Endüstri İlişkileri - Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi çalışmadan doğan ilişkilerin düzenlenmesini, aktörlerini ve bunlar arasındaki çatışmacı ve barışçı etkileşim ve eylem biçimlerinin incelenmesini konu alır?

Endüstri ilişkileri

İnsan Kaynakları Yönetimi

Sosyal Politika

Çalışma Ekonomisi

Ekonomik çevre

Açıklama:

Endüstri ilişkileri: Çalışmadan doğan ilişkilerin düzenlenmesini, aktörlerini ve bunlar arasındaki çatışmacı ve barışçı etkileşim ve eylem biçimlerinin incelenmesini konu alan bir bilim dalıdır. Endüstri ilişkileri yerine çalışma ilişkileri, iş ilişkileri, mesleki ilişkiler, sendikal ilişkiler, işçi-işveren ilişkileri, emek-sermaye ilişkileri, toplu ilişkiler, işçi-yönetim ilişkileri, personel ilişkileri, insan ilişkileri gibi kavramlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkilerinin inceleme ve araştırma alanına girmez?

Sendikaların özellikleri

Sendikaların taktik ve stratejileri

İşsizliğin sebepleri ve önlenmesi

Toplu pazarlığın yapısı

Devletin çalışma hayatına etkisi

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin ilgi alanını oluşturan konular işçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyoekonomik düzen, sendikaların özellikleri, sendikaların taktik ve stratejileri, toplu pazarlığın yapısı ve devletin çalışma hayatına etkisidir. Endüstri ilişkileri kapsamında örgütlenmeler ve örgütler aracılığıyla oluşturulan kurumsallaşmış ilişkilerle ilgili araştırmalar yanında, çalışma yaşamında bireysel ilişkileri ve bireysel davranışları inceleyen çalışmalar da yapılmaya başlanmıştır. İşyeri düzeyinde ortaya çıkan ve çalışma yaşamından kaynaklanan sorunlar, sendikaların ve işyeri yönetimlerinin giderek daha fazla duyarlılık göstermesi nedeniyle artık endüstri ilişkilerinin inceleme ve araştırma alanına girmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinde endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü doğru olarak verilmiştir?

Odalar, sendikalar, dernekler

İşçiler, işverenler, siyasi iktidar

İşveren, işçiler ve devlet

İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlet

Sosyal çevre, politik çevre, çalışma ilişkileri

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır: İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlet.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdaki endüstri ilişkileri aktörlerinden hangisi çalışma koşullarının oluşmasında işçi sendikalarıyla pazarlık yapıp, çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemelerin hazırlanmasında devlete baskı yaparak kendi çıkarını gerçekleştirmeye çalışır?

Yöneticiler

İşverenler

İşçiler

Sendikalar

Dernekler

Açıklama:

Endüstri ilişkileri aktörü olarak işveren çalışma koşullarının oluşmasında işçi sendikalarıyla pazarlık yapan, çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemelerin hazırlanmasında devlete baskı yaparak kendi çıkarını gerçekleştirmeye çalışan kişidir. Bir başka ifadeyle, endüstri ilişkileri sisteminde işverenler işçi sendikalarıyla ve devletle çeşitli kurumsal mekanizmalar içinde hem bir işbirliği hem de bir mücadele içinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi makro veya ulusal düzeyde işveren faaliyetleri içerisinde yer almaktadır?

İş Kanunları, asgari çalışma normları, uyuşmazlıkların çözümü

Personel politikaları, toplu pazarlıklar ve pazarlık stratejileri

Bireysel sözleşmeler, takım çalışmaları, katılım

İşçi haklarına ve katılıma yönelik düzenlemeler

İnsan kaynaklarının stratejik rolü, sendikal politikalar, yeni teknolojiler, yatırımlar

Açıklama:

Makro veya ulusal düzeyde işveren faaliyetleri içerisinde insan kaynaklarının stratejik rolü, sendikal politikalar, yeni teknolojiler, yatırımlar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dallarından biri değildir?

Tarih

Sosyoloji

Eğitim

Siyaset

Psikoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin ilgi alanındadır?

Ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler

Güçsüz ve özel olarak korunması gereken kesimler

İş ilişkileri

Çalışma yaşamı

Toplu pazarlık yönetimi

Açıklama:

Çalışma ekonomisi, üretimin temelinde bulunan kaynaklardan birisi olan ‘işgücü’ faktörünü konu almaktadır. İşgücü arzı ve talebinin yapısı, ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler, işgücünün diğer üretim faktörleriyle olan ilişkileri çalışma ekonomisinin konuları arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Örgütte rekabetçi üstünlükler sağlamak amacıyla istihdam ve istihdamın geliştirilmesi ile ilgili politikalar oluşturma, planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetleri hangisinin içeriğini oluşturur?

İnsan kaynakları yönetimi

Çalışma ekonomisi

Sosyal politika

Endüstri ilişkileri

Sosyoloji

Açıklama:

İnsan kaynakları yönetimi, örgütte rekabetçi üstünlükler sağlamak amacıyla gerekli insan kaynağının sağlanması, istihdam ve istihdamın geliştirilmesi ile ilgili politikalar oluşturma, planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini içeren bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisinde bütünleşmiş endüstri ilişkilerinin özellikleri doğru olarak verilmiştir?

Eşitler arası pazarlık-seyrek grev-devrimci eğilim

Yüksek örgütlenme derecesi- zayıf finansal durum-düşmanca toplum

Güç kullanarak karar verme-düşük örgütlenme dercesi-seyrek grev

Bürokratik örgütler-evrimci eğilim-yüksek örgütlenme derecesi

Seyrek grev-devrimci eğilim-eşitler arası pazarlık yapısı

Açıklama:

Bütünleşmiş endüstri ilişkilerinin özellikleri: uyuma yönelik toplum, eşitler arası pazarlık yapısı, karar verme süreci toplantı odasında, seyrek grev,bürokratik örgğtler, evrimci eğilim, yüksek örgütlenme derecesi, güçlü finansal durum ve bütünleşmiş birlik yapısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

2016 verilerine göre aşağıdaki OECD üyesi ülkelerden ülkelerden hangisinde sendikal yoğunluk diğerlerine göre daha yüksektir?

Kanada

Japonya

İsveç

Türkiye

ABD

Açıklama:

Sendikal yoğunluk 66,8 ile en yüksek İsveç’tedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları, emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi endüstri ilişkilerinin ilgi alanını oluşturan konulardan hangisinin kapsamındadır?

Sendikaların özellikleri

İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen

Sendikaların taktik ve stratejileri

Toplu pazarlığın yapısı

Devlet kontrolünün çerçevesi

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi işyeri düzeyinde sendika faaliyetlerindendir?

Toplu pazarlık stratejileri

Toplu pazarlık politikaları

Yeni teknolojilerin tanıtımı

Politik faaliyetler

Sendikal örgütlenme

Açıklama:

İşçi katılımına yönelik politikalar, yeni teknolojilerin tanıtımı, yeni çalışma modelleri (esnek çalışma vb) işyeri düzeyinde sendika faaliyetlerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dallarından hangisi işletmede verimliliği arttırmanın yolu olarak sendikaların devre dışı kaldığı ve işletme ile çalışanlar arasında direkt ilişkilerin kurulabildiği bireysel ilişkileri ön plana çıkarmaktadır?

Siyaset Bilimi

Hukuk

Tarih

İnsan Kaynakları Yönetimi

Sosyoloji

Açıklama:

Endüstri ilişkileri ücret ve çalışma koşullarının sendikaların da içinde bulunduğu toplu pazarlık gibi ikili ve üçlü mekanizmalarla belirlenmesi gerektiğini ileri sürerken insan kaynakları yönetimi işletmede verimliliği arttırmanın yolu olarak sendikaların devre dışı kaldığı ve işletme ile çalışanlar arasında direkt ilişkilerin kurulabildiği bireysel ilişkileri ön plana çıkarmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bütünleşmiş endüstri ilişkilerinin özelliklerindendir?

Toplum, uyuma yöneliktir

Grevler, sıktır

Örgütler, eylemcidir

Örgütlenme derecesi zayıftır

Eşitsiz bir savaşım ortamı vardır

Açıklama:

Bütünleşmiş endüstri ilişkilerinde toplum, uyuma yöneliktir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi 'Genel olarak endüstri ilişkileri kavramı'nı açıklamayı kolaylaştıracak beş unsurdan biri değildir?

Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin varolması

Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kârolarak paylaşımını içermesi

Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması

Bütün bu ilişkilerin kişiselleştirilmiş olması

Çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi

Açıklama:

Genel olarak endüstri ilişkileri tanımlamasında kavramı açıklamayı kolaylaştıracak beş unsur bulunmaktadır:
• Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var olması
• Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içermesi,
• Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması,
• Bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olması,
• Çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkilerinin aktörleri ile ilgili doğru değildir?

Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler temeline dayandığı için sistemde işçiler ağırlıklı olarak kendi aralarından seçtikleri kişiler tarafından temsil edilmektedir.

Sendikalar örgütledikleri işgücünün temsilcisi olarak gerek toplu pazarlıklar yoluyla, gerek yasama organını kullanarak işveren ve devletle birlikte çalışma koşullarının belirlenmesinde söz sahibi olmaktadır.

Endüstri ilişkileri aktörü olarak işveren ise çalışma koşullarının oluşmasında işçi sendikalarıyla pazarlık yapan, çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemelerin hazırlanmasında devlete baskı yaparak kendi çıkarını gerçekleştirmeye çalışan kişidir.

İşverenler sendikalar dışında kurdukları odalar ve derneklerle siyasal iktidarı kendi istekleri yönünde etkileyebilecek bir baskı grubu rolü oynayabilmektedirler.

Devletin çalışma yaşamındaki en temel rolü çalışma yaşamını düzenlemeye yönelik yasal çerçeveyi hazırlamasıdır.

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler temeline dayandığı için sistemde işçiler ağırlıklı olarak sendikalar tarafından temsil edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Endüstri ilişkileri sisteminde işverenler işçi sendikalarıyla ve devletle çeşitli kurumsal mekanizmalar içinde hem bir işbirliği hem de bir mücadele içinde bulunmaktadır.
İşverenler tek başına endüstri ilişkilerine taraf olabildikleri gibi, sendikaları aracılığıyla da sistemde rol oynayabilmektedirler.
İşverenlerin endüstri ilişkileri sistemi içinde sendikal örgütlenmeye gerek duymaksızın mücadele edebilme gücü olmadığı için sendikalaşma oranı işçilere göre yüksektir.

Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri işverenler ve sendikaları ile ilgili doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İşçilere göre daha geç örgütlenen işverenlerin sendikalaşma oranı da işçilere göre çok düşüktür. Bunun en önemli nedeni işverenlerin endüstri ilişkileri sistemi içinde sendikal örgütlenmeye gerek duymaksızın mücadele edebilme gücüne sahip olmasıdır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi devletin endüstriyel alanda makro veya ulusal düzeydeki faaliyetlerindendir?

İş Kanunları asgari çalışma normları

Endüstriyel politikalar

İşçi haklarına ve katılıma yönelik düzenlemeler

İşçi katılımına yönelik politikalar

Bireysel sözleşmeler

Açıklama:

Endüstriyel politikalar devletin endüstriyel alanda makro veya ulusal düzeydeki faaliyetlerindendir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

İşgücü arzı ve talebinin yapısı, ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler, işgücünün diğer üretim faktörleriyle olan ilişkileri ________ konuları arasındadır.
Yukarıdaki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal politikanın

Çalışma ekonomisinin

İnsan kaynaklarının

Siyaset biliminin

Sosyolojinin

Açıklama:

İşgücü arzı ve talebinin yapısı, ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler, işgücünün diğer üretim faktörleriyle olan ilişkileri çalışma ekonomisinin konuları arasındadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Kurumsal ilişkileri
II. Yapısallaşmış ilişkileri
III. Düzenlenmiş ilişkileri
Endüstri ilişkilerinin konusu hakkında oluşan bütüncül görüşe göre yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri söz konusu kapsamda yer almaktadır?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

I ve II

I,II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri alanında kavram ve tanım birliği sağlanamamasına rağmen,
endüstri ilişkilerinin konusu hakkında neredeyse bütüncül bir görüş oluşmuştur.
Endüstri ilişkileri ister dar isterse geniş anlamda kullanılsın daha çok kurumsal ilişkileri yani yapısallaşmış ve düzenlenmiş ilişkileri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Kurumsallaşmış ilişkiler çerçevesinde ele alındığında; ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları gibi konular endüstri ilişkilerinin hangi kapsamı içinde yer almaktadır?

İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen

Sendikaların özellikleri

Sendikaların taktik ve stratejileri

Toplu pazarlığın yapısı

Devlet kontrolünün çerçevesi

Açıklama:

Kurumsallaşmış ilişkiler çerçevesinde ele alındığında, endüstri ilişkilerinin ilgi alanını aşağıdaki konuların oluşturduğu görülmektedir.
• İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen: Ülkenin sanayi
yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları,
emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi.
• Sendikaların özellikleri: İşçilerin işyeri, meslek veya işkolu düzeyinde örgütlenmeleri, ulusal ve yerel sendikaların gücü, sendika üyeliğinin durumu, sendikaların mali kaynakları ve sendika liderliği.
• Sendikaların taktik ve stratejileri: Sendikaların toplu pazarlık veya siyasi hareketler yolu ile hükümeti etkilemeye çalışmaları, çalışma koşullarını kontrol etmede gösterdikleri tercihler.
Dar anlamda endüstri ilişkileri yalnızca endüstri sektöründe çalışanların çalışma koşullarını incelemektedir.
Geniş anlamda endüstri ilişkileri tüm ücretli çalışanların çalışma koşullarını inceleme alanına almaktadır.
• Toplu pazarlığın yapısı: Pazarlık biriminin genişliği, sözleşmelerle düzenlenen konular, sözleşmenin süresi, uyuşmazlıkların çözüm yöntemleri, grev ve diğer baskı şekillerinin kullanılışı.
• Devlet kontrolünün çerçevesi: Tarafların neyi pazarlık edebileceklerini ve ne gibi taktikler kullanabileceklerini belirleyen kamu/devlet kontrolü.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Nüfusunun tamamına yakını göç yolu ile gelen ve kişisel özgürlüklerine düşkün olan kişilerden oluşmuştur, çalışan ve gelir düzeyini yükselten herkes buna bağlı bir sosyal statü elde edebilmektedir ve bu durum burada kişileri çalışmaya teşvik etmiş, sendika gibi ideolojik temelli oluşumlara çok izin vermemiştir.
Yukarıdaki anlatımlar hangi ülkeye ilişkin nitelikleri ifade etmektedir?

Türkiye

İsveç

Avusturya

İrlanda

ABD

Açıklama:

ABD’de nüfusunun tamamına yakını göç yolu ile gelen ve kişisel özgürlüklerine düşkün olan kişilerden oluşmuştur. Gücünü aynı sınıfa mensup olan insanların dayanışma ruhundan alan sendikalar, ABD’de farklı uluslardan gelen çalışanlar arasında sınıf dayanışması temeline dayalı bir örgütlenme hareketini gerçekleştirmede güçlükle karşılaşmıştır. Ayrıca Avrupa ülkelerinde doğuştan ya da miras yoluyla toplumda statü sahibi olunabilirken, ABD’de açık bir toplum yapısı vardır. Çalışan ve gelir düzeyini yükselten herkes buna bağlı bir sosyal statü elde edebilmektedir. Bu durum ABD’de kişileri çalışmaya teşvik etmiş, sendika gibi ideolojik temelli oluşumlara izin vermemiştir
Bahsi geçen ülke ABD'dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Devlet, ulusal veya makro düzeyde hangi tür faaliyetleri üstlenerek yürütmektedir?

İnsan kaynaklarının stratejik rolü

Sendikal politikalar

Makro ekonomik ve sosyal politikalar

Yeni teknolojiler

Yatırımlar

Açıklama:

Devlet ulusal düzeyde ekonomik ve sosyal politikalarla toplumun tümünü korumayı hedeflerken işyeri ve işletme düzeyinde çıkardığı yasalarla bağımlı çalışanları çalışma yaşamında korumayı amaçlamaktadır. Devletin makro düzeyde ekonomik ve sosyal politikaların belirlenmesi sürecinde endüstri ilişkilerinin diğer aktörlerinin görüş ve önerilerinden faydalanması bu politikaların uygulanmasını kolaylaştırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi politik çevre ile ilgili doğru değildir?

Politik çevre endüstri ilişkilerini çevreleyen sistemler içinde en karmaşık ve açıklanması en güç olanıdır.

Tek partili devlet sistemlerinde işletmelerin ve sendikaların amaçları, merkezi otorite tarafından belirlenmektedir.

Sendikaların en önemli fonksiyonları arasında merkezi planların amaçlarının gerçekleştirilmesine yardım etmek yer almaktadır.

Çoğulcu devletlerin politik sistemleri bir grup yapısının ortaya çıkmasına sebep olurken kişisel hakların kanunlar tarafından garanti altına alınması düşüncesini temel almaktadır.

Endüstri ilişkileri sistemlerinin yapısı ve fonksiyonları arasındaki farklılıkları politik sistemler arasındaki farklara bağlamak doğru değildir.

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sistemlerinin yapısı ve fonksiyonları arasındaki farklılıkları politik sistemler arasındaki farklara bağlamak mümkündür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. Sendika
II. Devlet
III. Kooperatif
IV. Marketler zinciri
V. İşveren
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri endüstri ilişkileri aktörleri arasındadır?

I ve III

I, II ve V

II ve IV

III ve V

I, IV ve V

Açıklama:

Endüstri ilişkileri özellikle günümüzde oldukça geniş bir alanı kapsarken endüstri
ilişkilerinin aktörleri de çalışma yaşamının çeşitli düzeylerinde faaliyet göstermektedirler. Bu aktörleri işveren, sendika ve devlet olarak sayabiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dallarından biri değildir?

Tarih

Sosyoloji

Paleontoloji

İnsan kaynakları yönetimi

Hukuk

Açıklama:

Endüstri ilişkileri birçok disiplinin kesişme noktasında yer alan disiplinlerarası bir nitelik taşımakla birlikte sadece bu disiplinlerin birleşmesinden ibaret olan bir alan değildir. Endüstri ilişkileri daha önceden ortaya çıkmış bir kısım bilim dalıyla çakışmasına rağmen, bunlardan hiçbiri tek başına endüstri ilişkilerinin incelediği konuları kapsamamaktadır. Endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dallarını şu şekilde sıralayabiliriz:
- Tarih
- Sosyoloji
- Psikoloji
- Sosyal politika
- Çalışma ekonomisi
- Hukuk
- İnsan kaynakları yönetimi
- Siyaset bilimi.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır.
Yukarıdaki tanım, aşağıda verilen kavramlardan hangisini ifade etmektedir?

Çalışma ekonomisi

Sosyal politika

İnsan kaynakları yönetimi

Endüstri ilişkileri

Ekonomi

Açıklama:

Çalışma ekonomisi, üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Ekonomik Çevre
II. Sosyal Çevre
III. Politik Çevre
IV. Coğrafi Çevre
Endüstri ilişkilerinin çevresi incelenirken yukarıda verilen hangi temel unsurlar dikkate alınır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Her ülkenin endüstri ilişkileri sistemi kendi özel koşullarına bağlı olarak farklı özelliklere, faaliyetlere, aktörlere ve çevrelere sahip olmaktadır. Bir endüstri toplumu, çok çeşitli tutumlar, inançlar ve beklentilerle birbirine bağlanmış, farklı grupların, faaliyetlerin ve kurumsal ilişkilerin oldukça karmaşık ve dinamik bir düzeninden oluşmaktadır. Bu nedenle endüstri ilişkileri sosyal bir olgu olarak içinde meydana geldiği çevreden ayrı düşünülemez ve düşünülmemelidir. Endüstri ilişkilerinin çevresi üç temel unsura ayrılarak incelenebilir:
- Ekonomik Çevre
- Sosyal Çevre
- Politik Çevre.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I. Sanayileşmenin bir ürünü olan ilişkileri
II. İşçi ve işveren arasındaki bireysel ilişkilerden örgütlü gruplar arasındaki ilişkilere geçişle ortaya çıkan ilişkileri
III. Devletin az veya çok müdahale ettiği ilişkileri
IV. Merkezinde bölüşümün ve çalışma koşullarının yer aldığı toplu pazarlıklara dayalı olan ilişkileri
V. Emek ile sermaye arasındaki kurumsallaşmış ilişkileri
Endüstri ilişkileri kavramı yukarıda verilen ilişkilerden hangilerini ifade etmektedir?

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Endüstri ilişkileri endüstri toplumlarının en önemli ilişkilerinden birini açıklamaktadır. Genel olarak endüstri ilişkileri kavramı,
• sanayileşmenin bir ürünü olan
• işçi ve işveren arasındaki bireysel ilişkilerden örgütlü gruplar arasındaki ilişkilere geçişle ortaya çıkan
• devletin az veya çok müdahale ettiği
• merkezinde bölüşümün ve çalışma koşullarının yer aldığı toplu pazarlıklara dayalı olan
• emek ile sermaye arasındaki kurumsallaşmış ilişkileri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Endüstri İlişkileri, Çalışma Ekonomisi ile olan ortak konularına hangi açıdan farklı yaklaşır?

Toplu pazarlık

Kural koyma ve uyuşmazlıkların çözümü

Ücret

İşgücü arzı

İşgücü talebi

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bulgularından büyük ölçüde yararlandığı bilim dallarından biri olan çalışma ekonomisi, üretimin temelinde bulunan kaynaklardan birisi olan ‘işgücü’ faktörünü konu almaktadır ve ekonominin bir alt dalını oluşturmaktadır. Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri toplu pazarlık, ücret, işgücü arzı ve talebi gibi ortak konulara sahiptir. İşgücü arzı ve talebinin yapısı, ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler, işgücünün diğer üretim faktörleriyle olan ilişkileri çalışma ekonomisinin konuları arasındadır. Endüstri ilişkileri ile çakışan nokta ise sendikaların ve toplu pazarlık sisteminin ücretler ve istihdam düzeyi gibi ekonomik faktörlere olan etkisidir. Çalışma ekonomisi, sendika ve toplu pazarlık konularına ekonomik açıdan yaklaşırken endüstri ilişkileri için kural koyma ve uyuşmazlıkların çözümünde kullanılan en temel kurumlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Geniş anlamda endütri ilişkileri bağlamında endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak kaç unsur bulunmaktadır?

iki

üç

dört

beş

altı

Açıklama:

Genel olarak endüstri ilişkileri ise sanayileşmenin bir ürünü olan, işçi ve işveren arasındaki bireysel ilişkilerden örgütlü gruplar arasındaki ilişkilere geçişle ortaya çıkan, devletin az veya çok müdahale ettiği, merkezinde bölüşümün ve çalışma koşullarının yer aldığı toplu pazarlıklara dayalı olan emek ile sermaye örgütleri arasındaki kurumsallaşmış ilişkileri ifade etmektedir. Bu tanımda endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak beş unsur bulunmaktadır (Çetik ve Akkaya, 1999, ss.13-15):

Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin varolması,
Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kârolarak paylaşımını içermesi,
Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması,
Bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olması,
Çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi.

Doğru Cevap: D

Soru 32

"Ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları, emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi." İfadesi hangi endüstri ilişkileri ilgi alanı bakımından hangi konular içerisinde yer alabilir?

