşitsizlik durumunda sıfır değerini alır.
II. Gelirin tümü bir kişinin elinde toplanıyorsa gini katsayısı bir değerini alır.
III. Gelir dağılımındaki eşitsizlik arttıkça katsayının değeri sıfıra yaklaşır.
Yukarıda Gini katsayısı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Gelirin tümü bir kişinin elinde toplanıyorsa gini katsayısı bir değerini alır.
III. Gelir dağılımındaki eşitsizlik arttıkça katsayının değeri sıfıra yaklaşır.
Yukarıda Gini katsayısı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız II
C
Yalnız I
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gelir dağılımındaki eşitsizlik arttıkça katsayının değeri 1’e, eşitsizlik azaldıkça 0’a yaklaşmaktadır. Gini katsayısının alabileceği değerler tam eşitlik durumunu temsil eden 0 (sıfır) ile tam eşitsizlik durumunu temsil eden 1 (bir) değerleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Varyans aşağıdaki ilkelerden hangisini sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Birlik
C
Ölçekten bağımsız olma
D
Transfer
E
Hesap verilebilirlik
Açıklama:
Her bir gelirin ortalama gelirden farkı üzerine tanımlı varyans transfer ilkesini güçlü bir biçimde sağlamaktadır. Varyans, transfer ilkesini sağlamakla birlikte ölçekten bağımsız olma ilkesini sağlamamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Evrendeki düzensizlik eğilimini tanımlayan kavram, evrende her şeyin minimum enerji ve maksimum düzensizliğe çekilmekte olduğunu açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Transfer ilkesi
B
Gini katsayısı
C
Lorenz eğrisi
D
Bağımsız olma ilkesi
E
Entropi
Açıklama:
Entropi, Evrendeki düzensizlik eğilimini tanımlayan kavram, evrende her şeyin minimum enerji ve maksimum düzensizliğe çekilmekte olduğunu açıklamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Theil indeksinin (T) aralığını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
0
B
-1
C
0
D
-∞
E
-1
Açıklama:
Theil indeksi 0 ve ∞ arasında değerler alabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Atkinson eşitsizlik ölçütünün (A) alabileceği değerlerin aralığıdır?
Seçenekler
A
-1
B
0
C
-1
D
0
E
A>-1
Açıklama:
Atkinson eşitsizlik ölçütünün alabileceği değerler 0 ile 1 arasında yer alacaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
I. Sıfır değeri ile gelir dağılımındaki eşitlik gösterilir.
II. Değeri yükseldikçe gelir dağılımındaki artan eşitsizlik artmaktadır.
III. Theil indeksi 0 ve 1 arasında değerler alabilir.
Yukarıda Theil indeksi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Değeri yükseldikçe gelir dağılımındaki artan eşitsizlik artmaktadır.
III. Theil indeksi 0 ve 1 arasında değerler alabilir.
Yukarıda Theil indeksi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Theil indeksi 0 ve ∞ arasında değerler alabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
"Vergiler ödenmeden önce kişilerin eline geçen gelirdir."
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli gelir
B
Kişisel gelir
C
Kullanılabilir gelir
D
Marjinal gelir
E
Otonom gelir
Açıklama:
Kişisel gelir; vergiler ödenmeden önce kişilerin eline geçen gelirdir.
Soru 33
Gelir dağılımı konusunda en anlamlı ve ilgi çekici görsel araçlardan biri olan "geçit töreni grafiği" hangi bilim adamı tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
A. B. Atkinson
B
Theil
C
Corrado Gini
D
Max Lorenz
E
Jan Pen
Açıklama:
Jan Pen (1971) tarafından kullanılan geçit töreni grafiği gelir dağılımı konusunda en anlamlı ve ilgi çekici görsel araçlardan biridir.
Soru 34
Gini katsayısının alabileceği değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-∞ ve +∞ aralığı
B
0 ile +∞ aralığı
C
0 ile 1 aralığı
D
-1 ile 1 aralığı
E
0 ile 5 aralığı
Açıklama:
Gini katsayısının alabileceği değerler tam eşitlik durumunu temsil eden 0 (sıfır) ile tam eşitsizlik durumunu temsil eden 1 (bir) değerleri arasında yer almaktadır.
Soru 35
I- Ölçekten bağımsızlık ilkesi
II- Objektiflik ilkesi
III- Transfer ilkesi
IV- Taraflar arası ayrıştırma ilkesi
Atkinson indeksi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinde aranan hangi iki ilkeyi birlikte sağlamaktadır?
II- Objektiflik ilkesi
III- Transfer ilkesi
IV- Taraflar arası ayrıştırma ilkesi
Atkinson indeksi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinde aranan hangi iki ilkeyi birlikte sağlamaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Atkinson indeksi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinde aranan ölçekten bağımsızlık ilkesi ile transfer ilkesini birlikte sağlamaktadır.
Soru 36
Theil indeksi bilgi kuramındaki hangi kavramdan geliştirilmiş bir gelir eşitsizliği ölçütüdür?
Seçenekler
A
Kritisizm
B
Pozitivizm
C
Rasyonalizm
D
Entropi
E
Pragmatizm
Açıklama:
Theil indeksi bilgi kuramındaki entropi kavramından geliştirilmiş bir gelir eşitsizliği ölçütüdür.
Soru 37
İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilmiş olan ve adıyla anılan eşitsizlik göstergesi hangi eğriden elde edilmektedir?
Seçenekler
A
Kayıtsızlık eğrisi
B
Üretim imkanları eğrisi
C
Lorenz eğrisi
D
Kuznetz eğrisi
E
Phillips eğrisi
Açıklama:
İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilmiş olan ve adıyla anılan eşitsizlik göstergesi Lorenz eğrisi grafiğinden elde edilmektedir.
Soru 38
Theil indeksinin 0 değerini alması hangi durumun göstergesi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Kişinin toplam gelirden eşit pay alma olasılığının olmadığını
B
Kişinin gelirinin toplam gelir içerisindeki payının az olduğu
C
Gelir dağılımındaki azalan eşitsizlik
D
Gelir dağılımındaki eşitlik
E
Gelir dağılımındaki artan eşitsizlik
Açıklama:
Theil indeksi 0 ve ∞ arasında değerler alabilir. Theil indeksi 0 değeri ile gelir dağılımındaki eşitliği gösterirken, daha yüksek değerler gelir dağılımındaki artan eşitsizliğe işaret etmektedir (World Bank, 2005: 287).
Soru 39
"Gelir düzeyi ne olursa olsun gelirdeki artış oranı karşısında marjinal sosyal faydanın da aynı oranda azalacağı varsayımı üzerine kurulan ve gelir dağılımındaki eşitsizliği gelirin büyüklüğünden bağımsız olarak ölçebilmektedir."
Yukarıdaki cümlede temel nitelikleri betimlenen indeks aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede temel nitelikleri betimlenen indeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Theil indeksi
B
Atkinson indeksi
C
Gini indeksi
D
WIX indeksi
E
CDX indeksi
Açıklama:
Gelir düzeyi ne olursa olsun gelirdeki artış oranı karşısında marjinal sosyal faydanın da aynı oranda azalacağı varsayımı üzerine kurulan Atkinson indeksi gelir dağılımındaki eşitsizliği gelirin büyüklüğünden bağımsız olarak ölçebilmektedir.
Soru 40
"Yatay eksende ................., düşey eksende ............... tanımlı olmak üzere gelir dağılımının ortaya koyduğu nüfus ve gelir bileşenleri eksenlere aktarılarak elde edilen eğri Lorenz eğrisi olarak tanımlanmaktadır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
nüfus yüzdeleri-gelir yüzdeleri
B
nüfus yüzdeleri-nominal gelir
C
nüfus yüzdeleri-reel gelir
D
reel gelir-nominal gelir
E
nüfus yüzdeleri-işsizlik oranları
Açıklama:
Yatay eksende nüfus yüzdeleri, düşey eksende gelir yüzdeleri tanımlı olmak üzere gelir dağılımının ortaya koyduğu nüfus ve gelir bileşenleri eksenlere aktarılarak elde edilen eğri Lorenz eğrisi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 41
Frekans dağılımını temsil eden eğrinin asimetrik bir görünüm sergilemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatay eksende gelirin aritmetik olarak tanımlanmış olması
B
Yatay eksende gelirin logaritmik olarak tanımlanmış olması
C
Dikey eksendeki frekans değerlerinin yanlış hesaplanması
D
Dikey eksendeki frekans değerlerinin aritmetik olarak tanımlanmış olması
E
Dikey eksendeki frekans değerlerinin logaritmik olarak tanımlanmış olması
Açıklama:
Frekans dağılımını temsil eden eğrinin asimetrik bir görünüm sergilemesinin nedeni yatay eksende gelirin aritmetik olarak tanımlanmış olmasıdır.
Soru 42
Aralarında akrabalık bağı bulunsun ya da bulunmasın aynı konutta veya konutlarda, aynı konutun bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yemek yiyen, kazanç ve masraflarını ayırmayan, evin hizmet ve yönetimine katılan bir veya birden fazla kişinin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aile
B
Sülale
C
Hanehalkı
D
Toplum
E
Komün
Açıklama:
Aralarında akrabalık bağı bulunsun ya da bulunmasın aynı konutta veya konutlarda, aynı konutun bir bölümünde yaşayan, aynı kazandan yemek yiyen, kazanç ve masraflarını ayırmayan, hane hizmet ve yönetimine katılan bir veya birden fazla kişinin oluşturduğu topluluğa hanehalkı denir.
Soru 43
Gelir dağılımı konusunda hazırlanan geçit töreni grafiğini kim kullanmıştır?
Seçenekler
A
Jan Pen
B
Max Lorenz
C
A. B. Atkinson
D
Adam Smith
E
David Ricardo
Açıklama:
Jan Pen (1971) tarafından kullanılan geçit töreni grafiği gelir dağılımı konusunda en anlamlı ve ilgi çekici görsel araçlardan biridir. Pen, geçit törenine katılan herkesin geliriyle orantılı bir boya sahip olduğunu varsaymaktadır. Pen, önde kısalar arkada uzunlar olmak üzere boy sırasına dizilmiş olan insanları belirli bir zaman diliminde -bir saatlik- tören alanından geçirmektedir
Soru 44
Gelirin topluma sağladığı ortak faydanın ortalama gelir artışıyla pozitif yönde etkilendiğini fakat gelir dağılımındaki eşitsizliğin artışıyla da negatif yönde etkilendiğini varsayan eşitsizlik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Logaritmik varyans
B
Gini katsayısı
C
Göreli ortalama sapma
D
Atkinson indeksi
E
Dağılım aralığı
Açıklama:
A. B. Atkinson bir toplumun sosyal refah fonksiyonuna dayalı alternatif bir gelir dağılımı eşitsizlik ölçütü önermiştir (Atkinson, 1975: 47). Atkinson’un sosyal refah fonksiyonu, gelirin topluma sağladığı ortak faydanın ortalama gelir artışıyla pozitif yönde etkilendiği fakat gelir dağılımındaki eşitsizliğin artışıyla da negatif yönde etkilendiği gibi makul bir varsayımda bulunmaktadır.
Soru 45
Gelir dağılımının ölçülmesinde ve zaman içinde veya ülkeler arasında karşılaştırılarak izlenmesinde en yaygın olarak kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gini katsayısı
B
Eşitsizlik ölçütleri
C
Normatif analiz
D
Yoksulluk analizi
E
Yüzde paylar analizi
Açıklama:
Gelir dağılımının ölçülmesinde ve zaman içinde veya ülkeler arasında karşılaştırılarak izlenmesinde en yaygın olarak kullanılan yöntem yüzde paylar analizidir. Gelir gruplarının yüzde payları üzerinden yapılan analizler gelir dağılımı eşitsizlik ölçütleriyle gözlenemeyen önemli bilgiler aktarmaktadır. Gelir gruplarının zaman içinde uğradıkları kayıp ve kazançlar gelir dağılımındaki değişimin en önemli belirleyenleridir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi evrendeki düzensizlik eğilimini tanımlayan, evrende her şeyin minimum enerji ve maksimum düzensizliğe çekilmekte olduğunu açıklayan kavramdır?
Seçenekler
A
Karanlık madde
B
Entropi
C
Büyük patlama
D
Görelilik
E
Büyük çöküş
Açıklama:
Entropi, evrendeki düzensizlik eğilimini tanımlayan kavramdır; evrende her şeyin minimum enerji ve maksimum düzensizliğe çekilmekte olduğunu açıklamaktadır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi entropi kavramından geliştirilmiş bir gelir eşitsizliği ölçütüdür?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Yüzde paylar analizi
C
Lorenz eğrisi
D
Theil indeksi
E
Atkinson indeksi
Açıklama:
Theil indeksi bilgi kuramındaki entropi kavramından geliştirilmiş bir gelir eşitsizliği ölçütüdür. Genelleştirilmiş entropi indeksleri ile gelir dağılımının farklı bölümlerindeki eşitsizliklere farklı ağırlıklar verilebilmektedir. Bu özelliği ile Theil indeksi, gelir dağılımının tümündeki gelir farklılıklarına eşit ağırlık vererek oluşturulmaktadır (World Bank, 2005: 287).
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Yüzde paylar analizi
B
OZ doğrusu
C
Varyans
D
Dağılım aralığı
E
Gini katsayısı
Açıklama:
Varyans özellikle gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanmaktadır. Gelir dağılımına ilişkin Şekil 3.3 ve Şekil 3.5 gelire ilişkin gözlemlerin yatay eksen boyunca nasıl dağılmış olduğunu göstermektedir. Eksen boyunca gözlenen dağılımın dağınıklık derecesini belirtmek üzere istatistikçilerin herhangi bir frekans dağılımını ölçmek üzere kullandıkları dağılım ölçütü olan varyanstan yararlanılmaktadır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi dağılımı göstermek üzere gözlenen her gelirin diğer gelirlerle mutlak farklarının toplamı alınarak hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Gini katsayısı
B
Varyans
C
Theil indeksi
D
Atkinson indeksi
E
Yüzde paylar analizi
Açıklama:
Gini katsayısı dağılımı göstermek üzere gözlenen her gelirin diğer gelirlerle mutlak farklarının toplamını alırken, varyans aynı amaçla, gözlenen her bir gelirin ortalama gelirden farkının kareleri toplamını almaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden ölçütlerden hangisi aracılığı ile geçit törenine katılanların tümünün gelirinin ortalama gelirden farkı hesaplanabilmektedir?
Seçenekler
A
Göreli ortalama sapma
B
Gini katsayısı
C
Varyans
D
Dağılım aralığı
E
Theil indeksi
Açıklama:
Göreli ortalama sapma ölçütü ile geçit törenine katılan herkesin gelirinin ortalama gelirden farkı hesaplanmaktadır. Her bireyin gelirinin ortalama gelirden farkı hesaplandıktan sonra bu farkların toplamı alınmakta ve toplam gelire oranlanarak ifade edilmektedir
Soru 51
Aşağıdaki ölçütlerden hangisi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinden beklenen temel ilkeleri sağlamak konusunda yetersiz kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Göreli ortalama sapma
B
Theil indeksi
C
Varyans
D
Gini katsayısı
E
Dağılım aralığı ölçütü
Açıklama:
Dağılım aralığı ölçütü, gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinden beklenen temel ilkeleri sağlamak konusunda yetersiz kabul edilmektedir. Maksimum ve minimum gelirler arasındaki gelir transferlerini eşitsizlik göstergesine yansıtamadığı için transfer ilkesini sağlamayan gelir aralığı, standartlaştırıldığı durumda gelir ve nüfus yönüyle ölçekten bağımsızlık ilkesini sağlamaktadır. Gelir dağılımındaki eşitsizliğin bir göstergesi olarak dağılım aralığı ölçütü, ayrıştırma işlemiyle alt gelir ve sosyal gruplara inen dağılım bilgilerini sağlamaya uygun değildir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı eşitsizlik ölçütlerinin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ölçeğe bağımlı olma
B
Tutarlı olma
C
Transfer ilkesine bağlı olma
D
Kesin olma
E
Ayrıştırılamaz olma
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 53
Theil indeksi değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0 ve 1
B
0 ve ∞
C
1 ve ∞
D
1 ve 10
E
0 ve 10
Açıklama:
Genelleştirilmiş entropi ölçütü olan Theil indeksi hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 54
Bir toplumun sosyal refah fonksiyonuna dayalı alternatif bir gelir dağılımı eşitsizlik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atkinson İndeksi
B
Theil indeksi
C
GSYH zınmi deflatörü
D
ÜFE
E
TÜFE
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 55
En yüksek gelir gruplarının en düşük gelir gruplarına oranı olarak tanımlanmş, gelir dağılımı ölçülmesinde ve zaman içinde veya ülkeler arasında arşılaştırılarak izlenmesinde en yaygın olarak kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atkinson İndeksi
B
Theil İndeksi
C
Gini Katsayısı
D
Frekans Analizi
E
Yüzde Paylar Analizi
Açıklama:
Gelir eşitsizliğini hesaplama yöntemlerinin kavramsal, analize ilişkin ve ölçümle ilgili özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Pigou-Dalton koşulu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bu ilkeye göre zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği azaltması gerekir.
B
Bu ilkeye göre zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği arttırması gerekir
C
Bu ilkeye göre zengin bir kişiden yoksul bir kişiye yapılacak gelir transferinin ölçülen eşitsizliği değiştirmemesi gerekir
D
Toplumda tüm bireylerin gelirden eşit pay alması gerekir
E
Toplumda yer alan tüm bireylerin gelirden katkıları oranında pay almaları gerekir.
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 57
R=Ymax -Ymin formülü ile ifade edilen gelir eşitsizlik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Atkinson indeksi
C
Theil indeksi
D
Varyans
E
Göreli ortalama sapma
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 58
Gelir dağılımı eşitsizliğini belirsizlik unsurunu nicelleştirerek ölçmeyi amaçlayan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağılım aralığı
B
Varyans
C
Göreli ortalama sapma
D
Atkinson indeksi
E
Theil indeksi
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 59
Pen’in geçit töreninde en kısa boylular ile temsil edilen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
En düşük gelir grubundakiler
B
En yüksek gelir grubundakiler
C
Orta gelir grubundakiler
D
Üst orta gelir grubundakiler
E
Alt orta gelir grubundakiler
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 60
Lorenz eğrisi aşağıdaki makro istikrar konularından hangisine ilişkindir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Gelir dağılımı
C
Devalüasyon
D
İşsizlik
E
Büyüme
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 61
Theil endeksi aşağıdaki kavramlardan hangisinin ölçülmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Faiz
C
Gelir dağılımı
D
Kâr
E
Yatırım
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Gelirin frekans dağılımı ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanan gelir eşitsizlik ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frekans dağılımı
B
Atkinson indeksi
C
Theil indeksi
D
Dağılım aralığı
E
Varyans
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdaki gelir eşitsizlik ölçüm yöntemlerinden hangisi bireylerin gelirlerinin büyüklüğüne göre eşit gelir aralıklarında dağılımını göstermek amacıyla kullanılır?
Seçenekler
A
Frekans dağılımı
B
Lorenz eğrisi
C
Dağılım aralıkları
D
Theil indeksi
E
Atkinson indeksi
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdaki seçeneklerde verilen yöntemlerden hangisinde gelir aralıkları ve bireyler arasında bir eşleştirmeye göre gelir eşitsizliğinin bulunması işlemi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Frekans dağılımı
B
Lorenz eğrisi
C
Gini Katsayısı
D
Mutlak gelir hipotezi
E
Sürekli gelir hipotezi
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 65
Lorenz eğrisi aşağıda tanımlanan makro istikrarsızlık kavramlarından hangisinin ölçümünde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı
B
Nüfus sayımı
C
Emek verimliliği
D
Para arzı
E
Faiz paritesi
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 66
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşması durumu o ülkenin gelir dağılımına ilişkin aşağıdaki yorumlardan hangisinin yapılmasına neden olur?
Seçenekler
A
Gelir dağılımında eşitsizliğin arttığını
B
Gelir dağılımında eşitsizliğin azaldığını
C
Gelir dağılımının değişmediğini
D
Gelir dağılımına ilişkin daha fazla gözleme ihtiyaç duyulduğunu
E
Gelir dağılımı hakkında sadece bu eğriye bakarak yorum yapılamayacağını
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Lorenz eğrileri ise kesişmeleri durumunda izlenecek yol aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımından hangisinin tercih edileceğini ortaya koyar
B
Gelir dağılımının yanlış ölçüldüğünü tanımlar
C
Gelir dağılımının bozulduğunu gösterir
D
Gelir dağılımının fakir gelirliler lehine değiştiğini gösterir
E
Gelir dağılımının zenginler lehine değiştiğini gösterir.
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Gelir dağılımı eşitsizliğinin en yaygın olarak kullanılan göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gini katsayısı
B
Göreli ortalama sapma
C
Dağılım aralığı
D
Varyans
E
Medyan
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelir dağılımında eşitliğin ölçülmesinde kullanılmamaktadır?
Seçenekler
A
Grafikler
B
Jan Pen’in Geçit Töreni
C
Frekans Dağılımları
D
Lorenz Eğrisi
E
Gini Katsayısı
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Gelir ile kişinin boyu arasında ilgi kuran ve gelir dağılımında adaletsizliğin ölçülmesinde kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jan Pen’in Geçit Töreni
B
Lorenz eğrisi
C
Gini Katsayısı
D
Mutlak gelir hipotezi
E
Sürekli gelir hipotezi
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi gelir eşitsizliğinin ölçümünde kullanılan grafik ölçüm yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Jan Pen’in Geçit Töreni
B
Lorenz eğrisi
C
Dağılım aralığı
D
Frekans dağılımı
E
Frekans dağılımlarının logaritmik dönüşüm
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Gelir dağılımı eşitsizliklerinde karşılaşılan en temel güçlük aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişisel harcanabilir gelirin doğru hesaplanmaması
B
İstatistik veri yetersizliği
C
Dolaylı vergilerin varlığı
D
Kamu harcamalarının varlığı
E
Sübvansiyonların varlığı
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 73
Gelir dağılımının ölçümüne yönelik araştırmalarda kullanılan gelir tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel kullanılabilir gelir
B
Fonksiyonel gelir
C
Milli gelir
D
Brüt gelir
E
Net gelir
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 74
Pen’in Geçit Töreninde en büyük gözlem ile en küçük gözlem arasındaki farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Medyan
B
Ortalama sapma
C
Dağılım aralığı
D
Frekans dağılımı
E
Göreli ortalama
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusu ile çakışması durumunda aşağıdaki durumlardan hangisi ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Mutlak eşitlik durumu
B
Mutlak eşitsizlik durumu
C
Reel faiz
D
Hiper enflasyon
E
Fonksiyonel gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde grafikle gösterim yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Gini katsayısının 1’e yaklaşması aşağıdaki biçimlerden hangisi şeklinde yorumlanır?
Seçenekler
A
Mutlak nisbi eşitlik
B
Mutlak nisbi eşitsizlik
C
Tam eşitsizlik
D
Tam eşitlik
E
Reel eşitlik
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 77
Gini katsayısının 0 olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Seçenekler
A
Reel faizin negatif olduğunu
B
Enflasyonun azalma trendinde olduğunu
C
Büyümenin negatif olacağını
D
Tasarrufların yatırımlara eşit olduğunu
E
Eşit gelir dağılımını
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi gelirin bireyler arasında dağılımını ölçmede karşılaşılan kavram, analiz ve ölçüm yöntemlerinden kaynaklanan zorluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Refah düzeyi açısından yapılacak karşılaştırmalara esas olacak değişkenin belirlenmesi
B
Gelir araştırması yapacak kişinin eğitim düzeyi
C
Kişisel kullanılabilir gelir verisinin elde edilmesi
D
Gelir araştırması yapılan yılın ekonomik özelliği
E
Gelir verisinin uygulanacağı istatistik yöntemin belirlenmesi
Açıklama:
Gelir eşitsizlik ölçütlerini, temel ilkelere göre analiz edebilecek ve hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 79
Theil indeksine göre, gelir eşitsizliğinin en düşük noktasında indeks değeri ne olur?
Seçenekler
A
Sıfır
B
Bir
C
İki
D
Sonsuz
E
Yüz
Açıklama:
Genelleştirilmiş entropi ölçütü olan Theil indeksi hesaplayıp yorumlayabileceksiniz.
Soru 80
Gelir dağılımının ölçülmesinde ve zaman içinde veya ülkeler arasında karşılaştırılarak izlenmesinde en yaygın olarak kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varyans analizi
B
Yüzde paylar analizi
C
Atkinson indeksi
D
Theil indeksi
E
Göreli ortalama sapma
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Soru 81
Özellikle gelirin frekans dağılımını ve frekans dağılımlarının logaritmik dönüşümünü alan grafiklerden hareketle hesaplanan eşitsizlik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varyans
B
Dağılım aralığı
C
Gini katsayısı
D
Medyan
E
Göreli ortalama sapma
Açıklama:
Gelir dağılımı analizlerinde kullanılan ölçüm yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Ünite 4
Soru 1
İ. Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunda 0 olur.
İİ. Gini katsayısı tam eşitlik durumunda 1 değerini alır.
iii. Gini katsayısı en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
İİ. Gini katsayısı tam eşitlik durumunda 1 değerini alır.
iii. Gini katsayısı en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
i, ii
B
i, iii
C
ii, iii
D
ii
E
iii
Açıklama:
Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunda 1 olur. Gini katsayısı tam eşitlik durumunda 0 değerini alır. Gini katsayısı en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi büyüme ve kalkınma arasındaki ilişkiyi açıklayan İskoç Görüşü'nü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Büyüme kalkınmanın tek yoludur.
B
Teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışı toplumun en düşük gelir gruplarına da yayılır.
C
Gelir artışı sosyal refahı hedefleyen politikalar ile telafi edilebilir.
D
Gelir dağılımında eşitliğin başlangıç dağılımının eşitlenmesi durumunda büyüme ile birlikte doğal olarak gerçekleşir.
E
Dengeli bir gelir dağılımı hedefi büyüme stratejisinin başarısı karşılığında feda edilmektedir.
Açıklama:
Kalkınma ile gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görmektedir.
Soru 3
Kalkınmanın başlangıç aşamalarında büyüme ile birlikte gelir dağılımdaki eşitsizliğin artma eğiliminde olduğunu ancak kalkınmanın sonraki aşamalarında büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin artacağı hipotezini ileri süren aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keynesyen Teori
B
Neoliberal Teori
C
Kuznets Hipotezi
D
Marksist Teori
E
İki Sektörlü Teorik Model
Açıklama:
Kalkınmanın başlangıç aşamalarında büyüme ile birlikte gelir dağılımdaki eşitsizliğin artma eğiliminde olduğunu ancak kalkınmanın sonraki aşamalarında büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin artacağı hipotezini ileri süren Kuznets Hipotezidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi ilave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Emeğin marjinal ürün hasılatı
B
Emeğin marjinal ücreti
C
Emeğin marjinal maliyeti
D
Artık değer
E
Emeğin marjinal verimliliği
Açıklama:
İlave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerine emeğin marjinal ürün hasılatı denir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye yatırımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Beceri Eğitimi
B
Yetenek Eğitim
C
Verimlilik Eğitimi
D
Sağlık Yatırımı
E
Teknoloji Yatırımı
Açıklama:
Teknoloji beşeri sermaye yatırımı değildir. Anacak eğitimde ve sağlıkta kullanıldığında beşeri sermaye yatırımı olarak kabul edilebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımdaki eşitsizliği tarım sektörünün ekonomi içindeki payına göre açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Kravis
B
Oshima
C
Paukert
D
Ahluwalia
E
Roberti
Açıklama:
Gelir dağılımdaki eşitsizliği tarım sektörünün ekonomi içindeki payına göre açıklayan Oshima'dır.
Soru 7
Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı regresyon analizine ne denir?
Seçenekler
A
Yatay Kesit Analizi
B
Yüzde Paylar Analizi
C
Ters U Hipotezi
D
Asimetrik Analiz
E
Denge Modeli
Açıklama:
Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı regresyon analizine Yatay Kesi Analizi denir.
Soru 8
Politik Ekonomi Modeli'ne ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelir dağılımda eşitsizlik artarsa çoğunluğu esas alan oylama sistemi kaynakların yüksek gelir gruplarından alt gelir gruplarına yeniden dağılımını tercih etme eğilimdedir.
B
Gelir eşitsizliği ne kadar büyükse siyaset süreci gelirin yeniden dağılımını sağlayacak uygulamaları teşvik eder.
C
Ekonomi politikalarında önceliklerin belirlenmesinde medyan seçmenin tercihleri belirleyici değildir.
D
Daha büyük servet sahibi olmak lobicilik faaliyetlerine daha fazla kaynak ayırma olanağı sağlar.
E
Lobicilik faaliyetleri gelir eşitsizliğini daha da arttırır ve büyümeyi olumsuz etkiler.
Açıklama:
Ekonomi politikalarında önceliklerin belirlenmesinde medyan seçmenin tercihleri büyük ölçüde belirleyici olmaktadır.
Soru 9
i. Gelir ve servet dağılımdaki eşitsizlik yoksulu suç işlemeye teşvik eder.
ii. Mülkiyet haklarına yönelik tehdit yatırımları caydırıcı bir etki yapar.
iii. Sosyal kargaşayı önlemeye yönelik gelirin yeniden dağılımı uygulamaları daha dengeli bir gelir dağılımı ile birlikte büyümeyi teşvik eder.
Yukarıdaki ifadeler hangi teoriye aittir?
ii. Mülkiyet haklarına yönelik tehdit yatırımları caydırıcı bir etki yapar.
iii. Sosyal kargaşayı önlemeye yönelik gelirin yeniden dağılımı uygulamaları daha dengeli bir gelir dağılımı ile birlikte büyümeyi teşvik eder.
Yukarıdaki ifadeler hangi teoriye aittir?
Seçenekler
A
Tasarruf Oranları Modeli
B
Sosyal Kargaşa Modeli
C
Politik Ekonomi Modeli
D
Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli
E
Marksist İktisat Modeli
Açıklama:
Sosyal Kargaşa Modeli'ne göre, Gelir ve servet dağılımdaki eşitsizlik yoksulu suç işlemeye teşvik eder. Mülkiyet haklarına yönelik tehdit yatırımları caydırıcı bir etki yapar. Sosyal kargaşayı önlemeye yönelik gelirin yeniden dağılımı uygulamaları daha dengeli bir gelir dağılımı ile birlikte büyümeyi teşvik eder.
Soru 10
Gelir gruplarının tasarruf eğilimindeki farklılıkları ortaya koyan Genel Teori aşağıdakilerden hangisi tarafından oraya konulmuştur?
Seçenekler
A
Ricardo
B
Ahluwalia
C
Keynes
D
Kuznet
E
Kravis
Açıklama:
Gelir gruplarının tasarruf eğilimindeki farklılıkları ortaya koyan Genel Teori Keynes tarafından oraya konulmuştur.
Soru 11
Kuznets’in ters U eğrisi aşağıdaki durumlardan hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Ülkeler arası ticaretin sınırlandırılması ülkelerin refah düzeyini arttırır
B
Gelişmişlik düzeyi arttıkça gelir dağılımında adaletsizlik azalmaktadır.
C
Finansal piyasaların kırılgan yapısı kriz olasılığını arttırır.
D
Büyüme ile tasarruflar arasında pozitif bir ilişki vardır.
E
Ekonominin büyüme kapasitesini sahip olduğu sabit sermaye stokuyla yakından ilgilidir.
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik kalkınma ile gelir dağılımı arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koymada kullanılan sorulardan birisidir?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısında meydana gelen değişimin gelir dağılımını etkileyip etkilemediği
B
Ekonomik büyüme sürecinde uluslararası ilişkilerin olumlu yönde gelişip gelişmediği
C
Gelir dağılımında oluşan olumlu ve pozitif kısmın ne kadar olduğu
D
Büyümeyi etkileyen unsurların her birinin etki gücünün rakamsal olarak ne kadar olduğu
E
Kalkınmanın ülkenin işsizlik ve enflasyon sorununa ne kadar çözüm getirebileceği
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 13
Kalkınma ile gelir dağılımı üzerine yapılan tartışmalarda kalkınma için standart bir ölçünün seçilmiş olması kararı verilmiştir buna göre bu standart ölçü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizlik oranları ve işgücü piyasası verileri
B
Kişi başı gayrisafi yurtiçi hasıla
C
Yetersizlikler üzerine yapılmış olan ampirik çalışmaların verileri
D
Piyasa döviz kurları ve oranları
E
Büyüme oranları ve kalkınma rakamları
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 14
Kalkınma ve gelir dağılımı arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Büyümenin gelir dağılımı üzerinde ekonomi politikalarından bağımsız olarak etkileri vardır.
B
Kalkınma ve gelir dağılımı arasındaki ilişki büyüme ve gelir eşitsizliği kavramları üzerinden tartışılır.
C
Gelir artışının sınıfsal eşitsizliği, eğitimsizliği ve konutsuzluk gibi sosyal sorunları artırıp artırmadığı ele alınır.
D
Ekonominin yapısal bir dönüşümü ile ortaya çıkan etkiler burada ele alınır.
E
Gelir artışının toplumun yoksul kesimine büyümeyle sağladığı gelir artışı burada incelenir.
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Gini Katsayısı kavramı için yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelir düzeyi ile eşitsizlik derecesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyar
B
Bu katsayı kişi başına milli gelir ile birlikte ele alınır
C
Bu katsayı tam eşitsizlik durumunda 1 tam eşitlik durumunda 0 değerini alır.
D
Bu gösterge ile ABD gelişmiş sanayi toplumlarını milli gelirlerine göre sıralamaktadır.
E
Gelir dağılımındaki eşitsizliklerde en yaygın kullanılan göstergedir.
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 16
5) Teknolojik gelişme ve ihracata bağlı olarak yapılmış olan büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumlar için en iyisi olduğunu savunan iktisadi görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keynesyen görüş
B
İskoç görüş
C
Yeniden dağılım görüşü
D
Eşit paylaşım görüşü
E
Neoliberal görüş
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Kuznets'e göre kalkınmanın daha ileri aşamalarında büyüme ile ortaya çıkan yeni dinamiklerin gelir dağılımındaki eşitsizliğe nasıl bir etkisi olmaktadır?
Seçenekler
A
Eşitsizliği artıran faktörlerin etkisini azaltmaktadır.
B
Gelir eşitsizliğinin göreli olarak düşük olduğu kırsal kesimi etkilemektedir.
C
Yapıdaki değişimlerle toplam gelir içinde payları değiştirmektedir.
D
Tasarrufların olası etkilerini minimuma indirgemektedir.
E
Devlet politikalarının kalkınma ile ilgili olanlarının sonuçlarını etkilemektedir.
Açıklama:
Kuznets hipotezini kuramsal temellerini anlatabileceksiniz.
Soru 18
10) Ters-u Hipotezine göre gelişmekte olan ülkelerle ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerde gelir dağılımı dengesizdir.
B
Tarım sektöründeki gelir dağılımı daha dengelidir.
C
Gelir dağılımı uzun dönemde daha dengeli olma eğilimi gösterir.
D
Hanehalkı düzeyindeki gelir dağılımı daha geniştir.
E
Tarım dışı sektördeki gelir dağılımı az gelişmiş ülkelerde dahadengesizdir.
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasında Kuznets hipotezi ve ters-U eğrisi ile ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Soru 19
Lewis'ın modeline göre aşağıdakilerden hangisi modern/kent/endüstri sektörünün özelliklerinden birisi olarak sayılabilir?