Sendika özellikleri

Toplu Pazarlık yapısı

Devlet kontrol çerçevesi

Verig düzeni

İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen

Açıklama:

Kurumsallaşmış ilişkiler çerçevesinde ele alındığında, endüstri ilişkilerinin ilgi alanını aşağıdaki konuların oluşturduğu görülmektedir (Çetik ve Akkaya, 1999, s.16):
İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen: Ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları, emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi.

Doğru Cevap: E

Soru 33

______________________ endüstri ilişkileri yalnızca endüstri sektöründe çalışanların çalışma koşullarını incelemektedir.
Yukarıdaki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal anlamda

Dar anlamda

Global anlamda

Düzensizlik anlamda

Küresel anlamda

Açıklama:

Dar anlamda endüstri ilişkileri yalnızca endüstri sektöründe çalışanların çalışma koşullarını incelemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

_________________ endüstri ilişkileri tüm ücretli çalışanların çalışma koşullarını inceleme alanına almaktadır.
Yukarıdaki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş anlamda

Dar anlamda

Üst anlamda

Organizasyonel anlamda

Global anlamda

Açıklama:

Geniş anlamda endüstri ilişkileri tüm ücretli çalışanların çalışma koşullarını inceleme alanına almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

_______________ endüstri ilişkilerinin en temel aktörleridir.

İşveren

Politikalar

Vergiler

Yönetmelikler

İşçiler

Açıklama:

İşçiler endüstri ilişkilerinin en temel aktörleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler temeline dayandığı için sistemde işçiler ağırlıklı olarak _____________________ tarafından temsil edilmektedir.

işveren

usta başı

patron

sendikalar

temsilciler

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler temeline dayandığı için sistemde işçiler ağırlıklı olarak sendikalar tarafından temsil edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır: İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve _____________.
Yukarıdaki boşluğa gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetmelik

Kanun

Devlet

Vergi

kâr

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır: İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlet

Doğru Cevap: C

Soru 38

Seçeneklerden hangisinde İşveren için işletme veya fabrika düzeyinde faaliyet bulunmaktadır?

Personel politikaları

İnsan kaynakları stratejik rolü

Bireysel sözleşmeler

takım çalışmaları

Yatırımlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

Seçeneklerden hangisi Devlet için makro düzeyde tanımlanan endüstri ilişkileri faaliyetleri arasında yer alır?

Asgari çalışma normları

Endüstriyel politikalar

Arabulucu

Hakem

Katılıma yönelik düzenlemeler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 40

_______________, üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır.

Sosyal politika

İstatistik

Muhasebe

Çalışma ekonomisi

Pazarlama

Açıklama:

Çalışma ekonomisi,
üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Çalışmadan doğan ilişkilerin düzenlenmesini, aktörlerini ve bunlar arasındaki çatışmacı ve barışçı etkileşim ve eylem biçimlerinin incelenmesini konu alan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Endüstri ilişkileri

Dar anlamda endüstri ilişkileri

Geniş anlamda endüstri ilişkileri

Sosyal politika

Siyaset bilimi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Endüstri ilişkileri kavramı Sanayi Devrimi’nin neden olduğu gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkmakla birlikte, ilk kez kaç yılında ABD’de Kongre’nin çalışma hayatıyla ilgili kurduğu bir komisyonun adı olarak kullanılmıştır?

1872

1893

1908

1912

1918

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kavramı Sanayi Devrimi’nin neden olduğu gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkmakla birlikte, ilk kez 1912’de ABD’de Kongre’nin çalışma hayatıyla ilgili kurduğu bir komisyonun adı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Endüstri ilişkileri yerine aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılamaz?

Çalışma ilişkileri

İş ilişkileri

Personel ilişkileri

Alışveriş ilişkileri

Emek-sermaye ilişkileri

Açıklama:

Endüstri ilişkileri yerine çalışma ilişkileri, iş ilişkileri, mesleki ilişkiler, sendikal ilişkiler, işçi-işveren ilişkileri, emek-sermaye ilişkileri, toplu ilişkiler, işçi-yönetim ilişkileri, personel ilişkileri, insan ilişkileri gibi kavramlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

I. İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen
II. Sendikaların özellikleri
III. Sendikaların taktik ve stratejileri
IV. Toplu pazarlığın yapısı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kurumsallaşmış ilişkiler çerçevesinde ele alındığında, endüstri ilişkilerinin ilgi alanını oluşturan konulardandır?

I ve II

II ve III

II,III,IV

I,II,III

I,II,III,IV

Açıklama:

Kurumsallaşmış ilişkiler çerçevesinde ele alındığında, endüstri ilişkilerinin ilgi alanını aşağıdaki konuların oluşturduğu görülmektedir:
• İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen
• Sendikaların özellikleri
• Sendikaların taktik ve stratejileri
• Toplu pazarlığın yapısı
• Devlet kontrolünün çerçevesi

Doğru Cevap: E

Soru 45

Endüstri ilişkilerinin en temel aktörleri kimlerdir?

Firmalar

İşçiler

Sendikalar

İşverenler

Fabrikalar

Açıklama:

İşçiler endüstri ilişkilerinin en temel aktörleridir. Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler temeline dayandığı için sistemde işçiler ağırlıklı olarak sendikalar tarafından temsil edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Endüstri ilişkilerinin kaç temel aktörü vardır?

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır: İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlet.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bilim dalına ne ad verilir?

Sosyal politika

İnsan kaynakları yönetimi

Çalışma ekonomisi

İktisat

Finans

Açıklama:

Çalışma ekonomisi, üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Endüstri ilişkilerinin çevresi kaça ayrılır?

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin çevresi üçe ayrılır: ekonomik çevre, sosyal çevre ve politik çevre.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi grevleri kapsayan bütünleşmiş endüstri ilişkilerine örnek olarak gösterilebilir?

Bütünleşmiş

Zayıf

Düşük

Seyrek

Yüksek

Açıklama:

GREVLER
KUTUPLAŞMIŞ ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ : SIK
BÜTÜNLEŞMİŞ ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ: Seyrek

Doğru Cevap: D

Soru 50

2015-2017 yılları arasındaki veriler'e göre sendikal yoğunluk aşağıdaki ülkelerin hangisinde en yüksektir?

Avustralya

Türkiye

İsveç

Fransa

ABD

Açıklama:

2015 verilerine göre İsveç'teki sendikal yoğunluk oranı %66,8'dir. Bu oran diğer seçeneklerde bulunan ülkelere kıyasla en yüksek olandır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri endüstri ilişkileri kavramı içerisinde yer alır?
I. Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var olması,
II. Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içermesi
III. Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak beş unsur bulunmaktadır (Çetik ve Akkaya, 1999, ss.13-15):

Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var olması,
Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içermesi,
Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması,
Bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olması,
Çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan endüstri ilişkilerinin konuları arasında yer alır?
I. Toplu pazarlığın yapısı
II. Sendikaların taktik ve stratejileri
III. Grevlerin işsizliğe etkisi

Yalnız I

I ve II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

• İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen: Ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları, emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi.

Sendikaların özellikleri: İşçilerin işyeri, meslek veya işkolu düzeyinde örgütlenmeleri, ulusal ve yerel sendikaların gücü, sendika üyeliğinin durumu, sendikaların mali kaynakları ve sendika liderliği.
Sendikaların taktik ve stratejileri: Sendikaların toplu pazarlık veya siyasi ha- reketler yolu ile hükümeti etkilemeye çalışmaları, çalışma koşullarını kont- rol etmede gösterdikleri tercihler.
Toplu pazarlığın yapısı: Pazarlık biriminin genişliği, sözleşmelerle düzenlenen konular, sözleşmenin süresi, uyuşmazlıkların çözüm yöntemleri, grev ve diğer baskı şekillerinin kullanılışı.
Devlet kontrolünün çerçevesi: Tarafların neyi pazarlık edebileceklerini ve ne gibi taktikler kullanabileceklerini belirleyen kamu/devlet kontrolü.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri endüstri ilişkilerinin temel aktörleri arasında yer alır?
I. İşçiler ve örgütleri
II. işverenler ve örgütleri
III. Devlet

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır: İşçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlet

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sendikaların makro düzeydeki endüstri ilişkileri faaliyetlerinden birisidir?

Ekonomik politikalar

İşçi katılımına yönelik politikalar

Esnek çalışma modelleri

Takım çalışmaları

İşçi haklarına ve koşullarına yönelik düzenlemeler

Açıklama:

Sayfa:7 Tablo 1.1

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi iş kanunları, asgari çalışma normları, uyuşmazlıkların çözümünden sorumludur?

İşveren

İşveren sendikası

Devlet

İşçi

İşçi sendikası

Açıklama:

Sayfa:7, Tablo 1.1

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi personel politikaları, toplu pazarlıklar ve pazarlık stratejilerinden sorumludur?

İşveren sendikası

İşveren

İşçi

İşçi sendikası

Devlet

Açıklama:

Sayfa:7, Tablo 1.1

Doğru Cevap: B

Soru 57

Sendikalı işçilerin tüm çalışanlara oranı oldukça düşük görünse de sendikalardan kaynaklanan muhalefetin oldukça güçlü olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İsveç

İngiltere

Almanya

Fransa

ABD

Açıklama:

Fransa’da sendikalı işçilerin tüm çalışanlara oranı oldukça düşük görünse de sendikalardan kaynaklanan muhalefet oldukça güçlüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin sendikalaşma oranı en düşüktür?

İrlanda

İtalya

ABD

İngiltere

Kanada

Açıklama:

ABD ve Japonya sendikalaşma oranının oldukça düşük olduğu ülkeler arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdaki bilim dallarından hangisi sendika ve toplu pazarlık konularına ekonomik açıdan yaklaşırken endüstri ilişkileri için kural koyma ve uyuşmazlıkların çözümü gibi konuları incelemektedir?

İnsan kaynakları yönetimi

Sosyal politika

Çalışma ilişkileri

Çalışma ekonomisi

Endüstri ilişkileri

Açıklama:

Çalışma ekonomisi, sendika ve toplu pazarlık konularına ekonomik açıdan yaklaşırken endüstri ilişkileri için kural koyma ve uyuşmazlıkların çözümünde kullanılan en temel kurumlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Toplumun ekonomik yönden güçsüz, bağımlı çalışan ve özel olarak korunması gereken kesimlerinin toplumsal yaşam içinde ve iş ilişkileri ile çalışma yaşamında korunmasına yönelik kamusal politikaları konu olarak ele alıp inceleyen bir bilim dalına ne ad verilir?

Sosyal politika

İnsan kaynakları yönetimi

Çalışma ekonomisi

Çalışma ilişkileri

Endüstri ilişkileri

Açıklama:

Sosyal politika en genel anlamıyla, toplumun ekonomik yönden güçsüz, bağımlı çalışan ve özel olarak korunması gereken kesimlerinin toplumsal yaşam içinde ve iş ilişkileri ile çalışma yaşamında korunmasına yönelik kamusal politikaları konu olarak ele alıp inceleyen bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Çalışmadan doğan ilişkilerin düzenlenmesini, aktörlerini ve bunlar arasındaki çatışmacı ve barışçı etkileşim ve eylem biçimlerinin incelenmesini konu alan bilim dalına ne ad verilir?

Endüstri ilişkileri

Psikoloji

Sosyoloji

Siyaset bilim

Yer bilim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Endüstri ilişkileri yerine aşağıda verilen kavramlardan hangisi kullanılmaz?

işçi-yönetim ilişkileri

halkla ilişkiler

çalışma ilişkileri

mesleki ilişkiler

emek-sermaye ilişkileri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

I.Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin vardır
II.Taraflar arasındaki ilişki üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içerir
III.Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsar
IV. Bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak unsurlardandır?

Yalnız III

II, III

I, II, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak beş unsur bulunmaktadır:
• Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var
olması,
• Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr
olarak paylaşımını içermesi,
• Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması,
• Bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olması,
• Çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Ülkenin sanayi yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları,emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi, aşağıda verilen başlıklardan hangisi ile ilgilidir?

Devlet kontrolünün çerçevesi

Toplu pazarlığın yapısı

Sendikaların taktik ve stratejileri

İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen

Sendikaların özellikleri

Açıklama:

İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen: Ülkenin sanayi
yapısı, işgücünün özellikleri, işletme yöneticilerinin personel politikaları,
emek piyasasının durumu, siyasi sistemdeki güç dengesi.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Tarafların neyi pazarlık edebileceklerini ve ne gibi taktikler kullanabileceklerini belirleyen aşağıdakilerden hangisidir?

işçi

işveren

devlet

yerel sendikalar

uluslararası sendikalar

Açıklama:

Devlet kontrolünün çerçevesi: Tarafların neyi pazarlık edebileceklerini ve ne
gibi taktikler kullanabileceklerini belirleyen kamu/devlet kontrolüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Endüstri ilişkilerinin en temel aktörleri aşağıdakilerden hangisidir?

İşçiler

sendikalar

işverenler

devlet

halk

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 67

Çalışma koşullarının oluşmasında işçi sendikalarıyla pazarlık yapan, çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemelerin hazırlanmasında devlete baskı yaparak kendi çıkarını gerçekleştirmeye çalışan kişilere ne ad verilir?

sendika

kamu

işveren

işçi

halk

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi makro veya ulusal düzey endüstri ilişkilerinde işveren faaliyetleriyle ilgilidir?

ekonomik politikalar

kamusal politikalar

sendikal örgütlenme

İnsan kaynaklarının stratejik rolü

Politik faaliyetler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

I. siyaset bilimi II.hukuk III.tarih IV.psikoloji V. çalışma ekonomisi Yukarıdakilerden hangisi endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dallarındandır?

II, III

I ,IV, V

III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Üretimin temelinde bulunan kaynaklardan birisi olan ‘işgücü’ faktörünü konu alan ve ekonominin bir alt dalını oluşturan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

çalışma ekonomisi

siyaset bilimi

tarih

psikoloji

sosyal politika

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkileri yerine kullanılan kavramlardan birisi değildir?

Çalışma ilişkileri

İş ilişkileri

İşçi-işveren ilişkileri

Ticari ilişkiler

işçi-yönetim ilişkileri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 72

I. Çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var olması
II. Taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içermesi
III. Çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri endüstri ilişkileri kavramını açıklayan unsurlardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri kavramını açıklamayı kolaylaştıracak unsurlar çalışanlar ile işverenler arasında çalışmadan kaynaklanan bir ilişkinin var olması, taraflar arasındaki ilişkinin üretim sonucu elde edilen artığın ücret ve kâr olarak paylaşımını içermesi, çalışma koşulları ve kurallarının karşılıklı belirlenmesini kapsaması, bütün bu ilişkilerin kurumsallaşmış olması, ve çözüm yollarının çatışmacı ve barışçı süreçleri içermesi olarak sayılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

I. İşçi-işveren ilişkilerini çevreleyen sosyo-ekonomik düzen
II. Devletin taktik ve stratejileri
III. Toplu pazarlığın yapısı ve devletin çalışma hayatına etkisi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri endüstri ilişkilerinin ilgi alanını oluşturan konulardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 74

I. İşçiler ve örgütleri
II. İşverenler ve örgütleri
III. Devlet
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri endüstri ilişkilerinin temel aktörleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin üç temel aktörü vardır, bunlar işçiler ve örgütleri, işverenler ve örgütleri ve devlettir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dalları arasında yer almaz?

Siyaset Bilimi

Hukuk

Sosyal Politika

Morfoloji

Sosyoloji

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bulgularından yararlandığı bilim dalları arasında ekonomi, hukuk, tarih, siyaset bilimi, çalışma ekonomisi, sosyal politika, psikoloji, sosyoloji, işletme ve insan kaynakları yönetimi bulunmaktadır. Morfoloji endüstri ilişkilerinin ilgili olduğu bilim dalları arasında yer almaz. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi

Sosyal politika

Psikoloji

Sosyoloji

İnsan kaynakları yönetimi

Açıklama:

Üretimin temel kaynaklarından biri olan işgücü unsurunu ekonomi kuramı ve kuralları çerçevesinde inceleyen bilim dalı çalışma ekonomisidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Toplumun sosyo-ekonomik yönden güçsüz, bağımlı çalışan ve özel olarak korunması gereken kesimlerinin, iş ilişkileri, çalışma yaşamı ve toplumsal yaşam içinde korunup gözetilmelerine yönelik kamusal ya da yarı kamusal tüm politikaları konu alan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi

İnsan kaynakları yönetimi

Sosyal Politika

Sosyoloji

Hukuk

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

I. Makro ve mikro düzeyde pazar ve istihdam koşulları
II. Gelir dağılımı
III. Devletin ekonomik politikaları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri endüstri ilişkilerinde ekonomik çevre içinde yer alan unsurlar arasındadır

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin işleyişini etkileyen ekonomik çevre içinde yer alan unsurlar makro ve mikro düzeyde pazar ve istihdam koşulları, gelir dağılımı, devletin ekonomik politikalarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıda verilen OECD üyesi ülkelerden sendikal yoğunluğu en yüksek olan ülke hangisidir?

İtalya

Fransa

Finlandiya

Türkiye

Japonya

Açıklama:

OECD üyesi Finlandiya’da sendikalaşma oranı % 68,4 iken bu oran Fransa’da ise %7’ye düşmektedir. ABD ve Japonya’da sendikalaşma oranının oldukça düşük olduğu ülkeler arasındadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Örgütte rekabetçi üstünlükler sağlamak amacıyla gerekli insan kaynağının sağlanması, istihdam ve
istihdamın geliştirilmesi ile ilgili politikalar oluşturma, planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini içeren bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi

İnsan kaynakları yönetimi

Sosyal politika

Hukuk ve tarih

Siyaset bilimi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan endüstri ilişkilerinin konusu değildir?

Grevlerin işsizliğe etkisi

Grevlerin sendikalara etkisi

Sendikaların gücü

Toplu pazarlığın konusu

Toplu pazarlığın yapısı

Açıklama:

Grevlerin işsizliğe etkisi

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sendikalaşma oranı daha düşük olan ticaret ve hizmet sektöründe çalışan beyaz yakalı işçilerin sayısının artmasıyla birlikte daha
çok kullanılmaya başlanmıştır?

İşçi-işveren ilişkileri

Çalışma ilişkileri

İş ilişkileri

Endüstri ilişkileri

Mesleksel ilişkiler

Açıklama:

Çalışma ilişkileri

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi bütünleşmiş endüstri ilişkileri sisteminin özelliklerinden birisidir?

Sendikaların üye sayısının düşük olması

Sendikaların eylemci olması

Sendikaların mali gücünün zayıf olması

Grevlerin seyrek olması

Sendikaların devrimci bir yapıda olması

Açıklama:

Grevlerin seyrek olması

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde endüstri ilişkileri çalışma hayatıyla ilgili olarak kurulan bir komisyonun adı olarak kullanılmaya başlanmıştır?

Fransa

Almanya

ABD

İngiltere

İtalya

Açıklama:

ABD

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi makro ekonomik ve sosyal politikaların belirlenmesinden sorumludur?

Devlet

İşçi

İşçi sendikası

İşveren

İşveren sendikası

Açıklama:

Devlet

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde sendikalaşma oranı düşük olmasına rağmen sendikalar muhalefet olarak oldukça güçlüdür?

Almanya

İngiltere

İrlanda

ABD

Fransa

Açıklama:

Fransa

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda endüstri ilişkilerinin kapsamına girmektedir?

İmalat sektöründe çalışanlar

Kamu sektöründe çalışanlar

Ticaret sektöründe çalışanlar

Hizmet sektöründe çalışanlar

Tarım sektöründe çalışanlar

Açıklama:

İmalat sektöründe çalışanlar

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi işverenlerin makro düzeydeki endüstri ilişkileri faaliyetlerinden birisidir?

Yönetime katılma stratejileri

İstihdam politikaları

Personel politikaları

Bireysel sözleşmeler

Toplu pazarlık politikaları

Açıklama:

İstihdam politikaları

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdaki bilim dallarından hangisi işgücü arzı ve talebinin yapısı, ücretler ve enflasyon arasındaki ilişkiler, işgücünün diğer üretim faktörleriyle olan ilişkileri gibi konuları incelemektedir?

İnsan kaynakları yönetim

Endüstri ilişkileri

Çalışma ekonomisi

Sosyal politika

Çalışma ilişkileri

Açıklama:

Çalışma ekonomisi

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde nüfusunun tamamına yakını göç yolu ile gelen ve kişisel özgürlüklerine düşkün olan kişilerden oluştuğu için sendikalar çalışanlar arasında sınıf dayanışması temeline dayalı bir örgütlenme hareketini gerçekleştirmede güçlükle karşılaşmıştır?

Avusturya

Avustralya

Almanya

ABD

Japonya

Açıklama:

ABD

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenine __________________ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Deney

Bağımlı değişken

Teori

Bağımsız değişken

İdeoloji

Açıklama:

Teori: Bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

I. Endüstri ilişkileri ekonomik, sosyal ve politik çevrenin etkisi altındadır.
II. Endüstri ilişkileri çok disiplinli bir alandır.
III. Endüstri ilişkileri içinde bulunulan zamandan ve mekandan bağımsız gelişmeler gösterir.
IV. Endüstri ilişkileri dinamik bir alandır.
Yukarıda verilen bilgilerden doğru olanlar aşağıdaki hangi şıkta eksiksiz verilmiştir?

Yalnız II

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Endüstri ilişkileri ekonomik, sosyal ve politik çevrenin etkisi altında bulunan, çok disiplinli ve içinde bulunulan zamana ve mekâna bağlı olarak farklı gelişmeler gösteren dinamik bir alandır.
Görüldüğü üzere III numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, II ve IV numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez kim tarafından ortaya atılmıştır?

Talcott Parsons

John Dunlop

Allan Flanders

Gerald Ford

Karl Marx

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez John Dunlop tarafından ortaya atılmıştır. Bu yaklaşım, Dunlop’un 1958 yılında ABD’de yayınladığı Endüstri İlişkileri Sistemleri adlı kitabında geliştirilmiştir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Ürün piyasası
II. Yöneticiler
III. Bütçe kısıtları
IV. Sendikalar
V. Gücün toplumdaki dağılımı
Yukarıdakilerden hangileri Dunlop'un belirttiği aktörleri etkileyen ve sınırlayan çevreler arasındadır?

I ve II

II ve IV

I, II ve V

I, III ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

Dunlop aktörleri etkileyen ve sınırlayan çevreleri işyerinin ve iş toplumunun teknolojik özellikleri, ürün piyasası ya da pazar ve bütçe kısıtları ve gücün toplumdaki dağılımı olarak belirtmiştir.
Yöneticiler ve sendikalar ise endüstri ilişkileri sisteminin temel amacı olan kuralların oluşumunu gerçekleştiren aktörler arasındadır.
Dolayısıyla II ve IV numaralı maddeler yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, III ve V numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Endüstri ilişkileri alanında ilk kuramsal çalışmayı yaparak temellerini atan isim ya da isimler aşağıdakilerden hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Sidney ve Beatrice Webb

Emile Durkheim

Karl Marx ve Friedrich Engels

Saint Simon

Auguste Comte

Açıklama:

Endüstri ilişkileri alanında ilk kuramsal çalışmayı yaparak temellerini atanlar, iki İngiliz araştırmacı Sidney ve Beatrice Webb olmuştur. Bu iki İngiliz bilim adamı 19. yüzyılın son on yılında yaptıkları çalışmalarla endüstri ilişkileri alanına önemli katkılar sağlamışlardır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdaki teorilerden hangisine göre toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık oluşturmaktadır?