Seçenekler
A
Sermayedarların belli bir ücret düzeyinde emek istidam etmeleri
B
Hipotezin teorik temellerinin iktisadi boyut olarak yapılandırılması
C
Dinamikleri iyi anlamak için kalkınma sürecinin anlaşılması
D
Daha iyi anlamak amacıyla iki sektör modelinin incelenmesi
E
Sermaye, insan gücü ve malzemenin biriktirilmesi ile gelişme evresine geçişin sağlanması
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Tarihsel süreç içinde gelir dağılımındaki dengesizliğin aşırı boyutlara ulaşmasına neden olan gelişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfusun avcılık ve toplayıcılık ile yaşamını sürdürmesi
B
Otlak alanlarına bağlı göçebe bir yaşam tarzının benimsenmiş olması
C
Bazı toplumsal üyelerin diğerlerine göre daha hızlı bir biçimde gelişmesiyle zenginlerin ortaya çıkması
D
Büyük çiftliklerin kurulmasıyla oluşan aristokrasinin varlığı
E
Avcılıktan hayvancılığa geçilmesiyle teknolojik bir gelişmenin olması
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 21
Bireysel tasarruf oranlarının gelir düzeyiyle birlikte yükselmekte olduğu görüşünü benimseyen iktisatçıların etkilendiği iktisadi düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. M. Keynes
B
J. S. Mill
C
J. B. Say
D
K. Marx
E
A. Smith
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Büyümeyi gelir dağılımındaki eşitsizliğe bağlı olarak açıklayan dördüncü teorikmodel gelir gruplarının tasarruf eğilimlerindeki farklılık üzerine kurulmaktadır. Keynes’in Genel Teori’ sinden etkilenmiş olan iktisatçılar bireysel tasarruf oranlarının gelir düzeyiyle birlikte yükselmekte olduğunu kabul etmektedirler. Buna göre yüksek gelirli grupların tasarruf eğilimi düşük gelirli grupların tasarruf eğiliminden büyüktür.
Büyümeyi gelir dağılımındaki eşitsizliğe bağlı olarak açıklayan dördüncü teorikmodel gelir gruplarının tasarruf eğilimlerindeki farklılık üzerine kurulmaktadır. Keynes’in Genel Teori’ sinden etkilenmiş olan iktisatçılar bireysel tasarruf oranlarının gelir düzeyiyle birlikte yükselmekte olduğunu kabul etmektedirler. Buna göre yüksek gelirli grupların tasarruf eğilimi düşük gelirli grupların tasarruf eğiliminden büyüktür.
Soru 22
Gelişmekte olan ülkelerde gelir dağılımının gelişmiş ülkelere göre daha dengesiz olduğunu ortaya koya iktisatçı ve savı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Keynes- Toplam Harcama Modeli
B
Hick-Hansen- IS-LM Analizi
C
F. Mishkin- Fisher Eşitliği
D
Simon Kuznets- Ters U Eğrisi
E
Adam Smith- Görünmez EL
Açıklama:
Kuznets hipotezini kuramsal temellerini anlatabileceksiniz.
Simon Kuznets (1955) büyüme ve gelir dağılımı üzerine değerlendirmeler yaptığı kuramsal makalesinde gelirin gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere kıyasla daha dengesiz bir dağılım gösterdiğini ileri sürmüştür. Kuznets aynı makalede kalkınmanın başlangıç aşamalarında büyüme ile birlikte gelir dağılımındaki eşitsizliğin artma eğiliminde olduğunu ancak kalkınmanın sonraki aşamalarıda büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin azalacağı hipotezini geliştirmektedir.
Simon Kuznets (1955) büyüme ve gelir dağılımı üzerine değerlendirmeler yaptığı kuramsal makalesinde gelirin gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere kıyasla daha dengesiz bir dağılım gösterdiğini ileri sürmüştür. Kuznets aynı makalede kalkınmanın başlangıç aşamalarında büyüme ile birlikte gelir dağılımındaki eşitsizliğin artma eğiliminde olduğunu ancak kalkınmanın sonraki aşamalarıda büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin azalacağı hipotezini geliştirmektedir.
Soru 23
Kuznet hipotezinde gelir eşitsizliğini açıklayan değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişi başına GSYİH
B
Büyüme oranı
C
İşsizlik oranı
D
İstihdam oranı
E
Enflasyon oranı
Açıklama:
Kuznets hipotezini kuramsal temellerini anlatabileceksiniz.
Simon Kuznets’in gözlemlerine dayalı olarak geliştirdiği bu hipotez, gelir dağılımındaki eşitsizliğin düşey eksende, büyümenin de kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim alanına ters-U eğrisi şeklinde yansıtılmaktadır.
Simon Kuznets’in gözlemlerine dayalı olarak geliştirdiği bu hipotez, gelir dağılımındaki eşitsizliğin düşey eksende, büyümenin de kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim alanına ters-U eğrisi şeklinde yansıtılmaktadır.
Soru 24
Kalkınma sürecinde büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin artacağını kabul eden görüş aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kuznets ve Keynes Görüşü
B
Noeliberal Görüş
C
İskoç Görüşü
D
Yeniden Dağılım Görüşü
E
Solow Görüşü
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Kuznets ve Keynes’in görüşü: Kalkınma sürecinde büyüme ile birlikte gelir eflitsizliğinin artacağını kabul eden bu görüş, eşitsizlikteki artışın sosyal refahı hedefleyen politikalar ile telafi edilebileceğini savunmaktadır.
Kuznets ve Keynes’in görüşü: Kalkınma sürecinde büyüme ile birlikte gelir eflitsizliğinin artacağını kabul eden bu görüş, eşitsizlikteki artışın sosyal refahı hedefleyen politikalar ile telafi edilebileceğini savunmaktadır.
Soru 25
Teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumun en düşük gelirli gruplarına da yayılacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuznets ve Keynes Görüşü
B
Noeliberal Görüş
C
İskoç Görüşü
D
Yeniden Dağılım Görüşü
E
Solow Görüşü
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Neoliberal görüş: Piyasa güçlerinin etkisinde büyümeyi hedefleyen bu görüş piyasalara geliri yeniden dağıtmak amacıyla yapılacak bir müdahaleyi kabul etmemekle birlikte, teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumun en düşük gelirli gruplarına da yayılacağını savunmaktadır.
Neoliberal görüş: Piyasa güçlerinin etkisinde büyümeyi hedefleyen bu görüş piyasalara geliri yeniden dağıtmak amacıyla yapılacak bir müdahaleyi kabul etmemekle birlikte, teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumun en düşük gelirli gruplarına da yayılacağını savunmaktadır.
Soru 26
Kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuznets ve Keynes Görüşü
B
Noeliberal Görüş
C
İskoç Görüşü
D
Yeniden Dağılım Görüşü
E
Solow Görüşü
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
İskoç görüşü: Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir.
İskoç görüşü: Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir.
Soru 27
Kuznets’e göre kalkınmanın başlangıcı aşamasında büyüme ile birlikte artan gelir eşitsizliğinin iki temel nedeni vardır. Bu nedenler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Tasarrufların dengesiz dağlımı ve göç
B
Yatırımların yetersiz olması ve yüksek faiz
C
İthalatın artması ve dış açık
D
Dış ticarete dayalı büyüme stratejisi ve düşük sermaye stoku
E
Yüksek finansal risk ve bütçe dengesizlikleri
Açıklama:
Kuznets hipotezini kuramsal temellerini anlatabileceksiniz.
Kuznets (1955) kalkınmanın başlangıç aşamasında büyüme ile birlikte artan gelir eşitsizlişini iki ana kaynaşa başlamaktadır. Bu kaynaklardan birincisi başlangıçta tasarrufların dağılımındaki dengesizliktir. Artan gelir eşitsizliğini açıklayan ikinci faktör, kalkınma ile birlikte nüfusun gelir eşitsizliği düşük olan kırsal kesimden, gelir eşitsizliği yüksek kentlere göç etmesidir.
Kuznets (1955) kalkınmanın başlangıç aşamasında büyüme ile birlikte artan gelir eşitsizlişini iki ana kaynaşa başlamaktadır. Bu kaynaklardan birincisi başlangıçta tasarrufların dağılımındaki dengesizliktir. Artan gelir eşitsizliğini açıklayan ikinci faktör, kalkınma ile birlikte nüfusun gelir eşitsizliği düşük olan kırsal kesimden, gelir eşitsizliği yüksek kentlere göç etmesidir.
Soru 28
Tek bir zaman noktasından farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı olan regresyon analizine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yatay kesit analizi
B
Yüzde paylar analizi
C
Frekans dağılımı
D
Lorenz eğrisi
E
Gizni katsayısı
Açıklama:
Kuznets’in ünlü hipotezini hangi bulgularla desteklediğini değerlendirebileceksiniz.
Yatay kesit analizi: Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı bir regresyon analizidir. Örneğin 2000 yılında farklı ülkelerin kişi başına GSYİH büyüklükleri ile Gini katsayıları arasındaki ilişki incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış demektir.
Yatay kesit analizi: Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı bir regresyon analizidir. Örneğin 2000 yılında farklı ülkelerin kişi başına GSYİH büyüklükleri ile Gini katsayıları arasındaki ilişki incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış demektir.
Soru 29
Aşağıdaki modellerden hangisi servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır?
Seçenekler
A
Yatırım modeli
B
Sosyal kargaşa modeli
C
Politik ekonomi modeli
D
Tasarruf oranları modeli
E
Kredi piyasası aksaklıkları modeli
Açıklama:
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır. Bu eylemler büyümenin vazgeçilmez unsuru olarak kabul edilen siyasi istikrar için bir tehdit oluşturmaktadır.
Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır. Bu eylemler büyümenin vazgeçilmez unsuru olarak kabul edilen siyasi istikrar için bir tehdit oluşturmaktadır.
Soru 30
Tam eşitsizlik durumunda 1 (bir), tam eşitlik durumunda 0 (sıfır) değerini alan ve en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durağan hâl dengesi
B
Yatay kesit analizi
C
Gini katsayısı
D
Emeğin marjinal ürün hasılatı
E
Medyan seçmen
Açıklama:
Gini Katsayısı: Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunda 1 (bir), tam eşitlik durumunda 0 (sıfır) değerini alan ve en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 31
"Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir."
Yukarıda açıklaması verilen görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İskoç görüş
B
Neoliberal görüş
C
Kuznets ve Keynes’in görüşü
D
Kuznets Hipotezi
E
Yeniden dağılım görüşü
Açıklama:
İskoç görüşü: Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 32
Kuznets kalkınma sürecinde büyüme ve gelir dağılımındaki eşitsizlik arasında önce artan sonra da azalan ve ters-U hipotezi olarak bilinen ilişkiyi somutlaştıran makalesinde aşağıdaki bilgilerden hangisine yer vermektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı gözlemle de olsa gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı uzun dönemde daha dengesiz olma eğilimi göstermektedir.
B
Gelir dağılımındaki dengesizlik gelişmiş ülkelere geçildikçe üst gelir gruplarının gelir payındaki artma ve düşük gelir gruplarının gelir payındaki azalma nedeniyle artmaktadır.
C
Tarım dışı sektörde gelir dağılımı tarım sektöründekine göre daha dengeli olmakla birlikte, tarım dışı sektördeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerde daha dengesizdir.
D
Gelişmiş ülkelerde ve gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektörü içindeki gelir dağılımı tarım dışı sektör içindeki gelir dağılımından daha dengelidir.
E
Hanehalkı düzeyinde açıklanan gelir dağılımı örneklerine göre az gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımına göre daha dengesizdir.
Açıklama:
Kuznets kalkınma sürecinde büyüme ve gelir dağılımındaki eşitsizlik arasında önce artan sonra da azalan ve ters-U hipotezi olarak bilinen ilişkiyi somutlaştıran makalesinde önemli bulgular elde etmiştir:
• Hanehalkı düzeyinde açıklanan gelir dağılımı örneklerine göre az gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımına göre daha dengesizdir.
• Az gelişmiş ülkelerde ve gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektörü içindeki gelir dağılımı tarım dışı sektör içindeki gelir dağılımından daha dengelidir.
• Tarım dışı sektörde gelir dağılımı tarım sektöründekine göre daha dengesiz olmakla birlikte, tarım dışı sektördeki gelir dağılımı az gelişmiş ülkelerde daha dengesizdir.
• Sınırlı gözlemle de olsa gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı uzun dönemde daha dengeli olma eğilimi göstermektedir.
• Az gelişmiş ülkelerin gösterdiği gelir dağılımı, gelişmiş ülkelerin gelir dağılımının dengeli hâle gelmesinden önceki dönemdeki, 1920’ler ve 1930’lardaki gelir dağılımından çok da farklı değildir.
• Gelir dağılımındaki dengesizlik gelişmiş ülkelere geçildikçe üst gelir gruplarının gelir payındaki azalma ve düşük gelir gruplarının gelir payındaki artış nedeniyle azalmaktadır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Hanehalkı düzeyinde açıklanan gelir dağılımı örneklerine göre az gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımına göre daha dengesizdir.
• Az gelişmiş ülkelerde ve gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektörü içindeki gelir dağılımı tarım dışı sektör içindeki gelir dağılımından daha dengelidir.
• Tarım dışı sektörde gelir dağılımı tarım sektöründekine göre daha dengesiz olmakla birlikte, tarım dışı sektördeki gelir dağılımı az gelişmiş ülkelerde daha dengesizdir.
• Sınırlı gözlemle de olsa gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı uzun dönemde daha dengeli olma eğilimi göstermektedir.
• Az gelişmiş ülkelerin gösterdiği gelir dağılımı, gelişmiş ülkelerin gelir dağılımının dengeli hâle gelmesinden önceki dönemdeki, 1920’ler ve 1930’lardaki gelir dağılımından çok da farklı değildir.
• Gelir dağılımındaki dengesizlik gelişmiş ülkelere geçildikçe üst gelir gruplarının gelir payındaki azalma ve düşük gelir gruplarının gelir payındaki artış nedeniyle azalmaktadır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 33
"Lewis (1954) kalkınma sürecini özetleyen makalesinde ekonominin modern bir yerleşim bölgesinde başlayan büyüme ve sermaye birikimi sürecinin gelişme evrelerini ve bölüşüm ile ilgili sonuçlarını ve dağılım ile ilgili evrimin kalkınma üzerindeki etkilerini izlemektedir. Lewis’in modelinde iki sektör bulunmaktadır. Sermayedarların belirli bir ücret düzeyinde emek istihdam ettikleri, üretimden elde ettikleri karları yeniden yatırıma aktardıkları modern/kent/endüstri sektörü ile yeni yatırımların daha büyük bir talep yarattığı emeğin sabit bir ücret karşılığında süresiz temin edilebilir olduğu varsayılan geleneksel/kır/tarım sektörü."
Yukarıda ifade edilen model aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Kargaşa Modeli
B
Ters-U hipotezi
C
Neoklasik Büyüme Modeli
D
İki Sektörlü Teorik Model
E
Politik Ekonomi Modeli
Açıklama:
İki Sektörlü Teorik Model
Lewis (1954) kalkınma sürecini özetleyen makalesinde ekonominin modern bir yerleşim bölgesinde başlayan büyüme ve sermaye birikimi sürecinin gelişme evrelerini ve bölüşüm ile ilgili sonuçlarını ve dağılım ile ilgili evrimin kalkınma üzerindeki etkilerini izlemektedir. Lewis’in modelinde iki sektör bulunmaktadır. Sermayedarların belirli bir ücret düzeyinde emek istihdam ettikleri, üretimden elde ettikleri karları yeniden yatırıma aktardıkları modern/kent/endüstri sektörü ile yeni yatırımların daha büyük bir talep yarattığı emeğin sabit bir ücret karşılığında süresiz temin edilebilir olduğu varsayılan geleneksel/kır/tarım sektörü.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Lewis (1954) kalkınma sürecini özetleyen makalesinde ekonominin modern bir yerleşim bölgesinde başlayan büyüme ve sermaye birikimi sürecinin gelişme evrelerini ve bölüşüm ile ilgili sonuçlarını ve dağılım ile ilgili evrimin kalkınma üzerindeki etkilerini izlemektedir. Lewis’in modelinde iki sektör bulunmaktadır. Sermayedarların belirli bir ücret düzeyinde emek istihdam ettikleri, üretimden elde ettikleri karları yeniden yatırıma aktardıkları modern/kent/endüstri sektörü ile yeni yatırımların daha büyük bir talep yarattığı emeğin sabit bir ücret karşılığında süresiz temin edilebilir olduğu varsayılan geleneksel/kır/tarım sektörü.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 34
İlave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emeğin marjinal ürün hasılatı
B
Asimetrik bilgi
C
Beşerî sermaye yatırımları
D
Medyan seçmen
E
Durağan hâl dengesi
Açıklama:
Emeğin marjinal ürün hasılatı: İlave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerini ifade etmektedir. Emeğin üretime fiziki katkısını ifade eden marjinal fiziki ürünün marjinal hasılat ile çarpılması ile elde edilmektedir.
Soru 35
Politik ekonomi modeline göre hangi durumda çoğunluğu esas alan oylama sistemi kaynakların yüksek gelir gruplarından alt gelir gruplarına yeniden dağılımını tercih etme eğiliminde olmaktadır?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı eşitsizlik göstergesi olarak Gini katsayısının kullanılması durumunda
B
Gelir dağılımındaki eşitsizlik artıyorsa
C
Gelir dağılımı eşitsizlik göstergesi olarak Gini katsayısının kullanılmaması durumunda
D
Gelir dağılımındaki eşitsizlik azalıyorsa
E
Gelir dağılımındaki durağan bir seyir varsa
Açıklama:
Politik ekonomi modeline göre gelir dağılımında eşitsizlik artıyorsa, çoğunluğu esas alan oylama sistemi kaynakların yüksek gelir gruplarından alt gelir gruplarına yeniden dağılımını tercih etme eğiliminde olmaktadır. Gelir eşitsizliği ne kadar büyükse, siyaset süreci gelirin yeniden dağılımını sağlayacak uygulamaları o kadar daha fazla teşvik edecektir.
Soru 36
Servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsayan model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politik Ekonomi Modeli
B
Sosyal Kargaşa Modeli
C
Tasarruf Oranları Modeli
D
Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli
E
Neoklasik Büyüme Modeli
Açıklama:
Üçüncü teorik model gelir dağılımındaki eşitsizliğin büyüme üzerindeki etkisini gelir eşitsizliğinin neden olabileceği sosyal kargaşa ve siyasa sonuçları ile ilişkilendirerek açıklamaktadır. Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 37
1936 yılında yayınlanmış olan “İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi” adlı eseri kısa adıyla Genel Teori olan yazar kimdir?
Seçenekler
A
J. M. Keynes
B
Alesina
C
Perotti
D
Barro
E
Campano
Açıklama:
J. M.Keynes tarafından 1936 yılında yayınlanmış olan “İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi” adlı eseri kısa adıyla Genel Teori olarak bilinmektedir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 38
Büyüme ve gelir dağılımı üzerine değerlendirmeler yaptığı kuramsal makalesinde gelirin gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere kıyasla daha dengesiz bir dağılım gösterdiğini ileri süren, ters-U eğrisini literatüre kazandıran isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tsiddon
B
Salvatore
C
Kuznets
D
Galbraith
E
Lewis
Açıklama:
Simon Kuznets (1955) büyüme ve gelir dağılımı üzerine değerlendirmeler yaptığı kuramsal makalesinde gelirin gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere kıyasla daha dengesiz bir dağılım gösterdiğini ileri sürmüştür. Kuznets aynı makalede kalkınmanın başlangıç aşamalarında büyüme ile birlikte gelir dağılımındaki eşitsizliğin artma eğiliminde olduğunu ancak kalkınmanın sonraki aşamalarında büyüme ile birlikte gelir eşitsizliğinin azalacağı hipotezini geliştirmektedir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 39
Deininger ve Squire (1996) geliştirdikleri bir kriteri uygulayarak Gini katsayıları ve yüzde gelir gruplarına göre gelir dağılımındaki eşitsizlikler üzerine oluşturdukları veri setinin temel tercih edilme nedeni nedir?
Seçenekler
A
Veri setinin Kuznets tarafından tavsiye edilmesi
B
Veri setiyle gerçekleştirilen araştırmaların güvenilir sonuçlar elde etmesi
C
Veri setinin ulaşılabilirliği
D
Ülkeler arasında ve kuşaklararasında karşılaştırma yapma
olanağı sağlaması
olanağı sağlaması
E
Veri setinin hem yatay kesit analizine hem de yüzde paylar analizine uygun olması
Açıklama:
Deininger ve Squire (1996) geliştirdikleri bir kriteri uygulayarak Gini katsayıları ve yüzde gelir gruplarına göre gelir dağılımındaki eşitsizlikler üzerine yeni bir veri seti oluşturdular. Bu veri seti ülkeler arasında ve kuşaklararasında karşılaştırma yapma olanağı sağlayan güvenilir bir veri seti olarak kabul edildiği için araştırmacılar tarafından tercih edilmektedir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 40
Tam eşitsizlik durumunda 1 (bir), tam eşitlik durumunda 0 (sıfır) değerini alan ve en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gini katsayısı
B
GSYİH
C
Kuznets Eğrisi
D
GSMH
E
Ampirik çalışma
Açıklama:
Gini Katsayısı: Gini katsayısı tam eşitsizlik durumunda 1 (bir), tam eşitlik durumunda 0 (sıfır) değerini alan ve en yaygın kullanılan gelir dağılımı eşitsizlik göstergesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Neoliberal görüş için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımında eşitliğin başlangıç dağılımının iyileştirilmesi durumunda büyüme ile
birlikte doğal olarak gerçekleşeceği düşüncesini benimsemektedir
birlikte doğal olarak gerçekleşeceği düşüncesini benimsemektedir
B
Teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumun en düşük gelirli gruplarına da yayılacağını savunmaktadır
C
Eşitsizlikteki artışın sosyal refahı hedefleyen politikalar ile telafi edilebileceğini savunmaktadır.
D
Kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varır
E
Nüfusun daha büyük bir bölümünün ekonominin modern sektöründe istihdam edilmesiyle birlikte, gelir dağılımındaki eşitsizlik tersine dönerek azalmaya başlayacağını savunur
Açıklama:
Neoliberal görüş: Piyasa güçlerinin etkisinde büyümeyi hedefleyen bu görüş piyasalara geliri yeniden dağıtmak amacıyla yapılacak bir müdahaleyi kabul etmemekle birlikte, teknolojik değişime ve ihracata dayalı bir büyümenin sağlayacağı gelir artışının toplumun en düşük gelirli gruplarına da yayılacağını savunmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Galbraith'in büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalıştığı görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeniden dağılım görüşü
B
Neoliberal görüş
C
Kuznets ve Keynes’in görüşü
D
İskoç görüşü
E
Ampirik görüş
Açıklama:
Galbraith (2002: 14) büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklamaya
çalışan, bakış açısı birbirinden farklı dört görüşe yer vermektedir. Bu görüşler;
çalışan, bakış açısı birbirinden farklı dört görüşe yer vermektedir. Bu görüşler;
- Yeniden dağılım görüşü
- Neoliberal görüş
- Kuznets ve Keynes’in görüşü
- İskoç görüşü
Soru 43
Ekonominin başlangıçta sahip olduğu sermaye stokunun büyüklüğünden bağımsız olarak uzun dönemde mutlaka ulaşılan dengeyi tanımlayan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Gelir Getiren Varlıklar
B
Dalgalı hâl dengesi
C
Ters-U hipotezi
D
Emeğin marjinal ürün hasılatı
E
Durağan hâl dengesi
Açıklama:
Durağan hâl dengesi: Solow büyüme modelinde emek birimi başına sermaye ve üretimin değişmediği durumu ifade eden durağan hâl ekonominin başlangıçta
sahip olduğu sermaye stokunun büyüklüğünden bağımsız olarak uzun dönemde mutlaka ulaşılan dengeyi tanımlamaktadır. Doğru cevap E'dir.
sahip olduğu sermaye stokunun büyüklüğünden bağımsız olarak uzun dönemde mutlaka ulaşılan dengeyi tanımlamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Ters-U hipotezi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Lewis
B
Kuznets
C
Campano
D
Galor
E
Kravis
Açıklama:
Simon Kuznets’in gözlemlerine dayalı olarak geliştirdiği bu hipotez, gelir dağılımındaki eşitsizliğin düşey eksende, büyümenin de kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim alanına ters-U eğrisi şeklinde yansıtılmaktadır. Bu nedenle Kuznets hipotezini ifade eden ters-U şeklindeki bu eğri literatürde Kuznets eğrisi olarak yer almıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
Büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayan görüşlerden, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak gören aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeniden dağılım görüşü
B
Neoliberal görüş
C
Kuznets ve Keynes’in görüşü
D
İskoç görüşü
E
İki Sektörlü Teorik Model görüşü
Açıklama:
İskoç görüşü,Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 46
Kuznets hipotezinde gelir dağılımındaki eşitsizlik düşey eksende gösterilirken büyümenin kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim eğrisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ters-U
B
ters-V
C
ters-Y
D
ters-X
E
ters-Z
Açıklama:
Simon Kuznets’in gözlemlerine dayalı olarak geliştirdiği Kuznets hipotezinde, gelir dağılımındaki eşitsizliğin düşey eksende, büyümenin de kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim alanına ters-U eğrisi şeklinde yansıtılmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 47
Aşağıdakilerin hangisinde Kuznets’in elde ettiği bulgular doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hane halkı düzeyinde açıklanan gelir dağılımı örneklerine göre az gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımına göre daha dengelidir.
B
Az gelişmiş ülkelerde ve gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektörü içindeki gelir dağılımı tarım dışı sektör içindeki gelir dağılımından daha dengesizdir.
C
Tarım dışı sektörde gelir dağılımı tarım sektöründekine göre daha dengesiz olmakla birlikte, tarım dışı sektördeki gelir dağılımı az gelişmiş ülkelerde daha dengelidir.
D
Az gelişmiş ülkelerin gösterdiği gelir dağılımı, gelişmiş ülkelerin gelir dağılımının dengeli hâle gelmesinden önceki dönemdeki, 1920’ler ve 1930’lardaki gelir dağılımından çok da farklıdır.
E
Gelir dağılımındaki dengesizlik gelişmiş ülkelere geçildikçe üst gelir gruplarının gelir payındaki azalma ve düşük gelir gruplarının gelir payındaki artış nedeniyle azalmaktadır.
Açıklama:
A,B, C VE D şıklarındaki bulgular yanlıştır. A seçeneğinde, hane halkı düzeyinde açıklanan gelir dağılımı örneklerine göre az gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımı gelişmiş ülkelerdeki gelir dağılımına göre daha dengesizdir. B seçeneğinde verilen, Az gelişmiş ülkelerde ve gelişmiş ülkelerin çoğunda tarım sektörü içindeki gelir dağılımı tarım dışı sektör içindeki gelir dağılımından daha dengelidir.C seçeneğinde verilen, Tarım dışı sektörde gelir dağılımı tarım sektöründekine göre daha dengesiz olmakla birlikte, tarım dışı sektördeki gelir dağılımı az gelişmiş ülkelerde daha dengesizdir.D seçeneğinde verilen, Az gelişmiş ülkelerin gösterdiği gelir dağılımı, gelişmiş ülkelerin gelir dağılımının dengeli hâle gelmesinden önceki dönemdeki, 1920’ler ve 1930’lardaki gelir dağılımından çok da farklı değildir olacaktır. E seçeneğinde doğru bulgu verilmiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 48
İşgücünün üretime katılarak elde edeceği gelirin büyüklüğünü belirleyecek olan beceri, yetenek ve üretkenliği arttırmaya yönelik her türlü eğitim ve sağlık yatırımlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durağan Hal Dengesi Yatırımı
B
Emeğin Marjinal Ürün Hasılatı Yatırımı
C
Beşeri Sermaye Yatırımları
D
Gelir Getiren Varlıklar Yatırımı
E
Durağan Hal Dengesi Yatırımı
Açıklama:
Beşerî sermaye yatırımları,İşgücünün üretime katılarak elde edeceği gelirin büyüklüğünü belirleyecek olan beceri, yetenek ve üretkenliği arttırmaya yönelik her türlü eğitim ve sağlık yatırımlardır.Doğru cevap C’dir.
Soru 49
Ters-U hipotezini ve gelir eşitsizliğinin nedenlerini sorgulayan Adelman ve Morris, gelir dağılımındaki eşitsizliğin temel belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Ekonomik Yapı
C
Teknoloji
D
Beşeri sermayenin artışı
E
Nüfus artış hızındaki azalma
Açıklama:
Ters-U hipotezini ve gelir eşitsizliğinin nedenlerini sorgulayan Adelman ve Morris, gelir dağılımındaki eşitsizliğin temel belirleyicisinin büyüme değil, ekonomik yapı ve ekonomik yapıdaki gelişmeler olduğunu ileri sürmüşlerdir.Doğru cevap B’dir.
Soru 50
Aşağıdaki ülkelerden hangisi büyüme sürecinde düşük gelirli grubun gelir payındaki artışı büyüme oranının gerisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Tayvan
B
İran
C
Güney Kore
D
Sri Lanka
E
Peru
Açıklama:
Tayvan, İran, Güney Kore, Sri Lanka gibi ülkelerde büyüme sürecinde düşük gelirli nüfusun %40’ının gelir payı daha büyük veya aynı oranda artarken, Meksika, Brezilya, Panama ve Peru gibi ülkelerde büyüme sürecinde düşük gelirli grubun gelir payındaki artışın büyüme oranının gerisinde kaldığını göstermiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 51
Sabit etki modelinde ,büyüme sürecinde gelir eşitsizliğini ifade eden ters-U hipotezi nasıl hareket eder?
Seçenekler
A
azalır
B
artar
C
sabit kalır
D
önce artan daha sonra azalır
E
önce azalır daha sonra artar
Açıklama:
Kuznets hipotezine bir başka yaklaşım geliştiren Ram , 36 gelişmekte olan ülke istatistiklerinden yararlanarak oluşturduğu sabit etki modeli çerçevesinde büyüme sürecinde önce artan sonra azalan gelir eşitsizliğini ifade eden ters-U hipotezini artış ve azalış noktalarıyla tanımlayan bir tahmin denklemi elde etmeye çalışmıştır.Doğru cevap D’dir.
Soru 52
Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı regresyon analizine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yatay Kesit Analizi
B
Yüzde Paylar Analizi
C
Kredi Piyasası Aksaklıkları Analizi
D
Politik Ekonomi Modeli
E
Sosyal Kargaşa Modeli
Açıklama:
Yatay kesit analizi, Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı bir regresyon analizidir.Doğru cevap A’dır.
Soru 53
I.Kredi piyasaları asimetrik bilgi ve yasal düzenlemelerin yetersizliği gibi eksikliklerle aksak rekabet özellikleri göstermektedir.
II.Daha dengeli bir gelir dağılımının kredi olanaklarına eşit erişim olanağı sağlayarak büyümeyi hızlandıran bir etkisi bulunmaktadır. III. Bireylerin krediye erişim olanakları sahip oldukları servet ve gelirin büyüklüğü tarafından belirlenmektedir IV. Kredi olanaklarının küçük ölçekli yatırımlar yerine büyük ölçekli ve verimliliği yüksek yatırımlara tahsis edilmesi büyüme için olumlu bir katkı sağlamaktadır. Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak gelir dağılımının büyüme üzerindeki etkisini farklı yaklaşımlarla açıklayan hangi modele ulaşılır?
II.Daha dengeli bir gelir dağılımının kredi olanaklarına eşit erişim olanağı sağlayarak büyümeyi hızlandıran bir etkisi bulunmaktadır. III. Bireylerin krediye erişim olanakları sahip oldukları servet ve gelirin büyüklüğü tarafından belirlenmektedir IV. Kredi olanaklarının küçük ölçekli yatırımlar yerine büyük ölçekli ve verimliliği yüksek yatırımlara tahsis edilmesi büyüme için olumlu bir katkı sağlamaktadır. Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak gelir dağılımının büyüme üzerindeki etkisini farklı yaklaşımlarla açıklayan hangi modele ulaşılır?
Seçenekler
A
Tasarruf oranları modeli
B
Sosyal Kargaşa modeli
C
Politik ekonomi modeli
D
Kredi piyasası aksaklıkları modeli
E
Neoklasik büyüme modeli
Açıklama:
Yukarıdaki 4 maddeden yola çıkarak anlatılan model, Kredi piyasası aksaklıkları modelidir. Doğru cevap D’dir.
Soru 54
Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu aşağıdakilerden hangisini yapmaya teşvik edeceğini varsayar?
Seçenekler
A
Lobicilik eylemleri yapmaya teşvik eder
B
Suç işlemeye teşvik eder
C
Köyden kente göç etmesine teşvik eder
D
Bankalardan kredi almaya teşvik eder.
E
Devletin yüksek gelirli kesimden daha çok vergi almasına teşvik eder.
Açıklama:
Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 55
Kısa adıyla Genel Teori olarak bilinen “İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi”
adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Vanieris
B
Keynes
C
Perotti
D
Alesina
E
Barro
Açıklama:
Genel Teori: J. M.Keynes tarafından 1936 yılında yayınlanmış olan “İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi” adlı eseri kısa adıyla Genel Teori olarak bilinmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
- Kredi piyasası aksaklıkları
- Politik ekonomi
- Sosyal karışıklık
- Tasarruf oranları
Yukarıda verilenlerden hangileri gelir dağılımının büyüme üzerindeki etkisini açıklayan modeller arasındadır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gelir dağılımının büyümeyi etkilemesinin çeşitli yolları olabilir. Bu başlık altında gelir dağılımının büyüme üzerindeki etkisini farklı yaklaşımlarla açıklayan dört teorik model üzerinde duracağız. Bunlar sırasıyla kredi piyasası aksaklıkları, politik ekonomi, sosyal karışıklık ve tasarruf oranlarıdır.
Soru 57
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Lewis - İki Sektörlü Teorik Model
B
Solow - Ters-U hipotezi
C
Kuznets - Neoklasik Büyüme Modeli
D
Lewis - Neoklasik Büyüme Modeli
E
Kuznets - İki Sektörlü Teorik Model
Açıklama:
İki Sektörlü Teorik Model: Lewis’in modelinde iki sektör bulunmaktadır. Sermayedarların belirli bir ücret düzeyinde emek istihdam ettikleri, üretimden elde ettikleri karları yeniden yatırıma aktardıkları modern/kent/endüstri sektörü ile yeni yatırımların daha büyük bir talep yarattığı emeğin sabit bir ücret karşılığında süresiz temin edilebilir olduğu varsayılan geleneksel/kır/tarım sektörü. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüzde paylar analizi
B
Dikey kesit analizini
C
Yatay kesit analizini
D
Durağan hâl dengesi
E
Emeğin marjinal ürün analizi
Açıklama:
Yatay kesit analizi: Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı bir regresyon analizidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 2015 verilerine göre yüksek gelirli ülkeler arasındadır?
Seçenekler
A
Nepal
B
Türkmenistan
C
Meksika
D
Yunanistan
E
Rusya
Açıklama:
Yüksek Gelir
Yunanistan
İtalya
Almanya
ABD
İsviçre
Norveç
Yunanistan
İtalya
Almanya
ABD
İsviçre
Norveç
Soru 60
Hangisi Galbraith'in büyüme ve gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklayan görüşlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Neoliberal görüş
B
Yeniden dağılım görüşü
C
İskoç görüşü
D
Gini katsayısı
E
Kuznets ve Keynes'in görüşü
Açıklama:
Gini katsayısı milli gelir dağılımının eşit olup olmadığını ölçmeye yarayan bir katsayıdır.
Soru 61
Büyüme modelinde emek birimi başına sermaye ve üretimin değişmediği durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Neoklasik Büyümü Modeli
B
Durağan Hâl Dengesi
C
Beşeri Sermaye
D
Ters-U eğrisi
E
Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli
Açıklama:
Solow büyüme modelinde emek birimi başına sermaye
ve üretimin değişmediği durumu ifade eden durağan
hâl ekonominin başlangıçta sahip olduğu sermaye
stokunun büyüklüğünden bağımsız olarak uzun
dönemde mutlaka ulaşılan dengeyi tanımlamaktadır.
ve üretimin değişmediği durumu ifade eden durağan
hâl ekonominin başlangıçta sahip olduğu sermaye
stokunun büyüklüğünden bağımsız olarak uzun
dönemde mutlaka ulaşılan dengeyi tanımlamaktadır.
Soru 62
".........., en düşük gelirliden başlayarak en yüksek gelirliye doğru ve %20, %10 ve %5 gibi dilimler altında toplanmış hane halkı gruplarının toplam gelirden aldıkları yüzdelik payların belirlenmesine dayalı gelir dağılımı analiz yöntemidir." Tanımında boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kredi piyasası
B
Yatay kesit
C
Yüzde paylar
D
Tasarruf oranları
E
Politik ekonomi
Açıklama:
Yüzde paylar analizi: En düşük gelirliden başlayarak
en yüksek gelirliye doğru sıralanmış ve %20, %10 ve %5
gibi dilimler altında toplanmış hanehalkı gruplarının toplam
gelirden aldıkları yüzdelik payların belirlenmesine
dayalı gelir dağılımı analiz yöntemidir.
en yüksek gelirliye doğru sıralanmış ve %20, %10 ve %5
gibi dilimler altında toplanmış hanehalkı gruplarının toplam
gelirden aldıkları yüzdelik payların belirlenmesine
dayalı gelir dağılımı analiz yöntemidir.
Soru 63
Gelir dağılımındaki eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere iteceğini varsayan model hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Kargaşa Modeli
B
Tasarruf Oranları Modeli
C
Politik Ekonomi Modeli
D
Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli
E
Neo Klasik Büyüme Modeli
Açıklama:
Sosyal kargaşa modelleri servet ve gelir dağılımındaki
eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır. Bu eylemler büyümenin vazgeçilmez unsuru olarak kabul edilen siyasi istikrar için bir tehdit oluşturmaktadır.
eşitsizliğin yoksulu suç işlemeye, ayaklanmalara ve diğer yıkıcı eylemlere teşvik edebileceğini varsaymaktadır. Bu eylemler büyümenin vazgeçilmez unsuru olarak kabul edilen siyasi istikrar için bir tehdit oluşturmaktadır.
Soru 64
Tek bir zaman noktasındaki farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı regresyon analizi ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Asimetrik
B
Ampirik
C
Yatay Kesit
D
Medyan
E
Durağan hâl
Açıklama:
Tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayalı bir regresyon analizidir. Örneğin 2000 yılında farklı ülkelerin kişi başına GSYİH
büyüklükleri ile Gini katsayıları arasındaki ilişki incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış demektir.
büyüklükleri ile Gini katsayıları arasındaki ilişki incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış demektir.
Soru 65
"............., ilave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerini ifade etmektedir." ifadesinde boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gelir getiren varlıklar
B
Kuznets hipotezi
C
Emeğin marjinal ürün hasılatı
D
Ters-U eğrisi
E
Beşeri sermaye yatırımları
Açıklama:
İlave emeğin üretime yaptığı katkının piyasa değerini ifade etmektedir. Emeğin üretime fiziki katkısını ifade eden marjinal fiziki ürünün marjinal hasılat ile çarpılması ile elde edilmektedir.
Soru 66
Gelir eşitsizliğinin büyüme üzerindeki etkisini alternatif bir yaklaşımınla lobicilik faaliyetlerine dayandıran ekonomi modeli hangisidir?
Seçenekler
A
Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli
B
İki Sektörlü Teorik Model
C
Sosyal Kargaşa Modeli
D
Politik Ekonomi Modeli
E
Tasarruf Oranları Modeli
Açıklama:
Politik ekonomi modelleri arasında gelir eşitsizliğinin büyüme üzerindeki etkisini açıklayan alternatif bir yaklaşımın lobicilik faaliyetlerine dayandırılmış olduğu görülmektedir.
Soru 67
I. Yasal düzenleme yetersizlikleri
II. Asimetrik Bilgi
III. Herkesin eşit koşullarda ödünç alma hakkına sahip olması
Hangisi veya hangileri Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli'nde aksak rekabet özellikleri görülmesine neden olmaktadır?
II. Asimetrik Bilgi
III. Herkesin eşit koşullarda ödünç alma hakkına sahip olması
Hangisi veya hangileri Kredi Piyasası Aksaklıkları Modeli'nde aksak rekabet özellikleri görülmesine neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I,II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Kredi piyasalarında tam rekabet koşulları geçerli olsaydı, alternatif yatırım fırsatlarının getiri oranları marjinal
düzeyde eşitlenmiş olurdu. Fakat kredi piyasaları asimetrik bilgi ve yasal düzenlemelerin yetersizliği gibi eksikliklerle aksak rekabet özellikleri göstermektedir. eşitlenmesi mümkün olmayacaktır. Bunun anlamı yapılacak yatırımın getirisinin hangi alanda yapıldığına ve kim tarafından yapıldığına bağlı olarak değişkenlik gösterecek olmasıdır
Örneğin herkesin eşit koşullarda ödünç alma olanaklarına sahip olmadığı bir kredi piyasasında alternatif yatırım alanlarının getiri oranlarının marjinal düzeyde eşitlenmesi mümkün olmayacaktır. Bunun anlamı yapılacak yatırımın getirisinin hangi alanda yapıldığına ve kim tarafından yapıldığına bağlı olarak değişkenlik
gösterecek olmasıdır.
düzeyde eşitlenmiş olurdu. Fakat kredi piyasaları asimetrik bilgi ve yasal düzenlemelerin yetersizliği gibi eksikliklerle aksak rekabet özellikleri göstermektedir. eşitlenmesi mümkün olmayacaktır. Bunun anlamı yapılacak yatırımın getirisinin hangi alanda yapıldığına ve kim tarafından yapıldığına bağlı olarak değişkenlik gösterecek olmasıdır
Örneğin herkesin eşit koşullarda ödünç alma olanaklarına sahip olmadığı bir kredi piyasasında alternatif yatırım alanlarının getiri oranlarının marjinal düzeyde eşitlenmesi mümkün olmayacaktır. Bunun anlamı yapılacak yatırımın getirisinin hangi alanda yapıldığına ve kim tarafından yapıldığına bağlı olarak değişkenlik
gösterecek olmasıdır.
Soru 68
Hangi görüş büyümenin kalkınmanın tek yolu olduğunu savunur?
Seçenekler
A
İskoç görüşü
B
Yeniden dağılım görüşü
C
Kuznets ve Keynes'in görüşü
D
Neoliberal görüş
E
Ters-U eğrisi
Açıklama:
Kanıtlanmış olmasa da en azından kalkınma ve gelir dağılımı arasında sistematik şekilde tanımlanmış bir bağlantının olmadığı yargısına varan bu görüş, büyümeyi kalkınmanın tek yolu olarak görenlerin almış
oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir.
oldukları bir pozisyon olarak görülmektedir.
Soru 69
Gelir eşitsizliği Kuznets hipotezinde hangi değişkenle açıklanır?
Seçenekler
A
Büyüme oranı
B
GSYİH
C
İşsizlik oranı
D
Okullaşma oranı
E
Enflasyon oranı
Açıklama:
Simon Kuznets’in gözlemlerine dayalı olarak geliştirdiği bu hipotez, gelir dağılımındaki eşitsizliğin düşey eksende, büyümenin de kişi başına GSYİH olarak yatay eksende tanımlandığı çizim alanına ters-U eğrisi şeklinde yansıtılmaktadır.
Bu nedenle Kuznets hipotezini ifade eden ters-U şeklindeki bu eğri literatürde
Kuznets eğrisi olarak yer almıştır.
Bu nedenle Kuznets hipotezini ifade eden ters-U şeklindeki bu eğri literatürde
Kuznets eğrisi olarak yer almıştır.
Soru 70
Kredi piyasası aksaklıkları modeli hangi piyasa başarısızlığı türünü vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Kamu malları
B
Asimetrik bilgi
C
Dışsallıklar
D
Ahlaki zaafiyet
E
Aksak rekabet piyasası
Açıklama:
Asimetrik bilgi
Soru 71
Başlangıç gelir dağılımı eşitsiz olan ekonomilerde
gelir eşitsizliği ve büyüme arasındaki negatif yönlü ilişkinin toplumsal tercihlerin yönlendirmesiyle dönem
sonunda da korunacağını ileri süren model hangisidir?
gelir eşitsizliği ve büyüme arasındaki negatif yönlü ilişkinin toplumsal tercihlerin yönlendirmesiyle dönem
sonunda da korunacağını ileri süren model hangisidir?
Seçenekler
A
Kredi piyasası aksaklıkları modeli
B
Tasarruf oranları modeli
C
Sosyal karışıklık modeli
D
Neoklasik büyüme modeli
E
Politik ekonomi modeli
Açıklama:
Politik ekonomi modeli
Soru 72
Gelir eşitsizliğinin büyüme üzerindeki etkisini siyasi ve sosyal istikrarsızlık ile açıklayan model hangisidir?
Seçenekler
A
Kredi piyasası aksaklıkları modeli
B
Tasarruf oranları modeli
C
Sosyal kargaşa modeli
D
Neoklasik büyüme modeli
E
Politik ekonomi modeli
Açıklama:
Sosyal kargaşa modeli
Soru 73
Kuznets hipotezini sorgulayan ampirik çalışmaların en yaygın olarak kullandıkları analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman serisi analizi
B
Yatay kesit analizi
C
Panel veri analizi
D
Nedensellik analizi
E
Statik analiz
Açıklama:
Yatay kesit analizi
Soru 74
Kuznets hipotezini beşerî sermaye yatırımları üzerinden açıklayan teorik yaklaşım aşağıdaki hangi modele aittir?
Seçenekler
A
Neoklasik büyüme modeli
B
İki sektörlü teorik model
C
Kredi piyasaları aksaklık modeli
D
Tasarruf oranları modeli
E
Keynezyen model
Açıklama:
Neoklasik büyüme modeli
Soru 75
Lewis, gelir dağılımını geleneksel ve modern sektör
arasındaki hangi farklılık üzerinden açıklamaktadır?
arasındaki hangi farklılık üzerinden açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim düzeyi farkı
B
Büyüme hızı farkı
C
Nüfus yoğunluğu farkı
D
Teknoloji farkı
E
Ücret farkı
Açıklama:
Ücret farkı
Soru 76
Kuznets araştırmasında aşağıdaki hangi bulguyu
elde etmiştir?
elde etmiştir?
Seçenekler
A
Tarım dışı sektörde gelir eşitsizliği tarım sektöründen daha azdır
B
Tarım dışı sektördeki eşitsizlik az gelişmiş ülkelerde daha yüksektir.
C
Tarım sektöründeki eşitsizlik sadece az gelişmiş
ülkelere özgüdür
ülkelere özgüdür
D
Tüm ülkelerde tarım sektöründeki eşitsizlik tarım dışı sektördekinden daha fazladır.
E
Tarım dışı sektördeki eşitsizlik sadece az gelişmiş ülkelere özgüdür.
Açıklama:
Tarım dışı sektördeki eşitsizlik az gelişmiş ülkelerde daha yüksektir.
Soru 77
Kuznets hipotezinde gelir eşitsizliği hangi değişken
ile açıklanmaktadır?
ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Kişi başına GSYİH
B
Büyüme oranı
C
İşsizlik oranı
D
Okullaşma oranı
E
Enflasyon oranı
Açıklama:
Kişi başına GSYİH
Soru 78
Dengeli bir gelir dağılımından daha çok büyüme hedefinin başarısına odaklanmış olan ve piyasa tarafından gerçekleştirilen dağılıma müdahale edilmemesi gerektiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuznets ve Keynes’in görüşü
B
Yeniden dağılım görüşü
C
Neoliberal görüş
D
İskoç görüşü
E
Sosyalist görüş
Açıklama:
Neoliberal görüş
Soru 79
Aşağıdaki hangi grup ülkeler kalkınmanın başlangıcında yeniden dağılımına yönelik müdahalelerin
dengeli bir gelir dağılımı ile kalkınmanın ön koşul olduğuna kanıt olarak gösterilmektedirler?
dengeli bir gelir dağılımı ile kalkınmanın ön koşul olduğuna kanıt olarak gösterilmektedirler?
Seçenekler
A
Latin Amerika ülkeleri
B
Avrupa ülkeleri
C
Eski sosyalist ülkeler
D
Afrika ülkeleri
E
Asya ülkeleri
Açıklama:
Asya ülkeleri
Ünite 5
Soru 1
Dünya Bankası'nın 2017 ülke gruplandırmasına göre kişi başı GSYİH'sı 1.025 dolardan az olan ülkeler hangi gruptadır?
Seçenekler
A
Düşük gelir grubu
B
Orta gelir grubu
C
Alt orta gelir grubu
D
Üst orta gelir grubu
E
Yüksek gelir grubu
Açıklama:
Dünya Bankası'nın 2017 ülke gruplandırmasına göre kişi başı GSYİH'sı 1.025 dolardan az olan ülkeler düşük gelir grubundadır.
Soru 2
1. Dünyada gelir eşitsizliğini çok sayıda eşitsizlik ölçütü kullanarak ölçmek mümkündür.
2. Gelir eşitsizliği ölçütlerinden en yaygın kullanılanı Gini katsayısıdır.
3. Gini katsayısının 1 değeri alması dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterir.
4. Gini katsayısının 0 değeri alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu gösterir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
2. Gelir eşitsizliği ölçütlerinden en yaygın kullanılanı Gini katsayısıdır.
3. Gini katsayısının 1 değeri alması dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterir.
4. Gini katsayısının 0 değeri alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu gösterir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
1,2,3,4
B
1,2
C
1,2,3
D
1,2,4
E
3, 4
Açıklama:
3. Gini katsayısının 0 değeri alması dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterir.
4. Gini katsayısının 1 değeri alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu gösterir.
4. Gini katsayısının 1 değeri alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu gösterir.
Soru 3
Dünyada ülkeler arası gelir dağılımını yüzde paylar analizi ile değerlendirmek istiyorsak ilk adımda ülkeler kişi başına gelirinin büyüklüğüne göre en düşükten en yükseğe doğru nüfuslarını da dikkate alan bir yaklaşımla sıralanmalı, ikinci adımda bu ülkeler dünya nüfusunun ................ beş eşit diliminde yer alacak şekilde sıralanmalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
% 10 'luk
B
% 15'lik
C
% 20'lik
D
% 25'lik
E
% 30'luk
Açıklama:
İkinci adımda bu ülkeler dünya nüfusunun % 20'lik beş eşit diliminde yer alacak şekilde sıralanmalıdır.
Soru 4
Dünya Bankası'nın ülkelerin SGP'ye göre düzeltilmiş kişi başına GSYİH'sıne ve ülkelerin nüfus büyüklüklüklerine ait verileri kullanılarak oluşturulan analizlere Çin ve Hindistan'ın dahil edilmemesinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Çok fakir olmaları
B
GSYİH'nın düşük olması
C
Gini Katsayısının 0 olması
D
Gini Katsayısının 1 olması
E
Nüfuslarının yüksek olması
Açıklama:
Dünya Bankası'nın ülkelerin SGP'ye göre düzeltilmiş kişi başına GSYİH'sıne ve ülkelerin nüfus büyüklüklüklerine ait verileri kullanılarak oluşturulan analizlere Çin ve Hindistan'ın dahil edilmemesinin nedeni nüfuslarının yüksek olmasıdır.
Soru 5
2010 Dünya Bankası gelir dağlımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde en düşük eşitsizlik hangi ülkelerdedir?
Seçenekler
A
Almanya ve Fransa
B
Almanya ve İsviçre
C
İngiltere ve Fransa
D
İsveç ve Danimarka
E
ABD ve İngiltere
Açıklama:
2010 Dünya Bankası gelir dağlımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde en düşük eşitsizlik İsveç ve Danimarka'dır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören hipotezdir?
Seçenekler
A
Gini Hipotezi
B
Kuznets'in Ters U Hipotezi
C
Satın alma gücü paratesi
D
Gelir eşitsizliği hipotezi
E
Gelir dağılımı hipotezi
Açıklama:
Ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören Kuznets tarafından tanımlanmış hipotez Ters U Hipotezidir.
Soru 7
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,74 Gini katsayısı ile en yüksek eşitsizliğe sahip ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Pakistan
B
Namibya
C
Peru
D
Ekvador
E
Zambiya
Açıklama:
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,74 Gini katsayısı ile en yüksek eşitsizliğe sahip ülke Namibya'dır.
Soru 8
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında hangi gelir grubunda yer almaktadır.
Seçenekler
A
Yüksek gelirli ülkeler
B
Üst-orta gelirli ülkeler
C
Alt-orta gelirli ülkeler
D
Düşük gelirli ülkeler
E
Çok düşük gelirli ülkeler
Açıklama:
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi hanelerde birey başına düşen gelirler arasındaki farkları dikkate alarak hanehalkı düzeyinde toplanan gelirlerin birey başına düşen gelirlere dönüştürülmesi ile elde edilen geliri tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir geliri
B
Eşdeğer refah geliri
C
Yaşam düzeyi standardı
D
Refahın dağılımı
E
Eşdeğer bireysel gelir
Açıklama:
Hanelerde birey başına düşen gelirler arasındaki farkları dikkate alarak hanehalkı düzeyinde toplanan gelirlerin birey başına düşen gelirlere dönüştürülmesi ile elde edilen gelir eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirdir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinde 2002-2011
döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümlerden biri değildir?
döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dış açık ve dış borç stokundaki artış
B
Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
C
sanayileşsizleşme ve işsizlik,
D
Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş;
E
Enflasyon hızının yükselmesi
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümlerden biri enflasyon hızının düşmesidir.
Soru 11
Aşağıdaki gelir dağılımına ilişkin tanımlamalardan hangisi Milanovic tarafından geliştirilen kavramlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ülkeler arası gelir dağılımında ülkelerin nüfus büyüklüğü dikkate alınmaz
B
Kavram 1’de temsili gelir dağılımı açıklanmaktadır.
C
Kavram 2’de ülkeler arası gelir dağılımının açıklanmasında ülkelerin nüfus yoğunluğu dikkate alınmaktadır.
D
Kavram 3’de ülkelerin gelir dağılımı herkesin sahip olduğu gelir düzeyi ile tanımlanmaktadır.
E
Ülkelerin gelir dağılımında üretim artışının net değeri de hesaplanmaktadır.
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Dünya’da gelir dağılımını tanımlamak amacıyla Milanovic (2005) tarafından kullanılan üç kavram öne çıkmaktadır. Kavram 1, kavram 2 ve kavram 3. Kavram 1'e göre aynı zamanda ülkeler arası gelir dağılımında ülkelerin nüfus büyüklüğü dikkate alınmaz
Dünya’da gelir dağılımını tanımlamak amacıyla Milanovic (2005) tarafından kullanılan üç kavram öne çıkmaktadır. Kavram 1, kavram 2 ve kavram 3. Kavram 1'e göre aynı zamanda ülkeler arası gelir dağılımında ülkelerin nüfus büyüklüğü dikkate alınmaz
Soru 12
Türkiye dünya gruplandırılmasına göre kişi başına düşen gelir açısından aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi ülke grubu içerisinde değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Üst-Orta gelir
B
Yüksek gelir
C
Düşük gelir
D
Alt orta gelir
E
Orta gelir
Açıklama:
Türkiye’nin dünya gelir dağılımındaki yerini değerlendirebileceksiniz.
Kuznets’in ters-U hipotezi ile uyumlu olarak üst-orta gelir grubundaki ülkeleregeçildiğinde gelir eşitsizliğinin azalması beklenmektedir. Dolayısıyla Türkiye’deki gelir dağılımının Dünya Bankası’nın kişi başına gelirin büyüklüğüne göre tanımladığı üst-orta gelir grubundaki ülkelerle karşılaştırılması yerinde olacaktır.
Kuznets’in ters-U hipotezi ile uyumlu olarak üst-orta gelir grubundaki ülkeleregeçildiğinde gelir eşitsizliğinin azalması beklenmektedir. Dolayısıyla Türkiye’deki gelir dağılımının Dünya Bankası’nın kişi başına gelirin büyüklüğüne göre tanımladığı üst-orta gelir grubundaki ülkelerle karşılaştırılması yerinde olacaktır.
Soru 13
Dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olması durumunda Gini katsayısı hangi değeri alır?
Seçenekler
A
0 ile 1 arasında herhangi bir değer
B
1’den küçük
C
0’dan küçük
D
1
E
0
Açıklama:
Türkiye’de gelir dağılımını, eşitsizlik ölçütlerine ve yüzde paylar analizine göre yorumlayabileceksiniz.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Soru 14
Türkiye’nin dünya gelir dağılımındaki yer değerlendirildiğinde 2011yılında hesaplanan “Gini katsayısı” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.50
B
0.34
C
0.45
D
0.58
E
0.38
Açıklama:
Türkiye’de gelir dağılımını, eşitsizlik ölçütlerine ve yüzde paylar analizine göre yorumlayabileceksiniz.
Ülke içi gelir dağlımına bakıldğında 2011 yılında 0,38 olarak hesaplanmış Gini katsayısına göre Türkiye, 0,30-0,39 eşitsizlik aralığında orta- eşitsizlikteki bir ülkedir.
Ülke içi gelir dağlımına bakıldğında 2011 yılında 0,38 olarak hesaplanmış Gini katsayısına göre Türkiye, 0,30-0,39 eşitsizlik aralığında orta- eşitsizlikteki bir ülkedir.
Soru 15
Dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunda gini katsayısı hangi değeri alır?
Seçenekler
A
1
B
0.6
C
0.4
D
0.2
E
0
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Soru 16
Gini katsayısının “mutlak gelir eşitliğini” belirtmesi için alması gereken değer aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
1
B
0
C
∞
D
-1
E
>1
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Soru 17
Dünyada ülkeler arasında gelir eşitliğinin tam olması durumunda gini katsayısı hangi değeri alır?
Seçenekler
A
1
B
0.6
C
0.4
D
0.2
E
0
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Gini katsayısının 0 de¤eri alması dünyada ülkelerarası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Soru 18
Dünya bankasının 2010 verilerine göre “yüksek gelirli” olarak kabul edilen ülkelerde kişi başına düşen gelir aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
12275
B
14785
C
9850
D
10300
E
11250
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Dünya Bankası 200’ün üzerinde ülkeyi sabit fiyatlarla kişi başına gelirin büyüklüğüne göre dört grup altında tanımlamakta ve ekonomik, sosyal çeşitli yönleri ile izlemektedir. Bu gruplandırmaya göre, 2010 yılı kişi başına GSYİH’sı 12.276 dolar’dan fazla olan ülkeler “yüksek gelirli”; 12.275 dolar ve 3.976 dolar arasında olan ülkeler “üst orta gelirli”, 3.975 dolar ve 1.006 dolar arasında olan ülkeler “alt orta gelirli” ve 1.005 dolar ve daha az olan ülkeler “düşük gelirli” olarak tanımlanmaktadır.
Dünya Bankası 200’ün üzerinde ülkeyi sabit fiyatlarla kişi başına gelirin büyüklüğüne göre dört grup altında tanımlamakta ve ekonomik, sosyal çeşitli yönleri ile izlemektedir. Bu gruplandırmaya göre, 2010 yılı kişi başına GSYİH’sı 12.276 dolar’dan fazla olan ülkeler “yüksek gelirli”; 12.275 dolar ve 3.976 dolar arasında olan ülkeler “üst orta gelirli”, 3.975 dolar ve 1.006 dolar arasında olan ülkeler “alt orta gelirli” ve 1.005 dolar ve daha az olan ülkeler “düşük gelirli” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 19
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Wade( 2001)’e göre gelir eşitsizliğinin ana nedenleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması
B
Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi
C
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışardan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
D
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması
E
İşgücü mobilitesinin yükselmesi
Açıklama:
Dünyada gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini açıklayacabileceksiniz.
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade (2001: 37), dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır: • Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması, • Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, •Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması, • Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade (2001: 37), dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır: • Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması, • Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, •Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması, • Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi dünyada gelir eşitsizliğinin artış nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması
B
Gelişmiş ülkelerde devlet bütçesi kısıtlarının daha yoğun olması
C
Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980-1990 yılları arasında düşmesi
D
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
E
Teknolojik değişimin gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması
Açıklama:
Dünyada gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini açıklayacabileceksiniz.
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade (2001: 37), dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır: • Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması, • Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, •Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması, • Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade (2001: 37), dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır: • Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması, • Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, •Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması, • Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
Soru 21
0,40-0,49 arasında yer alan bir Gini katsayısı ilgili ülkede aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi tip gelir eşitsizliği olduğuna vurgu yapar?
Seçenekler
A
Düşük eşitsizlik
B
Orta eşitsizlik
C
Yüksek eşitsizlik
D
Çok yüksek eşitsizlik
E
Eşit gelir dağılımı
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
Gini katsayısı ilgili ülkede 0,20 - 0,29 arası “düşük eşitsizlik”, 0,30-0,39 arası “orta eşitsizlik”, 0,40-0,49 arası “yüksek eşitsizlik” ve 0,50’nin üzeri “çok yüksek eşitsizlik” olarak tanımlanmıştır.
Gini katsayısı ilgili ülkede 0,20 - 0,29 arası “düşük eşitsizlik”, 0,30-0,39 arası “orta eşitsizlik”, 0,40-0,49 arası “yüksek eşitsizlik” ve 0,50’nin üzeri “çok yüksek eşitsizlik” olarak tanımlanmıştır.
Soru 22
Ülke içi gelir eşitsizlikleri açısından en düşük ülke içi gelir eşitsizliği olan ülke aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Danimarka
B
Kanada
C
Almanya
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerilerine göre ülke içi gelir eşitsizlikleri açısından en düşük ülke içi gelir eşitsizliği olan ülkeler Danimarka ve İsveç tir.
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerilerine göre ülke içi gelir eşitsizlikleri açısından en düşük ülke içi gelir eşitsizliği olan ülkeler Danimarka ve İsveç tir.
Soru 23
Kuznets’in Ters U hipotezi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Ekonomik kalkınma sürecinde ekonominin büyümesi ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngörmektedir.
B
Ekonomik büyüme sürecinde harcamaların artacağını ancak büyüme süreci sonrasında ise tasarrufların yükseleceğini öngörmektedir.
C
Enflasyon ve büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki öngörmektedir.
D
Tüketim miktarı ile gelir düzeyi arasında önce artan daha sonra azalan bir ilişki öngörmektedir.
E
Sermaye hareketleri ile gelir dağılımı arasında kısa dönemde negatif yönü bir ilişki öngörmektedir
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Kuznets’in Ters-U Hipotezi:Ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören Kuznets tarafından tanımlanmış hipotezdir.
Kuznets’in Ters-U Hipotezi:Ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören Kuznets tarafından tanımlanmış hipotezdir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2002-2011 döneminde gelir dağılımındaki iyileşmenin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonominin küresel ekonomiyle bütünleşme sürecine girmesi
B
İstikrarlı bir büyüme performansının yakalanması
C
Kişi başına gelirin artması
D
Enflasyon hızının düşmesi
E
Toplumsal huzurun sağlanması
Açıklama:
Türkiye’de gelir dağılımındaki iyileşmenin nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle 2000’li yıllara sanayileşmiş, kentlileşmiş, özelleştirme sürecini büyük ölçüde tamamlamış ekonomiyle daha fazla bütünleşmiş bir ekonomiye sahip olarak girmiştir. Kişi başına gelirin 2002-2011 döneminde gösterdiği, göreli olarak istikrarlı artışın gelir dağılımındaki iyileşme eğiliminin en önemli açıklayıcılarından biri olduğunu düşünebiliriz. Enflasyon hızının düşmesi, Türkiye Ekonomisi’nin istikarlı bir büyüme performansı kaydettiği bir dönemde gelir eşitsizliğinde gözlenen iyileşme de 2002-2011 döneminde Türkiye'de gelir dağılımındaki iyileşmenin nedenlerindendir.
Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle 2000’li yıllara sanayileşmiş, kentlileşmiş, özelleştirme sürecini büyük ölçüde tamamlamış ekonomiyle daha fazla bütünleşmiş bir ekonomiye sahip olarak girmiştir. Kişi başına gelirin 2002-2011 döneminde gösterdiği, göreli olarak istikrarlı artışın gelir dağılımındaki iyileşme eğiliminin en önemli açıklayıcılarından biri olduğunu düşünebiliriz. Enflasyon hızının düşmesi, Türkiye Ekonomisi’nin istikarlı bir büyüme performansı kaydettiği bir dönemde gelir eşitsizliğinde gözlenen iyileşme de 2002-2011 döneminde Türkiye'de gelir dağılımındaki iyileşmenin nedenlerindendir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerde verilen durumlardan hangisi Milanovic'e göre 1982-1994 döneminde ülkeler arası gelir eşitsizliğini arttıran nedenler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerin teknolojide verimliliği yakalayamamaları
B
Latin Amerikan ülkelerinin göreli gelirlerinin azalmış olması
C
Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinin gelirlerinin önemli ölçüde azalması
D
Afrika’da pek çok ülkede yaşanan felaketlerle ülke ekonomilerinin çöküş içerisine girmesi
E
Zengin ülkelerin büyüme performanslarını istikrarlı bir biçimde sürdürmüş olmaları
Açıklama:
Dünyada gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini açıklayacabileceksiniz.
Milanovic (2012: 12-13) 1982-1994 döneminde ülkeler arası gelir eşitsizliğinde gözlenen artış eğilimini dört nedene bağlamaktadır. Latin Amerikan ülkelerinin göreli gelirlerinin azalmış olması; 1980’lerin sonları ve 1990’ların başlarında geçiş dönemindeki Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinin gelir düzeylerinin önemli ölçüde azalması; Afrika’daki birçok ülke ekonomisinin yaşanan felaketlerle çöküş içine girmesi; bu dönemde zengin ülkelerin büyüme performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmüş olmaları.
Milanovic (2012: 12-13) 1982-1994 döneminde ülkeler arası gelir eşitsizliğinde gözlenen artış eğilimini dört nedene bağlamaktadır. Latin Amerikan ülkelerinin göreli gelirlerinin azalmış olması; 1980’lerin sonları ve 1990’ların başlarında geçiş dönemindeki Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinin gelir düzeylerinin önemli ölçüde azalması; Afrika’daki birçok ülke ekonomisinin yaşanan felaketlerle çöküş içine girmesi; bu dönemde zengin ülkelerin büyüme performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmüş olmaları.
Soru 26
Ülke nüfusu ile ağırlıklandırılmış gelir dağılımında aşağıdaki seçeneklerde yer alan ölçüm araçlarından hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Gini Katsayısı
B
Loranz Eğrisi
C
Mutlak eşitlik yaklaşımı
D
Reel ölçüm
E
Geçit töreni yaklaşımı
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
Ülke nüfusunu dikkate almadan hesaplanan ülkeler arasındaki gelir eflitsizliği, nüfusu büyük ülkelerin dünya genelindeki gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin daha büyük olacağını dikkate almamaktadır. Bu eksikliği ortadan kaldırmak amacıyla Gini katsayısı ülkelerin nüfus büyüklükleri ile ağırlıklandırılmış olarak da hesaplanmaktadır
Ülke nüfusunu dikkate almadan hesaplanan ülkeler arasındaki gelir eflitsizliği, nüfusu büyük ülkelerin dünya genelindeki gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin daha büyük olacağını dikkate almamaktadır. Bu eksikliği ortadan kaldırmak amacıyla Gini katsayısı ülkelerin nüfus büyüklükleri ile ağırlıklandırılmış olarak da hesaplanmaktadır
Soru 27
Dünyada gelişmekte olan ülkeler arasında öne çıkan ülkeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Hindistan, Çin
B
Malezya, Çin
C
Çin, Kore
D
İngiltere, Malezya
E
ABD, Çin
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Gelişmekte olan ülkeler arasında özellikle Çin ve Hindistan yeni gelişme bölgeleri olarak öne çıkmaktadır.
Gelişmekte olan ülkeler arasında özellikle Çin ve Hindistan yeni gelişme bölgeleri olarak öne çıkmaktadır.
Soru 28
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde çok yüksek gelir eşitsizliği olan bir ülke ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Kanada
C
Latin Amerika
D
Türkiye
E
Almanya
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
Düşük eşitsizlikteki ve orta eşitsizlikteki ülkeler ağırlıkla Avrupa ve Orta Asya bölgesinde; yüksek eşitsizlikteki ülkeler Sahra Altı Afrika’da; çok yüksek eşitsizlikteki ülkeler ise Latin Amerika ve Karayipler bölgesi ile Sahra Altı Afrika’da toplanmıştır.
Düşük eşitsizlikteki ve orta eşitsizlikteki ülkeler ağırlıkla Avrupa ve Orta Asya bölgesinde; yüksek eşitsizlikteki ülkeler Sahra Altı Afrika’da; çok yüksek eşitsizlikteki ülkeler ise Latin Amerika ve Karayipler bölgesi ile Sahra Altı Afrika’da toplanmıştır.
Soru 29
Milanoviç’e göre, ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate almaksızın tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kavram 1
B
Kavram 2
C
Kavram 3
D
Kavram 4
E
Kavram 5
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Kavram 1: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate almaksızın tanımlamaktadır.
Kavram 1: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate almaksızın tanımlamaktadır.
Soru 30
Milanoviç’e göre, ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kavram 1
B
Kavram 2
C
Kavram 3
D
Kavram 4
E
Kavram 5
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Kavram 2: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlamaktadır.
Kavram 2: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlamaktadır.
Soru 31
Milanoviç’e göre, dünyada gelir dağılımını herkesi gelirin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kavram 1
B
Kavram 2
C
Kavram 3
D
Kavram 4
E
Kavram 5
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Kavram 3: Dünyada gelir dağılımını herkesi sahip olduğu gelirinin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlamaktadır.
Kavram 3: Dünyada gelir dağılımını herkesi sahip olduğu gelirinin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlamaktadır.
Soru 32
“Ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan Gini katsayısını tanımlayan sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milanoviç
B
Friedman
C
Keynes
D
Ricardo
E
Kaldor
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
Milanovic (2005), dünya genelinde gelir eşitsizliğini ölçmek amacıyla “ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan bir Gini katsayısı tanımlamaktadır.
Milanovic (2005), dünya genelinde gelir eşitsizliğini ölçmek amacıyla “ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan bir Gini katsayısı tanımlamaktadır.