Sistem Teorisi

Klasik Teori

Tekilci Teori

Neokorporatist Teori

Marksist Teori

Açıklama:

Marksist Kurama (Teoriye) göre, toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık oluşturmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkmıştır.
II. Sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışmaktadır.
III. İşçi ve işveren ortak amaçlara sahip bir takımın üyesidirler.
IV. Endüstri ilişkilerinde çatışma yapısaldır.
Yukarıda Tekilci Teori'ye ilişkin verilen bilgilerden doğru olanlar aşağıdaki hangi şıkta eksiksiz olarak verilmiştir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Endüstri ilişkilerine Tekilci Yaklaşım, sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan, sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teoridir. İşçi ve işveren etkin üretim, yüksek kar ve işletmedeki her çalışana iyi ücret sağlamak gibi ortak amaçlara sahip bir takımın üyesidirler. Tekilci Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinde çatışma yapısal değildir. Daha çok işletmedeki küçük uyuşmazlıklardan kaynaklanmaktadır.
Görüldüğü üzere IV numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, II ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıda Sosyolojik Teori'ye ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkileri aktörlerinin davranışlarını açıklayabilmek için bu davranışlara yükledikleri kişisel anlam yorumlanmalıdır.

Sosyolojik yaklaşım sistem yaklaşımı başta olmak üzere, endüstri ilişkilerinde çevre ve kurumlar üzerinde duran diğer yaklaşımlara karşıt olarak ortaya çıkmıştır.

Sosyolojik yaklaşım endüstri ilişkilerinde sadece açık ve gözlenebilir davranışların incelenmemesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Sosyolojik yaklaşım, aktörlerin içinde bulunduğu endüstri ilişkileri sisteminin çevresel özelliklerinin aktörlerin davranışlarına olan etkisini göz ardı ettiği için eleştirilmektedir.

Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkilerinde aktörlerin davranışlarından çok yapı ve kurumlar önemlidir.

Açıklama:

- Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkileri aktörlerinin davranışlarını açıklayabilmek için bu davranışlara yükledikleri kişisel anlam yorumlanmalıdır.
- Sosyolojik yaklaşım sistem yaklaşımı başta olmak üzere, endüstri ilişkilerinde çevre ve kurumlar üzerinde duran diğer yaklaşımlara karşıt olarak ortaya çıkmıştır.
- Sosyolojik yaklaşım endüstri ilişkilerinde sadece açık ve gözlenebilir davranışların incelenmemesi gerektiğini ileri sürmektedir.
- Sosyolojik yaklaşım, aktörlerin içinde bulunduğu endüstri ilişkileri sisteminin çevresel özelliklerinin aktörlerin davranışlarına olan etkisini göz ardı ettiği için eleştirilmektedir.
- Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkilerinde yapı ve kurumlardan çok aktörlerin davranışları önemlidir.
E seçeneğinde verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinden işçi ve işveren örgütlerinin birbirleri ve hükümet ile olan ilişkilerini inceleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Neokorporatist Teori

Tekilci Teori

Marksist Teori

Feminist Teori

Klasik Teori

Açıklama:

Neokorporatist yaklaşım, endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinden işçi ve işveren örgütlerinin birbirleri ve hükümet ile olan ilişkilerini incelemektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Yönetici pozisyonunda çalışan kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamına ____________________ adı verilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Cam uçurum sendroumu

Klon etkisi

Cam tavan sendromu

Halo etkisi

Boynuz etkisi

Açıklama:

Yönetici pozisyonunda çalışan kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamına cam tavan ya da cam tavan sendromu adı verilmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu fikrini ilk olarak ortaya atan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Talcott Parsons

John Dunlop

Sidney ve Beatrice Webb

Karl Marks

Allon Flanders

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 12

İdeoloji
Kurallar
Çevre
Hakemler
Aktörler

Yukarıdakilerden hangileri endüstri ilişkileri sisteminin bağımsız değişkenleri arasında yer alır?

I ve V

II ve IV

I, III ve V

II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin aktörler, çevre ve ideolojiden oluşan üç bağımsız değişkeni vardır. Sistemin aktörleri sahip oldukları ideolojiye ve içinde bulundukları çevreye bağlı olarak toplu pazarlık, uzlaştırma gibi çeşitli mekanizmaları kullanarak sistemin işleyişini düzenleyen kurallar yapmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Sendika
Yönetim
Teknoloji
Pazar ve bütçe kısıtları
Devlet

Yukarıdakilerden hangileri endüstri ilişkileri sisteminin aktörleri arasında yer alır?

I ve V

II ve IV

I, II ve V

II, IV ve V

I, III ve IV

Açıklama:

Endüstri İlişkileri Sisteminde aktörler;

Sendika
Yönetim
İdeoloji
Devlet olarak sayılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Endüstriyel demokrasi kavramını içine alır.
Sendikaların amaçlarını toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler olmak üzere iki yöntemle gerçekleştirebileceklerini savunur.

Yukarıdaki özellikler aşağıdaki endüstri ilişkileri kuramlarından hangisi ile ilişkilidir?

Marksist Teori

Klasik Teori

Çoğulcu Teori

Tekilci Teori

Sosyolojik Teori

Açıklama:

Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını iki yöntemle gerçekleştirebilirler: toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler.
İngiliz sendikacılığının yenilikçi (reformist) niteliği üzerinde büyük etkisi olan Webb’ler ilk çalışmalarında toplu pazarlığa ağırlıklı bir rol vermiş olmalarına karşılık; 1897 yılında yayınladıkları “Industrial Democracy” (Endüstriyel Demokrasi) adlı kitapta sendikaların siyasi faaliyetleri ile yasal düzenlemelerin endüstriyel demokrasi üzerindeki etkisine değinmişlerdir

Doğru Cevap: B

Soru 15

Marksist Kurama göre toplumsal değişimin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf çatışması

Otoritenin baskısı

Yönetim sistemi

Halk hareketleri

Toplu pazarlıklar

Açıklama:

Marksist Kurama göre, toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık
oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, işyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır.
Toplu pazarlık olmasaydı sendikalar, küçük, zayıf ve etkisiz örgütler olarak kalacaklardı

Yukarıdaki görüşleri savunan bir kişi aşağıdaki endüstri ilişkileri kuramlarından hangisine daha yakındır?

Marksist Teori

Klasik Teori

Tekilci Teori

Feminist Teori

Çoğulcu Teori

Açıklama:

Çoğulcu Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, işyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır.
Sendikalar siyasi ve toplumsal roller oynamak ve üyelerine pazarlık örgütü olmaktan başka hizmetler sunmakla birlikte, sendikalara üyeleri nazarında değer kazandıran unsur toplu pazarlık örgütü olmalarıdır. Toplu pazarlık aracılığı ile sendikalar işverenlerin otoritesini ve gücünü sınırlamaktadırlar. Çoğulculara göre toplu pazarlık olmasaydı sendikalar, küçük, zayıf ve etkisiz örgütler olarak kalacaklardı.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Çoğulculuk kuramcılarına göre toplu pazarlık sürecinin nihai çıktısı aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet müdahalesi

Çalışma hayatının kuralları

İşçi ve işveren arasında çatışma ve düzensizlik

Devletin yasalarla düzenlediği toplu pazarlık

Grev ve lokavt

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 18

Çatışma endüstri ilişkilerinin yapısal özelliği olarak kabul edilmemekte, uyum ve işbirliği temel alınmaktadır.
Yönetim ideolojisi kavramını içerisinde barındırmaktadır.

Yukarıdaki özellikler aşağıdaki endüstri ilişkileri kuramlarından hangisi ile ilişkilidir?

Çoğulcu Teori

Marksist Teori

Neokorporatist Teori

Sosyolojik Teori

Tekilci Teori

Açıklama:

Tekilci yaklaşıma göre, çatışma endüstri ilişkilerinin yapısal özelliği olarak kabul edilmemekte, uyum ve işbirliği temel alınmaktadır. Yönetimin ve işçilerin çıkarlarının aynı olduğunu ve yönetimin örgütün tümünün çıkarları için çalıştığını ileri sürerek yöneticilerin otoritesini meşrulaştıran bu yaklaşıma yönetim ideolojisi de denilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aktörlerin bir davranışta bulunurken; kişisel anlam, amaçlar, deneyler, norm ve değerler, tutumlar, beklentiler ve diğer bireylerle etkileşim gibi faktörlerin etkisiyle hareket ettiklerini öne süren endüstri ilişkileri teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulcu Teori

Tekilci Teori

Sosyolojik Teori

Feminist Teori

Klasik Teori

Açıklama:

Sosyolojik teoriye göre bireylerin davranışlarını etkileyen faktörler aşağıdaki gibidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Endüstri İlişkileri Sisteminde Neokorporatist Teori ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Korporatizm, işçi ve işveren örgütlerinin kamu politikalarının oluşturulmasına ve uygulanmasına katılımının sağlanmasıdır.

Neokorporatizm, işçi ve işveren örgütlerine devlet tarafından yasal ayrıcalıklar sağlanırken, faaliyetlerinin kısıtlanması ve denetlenmesidir.

Toplumsal korporatizmde örgütlerin kontrolü yukarıdan gelir ve devlet müdahalesi fazladır.

Pazarlık korporatizminde devlet, toplumun farklı örgütleri ve çıkar grupları ile pazarlıklar ve anlaşmalar yapmaktadır.

Güçlü neokorporatizmde toplu pazarlıklar daha çok ulusal düzeyde yapılmaktadır.

Açıklama:

Toplumsal korporatizmde örgütlerin kontrolü aşağıdan gelir ve devlet müdahalesi azdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

"Bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenidir."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Teori

Hipotez

Araştırma

Sistem

Değişken

Açıklama:

Teori: Bilgi edinme sürecinin
herhangi bir aşamasında
ortaya atılan geçerlik
ve güvenilirliği bilimsel
yöntemlerle saptanmış iç
tutarlılığı olan bir genel bilgi
ve açıklama düzenidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Dunlop'un endüstri ilişkileri sisteminde "çıktılar" bölümünde yer alır?

Aktörler

Çevreler

İdeoloji

Kurallar

Uzlaştırma

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Dunlop'un endüstri ilişkileri sisteminde "aktörler" bölümünde yer alır?

Pazar ve bütçe kısıtları

Sendika

Teknoloji

Toplumda güç dağılımı

Kurallar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 24

"Siyasi veya toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükümetin, bir partinin, bir grubun davranışlarına yön veren politik, hukuki, bilimsel, felsefi, dini, moral ve estetik düşünceler bütünüdür." Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

İdeoloji

Teori

Kuram

Sistem

Yaklaşım

Açıklama:

İdeoloji:
Siyasi veya
toplumsal bir öğreti oluşturan,
bir hükümetin, bir partinin,
bir grubun davranışlarına yön
veren politik, hukuki, bilimsel,
felsefi, dini, moral ve estetik
düşünceler bütünüdür

Doğru Cevap: A

Soru 25

"İnsanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenidir" yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

İdeoloji

Endüstriyel demokrasi

Bağımlı değişken

Endüstri ilişkileri

Bağımsız değişken

Açıklama:

Endüstriyel demokrasi:
İnsanın kişiliğine saygı
gösterilen ve tüm bireylerin
fırsat açısından eşit olduğu,
ancak sarf ettikleri çaba,
teşebbüs gücü ve sahip
oldukları zihinsel ve bedensel
niteliklerle ödüllendirildikleri
bir toplum düzenidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

"Uzun süre yürürlükte kalan klasik model, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan
sonra ortaya çıkan ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmelerin etkisi altında kalmıştır. Bu dönemde devletin, klasik endüstri ilişkileri sisteminin çözümleyemediği sorunlara gittikçe artan bir biçimde ve daha etkili müdahalesi söz konusu olmuştur. Bunun sonucunda, endüstri ilişkilerinde işverenlerin, işçi sendikalarının ve devletin rolleri konusunda yeni görüşler ve tartışmalar ortaya çıkmıştır"
Ortaya çıkan bu yeni oluşuma verilen ad nedir?

Marksizm

Sinizm

Neokorporatizm

Çoğulcu teori

Tekilci teori

Açıklama:

Uzun süre yürürlükte kalan klasik model, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan
sonra ortaya çıkan ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmelerin etkisi altında kalmıştır.
Bu dönemde devletin, klasik endüstri ilişkileri sisteminin çözümleyemediği
sorunlara gittikçe artan bir biçimde ve daha etkili müdahalesi söz konusu
olmuştur. Bunun sonucunda, endüstri ilişkilerinde işverenlerin, işçi sendikalarının
ve devletin rolleri konusunda yeni görüşler ve tartışmalar ortaya çıkmıştır.
Neokorporatizm olarak adlandırılan bu yeni oluşumda devlet-işçi-işveren işbirliği
ön planda tutulmakta, kararlar birlikte alınıp hayata birlikte geçirilmeye çalışılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

"Kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramıdır."
Yukarıda açıklanan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik teori

Çoğulcu teori

Marksizm

Tekilci teori

Sosyolojik teori

Açıklama:

Marksizm: Kapitalist toplum
içinde endüstri ilişkilerinin
analizine yönelik uygulamaları
da içeren, toplumun ve sosyal
değişimin genel bir kuramıdır. Marksist Kurama göre,
toplumsal değişimin kaynağı
olan sınıf çatışmasının ve
eşitsizliğin temelini sermaye
sahibi ve emek sahibi
olanlar arasındaki farklılık
oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü kim tarafından ortaya atılmıştır?

Dunlop

Parsons

Owen

Schumpeter

Durkheim

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez John Dunlop tarafından ortaya atılmıştır. Bu yaklaşım, Dunlop’un 1958 yılında ABD’de yayınladığı Endüstri İlişkileri Sistemleri adlı kitabında geliştirilmiştir. Kısaca Sistem Teorisi olarak adlandırılan Endüstri İlişkileri Sitemi Teorisi o tarihten günümüze hem en çok kabul gören, hem de en çok tartışılan ve eleştirilen kuram olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkileri sistemi aktörlerini etkileyen ve sınırlayan çevrelerden değildir?

İşyerinin teknolojik özellikleri

İş toplumunun teknolojik özellikleri

Ürün piyasası

Pazar ve bütçe kısıtları

Ticari teamüller

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin çevresel özellikleri toplum ve diğer alt sistemler tarafından belirlenmektedir. Ancak bu çevreler endüstri ilişkileri sistemi aktörleri tarafından oluşturulan kuralların şekillenmesinde kesin olarak rol oynamaktadır. Dunlop aktörleri etkileyen ve sınırlayan çevreleri işyerinin ve iş toplumunun teknolojik özellikleri, ürün piyasası ya da pazar ve bütçe kısıtları ve gücün toplumdaki dağılımı olarak belirtmiştir .

Doğru Cevap: E

Soru 30

Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını hangi yöntemle gerçekleştirebilirler?

Toplu pazarlık

İsyan

İş bırakma

Ayaklanma

Bireysel uzlaşı

Açıklama:

Webb’ler, sendikaların amaçlarını gerçekleştirmek için iki temel süreç olduğunu belirtmektedirler. Birincisi, toplu pazarlık süreci ve bunun sonucu oluşan toplu iş sözleşmesi ile ücretlerde ve çalışma koşullarında standartların belirlenmesidir. İkincisi ise yasal düzenleme sürecinin kullanılmasıdır. Piyasa içinde çalışma koşullarının oluşturulması için toplu pazarlıkların ve yasal düzenlemelerin birlikte
kullanılabileceğini belirtirken özellikle asgari ücretin belirlenmesi gibi çalışanların tamamını ilgilendiren standartların belirlenmesinde yasal süreci daha fazla ön plana çıkarmışlardır (Tripp, 1961, s.58). Bununla birlikte, endüstri ilişkileri alanında sendikaların ancak toplu pazarlıklar yoluyla zorlayıcı bir rol oynayabileceklerini ileri sürmüşlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Toplumsal ilişkilerin üretim ilişkileri tarafından şekillendiğini belirterek sanayi ve toplumdaki gücün kaynağı olarak mülkiyet ilişkilerini ön plana çıkaran kuram hangisidir?

Marksizm

Liberalizm

Korporatizm

Neokorporatizm

Anarşizm

Açıklama:

Marksizm, kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramıdır. Bir sosyal değişme kuramı olarak Marksizm, toplumsal ilişkilerin üretim ilişkileri tarafından şekillendiğini belirterek sanayi ve toplumdaki gücün kaynağı olarak mülkiyet ilişkilerini ön plana çıkarmaktadır. Sistem Teorisi aktörlere, Çoğulcu Teori grup çıkarlarına önem verirken Marksistler sınıf kavramı üzerinde durmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Marksizme göre temel çatışma hangi iki sınıf arasındadır?

Sermaye ve proleterya

Sermaye ve bürokrasi

Bürokrasi ve aristokrasi

Proleterya ve aristokrasi

Aristokrasi ve sermaye

Açıklama:

Marks’a göre kapitalizm sınıfsal düşmanlıkları sadeleştirmiştir ve toplum gitgide birbiriyle karşı karşıya gelen iki büyük sınıfa ayrılmıştır. Marks’ın kapitalizmde sadece iki önemli sınıfın var olduğunu iddia etmesinin nedeni, artık ekonomik ilişkilerin temelinin özel mülkiyete dayalı olması ve sadece iki olasılığın mevcut olmasıdır: üretim araçlarına sahip bir sınıf (burjuvazi) ve bunlara sahip olmayan, dolayısıyla çalışma kapasitelerini satmak zorunda olan bir sınıf (proletarya). Kapitalist bir toplumda bu iki sınıf arasında var olan çatışma uzlaştırılamaz olarak kabul edilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 33

Marksizmde toplumsal değişimin temel kaynağı nedir?

Medeniyetler çatışması

Sınıf çatışması

Kültürel çatışma

Antagonistik çatışma

Bürokratik çatışma

Açıklama:

Marksistler sınıf çatışmasını toplumsal değişimin bir kaynağı olarak kabul etmektedir. Sınıf çatışması, öncelikle toplumda ekonomik gücün dağılımı ve ekonomik güce sahip olma aşamasında oluşan eşitsizlikten kaynaklanmaktadır. Toplumun sosyal ya da politik kurumlarının niteliğini de bu ekonomik eşitsizlikler etkilemekte ve ekonomik yönden baskın olan grup eğitim olanakları, medya, kamu sektöründe istihdam gibi konular üzerinde de hâkim olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Endüstri ilişkilerine Marksist açılımları sağlayan düşünür hangisidir?

Parsons

Weber

Hyman

Dunlop

Durkheim

Açıklama:

Endüstri ilişkilerine Marksist açılımları sağlayan Hyman olmuştur. Hyman’a göre, endüstri ilişkileri “iş ilişkileri üzerindeki denetim süreçlerinin incelenmesidir.” Bir istihdam ilişkisinde işverenlerin emir verme yetkisi varken işçilerin de bu emirlere uyma zorunluluğu vardır. Ancak bu ilişki bir kölelik ilişkisi değildir. Bu uyma yükümlülüğünün ve emir verme yetkisinin belirli sınırlar vardır. Hyman, endüstri ilişkilerinin ekonomide istikrarın ve düzenin sağlanmasına yöneldiğini, uyuşmazlıkları ve anlaşmazlıkları doğuran nedenlerden çok, onları önlemek konusuna önem verildiğini ileri sürerek Dunlop’u da eleştirmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sadece kurumsallaşmış veya düzenlenmiş kuralları endüstri ilişkileri içinde gören yaklaşım hangisidir?

Neokorporatist yaklaşım

Sistem yaklaşımı

Korporatist yaklaşım

Marksist yaklaşım

Kurumsal yaklaşım

Açıklama:

Çoğulcu Teori’nin en önemli isimlerinden biri olan ve sadece kurumsallaşmış veya düzenlenmiş kuralları endüstri ilişkileri içinde gören Flanders’ın etkisiyle Kurumsal Yaklaşım olarak da adlandırılan bu teoriye göre, endüstri ilişkileri “iş düzenlemesi kurumlarının” incelenmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

"Yönetim ideolojisi" kavramı hangi kurama aittir?

Marksizm

Çoğulcu teori

Klasik teori

Tekilci teori

Sistem yaklaşımı

Açıklama:

Endüstri ilişkilerine Tekilci Yaklaşım, sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan, sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teoridir. Bu yaklaşıma göre, her iş örgütü ortak bir amaç için oluşturulmuş uyumlu ve tek bir bütündür. İşletmede çalışan işçiler bir araya gelerek tek bir otorite altında bir bütün oluşturmakta ve çalıştığı işletmenin amaçları, çıkarları ve değerlerini paylaşmaktadırlar. İşçi ve işveren etkin üretim, yüksek kar ve işletmedeki her çalışana iyi ücret sağlamak gibi ortak amaçlara sahip bir takımın üyesidirler. Ancak bu takımın çalışması ve görevlerini tam olarak yerine getirmesi için üst yönetimin liderliğine ihtiyacı vardır. Bu nedenle yönetimin karar ve emir verme hakkı, meşru ve rasyonel olarak kabul edilmektedir (Farnham ve Pimlott, 1990, s.4). Yönetimin ve işçilerin çıkarlarının aynı olduğunu ve yönetimin örgütün tümünün çıkarları için çalıştığını ileri sürerek yöneticilerin otoritesini meşrulaştıran bu yaklaşıma yönetim ideolojisi de denilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

"İşçi ve işveren örgütlerine devlet tarafından yasal ayrıcalıklar sağlanırken, faaliyetlerinin kısıtlanması ve denetlenmesidir."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Neokorporatizm

Korporatizm

Marksizm

Feminizm

Klasik teori

Açıklama:

Neokorporatizm: İşçi ve işveren örgütlerine devlet tarafından yasal ayrıcalıklar sağlanırken, faaliyetlerinin kısıtlanması ve denetlenmesidir. Neo-korporatist yaklaşım, endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinden işçi ve işveren örgütlerinin birbirleri ve hükümet ile olan ilişkilerini incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

"Kadınların çalışma yaşamına katılımını ve çalışma yaşamında konumunu sorgularken cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki
ayrıma dikkat çekmektedir."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?

Marksizm

Feminizm

Korporatizm

Neokorporatizm

Klasik teori

Açıklama:

Feminist Teori kadınların çalışma yaşamına katılımını ve çalışma yaşamında konumunu sorgularken cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki ayrıma dikkat çekmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 39

Sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teori hangisidir?

Çoğulcu teori

Marksist teori

Tekilci teori

Korporatist teori

Klasik teori

Açıklama:

Endüstri ilişkilerine Tekilci Yaklaşım, sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan, sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teoridir. Bu yaklaşıma göre, her iş örgütü ortak bir amaç için oluşturulmuş uyumlu ve tek bir bütündür.

Doğru Cevap: C

Soru 40

İşçi ve işveren örgütlerine devlet tarafından yasal ayrıcalıklar sağlanırken, faaliyetlerinin kısıtlanması ve denetlenmesi aşağıdakilerden hangisinde söz konusudur?

Neokorporatizm

Marksizm

Klasik teori

Çoğulcu teori

Tekilci teori

Açıklama:

Neokorporatizm: İşçi ve işveren örgütlerine devlet tarafından yasal ayrıcalıklar sağlanırken, faaliyetlerinin kısıtlanması ve denetlenmesidir.Neo-korporatist yaklaşım, endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinden işçi ve işveren örgütlerinin birbirleri ve hükümet ile olan ilişkilerini incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik
ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenine ne ad verilir?