Soru 33
Ülkeler arası eşitsizlik, Ülke içi eşitsizlik ve Gini katsayısını gelir dağılımında adaletsizliğin ölçümünde bir gösterge olarak kullanan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milanoviç
B
Ricardo
C
Malthus
D
Phelps
E
Keynes
Açıklama:
Ülkeler arası eşitsizliğin gelişimini, eşitsizlik ölçütlerine ve yüzde paylar analizine göre yorumlayabileceksiniz.
Milanovic (2005), dünya genelinde gelir eşitsizliğini ölçmek amacıyla “ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan bir Gini katsayısı tanımlamaktadır.
Milanovic (2005), dünya genelinde gelir eşitsizliğini ölçmek amacıyla “ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan bir Gini katsayısı tanımlamaktadır.
Soru 34
Gelir eşitsizliğinin en düşük ve en yüksek olduğu ülke grubu aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta gelirli ülkeler- düşük gelirli ülkeler
B
Yüksek gelirli ülkeler- orta gelirli ülkeler
C
Yüksek gelirli ülkeler- düşük gelirli ülkeler
D
Düşük gelirli ülkeler- düşük gelirli ülkeler
E
Üst orta yüksek gelirli ülkeler- düşük gelirli ülkeler
Açıklama:
Dünyada ülke içi eşitsizliklerin büyüklüğünü ve gelişimini saptayabileceksiniz.
Ülkeler arasında düşük gelirli ülkeler daha çok orta ve yüksek eşitsizlik grubunda yer alırlarken alt-orta gelirli ve üst-orta gelirli ülkelerin yüksek ve orta eşitsizlik grubunda yoğunlaştıkları, yüksek gelirli ülkelerin ise orta ve düşük eşitsizlik grubunda toplanmış oldukları görülmektedir.
Ülkeler arasında düşük gelirli ülkeler daha çok orta ve yüksek eşitsizlik grubunda yer alırlarken alt-orta gelirli ve üst-orta gelirli ülkelerin yüksek ve orta eşitsizlik grubunda yoğunlaştıkları, yüksek gelirli ülkelerin ise orta ve düşük eşitsizlik grubunda toplanmış oldukları görülmektedir.
Soru 35
Ülkeler arasındaki fiyatlar genel düzeyi arasındaki farkı ortadan kaldırmak için başvurulan para birimi dönüştürme oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Satınalma gücü paritesi
B
Enflasyon paritesi
C
Reel parite
D
Nominal parite
E
Efektif parite
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımını tanımlayabilecek ve bu dağılımdaki genel eğilimleri saptayabileceksiniz.
Satın Alma Gücü Paritesi:Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amac›yla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Buna göre ülkelerin kişi başına GSYİH rakamları ülkelerin ortak bir mal sepetini satın alma güçlerindeki farklılığı yansıtacak şekilde düzeltilmektedir.
Satın Alma Gücü Paritesi:Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amac›yla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Buna göre ülkelerin kişi başına GSYİH rakamları ülkelerin ortak bir mal sepetini satın alma güçlerindeki farklılığı yansıtacak şekilde düzeltilmektedir.
Soru 36
Aşağıdaki ülkelerden hangisi gelişmekte olan ülkeler arasında gelişme bölgeleri olarak öne çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Çin ve Hindistan
B
Polonya ve Portekiz
C
Çin ve Türkiye
D
Türkiye ve Yunanistan
E
Çek Cumhuriyeti ve Polonya
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkeler arasında özellikle Çin ve Hindistan yeni gelişme bölgeleri olarak öne çıkmaktadır
Soru 37
Dünya Bankası 200’ün üzerinde ülkeyi sabit fiyatlarla kişi başına gelirin büyüklüğüne göre dört grup altında tanımlamaktadır.2017 yılı kişi başına GSYİH’sı 4.035 dolar ve 1.026 dolar arasında olan ülkeler hangi gelir seviyesinde adlandırılırlar?
Seçenekler
A
Yüksek gelirli
B
Alt orta gelirli
C
Üst orta gelirli
D
Düşük gelirli
E
Çok düşük gelirli
Açıklama:
2017 yılı kişi başına GSYİH’sı 12.476 dolar’dan fazla olan ülkeler “yüksek gelirli”; 12.475 dolar ve 4.036 dolar arasında olan ülkeler “üst orta gelirli”, 4.035 dolar ve 1.026 dolar arasında olan ülkeler “alt orta gelirli” ve 1.025 dolar ve daha az olan ülkeler “düşük gelirli” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 38
Dünya'daki gelir dağılımı kaç kavramda belirtilmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Dünyada gelir dağılımı Kavram 1, Kavram 2 ve Kavram 3 olmak üzere üç ayrı biçimde tanımlanmaktadır. Bu kavramlardan birincisine göre dünyada gelir dağılımı ülkelerin nüfusları dikkate alınmaksızın her ülkenin kişi başına gelirinin büyüklüğüne göre temsil edildiği bir dağılım ile gösterilmektedir.
Soru 39
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımıl verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,74 Gini katsayısı ile hangi ülke en yüksek eşitsizliğe sahiptir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Portekiz
C
İsveç
D
Danimarka
E
Namibya
Açıklama:
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımıl verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,74 Gini katsayısı ile Namibya en yüksek eşitsizliğe sahip ülke olarak yer almaktadır.
Soru 40
Dünya nüfusunun %2’si ülke içi gelir eşitsizliği istikrarlı olan 21 ülkelerde yaşanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İrlanda
B
Japonya
C
Pakistan
D
Hollanda
E
G. Kore
Açıklama:
Dünya nüfusunun %69’u Çin, Hindistan, Rusya ve ABD gibi gelir eşitsizliği artmış olan 50 ülkede; dünya nüfusunun %29’u gelir eşitsizliği azalalmış olan Brezilya ve Meksika, Pakistan ve Türkiye gibi 39 ülkede yaşamaktadır. Dünya nüfusunun %2’si ise İrlanda, Japonya, Hollanda ve G. Kore gibi ülke içi gelir eşitsizliği istikrarlı olan 21 ülkelerde yaşamaktadır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Milanovic'in 1982- 1994 döneminde ülkeler arası gelir eşitsizliğinde gözlenen artış eğilimini bağladığı nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
1980’lerde Latin Amerikan ülkelerinin göreli gelirlerinin azalmış olması
B
1980’lerin sonları ve 1990’ların başlarında geçiş dönemindeki Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinin gelir düzeylerinin önemli ölçüde azalması
C
Afrika’daki birçok ülke ekonomisinin yaşanan felaketlerle çöküş içine girmesi
D
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
E
Zengin ülkelerin büyüme performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmüş olmaları
Açıklama:
Milanovic 1982- 1994 döneminde ülkeler arası gelir eşitsizliğinde gözlenen artış eğilimini dört nedene bağlamaktadır: 1980’lerde Latin Amerikan ülkelerinin göreli gelirlerinin azalmış olması; 1980’lerin sonları ve 1990’ların başlarında geçiş dönemindeki Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinin gelir düzeylerinin önemli ölçüde azalması; Afrika’daki birçok ülke ekonomisinin yaşanan felaketlerle çöküş içine girmesi; bu dönemde zengin ülkelerin büyüme performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmüş olmaları.
Soru 42
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında hangi gelir grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Üst orta
B
Üst
C
Orta
D
Düşük
E
Çok düşük
Açıklama:
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır.
Soru 43
Yapılan araştırmalara dayanılarak, Türkiye’de gelir dağılımını ............. yılından günümüze kadar olan dönemde standart ölçülerin ortaya koyduğu karşılaştırılabilir sonuçlarla kesintisiz olarak izleme olanağı bulunmamaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tanımlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tanımlar?
Seçenekler
A
1960
B
1961
C
1962
D
1963
E
1964
Açıklama:
Gelir dağılımı araştırmaları yöntemleri ve kapsamları açısından farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle bu araştırmalara dayanılarak Türkiye’de gelir dağılımını 1963 yılından günümüze kadar olan dönemde standart ölçülerin ortaya koyduğu karşılaştırılabilir sonuçlarla kesintisiz olarak izleme olanağı bulunmamaktadır.
Soru 44
Ters-U hipotezi kime aittir?
Seçenekler
A
Milanovic
B
Kuznets
C
Kalaycıoğlu
D
Wade
E
Çavuşoğlu
Açıklama:
Ters -U hipotezi Kuznets'e aittir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Enflasyon hızının düşmesi
B
Dış açık ve dış borç stokundaki artış
C
Sanayileşme
D
Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları
E
Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş
Açıklama:
Kazgan, Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümleri şöyle sıralamaktadır:
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide yabancılaşma.
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide yabancılaşma.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi dünya nüfusunu en düşük gelirliden en yüksek gelirliye kadar, hangi ülkeden olduğunu dikkate almaksızın sıralayarak bir gelir dağılımı tanımlayan kavramdır?
Seçenekler
A
Kavram 1
B
Kavram 2
C
Kavram 3
D
Kavram 4
E
Kavram 5
Açıklama:
Kavram 3 dünya nüfusunu en düşük gelirliden en yüksek gelirliye kadar, hangi ülkeden olduğunu dikkate almaksızın sıralayarak bir gelir dağılımı tanımlamaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 47
- Gini katsayısının ilk unsuru her bir ülkenin kişi başına geliri üzerinden hesaplanan ülkeler arasındaki eşitsizlik derecesidir.
- Gini katsayısının ikinci unsuru her bir ülkenin gelir dağılımı araştırması sonuçlarından elde edilen verilerle hesaplanan ülke içi eşitsizlik derecesidir.
- Gini katsayısının 1 değeri alması gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 0 değerini alması mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Gini katsayısının 0 değeri alması gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir.Doğru cevap C’dir.
Soru 48
- Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması
- Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi
- Çin, Brezilya, Rusya, Hindistan ve Eski Doğu Bloku ülkelerinin yüksek büyüme performansları
- Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Çin, Brezilya, Rusya, Hindistan ve Eski Doğu Bloku ülkelerinin yüksek büyüme performansları, ülkeler arası gelir eşitsizliğinde 2000 yılı sonrasındaki düşüş eğiliminin nedenleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Yoksul ülkelerde gözlenen ve ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artmasına sebep olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yüksek nüfus artışı
B
İstikrarlı büyüme performansı
C
Dış ticaret hadlerinin aleyhte gelişmesi
D
Dış borç tuzağına sürüklenme
E
Teknolojinin gelişimine katkı yapacak birikime sahip olamama
Açıklama:
Büyüme performanslarını istikrarlı biçimde sürdürmüş olan ülkeler, zengin ülkelerdir. Doğru cevap B’dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ülke içi gelir eşitsizliğini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprağın belirli ellerde nüfuz etmesi
B
Eğitimde fırsat eşitliğinin olmaması
C
Kır ve kent arasındaki dengesizlikler
D
Devlet tekelciliği
E
Vergi ve transfer sistemlerinde dönüşüm
Açıklama:
Ülke içi gelir eşitsizliğini belirleyen faktörler arasında; toprağın belirli ellerde nüfuz etmesi, eğitimde fırsat eşitliğinin olmaması, kır ve kent arasındaki dengesizlikler gibi geleneksel faktörlerle birlikte özellikle son yirmi yıllık dönemde gelişmekte olan ülkelerde öncelik verilen neo-liberal politikalara bağlı nedenlerin öne çıktığını belirtmektedir. Bu politikalar arasında küresel ekonomiyle bütünleşmek adına finans ve işgücü piyasalarının serbestleştirilmesi, özelleştirme, vergi ve transfer sistemlerinde dönüşüm gibi reformlar ile son yirmi yıllık dönemde gelişmekte olan ülkelere önerilen ekonomik istikrar ve yapısal uyum programları önemli bir yer tutmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 51
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre hangi gelir grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek gelirli
B
Üst orta gelirli
C
Alt orta gelirli
D
Düşük gelirli
E
Az gelirli
Açıklama:
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 52
Türkiye’de gelir dağılımını saptamaya yönelik çalışmalar ilk olarak hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
1928
B
1935
C
1944
D
1963
E
1978
Açıklama:
Türkiye’de gelir dağılımını saptamaya yönelik çalışmalar 1963 yılında başlamıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 53
- Yüzde paylar analizi sonuçlarına göre 2002-2011 döneminde, en yüksek gelirli yüzde 20’nin gelir payı artarken, en düşük yüzde 20’nin gelir payının azalmıştır.
- Türkiye’de Gini katsayısı 2006 ve 2009 yıllarında artış yönünde çıkışlar yapmış olsa da 2002-2011 döneminde 0.44’ten 0,38’e anlamlı bir düşüş kaydetmiştir.
- Gini katsayıları incelendiğinde 2005 ve 2006 yılları dışında kalan yıllarda kentlerdeki gelir eşitsizliğinin daha yüksek olduğu görülmektedir.
- Türkiye’de ortalama hanehalkı geliri ile medyan hanehalkı geliri arasındaki fark üzerinden tanımlı göstergeye göre, gelir eşitsizliği 2009 itibarıyla azalmaktadır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yüzde paylar analizi sonuçlarına göre Türkiye’de 2002-2011 döneminde, en yüksek gelirli yüzde 20’nin gelir payı azalırken, diğer yüzde 20’lik dilimlerin gelir payının artmıştır. Doğru cevap E’dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangileri Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Enflasyon hızının artması
B
Dış açık ve dış borç stokundaki artış
C
Sanayileşsizleşme ve işsizlik
D
Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları
E
Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş
Açıklama:
Bu dönemde enflasyon hızı artmamış, aksine düşüş göstermiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 55
- Bu dönemde gelir dağılımında saptanan olumlu gelişme Kuznets’in ters-U hipotezinin, gelir eşitsizliğinin azalacağını öngören aşamasını desteklemektedir.
- Türkiye 2001 yılında 3.000 dolar olan kişi başına gelirini, 2011 yılında 10.500 dolara çıkarmıştır.
- Türkiye Dünya Bankası’nın üst-orta gelirli ekonomileri arasında tanımlanmaya başlamıştır.
- Türkiye ekonomisi kişi başına gelir düzeyinin artışına paralel olarak “yüksek eşitsizlik” aralığından “düşük eşitsizlik” aralığına geçmiştir.
Seçenekler
A
II ve IV
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Bu dönemde Türkiye ekonomisi kişi başına gelir düzeyinin artışına paralel olarak “yüksek eşitsizlik” aralığından “orta eşitsizlik” aralığına geçmiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 56
Dünyada gelir dağılımını elde etmek ve eşitsizliğini hesaplamak üzere Milanovic tarafından kullanılan kavramlardan ilki olan Kavram 1 için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlamaktadır.
B
Her ülke kişi başına geliri ile temsil edilen birim olarak kabul edilir.
C
Dünyada gelir dağılımını, herkesi sahip olduğu gelirinin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlamaktadır.
D
Her ülke yine kişi başına gelir düzeyini gösteren boyda fakat ülke nüfusunu gösteren sayıda büyükelçi ile geçit törenine katılmaktadır.
E
Törene ülkeleri temsil etmek üzere büyükelçiler değil, zengin veya yoksul hangi ülkeden
geldiğine bakılmaksızın tüm bireyler katılmaktadır.
geldiğine bakılmaksızın tüm bireyler katılmaktadır.
Açıklama:
Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate almaksızın tanımlamaktadır. Kavram 1’e göre ülke nüfuslarının büyük veya küçük olmasından kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmaksızın her ülke kişi başına geliri ile temsil edilen birim olarak kabul edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amacıyla
başvurulan para birimi dönüştürme oranı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
başvurulan para birimi dönüştürme oranı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
GSMH
B
Ağırlıklandırılmış Gelir Eşitsizliği
C
GSYİH
D
Satın Alma Gücü Paritesi
E
Gini katsayısı
Açıklama:
Satın Alma Gücü Paritesi: Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı
ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Doğru cevap D'dir.
ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Gini katsayısının 0(sıfır) değeri alması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Seçenekler
A
Dünya gelirinin bir ülkede toplandığını
B
Dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olduğunu
C
Mutlak eşitsizlik durumunu
D
Ülkeler arası gelir eşitsizliğini ölçmenin mümkün olmadığını
E
Dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artışını
Açıklama:
Gini katsayısının 0 değeri alması dünyada ülkeler arası gelir eşitliğinin tam olduğu durumu gösterirken 1 değerini alması dünya gelirinin bir ülkede toplandığı ve diğer ülkelerin gelirinin olmadığı mutlak eşitsizlik durumunu göstermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,23 Gini katsayısı ile en düşük eşitsizlikle yer alan ülkeler aşağıdakilerden hangisinde bir arada ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kanada ve Norveç
B
Çin ve ABD
C
Norveç ve İsveç
D
Hindistan ve Çin
E
Danimarka ve İsveç
Açıklama:
2010 yılı Dünya Bankası gelir dağılımı verilerine göre, ülke içi gelir eşitsizlikleri yelpazesinde 0,23 Gini katsayısı ile Danimarka ve İsveç en düşük eşitsizlikle yer alırken 0,74 Gini katsayısı ile Namibya en yüksek eşitsizliğe sahip ülke olarak yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Dünyada 1990-2010 Döneminde 110 ülkenin Gini katsayısı ile ölçülen ülke içi gelir eşitsizliklerinin ne yönde geliştiğini gösteren tabloya göre kaç ülkede bu dönem zarfında gelir eşitsizliğinin arttığı gözlenmiştir?
Seçenekler
A
21
B
39
C
50
D
63
E
74
Açıklama:
1990’lı yılların ilk yarısı ile 2000’li yıllar arasında karşılaştırılabilir verileri elde edilebilen 110 ülkenin Gini katsayısı ile ölçülen ülke içi gelir eşitsizliklerinin ne yönde geliştiğini göstermektedir. 110 ülkenin 50’sinde bu dönem zarfında gelir eşitsizliğinin arttığını göstermektedir. Aynı dönemde 110 ülkenin sadece 39’unda ülke içi gelir eşitsizliği azalmıştır. Ülke içi gelir eşitsizliği değişmeyen ülke sayısı ise 21’dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Wade'e göre,1980 ve 1990 yılları arasında dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması
B
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
C
Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi
D
Dünya ekonomilerinin küresel ekonomiyle bütünleşmek adına her zamankinden daha fazla piyasa güçlerinin etkisine girmiş olmaları
E
Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının
birbirinden farklı olması
birbirinden farklı olması
Açıklama:
Wade (2001: 37), dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin
artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır:
• Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının
birbirinden farklı olması,
• Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek
derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, • Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma
eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması,
• Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında
kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü
bir biçimde ortaya çıkması.
Doğru cevap D'dir.
artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır:
• Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının
birbirinden farklı olması,
• Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek
derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi, • Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma
eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması,
• Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında
kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü
bir biçimde ortaya çıkması.
Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre dünya ekonomileri sıralamasında hangi grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek
B
Üst-Orta
C
Alt-Orta
D
Düşük
E
Çok Yüksek
Açıklama:
Türkiye’nin dünya gelir dağılımındaki yeri kişi başına gelirin büyüklüğü, ülke içi gelir eşitsizliğinin derecesi ve gelir eşitsizliğinin son yirmi yıllık dönemdeki gelişimine bakılarak değerlendirilebilir. Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Türkiye’de hanehalkı anketlerine dayalı ilk gelir dağılımı araştırması hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1963
B
1968
C
1973
D
1978
E
1983
Açıklama:
Hanehalkı anketlerine dayalı ilk gelir dağılımı araştırması 1968 yılında yapılmıştır. 1968 ve 1973 yılları için yapılan gelir dağılımı araştırmaları Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü’nce hanehalkı düzeyinde yapılan anketin hanehalkı gelirine ilişkin bilgilerine dayanmaktadır.
Soru 64
- Enflasyon hızının düşmesi
- Dış açık ve dış borç stokundaki artış
- Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları
- Ekonomide yabancılaşma
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
Yanlız I
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümler şöyle sıralanmaktadır:
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide
yabancılaşma. Doğru cevap E'dir.
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide
yabancılaşma. Doğru cevap E'dir.
Soru 65
Türkiye’de gelir dağılımının 2002-2011 dönemindeki gelişme eğilimine bakıldığında Gini katsayısı eşitsizlik derecesinin en yüksek olduğu yıl hangisidir?
Seçenekler
A
2005
B
2009
C
2002
D
2011
E
2008
Açıklama:
Türkiye’de 2002 yılında 0,44 olduğu görülen Gini katsayısı 2005 yılında 0,38’e kadar düşerek gelir eşitsizliğinde önemli bir azalmayı tespit etmiştir. Gini katsayısı 2006 yılında 0,40’a artarken 2007 ve 2008 yıllarında 0,38 değerlerine gerilemiştir. 2009 yılında tekrar artarak 0,39’u gösteren Gini katsayısı 2010 yılında azalarak 2005 yılındaki 0,38 eşitsizlik derecesine geri dönmüştür. Gini katsayısı 2011 yılında da bu eşitsizlik düzeyinde kalmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
- Kavram 1'e göre ülkeler kişi başına düşen gelire göre birimler ile temsil edilir.
- Kavram 2'ye göre tüm bireylerin temsil edilmesi söz konusudur.
- Kavram 2'ye göre ülkeler gelir ve nüfus ağırlıklandırması ile temsil edilir.
- Kavram 3'ye göre bireyler ülkelerine ve gelir düzeylerine göre temsil edilir.
Seçenekler
A
I-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Kavram 1: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate almaksızın tanımlamaktadır. Kavram 1’e göre ülke nüfuslarının büyük veya küçük olmasından kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmaksızın her ülke kişi başına geliri ile temsil edilen birim olarak kabul edilir. Şekil 5.1’de en düşük gelirli A ülkesinden başlayarak sırasıyla B ve en yüksek gelirli C ülkesine kadar üç ülke arasında Kavram 1’e göre tanımlanmış temsili gelir dağılımı görülmektedir.
Kavram 2: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlamaktadır. Şekil 5.1’de A, B ve C olarak tanımlanmış 3 ülke arasında nüfus büyüklüğü ile ağırlıklandırılmış temsilî gelir dağılımı görülmektedir. En düşük gelirliden başlayarak ülkelerin nüfusuna göre ağırlıklarının A ülkesi için 5, B ülkesi için 2 ve C ülkesi için 3 olduğu görülmektedir.
Kavram 3: Dünyada gelir dağılımını herkesi sahip olduğu gelirinin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlamaktadır. Böylece kavram 3 ile ülke sınırlarını görmeksizin tüm dünya insanlarını analizin bir birimi olarak gören bir gelir dağılımı tanımlanmış olmaktadır. Şekil 5.1’de A, B ve C olarak tanımladığımız üç ülkeden nüfusu ile ağırlıklı sayıda gözlemin, en düşük gelirliden en yüksek gelirliye doğru sıralanması ile oluşan temsilî gelir dağılımı görülmektedir.
Kavram 2: Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak tanımlamaktadır. Şekil 5.1’de A, B ve C olarak tanımlanmış 3 ülke arasında nüfus büyüklüğü ile ağırlıklandırılmış temsilî gelir dağılımı görülmektedir. En düşük gelirliden başlayarak ülkelerin nüfusuna göre ağırlıklarının A ülkesi için 5, B ülkesi için 2 ve C ülkesi için 3 olduğu görülmektedir.
Kavram 3: Dünyada gelir dağılımını herkesi sahip olduğu gelirinin büyüklüğü ile değerlendirerek tanımlamaktadır. Böylece kavram 3 ile ülke sınırlarını görmeksizin tüm dünya insanlarını analizin bir birimi olarak gören bir gelir dağılımı tanımlanmış olmaktadır. Şekil 5.1’de A, B ve C olarak tanımladığımız üç ülkeden nüfusu ile ağırlıklı sayıda gözlemin, en düşük gelirliden en yüksek gelirliye doğru sıralanması ile oluşan temsilî gelir dağılımı görülmektedir.
Soru 67
Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan para birimi dönüştürme oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
B
Satın Alma Gücü Paritesi
C
Büyüme Hızı
D
Kapasite Kullanım Oranı
E
Karşılama Oranı
Açıklama:
Satın Alma Gücü Paritesi: Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Buna göre ülkelerin kişi başına GSYİH rakamları ülkelerin ortak bir mal sepetini satın alma güçlerindeki farklılığı yansıtacak şekilde düzeltilmektedir.
Soru 68
Hem bir ülkenin kişi başına geliri üzerinden hesaplanan ülkeler arasındaki eşitsizlik derecesi hem de her bir ülkenin gelir dağılımı araştırması sonuçlarından elde edilen verilerle hesaplanan ve çok sayıda ülke için elde edilmesi büyük olasılıkla mümkün olan ülke içi eşitsizlik derecesi olan kavram seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gini Katsayısı
B
Satın Alma Gücü Paritesi
C
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
D
Karşılama Oranı
E
Kapasite Kullanım Oranı
Açıklama:
Milanovic (2005), dünya genelinde gelir eşitsizliğini ölçmek amacıyla “ülkeler arası eşitsizlik” ve “ülke içi eşitsizlik” olmak üzere iki unsurdan oluşan bir Gini katsayısı tanımlamaktadır.
Gini katsayısının ilk unsuru her bir ülkenin kişi başına geliri üzerinden hesaplanan ülkeler arasındaki eşitsizlik derecesidir. Milanovic ülkeler arası gelir eşitsizliğini ülke nüfusu ile ağırlıklandırılmamış ve ülke nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak hesaplamakta ve farklı sonuçlar ortaya koymaktadır. Gini katsayısının ikinci unsuru ise her bir ülkenin gelir dağılımı araştırması sonuçlarından elde edilen verilerle hesaplanan ve çok sayıda ülke için elde edilmesi büyük olasılıkla mümkün olan ülke içi eşitsizlik derecesidir.
Gini katsayısının ilk unsuru her bir ülkenin kişi başına geliri üzerinden hesaplanan ülkeler arasındaki eşitsizlik derecesidir. Milanovic ülkeler arası gelir eşitsizliğini ülke nüfusu ile ağırlıklandırılmamış ve ülke nüfusu ile ağırlıklandırılmış olarak hesaplamakta ve farklı sonuçlar ortaya koymaktadır. Gini katsayısının ikinci unsuru ise her bir ülkenin gelir dağılımı araştırması sonuçlarından elde edilen verilerle hesaplanan ve çok sayıda ülke için elde edilmesi büyük olasılıkla mümkün olan ülke içi eşitsizlik derecesidir.
Soru 69
Ülke içi gelir eşitsizliği en yüksek olan ülkeler hangi ülke gelir grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Düşük gelirli ülkeler
B
Alt-orta gelirli ülkeler
C
Orta gelirli ülkeler
D
Üst-orta gelirli ülkeler
E
Yüksek gelirli ülkeler
Açıklama:
Gelir eşitsizliği en düşük ülkeler yüksek gelirli ülkeler iken eşitsizliğin en yüksek olduğu ülkeler orta gelirli ülkelerdir. Orta gelirli ülkeler arasında alt-orta gelirli ülkelerin ağırlıklı olarak çok yüksek eşitsizlik ve yüksek eşitsizlik ile temsil edilen ülkeler olduğu dikkat çekmektedir.
Soru 70
Seçeneklerden hangisi ülkeler arası gelir eşitsizliğinin hesaplanmasında gerekli olmayan bir parametredir?
Seçenekler
A
Satın Alma Gücü Paritesi
B
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
C
Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
D
Ekonomi Büyüme Hızı
E
Ülke Nüfusu
Açıklama:
Ülkeler arası eşitsizlikte Gini katsayısı hem nüfus ile ağırlıklandırılarak hem de nüfustan bağımsız olarak hesaplanmaktadır. Gini katsayısı içerisinde kullanılan GSYİH, kişi başına düşen GSYİH ve SGP kullanılmaktadır. Ekonomik büyüme hızı ülkeler arası eşitsizlik kavramı için hesaplanmasına gerek olmayan bir parametredir.
Soru 71
Seçeneklerden hangisi 1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması
B
Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması
C
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması
D
Düşük gelirli ülkelerin kişi başına gelirleri artarken ülkeler arası gelir açığı büyümesi
E
Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi
Açıklama:
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade, dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini şöyle sıralamaktadır:
• Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması,
• Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi,
• Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması,
• Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
• Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması,
• Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi,
• Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması,
• Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
Soru 72
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasında kişi başına düşen gelir ile hangi grupta yer alır?
Seçenekler
A
Yüksek gelirli ülkeler
B
Üst-orta gelirli ülkeler
C
Orta gelirli ülkeler
D
Alt-orta gelirli ülkeler
E
Düşük gelirli ülkeler
Açıklama:
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır.
Soru 73
Seçeneklerdeki üst-orta gelir grubundaki ülkelerden hangisinde son yirmi yılda ülke içi gelir eşitsizliğinde yükselme olmuştur?
Seçenekler
A
Malezya
B
Rusya
C
Türkiye
D
Brezilya
E
Romanya
Açıklama:
Üst-orta gelir grubunda tanımlı ülkelerin Romanya ve Venezuela dışındaki ülkelerde son yirmi yıllık dönemde gelir eşitsizliğinin azalmakta olduğu görülmektedir. Türkiye grubun gelir eşitsizliği azalan ülkeleri arasında yer almaktadır.
Türkiye 1990’lı yılların başları ile 2000’li yıllar arasında gelir eşitsizliğini azaltmış ve yüksek eşitsizlikten orta eşitsizlik düzeyine bir gelişme göstermiştir.
Türkiye 1990’lı yılların başları ile 2000’li yıllar arasında gelir eşitsizliğini azaltmış ve yüksek eşitsizlikten orta eşitsizlik düzeyine bir gelişme göstermiştir.
Soru 74
2011 yılı verilerine göre Türkiye’nin dünya gelir dağılımındaki yeri nasıldır?
Seçenekler
A
Düşük eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği artan bir ülkedir.
B
Orta-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği azalan bir ülkedir.
C
Orta-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği artan bir ülkedir.
D
Yüksek-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği azalan bir ülkedir.
E
Yüksek-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği artan bir ülkedir.
Açıklama:
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 12.000 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta gelir grubunda yer almaktadır. Ülke içi gelir dağılımına bakıldığında 2011 yılında 0,38 olarak hesaplanmış Gini katsayısına göre Türkiye, orta-eşitsizlik düzeyinde bir ülkedir. Gelir dağılımındaki eşitsizliğin 1990’lı yılların başı ve 2000’li yıllardaki yaklaşık yirmi yıllık gelişimine bakıldığında Türkiye’nin gelir eşitsizliği azalan ülkeler arasında yer aldığı görülmektedir.
Soru 75
Seçeneklerden hangisi Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin etkisiyle ortaya çıkan dönüşümlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Küresel ekonomik kriz
B
Enflasyon hızının düşmesi
C
Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik
D
Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları
E
Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide yabancılaşma
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümleri şöyle sıralamaktadır:
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide yabancılaşma.
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide yabancılaşma.
Soru 76
Dünya bankası sınıflandırmasına göre Üst orta gelirli grubuna giren bir ülkede "Gayrisafi Yurtiçi Hasılası" (GSYİH) ne olmalıdır?
Seçenekler
A
12.476 dolardan fazla
B
12.475- 4.036 dolar arası
C
4.035-1026 dolar arası
D
12.475-4.036 Türk lirası arası
E
1.025 dolar ve daha azı
Açıklama:
Dünya Bankası 200’ün üzerinde ülkeyi sabit fiyatlarla kişi başına gelirin büyüklüğüne göre dört grup altında tanımlamakta ve ekonomik, sosyal çeşitli yönleri
ile izlemektedir. Bu gruplandırmaya göre, 2017 yılı kişi başına GSYİH’sı 12.476 dolar’dan fazla olan ülkeler “yüksek gelirli”; 12.475 dolar ve 4.036 dolar arasında
olan ülkeler “üst orta gelirli”, 4.035 dolar ve 1.026 dolar arasında olan ülkeler “alt orta gelirli” ve 1.025 dolar ve daha az olan ülkeler “düşük gelirli” olarak tanımlanmaktadır.
ile izlemektedir. Bu gruplandırmaya göre, 2017 yılı kişi başına GSYİH’sı 12.476 dolar’dan fazla olan ülkeler “yüksek gelirli”; 12.475 dolar ve 4.036 dolar arasında
olan ülkeler “üst orta gelirli”, 4.035 dolar ve 1.026 dolar arasında olan ülkeler “alt orta gelirli” ve 1.025 dolar ve daha az olan ülkeler “düşük gelirli” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 77
2011 verilerine göre Türkiye'nin dünya gelir dağılımındaki yeri nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Yüksek-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği artan bir ülkedir.
B
Çok yüksek eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği
artan bir ülkedir.
artan bir ülkedir.
C
Yüksek-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği azalan bir ülkedir.
D
Düşük eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği artan
bir ülkedir.
bir ülkedir.
E
Orta-eşitsizlik grubunda, gelir eşitsizliği azalan
bir ülkedir.
bir ülkedir.
Açıklama:
2011 verilerine göre Türkiye'nin dünya gelir dağılımında orta-eşitsizlik grubunda bir ülkedir.
Soru 78
Hangisi ülkeler arası gelir eşitsizliğini hesaplamakta gerekli bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Her ülkenin nüfusu
B
Her ülke için GSYİH
C
Her ülke için SMH
D
Her ülke için hesaplanmış ülke içi gelir eşitsizliği
E
Her ülke için kişi başına GSYİH
Açıklama:
Sayfa 95 ve 96'yı inceleyiniz.
Soru 79
Hangisi Türkiye ekonomisinde 2002-2011 döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümler içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Enflasyon hızının düşmesi
B
Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik
C
Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları
D
Enflasyon hızının artması
E
Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide
yabancılaşma
yabancılaşma
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde 2002-2011
döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümleri
şöyle sıralamaktadır:
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide
yabancılaşma.
döneminde küresel ekonomideki gelişmelerin de etkisiyle ortaya çıkan dönüşümleri
şöyle sıralamaktadır:
• Enflasyon hızının düşmesi,
• Dış açık ve dış borç stokundaki artış; sanayileşsizleşme ve işsizlik,
• Gelir bölüşümü ve devlet bütçesi kısıtları,
• Tüketim kredilerinde artış ve iç tasarruf oranlarında düşüş; ekonomide
yabancılaşma.
Soru 80
Nüfus büyüklüğü denkleme katılmadan, kişi başı GSYİH gözetilerek yapılan dünya gelir dağılımı hesapları hangi numaralı kavramdır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Ülkeler arası gelir dağılımını ülkelerin nüfus büyüklüğünü dikkate
almaksızın tanımlamaktadır. Kavram 1’e göre ülke nüfuslarının büyük veya küçük
olmasından kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmaksızın her ülke kişi başına
geliri ile temsil edilen birim olarak kabul edilir.
almaksızın tanımlamaktadır. Kavram 1’e göre ülke nüfuslarının büyük veya küçük
olmasından kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmaksızın her ülke kişi başına
geliri ile temsil edilen birim olarak kabul edilir.
Soru 81
Ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan gelir eşitsizliğinin ekonomik
kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören sav hangisidir?
kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile azalacağını öngören sav hangisidir?
Seçenekler
A
TÜİK
B
Kuznets’in Ters-U Hipotezi
C
Eşdeğer hane halkı kullanılabilir geliri
D
Gini
E
Wold Bank
Açıklama:
Kuznets’in Ters-U Hipotezi: Ekonomik kalkınma sürecinde ekonomik büyüme ile artan
gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile
azalacağını öngören Kuznets tarafından tanımlanmış hipotezdir.
gelir eşitsizliğinin ekonomik kalkınma sürecinin ilerleyen aşamalarında büyüme ile
azalacağını öngören Kuznets tarafından tanımlanmış hipotezdir.