Fikir

Teori

Kanı

Düşünce

Önyargı

Açıklama:

Teori: Bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik
ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez kim tarafından ortaya atılmıştır?

John Dunlop

Michael Wells

Johny Curtis

Göbels

Frederick

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez John Dunlop tarafından ortaya atılmıştır. Bu yaklaşım, Dunlop’un 1958 yılında ABD’de yayınladığı Endüstri İlişkileri Sistemleri adlı kitabında geliştirilmiştir. Kısaca Sistem Teorisi olarak adlandırılan Endüstri İlişkileri Sitemi Teorisi o tarihten günümüze hem en çok kabul gören, hem de en çok tartışılan ve eleştirilen kuram olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Başka bir değişkene bağlı olarak farklı değerler almayan ve diğer değişkenleri etkileyen değişkene ne ad verilir?

Bağımlı değişken

Hipotez

Bağımsız değişken

Kuram

Önerme

Açıklama:

Bağımsız değişken: Başka bir değişkene bağlı olarak farklı değerler almayan ve diğer değişkenleri etkileyen değişkendir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Hangisi Dunlop’un Endüstri İlişkileri Sistemindeki girdilerden biridir?

Toplu pazarlık

Uzlaştırma

Kurallar

Aktörler

Hakem

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Hangisi Dunlop’un Endüstri İlişkileri Sistemindeki süreçlerden biridir?

Aktörler

Çevreler

İdeoloji

Uzlaştırma

Kurallar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri endüstri ilişkileri sisteminin bağımsız değişkenleri arasında yer alır?
I. Aktörler
II. Çevre
III. İdeoloji

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin aktörler, çevre ve ideolojiden oluşan üç bağımsız değişkeni vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Endüstri ilişkilerinin kuramsal temelleri İngiliz bilim insanları Sidney ve Beatrice Webb tarafından atılmıştır.
II. Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını gerçekleştirme yöntemlerinden biri toplu pazarlıktır.
III. Endüstriyel demokrasi, insanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenidir.

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin kuramsal temelleri İngiliz bilim insanları Sidney ve Beatrice Webb tarafından atılmıştır.
Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını iki yöntemle gerçekleştirebilirler:
toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler.
Endüstriyel demokrasi:İnsanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Hangi teoriye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, işyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır?

Marksist teori

Tekilci teori

Çoğulcu teori

Klasik teori

Sosyolojik teori

Açıklama:

Çoğulcu Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, işyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramıdır?

Klasik teori

Marksist teori

Çoğulcu teori

Tekilci teori

Neokorporatist teori

Açıklama:

Marksizm: Kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

İşçi ve işveren örgütlerinin kamu politikalarının oluşturulmasına ve uygulanmasına katılımının sağlanmasına ne ad verilir?

Korporatizm

Sosyolojik yaklaşım

Marksizm

Klasik teori

Tekilci teori

Açıklama:

Korporatizm: İşçi ve işveren örgütlerinin kamu politikalarının oluşturulmasına ve uygulanmasına katılımının sağlanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Kadınların çalışma yaşamına katılımını ve çalışma yaşamında konumunu sorgularken cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki ayrıma dikkat çeken teori aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist Teori

Tekilci teori

Çoğulcu teori

Sosyolojik teori

Klasik teori

Açıklama:

Feminist Teori kadınların çalışma yaşamına katılımını ve çalışma yaşamında konumunu sorgularken cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki ayrıma dikkat çekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hangi yaklaşım, aktörlerin içinde bulunduğu endüstri ilişkileri sisteminin çevresel özelliklerinin aktörlerin davranışlarına olan etkisini göz ardı ettiği için eleştirilmektedir?

Neokorporatist

Klasik

Tekilci

Sosyolojik

Çoğulcu

Açıklama:

Sosyolojik yaklaşım, aktörlerin içinde bulunduğu endüstri ilişkileri sisteminin çevresel özelliklerinin aktörlerin davranışlarına olan etkisini göz ardı ettiği için eleştirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez kim tarafından ortaya atılmıştır?

Karl Marks

Sidney Web

John Dunlop

Beatrice Web

Allan Flanders

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez John Dunlop tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yönetici pozisyonunda çalışan kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamına cam tavan ya da cam tavan sendromu adı verilmektedir.

Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkilerinde yapı ve kurumlardan çok aktörlerin davranışları önemlidir.

İnsan İlişkileri Teorisi, çalışanların işinden memnun ve verimli olabilmesi
için çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğini temel alan yönetim anlayışıdır.

Korporatizmin iki modeli olduğu ileri sürülmektedir.

Açıklama:

Korporatizmin üç modeli olduğu ileri sürülmektedir. Bunlar toplumsal korporatizm, devlet korporatizmi ve pazarlık korporatizmidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Hangi teoriye göre çatışma endüstri ilişkilerinin yapısal özelliği olarak kabul edilmemekte, uyum ve işbirliği temel alınmaktadır?

Çoğulcu teori

Tekilci teori

Sosyolojik teori

Klasik teori

Sistem teorisi

Açıklama:

Tekilci yaklaşıma göre, çatışma endüstri ilişkilerinin yapısal özelliği olarak kabul edilmemekte, uyum ve işbirliği temel alınmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Siyasi veya toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükümetin, bir partinin, bir grubun davranışlarına yön veren politik, hukuki, bilimsel, felsefi, dini, moral ve estetik düşünceler bütününe ne ad verilir?

İdeoloji

Kuram

Hipotez

Oligopol

Rekabet

Açıklama:

İdeoloji: Siyasi veya toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükümetin, bir partinin, bir grubun davranışlarına yön veren politik, hukuki, bilimsel, felsefi, dini, moral ve estetik düşünceler bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Kurallar, endüstri ilişkileri sisteminin nasıl bir değişkenini oluşturur?

Bağımsız değişken

Bağımlı değişken

Temel değişken

Yan değişken

Hipotez

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin aktörleri sahip oldukları ideolojiye bağlı olarak yukarıda bahsedilen çevresel unsurların etkileşimi sonucunda bir kurallar ağı meydana getirmektedirler. Kurallar, endüstri ilişkileri sisteminin bağımlı değişkenidir. Dunlop, bu kuralların oluşturulmasını ve uygulanmasını endüstri ilişkilerinin temel amacı olarak görmektedir. Bu kurallar ağı üç temel unsurdan oluşmaktadır: kuralların belirlenmesi için prosedürlerin oluşturulması, kuralların kendileri ve kuralların hangi durumlara uygulanacağına karar vermek için prosedürler oluşturulması.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Hangi Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler ile gerçekleştirebilirler?

Sistem teorisi

Klasik teori

Marksist teori

Çoğulcu teori

Sosyolojik teori

Açıklama:

Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını iki yöntemle gerçekleştirebilirler:
toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler.

Doğru Cevap: B

Soru 59

İnsanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenine ne ad verilir?

Marksist düzen

Sosyal bağımsızlık

Endüstriyel demokrasi

Refah toplumu

Teokrasi

Açıklama:

Endüstriyel demokrasi: İnsanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenidir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Hangi kurama göre, toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık oluşturmaktadır?

Sosyolojik teori

Çoğulcu teori

Klasik teori

Sistem teorisi

Marksist teori

Açıklama:

Marksist Kurama göre, toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık oluşturmaktadır. Marks’a göre kapitalizm sınıfsal düşmanlıkları sadeleştirmiştir ve toplum gitgide birbiriyle karşı karşıya gelen iki büyük sınıfa ayrılmıştır. Marks’ın kapitalizmde sadece iki önemli sınıfın var olduğunu iddia etmesinin nedeni, artık ekonomik ilişkilerin temelinin özel mülkiyete dayalı olması ve sadece iki olasılığın mevcut olmasıdır: üretim araçlarına sahip bir sınıf (burjuvazi) ve bunlara sahip olmayan, dolayısıyla çalışma kapasitelerini satmak zorunda olan bir sınıf (proletarya). Kapitalist bir toplumda bu iki sınıf arasında var olan çatışma uzlaştırılamaz olarak kabul edilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Teknoloji ve ürün piyasası
II. Bütçe kısıtları
III. Gücün toplumda dağılımı
Endüstri ilişkileri sisteminin çevresini oluşturan unsurlar yukarıdakilerden hangisi/hangileridir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin çevresini oluşturan unsurlar teknoloji, ürün piyasası, bütçe kısıtları ve gücün toplumda dağılımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

I. Toplu pazarlık
II. Yasal düzenleme
III. İdeolojik yaklaşım
Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını yukarıda yer alan hangi yöntem/yöntemlerle gerçekleştirebilirler?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını iki yöntemle gerçekleştirebilirler. Bunlar toplu pazarlık ve yasal düzenlemelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları içeren aynı zamanda toplumun ve sosyal değişimin genel kuramı olarak nitelendirilen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Marksist Teori

Sistem Teorisi

Çoğulcu Teori

Sosyolojik Teori

Neokorporatist Teori

Açıklama:

Kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramı Marksist Teoridir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Marksist Kurama göre, sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelindeki farlılıkları ne oluşturmaktadır?

Sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık

Emek gücü ve sayısal çokluk arasındaki farklılık

Sendikacılık ve iş gücü arasındaki farklılık

Rekabet edenler ile ekonomik çatışma arasındaki farklılık

Sosyal çevre ve ideolojik yaklaşım arasındaki farklılık

Açıklama:

Marksist Kurama göre, toplumsal değişimin kaynağı olan sınıf çatışmasının ve eşitsizliğin temelini sermaye sahibi ve emek sahibi olanlar arasındaki farklılık oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Endüstri ilişkilerinde, iş yerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmayı vurgulayan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik Teori

Marksist Teori

Çoğulcu Teori

Sistem Teori

Klasik Teori

Açıklama:

Çoğulcu Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, iş yerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Temel amacı, insanları çalıştığı işletmeyle bütünleştirerek rekabetçi bir piyasada çalışanların sadakatini, müşteri memnuniyetini ve verimliliğini sağlamak olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulcu Yaklaşım

Sistemsel Yaklaşım

Sosyolojik Yaklaşım

Neokorporatist Yaklaşım

Neo Tekilci Yaklaşım

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 67

Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkilerinde yapı ve kurumlardan çok hangi unsurun davranışları önemlidir?

Yönetimin

Aktörün

Sosyal çevrenin

İnsan kaynakları yönetiminin

Sermaye sahibinin

Açıklama:

Sosyolojik yaklaşıma göre, endüstri ilişkilerinde yapı ve kurumlardan çok aktörlerin davranışları önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Neokorporatizm olarak adlandrılan sistemde, siyasal ve ekonomik bakımdan daha fazla güçlenen unsur veya unsurlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Devlet ile sermaye sahipleri

Endüstri

Rekabet edenler ve sosyolojik faktörler

İşçi ve işveren örgütleri

İstihdam alanı

Açıklama:

Neokorporatizm olarak adlandırılan yeni sistemde, işçi ve işveren örgütleri, yani sendikalar, siyasal ve ekonomik bakımdan daha fazla güçlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

I. Sendikalaşma oranının azalması
II. Toplu pazarlığın kapsamının daralması
III. Devletin sisteme müdahalesinin artması
IV. Klasik teorinin devreye girmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Neo-korporatist modelin zayıfladığının ileri sürüldüğü nedenler arasında yer almaz?

Yalnız I

Yalnız IV

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sendikalaşma oranının azalması, toplu pazarlığın kapsamının daralması ve devletin sisteme müdahalesinin artmasıyla birlikte neo-korporatist modelin zayıfladığı ileri sürülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Yönetici pozisyonunda çalışan kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Engel parkuru

Ayrımcı yaklaşım

Cam tavan sendromu

Anti-feminist yaklaşım

Olumsuz hedef bütünü

Açıklama:

Yönetici pozisyonunda çalışan kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamına cam tavan ya da cam tavan sendromu adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinin çalışma hayatını düzenleyen kuralları belirlediği mekanizmalardan biri değildir?

Sendika

Toplu pazarlık

Uzlaştırma

Hakem

Yasalar

Açıklama:

Endüstri ilişkileri sisteminin aktörleri, içinde bulundukları çevrede sahip oldukları ideolojiye bağlı olarak toplu pazarlık, uzlaştırma, hakem ve yasalar gibi çeşitli mekanizmalar aracılığıyla çalışma hayatını düzenleyen kuralları belirlemektedir. A seçeneğinde yer alan sendika ise endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinden biridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

John Dunlop tarafından ortaya konulan Sistem Teorisi’nin önemi hangi seçenekte yer almaktadır?

Endüstri ilişkileri alanında yapılmış ilk kuramsal çalışma olması

İdeolojinin, endüstri aktörlerinin davranışları üzerindeki etkisini açığa çıkarması

Endüstri ilişkilerini akademik disiplin yapmak için gerekli kuramsal temeli sağlaması

Devletin sendikal örgütlenme üzerindeki yaptırım gücünü ortaya koyması

İş barışının sağlanması için gerekli unsurları ortaya koyması

Açıklama:

Dunlop’un amacı, endüstri ilişkileri olgularını açıklamaya olanak sağlayacak analiz araçlarını içeren genel bir teori oluşturmaktır. Dunlop amacına ulaşmış ve Sistem Teorisi endüstri ilişkilerini akademik disiplin yapmak için kuramsal bir temel sağlamıştır. Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Webb’lere göre işçilerin sendikalaşma, toplu pazarlık, grev ve lokavta başvurma hakkı hangi durumda geçersiz kılabilmektedir?

Ekonomik kriz ortamında

Sınıf çatışmasının yaşandığı durumlarda

İş gücünün düşük verimliliğe sahip olması halinde

Yasalar tarafından engel koyulması durumunda

Endüstriyel demokrasinin az gelişmesi durumunda

Açıklama:

Webb’lere göre işçilerin sendikalaşma hakkı, toplu pazarlık hakkı ve grev ve lokavta başvurma hakkı yasaların getirdiği kısıtlamalar dışında, örgütlenmenin kendilerine verdiği güç ve bağımsızlık sayesinde işçiler ve işverenler bu haklardan özgürce yararlanabilirler. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıda yer alan seçeneklerin hangisinde Çoğulcu Teori’nin merkezine aldığı kavram bulunmaktadır?

Aktörler

Grup çıkarları

Sınıf kavramı

Hiyerarşi

İdeoloji

Açıklama:

Endüstri ilişkileri üzerine gerçekleştirilen çalışmalarda Sistem Teorisi aktörlere, Marksistler sınıf kavramına Çoğulcu Teori ise grup çıkarlarına merkezi önem verir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Marksist görüşe göre sendikacılığın politik işlevi hangi seçenekte yer almaktadır?

İşçilerin çalışma koşullarını iyileştirerek yaşam kalitesini arttırmak

Sınıf çatışmasının azaltmak

İşçi sınıfının bilinç ve dayanışmasını arttırmak

İşçilerin sermaye karşısında aldığı payı çoğaltmak

Fabrikalarda dikey örgütlenmenin önüne geçerek işçilerin sosyal adaleti sağlamak

Açıklama:

Marksistlere göre, sendikacılığın ve grevlerin önemi, etkililiklerinde değil verdiği sınıf bilinci ve dayanışma dersinde yatmaktadır. Sendika yalnızca iktisadi bir örgüt değil, politik işlevi olan ve kapitalizmin ortadan kaldırılmasını sağlayacak bir sınıf örgütüdür. Çünkü Marks’a göre, işçi sınıfının politik hareketi iktidarı ele geçirmek içindir ve işçi sınıfının sermayeye karşı giriştiği her ekonomik mücadele sonuçta bir siyasal mücadeledir. Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Ekonomik ilişkilerin temelinin özel mülkiyete dayalı olması ve sadece iki olasılığın mevcut olmasıdır: üretim araçlarına sahip bir sınıf ve bunlara sahip olmayan, dolayısıyla çalışma kapasitelerini satmak zorunda olan bir sınıf. Bu sebeple kapitalist bir toplumda toplu pazarlık ve sendikacılık üretim ilişkilerinin ve sosyal ilişkilerin doğasında var olan çelişkileri geçici olarak uzlaştırmaktadır.
Sadece yukarıda verilen bilgiler kullanıldığında aşağıda yer alan ifadelerin hangisine ulaşılamaz?

İşçiler üretim araçlarına sahip olmadığı için emeklerini satmak zorundadır

Kapitalist bir toplumda sınıf barışı sağlanamaz

Toplu pazarlık ve sendikacılık işçilerin sorunlarına köklü çözüm üretemez

Sorunların temelinde özel mülkiyet bulunmaktadır

Endüstri ilişkileri sınıf savaşını sona erdirmek için bir araçtır

Açıklama:

Marksistlere göre, endüstri ilişkilerinin kendisi bir amaç değil, emek ve sermaye arasındaki sınıf savaşını sona erdirmek için bir araçtır. Ancak bu ifadeye verilen metinden ulaşmak mümkün değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Endüstri ilişkileri "iş ilişkileri üzerindeki denetim süreçlerinin incelenmesi" olarak ele alan düşünür hangi seçenekte yer almaktadır?

Marks

Hyman

Flanders

Webb

Weber

Açıklama:

Güç mücadelesinin endüstri ilişkilerinin temeli olduğunu belirten Hyman, gücü bir bireyin veya grubun kendi fiziki ve sosyal çevresini kontrolü olarak tanımlamaktadır. Güç hem maddi kaynakların kontrolüyle ilgilidir hem de ideolojik kaynakların yani iktidarın denetimini içermektedir. Bir istihdam ilişkisinde işverenlerin emir verme yetkisi varken işçilerin de bu emirlere uyma zorunluluğu vardır. Ancak bu ilişki bir kölelik ilişkisi değildir. Bu uyma yükümlülüğünün ve emir verme yetkisinin belirli sınırları vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün 2019 yılında yaptığı araştırmaya göre Türkiye’de öğretmenlerin yüzde 56’sının kadın olduğu halde okul müdürlerinin sadece yüzde 7’sinin kadın olduğu belirlenmiştir. Yukarıda verilen bilgilerden aşağıda yer alan ifadelerden hangisi ulaşılabilir?

Erkeklerin yöneticilik konusunda kadınlardan daha başarılı olduğu

Çalışma hayatında cinsiyetler arasında eşitliğin sağlandığı

Eğitim alanında insanların yeteneklerine göre kariyer planlamasını gerçekleştirdiği

Kadınların da erkekler kadar başarılı yöneticilik yaptığı

Kadın öğretmenlerin cam tavanla karşılaştığı

Açıklama:

Soruda verilen bilgiler kadınların öğretmenlik mesleğinde erkeklerden daha fazla yer aldığını ortaya koyar. Ancak bu sayısal avantaja rağmen yöneticilik makamı olan müdürlerin çok azının kadın olduğunu görülmektedir. Bu durum kadınların kariyerlerinde belirli bir mevkiinin üzerine çıkamadığını gösterir. Kadınların, belirli bir aşamadan sonra yükselmelerini engelleyen faktörlerin toplamına cam tavan ya da cam tavan sendromu adı verilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Gelişmekte olan ülkelerin korporatist uygulamalarını gelişmiş ülkelerin uygulamalarından ayıran temel fark hangi seçenekte yer almaktadır?

Var olan rejimin devam etmesi

Kapitalist sistemin devam etmesi

Refah devletine geçilmesi

İşçi sınıfının güçlendirilmesi

Sosyal demokrasinin inşası

Açıklama:

Korporatizme ilişkin yapılan araştırmalar sadece sanayileşmiş kapitalist ülkelerle sınırlı kalmamış, sanayileşmekte olan ve demokratikleşme sürecini tamamlayamamış ülkelere yönelik çalışmalar da yapılmıştır. Bu tür ülkelerde devlet korporatizmi uygulandığı ve korporatizme daha çok bir kontrol aracı olarak başvurulduğu belirtilmiştir. Sanayileşmiş ülkelerde korporatist uygulamaların temel kaygısı kapitalist sistemin devamını sağlamak iken sanayileşmekte olan ülkelerde temel kaygı rejimi sürdürmek olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

1970’lerin sonuna doğru neoliberal ekonomi politikaları izlenmeye başlamıştır. Bu doğrultuda sendikanın önemi azaltılmaya çalışılmış, tam istihdamdan esnek iş gücüne geçilmeye başlanmış, sosyal harcamalarda ve yardımlarda kesintiler yapılmıştır.
Aşağıda yer alan yaklaşımlardan hangisi belirtilen dönemde ortaya çıkmıştır?

Korporatizm

Çoğulcu teori

Sistem teorisi

Tekilci Teori

Sosyolojik Teori

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 81

İnanış

Düşünce

Teori

Tanım

Tasarım

Açıklama:

Herhangi bir bilimin temel amacı kendi ilgi alanındaki olayları açıklayabilen veya açıklama amacı taşıyan teoriler (kuramlar) geliştirmektir. Bu kuramlaştırmanın, disiplinin temel olgularını, bu olgular arasındaki nedensellik ilişkilerini ve değişimleri genel çizgileriyle ele almaya olanak sağlayacak nitelikte olması gerekmektedir. Diğer alanlarda olduğu gibi, endüstri ilişkileri alanını anlayabilmek de bir kuramlaştırmayı zorunlu kılmaktadır. Teori, bilgi edinme sürecinin herhangi bir aşamasında ortaya atılan geçerlik ve güvenilirliği bilimsel yöntemlerle saptanmış iç tutarlılığı olan bir genel bilgi ve açıklama düzenidir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez kim tarafından ileri sürülmüştür?

John Dunlop

John Maynard Keynes

Karl Marx

Irving Fisher

Niklas Luhmann

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 83

John Dunlop'un endüstri ilişkileri yaklaşımına göre "teknoloji" için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Teknoloji, endüstri ilişkileri sistemi üzerinde etkili olmaktadır.

Teknoloji yalnızca işyerini değil, işçilerin mesleki özelliklerini de etkilemektedir.

Teknoloji endüstri ilişkileri sistemi aktörlerinin rollerini farklılaştırmaktadır.

Endüstri ilişkileri dendiğinde teknoloji, yalnızca üretim aşamasına etki eden bir unsur konumundadır.

Benzer teknolojik özelliklere sahip olan farklı ülkelerde endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinin benzer kurallar oluşturmalarını teknolojiye bağlamak mümkündür.

Açıklama:

Dunlop’a göre, “Bir endüstri ilişkileri sistemi gelişme süreci içindeki herhangi bir zamanda belli aktörler belli çevreler, sistemi birbirine bağlayan bir ideoloji ve aktörlerin işyerindeki ve iş toplumundaki davranışlarını yönlendiren kurallar bütününden oluşur.” Teknoloji, işyeri büyüklüklerini, işletme yönetim şeklini, yoğunlaşmayı, işçi sayısını, işçi örgütünü, işçilerin işyerinde birbirinden uzak ya da yakın çalışmalarını ve yapılan işin içeriğini belirleyerek endüstri ilişkileri sistemi üzerinde etkili olmaktadır. Teknoloji yalnızca işyerini değil, işçilerin mesleki özelliklerini de etkilemektedir. Teknoloji işçilerin vasıf düzeylerini, kadın ve çocuk işçi çalıştırma olanağını, gerekli eğitimin niteliğini, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularını etkileyerek endüstri ilişkileri sistemi aktörlerinin rollerini farklılaştırmaktadır. Benzer teknolojik özelliklere sahip olan farklı ülkelerde endüstri ilişkileri sisteminin aktörlerinin benzer kurallar oluşturmalarını buna bağlamak mümkündür. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Klasik Teori’ye göre, sendikalar amaçlarını iki yöntemle gerçekleştirebilirler. Aşağıdakilerden hangisinde bu yöntemler tam ve doğru olarak ifade edilmiştir?