Soru 82
Hangisi Türkiye’de kır ve kent ayrımında gelir dağılımının 2002-2011 dönemindeki gelişim eğilimini doğru biçimde tanımlar?
Seçenekler
A
Kır ve kentte gelir eşitsizliği azalmaktadır.
B
Kır ve kentte gelir eşitsizliği değişmemiştir.
C
Kır ve kentte gelir eşitsizliği artmaktadır
D
Gelir eşitsizliği kırda artarken kentte azalmaktadır.
E
Gelir eşitsizliği kentte artarken kırda azalmaktadır.
Açıklama:
Sayfa 105 ve 106'yı inceleyiniz.
Soru 83
Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında hangi konumda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Düşük
B
Yüksek
C
Alt-orta
D
Üst-orta
E
Orta
Açıklama:
Türkiye’nin dünya gelir dağılımındaki yeri kişi başına gelirin büyüklüğü, ülke içi
gelir eşitsizliğinin derecesi ve gelir eşitsizliğinin son yirmi yıllık dönemdeki gelişimine bakılarak değerlendirilebilir. Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına
göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta
gelir grubunda yer almaktadır. Ülke içi gelir dağılımına bakıldığında 2006 yılı
Gini katsayısı 0,428 iken 2017 yılında 0,405 olmuştur.
gelir eşitsizliğinin derecesi ve gelir eşitsizliğinin son yirmi yıllık dönemdeki gelişimine bakılarak değerlendirilebilir. Türkiye Dünya Bankası gruplandırmasına
göre 10.540,6 dolar kişi başına geliri ile dünya ekonomileri sıralamasında üst-orta
gelir grubunda yer almaktadır. Ülke içi gelir dağılımına bakıldığında 2006 yılı
Gini katsayısı 0,428 iken 2017 yılında 0,405 olmuştur.
Soru 84
1980’li yıllar ve 1990’lı yılların başı arasında artan gelir eşitsizliğinin nedenlerini tartışan Wade, dünyada ülkeler arası gelir eşitsizliğinin artış nedenlerini arasında hangisine yer vermez?
Seçenekler
A
Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkeleri arasında nüfus artış hızlarının birbirinden farklı olması,
B
Dünya petrol dışı emtia fiyatlarının özellikle çok yoksul ülkeleri etkileyecek derecede 1980 ve 1990 arasında düşmesi,
C
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş az gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
D
Orta gelir düzeyindeki gelişmekte olan ülkelerin dışarıdan borçlanma eğilimlerinin bu ülkeler için borç tuzağı yaratmış olması,
E
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
Açıklama:
Teknolojideki değişimin yüksek katma değerli üretim alanlarında kümelenmiş gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelerden çok daha güçlü bir biçimde ortaya çıkması.
Soru 85
Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amacıyla
başvurulan para birimi dönüştürme oranına ne ad verilir?
başvurulan para birimi dönüştürme oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dünya gelir dağılımı eğilimi
B
Satın alma gücü paritesi
C
Kavram 3
D
GSYİH
E
Gini
Açıklama:
Satın Alma Gücü Paritesi: Ülkeler arasında fiyatlar genel düzeyindeki farklılaşmayı ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan para birimi dönüştürme oranıdır. Buna göre ülkelerin kişi başına GSYİH rakamları ülkelerin ortak bir mal sepetini satın alma güçlerindeki farklılığı yansıtacak şekilde düzeltilmektedir.
Ünite 6
Soru 1
Yoksulluk nedenlerini dört kategorili bir yoksulluk teorisiyle ortaya koyan kimdir?
Seçenekler
A
Sen
B
Greer
C
Foster
D
Rowntree
E
Kerbo
Açıklama:
Yoksulluk nedenlerini dört kategorili bir yoksulluk teorisiyle ortaya koyan Harold Kerbo, yoksulluk teorilerini dört görüş altında ele almıştır (Kerbo, 1996, aktaran Kaya, 2009: 18-22):
İlk görüşe göre, yoksulluğun nedeni kişilerin kendileridir. Yoksullar tembel, zamanlarını ve paralarını boş yere harcayan ve kendilerini kontrol etmeyi başaramayan bireylerdir. İkinci görüş, yoksulluk kültürü görüşüdür. Yoksul bireyi suçlayan popüler görüşten farklı olarak yoksulluk kültürü görüşü, yoksulluğun bireyin sadece kendi özelliklerinden kaynaklanamayacağını, yoksul bireyin içinde bulunduğu olumsuz şartlardan etkilendiğini ve yetişkin konuma geldiğinde içinde yaşadığı kötü ortamın değer ve kalıplarını değiştirilemez biçimde benimsediğinden yoksulluk döngüsünden kurtulamadığını öne sürer. Üçüncü görüş olan durumsal yoksulluk görüşü toplumdaki politik ve ekonomik güçlerin yoksulluk üzerindeki etkisini yoksulluk kültürü görüşüne göre ön plana çıkarmaktadır. Yoksulluğun nedenlerine yönelik dördüncü görüş ise yapısal yoksulluk görüşüdür. Bu görüşe göre, yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi yoktur. Bu konuda asıl odaklanılması gereken nokta toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve ekonomik güç kaynaklarının eşit olmamasıdır. Doğru Cevap E'dir.
İlk görüşe göre, yoksulluğun nedeni kişilerin kendileridir. Yoksullar tembel, zamanlarını ve paralarını boş yere harcayan ve kendilerini kontrol etmeyi başaramayan bireylerdir. İkinci görüş, yoksulluk kültürü görüşüdür. Yoksul bireyi suçlayan popüler görüşten farklı olarak yoksulluk kültürü görüşü, yoksulluğun bireyin sadece kendi özelliklerinden kaynaklanamayacağını, yoksul bireyin içinde bulunduğu olumsuz şartlardan etkilendiğini ve yetişkin konuma geldiğinde içinde yaşadığı kötü ortamın değer ve kalıplarını değiştirilemez biçimde benimsediğinden yoksulluk döngüsünden kurtulamadığını öne sürer. Üçüncü görüş olan durumsal yoksulluk görüşü toplumdaki politik ve ekonomik güçlerin yoksulluk üzerindeki etkisini yoksulluk kültürü görüşüne göre ön plana çıkarmaktadır. Yoksulluğun nedenlerine yönelik dördüncü görüş ise yapısal yoksulluk görüşüdür. Bu görüşe göre, yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi yoktur. Bu konuda asıl odaklanılması gereken nokta toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve ekonomik güç kaynaklarının eşit olmamasıdır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olan makro faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Etnik köken
B
Özürlülük
C
Hane halkı yapısındaki değişim
D
Eğitim düzeyinin düşüklüğü
E
Cinsiyet
Açıklama:
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler şöyle sıralanabilir:
• Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
* Savaşlar.
Doğru Cevap C'dir.
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
* Savaşlar.
Doğru Cevap C'dir.
Soru 3
Yiyecek dışındaki gereksinimleri-giyim, barınak ve enerji gibi -karşılayacak gelirden yoksun olmak biçiminde tanımlanan yoksulluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Makul yoksulluk
C
Göreli yoksulluk
D
İnsani yoksulluk
E
Bağıl yoksulluk
Açıklama:
Her ne kadar yoksulluk olgusunu bütün yönleriyle açıklamanın ne kadar zor olduğu ortada ise de birbiriyle ilişkili olan üç ayrı yoksulluk tanımının varlığından söz etmek mümkün görünmektedir. İlk olarak, Dünya Bankası’nın temel aldığı günlük 1 dolarlık gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılan tanımında olduğu gibi, “mutlak yoksulluk” (absolute poverty), temel yiyecek gereksinimlerini -genellikle minimum kalori gereksinimi olarak belirlenmektedir- karşılamak için gerekli gelirden yoksun olmak biçiminde tanımlanabilirken “göreli yoksulluk” (relative poverty), yiyecek dışındaki gereksinimleri-giyim, barınak ve enerji gibi -karşılayacak gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılmaktadır. Son yıllarda, bu iki tanımı içerse de ondan daha geniş kapsamlı olan “insani yoksulluk” (human poverty) kavramı, okur-yazarlık, yetersiz beslenme, kısa yaşam süresi, ana-çocuk sağlığının yetersizliği, önlenebilir hastalıklara yakalanmak gibi temel insani yeteneklerden (capabilities) yoksun olmak biçiminde tanımlanabilir. Buna göre temel insan yeteneklerini sürdürebilecek olan mal, hizmet ve altyapıya -enerji, hijyen, eğitim, iletişim, içme suyu- erişimin yokluğu ya da kısıtlanması, yoksulluğun “insani” boyutu olarak nitelendirilmektedir (DPT, 2007: 1). Doğru Cevap C'dir.
Soru 4
Gelişmiş ülkeler için hesaplanan İnsani Yoksulluk İndeksi’ni (HPI-II) oluşturan kriterlerle ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
B
Okuma yazma bilmeyenlerin oranı
C
Sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfusun oranı
D
5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfusun oranı
E
OECD tarafından tanımlanan fonksiyonel cahillik oranı
Açıklama:
Gelişmiş ülkeler için hesaplanan İnsani Yoksulluk İndeksi’ni (HPI-II) oluşturan kriterler ise şunlardır:
• Yaşam süresi: 60 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
• Eğitim: OECD tarafından tanımlanan fonksiyonel cahillik oranı
Makul bir yaşam standardı: Yoksulluk sınırının altında yaşayanların oranı
Sosyal dışlanma: Uzun dönem işsizlik oranı
Doğru Cevap E'dir.
• Eğitim: OECD tarafından tanımlanan fonksiyonel cahillik oranı
Makul bir yaşam standardı: Yoksulluk sınırının altında yaşayanların oranı
Doğru Cevap E'dir.
Soru 5
Toplumdaki bireylerin minimum gelir veya harcama hakkındaki kendi bireysel düşüncelerine dayanan yoksulluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Subjektif yoksulluk sınırı
B
Göreli yoksulluk sınırı
C
Nispi yoksulluk sınırı
D
Mutlak yoksulluk sınırı
E
Makul yoksulluk sınırı
Açıklama:
Subjektif yoksulluk sınırı, toplumdaki bireylerin minimum gelir veya harcama hakkındaki kendi bireysel düşüncelerine dayanmaktadır. Subjektif yoksulluk sınırı, temel ihtiyaçları karşılamak için gerekli olan asgari gelirin belirlenmesiyle ilgili büyük ölçekli anketler yapılarak toplumun bu konudaki görüşüne dayanılarak hesaplanır. Hanehalklarının bildirdiği gelir düzeyinin altındakiler yoksul olarak kabul edilir. Doğru Cevap A'dır.
Soru 6
Kafasayısı İndeksi nedir?
Seçenekler
A
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekstir.
B
Yoksulluk sınırı üstünde kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekstir
C
İşsiz kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekstir
D
Okuma yazma bilmeyen kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekstir
E
Genç nüfusun toplam nüfusa oranını gösteren indekstir.
Açıklama:
Yoksulluk ölçümünde en yaygın olarak kullanılan indeks, hesaplanmasının basit ve kolay olması nedeniyle, yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren kafa sayısı indeksidir. H = Q/N
H: Kafa sayısı indeksi
Q: Yoksulluk sınırı altındaki nüfus
N: Toplam nüfus
Yoksulluk ölçümünde kabaca bilgi veren kafa sayısı indeksi, yoksulluğun derecesi ve dağılımı hakkında bilgi vermez.
Doğru Cevap A'dır.
H: Kafa sayısı indeksi
Q: Yoksulluk sınırı altındaki nüfus
N: Toplam nüfus
Yoksulluk ölçümünde kabaca bilgi veren kafa sayısı indeksi, yoksulluğun derecesi ve dağılımı hakkında bilgi vermez.
Doğru Cevap A'dır.
Soru 7
Yoksulluğun derinliğini ölçebilmek ve yoksulluk oranının yoksulluk çizgisine duyarlılığını azaltabilmek için yoksulların gelirlerinin/tüketimlerinin yoksulluk çizgisinden uzaklığının ortalamasının yoksulluk çizgisine oranına ne denir?
Seçenekler
A
Sen İndeksi
B
Yoksulluk Açığı İndeksi
C
Foster-Greer ve Thorbecke İndeksi
D
Gini İndeksi
E
Kafasayısı İndeksi
Açıklama:
Yoksulluğun derinliğini ölçebilmek ve yoksulluk oranının yoksulluk çizgisine duyarlılığını azaltabilmek için yoksulların gelirlerinin/tüketimlerinin yoksulluk çizgisinden uzaklığının ortalamasının yoksulluk çizgisine oranı olarak belirlenen yoksulluk açığı indeksi geliştirilmiştir (Şenses, 2003: 66).
Doğru Cevap B'dir.
Doğru Cevap B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Milenyum Deklerasyonu'nda belirlenen hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
B
Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi
C
Çocuk ölümlerinin azaltılması,
D
Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
E
Evrensel bir yüksek eğitimin sağlanması
Açıklama:
• Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
• Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
• Çocuk ölümlerinin azaltılması,
• Anne sağlığının geliştirilmesi,
• Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
• Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
Doğru Cevap E'dir.
Soru 9
Dünya Bankası ekonomistlerinden François Bourguignon büyüme, yoksulluk ve eşitsizlik arasındaki ilişkiyi PGI Üçgeni olarak adlandırmaktadır. PGI üçgeni neyi içermektedir?
Seçenekler
A
Yoksulluk-Büyüme-Eşitsizlik
B
Yoksulluk-Büyüme-Eğitim
C
Yoksulluk-Büyüme-Refah
D
Yoksulluk-Büyüme-Eşitlik
E
Yoksulluk-Eğitim-Eşitlik
Açıklama:
Dünya Bankası ekonomistlerinden François Bourguignon büyüme, yoksulluk ve eşitsizlik arasındaki ilişkiyi “Yoksulluk-Büyüme-Eşitsizlik (PGI) Üçgeni” olarak adlandırmaktadır. Bourguignon, “PGI Üçgeni”ni şöyle açıklar: Yoksulluk gelir arttırılarak (büyüme) veya daha iyi bir gelir dağılımı ile azaltılabilir. Yoksulluk oranında yüzde birlik bir düşüş, belirli bir büyüme oranı ya da eşitsizlikteki belirli bir azalmayla gerçekleştirilebilir. Daha önemlisi, gelirde bir artışın eşitsizlikte bir azalmayla çatışması gerekmez. Burada ifade edilmek istenen şudur: “Yoksulluğu azaltmak için yalnızca büyüme üzerinde durmak yerine, politika yapıcılar eşitsizlik ve büyümeye aynı zamanda odaklanabilirler”. Sonuçta Bourguignon, yoksulluğun azaltılmasının kalkınma için önemli bir hedef olduğunu ve bu hedefe ulaşılabilmesi için de gelir dağılımı ve büyüme politikalarının ülkeye özel bir kombinasyonunun gerekli olduğunu ileri sürer (Bourguignon, 2004: 4). Doğru Cevap A'dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluk içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlara yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici önlemler alarak gelir dağılımının iyileştirilmesine katkı sağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmek” amacıyla 3294 sayılı yasa ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fon Kurulu Sekretaryası
B
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu
C
Fon Kurulu Başkanlığı
D
Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü
E
Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu
Açıklama:
Ülkemizde bugün için, yeterli düzeyde olmasa da doğrudan yoksullukla mücadeleye yönelmiş önemli bazı uygulamalardan söz edilebilir. Bunlardan belki de en önemlisi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’dur (SYDTF). “Yoksulluk içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlara yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici önlemler alarak gelir dağılımının iyileştirilmesine katkı sağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmek” amacıyla 3294 sayılı yasa ile kurulmuştur. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın kurulmasıyla bu bakanlığa bağlanan Fon. Doğru Cevap B'dir.
Soru 11
Yoksulluğun nedenlerini açıklayan birçok görüş vardır. Aşağıdaki görüşlerden hangisi yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi olmadığını öne sürmektedir?
Seçenekler
A
Yoksulluğun nedeni, bireyin kendisidir.
B
Yoksulluğun nedeni, içinde yaşanılan toplumdur.
C
Yoksulluğun nedeni, politik güçlerdir.
D
Yoksulluğun nedeni, yapısal yoksulluktur.
E
Yoksulluğun nedeni, toplumsal sınıflardır.
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerine yönelik bir görüş de, yapısal yoksulluk görüşüdür. Bu görüşe göre, yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi yoktur. Bu konuda asıl odaklanılması gereken nokta toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve ekonomik güç kaynaklarının eşit olmamasıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olabilecek mikro düzeydeki faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Savaşlar
B
Gelir dağılımdaki eşitsizlik
C
Cinsiyet
D
Ekonomik krizler
E
Eksik istihdam
Açıklama:
Yoksulluğa neden olan mikro düzeydeki faktörler ya da bireysel özelliklerden başlıcaları: Yaş, cinsiyet, etnik köken, özürlülük, eğitim düzeyinin düşüklüğüdür. Diğer seçeneklerdeki faktörler, makro düzeydedir.
Soru 13
I.Temel ihtiyacını karşılayacak gelirden yoksun olanlar, mutlak yoksuldur.
II.Besin ihtiyacı dışındaki gereksinimlerini karşılayamayanlar, yoksul değildir.
III.Temel insani yeteneklerden (ör.okuma yazma) yoksun olanlar, insani yoksuldur.
IV.Dünya Bankası, günlük üç dolar geliri olmayanları yoksul olarak tanımlamaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II.Besin ihtiyacı dışındaki gereksinimlerini karşılayamayanlar, yoksul değildir.
III.Temel insani yeteneklerden (ör.okuma yazma) yoksun olanlar, insani yoksuldur.
IV.Dünya Bankası, günlük üç dolar geliri olmayanları yoksul olarak tanımlamaktadır.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,IV
D
II,III
E
II,IV
Açıklama:
Dünya Bankası’nın temel aldığı günlük 1 dolarlık gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılan tanımında olduğu gibi, “mutlak yoksulluk” , temel yiyecek gereksinimlerini -genellikle minimum kalori gereksinimi olarak belirlenmektedir- karşılamak için gerekli gelirden yoksun olmak biçiminde tanımlanabilirken “göreli yoksulluk”, yiyecek dışındaki gereksinimleri-giyim, barınak ve enerji gibi -karşılayacak gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılmaktadır. “insani yoksulluk” ise, okur-yazarlık, yetersiz beslenme, kısa yaşam süresi, ana-çocuk sağlığının yetersizliği, önlenebilir hastalıklara yakalanmak gibi temel insani yeteneklerden yoksun olmak biçiminde tanımlanabilir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi insani yoksulluk indeksinde yer alan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
B
Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı
C
Sağlıklı içme suyuna erişemeyen nüfus oranı
D
5 yaşın altında yeterli beslenemeyen çocuk oranı
E
Ortaöğretim kurumuna devam edemeyen çocukların oranı
Açıklama:
İnsani yoksulluğu ölçmek amacıyla “İnsani Yoksulluk İndeksi” (Human Poverty Index) geliştirilmiştir. Bu indeks gelişmekte olan ülkeler için (HPI-I) şu üç kriterden yola çıkarak hesaplanmaktadır: Yaşam süresi: 40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı, Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oran, sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfusun oranı, temel sağlık imkânlarından yoksun olan nüfusun oranı, 5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfusun oranıdır.
Soru 15
Bazı ülkelerde yoksulluğun ölçülmesinde gelir durumunun dikkate alınmama sebebi, aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı gelirin yüksek oluşu
B
Ülkedeki imalatın yüksek oluşu
C
Ülkedeki kişi başı gelirin yüksek oluşu
D
Ülkede gelir eşitsizliğinin bulunması
E
Ülkenin insani yardıma ayırdığı payın yüksek oluşu
Açıklama:
Aslında gelir ve tüketim birbirleriyle yüksek korelasyona sahip iki değişkendir. Ancak, önemli miktarda gelirin kayıt dışı kazanıldığı, dolaysız vergi toplama konusunda güçlükler yaşanan, pek çok hanenin tüketiminde kendi yetiştirdiği ürünlerin göz ardı edilemeyecek bir paya sahip olduğu ülkelerde gelir, hanehalkı refahının iyi bir göstergesi olmamaktadır. Tüm bunlar dikkate alındığında, refah ölçütü olarak tüketim harcamalarının kullanılması tercih edilebilir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, yoksulluk sınırını hesaplamada gerekli olan bir ölçüt değildir?
Seçenekler
A
Temel ihtiyaçları belirlemek
B
Tatmin olma eşiği belirlemek
C
Gerekli mal ve hizmetleri seçmek
D
Mal ve hizmet sepetini fiyatlandırmak
E
Hane halkı geliri hesaplamak
Açıklama:
Yoksulluk sınırı hesaplarken gerekli olan bilgiler: Temel gereksinimleri belirlemek, tatmin olmanın eşiğini belirlemek, gerekli mal ve hizmetlerin miktarını ve çeşidini seçmek ve sonuçta belirlenen bu mal ve hizmet sepetini fiyatlandırmaktır.
Soru 17
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indeks, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoksulluk açığı indeksi
B
Kafa sayısı indeksi
C
Sen indeksi
D
Foster, Greer ve Thorbecke indeksi
E
Milenyum Kalkınma İndeksi
Açıklama:
Yoksulluk ölçümünde en yaygın olarak kullanılan kafa sayısı indeksi, hesaplanmasının basit ve kolay olması nedeniyle, yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren kafa sayısı indeksidir.Yoksulluk ölçümünde kabaca bilgi veren kafa sayısı indeksi, yoksulluğun derecesi ve dağılımı hakkında bilgi vermez.
Soru 18
Yoksullar arasındaki gelir dağılımını ve yoksul sayısını dikkate alan, Gini Katsayısı’nın birleştirilmesiyle oluşturulan ölçüm aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sen indeksi
B
Yoksulluk açığı indeksi
C
Foster, Greer ve Thorbecke indeksi
D
Kafa sayısı indeksi
E
Milenyum kalkınma ölçütü
Açıklama:
Hem kafa sayısı indeksi hem de yoksulluk açığı indeksinin yoksullar arasındaki gelir dağılımını göz ardı ediyor olması ve yoksulların sayısını dikkate almaması yeni arayışlara yol açmış ve Sen İndeksi bu arayışlar sonucu ortaya çıkmıştır. Sen İndeksi, kafa sayısı oranı, gelir açığı oranı ve Gini Katsayısı’nın birleştirilmesiyle oluşturulan, yoksulların sayısını, yoksulluğun boyutlarını ve yoksullar arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını dikkate alan bir ölçüttür.
Soru 19
Aşağıdakilerin hangisinde yoksul yanlısı büyümedeki faktörler, bir arada ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ortalama gelirin artması, ortalama gelirdeki yüksek büyüme duyarlılığı, nispi gelirlerde yoksulluğun azaltılması
B
Ortalama gelirin azalması, ortalama gelirdeki yüksek büyüme duyarlılığı, nispi gelirlerde yoksulluğun azaltılması
C
Ortalama gelirin artması, ortalama gelirdeki düşük büyüme duyarlılığı, nispi gelirlerde yoksulluğun azaltılması
D
Ortalama gelirin artması, ortalama gelirdeki yüksek büyüme duyarlılığı, nispi gelirlerde yoksulluğun artması
E
Ortalama gelirin azalması, ortalama gelirdeki düşük büyüme duyarlılığı, nispi gelirlerde yoksulluğun azaltılması
Açıklama:
Kraay’a göre yoksul yanlısı büyümenin üç potansiyel kaynağı vardır. Bunlar; ortalama gelirlerin yüksek oranda büyümesi, ortalama gelirlerde yüksek bir yoksulluk-büyüme duyarlılığı ve nispi gelirlerde yoksulluğu azaltıcı bir büyüme modelidir.
Soru 20
Türkiye'de yoksullukla mücadele kapsamında yapılanlara ilişkin sunulan temel eleştiri, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programların yeterli mali destek sağlamaması
B
Programlarda yeteri ölçüde istihdam sağlanamaması
C
Programların uzun vadeli olmaması
D
Programların makro düzeyde hazırlanması
E
Programların esnek olmaması
Açıklama:
Türkiye’nin son 20 yılında yoksullukla mücadele konusundaki uygulamalara bakıldığında, bu konuda önemli başarıların elde edilebildiğini söylemek güçtür. Ülkemizdeki yoksullukla mücadele programlarına yönelik temel eleştirilerden birisi, bu programların uzun vadeli ekonomik ve sosyal politikaların bir parçası olarak ele alınmaması, bunun yerine dezavantajlı konumda olduğuna karar verilen kişilere yönelik sosyal yardımlarla sınırlı kalmasıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun boyutlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Disiplin anlayışı
B
Maddi mahrumiyet
C
Fiziki zafiyet
D
İzolasyon
E
Güçsüzlük
Açıklama:
Yoksulluk boyutları
- Maddi mahrumiyet
- Fiziki zafiyet
- İzolasyon
- Güçsüzlük
- Yetersiz katılım
- Zamanın yetersiz olması
- Çevre kirliliği ve çevrenin bozulması 'dır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun makro faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Savaşlar
C
Cinsiyet
D
Etnik köken
E
Eğitim düzeyinin düşüklüğü
Açıklama:
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler :
• Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı,hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
• Savaşlar. Doğru cevap B'dir.
• Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı,hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
• Savaşlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur?
Seçenekler
A
Göreli Yoksulluk
B
Öznel Yoksulluk
C
Mutlak Yoksulluk
D
İnsanı Yoksulluk
E
Objektif Yoksulluk
Açıklama:
Mutlak Yoksulluk: Hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Mutlak yoksul tanımlaması için bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2100 k/cal
B
2200 k/cal
C
2300 k/cal
D
2400 k/cal
E
2500 k/cal
Açıklama:
Dünya Bankası’nın 1990’daki çalışmasında, yoksul tanımı bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı olan 2400 k/cal hesaplamasına dayanılarak geliştirilmiş ve bu noktadan hareketle günlük geliri 2400 k/cal besini almaya yetmeyen insanlar “mutlak yoksul” olarak tanımlanmışlardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 25
Bir toplumda yoksul olanlarla olmayanları birbirinden ayırmakta kullanılan ve tüm analizlerin en temel ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat değişmeleri
B
Mal ve hizmetler toplamı
C
Tüketim
D
Hanehalkı geliri
E
Yoksulluk Sınırı
Açıklama:
Yoksulluk konusundaki tüm analizlerin ortak noktası olan yoksulluk sınırı ya da çizgisi, bir toplumda yoksul olanlarla olmayanları birbirinden ayırmakta kullanı- lan en temel ölçüttür. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
I. Toplumdaki bireylerin minimum gelir veya harcama hakkındaki kendi bireysel düşüncelerine dayanmaktadır II. Temel ihtiyaçları karşılamak için gerekli olan asgari gelirin belirlenmesiyle ilgili büyük ölçekli anketler yapılarak belirlenir. III. Hanehalklarının bildirdiği gelir düzeyinin altındakiler yoksul olarak kabul edilir. Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak aşağıdaki hangi yoksulluk sınırı uygulamasına ulaşılır?
Seçenekler
A
Göreli yoksulluk sınırı
B
Mutlak yoksulluk sınırı
C
Subjektif yoksulluk sınırı
D
Objektif yoksulluk sınırı
E
Öznel yoksulluk sınırı
Açıklama:
Subjektif yoksulluk sınırı, toplumdaki bireylerin minimum gelir veya harcama hakkındaki kendi bireysel düşüncelerine dayanmaktadır. Subjektif yoksulluk sınırı, temel ihtiyaçları karşılamak için gerekli olan asgari gelirin belirlenmesiyle ilgili büyük ölçekli anketler yapılarak toplumun bu konudaki görüşüne dayanılarak hesaplanır. Hanehalklarının bildirdiği gelir düzeyinin altındakiler yoksul olarak kabul edilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Yoksulların sayısını, yoksulluğun boyutlarını ve yoksullar arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını dikkate alan yoksulluk ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kafasayısı
B
Yoksulluk açığı
C
Foster-Greer-Thorbecke
D
Gini
E
Sen İndeksi
Açıklama:
Hem kafa sayısı indeksi hem de yoksulluk açığı indeksinin yoksullar arasındaki gelir dağılımını göz ardı ediyor olması ve yoksulların sayısını dikkate almaması yeni arayışlara yol açmış ve Sen İndeksi bu arayışlar sonucu ortaya çıkmıştır. Sen İndeksi, kafa sayısı oranı, gelir açığı oranı ve Gini Katsayısı’nın birleştirilmesiyle oluşturulan, yoksulların sayısını, yoksulluğun boyutlarını ve yoksullar arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını dikkate alan bir ölçüttür. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Milenyum Deklerasyonu'nda imzalanan yoksullukla mücadele hedeflerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
B
Gelir dağılımındaki adaletsizliklerin yok edilmesi
C
Çocuk ölümlerinin azaltılması
D
Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi
E
Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi
Açıklama:
Milenyum Deklerasyonu'nda imzalanan yoksullukla mücadele hedefler:Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi, Evrensel bir temel eğitimin sağlanması, Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi, Çocuk ölümlerinin azaltılması, Anne sağlığının geliştirilmesi, Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi, Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması, Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesidir. B seçeneğindeki Gelir dağılımındaki adaletsizlikler, yoksulluğa neden olan makro faktörlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında yeralmaz?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Ekonomik büyüme
C
Emek piyasası politikaları
D
Fiyat istikrarını sağlayıcı politikalar
E
Eğitim politikaları
Açıklama:
Yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında, ekonomik büyüme, emek piyasası politikaları, fiyat istikrarını sağlayıcı politikalar ve eğitim politikaları gibi makro politikalar yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de doğrudan yoksullukla mücadeleye yönelmiş uygulamalardan birisidir?
Seçenekler
A
Belirli sektörlerde emek-yoğun üretim şeklinin teşvik edilmesi
B
Tarım arazisi, finansman ve beşeri olanaklar gibi kaynaklara yoksul kesimin güvenli bir şekilde erişiminin sağlanması
C
Toplumsal dayanışma ve birliği koruyan ve mobiliteyi ve kadın-erkek eşitliğini artıran sosyal politikaların devreye sokulması
D
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun oluşturulması
E
Makro-ekonomik istikrar ile siyasi istikrarın sağlanması
Açıklama:
Ülkemizde bugün için, yeterli düzeyde olmasa da doğrudan yoksullukla mücadeleye yönelmiş önemli bazı uygulamalardan söz edilebilir. Bunlardan belki de en önemlisi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’dur (SYDTF).
Soru 31
Aşağıdaki tarihlerin hangisinden itibaren yoksulluğun küresel bir sorun olarak algılanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
1990’lardan itibaren yoksulluğun küresel bir sorun olarak algılanmaya başlanmasıyla, hem bu kavramlaştırma ve ölçme çabalarına hem de yoksullukla mücadele stratejilerinin geliştirilmesine uluslararası kuruluşların da yoğun bir biçimde katkı vermeye başladıkları gözlenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 32
2000 yılının kasım ayında imzalanan ve 2015 yılına kadar belirlenen hedeflere ulaşılmasını taahhüt eden deklerasyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Balfour deklerasyonu
B
Atlantik Deklerasyonu
C
Pekin Deklerasyonu
D
Milenyum Deklerasyonu
E
Philadelphia Deklerasyonu
Açıklama:
2000 yılının Kasım ayında 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklerasyonu imzalamışlar ve bu deklerasyonla 2015 yılına kadar belirlenen Milenyum Kalkınma Hedefleri’nin gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 33
I. Fiziki zafiyet
II. İzolasyon
III. Yetersiz katılım
IV. Zamanın yetersiz olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluk tanımlanırken göz önünde bulundurulmalıdır?
II. İzolasyon
III. Yetersiz katılım
IV. Zamanın yetersiz olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluk tanımlanırken göz önünde bulundurulmalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yoksulluğu tanımlarken çok boyutlu olma özelliği dikkate alınmalı ve şu boyutlar göz önünde bulundurulmalıdır:
• Maddi mahrumiyet
• Fiziki zafiyet
• İzolasyon
• Güçsüzlük
• Yetersiz katılım
• Zamanın yetersiz olması
• Çevre kirliliği ve çevrenin bozulması
Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Maddi mahrumiyet
• Fiziki zafiyet
• İzolasyon
• Güçsüzlük
• Yetersiz katılım
• Zamanın yetersiz olması
• Çevre kirliliği ve çevrenin bozulması
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Harold Kerbo'nın yoksulluk teorilerini temellendirdiği görüşler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Yoksulluğun nedeninin kişinin kendisinin olması görüşü
B
Yoksulluk kültürü
C
Durumsal yoksulluk görüşü
D
Yapısal yoksulluk görüşü
E
İşlevsel bağımlılık görüşü
Açıklama:
Harold Kerbo'nın yoksulluk teorilerini temellendirdiği görüşler; yoksulluğun nedeninin kişinin kendisinin olması görüşü, yoksulluk kültürü, durumsal yoksulluk görüşü ve yapısal yoksulluk görüşüdür. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 35
I. Yaş
II. Cinsiyet
III. Özürlülük
IV. Gelir dağılımındaki adaletsizlikler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluğa neden olan mikro düzeydeki faktörler arasında yer almaktadır?
II. Cinsiyet
III. Özürlülük
IV. Gelir dağılımındaki adaletsizlikler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluğa neden olan mikro düzeydeki faktörler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Yoksulluğa neden olan mikro düzeydeki faktörler ya da bireysel özelliklerden başlıcaları da şunlardır:
• Yaş,
• Cinsiyet,
• Etnik köken,
• Özürlülük,
• Eğitim düzeyinin düşüklüğü
Doğru yanıt D seçeneğidir.
• Yaş,
• Cinsiyet,
• Etnik köken,
• Özürlülük,
• Eğitim düzeyinin düşüklüğü
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 36
I. Gizil yoksulluk
II. İnsani yoksulluk
III. Mutlak yoksulluk
IV. Göreli yoksulluk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluk türleri arasında yer almaktadır?
II. İnsani yoksulluk
III. Mutlak yoksulluk
IV. Göreli yoksulluk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluk türleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İnsani yoksulluk, mutlak yoksulluk, göreli yoksulluk yoksulluk türleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 37
I. Yaşam süresi
II. Beslenme kalitesi
III. Eğitim
IV. Yaşam standartı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnsani yoksulluk indeksinin kriterleri arasında yer almaktadır?
II. Beslenme kalitesi
III. Eğitim
IV. Yaşam standartı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnsani yoksulluk indeksinin kriterleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bu indeks gelişmekte olan ülkeler için şu üç kriterden yola çıkarak hesaplanmaktadır:
-Yaşam süresi
-Eğitim
-Makul bir yaşam standartı
Doğru yanıt E seçeneğidir.
-Yaşam süresi
-Eğitim
-Makul bir yaşam standartı
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 38
Kafa sayısı indeksinde "Q" sembolü ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Kafa sayısı indeksi
B
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus
C
Toplam nüfus
D
Göreli yoksulluk sınırı
E
Subjektif yoksulluk sınırı
Açıklama:
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren kafa sayısı indeksi şu şekilde hesaplanmaktadır:
H = Q/N
H: Kafa sayısı indeksi
Q: Yoksulluk sınırı altındaki nüfus
N: Toplam nüfus
Doğru yanıt B seçeneğidir.
H = Q/N
H: Kafa sayısı indeksi
Q: Yoksulluk sınırı altındaki nüfus
N: Toplam nüfus
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 39
I. Çocuk ölümlerinin azaltılması
II. Anne sağlığının geliştirilmesi
III. Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
IV. Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Milenyum Deklerasyonu'nda belirlenen başlıca hedefler arasında yer almaktadır?
II. Anne sağlığının geliştirilmesi
III. Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
IV. Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Milenyum Deklerasyonu'nda belirlenen başlıca hedefler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kasım ayında 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklerasyonu imzalamışlar ve bu deklerasyonla 2015 yılına kadar belirlenen Milenyum Kalkınma Hedefleri’nin gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir. Bu deklerasyonda belirlenen başlıca hedefler şunlardır:
• Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi,
• Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
• Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
• Çocuk ölümlerinin azaltılması,
• Anne sağlığının geliştirilmesi,
• Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
• Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
• Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi,
• Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
• Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
• Çocuk ölümlerinin azaltılması,
• Anne sağlığının geliştirilmesi,
• Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
• Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
• Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun (SYDTF) gelirleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Trafik para cezaları
B
Gelir ve kurumlar vergisi
C
RTÜK gelirleri
D
Bütçeye konulacak ödenekler
E
Harç cezaları
Açıklama:
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu gelirleri şu şekilde sıralanabilir:
• Kanun ve kararnamelerle kurulu bulunan veya kurulacak olan fonlardan
Cumhurbaşkanı kararıyla %10’a kadar aktarılacak miktarlar,
• Gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamının %2,8’i,
• Trafik para cezalarının %50’si,
• RTÜK gelirlerinin %15’i,
• Bütçeye konulacak ödenekler,
• Her nevi bağış ve yardımlar ve diğer gelirler
Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Kanun ve kararnamelerle kurulu bulunan veya kurulacak olan fonlardan
Cumhurbaşkanı kararıyla %10’a kadar aktarılacak miktarlar,
• Gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamının %2,8’i,
• Trafik para cezalarının %50’si,
• RTÜK gelirlerinin %15’i,
• Bütçeye konulacak ödenekler,
• Her nevi bağış ve yardımlar ve diğer gelirler
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 41
Bireylerin toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Dar anlamda yoksulluk
B
Geniş anlamda yoksulluk
C
Mutlak yoksulluk
D
Göreli yoksulluk
E
Fiziki yoksulluk
Açıklama:
Bireylerin toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumuna göreli yoksulluk denir.
Soru 42
Bireysel özelliklerin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi olmadığını, bu konuda asıl odaklanılması gereken noktanın toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve
ekonomik güç kaynaklarının eşit olmaması olduğunu ileri süren yaklaşım hangisidir?
ekonomik güç kaynaklarının eşit olmaması olduğunu ileri süren yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Yoksulluk kültürü
B
Durumsal yoksulluk
C
Yapısal yoksulluk
D
Yoksulluk döngüsü
E
Bireysel yoksulluk
Açıklama:
Bireysel özelliklerin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi olmadığını, bu konuda asıl odaklanılması gereken noktanın toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve
ekonomik güç kaynaklarının eşit olmaması olduğunu ileri süren yaklaşım yapısal yoksulluktur.
ekonomik güç kaynaklarının eşit olmaması olduğunu ileri süren yaklaşım yapısal yoksulluktur.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olduğu düşünülen makro faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Etnik köken
D
Eğitim düzeyi
E
İşsizlik
Açıklama:
Yaş, cinsiyet, etnik köken ve eğitim düzeyi işsizliğe neden olan mikro faktörler arasındadır. İşsizlik ise yoksulluğa neden olan makro faktörlerden biridir.
Soru 44
Dünya Bankası'nın hesaplamasına göre Türkiye'de mutlak yoksulluk sınırı kaç dolardır?
Seçenekler
A
1 Dolar
B
2 Dolar
C
3 Dolar
D
4 Dolar
E
5 Dolar
Açıklama:
Dünya Bankası'nın hesaplamasına göre Türkiye'de mutlak yoksulluk sınır 4 Dolar'dır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkeler için hazırlanan “İnsani Yoksulluk İndeksi” kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
60 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
B
Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı
C
Sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfusun oranı
D
Temel sağlık imkânlarından yoksun olan nüfusun oranı
E
5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfusun oranı
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkeler için hazırlanan “İnsani Yoksulluk İndeksi” kriterlerinden biri 40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranıdır.
Soru 46
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekse ne denir?
Seçenekler
A
Kafasayısı indeksi
B
Yoksulluk Açığı İndeksi
C
Foster, Greer ve Thorbecke (FGT) Yoksulluk İndeksi
D
Gini Yoksulluk İndeksi
E
Sen İndeksi
Açıklama:
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının toplam nüfusa oranını gösteren indekse Kafasayısı indeksi denir.
Soru 47
Ülkemizde doğrudan yoksullukla mücadeleye yönelik olarak faaliyet gösteren kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kızılay Derneği
B
Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu
C
Türkiye İstatistik Kurumu
D
İŞKUR
E
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’dur
Açıklama:
Ülkemizde bugün için, yeterli düzeyde olmasa da doğrudan yoksullukla mücadeleye yönelmiş önemli bazı uygulamalardan söz edilebilir. Bunlardan en önemlisi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’dur
Soru 48
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu hangi Bakanlığa bağlıdır?
Seçenekler
A
Maliye Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Ekonomi Bakanlığı
E
Hazine Bakanlığı
Açıklama:
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun gelirleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamının %2,8’i
B
Trafik para cezalarının %50’si
C
İşsizlik fonunun % 10'u
D
RTÜK gelirlerinin %15’i
E
Bütçeye konulacak ödenekler
Açıklama:
İşsizlik fonunun % 10'u Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun gelirleri arasında yer almaz.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi yoksullukla doğrudan mücadele yaklaşımlarından biridir?
Seçenekler
A
Emek piyasası politikaları
B
Fiyat istikrarını sağlayıcı politikalar
C
Eğitim politikaları
D
Ekonomik büyüme
E
Asgari ücret
Açıklama:
Yoksullukla mücadelede uygulanabilecek doğrudan önlemler yoksul bireylerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi amacıyla sosyal koruma sistemi kapsamındaki kamu harcamalarıdır. Bu önlemler arasında ağırlıkla yoksulların kullandığı
mal ve hizmetlere sübvansiyon verilmesi, asgari ücret, istihdamı arttırmaya yönelik çeşitli proje ve önlemler bulunmaktadır.
mal ve hizmetlere sübvansiyon verilmesi, asgari ücret, istihdamı arttırmaya yönelik çeşitli proje ve önlemler bulunmaktadır.
Soru 51
2009 yılı Türkiye Yoksulluk Araştırması’na göre, çalışma durumuna göre yoksulluğun en yoğun olduğu grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücretsiz aile işçileri
B
Kendi hesabına çalışanlar
C
Yevmiyeli çalışanlar
D
Ücretli ve maaşlı çalışanlar
E
İşverenler
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerini ve türlerini analiz edebileceksiniz.
Fertlerin çalışma durumlarına göre yoksulluk riski de değişmektedir. 2009 yılında ücretli-maaşlı çalışanlarda yoksulluk oranı %6,05 iken yevmiyeli çalı şanlarda bu oran %26,86, işverenlerde %2,33, kendi hesabına çalışanlarda %22,49 ve ücretsiz aile işçisi olanlarda ise %29,58 olmuştur. Yoksulluğun en yoğun olduğu grup ücretsiz aile işçileridir.
Fertlerin çalışma durumlarına göre yoksulluk riski de değişmektedir. 2009 yılında ücretli-maaşlı çalışanlarda yoksulluk oranı %6,05 iken yevmiyeli çalı şanlarda bu oran %26,86, işverenlerde %2,33, kendi hesabına çalışanlarda %22,49 ve ücretsiz aile işçisi olanlarda ise %29,58 olmuştur. Yoksulluğun en yoğun olduğu grup ücretsiz aile işçileridir.
Soru 52
Gelişmiş ülkeler için kabul edilmiş olan mutlak yoksulluk sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1 $
B
2 $
C
4 $
D
12 $
E
14.4 $
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerini ve türlerini analiz edebileceksiniz.
Yoksulluğun evrenselliği ve satın alma paritelerinin farklılıkları da düşünülerek ortalama bir hesaplama yöntemiyle mutlak yoksulluk sınırı az gelişmiş ülkeler için kişi başına günlük 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye’nin de dahil olduğu Doğu Avrupa ülkelerinin de içinde bulundugu grup için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14.40 dolar olarak belirlenmiştir.
Yoksulluğun evrenselliği ve satın alma paritelerinin farklılıkları da düşünülerek ortalama bir hesaplama yöntemiyle mutlak yoksulluk sınırı az gelişmiş ülkeler için kişi başına günlük 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye’nin de dahil olduğu Doğu Avrupa ülkelerinin de içinde bulundugu grup için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14.40 dolar olarak belirlenmiştir.
Soru 53
Dünya Bankası’nın 1990’daki çalışmasında, yoksul tanımı bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?
Seçenekler
A
1200
B
2400
C
3400
D
1800
E
2000
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerini ve türlerini analiz edebileceksiniz.
Dünya Bankası’nın 1990’daki çalışmasında, yoksul tanımı bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı olan 2400 k/cal hesaplamasına dayanılarak geliştirilmiş ve bu noktadan hareketle günlük geliri 2400 k/cal besini almaya yetmeyen insanlar “mutlak yoksul” olarak tanımlanmışlardır.
Dünya Bankası’nın 1990’daki çalışmasında, yoksul tanımı bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı olan 2400 k/cal hesaplamasına dayanılarak geliştirilmiş ve bu noktadan hareketle günlük geliri 2400 k/cal besini almaya yetmeyen insanlar “mutlak yoksul” olarak tanımlanmışlardır.
Soru 54
Mutlak yoksulluk sınırı için ifade edilen gelir düzeyi Türkiye için aşağıdaki seçeneklerde verilen gelirlerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
4 dolar
B
10 dolar
C
15 dolar
D
1 dolar
E
7 dolar
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerini ve türlerini analiz edebileceksiniz.
Sorunun Çözümü: Yoksulluğun evrenselliği ve satın alma paritelerinin farklılıkları da düşünülerek ortalama bir hesaplama yöntemiyle mutlak yoksulluk sınırı az gelişmiş ülkeler için kişi başına günlük 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye’nin de dahil olduğu Doğu Avrupa ülkelerinin de içinde bulundugu grup için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14.40 dolar olarak belirlenmiştir.
Sorunun Çözümü: Yoksulluğun evrenselliği ve satın alma paritelerinin farklılıkları da düşünülerek ortalama bir hesaplama yöntemiyle mutlak yoksulluk sınırı az gelişmiş ülkeler için kişi başına günlük 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye’nin de dahil olduğu Doğu Avrupa ülkelerinin de içinde bulundugu grup için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14.40 dolar olarak belirlenmiştir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Milenyum Deklerasyonu’nda belirlenen hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
B
Evrensel bir temel eğitimin sağlanması
C
Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi
D
Çocuk ölümlerinin azaltılması
E
Kalkınma için ekonomik ortaklığın geliştirilmesi
Açıklama:
Yoksullukla mücadele politikalarını açıklayabileceksiniz.
Milenyum Deklerasyonu’nda belirlenen hedefler; • Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi, • Evrensel bir temel eğitimin sağlanması, • Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi, • Çocuk ölümlerinin azaltılması, • Anne sağlığının geliştirilmesi, • Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi, • Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması, • Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesidir.
Milenyum Deklerasyonu’nda belirlenen hedefler; • Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi, • Evrensel bir temel eğitimin sağlanması, • Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi, • Çocuk ölümlerinin azaltılması, • Anne sağlığının geliştirilmesi, • Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi, • Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması, • Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olduğu düşünülen makro faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bölgesel dengesizlik
B
Etnik köken
C
Siyasal yönetim
D
Çevresel bozulma
E
Savaşlar
Açıklama:
Yoksulluğun nedenlerini ve türlerini analiz edebileceksiniz.
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler şöyle sıralanabilir: • Gelir dağılımındaki adaletsizlikler, • Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb., • Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb., • Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler, • Bölgesel dengesizlikler, • Çevresel bozulma ve doğal afetler, • Kötü siyasal yönetimler, • Savaşlar.
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler şöyle sıralanabilir: • Gelir dağılımındaki adaletsizlikler, • Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb., • Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb., • Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler, • Bölgesel dengesizlikler, • Çevresel bozulma ve doğal afetler, • Kötü siyasal yönetimler, • Savaşlar.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun nedenleri arasındaki sebeplerin yapısal etmenlerinden sayılamaz?
Seçenekler
A
Ekonomi politikaları
B
Düşük ücretler
C
Yetersiz eğitim
D
Kötü ekonomi politikaları
E
Kişisel disiplin ve tutumluluk anlayışı
Açıklama:
Yoksulluğun nedenleri, yoksulluğu kişinin yetenekleri, sorumluluk ve disiplin anlayışı, tutumluluk derecesi ve gösterdikleri çaba gibi kendi kişisel özellikleriyle ilişkilendiren ve yoksulları, yoksulluğun hem kurbanı hem de nedeni olarak gören yaklaşımla; yoksulluğu, yoksulların dışında, başta ekonomi politikaları olmak üzere düşük ücretler, yetersiz eğitim, istihdam olanakları ve ayrımcılık gibi yoksulların kendi denetimleri dışındaki yapısal etmenlerle ve bütünüyle sosyoekonomik sistemle ilişkilendiren yaklaşım olarak iki başlık altında değerlendirilebilir. Doğru Cevap E'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluk teorisini ortaya atan Harold Kerbo’nun ele aldığı konular arasında değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluğun nedeni kişilerin kendileridir.
B
Yoksulluk kültürü görüşüdür.
C
Durumsal yoksulluk görüşü
D
Yapısal yoksulluk görüşü
E
Kişinin birinci derece ilişkide olduğu kişilerin ekonomik durumu
Açıklama:
Yoksulluk nedenlerini dört kategorili bir yoksulluk teorisiyle ortaya koyan Harold Kerbo, yoksulluk teorilerini dört görüş altında ele almıştır (Kerbo, 1996, aktaran Kaya, 2009: 18-22):
İlk görüşe göre, yoksulluğun nedeni kişilerin kendileridir. Yoksullar tembel, zamanlarını ve paralarını boş yere harcayan ve kendilerini kontrol etmeyi başaramayan bireylerdir. İkinci görüş, yoksulluk kültürü görüşüdür. Yoksul bireyi suçlayan popüler görüşten farklı olarak yoksulluk kültürü görüşü, yoksulluğun bireyin sadece kendi özelliklerinden kaynaklanamayacağını, yoksul bireyin içinde bulunduğu olumsuz şartlardan etkilendiğini ve yetişkin konuma geldiğinde içinde yaşadığı kötü ortamın değer ve kalıplarını değiştirilemez biçimde benimsediğinden yoksulluk döngüsünden kurtulamadığını öne sürer. Üçüncü görüş olan durumsal yoksulluk görüşü toplumdaki politik ve ekonomik güçlerin yoksulluk üzerindeki etkisini yoksulluk kültürü görüşüne göre ön plana çıkarmaktadır. Yoksulluğun nedenlerine yönelik dördüncü görüş ise yapısal yoksulluk görüşüdür. Bu görüşe göre, yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi yoktur. Bu konuda asıl odaklanılması gereken nokta toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve ekonomik güç kaynaklarının eşit olmamasıdır. Doğru cevap E'dir.
İlk görüşe göre, yoksulluğun nedeni kişilerin kendileridir. Yoksullar tembel, zamanlarını ve paralarını boş yere harcayan ve kendilerini kontrol etmeyi başaramayan bireylerdir. İkinci görüş, yoksulluk kültürü görüşüdür. Yoksul bireyi suçlayan popüler görüşten farklı olarak yoksulluk kültürü görüşü, yoksulluğun bireyin sadece kendi özelliklerinden kaynaklanamayacağını, yoksul bireyin içinde bulunduğu olumsuz şartlardan etkilendiğini ve yetişkin konuma geldiğinde içinde yaşadığı kötü ortamın değer ve kalıplarını değiştirilemez biçimde benimsediğinden yoksulluk döngüsünden kurtulamadığını öne sürer. Üçüncü görüş olan durumsal yoksulluk görüşü toplumdaki politik ve ekonomik güçlerin yoksulluk üzerindeki etkisini yoksulluk kültürü görüşüne göre ön plana çıkarmaktadır. Yoksulluğun nedenlerine yönelik dördüncü görüş ise yapısal yoksulluk görüşüdür. Bu görüşe göre, yoksulun bireysel özelliklerinin yoksulluk üzerinde güçlü bir etkisi yoktur. Bu konuda asıl odaklanılması gereken nokta toplumdaki grup uyuşmazlığı ile politik ve ekonomik güç kaynaklarının eşit olmamasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olan makro faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Etnik Köken
D
Savaşlar
E
Eğitim düzeyinin düşüklüğü
Açıklama:
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler şöyle sıralanabilir:
- Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
- Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
- Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
- Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
- Bölgesel dengesizlikler,
- Çevresel bozulma ve doğal afetler,
- Kötü siyasal yönetimler,
- Savaşlar
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğa neden olan mikro faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Çevresel bozulma ve doğal afetler
B
Kötü siyasal yönetimler
C
Savaşlar
D
Bölgesel dengesizlikler
E
Yaş
Açıklama:
Yoksulluğa neden olan mikro düzeydeki faktörler ya da bireysel özelliklerden başlıcaları da şunlardır:
-Yaş,
- Cinsiyet,
- Etnik köken,
- Özürlülük,
- Eğitim düzeyinin düşüklüğü.
Doğru cevap E'dir.
-Yaş,
- Cinsiyet,
- Etnik köken,
- Özürlülük,
- Eğitim düzeyinin düşüklüğü.
Doğru cevap E'dir.
Soru 61
Temel yiyecek gereksinimlerini -genellikle minimum kalori gereksinimi olarak belirlenmektedir-karşılamak için gerekli gelirden yoksun olma biçimine ne denir?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Göreli yoksulluk
C
İnsani yoksulluk
D
Yoksulluk
E
Adaletsiz gelir dağılımı
Açıklama:
Dünya Bankası’nın temel aldığı günlük 1 dolarlık gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılan tanımında olduğu gibi, “mutlak yoksulluk” (absolute poverty), temel yiyecek gereksinimlerini -genellikle minimum kalori gereksinimi olarak belirlenmektedir- karşılamak için gerekli gelirden yoksun olmak biçiminde tanımlanabilirken “göreli yoksulluk” (relative poverty), yiyecek dışındaki gereksinimleri-giyim, barınak ve enerji gibi -karşılayacak gelirden yoksun olmak biçiminde anlaşılmaktadır. Son yıllarda, bu iki tanımı içerse de ondan daha geniş kapsamlı olan “insani yoksulluk” (human poverty) kavramı, okur-yazarlık, yetersiz beslenme, kısa yaşam süresi, ana-çocuk sağlığının yetersizliği, önlenebilir hastalıklara yakalanmak gibi temel insani yeteneklerden (capabilities) yoksun olmak biçiminde tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Mutlak yoksulluk yaklaşımına uygun ilk yoksulluk tanımını kim yapmıştır?
Seçenekler
A
S.Rowntree
B
Harold Kerbo
C
Greerve Thorbecke
D
François Bourguignon
E
Martin Ravallion
Açıklama:
Mutlak yoksulluk yaklaşımına uygun ilk yoksulluk tanımı 19. yüzyıl sonlarında İngiltere’de S. Rowntree tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
I. Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi
II. Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması
III. Gelir adaletsizliğinin düzenlenmesi
IV. Tüm bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Milenyum Kalkınma Hedefleri (MDGs) arasında sayılabilir?
II. Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması
III. Gelir adaletsizliğinin düzenlenmesi
IV. Tüm bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Milenyum Kalkınma Hedefleri (MDGs) arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I,II ve III
E
I ve IV
Açıklama:
2000 yılının Kasım ayında 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklarasyonu imzalamışlar ve bu deklarasyonla 2015 yılına kadar belirlenen Milenyum Kalkınma Hedeflerinin (MDGs) gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir. Bu deklarasyonda belirlenen başlıca hedefler şunlardır (UN, 2000):
- Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi,
- Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
- Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
- Çocuk ölümlerinin azaltılması,
- Anne sağlığının geliştirilmesi,
- Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
- Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
- Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi.
Soru 64
I. Ekonomik büyüme
II. Emek piyasası politikaları
III. Fiyat istikirarını sağlayıcı politikalar
IV. Eğitim politikaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında sayılabilir?
II. Emek piyasası politikaları
III. Fiyat istikirarını sağlayıcı politikalar
IV. Eğitim politikaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında, ekonomik büyüme, emek piyasası politikaları, fiyat istikrarını sağlayıcı politikalar ve eğitim politikaları gibi makropolitikalar yer almaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi yoksullukla mücadelede dolaysız yaklaşımında kamunun üstlendiği araçlardandır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Kişisel tutumluluk
C
Zayıf kişisel özellikler
D
Sosyo-ekonomik çevre
E
Düşük ücretler
Açıklama:
Yoksullukla doğrudan mücadele yaklaşımında, yoksulluk sorununun dolaysız çözümüne yönelik politikaların ve programların uygulanması söz konusudur. Bu yaklaşım da kamu; vergi, sosyal güvenlik, sosyal yardım, sağlık ve eğitim politikaları gibi temel araçlarla gelirin ikincil dağılımına etkin bir biçimde müdahil olmaktadır. Doğu cevap A'dır.
Soru 66
Ülkemizde mikro kredi projesi ilk hangi ilimizde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Erzurum
C
Diyarbakır
D
Ankara
E
Eskişehir
Açıklama:
Türkiye’de yoksullukla mücadelede doğrudan yaklaşım kapsamında değerlendirilebilecek başka uygulamalardan da söz edilebilir. Bangladeş’teki Grameen Bank tecrübelerinden yararlanılarak 2003 yılında Diyarbakır’da pilot uygulaması başlatılan Mikro Kredi Projesi bunlardan birisidir. Bu proje, daha çok toplumun “yoksulun yoksulu” denebilecek kesimlerine yönelik bir uygulamadır. Mikro kredi uygulaması konusunda olumsuz bazı değerlendirmeler yapılsa da Diyarbakır’daki pilot projenin gözle görülür bir başarı sağladığı söylenebilir. “Bu uygulama kapsamında bugüne kadar 2,6 milyon dolar kredi açılmış ve 3 yılı aşkın sürede dağıtılan kredilerin geri dönüş oranı ise %100 olarak gerçekleşmiştir”Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluk sınırını hesaplarken gerekli olan bilgiler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Temel gereksinimleri belirlemek
B
Tatmin olmanın eşiğini belirlemek
C
Gerekli mal ve hizmetlerin miktarını ve çeşidini seçmek
D
Belirlenen mal ve hizmet sepetini fiyatlandırmak
E
Yoksullar arasındaki gelir dağılımını ölçmek
Açıklama:
Yoksullar arasındaki gelir dağılımını ölçmek
Soru 68
Aşağıdaki indekslerden hangisi yoksullar arasında gelirin nasıl dağıldığı konusunda bilgi verebilir?
Seçenekler
A
Yoksulluk açığı
B
Kafasayısı
C
Sen
D
Foster-Greer-Thorbecke
E
Gini
Açıklama:
Sen
Soru 69
Aşağıdaki politikalardan hangisi yoksullukla mücadelede dolaylı yaklaşım kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal koruma
B
Ekonomik büyüme
C
Emek piyasası
D
Fiyat istikrarı
E
Eğitim
Açıklama:
Sosyal koruma
Soru 70
Yoksulluk sınırı altında kalan kişi sayısının
toplam nüfusa oranını gösteren indeks aşağıdakilerden hangisidir?
toplam nüfusa oranını gösteren indeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoksulluk açığı
B
Kafasayısı
C
Sen
D
Foster-Greer-Thorbecke
E
Gini
Açıklama:
Kafasayısı
Soru 71
Toplumdaki bireylerin minimum gelir ve harcama hakkında kendi bireysel düşüncelerine dayanan yoksulluk sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak
B
Göreli
C
İnsani
D
Sübjektif
E
Objektif
Açıklama:
Sübjektif
Soru 72
İnsani yoksulluk kavramı hangi kuruluş tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
ILO
B
OECD
C
FAO
D
UNDP
E
NATO
Açıklama:
UNDP
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkeler için
insani yoksulluk indeksi oluşturmakta kullanılan
kriterlerden birisi değildir?
insani yoksulluk indeksi oluşturmakta kullanılan
kriterlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Makul bir yaşam standardı
B
Sosyal dışlanma
C
Eğitim
D
Yaşam süresi
E
5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen
nüfus
nüfus
Açıklama:
5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen
nüfus
nüfus
Soru 74
Mutlak yoksulluk yaklaşımına uygun ilk yoksulluk tanımı kimin tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Sen
B
Marshall
C
Rowntree
D
Foster
E
Greer
Açıklama:
Rowntree
Soru 75
Aşağıdaki faktörlerden hangisinin yoksulluğa
neden olduğu söylenemez?
neden olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Asgari ücret uygulaması
B
Gelir dağılımındaki adaletsizlikler
C
Bölgesel dengesizlikler
D
Kötü siyasal yönetimler
E
Emek piyasalarında yaşanan sorunlar
Açıklama:
Asgari ücret uygulaması
Soru 76
Bireylerin, toplumun refah düzeyinin belli bir
oranının altında olma durumuna ne ad verilir?
oranının altında olma durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mutlak Yoksulluk
B
Göreli Yoksulluk
C
Öznel Yoksulluk
D
İnsani Yoksulluk
E
Objektif Yoksulluk
Açıklama:
Göreli Yoksulluk
Soru 77
Yoksulluğun dünyanın geleceğini tehdit eden ciddi bir küresel sorun olduğu gerçeğinin kendini giderek daha fazla hissettirmesi ve tüm dünyayı etkileyebileceği gerçeğinin yaşanan bazı olaylar sonucu daha da görünür hâle gelmesinden dolayı 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklerasyonu imzalamışlardır. Bu deklerasyon hangi yılda imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1998
B
1999
C
2000
D
2001
E
2002
Açıklama:
Yoksulluğun dünyanın geleceğini tehdit eden ciddi bir küresel sorun olduğu gerçeğinin kendini giderek daha fazla hissettirmesi ve dünyanın bir bölgesinde yaşanan yoksulluk sorununun sadece o bölgenin sorunu olmadığı ve tüm dünyayı etkileyebileceği gerçeğinin yaşanan bazı olaylar sonucu daha da görünür hâle gelmesi, bütün dünya ülkelerinin yoksullukla mücadelede birlikte hareket etme zorunluluğunu ortaya çıkarmıştır. Bu amaçla, 2000 yılının Kasım ayında 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklerasyonu imzalamışlar ve bu deklerasyonla 2015 yılına kadar belirlenen Milenyum Kalkınma Hedefleri’nin gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir.
Soru 78
Yoksulluğun tanımlamaları genellikle sebeplerinden çıkarımsal yapıldığı için net bir tanımı bulunmayıp farklı görüşler bulunmaktadır. Bu bağlamda seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yoksulluk tanımı olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Sistemin yapısından ve işleyişinden kaynaklanan güç ve servet dağılımındaki eşitsizliktir.
B
Eğitimsizlik, beceri ve kapasite gibi bireysel nitelik ve yeteneklerinin düşüklüğü nedeniyle ortaya çıkan fırsatlardan yararlanma durumudur.
C
Temel ihtiyaçları karşılayamama, asgari yaşam standardına erişememe durumudur.
D
Açlıktan ölme ve barınacak yeri olmama durumudur.
E
Gıda, giyim ve barınma gibi olanakları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği hâlde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmaktır.
Açıklama:
Yoksulluk çok yönlü ve karmaşık yapısı sebebiyle tanımlanması güç olan bir kavramdır. Bunun yanında, her dünya görüşünün yoksulluk olgusuna farklı yaklaşması, yoksulluğun tanımı konusunda bir uzlaşma sağlanmasını da güçleştirmektedir. Kimileri yoksulluğu, “sistemin yapısından ve işleyişinden kaynaklanan güç ve servet dağılımındaki eşitsizliğin bir sonucu” olarak görürken kimileri ise “yoksul olarak tanımlanan kişilerin, eğitimsizlik, beceri ve kapasite gibi bireysel nitelik ve yeteneklerinin düşüklüğü nedeniyle ortaya çıkan fırsatlardan yararlanamama durumu” olarak tanımlamaktadır. Bu iki yaklaşım da yoksulluğu, onu doğuran nedenler üzerinden tanımlamaya yöneliktir.
Yoksulluk, genel olarak, “temel ihtiyaçları karşılayamama, asgari yaşam standardına erişememe durumu” olarak tanımlanmaktadır. Yoksulluğu dar ve geniş anlamda olmak üzere iki türlü tanımlamak mümkündür. Dar anlamda yoksulluk, açlıktan ölme ve barınacak yeri olmama durumu iken geniş anlamda yoksulluk; gıda, giyim ve barınma gibi olanakları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği hâlde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmayı ifade eder.
Yoksulluk, genel olarak, “temel ihtiyaçları karşılayamama, asgari yaşam standardına erişememe durumu” olarak tanımlanmaktadır. Yoksulluğu dar ve geniş anlamda olmak üzere iki türlü tanımlamak mümkündür. Dar anlamda yoksulluk, açlıktan ölme ve barınacak yeri olmama durumu iken geniş anlamda yoksulluk; gıda, giyim ve barınma gibi olanakları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği hâlde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmayı ifade eder.
Soru 79
Hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Öznel Yoksulluk
B
Göreli Yoksulluk
C
İnsani Yoksulluk
D
Mutlak Yoksulluk
E
Objektif Yoksulluk
Açıklama:
Mutlak yoksulluk, hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur. Bu nedenle, mutlak yoksulluğun ortaya çıkarılması, bireylerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan minimum tüketim ihtiyaçlarının belirlenmesini gerektirir. Mutlak yoksul oranı, bu asgari refah düzeyini yakalayamayanların sayısının toplam nüfusa oranıdır.
Soru 80
Bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Öznel Yoksulluk
B
Göreli Yoksulluk
C
İnsani Yoksulluk
D
Mutlak Yoksulluk
E
Objektif Yoksulluk
Açıklama:
Göreli yoksulluk bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumudur. Buna göre toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelir ve harcamaya sahip olan birey veya hanehalkı göreli anlamda yoksul olarak tanımlanır. Refah ölçüsü olarak amaca göre tüketim veya gelir düzeyi seçilebilir.
Soru 81
Seçeneklerden hangisi yoksulluğa neden olduğu düşünülen makro nedenlerden birisidir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Savaşlar
C
Özürlülük
D
Etnik köken
E
Eğitim düzeyi düşüklüğü
Açıklama:
Yoksulluğa neden olduğu düşünülen başlıca makro faktörler şöyle sıralanabilir:
• Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
• Savaşlar.
• Gelir dağılımındaki adaletsizlikler,
• Emek piyasalarında yaşanan sorunlar; işsizlik, eksik istihdam, düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, ayrımcılık vb.,
• Toplumda yaşanan sosyal değişim ve demografik faktörler; nüfus baskısı, hanehalkı yapısındaki değişim, göç, çarpık kentleşme vb.,
• Kötü ekonomi politikaları ve ekonomik krizler,
• Bölgesel dengesizlikler,
• Çevresel bozulma ve doğal afetler,
• Kötü siyasal yönetimler,
• Savaşlar.
Soru 82
Seçeneklerden hangisi insani yoksulluğun belirlenmesini sağlayan insani yoksulluk endeksinde yer almayan bir kriterdir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Gelir düzeyi
C
Yaşam süresi
D
Sosyal dışlanma
E
Makul yaşam standardı
Açıklama:
insani yoksulluğu ölçmek amacıyla “İnsani Yoksulluk İndeksi” (Human Poverty Index) geliştirilmiştir.
Bu indeks gelişmekte olan ülkeler için (HPI-I) şu üç kriterden yola çıkarak hesaplanmaktadır:
• Yaşam süresi: 40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
• Eğitim: Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı
• Makul bir yaşam standardı:
• Sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfusun oranı
• Temel sağlık imkânlarından yoksun olan nüfusun oranı
• 5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfusun oranı
Yoksulluk sadece az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerin bir sorunu değildir. UNDP, gelişmiş ülkelerde yaşanan insani yoksulluğu da ele almış ve bu
ülkelere yönelik bir indeks geliştirmiştir. Gelişmiş ülkeler için hesaplanan İnsani
Yoksulluk İndeksi’ni (HPI-II) oluşturan kriterler ise şunlardır:
• Yaşam süresi: 60 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
• Eğitim: OECD tarafından tanımlanan fonksiyonel cahillik oranı
• Makul bir yaşam standardı: Yoksulluk sınırının altında yaşayanların oranı
• Sosyal dışlanma: Uzun dönem işsizlik oranı
Bu indeks gelişmekte olan ülkeler için (HPI-I) şu üç kriterden yola çıkarak hesaplanmaktadır:
• Yaşam süresi: 40 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
• Eğitim: Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı
• Makul bir yaşam standardı:
• Sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfusun oranı
• Temel sağlık imkânlarından yoksun olan nüfusun oranı
• 5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfusun oranı
Yoksulluk sadece az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerin bir sorunu değildir. UNDP, gelişmiş ülkelerde yaşanan insani yoksulluğu da ele almış ve bu
ülkelere yönelik bir indeks geliştirmiştir. Gelişmiş ülkeler için hesaplanan İnsani
Yoksulluk İndeksi’ni (HPI-II) oluşturan kriterler ise şunlardır:
• Yaşam süresi: 60 yaşın altında yaşam beklentisi olanların oranı
• Eğitim: OECD tarafından tanımlanan fonksiyonel cahillik oranı
• Makul bir yaşam standardı: Yoksulluk sınırının altında yaşayanların oranı
• Sosyal dışlanma: Uzun dönem işsizlik oranı
Soru 83
Seçeneklerde yoksulluk sınırı belirlenmesine ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yoksulluk sınırı toplam yoksul sayısının hesaplanması için yapılır.
B
Yoksulluk sınırı kamu tarafından yapılacak transferlerde önemli bir referanstır.
C
Yoksulluk sınırı uluslararası karşılaştırmalarda ülkelerin yoksulluk düzeylerinin kıyaslanmasında önemli bir yer tutmaktadır.
D
Yoksulluk sınırı belirlenmesinde temel belirleyici unsur tüketim miktarıdır.
E
Yoksulluk sınırı bir toplumda yoksul olanlarla olmayanları birbirinden ayırmakta kullanılan en temel ölçüttür.
Açıklama:
Yoksulluk konusundaki tüm analizlerin ortak noktası olan yoksulluk sınırı ya da çizgisi, bir toplumda yoksul olanlarla olmayanları birbirinden ayırmakta kullanılan en temel ölçüttür. Bu sınırın belirlenmesi hem toplam yoksul sayısının hesaplanmasında hem de kamu tarafından yapılacak transferlerde önemli bir referans oluşturmaktadır. Ayrıca uluslararası karşılaştırmalarda da ülkelerin yoksulluk düzeylerinin kıyaslanmasında önemli bir yer tutmaktadırlar. Yoksulluk sınırı belirlenmesinde temel belirleyici unsurlar gelir ve tüketim miktarlarıdır.
Soru 84
Yoksulluğun derinliğini ölçebilmek ve yoksulluk oranının yoksulluk çizgisine duyarlılığını azaltabilmek için geliştirilen yoksulluk ölçütü hangisidir?