Toplu pazarlık ve insan iletişimi.

Toplu pazarlık ve yasal düzenlemeler.

İkna ve yasal düzenlemeler.

Toplu pazarlık ve vergi düzenlemeleri.

Toplu pazarlık ve mali düzenlemeler.

Açıklama:

Endüstri ilişkileri alanında ilk kuramsal çalışmayı yaparak temellerini atanlar, iki İngiliz araştırmacı Sidney ve Beatrice Webb olmuştur. Webb’ler, sendikaların amaçlarını gerçekleştirmek için iki temel süreç olduğunu belirtmektedirler. Birincisi, toplu pazarlık süreci ve bunun sonucu oluşan toplu iş sözleşmesi ile ücretlerde ve çalışma koşullarında standartların belirlenmesidir. İkincisi ise yasal düzenleme sürecinin kullanılmasıdır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

İnsanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri toplum düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulcu Teori

Marksizm

Yönetim İdeolojisi

İnsan İlişkileri Teorisi

Endüstriyel Demokrasi

Açıklama:

İngiliz sendikacılığının yenilikçi (reformist) niteliği üzerinde büyük etkisi olan Webb’ler ilk çalışmalarında toplu pazarlığa ağırlıklı bir rol vermiş olmalarına karşılık; 1897 yılında yayınladıkları “Industrial Democracy” (Endüstriyel Demokrasi) adlı kitapta sendikaların siyasi faaliyetleri ile yasal düzenlemelerin endüstriyel demokrasi üzerindeki etkisine değinmişlerdir. Bu çalışmalarında endüstriyel demokrasi kavramını açıklamışlar ve “demokrasi nasıl siyasal alanda bireysel özgürlük ve eşitlikleri yerleştirmişse endüstriyel demokrasinin de endüstri içinde çalışanlara aynı nitelikte haklar ve özgürlükler sağlayacağını” ileri sürmüşlerdir. Endüstriyel demokrasi, insanın kişiliğine saygı gösterilen ve tüm bireylerin fırsat açısından eşit olduğu, ancak sarf ettikleri çaba, teşebbüs gücü ve sahip oldukları zihinsel ve bedensel niteliklerle ödüllendirildikleri bir toplum düzenidir. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Kapitalist toplum içinde endüstri ilişkilerinin analizine yönelik uygulamaları da içeren, toplumun ve sosyal değişimin genel bir kuramı olan Marksizm'e göre toplumsal ilişkiler aşağıdakilerden hangisi tarafından şekillenir?

Toplumsal refah düzeyleri

Siyasal ilişkiler

İşveren-işçi ilişkileri

İnsan ilişkileri

Üretim ilişkileri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 87

Endüstri ilişkilerini sınıf mücadelesi ve bu mücadelenin farklı şekilleri olarak yorumlayan Marksistlere göre endüstri ilişkilerindeki sorunların çözümü için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

İktisadi faaliyetler dönemsel olarak yapılmalıdır.

İktisadi faaliyetlerin toplumun üyeleri tarafından kollektif olarak denetlenmesi gerekir.

İktisadi faaliyetler yalnızca işçi sınıfı kontrolünde yürütülmelidir.

İktisadi faaliyetler için öncelikle çalışanların ikna edilmesi gerekir.

İktisadi faaliyetler üzerindeki denetim kaldırılmalıdır.

Açıklama:

Endüstri ilişkilerini sınıf mücadelesi ve bu mücadelenin farklı şekilleri olarak yorumlayan Marksistler, endüstri ilişkilerindeki sorunların çözümü için iktisadi faaliyetlerin toplumun üyeleri tarafından kollektif olarak denetlenmesi gerektiğini ileri sürmektedirler. Marksist bakış açısına göre, endüstri ilişkiler yalnızca çalışma koşullarının örgütsel düzeyde belirlenmesi gibi basit değil; sosyal, politik ve ekonomik boyutları olan karmaşık bir süreçtir. Endüstri ilişkileri politik ve ekonomik sistemlerden ayrı olmayan ve onlarla bütünleşmiş bir alandır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Çoğulcu Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği nedir?

İşyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında kurulan dengedir.

İşyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen uzlaşıdır.

İşyerinde işçi ve işveren ile işçilerin kendi aralarındaki potansiyel çatışmadır.

İşyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır.

İşyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında kurulan arabulucuk mekanizmasıdır.

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinin en önemli kuramlarından bir diğeri Çoğulcu Teori’dir. Çoğulcu Teori’ye göre, endüstri ilişkilerinin en temel özelliği, işyerinde işçi ve işveren ile yönetenler ve yönetilenler arasında meydana gelen potansiyel çatışmadır. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan, sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teori aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulcu Teori

Marksizm

Tekilci Teori

Sosyolojik Teori

Korporatizm

Açıklama:

Endüstri ilişkilerine Tekilci Yaklaşım, sendikaların zayıflamaya başladığı 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan, sendikaları ve toplu pazarlığı endüstri ilişkileri sisteminin dışına çıkarmaya çalışan ilk teoridir. Bu yaklaşıma göre, her iş örgütü ortak bir amaç için oluşturulmuş uyumlu ve tek bir bütündür. İşletmede çalışan işçiler bir araya gelerek tek bir otorite altında bir bütün oluşturmakta ve çalıştığı işletmenin amaçları, çıkarları ve değerlerini paylaşmaktadırlar. İşçi ve işveren etkin üretim, yüksek kar ve işletmedeki her çalışana iyi ücret sağlamak gibi ortak amaçlara sahip bir takımın üyesidirler. Ancak bu takımın çalışması ve görevlerini tam olarak yerine getirmesi için üst yönetimin liderliğine ihtiyacı vardır. Bu nedenle yönetimin karar ve emir verme hakkı, meşru ve rasyonel olarak kabul edilmektedir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

İşçi ve işveren örgütlerinin kamu politikalarının oluşturulmasına ve uygulanmasına katılımının sağlanmasına ne ad verilir?

Sosyolojik Teori

Marksizm

Korporatizm

Neokorporatizm

Feminist Teori

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ekonomik büyümeyi ve tam istihdamı birlikte hedefleyen ülkelerde devlet, ekonomide aktif bir biçimde yer alarak hem sosyal hem de ekonomik gelişmelerin birlikte yürütülmesini sağlamıştır. Korporatizm olarak adlandırılan bu modelde devlet, sendikaları ulusal kalkınma ve büyüme programlarının önemli bir unsuru olarak kabul etmiş; sendikal hak ve özgürlükleri iyileştirecek yasal düzenlemeler yapılmıştır. Endüstri ilişkileri aktörlerinden biri olarak devletin sistem içinde üstlendiği tarihsel rol ve fonksiyonlar, özellikle 1970’lerin ortalarına kadar, sendikaları desteklemeye yönelik olmuştur. Toplu pazarlık endüstri ilişkilerinde kural üreten en önemli kurum olarak benimsenmiştir. Bu dönemde devlet endüstri ilişkileri sisteminde, tarafsız, düzenleyici, zaman zaman yönlendirici ve ekonomideki pozisyonu gereği bazen de taraf olarak faaliyet göstermiştir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Genelde bedensel emek gücüyle yapılan işlerde çalışan işçilere ne ad verilir?

Beyaz yakalı çalışanlar

Mavi yakalı çalışanlar

Altın yakalı çalışanlar

Pembe yakalı çalışanlar

Sarı yakalı çalışanlar

Açıklama:

Mavi yakalı çalışanlar: Genelde bedensel emek gücüyle yapılan işlerde çalışanlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi işçi sınıfının genel özelliklerinden biridir?

İşçiler temel geliri emeklerinin karşılığı aldığı bahşişlerdir.

İşçilerin statülerini değiştirme imkânları çok kolaydır.

İşçiler işverenden bağımsız olarak çalışır.

İşçiler işverenle yakın kişisel ilişkiler kurar.

İşverenlerle karşılaştırıldığında işçilerin mekânsal hareketlilikleri sınırlıdır.

Açıklama:

İşçi sınıfı heterojen bir yapıya sahip olsa da bazı genel ve ortak niteliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

İşçi, gelirini emeğini satarak sağlar. Emeğinin karşılığı olan ücretinden başka bir geliri olmadığı için yeni çağların işçisi proleterdir.
İşçi, uzun süre ve genellikle işveren tarafından tek taraflı olarak saptanan çalışma koşulları içinde çalışmak zorunda bırakılan kişidir. Bu nedenle işçiler sendikalar vasıtasıyla işverenlerin yönetim hakkını sınırlamaya ve çalışma koşullarını işverenlerle birlikte belirlemeye çalışmaktadır.
İşçiler çok uzun ve mücadeleli yollardan geçerek ve engellemeleri aşarak bilinçlenmişler ve çıkarlarını birlikte savunma gereğini kavramışlardır.
İşçinin statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçme olanağı son derece sınırlıdır. Lonca düzeninde kalfa ve çıraklar zaman içinde usta statüsüne geçerken Sanayi Devrimi’nden sonra bir işçinin işveren olabilmesi neredeyse mümkün değildir veya bu durum çok istisnaidir.
İş bölümünün ve çok sınırlı bir beceride uzmanlaşmalarının sonucunda işçilerin mesleksel ve mekânsal hareket serbestliği (mobilizasyonu) çok daralmıştır. Post-fordist üretim sistemi ve esnek uzmanlaşmayla birlikte vasıflı işçilerin mesleksel hareket serbestliği artsa da vasıfsız ve yarı vasıflı işçiler için bu hareket sınırlılığı hâlen devam etmektedir.
İşçiler ile işverenler arasında hukuksal bir eşitlik olmasına ve işçilerin sözleşme serbestliğine sahip olmasına rağmen işçiler işverene ekonomik açıdan bağımlıdır.
Sermaye büyüyüp yığıştıkça işveren anonimleşir ve işçi ile işveren arasındaki kişisel ilişkiler tamamıyla yok olur.
İşçiler ekonomik açıdan işverenden daha güçsüz ve işverene bağımlı olduğu için sömürüldüğünü düşünür. Bu nedenle sermaye sınıfına karşı mücadele verir.
İşçiler, sömürüyü önleyebilmek için ekonomik ve siyasal demokrasiyi geliştirip güçlendirmeye yönelik çaba gösterir.

İşçi sınıfı heterojen bir yapıya sahip olsa da bazı genel ve ortak niteliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

İşçi, gelirini emeğini satarak sağlar. Emeğinin karşılığı olan ücretinden başka bir geliri olmadığı için yeni çağların işçisi proleterdir.
İşçi, uzun süre ve genellikle işveren tarafından tek taraflı olarak saptanan çalışma koşulları içinde çalışmak zorunda bırakılan kişidir. Bu nedenle işçiler sendikalar vasıtasıyla işverenlerin yönetim hakkını sınırlamaya ve çalışma koşullarını işverenlerle birlikte belirlemeye çalışmaktadır.
İşçiler çok uzun ve mücadeleli yollardan geçerek ve engellemeleri aşarak bilinçlenmişler ve çıkarlarını birlikte savunma gereğini kavramışlardır.
İşçinin statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçme olanağı son derece sınırlıdır. Lonca düzeninde kalfa ve çıraklar zaman içinde usta statüsüne geçerken Sanayi Devrimi’nden sonra bir işçinin işveren olabilmesi neredeyse mümkün değildir veya bu durum çok istisnaidir.
İş bölümünün ve çok sınırlı bir beceride uzmanlaşmalarının sonucunda işçilerin mesleksel ve mekânsal hareket serbestliği (mobilizasyonu) çok daralmıştır. Post-fordist üretim sistemi ve esnek uzmanlaşmayla birlikte vasıflı işçilerin mesleksel hareket serbestliği artsa da vasıfsız ve yarı vasıflı işçiler için bu hareket sınırlılığı hâlen devam etmektedir.
İşçiler ile işverenler arasında hukuksal bir eşitlik olmasına ve işçilerin sözleşme serbestliğine sahip olmasına rağmen işçiler işverene ekonomik açıdan bağımlıdır.
Sermaye büyüyüp yığıştıkça işveren anonimleşir ve işçi ile işveren arasındaki kişisel ilişkiler tamamıyla yok olur.
İşçiler ekonomik açıdan işverenden daha güçsüz ve işverene bağımlı olduğu için sömürüldüğünü düşünür. Bu nedenle sermaye sınıfına karşı mücadele verir.
İşçiler, sömürüyü önleyebilmek için ekonomik ve siyasal demokrasiyi geliştirip güçlendirmeye yönelik çaba gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre işçi sendikalarını oluşturabilmek için en az kaç işçinin bir araya gelmesi gerekmektedir?

Açıklama:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikalarını, “işçilerin (…) çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçinin (…) bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar” şeklinde tanımlamaktadır
(md. 2/ğ).

Doğru Cevap: C

Soru 4

İşçi sendikaları ilk olarak nerede ortaya çıkmıştır?

Almanya

ABD

İsviçre

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Sendikaların ortaya çıkmasına neden olan en önemli faktör, ücretlilik düzeni ve bağımlı çalışmadır. İşçi sendikaları, Sanayi Devrimi sonrası, işverene bağımlı olarak çalışan bir işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte endüstri ilişkilerinin önemli bir aktörü hâline gelmiştir. Ücretlilik düzeninin temelinde yer alan Sanayi Devrimi ve kapitalizm ilk kez İngiltere’de varlık kazandığı için sendikaların da ilk ortaya çıktığı ülke İngiltere olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

I. Örgütlenme
II. Grev
III. Lokavt
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri işçi sendikalarının dayandığı temel haklar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

İşçi sendikaları üç temel hak üzerine dayanmaktadır: Örgütlenme hakkı, toplu pazarlık/toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkı. Gerçek bir sendikacılıktan söz edilebilmesi için işçilerin serbestçe örgütlenebilmesi, örgütlendikleri sendikanın serbest toplu pazarlık ve grev hakkına sahip olması gerekmektedir. Bu üç hak, birbirinden ayrılamayan, aksine birbirini tamamlayan haklardır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi işçilerin sendikaya üye olma nedenlerinden biridir?

İş tatminsizliği

Hafif çalışma koşulları

İşçiler arasındaki görüş ayrılığı

Sendikanın kendi çıkarlarını koruması

Zıt siyasi görüş

Açıklama:

İşçilerin sendikaya katılma nedenleri ise birbirinden çok farklı olabilmektedir. Bu nedenleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

İş tatminsizliği
İşle ilgili hizmetler
İşle ilgili olmayan hizmetler
Siyasi ve ideolojik yakınlık
İşçi dayanışması
İşin ve işçinin özellikleri.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Sendikaların, üyelerinin ücret ve diğer parasal haklarını toplu iş sözleşmesi vasıtasıyla iyileştirerek ve siyasi/ ideolojik kimliklerini ön plana çıkartarak rekabet üstünlüğü elde ettiği politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel çıkarlara yönelik politikalar

Kadın ve genç işgücüne yönelik politikalar

Kamuoyu ve üyelerle ilişkileri geliştirici politikalar

Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalar

Geleneksel rekabet politikası

Açıklama:

Geleneksel rekabet politikasını benimseyen sendikalar, üyelerinin ücret ve diğer parasal haklarını toplu iş sözleşmesi vasıtasıyla iyileştirerek ve siyasi/ideolojik kimliklerini ön plana çıkartarak rekabet üstünlüğü elde etmeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

I. Üyelerin gelirlerini güvence altına almak.
II. Üyelerin toplu pazarlık güçlerini korumak.
III. Üyelere en iyi hizmeti verebilmek için üye sayısını azaltmak.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sendikalar arası rekabette sendikaların temel amaçlarından biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Sendikalar arası rekabette sendikaların temel amacı, gelirlerini güvence altına almak ve toplu pazarlık güçlerini korumak için belirli bir üye kitlesine sahip olmak ve korumaktır. Bu amaçla sendikalar mevcut üye piyasasını oluşturan örgütlü iş piyasasında rekabet ettikleri gibi, potansiyel üye piyasasını oluşturan örgütsüz iş piyasasında da rekabet edebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Genişlemeci sendikalar arası rekabet
II. Bireysel çıkarlara yönelik sendikalar arası rekabet
III. Pazar payına yönelik sendikalar arası rekabet
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sendikalar arası rekabet türlerinden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet, rekabetin gerçekleştiği üye piyasasına göre, pazar payına yönelik (pasif) sendikalar arası rekabet ve genişlemeci (aktif) sendikalar arası rekabet olmak üzere iki şekilde görülmektedir.
Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalarda sendikaların kullandıkları en önemli araç aşağıdakilerden hangisidir?

Üye artışlarına yönelik toplu pazarlık

Üyeleri yakından takip edebilmek amacıyla piyasa araştırmaları ve anketler düzenlemek

Kamuoyu yaratmaya yönelik medya araçları

Üyelerle ilişkileri geliştirmeye yönelik internet uygulamaları

Kadın ve gençlere yönelik uygulanan politikalar

Açıklama:

Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalar. Sendikalar değişen sosyoekonomik ve siyasal koşulları, buna bağlı olarak işçilerin sendikalardan talep ve beklentilerini yakından takip edebilmek amacıyla piyasa araştırmaları ve anketler düzenlemekte; bunların sonucuna göre ise yeni politika ve stratejiler geliştirmektedir. Bir başka deyişle sendikalar çeşitli bilgi, veri, araştırma ve uzman görüşlerine başvurarak olası gelişmeler karşısında savunma araçlarını ve alternatif politikalarını belirlemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

İşçi sınıfı heterojen değil, homojen bir yapıya sahiptir.
Sanayi Devrimi ile birlikte emek özgürleşmiştir.
İşçi sınıfının ortaya çıkışı 17. yüzyılın oralarına denk gelmektedir.
Ortaçağ’da usta niteliğine ulaşmış olan zanaatkârların kurdukları ve egemen oldukları meslek kuruluşları loncalardır.
‘adil fiyat’ ve ‘adil ücret’, lonca düzeninin temel ilkeleridir.

Yukarıda işçi sınıfı ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve IV

II, IV ve V

I, III ve IV

I, III, IV ve V

Açıklama:

I- İşçi sınıfı homojen değil, heterojen bir yapıya sahiptir. Bir başka deyişle, işçi sınıfı üretimin ve istihdamın yapısına, toplumsal ve siyasal koşullara ve teknolojiye bağlı olarak farklı katmanlardan oluşmaktadır.
III - İşçi sınıfının ortaya çıkışı 18. yyın sonlarına doğru Sanayi Devrimin gerçekleşmesi il olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

"Ortaçağ’da usta niteliğine ulaşmış olan zanaatkârların kurdukları ve egemen oldukları meslek kuruluşlarıdır. Katı kuralları vardır. Bu kurallar, üretilen malların sahip olması gereken özellikleri ve ustaların pazarlarla ve kalfa ve çıraklarla ilişkilerini düzenler."
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dernek

Sendika

Vakıf

Kooperatif

Lonca

Açıklama:

Lonca: Ortaçağ’da usta niteliğine ulaşmış olan zanaatkârların kurdukları ve egemen oldukları meslek kuruluşlarıdır. Loncaların katı kuralları vardır. Bu kurallar, üretilen malların sahip olması gereken özellikleri ve ustaların pazarlarla ve kalfa ve çıraklarla ilişkilerini düzenler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

________________ çalışanlar, son yıllarda ‘entelektüel sermaye’ olarak da bilinen bilgi işçileridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Mavi yakalı

Altın yakalı

Beyaz yakalı

Metal yakalı

Yeşil yakalı

Açıklama:

Altın yakalı çalışanlar: Son yıllarda ‘entelektüel sermaye’ olarak da bilinen bilgi işçileridir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İşçi sendikaları ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İngiltere

Almanya

İsviçre

Amerika Birleşik Devletleri

Fransa

Açıklama:

Ücretlilik düzeninin temelinde yer alan Sanayi Devrimi ve kapitalizm ilk kez İngiltere’de varlık kazandığı için sendikaların da ilk ortaya çıktığı ülke İngiltere olmuştur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

İşçi sendikalarının üyeleri yalnızca işçilerden oluşmaktadır. Bir başka deyişle, işçi sendikalarına yalnızca işçiler üye olabilirken işveren sendikalarına yalnızca işverenler üye olabilmektedir. Bu ilkeye ____________________ ilkesi denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Sendika tekliği

Örgütlenme özgürlüğü

Pozitif sendika özgürlüğü

Sendika saflığı

Negatif sendika özgürlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

Sendikaların ortaya çıkmasına neden olan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

İşveren sendikalarının kurulması

İşletmelerin büyümesi

Ücretlilik düzeni ve bağımlı çalışma

Liberal ekonomi

Ludist hareket

Açıklama:

Sendikaların ortaya çıkmasına neden olan en önemli faktör, ücretlilik düzeni ve bağımlı çalışmadır. İşçi sendikaları, Sanayi Devrimi sonrası, işverene bağımlı olarak çalışan bir işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla birlikte endüstri ilişkilerinin önemli bir aktörü hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

İşçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır. Bunlardan ___________________ işçilerin işyeri düzeyinde çalışma koşulları ve toplumsal düzeyde de ekonomik ve sosyal politikalar üzerinde söz hakkını ve kimlik sahipliğini ifade etmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Ekonomik fonksiyon

Demokratik temsil fonksiyonu

Sosyal fonksiyon

Hukuki fonksiyon

Toplumsal fonksiyon

Açıklama:

Sanayileşme ile birlikte toplumsal yapı içerisinde güçlü bir sosyal taraf olarak kendini kabul ettiren işçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır. Ekonomik fonksiyon, demokratik temsil fonksiyonu ve sosyal fonksiyon. Ekonomik fonksiyon işyeri, iş kolu ve ulusal düzeyde yaratılan ekonomik değerin toplu pazarlık vasıtasıyla adalet ve eşitlik içinde paylaşılmasını; demokratik temsil fonksiyonu işçilerin işyeri düzeyinde çalışma koşulları ve toplumsal düzeyde de ekonomik ve sosyal politikalar üzerinde söz hakkını ve kimlik sahipliğini; sosyal fonksiyon ise emeğin dayanışma bilincinin güçlenmesini, ortak değerlerin ve amaçların tanımlanmasını, işçilerin sosyal risklerinin kontrol altına alınmasını, sosyal risklerin olası sonuçlarının yönetilmesini, sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadeleyi ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

I. Gelirlerini güvence altına almak
II. Belirli bir üye kitlesine sahip olmak
III. Toplu pazarlık güçlerini korumak
IV. Sahip olduğu üye kitlesini korumak
Yukarıda verilenlerden hangileri sendikalar arası rekabette sendikaların temel amaçları arasındadır?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sendikalar arası rekabette sendikaların temel amacı, gelirlerini güvence altına almak ve toplu pazarlık güçlerini korumak için belirli bir üye kitlesine sahip olmak ve korumaktır.
Görüldüğü üzere tüm maddelerde verilen bilgiler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Sendikaların en önemli gelir kaynağı nedir?