Seçenekler
A
Sen
B
Gini
C
Kafasayısı
D
Yoksulluk açığı
E
Foster-Greer-Thorbecke
Açıklama:
Yoksulluk Açığı İndeksi (Poverty Gap Index)
Yoksulluğun derinliğini ölçebilmek ve yoksulluk oranının yoksulluk çizgisine duyarlılığını azaltabilmek için yoksulların gelirlerinin/tüketimlerinin yoksulluk çizgisinden uzaklığının ortalamasının yoksulluk çizgisine oranı olarak belirlenen yoksulluk açığı indeksi geliştirilmiştir (Şenses, 2003: 66).
Yoksulluk açığı indeksi, yoksulluğu yoksul kişi oranına göre daha derinlemesine incelemekte ve gelir açığı kavramına dayanmaktadır. Bir kişinin gelir açığı, yoksulluk sınırı ile i. bireyin geliri arasındaki farka eşittir.
Yoksulluğun derinliğini ölçebilmek ve yoksulluk oranının yoksulluk çizgisine duyarlılığını azaltabilmek için yoksulların gelirlerinin/tüketimlerinin yoksulluk çizgisinden uzaklığının ortalamasının yoksulluk çizgisine oranı olarak belirlenen yoksulluk açığı indeksi geliştirilmiştir (Şenses, 2003: 66).
Yoksulluk açığı indeksi, yoksulluğu yoksul kişi oranına göre daha derinlemesine incelemekte ve gelir açığı kavramına dayanmaktadır. Bir kişinin gelir açığı, yoksulluk sınırı ile i. bireyin geliri arasındaki farka eşittir.
Soru 85
Yoksulluğun bölgesel, etnik alt gruplarının yoksul düzeylerinden ne derece etkilendiğini göstermeyi sağlayan yoksulluk ölçütü seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sen
B
Gini
C
Kafasayısı
D
Yoksulluk açığı
E
Foster-Greer-Thorbecke
Açıklama:
Foster, Greer ve Thorbecke (FGT) Yoksulluk İndeksi
Yoksulluk ölçüm yöntemlerine ilişkin yürütülen çalışmalar içinde en önemli katkılardan birisinin de Foster, Greer ve Thorbecke (1984) tarafından gerçekleştirilen indeks olduğu söylenebilir. Yoksulluk çalışmalarında son yıllarda yoksulluğun bölgesel, etnik alt gruplarının yoksul düzeylerinden ne derece etkilendiğini göstermek önem kazanmış ve toplam yoksulluk içinde ilgili alt grupların yoksulluğunun nasıl ölçüleceği önemli olmuştur. Diğer koşullar sabitken, bir alt grubun yoksulluk düzeyindeki azalma, bir bütün olarak toplam nüfusun yoksulluğunun azalmasına neden olabilir. Toplam yoksulluk içinde alt gruplardaki yoksulluktaki değişmenin etkisinin kantitatif tahminini yapmak veya alt grupların yoksulluk düzeylerinin toplam yoksulluk içindeki katkıları incelenmek istenebilir. Bu bahsedilen kriterlerin sağlanabilmesi için, yoksulluk ölçütünün toplanarak ayrıştırılması gereklidir. Dolayısıyla, toplam yoksulluk, alt grupların yoksulluk düzeylerinin ağırlıklı ortalamasıdır.
Yoksulluk ölçüm yöntemlerine ilişkin yürütülen çalışmalar içinde en önemli katkılardan birisinin de Foster, Greer ve Thorbecke (1984) tarafından gerçekleştirilen indeks olduğu söylenebilir. Yoksulluk çalışmalarında son yıllarda yoksulluğun bölgesel, etnik alt gruplarının yoksul düzeylerinden ne derece etkilendiğini göstermek önem kazanmış ve toplam yoksulluk içinde ilgili alt grupların yoksulluğunun nasıl ölçüleceği önemli olmuştur. Diğer koşullar sabitken, bir alt grubun yoksulluk düzeyindeki azalma, bir bütün olarak toplam nüfusun yoksulluğunun azalmasına neden olabilir. Toplam yoksulluk içinde alt gruplardaki yoksulluktaki değişmenin etkisinin kantitatif tahminini yapmak veya alt grupların yoksulluk düzeylerinin toplam yoksulluk içindeki katkıları incelenmek istenebilir. Bu bahsedilen kriterlerin sağlanabilmesi için, yoksulluk ölçütünün toplanarak ayrıştırılması gereklidir. Dolayısıyla, toplam yoksulluk, alt grupların yoksulluk düzeylerinin ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 86
Seçeneklerden hangisi Milenyum Kalkınma Hedefleri'nin gerçekleşmesinin taahhüt edildiği hedeflerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması
B
Kalkınma için bölgesel ortaklıkların geliştirilmesi
C
Çocuk ölümlerinin azaltılması
D
Evrensel bir temel eğitimin sağlanması
E
Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi
Açıklama:
Kasım ayında 189 ülkenin hükûmet başkanları Milenyum Deklerasyonu imzalamışlar ve bu deklerasyonla 2015 yılına kadar belirlenen Milenyum Kalkınma
Hedefleri’nin (MDGs) gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir. Bu deklerasyonda
belirlenen başlıca hedefler şunlardır (UN, 2000):
• Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi,
• Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
• Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
• Çocuk ölümlerinin azaltılması,
• Anne sağlığının geliştirilmesi,
• Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
• Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
• Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi.
Hedefleri’nin (MDGs) gerçekleştirilmesini taahhüt etmişlerdir. Bu deklerasyonda
belirlenen başlıca hedefler şunlardır (UN, 2000):
• Aşırı yoksulluğun ve açlığın yok edilmesi,
• Evrensel bir temel eğitimin sağlanması,
• Cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesi ve kadınların güçlendirilmesi,
• Çocuk ölümlerinin azaltılması,
• Anne sağlığının geliştirilmesi,
• Aids, sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele edilmesi,
• Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanması,
• Kalkınma için küresel ortaklığın geliştirilmesi.
Ünite 7
Soru 1
Yoksulluk sorunu Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Latin Amerika Ülkelerinde hangi dönemde artmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1950-1960
B
1960-1975
C
1960-1980
D
1980-1990
E
1980-2000
Açıklama:
Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Latin Amerika
Ülkelerinde ise 1960-1980 döneminde azalmakta olan yoksulluk sorunun, 1980-
2000 döneminde artmaya başlaması dikkat çekici bir gelişmedir.Doğu Asya ve Güney Asya ile Doğu Avrupa
bölgesi ülkelerinde 1980-2000 döneminde de azalmasını sürdürürken, bu bölge
ülkelerinde tersine dönerek artmaya başlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Ülkelerinde ise 1960-1980 döneminde azalmakta olan yoksulluk sorunun, 1980-
2000 döneminde artmaya başlaması dikkat çekici bir gelişmedir.Doğu Asya ve Güney Asya ile Doğu Avrupa
bölgesi ülkelerinde 1980-2000 döneminde de azalmasını sürdürürken, bu bölge
ülkelerinde tersine dönerek artmaya başlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 2
Küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkisini daha iyi anlamak için finansal serbestleşmenin yoksulluk üzerindeki etkilerinin de farkında olmak gerekmektedir düşüncesi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Langmore
B
Lee ve Vivarelli
C
Bhagwati ve Srinivasan
D
Dollar ve Kraay
E
Matusz ve Tarr
Açıklama:
Langmore (2004), küresel ekonomiyle bütünleşme sürecinde gelişmekte olan ülkelerin ekonomi politikası önceliklerinin yoksullukla mücadeleyi önceleyen politikalarla
çatışabileceğine dikkat çekmektedir.Bhagwati
ve Srinivasan (2002) ise küreselleşme ile kırılganlığı artan ekonomilerin olası bir
ekonomik kriz ile birlikte yüksek enflasyonla karşılaşmasının yoksulluk üzerindeki
etkisine dikkat çekmektedir Dollar ve Kraay(2002)
ticarette dışa açıklık performanslarına göre sınıflandırmış olduğu ülke grupları
arasında küreselleşmiş olarak tanımlanan ülkelerin küreselleşmemiş olanlardan
daha yüksek büyüme performansı gösterdiklerini açıklamıştır. Matusz ve Tarr gelişmekte olan ülkelerde küreselleşme öncesi ve sonrasındaki istihdam düzeylerini karşılaştırmışlardır. Lee ve Vivarelli (2006)’ye göre küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkisini
daha iyi anlamak için finansal serbestleşmenin yoksulluk üzerindeki etkilerinin de
farkında olmak gerekmektedir.
çatışabileceğine dikkat çekmektedir.Bhagwati
ve Srinivasan (2002) ise küreselleşme ile kırılganlığı artan ekonomilerin olası bir
ekonomik kriz ile birlikte yüksek enflasyonla karşılaşmasının yoksulluk üzerindeki
etkisine dikkat çekmektedir Dollar ve Kraay(2002)
ticarette dışa açıklık performanslarına göre sınıflandırmış olduğu ülke grupları
arasında küreselleşmiş olarak tanımlanan ülkelerin küreselleşmemiş olanlardan
daha yüksek büyüme performansı gösterdiklerini açıklamıştır. Matusz ve Tarr gelişmekte olan ülkelerde küreselleşme öncesi ve sonrasındaki istihdam düzeylerini karşılaştırmışlardır. Lee ve Vivarelli (2006)’ye göre küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkisini
daha iyi anlamak için finansal serbestleşmenin yoksulluk üzerindeki etkilerinin de
farkında olmak gerekmektedir.
Soru 3
Küreselleşmenin yoksulluğu hangi yönde etkilediği konusunda kaç farklı görüş bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Küreselleşmenin yoksulluğu hangi yönde etkilediği konusunda iki farklı görüş bulunmaktadır. Bunlardan birincisine göre, hem ticaretin serbestleştirilmesi ve hem
de doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerin büyümesini
hızlandırmakta, istihdam ve gelir artışı ile birlikte yoksulluğu azaltmaktadır.Eli Hecksher
ve Bertin Ohlin tarafından geliştirilen faktör donatımı teorisine göre, farklı mallar
farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör
donatımlarına sahiptirler. Bu nedenle bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak
sahip ise o üretim faktörünün daha yoğun olarak istihdamını gerektiren malların
piyasasında rekabet üstünlüğüne sahip olur. Bu malların üretiminde uzmanlaşarak
dış ticaretini bu mallar üzerinden geliştirir. Buna göre cevap A seçeneğidir.
de doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerin büyümesini
hızlandırmakta, istihdam ve gelir artışı ile birlikte yoksulluğu azaltmaktadır.Eli Hecksher
ve Bertin Ohlin tarafından geliştirilen faktör donatımı teorisine göre, farklı mallar
farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör
donatımlarına sahiptirler. Bu nedenle bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak
sahip ise o üretim faktörünün daha yoğun olarak istihdamını gerektiren malların
piyasasında rekabet üstünlüğüne sahip olur. Bu malların üretiminde uzmanlaşarak
dış ticaretini bu mallar üzerinden geliştirir. Buna göre cevap A seçeneğidir.
Soru 4
İhraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve
dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye ne ad verilir?
dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstihdam
B
İç ticaret haddi
C
Dış ticaret haddi
D
Finansal Serbestleşme
E
Küreselleşme
Açıklama:
Finansal Serbestleşme: Hükûmetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans
piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye
hareketlerine açmalarıdır.Eksik İstihdam: Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten
az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin
azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları
tanımlamaktadır.Dış ticaret haddi ise ihraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve
dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye verilen addır. Bu tanıma göre cevap C seçeneğidir.
piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye
hareketlerine açmalarıdır.Eksik İstihdam: Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten
az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin
azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları
tanımlamaktadır.Dış ticaret haddi ise ihraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve
dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye verilen addır. Bu tanıma göre cevap C seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerde küreselleşmenin yol açtığı düşünülen sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
İşsizliğin artışına neden olmak
B
Gelir eşitsizliğini artırmak
C
Çocuk işçiliğini artırmak
D
ithal ikameci politikaya yol açma
E
İş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olmak
Açıklama:
Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde (1) işsizliğin
artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini arttırak, (3) küresel rekabetin getirdiği
dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel
bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır. Ancak İthal İkameci Politika: İthal edilmekte olan malların yurt içinde üretimini teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı ve ulusal sanayiyi büyütmeyi amaçlayan korumacı politikalardır. D seçeneği diğerleriyle ilgili olmadığından cevap D dir.
artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini arttırak, (3) küresel rekabetin getirdiği
dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel
bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır. Ancak İthal İkameci Politika: İthal edilmekte olan malların yurt içinde üretimini teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı ve ulusal sanayiyi büyütmeyi amaçlayan korumacı politikalardır. D seçeneği diğerleriyle ilgili olmadığından cevap D dir.
Soru 6
Eksik istihdam haftada kaç saatten kaç saatten az çalışıyor olup daha fazla çalışmak isteyerek iş arayanları kapsar?
Seçenekler
A
20
B
25
C
30
D
40
E
45
Açıklama:
Eksik İstihdam: Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla
çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde
istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamaktadır. Bu yüzden cevap D seçeneğidir.
çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde
istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamaktadır. Bu yüzden cevap D seçeneğidir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi ekonomi literatürüne göre yoksulluğun azaltılmasında çok etkili bir faktör olduğu görüşünü desteklemektedir?
Seçenekler
A
İşsizliğin azaltılması
B
İhracat
C
Büyüme
D
Yabancı sermaye yatırımları
E
Küreselleşme
Açıklama:
Ekonomi literatürü büyümenin yoksulluğun
azaltılmasında çok etkili bir faktör olduğu görüşünü desteklemektedir. Bu nedenle yoksullukla mücadele edecek toplumlara ekonomilerini hızla büyütecek politikalar izlemeleri önerilmektedir. Özellikle Asya ülkelerinin yoksulluğu azaltma
konusundaki başarısının hızlı büyümelerine bağlı olduğu kabul edilmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
azaltılmasında çok etkili bir faktör olduğu görüşünü desteklemektedir. Bu nedenle yoksullukla mücadele edecek toplumlara ekonomilerini hızla büyütecek politikalar izlemeleri önerilmektedir. Özellikle Asya ülkelerinin yoksulluğu azaltma
konusundaki başarısının hızlı büyümelerine bağlı olduğu kabul edilmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkeler arasında dışa açıklık derecesi yüksek olan
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır?
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır?
Seçenekler
A
Savvides
B
Yeldan
C
Ravallion
D
Cornia ve Kiinski
E
Birchenall
Açıklama:
Savvides az gelişmiş ülkeler arasında dışa açıklık derecesi yüksek olan
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır.Yeldan (2000) emek yoğun
sektörlerin dışa açılma sürecinin, artan emek verimliliğini ücret artışları olarak
emeğin gelirine yansımayabileceğini ve finansal serbestleşme sürecinde artan rant
gelirlerinin gelir eşitsizliğini ücretler aleyhine olmak üzere arttırabileceğini göstermiştir. Ravallion (2001) ticaret politikası reformlarının mevcut teorinin aksine, vasıflı işgücüne talep yaratarak gelir eşitsizliğini daha da arttırmakta olduğunu görmüştür. Cornia ve Kiinski (2001) küreselleşme sürecine gelir eşitsizliğini görülmemiş derecede arttıran farklı bir gelişme trendinin eşlik etmekte olduğunu açıklamıştır. Birchenall (2001) Kolombiya’da ticaretin serbestleştirilmesi ile birlikte ücret eşitsizliğinin ve işgücü hareketliliğinin artmış olduğunu açıklamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır.Yeldan (2000) emek yoğun
sektörlerin dışa açılma sürecinin, artan emek verimliliğini ücret artışları olarak
emeğin gelirine yansımayabileceğini ve finansal serbestleşme sürecinde artan rant
gelirlerinin gelir eşitsizliğini ücretler aleyhine olmak üzere arttırabileceğini göstermiştir. Ravallion (2001) ticaret politikası reformlarının mevcut teorinin aksine, vasıflı işgücüne talep yaratarak gelir eşitsizliğini daha da arttırmakta olduğunu görmüştür. Cornia ve Kiinski (2001) küreselleşme sürecine gelir eşitsizliğini görülmemiş derecede arttıran farklı bir gelişme trendinin eşlik etmekte olduğunu açıklamıştır. Birchenall (2001) Kolombiya’da ticaretin serbestleştirilmesi ile birlikte ücret eşitsizliğinin ve işgücü hareketliliğinin artmış olduğunu açıklamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Mundell hipotezine göre yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerde koruma altındaki sektörlerde üretilen malların fiyatları göreli olarak yüksektir.
B
Emeğin verimliliği ve ücreti düşüktür
C
Kıt olan sermayenin getirisi yüksektir.
D
Mundell’e göre üretim faktörleri hareketliliği önündeki engeller kaldırıldığında mal fiyatları ile birlikte üretim faktör fiyatları da eşitlenme eğiliminde olacaktır
E
doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerde emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin fiyatların artıracağı öngörülmektedir.
Açıklama:
Gelişmekte
olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki
etkisi dışa açılma ile birlikte ülke içinde mal ve faktör fiyatlarının eşitlenme yönünde gelişeceğini ileri süren Mundell hipotezi ile açıklanmaktadır. Bu ülkelerde
koruma altındaki sektörlerde üretilen malların fiyatları göreli olarak yüksektir.
Göreli olarak bol olan emeğin verimliliği ve ücreti düşük, kıt olan sermayenin
getirisi yüksektir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları önündeki engellerin kaldırılması durumunda sermayenin gelişmekte olan ülkelerdeki bu olanağı yatırım
yoluyla değerlendireceği düşünülmektedir. Mundell’e göre üretim faktörleri hareketliliği önündeki engeller kaldırıldığında mal fiyatları ile birlikte üretim faktör fiyatları da eşitlenme eğiliminde olacaktır.Dolayısıyla doğrudan yabancı sermaye
yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerde emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin fiyatlarını eşitlerken gelir dağılımındaki eşitsizliği azaltan sonuçları olacağı öngörülmektedir. Oysa E seçeneğinde fiyatların artacağı belirtilmiştir. Bu nedenle cevap E dir.
olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki
etkisi dışa açılma ile birlikte ülke içinde mal ve faktör fiyatlarının eşitlenme yönünde gelişeceğini ileri süren Mundell hipotezi ile açıklanmaktadır. Bu ülkelerde
koruma altındaki sektörlerde üretilen malların fiyatları göreli olarak yüksektir.
Göreli olarak bol olan emeğin verimliliği ve ücreti düşük, kıt olan sermayenin
getirisi yüksektir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları önündeki engellerin kaldırılması durumunda sermayenin gelişmekte olan ülkelerdeki bu olanağı yatırım
yoluyla değerlendireceği düşünülmektedir. Mundell’e göre üretim faktörleri hareketliliği önündeki engeller kaldırıldığında mal fiyatları ile birlikte üretim faktör fiyatları da eşitlenme eğiliminde olacaktır.Dolayısıyla doğrudan yabancı sermaye
yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerde emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin fiyatlarını eşitlerken gelir dağılımındaki eşitsizliği azaltan sonuçları olacağı öngörülmektedir. Oysa E seçeneğinde fiyatların artacağı belirtilmiştir. Bu nedenle cevap E dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ticarette dışa açıklık ile çocuk işçiliği arasında negatif bir ilişkiye işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Shelburne
B
Cigno, Rosati ve Guarcello
C
Edmonds ve Pavcnik
D
Kis-Katos
E
Davies ve Voy
Açıklama:
Daha az bir bölümü de gelişmekte olan ülkelerde ticaretin serbestleştirilmesinin ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına açılmanın çocuk işçiliği üzerindeki etkisini saptamayı amaçlamıştır.
Bu çalışmalar arasında Cigno, Rosati ve Guarcello (2002) ticarette dışa açıklık
ile çocuk işçiliği arasında negatif bir ilişkiye işaret etmektedir. Shelburne (2002)
ticaretini serbestleştiren gelişmekte olan bir ülkelerde büyüme hızının arttığını
ve bu ülkelerde yaygın olan çocuk işçiliğini azalttığını saptamıştır. Edmonds ve
Pavcnik (2002) hanehalkları düzeyinde yaptıkları çalışmada küresel ekonomiyle bütünleşme derecesi arttıkça çocuk işçiliğinin azalmakta olduğunu saptadılar. Kis-Katos (2007)’un ampirik çalışmasının bulguları da ticaretin serbestleştirilmesi ile çocuk işçiliğinin azalmakta
olduğunu kanıtlamaktadır. Davies ve Voy (2009) doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kişi başına gelir artışı yoluyla çocuk işçiliği üzerinde negatif
etkiye sahip olduğunu buldular. Doğru cevap B seçeneğidir.
Bu çalışmalar arasında Cigno, Rosati ve Guarcello (2002) ticarette dışa açıklık
ile çocuk işçiliği arasında negatif bir ilişkiye işaret etmektedir. Shelburne (2002)
ticaretini serbestleştiren gelişmekte olan bir ülkelerde büyüme hızının arttığını
ve bu ülkelerde yaygın olan çocuk işçiliğini azalttığını saptamıştır. Edmonds ve
Pavcnik (2002) hanehalkları düzeyinde yaptıkları çalışmada küresel ekonomiyle bütünleşme derecesi arttıkça çocuk işçiliğinin azalmakta olduğunu saptadılar. Kis-Katos (2007)’un ampirik çalışmasının bulguları da ticaretin serbestleştirilmesi ile çocuk işçiliğinin azalmakta
olduğunu kanıtlamaktadır. Davies ve Voy (2009) doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kişi başına gelir artışı yoluyla çocuk işçiliği üzerinde negatif
etkiye sahip olduğunu buldular. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 11
Satın alma gücü paritesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ülkeler arasında fiyat düzeyi farklılıkları oluşturur.
B
Farklı para birimlerinin satın alma gücünü eşitler.
C
Belirli bir mal ve hizmet sepetinin satın alınması için gereken uluslararası para tutarıdır.
D
Ülkeler arası tek tip ödeme yöntemi belirler.
E
Belirli bir mal ve hizmet sepetinin satışı için gereken ulusal para birimidir.
Açıklama:
Satınalma Gücü Paritesi: Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak, farklı para birimlerinin satınalma gücünü eşitleyen bir değişim oranıdır. Belirli bir mal ve hizmet sepetinin satın alınabilmesi için gereken ulusal para tutarlarının oranı şeklinde hesaplanmaktadır. Doğru Cevap B'dir.
Soru 12
Aşağıdaki iktisatçılardan hangileri Farklı mallar farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör donatımlarına sahiptirler şeklinde açıklanan "Faktör Donatımı Teorisi'ni geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Hecksher ve Ohlin
B
Bhagwati ve Srinivasan
C
Dollar ve Kraay
D
Santarelli ve Figini
E
Lee ve Vivarelli
Açıklama:
İsveçli iktisatçılar Eli Hecksher ve Bertin Ohlin tarafından geliştirilen faktör donatımı teorisine göre, farklı mallar farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör donatımlarına sahiptirler. Bu nedenle bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak sahip ise o üretim faktörünün daha yoğun olarak istihdamını gerektiren malların piyasasında rekabet üstünlüğüne sahip olur. Bu malların üretiminde uzmanlaşarak dış ticaretini bu mallar üzerinden geliştirir. Doğru Cevap A'dır.
Soru 13
Dış ticaret haddindeki değişime bağlı olarak ülke içi göreli fiyatlarda meydana gelecek değişikliğin yoksul hanelerin satın alma güçleri üzerinde pozitif veya negatif olası etkileri olabileceğini söyleyen iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Winters
B
Langmore
C
McKay
D
Vivarelli
E
McCulloch
Açıklama:
Langmore ayrıca dış ticaret haddindeki değişime bağlı olarak ülke içi göreli fiyatlarda meydana gelecek değişikliğin yoksul hanelerin satın alma güçleri üzerinde pozitif veya negatif olası etkileri olabileceğini hatırlatmaktadır. Bu nedenlerle küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkilerini küreselleşme sürecinin bir parçası olarak gelişen makroekonomik politikalardan bağımsız olarak düşünmenin mümkün olamayacağının altını çizmektedir. Doğru Cevap B'dir.
Soru 14
Hükûmetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye hareketlerine açmalarına ne denir?
Seçenekler
A
Dış ticaret haddi
B
Gizli İşsizlik
C
İthal İkameci Politika
D
Finansal Serbestleşme
E
İş Piyasası Standartları
Açıklama:
Hükûmetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye hareketlerine açmalarıdır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 15
"Cimoli ve Katz (2003)küresel ekonomiyle başarıyla bütünleşen gelişmekte olan ülkeler grubu içinde ................... ülkelerinde ticaretin serbestleştirilmesinin istihdamı olumsuz yönde, ................... ülkelerinde ise olumlu yönde etkilediğini kanıtlayan sonuçlar elde etmişlerdir." ifadesindeki boşlukları doğru şekilde tamamlayan ülke çifti aşağıdakilerden hangisidir??
Seçenekler
A
Avrupa Orta Asya
B
Orta Avrupa- Afrika
C
Latin Amerika- Asya
D
Asya- Orta Avrupa
E
Asya- Latin Amerika
Açıklama:
Bazı çalışmalar, küreselleşmenin istihdam üzerindeki etkisinin ülkelerin özelliklerine bağlı olarak değiştiğini göstermiştir. Örneğin, Revenga (1997); Levinsohn (1999); Cimoli ve Katz (2003)küresel ekonomiyle başarıyla bütünleşen gelişmekte olan ülkeler grubu içinde Latin Amerika ülkelerinde ticaretin serbestleştirilmesinin istihdamı olumsuz yönde, Asya ülkelerinde ise olumlu yönde etkilediğini kanıtlayan sonuçlar elde etmişlerdir. Doğru Cevap C'dir.
Soru 16
Asya ülkelerinin yoksulluğu azaltma konusundaki başarısının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Verimli topraklara sahip olmaları
B
Yoksulluk oranlarının düşük olması
C
Yüksek teknolojili ürünler üretmeleri
D
Hızlı büyümeleri
E
Eğitim seviyelerinin yüksek olması
Açıklama:
Ekonomik kalkınma sürecine büyüme ve gelir eşitsizliği arasındaki ilişki 4. Ünitede çeşitli yönleriyle tartışılmıştı. Ekonomi literatürü büyümenin yoksulluğun azaltılmasında çok etkili bir faktör olduğu görüşünü desteklemektedir. Bu nedenle yoksullukla mücadele edecek toplumlara ekonomilerini hızla büyütecek politikalar izlemeleri önerilmektedir. Özellikle Asya ülkelerinin yoksulluğu azaltma konusundaki başarısının hızlı büyümelerine bağlı olduğu kabul edilmektedir. Büyümenin yoksulluk ile ilişkisi özellikle büyümenin gelir dağılımı üzerindeki etkisiyle açıklanmaktadır. Büyümenin sağladığı kazanımların toplumu oluşturanlar arasında nasıl bölüşüldüğü, yoksul gruplara ulaşıp ulaşmadığı gibi sorular büyüme ve yoksulluk ilişkisinde gelir dağılımının önemini göstermektedir.
Doğru Cevap D'dir.
Doğru Cevap D'dir.
Soru 17
"Stolper-Samuelson teoremi, ticaretin serbestleştirilmesi ile ......................... ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayanmaktadır." ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
Nitelikli iş gücü
B
Dış ticaret haddi
C
Vasıfsız işgücü
D
Tekel
E
Kamu çalışanları
Açıklama:
Stolper-Samuelson teoremi ticaretin serbestleştirilmesi ile vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayandırmaktadır. Hecksher-Ohlin dış ticaret modeline göre gelişmekte olan ülkelerin vasıfsız işgücü yoğun sektörlerde uzmanlaşmaları beklenmektedir. Bu gruptaki ülkelerin ithal ikamesini hedefleyen korumacı politikaları terk edip ihracata yönelmeleri durumunda vasıflı işgücünün bulunduğu sektörlerde ithalatı artmakta ve artan ithalata bağlı olarak bu sektörlerde üretilen mallar göreli olarak ucuz hale gelmektedir. Doğru Cevap C'dir.
Soru 18
Barro'ya göre aşağıdakilerden hangileri arasında pozitif bir ilişki vardır?
Seçenekler
A
Dışa açıklık derecesi ile ülke içi gelir eşitsizliği
B
Gelir eşitsizliği ile eğitim seviyesi
C
Sağlık hizmetleri ve işsizlik
D
Eğitim seviyesi ve işsizlik
E
Küreselleşme ve dışa açıklık derecesi
Açıklama:
Savvides (1998) az gelişmiş ülkeler arasında dışa açıklık derecesi yüksek olan ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır. Barro (2000) gelişmekte olan ülkelerde dışa açıklık derecesi ile ülke içi gelir eşitsizliği arasında pozitif bir ilişki olduğunu açıklamaktadır. Yeldan (2000) emek yoğun sektörlerin dışa açılma sürecinin, artan emek verimliliğini ücret artışları olarak emeğin gelirine yansımayabileceğini ve finansal serbestleşme sürecinde artan rant gelirlerinin gelir eşitsizliğini ücretler aleyhine olmak üzere arttırabileceğini göstermiştir.
Doğru Cevap A'dır.
Doğru Cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki etkisi dışa açılma ile birlikte ülke içinde mal ve faktör fiyatlarının eşitlenme yönünde gelişeceğini ileri sürer?
Seçenekler
A
Stolper-Samuelson Teoremi
B
David Ricardo Karşılaştırmalı Üstünlükler
C
Hecksher-Ohlin Teorisi
D
Kuznets Hipotezi
E
Mundell Hipotezi
Açıklama:
Küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerdeki gelir eşitsizliğini doğrudan yabancı sermaye yatırımları yoluyla da etkileyebileceği düşünülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki etkisi dışa açılma ile birlikte ülke içinde mal ve faktör fiyatlarının eşitlenme yönünde gelişeceğini ileri süren Mundell hipotezi ile açıklanmaktadır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 20
Çocuk işçiliği kavramı hangi yaşın altındaki çocuklardan bahsetmektedir?
Seçenekler
A
11
B
12
C
13
D
14
E
15
Açıklama:
Çocuk işçiliği: Çocuk işçiliği kavramı 15 yaşın altında, fiziksel ve ruhsal olarak gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 21
Belirli bir mal ve hizmet sepetinin satın alınabilmesi için gereken ulusal para tutarlarının oranı şeklinde hesaplanan değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Satınalma gücü paritesi
B
Yoksulluk oranı
C
Eksik istihdam oranı
D
Gizli işsizlik oranı
E
İthal ikameci politikası
Açıklama:
Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak, farklı para birimlerinin satınalma gücünü eşitleyen bir değişim oranı satınalma gücü paritesidir. Belirli bir mal ve hizmet sepetinin satın alınabilmesi için gereken ulusal para tutarlarının oranı şeklinde hesaplanmaktadır.
Soru 22
Doğu Avrupa’da yoksul nüfus kaç yılından itibaren sıfırlanmıştır?
Seçenekler
A
1960
B
1975
C
1986
D
1990
E
2000
Açıklama:
Doğu Avrupa’da 1960-1980 döneminde azalan yoksul nüfus 1990’dan itibaren sıfırlanırken, Sahra Altı Afrika’daki yoksul nüfus dönem boyunca artarak dramatik boyutlara ulaşmıştır. Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Latin Amerika’da 19601980 döneminde azalan yoksul nüfus 1980-2000 döneminde artmaya başlamıştır. Bununla birlikte Doğu Asya ve Güney Asya bölgelerinde 1960-1980 döneminde artan yoksul nüfusun 1980-2000 döneminde hızla azalmakta olduğu gözlenmiştir.
Soru 23
Gelişmekte olan dünya için mutlak yoksulluk kriterine göre hesaplanan genel
yoksulluk oranı 2000 yılında yüzde kaça kadar gerilemiştir?
yoksulluk oranı 2000 yılında yüzde kaça kadar gerilemiştir?
Seçenekler
A
%43.5
B
%40
C
%33.2
D
%25.4
E
%13.1
Açıklama:
Gelişmekte olan dünya için mutlak yoksulluk kriterine göre hesaplanan genel
yoksulluk oranı 1960’da %52.5’ten başlayarak 1980’de %43.5’e, 1990’da %25.4’e ve
2000 yılında %13.1’e kadar gerilemiştir. Yoksulluk oranları da coğrafi bölgelere
göre değişen farklı yönlerde gelişmektedir. Doğu Avrupa’nın yoksul nüfusu azalırken, bu azalma eğilimi yoksulluk oranlarına da yansımış ve dönem boyunca
azalmış ve sıfırlanmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
yoksulluk oranı 1960’da %52.5’ten başlayarak 1980’de %43.5’e, 1990’da %25.4’e ve
2000 yılında %13.1’e kadar gerilemiştir. Yoksulluk oranları da coğrafi bölgelere
göre değişen farklı yönlerde gelişmektedir. Doğu Avrupa’nın yoksul nüfusu azalırken, bu azalma eğilimi yoksulluk oranlarına da yansımış ve dönem boyunca
azalmış ve sıfırlanmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yabancı sermaye tarafından yapılacak üretken yatırımların da gelişmekte olan bir ülkede istihdam olanakları yaratarak yoksulluğu etkileyebileceğini ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Eli Hecksher ve Bertin Ohlin
B
Lee ve Vivarelli
C
Winters
D
Rodrik
E
Rodriguez
Açıklama:
Lee ve Vivarelli yabancı sermaye tarafından yapılacak üretken yatırımların da gelişmekte olan bir ülkede istihdam olanakları yaratarak yoksulluğu etkileyebileceğini ileri sürmektedir. İsveçli iktisatçılar Eli Hecksher
ve Bertin Ohlin tarafından geliştirilen faktör donatımı teorisine göre, farklı mallar
farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör
donatımlarına sahiptirler.Winters (2000), ticaretin
serbestleştirilmesinin gelişmekte olan ülkelerde ekonomik fırsatlar ve potansiyeller yarattığını belirtirken, bu süreçte mutlaka yoksulluğa sürüklenenlerin olmuş olabileceğine dikkat çekmektedir. Rodriguez ve Rodrik (2000) ticaret politikasının büyüme üzerindeki etkisini araştırdıkları çalışmada küreselleşmiş ülkelerin büyüme oranlarının
daha yüksek olduğunu ileri süren hipotezi destekleyecek bilimsel sonuçlar elde
edemediklerini belirtmişlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.
ve Bertin Ohlin tarafından geliştirilen faktör donatımı teorisine göre, farklı mallar
farklı faktör yoğunluklarıyla üretilirler ve bu malların üretildiği ülkeler farklı faktör
donatımlarına sahiptirler.Winters (2000), ticaretin
serbestleştirilmesinin gelişmekte olan ülkelerde ekonomik fırsatlar ve potansiyeller yarattığını belirtirken, bu süreçte mutlaka yoksulluğa sürüklenenlerin olmuş olabileceğine dikkat çekmektedir. Rodriguez ve Rodrik (2000) ticaret politikasının büyüme üzerindeki etkisini araştırdıkları çalışmada küreselleşmiş ülkelerin büyüme oranlarının
daha yüksek olduğunu ileri süren hipotezi destekleyecek bilimsel sonuçlar elde
edemediklerini belirtmişlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 25
Küreselleşmenin yoksulluğu hangi yönde etkilediği konusunda kaç farklı görüş bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerdeki yoksulluk sorununu ve gelişme eğilimlerini küreselleşme ile ilişkilendiren yaklaşımı benimseyenler de bu ülkelerdeki yoksulluğun küreselleşmeden hangi yönde etkilediği konusunda uzlaşmış değillerdir.