Ticari yatırımlar

Yardımlar

Üyelik aidatları

Devlet desteği

Grev fonu

Açıklama:

Sendikaların en önemli gelir kaynağı üyelik aidatlarıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I. Örgütlenme hakkı
II. Grev hakkı
III. Toplu pazarlık hakkı
IV. Lokavt hakkı
Yukarıdakilerden hangileri işçi sendikalarının dayandığı temel haklardandır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

İşçi sendikaları üç temel hak üzerine dayanmaktadır: Örgütlenme hakkı, toplu pazarlık/toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkı. Gerçek bir sendikacılıktan söz edilebilmesi için işçilerin serbestçe örgütlenebilmesi, örgütlendikleri sendikanın serbest toplu pazarlık ve grev hakkına sahip olması gerekmektedir. Bu üç hak, birbirinden ayrılamayan, aksine birbirini tamamlayan haklardır.
Lokavt hakkı işverenlere ve işveren sendikalarına verilen bir haktır. Dolayısıyla IV numaralı madde yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, II ve III numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Sendikaların birbirinden üye çalmaya yönelik politikalar uyguladığı sendikalar arası rekabet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Pazar payına yönelik sendikalar arası rekabet

Aktif sendikalar arası rekabet

Geleneksel sendikalar arası rekabet

Genişlemeci sendikalar arası rekabet

Yenilikçi sendikalar arası rekabet

Açıklama:

Pazar payına yönelik (pasif) sendikalar arası rekabet, sendikaların örgütlenme modellerine göre aynı işyerinde, aynı meslek dalında veya aynı işkolunda faaliyette bulunan diğer sendikalara mensup üyeleri elde etmek için rekabet etmeleridir. Birbirinden üye çalmaya yönelik politikaların uygulandığı pasif sendikalar arası rekabette, ülkedeki toplam sendikasız işçi sayısında bir değişiklik olmamakta, yalnızca mevcut sendika üyelerinin sendikalar arasındaki dağılımı değişmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

İşçi sınıfının genel ve ortak nitelikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

İşçi, uzun süre ve genellikle işveren tarafından tek taraflı olarak saptanan çalışma koşulları içinde çalışmak zorunda bırakılan kişidir

İşçinin statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçme olanağı son derece sınırlıdır.

İşçilerin mesleksel ve mekânsal hareket serbestliği (mobilizasyonu) çok
geniştir.

Sermaye büyüyüp yığıştıkça işveren anonimleşir ve işçi ile işveren arasındaki kişisel ilişkiler tamamıyla yok olur.

İşçiler, sömürüyü önleyebilmek için ekonomik ve siyasal demokrasiyi geliştirip güçlendirmeye yönelik çaba gösterir.

Açıklama:

İş bölümünün ve çok sınırlı bir beceride uzmanlaşmalarının sonucunda işçilerin mesleksel ve mekânsal hareket serbestliği (mobilizasyonu) çok daralmıştır. Post-fordist üretim sistemi ve esnek uzmanlaşmayla birlikte vasıflı işçilerin mesleksel hareket serbestliği artsa da vasıfsız ve yarı vasıflı işçiler için bu hareket sınırlılığı hâlen devam etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Son yıllarda "entelektüel sermaye" olarak da bilinen bilgi işçileri aşağıdaki kavramlardan hangisi ile anılır?

Beyaz yakalı çalışanlar

Altın yakalı çalışanlar

Plaza çalışanları

Siber - işçiler

Mavi yakalı çalışanlar

Açıklama:

Altın yakalı çalışanlar: Son yıllarda ‘entelektüel sermaye’ olarak da bilinen bilgi işçileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturulan bir sendika için en az kaç işçinin bir araya gelmesi gerekir?

Açıklama:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikalarını, “işçilerin (…) çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçinin (…) bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar” şeklinde tanımlamaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 25

İşçi sendikalarına yalnızca işçiler üye olabilirken işveren sendikalarına yalnızca işverenler üye olabilmektedir.

Yukarıdaki ifade ile açıklanabilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Sendi özgürlüğü

Seçim serbestliği

Sendika saflığı

Örgütlenme hakkı

Demokratik temsil

Açıklama:

İşçi sendikalarının üyeleri yalnızca işçilerden oluşmaktadır. Bir başka deyişle, işçi sendikalarına yalnızca işçiler üye olabilirken işveren sendikalarına yalnızca işverenler üye olabilmektedir ki bu ilkeye sendika saflığı ilkesi denilmektedir.
Sendika saflığı ilkesi, sarı sendikacılığı önlediği gibi, sendikaların gerçek anlamda doğuş ve kuruluş amaçları doğrultusunda faaliyette bulunmasını da sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Ekonomik fonksiyon
İlişkileri düzenleme fonksiyonu
Demokratik temsil fonksiyonu
Sosyal fonksiyon
Etik fonksiyonu

Yukarıdakilerden hangileri işçi sendikalarının temel fonksiyonları arasında yer alır?

I ve V

II ve IV

I, III ve IV

II, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

Sanayileşme ile birlikte toplumsal yapı içerisinde güçlü bir sosyal taraf olarak kendini kabul ettiren işçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır:

Ekonomik fonksiyon,
demokratik temsil fonksiyonu ve
sosyal fonksiyon.

Doğru Cevap: C

Soru 27

İşçi sendikaları ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Sendikalar, işçilerin tüm çalışma hayatları boyunca karşılaştıkları çeşitli güçlüklere ve sorunlara karşı sendikal yardımda bulunarak güvence sağlamaktadır.

Sendikaların işçilerin çıkarını koruyarak temsil ettiği en önemli platform toplu pazarlık masasıdır.

Sendikalar işçilerin işyerindeki çıkarlarını işyeri sendika temsilcileri vasıtasıyla temsil etmek ve korumaktadır.

Devletin sosyal refah harcamalarını arttırması sonucunda sendikaların sosyal yardımlarda bulunma etkinliği artmaya başlamıştır.

Sendikalar, işçilerin çıkarlarını aynı zamanda siyasi arenada da temsil etmektedir.

Açıklama:

Sendikaların toplu pazarlık vasıtasıyla çalışma koşullarını düzenlemeye başlaması ve devletin sosyal refah harcamalarını arttırması sonucunda sendikaların bu alandaki etkinliği azalmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Sendika özgürlüğü
Sendika saflığı
Sendika çokluğu
Demokratik temsil
Sendikal genişleme

Sendikalar arası rekabet yukarıdaki ilkelerden hangi ikisinin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır?

I ve III

I ve V

II ve IV

II ve V

II ve IV

Açıklama:

Sendikalar arası rekabeti, sendika özgürlüğü ve sendika çokluğu ilkelerinin bir sonucu olarak aynı işyerinde, aynı meslek dalında veya aynı iş kolunda faaliyet gösteren birden çok sendikanın çeşitli sosyal, ekonomik ve ideolojik nedenlerle bir rekabet ortamı içinde olmaları şeklinde tanımlamak mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Geleneksel rekabet politikalarını benimseyen sendikalar, siyasi ve ideolojik kimliklerini ön plana çıkartırlar.
Geleneksel politikalar, üretici gücü oluşturan işçilerin kollektif güdülerine ve beklentilerine yönelik politikalardan oluşmaktadır.
Geleneksel rekabet politikalarında işçiler arasındaki bireysel farklılıklar göz ardı edilmeden politikalar oluşturulmaktadır.
Sendikalar geleneksel rekabet politikalarını genellikle üyelik aidatlarını yükselterek sendika gelirini yüksek tutmak için tercih etmektedir.
işçilerin sendikaya üye olma nedenlerinin arasında sendikal dayanışma bilincine sahip olup bu hareket içinde yer almak da vardır.

Yukarıdakilerden hangileri sendikalar arası geleneksel rekabet politikalarının özellikleri arasında yer alır?

I ve V

II ve III

I, II ve V

II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Geleneksel rekabet politikalarında işçiler, birbirine benzeyen, homojen bir grup olarak ele alınmakta ve tüm işçilerin yukarıda belirtilen ve benzeri ortak beklentileri olduğu varsayılmaktadır. Dolayısıyla işçiler arasındaki bireysel farklılıklar göz ardı edilmektedir.
Sendikalar geleneksel rekabet politikalarını genellikle maliyetleri minimize etmek ve üyelik aidatlarını düşük tutmak için tercih etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Sendikaların üyelerine düşük faizli kredi vermesi
Sendikaların gençlerden daha düşük aidat alması
Toplu iş sözleşmelerinde pozitif ayrımcılık yapılması
Sendikanın ideolojik kimliğiyle ön plana çıkması
Sendikanın toplu iş sözleşmelerinde ücret yükseltmeye odaklanması

Yukarıdakilerden hangileri sendikalar arası yenilikçi rekabet politikalarına örnek verilebilir?

Yalnız V

I ve IV

II ve V

I, II ve III

II, IV ve V

Açıklama:

Sendikaların üyelerine düşük faizli kredi vermesi --- yenilikçi politikalar
Sendikaların gençlerden daha düşük aidat alması --- yenilikçi politikalar
Toplu iş sözleşmelerinde pozitif ayrımcılık yapılması --- yenilikçi politikalar
Sendikanın ideolojik kimliğiyle ön plana çıkması --- geleneksel politikalar
Sendikanın toplu iş sözleşmelerinde ücret yükseltmeye odaklanması --- geleneksel politikalar

Doğru Cevap: D

Soru 31

İşçi sınıfının genel özellikleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşçiler ile işverenler arasında hukuksal bir eşitlik bulunmaz.

Sermaye büyüyüp yığıştıkça işveren anonimleşir.

Post-fordist üretim sistemi ve esnek uzmanlaşmayla birlikte vasıflı işçilerin mesleksel hareket serbestliği azalmıştır.

Sanayi Devrimi’nden sonra bir işçinin işveren olabilme ihtimali artmıştır.

işçi sınıfı üretimin ve istihdamın yapısına, toplumsal ve siyasal koşullara ve teknolojiye bağlı olarak homojen bir yapıya sahiptir.

Açıklama:

İşçi sınıfı heterojen bir yapıya sahip olsa da bazı genel ve ortak niteliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür (Talas, 1997, s.51): • İşçi, gelirini emeğini satarak sağlar. Emeğinin karşılığı olan ücretinden başka bir geliri olmadığı için yeni çağların işçisi proleterdir. • İşçi, uzun süre ve genellikle işveren tarafından tek taraflı olarak saptanan çalışma koşulları içinde çalışmak zorunda bırakılan kişidir. Bu nedenle işçiler sendikalar vasıtasıyla işverenlerin yönetim hakkını sınırlamaya ve çalışma koşullarını işverenlerle birlikte belirlemeye çalışmaktadır. • İşçiler çok uzun ve mücadeleli yollardan geçerek ve engellemeleri aşarak bilinçlenmişler ve çıkarlarını birlikte savunma gereğini kavramışlardır. • İşçinin statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçme olanağı son derece sınırlıdır. Lonca düzeninde kalfa ve çıraklar zaman içinde usta statüsüne geçerken Sanayi Devrimi’nden sonra bir işçinin işveren olabilmesi neredeyse mümkün değildir veya bu durum çok istisnaidir. • İş bölümünün ve çok sınırlı bir beceride uzmanlaşmalarının sonucunda işçilerin mesleksel ve mekânsal hareket serbestliği (mobilizasyonu) çok daralmıştır. Post-fordist üretim sistemi ve esnek uzmanlaşmayla birlikte vasıflı işçilerin mesleksel hareket serbestliği artsa da vasıfsız ve yarı vasıflı işçiler için bu hareket sınırlılığı hâlen devam etmektedir. • İşçiler ile işverenler arasında hukuksal bir eşitlik olmasına ve işçilerin sözleşme serbestliğine sahip olmasına rağmen işçiler işverene ekonomik açıdan bağımlıdır. • Sermaye büyüyüp yığıştıkça işveren anonimleşir ve işçi ile işveren arasındaki kişisel ilişkiler tamamıyla yok olur. • İşçiler ekonomik açıdan işverenden daha güçsüz ve işverene bağımlı olduğu için sömürüldüğünü düşünür. Bu nedenle sermaye sınıfına karşı mücadele verir. • İşçiler, sömürüyü önleyebilmek için ekonomik ve siyasal demokrasiyi geliştirip güçlendirmeye yönelik çaba gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Tarlada mevsimlik çalışan işçiler aşağıdaki hangi tür istihdam edilenler grubunda yer alırlar?

İşverenler

Ücretli veya maaşlı çalışanlar

Yevmiyeli çalışanlar

Kendi hesabına çalışanlar

Ücretsiz aile işçileri

Açıklama:

Yevmiyeli çalışanlar ise bir başkasının işinde ayni (mal) veya nakdi (para) bir gelir elde etmek amacıyla günlük ücret üzerinden çalışan kişilerdir. Yevmiyeli çalışanlar düzenli ve sürekli olarak bir işverene bağlı değildir ve işin durumuna göre mevsimlik, geçici veya iş buldukça çalışmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

İşçi sendikaları ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İngiltere

Fransa

Rusya

Almanya

İsveç

Açıklama:

İşçi sendikaları ilk olarak İngiltere’de ortaya çıkmıştır. 18. yy’ın sonlarında İngiltere’de doğan, genel ve eşit oy hakkının tanınması ve oylamaların gizli yapılması gibi siyasal talepleri olan Chartist hareket, işçi sınıfının ve daha sonra doğacak olan sendikacılığın temelini ve dinamiğini oluşturmuştur.
58 İŞÇİ SINIFI

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi sendika saflığı ilkesini açıklar?

Temel amacının işçilerin gerek işyerindeki gerekse toplumdaki çıkarlarını temsil etmek ve korumak olması

İşçi sendikalarının temelinde emek ve sermaye arasındaki çıkar farklılığı ve sınıf çatışmaları yer alması

İşçi sendikalarının kullandıkları en önemli aracın toplu pazarlık olması

İşçilerin sendikalar vasıtasıyla işverenlerin yönetim hakkını sınırlamaya ve çalışma koşullarını işverenlerle birlikte belirlemeye çalışmaları

İşçi sendikalarına yalnızca işçilerin, işveren sendikalarına yalnızca işverenlerin üye olması

Açıklama:

İşçi sendikalarına yalnızca işçiler üye olabilirken işveren sendikalarına yalnızca işverenler üye olabilmektedir ki bu ilkeye sendika saflığı ilkesi denilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi işçi sendikalarının dayandığı temel haklardan biri değildir?

Toplu iş sözleşmesi

Toplu pazarlık

Grev

Kişisel verilerin korunması

Örgütlenme

Açıklama:

İşçi sendikaları üç temel hak üzerine dayanmaktadır: Örgütlenme hakkı, toplu pazarlık/toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkı. Gerçek bir sendikacılıktan söz edilebilmesi için işçilerin serbestçe örgütlenebilmesi, örgütlendikleri sendikanın serbest toplu pazarlık ve grev hakkına sahip olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa ülkelerinde işçi sendikalarının gelişmesinin arkasındaki sebeplerden biri değildir?

İşçilerin kollektif tepki ve mücadele vermeleri

İşçiler arasında sınıf bilincinin güçlü olması

İşçiler arasında sosyalist düşüncenin baskın olması

Sendikaların reformist veya Marksist sendikacılık anlayışı

Üyelerinin hak ve çıkarlarına odaklanan pragmatik sendikacılık anlayışı

Açıklama:

Avrupa ülkelerinde işçi sendikacılığının gelişmesinin arkasında, işçilerin sosyalist düşüncelerden etkilenerek mevcut düzene karşı geliştirdiği kollektif tepki ve sınıf bilinci yer almaktadır. Ancak Avrupa’da sosyal hakların elde edilmesinde kollektif mücadeleler önemli bir rol oynarken, ABD’de sosyalist düşüncenin etkisiz kalması, sosyal yapının Avrupa ülkelerinden farklı olması ve dolayısıyla sınıf bilincinin zayıf kalması, kollektif mücadele geleneği olmayan ve yalnızca üyelerinin hak ve çıkarlarına odaklanan bir sendikacılık anlayışının gelişmesine neden olmuştur (Urhan, 2005, s.30) . Bu nedenle Avrupa ülkelerinde faaliyet gösteren sendikaların önemli bir bölümü reformist veya Marksist sendikacılık anlayışına sahipken ABD’de faaliyet gösteren sendikaların önemli bir bölümü pragmatik sendikacılık anlayışına sahip bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi sendikaya üye olmak için sayılabilecek nedenlerden biri olarak kabul edilebilir?

Aidiyet ihtiyacı

Diğerlerinden daha fazla ücret alabilmek

Saygı görmek

Yüksek iş tatmini

Bireysel farklılıklarını öne çıkarmak

Açıklama:

İşyerinde mutsuz olan ve kendilerini çalıştıkları işyerine ait hissetmeyen işçiler, bu aidiyet ihtiyacını sendikalar aracılığıyla karşılamaya başlamıştır. Sendikalar başta ücret, çalışma süreleri, iş güvencesi ve iş güvenliği olmak üzere doğrudan iş ve işyeri ile ilgili sorunları çözmeye yönelik hizmet vermektedir. Sendikalar üyelerine özel hayat ve sağlık sigortası yaparak ucuz tatil hizmeti vererek veya düşük faizli kredi kartları temin ederek sendika üyeliğini cazip hâle getirebilmektedir. Ayrıca siyasi ve ideolojik yakınlık, iş tatminsizliği, İşçi dayanışması ve işin ve işçinin özellikleri de sendikaya üye olmak için sayılabilecek nedenler arasında sayılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Sendikaların örgütsüz işçileri kendilerine üye yapabilmek için rekabet etmelerine ne ad verilir?

Etkin sendikalar arası rekabet

Genişlemeci sendikalar arası rekabet

Yarışmacı sendikalar arası rekabet

Pazar payına yönelik sendikalar arası rekabet

Pasif sendikalar arası rekabet

Açıklama:

Genişlemeci (aktif) sendikalar arası rekabet sendikaların örgütsüz işçileri kendilerine üye yapabilmek için rekabet etmeleridir. Böylece sendikalar örgütlü işyerlerinde üye tabanını derinleştirerek ve/veya örgütsüz işyerlerinde üye tabanını yaygınlaştırarak toplam üye sayılarını arttırmaya çalışmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Sendikalar arası rekabette sendikaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Üyelere daha fazla ücret sunabilmek

Üyelere daha konforlu çalışma ortamı sağlayabilmek

Üyelerin gelirlerini güvence altına almak

Sözünü geçirebilen bir sendika olmak

Siyasi iktidara yakın olmak

Açıklama:

Sendikalar arası rekabette sendikaların temel amacı, gelirlerini güvence altına almak ve toplu pazarlık güçlerini korumak için belirli bir üye kitlesine sahip olmak ve korumaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Sendikaların sigorta şirketleri, bankalar, tatil acentaları ve benzeri kuruluşlarla anlaşma yaparak üyelerine düşük faizli krediler, seyahat ve tatil indirimleri ve tasarruf planları gibi üyelerin özellikle tüketici kimliklerine yönelik çeşitli hizmetler sunmaları hangi politikalara örnek olarak sayılabilir?

Geleneksel politikalar

Kadın ve genç işgücüne yönelik politikalar

Kamuoyu ve üyelerle ilişkileri geliştirici politikalar

Bireysel çıkarlara yönelik politikalar

Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalar

Açıklama:

Bireysel çıkarlara yönelik politikalar. Günümüzde bireyselleşme eğiliminin artması ve insan kaynakları yönetiminin önem kazanmasıyla birlikte sendikalar kollektif temsilden ziyade bireysel temsil rolüne ağırlık vermeye başlamıştır. Dolayısıyla sendika-üye ilişkisi kollektif çıkar ortaklığından bireysel çıkarlar, özellikle tüketici çıkarları ortaklığına doğru dönüşmeye başlamıştır. Bunun sonucunda özellikle Avrupa ülkelerinde bazı sendikalar üyelerine, kendi özel ihtiyaçlarının profesyonel bir şekilde karşılanmasını bekleyen ‘müşteri’ gözü ile bakmaya başlamıştır. Bu sendikalar, üyeleri için ayrıntılı ve geniş bir yelpazeye sahip olan özellikle finansal niteliği sahip hizmetler ve indirimler sağlamak suretiyle, üyelerinin harcamalarının maliyetini düşürmeye ve gelirlerini dolaylı bir şekilde arttırmaya çalışmaktadır. Örneğin; sendikalar sigorta şirketleri, bankalar, tatil acentaları ve benzeri kuruluşlarla anlaşma yaparak üyelerine düşük faizli krediler, ucuz sigorta hizmetleri, düşük faizli kredi kartları, ek sosyal güvenlik hizmetleri, seyahat ve tatil indirimleri ve tasarruf planları gibi üyelerin özellikle tüketici kimliklerine yönelik çeşitli hizmetler sunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

- Orta Çağ'da ortaya çıkmıştır.
- Adil fiyat ve adil ücret temel ilkeleridir.
- Usta niteliğine ulaşmış olan zanaatkârların kurdukları ve egemen oldukları meslek kuruluşlarıdır.
- Katı kuralları vardır.
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dernek

Sendika

Lonca

Vakıf

Konfederasyon

Açıklama:

Orta Çağ’da loncaların ortaya çıkmasıyla birlikte toplumda her hareket ve faaliyetin adil olması görüşü güç kazanmıştır. Bunun sonucunda ‘adil fiyat’ ve ‘adil ücret’, lonca düzeninin temel ilkeleri haline gelmiştir. Lonca: Ortaçağ’da usta niteliğine ulaşmış olan zanaatkârların kurdukları ve egemen oldukları meslek kuruluşlarıdır. Loncaların katı kuralları vardır. Bu kurallar, üretilen malların sahip olması gereken özellikleri ve ustaların pazarlarla ve kalfa ve çıraklarla ilişkilerini düzenler.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Yukarıdaki kavramların ve açıklamalarının eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

1-M, 2-K, 4-L

1-M, 3-K, 4-L

2-L, 3-K, 4-M

2-K, 3-L, 4-M

1-M, 2-L, 3-K

Açıklama:

Mavi yakalı çalışanlar: Genelde bedensel emek gücüyle yapılan işlerde çalışanlardır.
Beyaz yakalı çalışanlar: Genellikle idari işlerde veya büro hizmetlerinde çok fazla bedensel çaba gerektirmeyen işlerde çalışanlardır.
Altın yakalı çalışanlar: Son yıllarda ‘entelektüel sermaye’ olarak da bilinen bilgi işçileridir.
Tabloda metal yakalı çalışanın tanımı verilmemiştir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

______________________ düzenli ve sürekli olarak bir işverene bağlı değildir ve işin durumuna göre mevsimlik, geçici veya iş buldukça çalışmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen cümleyi doğru olarak tamamlar?

Yevmiyeli çalışanlar

Ücretli çalışanlar

Kendi hesabına çalışanlar

Maaşlı çalışanlar

Ücretsiz aile işçileri

Açıklama:

Yevmiyeli çalışanlar düzenli ve sürekli olarak bir işverene bağlı değildir ve işin durumuna göre mevsimlik, geçici veya iş buldukça çalışmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Sendikaların ilk olarak ortaya çıktığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Fransa

İsviçre

İngiltere

Belçika

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

İşçilerin yalnızca işçi sendikalarına, işverenlerin de yalnızca işveren sendikalarına üye olabilmelerine ne ad verilir?

Pozitif sendika özgürlüğü

Sendika tekliği

Negatif sendika özgürlüğü

Sarı sendika

Sendika saflığı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 46

İşçi sendikalarının hangi fonksiyonu emeğin dayanışma bilincinin güçlenmesi, ortak değerlerin ve amaçların tanımlanması, yoksullukla mücadele gibi unsurları ifade etmektedir?

Ekonomik fonksiyon

Sosyal fonksiyon

Hukuki fonksiyon

Kültürel fonksiyon

Demokratik temsil fonksiyonu

Açıklama:

İşçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır. Ekonomik fonksiyon, demokratik temsil fonksiyonu ve sosyal fonksiyon. Bunlardan sosyal fonksiyon; emeğin dayanışma bilincinin güçlenmesini, ortak değerlerin ve amaçların tanımlanmasını, işçilerin sosyal risklerinin kontrol altına alınmasını, sosyal risklerin olası sonuçlarının yönetilmesini, sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadeleyi ifade etmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İşçi sendikasının temelinde yer alan en önemli kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütlenme

Grev

Toplu pazarlık

Lokavt

Toplu iş sözleşmesi

Açıklama:

İşçi sendikasının temelinde yer alan en önemli kavram örgütlenmedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

İşçilerin işyerinde karşılaştıkları bir sorunun çözümü için ilk başvurdukları ve sendikalarla üyeler arasında adeta bir köprü görevi gören kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sendika yöneticisi

Sendika sözcüsü

İşyeri sendika temsilcisi

İşveren vekili

Sendika lideri

Açıklama:

Sendikalar işçilerin işyerindeki çıkarlarını işyeri sendika temsilcileri vasıtasıyla temsil etmek ve korumaktadır. İşçilerin işyerinde karşılaştıkları bir sorunun çözümü için ilk başvurdukları kişi işyeri sendika temsilcisidir. Bu bağlamda işyeri sendika temsilcileri, sendikalarla üyeler arasında adeta bir köprü görevi görmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

______________________, sendikaların potansiyel üye piyasasında örgütsüz işçileri kendilerine üye yapabilmek için rekabet
etmeleridir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen cümledeki boşluğu doğru olarak tamamlar?

Pazar payına yönelik sendikalar arası rekabet

Pasif sendikalar arası rekabet

Geleneksel sendikalar arası rekabet

Genişlemeci sendikalar arası rekabet

Etkin sendikalar arası rekabet

Açıklama:

Pazar payına yönelik sendikalar arası rekabette sendikalar mevcut üye piyasasında rekabet ederken genişlemeci sendikalar arası rekabette sendikalar potansiyel üye piyasasında rekabet etmektedir. Genişlemeci (aktif) sendikalar arası rekabet ise sendikaların örgütsüz işçileri kendilerine üye yapabilmek için rekabet etmeleridir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

"Bu tür politikalar üretici gücü oluşturan işçilerin kollektif güdülerine ve beklentilerine yönelik politikalardan oluşmaktadır. Bu politikayı benimseyen sendikalar, üyelerinin ücret ve diğer parasal haklarını toplu iş sözleşmesi vasıtasıyla iyileştirerek ve siyasi/ideolojik kimliklerini ön plana çıkartarak rekabet üstünlüğü elde etmeye çalışmaktadır."
Yukarıda açıklanan sendikalar arası rekabet politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Yenilikçi politikalar

Hizmet sendikacılığı

Bireysel çıkarlara yönelik politikalar

Geleneksel politikalar

Postmodern politikalar

Açıklama:

Geleneksel politikalar, üretici gücü oluşturan işçilerin kollektif güdülerine ve beklentilerine yönelik politikalardan oluşmaktadır. Geleneksel rekabet politikasını benimseyen sendikalar, üyelerinin ücret ve diğer parasal haklarını toplu iş sözleşmesi vasıtasıyla iyileştirerek ve siyasi/ ideolojik kimliklerini ön plana çıkartarak rekabet üstünlüğü elde etmeye çalışmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi işçi sınıfının özelliklerinden birisidir?

İşveren sınıfı ekonomik açıdan işçi sınıfına bağımlıdır.

İşçiler kolaylıkla statülerini değiştirerek işveren statüsüne geçme imkanına sahiptir.

İşçilerin mesleksel ve mekansal hareketliliği sınırlıdır.

İşçi sınıfı, emeği satın alan sınıftır.

İşverenler, işçi sınıfı tarafından sömürüldüğünü düşünür.

Açıklama:

İşçi sınıfını tanımlayabileceksiniz.
İşverenler işçilere değil, işçiler işverenlere ekonomik açıdan bağımlıdır. İşçilerin statülerini kolaylıkla değiştirerek işveren statüsüne geçme imkanları son derece sınırlıdır. İşçi sınıfı emeği satın alan değil, satan sınıftır. İşçiler, işverenler tarafından sömürüldüğünü düşünür. Bunun dışında işçilerin mesleksel ve mekansal hareketlilikleri sınırlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Bir başkasının işinde ayni veya nakdi bir gelir elde etmek amacıyla günlük ücret üzerinden çalışan kişiye ne ad verilir?

Yevmiyeli çalışan

Ücretli çalışan

Ücretsiz aile işçisi

Kendi hesabına çalışan

İşveren

Açıklama:

İşçi sınıfını tanımlayabileceksiniz.
TÜİK çalışma hayatında istihdam edilenleri beş grupta toplamaktadır. Bu gruplardan birisi de yevmiyeli çalışanlardır. Yevmiyeli çalışan, bir başkasının işinde ayni veya nakdi bir gelir elde etmek amacıyla günlük ücret üzerinden çalışan kişidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Memurlar hangi çalışan grubunun içindedir?

İşverenler

Yevmiyeli çalışanlar

Kendi hesabına çalışanlar

Ücretli ve maaşlı çalışanlar

Ücretsiz aile işçileri

Açıklama:

İşçi sınıfını tanımlayabileceksiniz.
İşçiler ve memurlar ücretli ve maaşlı çalışanlar grubunun içinde yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Türkiye'de işçi sendikaları en az kaç işçinin bir araya gelmesi ile kurulur?

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre işçi sendikaları, işçilerin çalışma ilişkilerinde ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçinin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Sendika saflığı ilkesi aşağıdakilerden hangisini önler?

Negatif sendika özgürlüğü

Sarı sendikacılık

Sendika çokluğu

Kolektif sendika özgürlüğü

Pozitif sendika özgürlüğü

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Sendika saflığı ilkesi, sarı sendikacılığı önlediği gibi, sendikaların gerçek anlamda doğuş ve kuruluş amaçları doğrultusunda faaliyette bulunmasını da sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Sendikalarla üyeler arasında köprü gören ve işçilerin işyerinde karılaştıkları sorunların çözümü için başvurdukları ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışan temsilcisi

Sendika genel başkanı

Sendika şube başkanı

İşçi temsilcisi

İşyeri sendika temsilcisi

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Sendikalar işçilerin işyerindeki çıkarlarını işyerisendika temsilcileri vasıtasıyla temsil etmek ve korumaktadırr. İşçilerin işyerinde karşılaştıkları bir sorunun çözümü için ilk başvurdukları kişi işyeri sendika temsilcisidir. Bu bağlamda işyeri sendika temsilcileri, sendikalarla üyeler arasında adeta bir köprü görevi görmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Toplam sendikalı ve sendikasız işçi sayısında herhangi bir değişikliğe değil,mevcut sendika üyelerinin sendikalar arasındaki dağılımında değişikliğe neden olan sendikalar arası rekabet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Pazar payına yönelik sendikalar ararası rekabet

Genişlemeci sendikalar arası rekabet

Aktif sendikalar arası rekabet

Yıkıcı sendikalar arası rekabet

Vahşi sendikalar arası rekabet

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet kavramını ve türlerini tanımlayabileceksiniz.
Birbirinden üye çalmaya yönelik olan pazar payına yönelik (pasif) sendikalar arası rekabette toplam sendikalı ve sendikasız işçi sayısında herhangi bir değişiklik olmaz , ancak mevcut sendika üyelerinin sendikalar arasındaki dağılımında değişiklik olur.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel sendikalar arası rekabet politikalarında kullanılan araçlardandır?
I. Ücret artışı sağlayan toplu pazarlıklar
II. Üyelere sağlanan düşük faizli krediler
III.Siyasi ve ideolojik kimlikleri ön plana çıkaran söylemler
IV. Sendikaların yönetim organlarına kadınlar için konan kotalar
V. Sendikaların çeşitli sosyal ve kültürel organizasyonlara sponsorluk yapması

I-II-III

I-III-IV

IV-V

I-III

II-III-V

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet kavramını ve türlerini tanımlayabileceksiniz.
Geleneksel politikalar işçilerin kollektif beklentilerine yönelik politikalardır. Bu nedenle ücret artışı sağlayan toplu pazarlıklar ve siyasi ve ideolojik kimlikleri ön plana çıkaran söylem ve eylemler sendikaların geleneksel politikaları kapsamında kullandıkları başlıca araçlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Ülkedeki toplam sendikalı/sendikasız işçi sayısında değil, yalnızca mevcut üyelerin sendikalar arasındaki dağılımında bir değişikliğe neden olan sendikalararası rekabet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aktif

Yenilikçi

Yarışmacı

Pazar payına yönelik

Genişlemeci

Açıklama:

İşçilerin sendikaya üye olma nedenlerini ortaya koyabileceksiniz.
Pazar payı

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisinde TİSK (Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu)’in temsilcileri yer almamaktadır?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu

Milli Prodüktivite Merkezi

Yüksek Hakem Kurulu

Ekonomik ve Sosyal Konsey

Türkiye İstatistik Kurumu

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet politikalarını açıklayabileceksiniz.
TÜİK

Doğru Cevap: E

Soru 61

Genellikle bedensel emek gücüyle yapılan işlerde çalışanlara ne ad verilir?

Beyaz yakalı çalışanlar

Mavi yakalı çalışanlar

Altın yakalı çalışanlar

Turuncu yakalı çalışanlar

Pembe yakalı çalışanlar

Açıklama:

İşçi sınıfını tanımlayabileceksiniz.
mavi yakalı

Doğru Cevap: B

Soru 62

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşü ilk kez kim tarafından ortaya atılmıştır?

Dunlop

Flanders

Marks

Weber

Sidney-Beatrice Webb

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet kavramını ve türlerini tanımlayabileceksiniz.
Sistem

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi IOE(Uluslararası İşverenler Örgütü)’nin temel işlevlerinden biri değildir?

İşverenlerin uluslararası alanda çıkarlarını korumak

Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek

Toplu iş sözleşmesi imzalamak

İşveren sendikalarının kurulmasına yardımcı olmak

Üyeler arasındaki ilişkileri güçlendirmek

Açıklama:

İşçilerin sendikaya üye olma nedenlerini ortaya koyabileceksiniz.
IOE

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi özel sektör-kamu sektörü arasındaki temel farklılıklardan biri değildir?

Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha az, daha belirli ve daha açıktır.

Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.

Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altındadır.

Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.

Devlet memurluğu içerisinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.

Açıklama:

Sendikalar arası rekabet politikalarını açıklayabileceksiniz.
Farklılıklar

Doğru Cevap: A

Soru 65

İşçi sendikaları açısından örgütlenme ve toplu pazarlık hakkını tamamlayan üçüncü temel hak aşağıdakilerden hangisidir?

Lokavt hakkı

Boykot hakkı

Grev hakkı

Toplu iş sözleşmesi hakkı

Ücret hakkı

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
grev hakkı

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlıkta işletmenin durumunu etkileyen çevresel faktörlerden biri değildir?

Sektör

İşçi sendikasıyla ilişkiler

Yönetim

İşveren sendikasının üye sayısı

Finansal durum

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
işveren sendikası

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi işyerindeki üyelerle sendikalar arasında bir köprü işlevi görür?

Sendika başkanı

İşyeri sendika temsilcisi

Sendika sözcüsü

İşçi temsilcisi

Şube başkanı

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Sendika temsilcisi

Doğru Cevap: B

Soru 68

İşçi sendikalarına yalnızca işçilerin, işveren sendikalarına da yalnızca işverenlerin üye olabilmesine ne ad verilir?

Sendika güvenliği

Sendika saflığı ilkesi

Bireysel sendika özgürlüğü

Sendika çokluğu ilkesi

Sarı sendikacılık

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Sendika saflığı

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki işçi sendikalarını Avrupa’daki işçi sendikalarından farklılaştıran sendikacılık anlayışlarından biridir?

Sınıf bilinci

Yalnızca üyelerinin hak ve çıkarlarına odaklanma

Toplu mücadele geleneği

Sosyalist düşünce

Kollektivizm

Açıklama:

İşçi sendikası ve örgütlenme kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Yalnızca üyelerinin hak ve
çıkarlarına odaklanan bir sendikacılık anlayışı

Doğru Cevap: B

Soru 70

İşçi sınıfı heterojen bir yapıya sahip olsa da bazı genel ve ortak niteliklere sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu niteliklerin dışında kalır?

İşçi, gelirini emeğini satarak sağlar.

İşçilerin hareket serbestliği çok daralmıştır.

İşçiler işverene ekonomik açıdan bağımlıdır.

İşçi, statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçebilir.

İşçi ile işveren arasındaki kişisel ilişkiler tamamıyla yok olur.

Açıklama:

İşçinin statüsünü değiştirerek işveren statüsüne geçme olanağı son derece sınırlıdır. Lonca düzeninde kalfa ve çıraklar zaman içinde usta statüsüne geçerken Sanayi Devrimi’nden sonra bir işçinin işveren olabilmesi neredeyse mümkün değildir veya bu durum çok istisnaidir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Ekonomistler, özellikle de çalışma ekonomistleri istihdam edilenleri farklı şekillerde gruplandırmaktadır.
“İşveren ile aralarında mevcut olan yazılı veya sözlü bir iş sözleşmesine göre, işletmenin satış veya kârından bağımsız olarak belirlenen bir temel ücret karşılığında çalışan kişilerdir.” şeklinde tanımı verilen çalışanlar aşağıdakilerden hangisidir?

İşveren

Yevmiyeli çalışanlar

Ücretsiz aile işçileri

Kendi hesabına çalışanlar

Ücretli veya maaşlı çalışanlar

Açıklama:

Kendi işinde para ya da mal karşılığı bir veya daha fazla ücretli veya yevmiyeli daimi işçi çalıştıran kişiye işveren denilmektedir.
Yevmiyeli çalışanlar ise bir başkasının işinde ayni (mal) veya nakdi (para) bir gelir elde etmek amacıyla günlük ücret üzerinden çalışan kişilerdir.
Ücretsiz aile işçileri de hane halkı fertlerinden biri veya birkaçı tarafından yürütülen bir ekonomik faaliyete yardım etmek amacıyla herhangi bir ücret almaksızın iş gücü olarak katkıda bulunan hane halkı fertleridir
Kendi hesabına çalışanlar da kendi işinde, dükkânında, yazıhanesinde, imalathanesinde, tarlasında vb. yerlerde tek başına veya ücretsiz aile işçileri ile birlikte bir gelir elde etmek amacıyla çalışmaktadır.
Ücretli veya maaşlı çalışanlar ise işveren ile aralarında mevcut olan yazılı veya sözlü bir iş sözleşmesine göre, işletmenin satış veya kârından bağımsız olarak belirlenen bir temel ücret karşılığında çalışan kişilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Beyaz yakalı çalışanlar, mavi yakalı çalışanlar hatta altın yakalı çalışanlar hangi çalışanlar arasında yer alır?

İşveren

Yevmiyeli çalışanlar

Ücretsiz aile işçileri

Kendi hesabına çalışanlar

Ücretli veya maaşlı çalışanlar

Açıklama:

Beyaz yakalı çalışanlar, mavi yakalı çalışanlar hatta altın yakalı çalışanlar ücretli veya maaşlı çalışanlar arasında yer almaktadır.
Mavi yakalı çalışanlar: Genelde bedensel emek gücüyle yapılan işlerde çalışanlardır.
Beyaz yakalı çalışanlar: Genellikle idari işlerde veya büro hizmetlerinde çok fazla bedensel çaba gerektirmeyen işlerde çalışanlardır.
Altın yakalı çalışanlar: Son yıllarda ‘entelektüel sermaye’ olarak da bilinen bilgi işçileridir

Doğru Cevap: E

Soru 73

Sendikaların ilk ortaya çıktığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

İrlanda

İngiltere

Almanya

Hollanda

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 74

Genel ve eşit oy hakkının tanınması ve oylamaların gizli yapılması gibi siyasal talepleri olan Chartist hareket, işçi sınıfının ve daha sonra doğacak olan sendikacılığın temelini ve dinamiğini oluşturmuş olan bu hareket hangi dönemde gerçekleşmştir?

17.yy

17.yy sonları

18.yy

18.yy sonları

19.yy

Açıklama:

18.yy’ın sonlarında İngiltere’de doğan, genel ve eşit oy hakkının tanınması ve oylamaların gizli yapılması gibi siyasal talepleri olan Chartist hareket, işçi sınıfının ve daha sonra doğacak olan sendikacılığın temelini ve dinamiğini oluşturmuştur (Talas, 1997, s.75; Işıklı, 2003, ss.17-19).

Doğru Cevap: D

Soru 75

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikalarını, “işçilerin (…) çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az ………… işçinin (…) bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar” şeklinde tanımlamaktadır.Yukarıdaki boşluğu dolduran doğru seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Altı

Yedi

Sekiz

Dokuz

Açıklama:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu işçi sendikalarını, “işçilerin (…)
çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek
için en az yedi işçinin (…) bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları
tüzel kişiliğe sahip kurulular” şeklinde tanımlamaktadır (md. 2/ğ).

Doğru Cevap: B

Soru 76

Seçeneklerden hangisi işçi sendikalarını diğer örgütlerden ayıran unsurlardan birisidir?

Üyeler

Grev hakkı

Örgütlenme hakkı

Toplu pazarlık hakkı

Toplu iş sözleşmesi hakkı

Açıklama:

İşçi sendikalarını diğer örgütlerden ayıran üç önemli unsur bulunmaktadır: Üyeleri, amaçları ve bu amaçlara ulaşmak için kullandıkları araçlar. İşçi sendikalarının üyeleri yalnızca işçilerden oluşmaktadır.
İşçi sendikaları üç temel hak üzerine dayanmaktadır: Örgütlenme hakkı, toplu pazarlık/toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkı.

Doğru Cevap: A

Soru 77

İşçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu temel fonksiyonlardan biridir?

Üyeler

Araçlar

Amaçlar

Grev hakkı

Ekonomik fonksiyon

Açıklama:

Sanayileşme ile birlikte toplumsal yapı içerisinde güçlü bir sosyal taraf olarak kendini kabul ettiren işçi sendikalarının tarihsel olarak üç temel fonksiyonu bulunmaktadır (Selamoğlu, 2003, ss.64-65): Ekonomik fonksiyon, demokratik temsil fonksiyonu ve sosyal fonksiyon.
İşçi sendikalarını diğer örgütlerden ayıran üç önemli unsur bulunmaktadır: Üyeleri, amaçları ve bu amaçlara ulaşmak için kullandıkları araçlar. İşçi sendikalarının üyeleri yalnızca işçilerden oluşmaktadır.
İşçi sendikaları üç temel hak üzerine dayanmaktadır: Örgütlenme hakkı, toplu pazarlık/toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkı.

Doğru Cevap: E

Soru 78

"Sendikalar başta ücret, çalışma süreleri, iş güvencesi ve iş güvenliği olmak üzere doğrudan iş ve işyeri ile ilgili sorunları çözmeye yönelik hizmet vermektedir. İşçilerin çok büyük bir bölümü, çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla sendikaya üye olmaktadır." tanımı seçeneklerden hangisinin nedenini açıklamaktadır?

İş tatminsizliği

İşçi dayanışması

İşle ilgili hizmetler

İşle ilgili olmayan hizmetler

Siyasi ve ideolojik yakınlık

Açıklama:

İş tatminsizliği: Özellikle Fordist üretim sistemi ve Taylorist işbölümü sonucunda işçilerin yaptıkları iş monotonlaşmış ve işçiler yaptıkları işe yabancılaşarak iş tatminleri azalmaya başlamıştır. İşyerinde mutsuz olan ve kendilerini çalıştıkları işyerine ait hissetmeyen işçiler, bu aidiyet ihtiyacını sendikalar aracılığıyla karşılamaya başlamıştır.
İşçi dayanışması: Toplu hareket ve eylem bilincinde olan işçiler, işçi sınıfının dayanışmasını güçlendirmek için de sendikaya üye olabilmektedir. Bunun yanı sıra işçi, yaşadığı ve çalıştığı grup kültürüne bağlı olarak da sendikaya üye olma kararı verebilmektedir. Özellikle işçinin ailesinde daha önceden sendikaya üye olan birisi varsa veya çalıştığı işyerindeki veya sosyal ortamındaki arkadaşları sendikaya üye ise bu işçinin sendikaya üye olma eğilimi daha yüksek olmaktadır.
İşle ilgili olmayan hizmetler: Sendikalar üyelerine özel hayat ve sağlık sigortası yaparak ucuz tatil hizmeti vererek veya düşük faizli kredi kartları temin ederek sendika üyeliğini cazip hâle getirebilmektedir. İşçiler bu hizmetlerden yararlanabilmek için de sendikaya üye olabilmektedir.
Siyasi ve ideolojik yakınlık: İşçiler genellikle kendi siyasi ve ideolojik görüşlerine yakın gördükleri sendikalara üye olmaktadır. Bir başka deyişle işçi, kendisini siyasi ve ideolojik olarak özdeşleştirdiği sendikaya üye olmayı tercih etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Sendikalar geleneksel rekabet politikalarını belli sebeplerden dolayı tercih etmişlerdir. Ancak son yıllarda çalışma hayatında ve iş piyasasında yaşanan hızlı değişim ve dönüşüm, sendika-üye ilişkisini de değiştirmiş; geleneksel politikaların yetersiz kalması üzerine sendikalar yeni politika arayışı içine girmiştir. Aşağıdakilerden hangisi sendikaların tercih ettiği geleneksel rekabet politikalarını anlatır?