Küreselleşmenin yoksulluğu hangi yönde etkilediği konusunda iki farklı görüş bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Küreselleşmenin yoksulluğu hangi yönde etkilediği konusunda iki farklı görüş bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 26
İhraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip
etme olanağı sağlayan göstergeye ne ad verilir?
etme olanağı sağlayan göstergeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İç ticaret haddi
B
Dış ticaret açığı
C
Dış ticaret haddi
D
Finansal serbestleşme
E
Kırılgan ekonomi
Açıklama:
Finansal Serbestleşme: Hükûmetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal
faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak
uluslararası sermaye hareketlerine açmalarıdır.İhraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye ise dış ticaret haddi denir. Diğer seçenekler doğru tanımı vermediğinden doğru cevap C seçeneğidir.
faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak
uluslararası sermaye hareketlerine açmalarıdır.İhraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen ve dış ticaretin bir ülkenin lehine veya aleyhine geliştiğini takip etme olanağı sağlayan göstergeye ise dış ticaret haddi denir. Diğer seçenekler doğru tanımı vermediğinden doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin yoksulluğu etkileme mekanizmaları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
İşsizliğin artmasına sebep olması
B
Gelir eşitsizliğini artırması
C
Çocuk işçiliğini artırması
D
İş piyasası standartlarını yükseltmesi
E
Ticaretin serbestleştirilmesi
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde küreselleşmenin yoksulluğu farklı kanallardan etkilemekte olduğu düşünülmektedir. Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde (1) işsizliğin artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini arttırak, (3) küresel rekabetin getirdiği dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır.
İş piyasası standartlarını yükseltmesi yanlış bir bilgi olduğundan cevap D seçeneğidir.
İş piyasası standartlarını yükseltmesi yanlış bir bilgi olduğundan cevap D seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Stolper-Samuelson teoremine göre söylenemez?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerde dışa açılma ile birlikte ülke içi mal fiyatlarında meydana gelen değişim ülke içi ücret yapısını değiştirir
B
Gelişmekte olan ülkelerde dışa açılma ile birlikte ülke içi mal fiyatlarında meydana gelen değişim gelir dağılımını eşitlik yönünde etkiler
C
Ampirik çalışmalara göre ticaretin serbestleşmesi gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttırır
D
Stolper-Samuelson teoremi ticaretin serbestleştirilmesi
ile vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayandırır
ile vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayandırır
E
Ticaretin serbestleştirilmesinin gelir eşitsizliğini azalttığı yönünde kanıtlara ulaşılır
Açıklama:
Stolper-Samuelson teoremi ticaretin serbestleştirilmesi
ile vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayandırmaktadır. Gelişmekte
olan ülkelerde dışa açılma ile birlikte ülke içi mal fiyatlarında meydana gelen değişim Samuelson teoremine göre ülke içi ücret yapısını değiştirecek ve
gelir dağılımını eşitlik yönünde etkileyecektir. Gelişmekte olan ülkelerde ticaretin
serbestleştirilmesinin ücret yapısını değiştiren, yoksulluğu ve gelir dağılımındaki
eşitsizliği azaltan sonuçları literatürde Stolper-Samuelson etkisi olarak tanımlanmaktadır.Stolper-Samuelson etkisinin geçerliliği gelişmekte olan ülkelerin deneyimlerini ölçmeyi amaçlayan ampirik çalışmalarla sorgulanmaktadır. Ampirik çalışmaların ortaya koyduğu sonuçlar teorinin aksine, ticaretin serbestleşmesinin
gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttırmakta olduğunu veya ticaretin
serbestleştirilmesinin gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ticaretin serbestleştirilmesinin gelir eşitsizliğini azalttığı yönünde kanıtlara ulaşılamamıştır. E seçeneğinde bunun tersi söylendiği için cevap E seçeneğidir.
ile vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim beklentisini Hecksher-Ohlin modelinin mal fiyatlarının eşitlenme yönündeki değişim öngörüsüne dayandırmaktadır. Gelişmekte
olan ülkelerde dışa açılma ile birlikte ülke içi mal fiyatlarında meydana gelen değişim Samuelson teoremine göre ülke içi ücret yapısını değiştirecek ve
gelir dağılımını eşitlik yönünde etkileyecektir. Gelişmekte olan ülkelerde ticaretin
serbestleştirilmesinin ücret yapısını değiştiren, yoksulluğu ve gelir dağılımındaki
eşitsizliği azaltan sonuçları literatürde Stolper-Samuelson etkisi olarak tanımlanmaktadır.Stolper-Samuelson etkisinin geçerliliği gelişmekte olan ülkelerin deneyimlerini ölçmeyi amaçlayan ampirik çalışmalarla sorgulanmaktadır. Ampirik çalışmaların ortaya koyduğu sonuçlar teorinin aksine, ticaretin serbestleşmesinin
gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttırmakta olduğunu veya ticaretin
serbestleştirilmesinin gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ticaretin serbestleştirilmesinin gelir eşitsizliğini azalttığı yönünde kanıtlara ulaşılamamıştır. E seçeneğinde bunun tersi söylendiği için cevap E seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan yabancı sermaye stokunun gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttıran etkisine dikkat çekmiştir?
Seçenekler
A
Aldersen ve Nielsen
B
Feenstra ve Hanson
C
Mundell
D
Figini ve Gorg
E
Stolper
Açıklama:
Feenstra ve Hanson (1997), gelişmekte olan ülkelerde doğrudan
yabancı sermaye yatırımlarının vasıflı işgücü talebini arttırdığını ve bu tercihin
gelir eşitsizliğini arttırdığını saptamıştır. Figini ve Gorg (1999), doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir eşitsizliğini başlangıçta arttıran etkisinin, ekonomik
kalkınmanın ilerleyen aşamasında tersine döndüğünü açıklamıştır. Aldersen ve
Nielsen (1999) doğrudan yabancı sermaye stokunun gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttıran etkisine dikkat çekmiştir.Mundell’e göre üretim faktörleri hareketliliği önündeki engeller kaldırıldığında mal fiyatları ile birlikte üretim faktör fiyatları da eşitlenme eğiliminde olacaktır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
yabancı sermaye yatırımlarının vasıflı işgücü talebini arttırdığını ve bu tercihin
gelir eşitsizliğini arttırdığını saptamıştır. Figini ve Gorg (1999), doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir eşitsizliğini başlangıçta arttıran etkisinin, ekonomik
kalkınmanın ilerleyen aşamasında tersine döndüğünü açıklamıştır. Aldersen ve
Nielsen (1999) doğrudan yabancı sermaye stokunun gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğini arttıran etkisine dikkat çekmiştir.Mundell’e göre üretim faktörleri hareketliliği önündeki engeller kaldırıldığında mal fiyatları ile birlikte üretim faktör fiyatları da eşitlenme eğiliminde olacaktır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkeler arasında dışa açıklık derecesi yüksek olan
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır?
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır?
Seçenekler
A
Barro
B
Savvides
C
Yeldan
D
Ravallion
E
Cornia ve Kiinski
Açıklama:
Savvides (1998) az gelişmiş ülkeler arasında dışa açıklık derecesi yüksek olan
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır. Barro
(2000) gelişmekte olan ülkelerde dışa açıklık derecesi ile ülke içi gelir eşitsizliği
arasında pozitif bir ilişki olduğunu açıklamaktadır. Yeldan (2000) emek yoğun
sektörlerin dışa açılma sürecinin, artan emek verimliliğini ücret artışları olarak
emeğin gelirine yansımayabileceğini ve finansal serbestleşme sürecinde artan rant
gelirlerinin gelir eşitsizliğini ücretler aleyhine olmak üzere arttırabileceğini göstermiştir. Ravallion (2001) ticaret politikası reformlarının mevcut teorinin aksine, vasıflı işgücüne talep yaratarak gelir eşitsizliğini daha da arttırmakta olduğunu
görmüştür. Cornia ve Kiinski (2001) küreselleşme sürecine gelir eşitsizliğini görülmemiş derecede arttıran farklı bir gelişme trendinin eşlik etmekte olduğunu açıklamıştır.
Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır. Barro
(2000) gelişmekte olan ülkelerde dışa açıklık derecesi ile ülke içi gelir eşitsizliği
arasında pozitif bir ilişki olduğunu açıklamaktadır. Yeldan (2000) emek yoğun
sektörlerin dışa açılma sürecinin, artan emek verimliliğini ücret artışları olarak
emeğin gelirine yansımayabileceğini ve finansal serbestleşme sürecinde artan rant
gelirlerinin gelir eşitsizliğini ücretler aleyhine olmak üzere arttırabileceğini göstermiştir. Ravallion (2001) ticaret politikası reformlarının mevcut teorinin aksine, vasıflı işgücüne talep yaratarak gelir eşitsizliğini daha da arttırmakta olduğunu
görmüştür. Cornia ve Kiinski (2001) küreselleşme sürecine gelir eşitsizliğini görülmemiş derecede arttıran farklı bir gelişme trendinin eşlik etmekte olduğunu açıklamıştır.
Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte yoksul ebeveynlerin çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi tercih etmelerine literatürde ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dibe doğru yarış
B
Ticaretin serbestleşmesi
C
Eksik istihdam
D
Gelir etkisi
E
İkame etkisi
Açıklama:
Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte okula devam etmenin fırsat
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde bu “ikame etkisi” olarak tanımlanır.Gelişmekte olan ülkeler küresel rekabeti sadece vasıfsız işgücünü teklif
ederek değil, aynı zamanda iş piyasası standartlarını düşürerek de gerçekleştirebilirler. Literatürde dibe doğru yarış olarak tanımlanan bu süreç düşük ücret,
gevşek iş piyasası standartları ve çocuk işçiliği ile birlikte gelişmekte olan ülkelerin yatırım cenneti olma yarışı olarak da görülmektedir.r. İş piyasası koşullarının uluslararası standartlara yükseltilmesi için yasal düzenlemeler
yapılmaktadır. Artan hanehalkı geliri ebeveynlerin tercihlerini değiştirmekte ve artık çocuklarını çalışmak yerine okula göndermeyi tercih etmektedirler. Literatürde
“gelir etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre küreselleşme ile birlikte artan gelirin
çocuk işçiliğini azaltması beklenmektedir.
Tanıma göre doğru cevap E seçeneğidir.
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde bu “ikame etkisi” olarak tanımlanır.Gelişmekte olan ülkeler küresel rekabeti sadece vasıfsız işgücünü teklif
ederek değil, aynı zamanda iş piyasası standartlarını düşürerek de gerçekleştirebilirler. Literatürde dibe doğru yarış olarak tanımlanan bu süreç düşük ücret,
gevşek iş piyasası standartları ve çocuk işçiliği ile birlikte gelişmekte olan ülkelerin yatırım cenneti olma yarışı olarak da görülmektedir.r. İş piyasası koşullarının uluslararası standartlara yükseltilmesi için yasal düzenlemeler
yapılmaktadır. Artan hanehalkı geliri ebeveynlerin tercihlerini değiştirmekte ve artık çocuklarını çalışmak yerine okula göndermeyi tercih etmektedirler. Literatürde
“gelir etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre küreselleşme ile birlikte artan gelirin
çocuk işçiliğini azaltması beklenmektedir.
Tanıma göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 32
Hükümetlerin, gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal etkinliklerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye hareketlerine açmalarına verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Dış ticaret haddi
B
Finansal serbestleşme
C
Küresel daralma
D
İkameci politika
E
Ticaret serbestisitesi
Açıklama:
Finansal serbestleşme, Hükûmetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek amacıyla gerekli yasal düzenlemelerle finans piyasalarını çeşitli kontrol ve kısıtlamalardan arındırarak uluslararası sermaye
hareketlerine açmalarıdır.
hareketlerine açmalarıdır.
Soru 33
Dışa kapalı ekonomilerde, ekonomi dışa açıldıktan sonra aşağıdakilerden hangisi nedeniyle işsizlik görünür hale gelebilir?
Seçenekler
A
İkameci politika
B
Finansal serbestleşme
C
Küresel rekabet
D
Gizli işsizlik
E
Gelir eşitsizliğinin artması
Açıklama:
İhracat artışının gerçekleştiği sektörlerde üretim artışını aşan bir verimlilik artışı gerçekleşmiş olabilir. Bu durum dışa açık büyüyen ekonominin, daha önce istihdam yaratan sektörlerinde var olan iş olanaklarını sınırlayacaktır. Son olarak, dışa kapalı ekonomide koruma altında olduğu için gizli işsizlik veya eksik istihdam ile işsizliği gizleyen tarım, kamu, inşaat ve ticaret dışı
hizmetler gibi sektörler ekonominin dışa açılmasıyla birlikte işsizliğin görünür hâle gelmesine neden olabilir.
hizmetler gibi sektörler ekonominin dışa açılmasıyla birlikte işsizliğin görünür hâle gelmesine neden olabilir.
Soru 34
I.Küreselleşme işsizliği azaltabilir.
II.Küreselleşme işsizliği artırabilir.
III.Yoksulluk ve işsizlik küreselleşme ile ilişkilidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri doğrudur?
II.Küreselleşme işsizliği artırabilir.
III.Yoksulluk ve işsizlik küreselleşme ile ilişkilidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
II,III
D
I,II,III
E
Hiçbiri
Açıklama:
Küreselleşme ve işsizlik arasındaki ilişki, yoksulluğu küreselleşme ile ilişkilendirmenin önemli adımlarından biri olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda bu ilişkilerden yola çıkarak, gelişmekte olan ülkelerde küreselleşmenin işsizliği azalttığı ve küreselleşmenin işsizliği arttırdığı gibi iki zıt görüşün ileri sürüldüğü kanıtlar da mevcuttur.
Soru 35
Aşağıda gelişmekte olan ülkelerde küreselleşmenin yoksulluğu etkilemesi ilişkisi hakkında verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Küreselleşme gelir eşitsizliğini artırabilir.
B
Küreselleşme iş piyasası standartlarını düşürebilir.
C
Küreselleşme çocuk işçi sayısını azaltabilir.
D
Küreselleşme çalışma koşullarını kötüleştirebilir.
E
Küreselleşme işsizlik oranını artırabilir.
Açıklama:
Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde; işsizliğin artışına neden olabilir, gelir eşitsizliğini arttırabilir, küresel rekabetin getirdiği dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olabilir ve çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkileyebilir.
Soru 36
Doğrudan yabancı sermaye hangi durumdan dolayı gelir eşitsizliğini arttırabilir?
Seçenekler
A
Vasıfsız iş gücü ücretindeki artış
B
Vasıflı iş gücü ücretindeki artış
C
Ürünlerin fiyatındaki artıştan gelen işsizlik
D
Ürünlerin ithal edilmesinden kaynaklanan faktörler
E
Ülke içindeki üretimin azalması
Açıklama:
Gelişmiş ülkeler gelişmekte olan ülkelere en iyi teknolojiyi transfer etmeseler bile, mevcut teknolojiye kıyasla daha fazla vasıflı işgücü istihdam eden teknolojiler transfer etmektedirler. Bu durum geçerliyse doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki etkisi vasıflı işgücünün ücretlerindeki artış nedeniyle Stolper-Samuelson teoreminin öngörüsünün aksine gelir dağılımındaki eşitsizliğin artışı yönünde gelişir.
Soru 37
İç piyasa için üretim yapan doğrudan yabancı sermaye yatırımları rekabeti arttırırken mevcut firmaları iş piyasası standartlarına uymayarak maliyetlerini düşürmeye zorlamaktadır.
Yukarıda verilen örnek durumda, küreselleşmenin hangi boyuta etkisi ele alınmaktadır?
Yukarıda verilen örnek durumda, küreselleşmenin hangi boyuta etkisi ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
İş piyasası standartları
B
Gelir eşitsizliği
C
İstihdam politikaları
D
Ticaretin serbestliği
E
Vasıflı işçi ücreti
Açıklama:
İş piyasası standartları, İş piyasası standartları ücret ile iş sağlığı ve güvenliği, çalışma saatleri, iş güvencesi, temsil edilme ve özel faydalar gibi ücret dışı çalışma koşullarını tanımlamaktadır.Doğrudan yabancı sermaye yatırımları girişi ile
de gelişmekte olan ülkelerde çalışma koşullarının kötüleşmesine neden olan bir süreç yaşanabilmektedir. Örneğin iç piyasa için üretim yapan doğrudan yabancı sermaye yatırımları rekabeti arttırırken mevcut firmaları iş piyasası standartlarına uymayarak maliyetlerini düşürmeye zorlamaktadır.
de gelişmekte olan ülkelerde çalışma koşullarının kötüleşmesine neden olan bir süreç yaşanabilmektedir. Örneğin iç piyasa için üretim yapan doğrudan yabancı sermaye yatırımları rekabeti arttırırken mevcut firmaları iş piyasası standartlarına uymayarak maliyetlerini düşürmeye zorlamaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi, çocuk işçi kavramının koşullarından biri olamaz?
Seçenekler
A
Çocuğun 15 yaşın altında olması
B
Fiziksel ve ruhsal olarak gelişimini tamamlamış olması
C
Eğitim görme çağında olması
D
Ailesinin ekonomisine katkı sunmak zorunda olması
E
Çocuğun çalışmak zorunda olması
Açıklama:
Çocuk işçiliği kavramı 15 yaşın altında, fiziksel ve ruhsal olarak gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisinde dibe doğru yarışta görülen durumlar bir arada ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
yüksek ücret, düşük iş piyasası standartları, düşük çocuk işçiliği
B
yüksek ücret, düşük iş piyasası standartları, çocuk işçiliği
C
düşük ücret, düşük iş piyasası standartları, düşük çocuk işçiliği
D
düşük ücret, yüksek iş piyasası standartları, çocuk işçiliği
E
düşük ücret, düşük iş piyasası standartları, çocuk işçiliği
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkeler küresel rekabeti sadece vasıfsız işgücünü teklif ederek değil, aynı zamanda iş piyasası standartlarını düşürerek de gerçekleştirebilirler. Literatürde dibe doğru yarış olarak tanımlanan bu süreç düşük ücret, gevşek iş piyasası standartları ve çocuk işçiliği ile birlikte gelişmekte olan ülkelerin yatırım cenneti olma yarışı olarak da görülmektedir.
Soru 40
Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı gerekçesiyle iş arayanlar, hangi kavramla açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Gizli işsizlik
B
İthal ikameci politika
C
Eksik istihdam
D
Vasıfsız işgücü
E
Vasıflı işgücü
Açıklama:
Eksik istihdam, ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut
işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamaktadır.
işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamaktadır.
Soru 41
Aşağıdaki yıllardan hangisinden itibaren dünyada göreli yoksulluğun derecesinde kayda değer bir artış yaşanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1940'lar
B
1950'ler
C
1960'lar
D
1970'ler
E
1980'ler
Açıklama:
1980’li yıllarla birlikte dünyada göreli yoksulluğun derecesinde kayda değer bir artışın yaşanmakta olduğunu görülmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 42
2000 yılı verilerine göre yoksul sayısı aşağıdaki bölgelerden hangisinde en fazladır?
Seçenekler
A
Latin Amerika
B
Doğu Avrupa
C
Doğu Asya
D
Sahra Altı Afrika
E
Güney Aya
Açıklama:
2000 yılı verilerine göre 362 milyon yoksul ile en yoksul bölge Sahra Altı Afrika'dır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 43
I. İşsizliğin artışına neden olarak
II. Gelir eşitsizliğini artırarak
III. Çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak
IV. Çocuk işçiliğini artırarak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğu etkileme yolları arasında yer almaktadır?
II. Gelir eşitsizliğini artırarak
III. Çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak
IV. Çocuk işçiliğini artırarak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğu etkileme yolları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde küreselleşmenin yoksulluğu farklı kanallardan etkilemekte olduğu düşünülmektedir. Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde (1) işsizliğin
artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini arttırak, (3) küresel rekabetin getirdiği dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini arttırak, (3) küresel rekabetin getirdiği dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 44
Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gizli işsizlik
B
İthal ikameci politika
C
Eksik istihdam
D
Ülke içi gelir eşitsizliği
E
Dibe doğru yarış
Açıklama:
Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamayan kavram eksik istihdam'dır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerdeki işsizlik oranlarının küreselleşme ile artan ticaret ve yabancı yatırımlardan etkilenerek arttığı söylenemez.
B
Gelişmiş ülkelerdeki işsizlik oranları küreselleşme ile artmaktadır.
C
Küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde istihdam yaratan etkileri bulunmaktadır.
D
Gelişmekte olan ülkelerden kürüselleşme ve işsizlik arasında kanıtlanmış bir ilişki bulunmaktadır.
E
Küreselleşme ve gelir eşitsizliği arasında kanıtlanmış bir ilişki ağı bulunmaktadır.
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerin işsizlik oranlarının küreselleşme ile artan ticaret ve yabancı yatırımlardan etkilenerek arttığı sonucuna varılması için yeterli bir kanıt bulunmadığı görülmektedir. Aynı şekilde küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde istihdam yaratan etkileri olduğu ve işsizliği azalttığı sonucunu çıkarmak için de yeterli kanıt bulunmuş değildir. Gelişmekte olan ülkelerde küreselleşme ve işsizlik arasında henüz kanıtlanmış bir ilişki olmadığını fakat konuyla ilgili araştırmaların devam ettiğini belirtebiliriz. Ayrıca, küreselleşme ve gelir eşitsizliği arasında merak uyandıran ilişki kuramsal düzeyde tartışılmakta ve ampirik çalışmalarla sorgulanmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 46
Ticaretin serbestleştirilmesinin gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliği üzerindeki etkisini vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim üzerinden açıklayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stolper-Samuelson teoremi
B
Mundell hipotezi
C
İş piyasası standartları
D
Dibe doğru yarış
E
Hecksher-Ohlin Modeli
Açıklama:
Stolper-Samuelson teoremi ticaretin serbestleştirilmesinin gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliği üzerindeki etkisini vasıfsız işgücünün ücretlerindeki değişim üzerinden açıklamaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 47
Çocuk işçilik kavramı kaç yaşından küçük çocuklar için geçerlidir?
Seçenekler
A
15
B
18
C
16
D
12
E
14
Açıklama:
Çocuk işçiliği kavramı 15 yaşın altında, fiziksel ve ruhsal olarak gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 48
Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte okula devam etmenin fırsat
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine iş yerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde bu duruma ne ad verilmektedir?
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine iş yerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde bu duruma ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Dibe doğru yarış
B
İkame etkisi
C
Gelir etkisi
D
İş piyasası standartları
E
İthal ikamecilik
Açıklama:
Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte okula devam etmenin fırsat
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde “ikame etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre
küreselleşmenin çocuk işçiliğini arttırması beklenmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde “ikame etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre
küreselleşmenin çocuk işçiliğini arttırması beklenmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 49
I. İş sağlığı ve güvenliği
II. Çalışma saatleri
III. İş güvencesi
IV. Temsil edilme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iş piyasası standartlarının koşullarını tanımlamaktadır?
II. Çalışma saatleri
III. İş güvencesi
IV. Temsil edilme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iş piyasası standartlarının koşullarını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İş piyasası standartları ücret ile iş sağlığı ve güvenliği, çalışma saatleri, iş güvencesi, temsil edilme ve özel faydalar gibi ücret dışı çalışma koşullarını tanımlamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 50
Gelişmekte olan dünyada en düşük yoksul sayısı aşağıdaki tarihlerden hangisinde görülmüştür?
Seçenekler
A
1960
B
1970
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
Gelişmekte olan dünyada en düşük yoksul sayısı 647 milyon ile 2000 yılında görülmüştür. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 51
Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerindeki etkisi aşağıdaki hipotezlerden hangisiyle açıklanmaya çalışılmaktadır?
Seçenekler
A
Mundell hipotezi
B
Henksher-Ohlin hipotezi
C
Balassa Hipotezi
D
Fisher hipotezi
E
Mutlak gelir hipotezi
Açıklama:
Yoksulluk sorunu ve küreselleşme arasında nedensellik ilişkisi kurabileceksiniz.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 52
Gelişmekte olan ülkelerde ticaretin serbestleşmesinin gelir dağılımı üzerindeki etkisini inceleyen teorik yaklaşım aşağıdakilerden hangisi tarafından oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Stopler ve Samuelson
B
David Ricardo
C
Hecksher ve Ohlin
D
Kuznet
E
Mundell
Açıklama:
Gelişmekte olan dünyada yoksulluk sorununun gelişimini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 53
Lee ve Vivarelli (2006)’e göre, küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkisini daha iyi anlamanın temel yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüksek ücret artışları sağlamış olmak
B
Güçlü ekonomi politikaları yaratmış olmak
C
Finansal serbestleşmenin yoksulluk üzerindeki etkisinin farkında olmak
D
Dış ticaret haddindeki değişimi yoksullukla ilişkilendirmiş olmak
E
Yabancı sermaye yatırımlarını artırmış olmak
Açıklama:
Yoksulluk sorununu küreselleşme ve işsizlik ilişkisini kurarak açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 54
I. Edwards (1997) II. Ravallion (2000) III. Savvides (1998) Yukarıdaki ampirik çalışmalardan hangisi/hangilerinde ticaretin serbestleşmesinin gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı vurgulanmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Yoksulluk sorununu küreselleşme ve iş piyasası standartları ilişkisini kurarak açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 55
I. İşsizlik II. Çocuk işçiliğin artması III. Gelir dağılımı adaletsizliği Yukarıdakilerden hangisi/hangileri küreselleşmenin yoksulluğu etkileme kanallarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yoksulluk sorunu ve küreselleşme arasında nedensellik ilişkisi kurabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 56
Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak, farklı para
birimlerinin satın alma gücünü eşitleyen değişim oranına ne denir?
birimlerinin satın alma gücünü eşitleyen değişim oranına ne denir?
Seçenekler
A
Satın alma gücü oranı
B
Satın alma gücü paritesi
C
Harcama paritesi
D
Fiyat paritesi
E
Reel satın alma gücü
Açıklama:
Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak, farklı para
birimlerinin satın alma gücünü eşitleyen değişim oranına satın alma gücü paritesi denir.
birimlerinin satın alma gücünü eşitleyen değişim oranına satın alma gücü paritesi denir.
Soru 57
Küreselleşme ve yoksulluk ilişkisi üzerine görüşlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bhagwati ve Srinivasan' a göre yoksullar yükselen enflasyonun olumsuz etkilerini doğrudan hisseden gruplardır.
B
Dollar ve Kraay'e göre ticarette dışa açıklık performanslarına göre sınıflandırmış ülkeler arasında küreselleşmiş olarak tanımlanan ülkeler küreselleşmemiş olanlardan daha yüksek büyüme performansı gösterirler.
C
Dollar ve Kraay küreselleşme ile birlikte gelen büyümenin yoksulluğun azaltılması için de iyi olduğu sonucuna varmışlardır.
D
Santarelli ve Figini ticaretin serbestleşmesinin mutlak yoksulluğu azaltan sonuçları olduğunu ancak finansal serbestleşmenin ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yoksulluğu olumsuz yönde etkilemekte olduğunu açıklamıştır.
E
Winters, McCulloch ve McKay'a göre küreselleşme sürecinde yüksek ücret artışları beraberinde işsizliğin azalmasını getirecektir.
Açıklama:
Winters, McCulloch ve McKay (2004) küreselleşme sürecinde yüksek ücret artışlarının beraberinde işgücünden tasarruf arayışlarını ve dolayısıyla iş kayıplarını getirebileceğini belirtmektedir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi çalışıyor görünse de üretime katkısı sıfır olan işçilerin veya üretimden çekildiği durumda üretimde kayıp oluşmayan işçilerin işteki durumunu tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Eksik istihdam
B
Gizli istihdam
C
Gizli işsizlik
D
İşsizlik
E
Eksik işsizlik
Açıklama:
Çalışıyor görünse de üretime katkısı sıfır olan işçilerin veya üretimden çekildiği durumda üretimde kayıp oluşmayan işçilerin işteki durumuna gizli işsizlik denir.
Soru 59
Eksik istihdam ekonomik nedenlerle haftada kaç saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenleri tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
50
B
47
C
45
D
43
E
40
Açıklama:
Eksik istihdam ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten az çalışıyor olup da daha fazla çalışmak isteyenler ile mevcut işinden elde ettiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde istihdam edilmediği gerekçesiyle iş arayanları tanımlamaktadır.
Soru 60
Çocuk işçi kavramında kaç yaşın altında çalışanlar çocuk işçi olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
19
B
18
C
17
D
16
E
15
Açıklama:
Çocuk işçiliği kavramı 15 yaşın altında, fiziksel ve ruhsal olarak
gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan
veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır.
gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan
veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır.
Soru 61
Çocuk işçi kavramında kaç yaşın altında çalışanlar çocuk olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
19
B
18
C
17
D
16
E
15
Açıklama:
Çocuk işçiliği kavramı 15 yaşın altında, fiziksel ve ruhsal olarak
gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan
veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır.
gelişimini tamamlamamış, eğitim görmesi ve oyun oynaması gerekirken ailesine ekonomik katkıda bulunmak için çalıştırılan
veya çalışıp para kazanmak zorunda kalmış olan çocukları tanımlamaktadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin çocuk işçiliğini arttırdığını ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Hecksher-Ohlin modeli
B
Cigno, Rosati ve Guarcello
C
Davies ve Voy
D
Neumayer and Soysa
E
Edmonds ve Pavcnik
Açıklama:
Hecksher-Ohlin modeli'ne göre küreselleşme hem ticaretin serbestleştirilmesi ve hem de doğrudan yabancı sermaye
yatırımları yoluyla çocuk işçilere talep ile birlikte ödenecek ücreti arttırmaktadır. Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte okula devam etmenin fırsat maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde “ikame etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre küreselleşmenin çocuk işçiliğini arttırması beklenmektedir.
yatırımları yoluyla çocuk işçilere talep ile birlikte ödenecek ücreti arttırmaktadır. Çocuk işçilere teklif edilen ücretin artması ile birlikte okula devam etmenin fırsat maliyeti artarken yoksul ebeveynler çocuklarını okul yerine işyerine göndermeyi
tercih etmektedirler. Literatürde “ikame etkisi” olarak tanımlanan bu etkiye göre küreselleşmenin çocuk işçiliğini arttırması beklenmektedir.
Soru 63
İthal ikameci politikalar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İthal edilmekte olan malların yurt içinde üretilmesini teşvik eder.
B
Dışa bağımlılığı arttırır.
C
Yerli sanayiye olumsuz etki eder.
D
İşsizliği arttırır.
E
Enflasyonu arttırır.
Açıklama:
İthal ikameci politikalar ithal edilmekte olan malların yurt içinde üretimini teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı ve ulusal sanayiyi büyütmeyi amaçlayan korumacı politikalardır.
Soru 64
Dünya'da yoksulluk oranına göre en yoksul bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Asya
B
Güney Asya
C
Sahra Altı Afrika
D
Orta Doğu/Kuzey Afrika
E
Latin Amerika
Açıklama:
Dünya'da yoksulluk oranına göre en yoksul bölge Sahra Altı Afrika'dır.
Soru 65
1980 Yılında Gelişmekte Olan Dünyada yoksul sayısı kaç milyondu?
Seçenekler
A
1.131
B
1.262
C
1.479
D
1.056
E
647
Açıklama:
Çözüm: Tablo 7.2
Soru 66
1990 Yılında Latin Amerika'da günde 1.50 dolardan az gelirle yaşayanların sayısı kaç milyondu?
Seçenekler
A
7
B
1
C
1.5
D
10
E
13
Açıklama:
Çözüm: Tablo 7.2
Soru 67
Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde kaç nedenle yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulur?
Seçenekler
A
4
B
2
C
5
D
3
E
1
Açıklama:
Küreselleşme gelişmekte olan ülkelerde (1) işsizliğin artışına neden olarak, (2) gelir eşitsizliğini artırarak, (3) küresel rekabetin getirdiği dibe doğru yarışta iş piyasası standartlarını düşürüp çalışma koşullarında genel bir gerilemeye neden olarak ve (4) çocuk işçiliğini arttırarak yoksulluğu etkilemekle sorumlu tutulmaktadır.
Soru 68
Dışa kapalı ekonomilerin, dışa açılması ile birlikte işsizliğin görünür hale gelmesine neden olan sektörlerden biri olmayan hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu
B
İnşaat
C
Tarım
D
Maden
E
Ticaret dışı hizmetler
Açıklama:
Dışa kapalı ekonomide koruma altında olduğu için gizli işsizlik veya eksik istihdam ile işsizliği gizleyen tarım, kamu, inşaat ve ticaret dışı hizmetler gibi
sektörler ekonominin dışa açılmasıyla birlikte işsizliğin görünür hale gelmesine
neden olabilir.
sektörler ekonominin dışa açılmasıyla birlikte işsizliğin görünür hale gelmesine
neden olabilir.
Soru 69
Az gelişmiş ülkeler arasında dışla açıklık derecesi yüksek olan ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptayan kimdir?
Seçenekler
A
Samuelson
B
Cornia
C
Savvides
D
Stolpen
E
Ravallion
Açıklama:
Savvides (1998) az gelişmiş ülkeler arasında dışla açıklık derecesi yüksek olan
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır.
ülkelerin aynı zamanda gelir eşitsizliği yüksek ülkeler olduğunu saptamıştır.
Soru 70
Doğrudan sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna varan hangisidir?
Seçenekler
A
Samuelson
B
Mahler
C
Roscoe
D
Cornia
E
Vivarelli
Açıklama:
Vivarelli (2004) de doğrudan sermaye yatırımlarının gelir dağılımı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna varmıştır.
Soru 71
Küreselleşmenin iş piyasası koşulları üzerindeki etkisi literatürde kaç farklı hipotez çerçevesinde ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
4
C
1
D
3
E
5
Açıklama:
Küreselleşmenin iş piyasası koşulları üzerindeki etkisi literatürde iki farklı hipotez çerçevesinde ele alınmaktadır.
Soru 72
Dünya Bankası’nın Latin Amerika, Güney ve Doğu Asya ve Afrika’yı beş ülkede küreselleşme ve çalışma koşulları arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmasında söz konusu ülkelerden biri olamayan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Kamboçya
B
El Salvador
C
Meksika
D
Endenozya
E
Madagaskar
Açıklama:
Dünya Bankası’nın Latin Amerika, Güney ve Doğu Asya ve Afrika’yı beş ülkede küreselleşme ve çalışma koşulları arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmasında söz konusu beş ülke:
1. Kamboçya
2. El Salvador
3. Honduras
4. Endenozya
5. Madagaskar
1. Kamboçya
2. El Salvador
3. Honduras
4. Endenozya
5. Madagaskar
Soru 73
ILO çocuk işçiliğin kaldırılmasını kaç temel çalışma standardından biri olarak açıklar?
Seçenekler
A
2
B
4
C
1
D
3
E
5
Açıklama:
ILO çocuk işçiliğin kaldırılmasını 4 temel çalışma standardından biri olarak açıklar?
Soru 74
Ticarette dışa açıklık ile çocuk işçiliği arasında Negatif bir ilişkiye işaret eden hangisidir?
Seçenekler
A
Shelburne
B
Edmonds
C
Pavcnik
D
Kuçera
E
Rosati
Açıklama:
Çalışmalar arasında Cigno, Rosati ve Guarcello (2002) ticarette dışa açıklık
ile çocuk işçiliği arasında negatif bir ilişkiye işaret etmektedir.
ile çocuk işçiliği arasında negatif bir ilişkiye işaret etmektedir.