Maliyetleri minimize etmek

Bireysel çıkarlara yönelik politikalar

Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalar

Kadın ve genç işgücüne yönelik politikalar

Kamuoyu ve üyelerle ilişkileri geliştirici politikalar

Açıklama:

Sendikalar geleneksel rekabet politikalarını genellikle maliyetleri minimize etmek ve üyelik aidatlarını düşük tutmak için tercih etmektedir. Çünkü geleneksel rekabet politikalarında, işçi-işveren ilişkileriyle doğrudan ilgili olmayan ve yüksek maliyetli faaliyetlere yer verilmemektedir. (Uçkan, 2002, ss.21-23).
Ancak son yıllarda çalışma hayatında ve iş piyasasında yaşanan hızlı değişim ve dönüşüm, sendika-üye ilişkisini de değiştirmiş; geleneksel politikaların yetersiz kalması üzerine sendikalar yeni politika arayışı içine girmiştir. Sendikaların geliştirdikleri yenilikçi politikaları şu şekilde sıralamak mümkündür (Uçkan, 2002, ss.23-34; Urhan, 2012, ss. 16-30):
Bireysel çıkarlara yönelik politikalar: Günümüzde bireyselleşme eğiliminin artması ve insan kaynakları yönetiminin önem kazanmasıyla birlikte sendikalar kollektif temsilden ziyade bireysel temsil rolüne ağırlık vermeye başlamıştır. Dolayısıyla sendika-üye ilişkisi kollektif çıkar ortaklığından bireysel çıkarlar, özellikle tüketici çıkarları ortaklığına doğru dönüşmeye başlamıştır. Kadın ve genç işgücüne yönelik politikalar: Günümüzde kadın ve genç işgücü toplam işgücü içinde önemli bir paya sahip olmaya başlamıştır. Dolayısıyla sendikaların gelecekte işçi hareketini temsil etme gücüne sahip olabilmeleri, büyük ölçüde kadın ve genç işgücünü örgütleyebilme başarılarına bağlı duruma gelmiştir. Bu nedenle sendikalar kendilerine kadın ve genç işçileri çekmek amacıyla çeşitli politikalar uygulamaya başlamıştır. Kamuoyu ve üyelerle ilişkileri geliştirici politikalar: Sendikalar üyeleriyle ilişkilerini canlı tutabilmek ve kamuoyunda kimi zaman oluşan olumsuz imajlarını düzeltebilmek için çeşitli politikalar uygulamaktadır. Sendikalar üyeleriyle ilişkilerini geliştirebilmek amacıyla yeni üye olan işçilere yönelik oryantasyon programları uygulayarak yeni üyelere sendikayı yakından tanıtmakta ve sendikal işleyişler konusunda bilgi vermekte, sendika üyelerine yönelik piknik, yemek, futbol turnuvası gibi çeşitli sosyal organizasyonlar düzenlemekte, sendika gazetesi ve/veya dergisi yayınlamakta, ucuz ve kapsamlı bilgi kaynağı olan internet yoluyla üyeler arasında e-posta grupları oluşturarak iletişimi sağlamakta, kimi zaman toplu görüşmeler sırasında üyelerin taleplerini öğrenmek amacıyla internet ortamında forumlar oluşturmakta ve sendika hakkında her türlü bilgiyi üyelerine sunabilmektedir. Eğitim ve araştırmaya yönelik politikalar: Sendikalar değişen sosyoekonomik ve siyasal koşulları, buna bağlı olarak işçilerin sendikalardan talep ve beklentilerini yakından takip edebilmek amacıyla piyasa araştırmaları ve anketler düzenlemekte; bunların sonucuna göre ise yeni politika ve stratejiler geliştirmektedir. Bir başka deyişle sendikalar çeşitli bilgi, veri, araştırma ve uzman görüşlerine başvurarak olası gelişmeler karşısında savunma araçlarını ve alternatif politikalarını belirlemektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Endüstri ilişkilerinin bir sistem olduğu görüşünü ilk ortaya atan ve işverenlerin değil yönetimi sistemin aktörlerinden biri olarak ele aldığı için eleştirilen araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

John Dunlop

Sidney Web

Beatrice Web

Karl Marks

Richard Hyman

Açıklama:

Dunlop, endüstri ilişkileriyle ilgili kararların işverenler veya hissedarlar tarafından değil; yöneticilerden tarafından alındığını ileri sürmektedir. Ancak Dunlop’ın, işverenleri değil yönetimi sistemin aktörlerinden biri olarak ele alması, Sistem Teorisi’ne getirilen eleştirilerin başında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sistemin aktörü
Stratejik aktör
Sermayenin temsilcisi

Yukarıdaki tanımlamalardan hangisi ya da hangileri endüstri ilişkilerinde yönetimi tam olarak ifade etmektedir?

Yalnız III

I, II

Yalnız I

I, III

I, II, III

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinde yönetim, endüstri ilişkileri sisteminin bir aktörü, stratejik bir aktör veya sermayenin temsilcisi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin startejisini belirlerken hükümet tarafından müdahale bulunarak yönetimsel özgürlüğün sınırlandırdığı konulardan biri değildir?

Örgütlenme

Yönetim başkanı seçimi

Toplu pazarlık

Grev

Ücretler

Açıklama:

Hükümetlerin ekonomiye ve iş piyasasına müdahalesi de yönetimin en önemli kısıtlarından bir diğeridir. Hükümetler ücretler, örgütlenme ve toplu pazarlık ve grev gibi çeşitli konularda müdahalede bulunarak yönetimsel özgürlüğü ve özerkliği sınırlandırdığı gibi, yönetimle işçiler arasında işbirliğini geliştirici müdahalelerde de bulunarak yönetimin inisiyatif alanını daraltmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

İşverenlerin çalışma hayatıyla ilgili çıkarlarını temsil eden ve gönüllülük esasına dayalı kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Ticaret ve sanayi odası

İşletme sendikası

İşveren sendikası

İşveren dernekleri

Karma örgütler

Açıklama:

İşverenlerin çıkar örgütlerini üç grupta sınıflandırmak mümkündür: İşveren sendikaları, ticari çıkarları koruyan örgütler ve karma örgütler. İşveren sendikaları işverenlerin yalnızca çalışma hayatıyla ilgili çıkarlarına yönelik faaliyet gösterirken ticari çıkarları koruyan örgütler işverenlerin yalnızca ticari ve üretimle ilgili çıkarlarına yönelik faaliyet göstermektedir. Sanayi ve ticaret odaları ile işveren dernekleri, işverenlerin ticari çıkarlarını koruyan örgütlerine örnek olarak verilebilir. Karma örgütler ise işverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını korumak ve geliştirmek için faaliyette bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının karma işveren örgütlere doğru eğilimin artmasının nedenlerinden biri olamaz?

İşveren sendikaların toplu pazarlık işlevlerinin azalması

İşverenlerin ticari çıkarlarını koruyan örgütler ile aralarındaki sınırların birbiri ile kesişmesi

Üye sayısını artırma isteği

İşverenlerin sadece ticari ve üretim ile ilgili çıkarları koruma isteği

Finansman yapısı güçlü işveren örgütü oluşturma isteği

Açıklama:

Bu eğilimin arkasında üç önemli faktör yer almaktadır: Günümüzde ekonomi politikaları, ticaret politikaları ve sosyal politikalar arasındaki geçişliliğin ve bağımlılığın artması sonucunda işverenlerin ticari çıkalarını koruyan örgütler ile işveren sendikaları arasındaki sınırların birbiriyle kesişmesi, toplu pazarlıkların düzeyi merkezden uzaklaştığı için işveren sendikalarının toplu pazarlık işlevlerinin azalması ve işverenlerin ticari ve üretimle ilgili çıkarlarını koruyan örgütlerin önem kazanması ve işveren sendikaları ile diğer işveren örgütlerinin birleşerek hem üye sayısı hem de finansman yapısı güçlü işveren örgütleri oluşturma isteği.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Görüşmeci ve uygulamacı tutumu benimseyen işveren sendikaların başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Belirli iş kollarında işçi sendikalarının kurulmasını engellemek

İşçi sendikaları ile işverenler arasında köprü kurmak

Üyelerini işçi-işveren ilişkileri tekniği konusunda eğitime tabi tutmak

İşçilerin örgütlenmesini önlemek

Üyeleri adına toplu iş sözleşmesi imzalamak

Açıklama:

Çatışmacı tutum. Bu tutumu benimseyen işveren sendikalarının başlıca amacı, işçilerin örgütlenmesini önlemek, belirli işkollarında işçi sendikalarının kurulmasına engel olmak ve hatta mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmaktır. Uzlaştırıcı tutum. Bu tutumu benimseyen işveren sendikaları, genel olarak işçi sendikaları ile işverenler arasında bir köprü kurmaktadır. Görüşmeci ve uygulamacı tutum. işveren sendikaları, üyeleri adına toplu iş sözleşmeleri imzalamak; üye işverenlerle işçi sendikaları arasında çıkacak iş uyuşmazlıklarını arabuluculuk, uzlaştırma ve tahkim yoluyla çözümlemek amacıyla faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapısını etkileyen unsurlardan biri değildir?

İşletme sahiplerinin mal varlığı

Coğrafi büyüklük

İşçi sendikaların yapısı

Yasal düzenlemeler

Devletin çalışma hayatındaki rolü

Açıklama:

İşveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapısını etkileyen unsurlar; işletme büyüklüğü, coğrafi büyüklük, devletin çalışma hayatındaki rolü, işçi sendikaların yapısı, yasal düzenlemelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek
İşverenlerin ve örgütlerin uluslararası alanda çıkarlarını korumak
ILO’da işveren grubun sekreterlik görevini yapmak
Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü ile işbirliğini geliştirmek

Yukarıda belirtilen görevleri yerine getirmek ile yükümlü uluslararası sendikal örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

BIAC

OEEC

IOE

CIFE

OECD

Açıklama:

Dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası sendikal örgütlerin başında, Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) gelmektedir. IOE, bölgesel bir ayrıma gitmeksizin, işveren sendikalarının üst örgütlerini üye olarak kabul eden ve dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası bir sendikal örgüttür. IOE’nin temel işlevi, ILO’da işverenler arasında grup bilinci yaratmak ve işveren grubunun sekreterlik görevini yerine getirmektir. İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumak ve geliştirmek, Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek, İşveren sendikalarının kurulmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmak, Üyeler arasında bilgi alışverişini kolaylaştırmak ve ilişkileri güçlendirmek

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında faaliyet gösteren ancak işkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütlerinden biri değildir?

Ticari ve Sanayi Danışma Komitesi

Uluslararası Müteahhitler Sendikaları Konfederasyonu

Uluslararası Deniz Nakliyatçıları Federasyonu

Uluslararası Tekstil Sanayicileri Federasyonu

Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu

Açıklama:

IOE ve BIAC’ın dışında dünya çapında faaliyet gösteren, ancak işkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütleri de vardır. Bunların başlıcaları; Uluslararası Müteahhitler Sendikaları Konfederasyonu, Uluslararası Deniz Nakliyatçıları Federasyonu, Uluslararası Tekstil Sanayicileri Federasyonu ve Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 10

TİSK
TÜSİAD
TOBB

Yukarıdaki örgütlerden hangisi ya da hangileri hem BusinessEurope hem de BIAC ‘a üyedir?

Yalnız I

II, III

Yalnız III

I, II

I, II, III

Açıklama:

Hem BusinessEurope’a hem de BIAC ‘a Türkiye’den üye örgütler; TİSK VE TÜSİAD’DIR. TOBB, BIAC’a üyedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Türkiye’de endüstri ilişkileri açısından işçi tarafının muhatabı olan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

TOBB

TESK

TİSK

TÜSİAD

TZOB

Açıklama:

Endüstri ilişkileri açısından işçi tarafının muhatabı olan işveren örgütü ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK)dur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Türkiye’de kanunda ‘tarımsal politikaların genel menfaatlere uygun olarak yürütülmesi amacıyla gerekli çalışmalarda bulunmak, tarımla ilgili görüşlerini Hükümete ve kamuoyuna duyurmak, çiftçilerin hak ve menfaatlerini korumak’ şeklinde belirtilen görevi üstlenmek için kurulan kurum hangisidir?

TİSK

TZOB

TÜSİAD

TESK

TOBB

Açıklama:

TZOB’un görevleri ise Kanunda, “tarımsal politikaların genel menfaatlere uygun olarak yürütülmesi amacıyla gerekli çalışmalarda bulunmak, tarımla ilgili görüşlerini Hükümete ve kamuoyuna duyurmak, çiftçilerin hak ve menfaatlerini korumak” şeklinde belirtilmiştir. 2019 yılı itibarıyla TZOB’a üye olan 727 ziraat odasında 4,5 milyona yakın çiftçi kayıtlı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de dernek statüsünde muhafazakar sermayenin bir örgütü olarak faaliyet gösteren bir işveren örgütüdür?

TZOB

MÜSİAD

TÜSİAD

TOBB

TESK

Açıklama:

TOBB’un heterojen bir yapıya sahip olması ve TÜSİAD’ın Anadolu sermayesini yeterince temsil edememesinin bir sonucu olarak muhafazakâr sermaye, TÜSİAD’a alternatif bir örgüt olarak MÜSİAD’ı kurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının fonksiyon ve faaliyetleri arasında yer almaz?

Kamusal organlar ile ilişki kurarak lobi faaliyetlerinde bulunarak kamuoyu oluşturmak.

Üyeleri adına çeşitli kurullarda görev yapmak.

İşçi sendikaları ile toplu görüşmeleri yürütmek.

Üyelerine toplu görüşmelerde siyasal ve hukuksal konularda yardımcı olmak.

Zorunlu üyelik esasına dayalı bir örgütlenme yapısı olarak işverenlerin ekonomik ilişkilerini denetlemek.

Açıklama:

İşveren sendikaları gönüllülük esasına dayalı işverenlerin çalışma hayatı ile ilgili sorunları ele alan örgütlenmedir. Ticari ve ekonomik çıkarlar için sanayi ve ticaret odaları örgütlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Yönetim endüstri ilişkilerinde kaç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır?

Açıklama:

Yönetim endüstri ilişkilerinde üç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır:
• Sistem aktörü
• Stratejik aktör
• Sermayenin temsilcisi.

Doğru Cevap: B

Soru 16

I. Çatışmacı tutum
II. Uzlaştırıcı tutum
III. Görüşmeci ve uygulamacı tutum
IV. Caydırıcı tutum
En önemli işlevlerinden birisi işverenleri örgütlenmiş işgücünün taleplerinden korumak olan ve işçi sendikaları karşısında savunma amacıyla kurulan işveren sendikalarının, işçi sendikaları karşısında farklı tutum ve yaklaşım benimsedikleri görülmektedir. Yukarıdaki tutumlardan hangisi veya hangileri işçi sendikalarının benimsediği tutum ve yaklaşımlardandır?

I ve II

II ve III

I,II,III

I,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

En önemli işlevlerinden birisi işverenleri örgütlenmiş işgücünün taleplerinden korumak olan ve işçi sendikaları karşısında savunma amacıyla kurulan işveren sendikalarının, işçi sendikaları karşısında üç farklı tutum ve yaklaşım benimsedikleri görülmektedir.
• Çatışmacı tutum
• Uzlaştırıcı tutum
• Görüşmeci ve uygulamacı tutum Bu durumda doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

I. İşveren sendikaları
II. Ticari çıkarları koruyan örgütler
III. Karma örgütler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri işverenlerin çıkar örgütleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I,II,III

Açıklama:

İşverenlerin çıkar örgütlerini üç grupta sınıflandırmak mümkündür: İşveren sendikaları, ticari çıkarları koruyan örgütler ve karma örgütler.Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Kuzey Avrupa ülkeleri, Almanya, İsviçre, İrlanda ve eski İngiliz kolonilerinde, işverenlerin ticari ilişkileri, müşteri, vergi ve yatırım politikalarıyla ilgili ekonomik çıkarları hangi örgüt tarafından korunmaktadır?

Sanayi ve ticaret odaları

Sanayi Federasyonu

İşveren sendikaları

Karma işveren örgütleri

İşçi sendikaları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 19

İlk işveren sendikası hangi ülkede kurulmuştur?

Almanya

Fransa

İngiltere

Amerika

İsviçre

Açıklama:

1913 yılında İngiltere’de kurulan ilk işveren sendikasının “İngiltere İşverenleri Savunma Birliği” (United Kingdom Employers’ Defence Union) adını taşıması özel bir anlama sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen başlıca unsurlardan biri değildir?

İşletmelerin büyüklüğü

Coğrafi büyüklük

İşçi sendikalarının yapısı

Yasal düzenlemeler

Devlet ekonomisi

Açıklama:

İşveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen başlıca beş tane unsur vardır. Bunlar; işletmelerin büyüklüğü, devletin çalışma hayatındaki rolü, coğrafi büyüklük, işçi sendikalarının yapısı ve yasal düzenlemelerdir. E doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Uluslararası Sanayi İşverenleri Örgütü kaç yılında kurulmuştur?

1918

1920

1928

1932

1936

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

IOE’nin ILO’daki temsil işlevinin dışında kaç temel işlevi daha vardır?

Açıklama:

IOE’nin ILO’daki temsil işlevinin dışında 4 temel işlevi vardır. Bunlar:
• İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumak ve geliştirmek,
• Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek,
• İşveren sendikalarının kurulmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmak,
• Üyeler arasında bilgi alışverişini kolaylaştırmak ve ilişkileri güçlendirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi işverenlerin uluslararası platformda işgücü ve sosyal politika alanlarındaki çıkarlarını temsil eden tek örgüttür?

IOE

CAPE

BIAC

CIFE

OECD

Açıklama:

IOE, işverenlerin uluslararası platformda işgücü ve sosyal politika alanlarındaki çıkarlarını temsil eden tek örgüttür. 2016 yılı itibarıyla IOE’ye 143 ülkeden 150 ulusal düzeyde faaliyet gösteren işveren sendikalarının üst örgütü üye bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Türkiye’de endüstri ilişkilerinde işveren tarafını temsil eden örgütlerden biri işveren sendikalarıdır. Diğeri onların üst örgütü olan hangi örgüttür?

TOBB

TÜSİAD

DİSK

TİSK

Türk-İş

Açıklama:

Türkiye’de endüstri ilişkilerinde işveren tarafını temsil eden örgütler işveren sendikaları ile onların üst örgütü olan TİSK’tir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Devlet aktörü
II. Stratejik aktör
III. Sermayenin temsilcisi
Endüstri ilişkilerinde yönetim yukarıda verilen hangi şekil veya şekillerde karşımıza çıkmaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yönetim endüstri ilişkilerinde üç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır:
• Sistem aktörü.
• Stratejik aktör.
• Sermayenin temsilcisi. D , doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 26

I. Devlet tarafından kurulur.
II. İşverenlerin çıkarlarını hükümet, bürokrasi ve kamuoyu önünde temsil etmek ve korumak amacıyla kurulur.
III. İşverenleri örgütlenmiş işgücünün taleplerinden korumak amacıyla kurulur.
İşveren sendikasına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İşveren Sendikası: İşverenleri örgütlenmiş işgücünün taleplerinden korumak, işverenlerin çıkarlarını hükümet, bürokrasi ve kamuoyu önünde temsil etmek ve korumak amacıyla işverenler tarafından kurulan ve yürütülen örgüttür. II ve III, dolayısı ile D doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Karma örgütler
II. Ticari çıkarları koruyan örgütler
III. İşçi sendikaları
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri işverenleri çıkar örgütleri arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

İşverenlerin çıkar örgütlerini üç grupta sınıflandırmak mümkündür: İşveren sendikaları, ticari çıkarları koruyan örgütler ve karma örgütler. Doğru cevap A dır. İşveren sendikaları işverenlerin yalnızca çalışma hayatıyla ilgili çıkarlarına yönelik faaliyet gösterirken ticari çıkarları koruyan örgütler işverenlerin yalnızca ticari ve üretimle ilgili çıkarlarına yönelik faaliyet göstermektedir. Sanayi ve ticaret odaları ile işveren dernekleri, işverenlerin ticari çıkarlarını koruyan örgütlerine örnek olarak verilebilir. Karma örgütler ise işverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını korumak ve geliştirmek için faaliyette bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

İşverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını koruyan örgütlere ne ad verilir?

Ticari çıkar örgütleri

İşveren dernekleri

İşveren sendikaları

Karma örgütler

Ekonomik çıkar örgütleri

Açıklama:

Karma örgütler işverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını korumak ve geliştirmek için faaliyette bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I. Çatışmacı tutum
II. Uzlaştırıcı tutum
III. Önyargılı tutum
Yukarıda verilenlerden hangileri işveren sendikalarının işçi sendikaları karşısında benimsedikleri tutum ve yaklaşımlar arasında yer alır?

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

işveren sendikalarının, işçi sendikaları karşısında üç farklı tutum ve yaklaşım benimsedikleri görülmektedir:
-Çatışmacı tutum
-Uzlaştırıcı tutum.
-Görüşmeci ve uygulamacı tutum. I ve II nin yer aldığı E doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. İşletme büyüklüğü
II. Coğrafi büyüklük
III. İşverenin gerçek veya tüzel kişi olması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlar arasında yer alır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

I. İşkolu sendikası
II. Federasyon
III. Konfederasyon
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri işveren sendikalarının üst örgütlenme modelleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İşveren sendikaları tabanda yalnızca işkolu düzeyinde örgütlenirken üst düzeyde işçi sendikalarında olduğu gibi sendika birliği, federasyon ve konfederasyon şeklinde örgütlenebilmektedir. Ayrıca işveren sendikaları, uluslararası platformda da dünya çapında ve bölgesel düzeyde örgütlenebilmektedir. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

I. İşletmelerin IOE’ye doğrudan üye olmaları mümkündür.
II. IOE, işverenlerin uluslararası platformda işgücü ve sosyal politika alanlarındaki çıkarlarını temsil eden tek örgüttür.
III. IOE’nin temel işlevi, ILO’da işverenler arasında grup bilinci yaratmak ve işveren grubunun sekreterlik görevini yerine getirmektir.
IOE' ye ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İşletmelerin ve hatta çok uluslu şirketlerin bile IOE’ye doğrudan üye olmaları mümkün değildir. Çünkü IOE’ye yalnızca işveren sendikalarının merkezi üst örgütleri üye olabilmektedir.Dolayısı ile I yanlıştır, II ve III doğrudur. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

I. İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumak ve geliştirmek,
II. Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek,
III. İşçi sendikalarının kurulmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmak,
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri IOE'nin temel işlevleri arasında yer almaktadır?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 34

I. TİSK II. TÜSİAD III. TOBB Yukarıda verilenlerden hangileri Türkiye'den BusinessEurope'a üye bulunmaktadır?

I, II ve III

I ve III

II ve III

I ve II

Yalnız III

Açıklama:

BIAC ve BusinessEurope’a işverenlerin yalnızca çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını koruyan işveren sendikalarının üst örgütleri değil, ticari ve ekonomik çıkarlarını savunan ticaret ve sanayi odaları da üye olabilmektedir. Türkiye’den BusinessEurope’a TİSK ve TÜSİAD, BIAC’a ise TİSK, TÜSİAD ve TOBB üye bulunmaktadır.Dolayısı ile doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

İşletmenin ekonomik ve üretimle ilgili çıkarlarına hizmet eden kararlar veren ve eylemde bulunan yönetim için aşağıdakilerden hangisi ifade edilebilir?

Maddi çıkarları ön plana çıkaran yönetim stratejisi benimsenmektedir

Manevi değerleri ön plana çıkaran yönetim stratejisi benimsenmektedir

Teknokrat değerleri ön plana çıkaran yönetim stratejisi benimsenmektedir

Maddi çıkarları ve manevi değerleri ön plana çıkaran yönetim stratejisi benimsenmektedir

Hem manevi hem de teknokrat değerleri ön plana çıkaran yönetim stratejisi benimsenmektedir

Açıklama:

Tamamlandı.
Maddi çıkarları ön plana çıkaran stratejiyi benimseyen yönetimler, işletmenin ekonomik ve üretimle ilgili çıkarlarına hizmet eden kararlar vermekte ve eylemde bulunmaktadır . A , doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Günümüzde işveren sendikalarından karma işveren örgütlerine doğru yaşanan kaymanın nedeni hangisidir?

Sosyal politikalar

Siyasi politikalar

Hukuki politikalar

Kültürel politikalar

Yasama politikaları

Açıklama:

Tamamlandı.
Son yıllarda işveren sendikalarından karma işveren örgütlerine doğru bir kayma yaşanmaktadır. Bu eğilimin arkasında üç önemli faktör yer almaktadır. Bunlar; ekonomik politikalar , sosyal politikalar ve ticaret politikalarıdır. Doğru cevap A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi uzlaştırıcı tutum ve yaklaşım benimseyen işveren sendikalarının işlevidir?

Belirli işkollarında işçi sendikalarının kurulmasına engel olmak

Mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmak

İşverenleri toplu görüşme yapmaya teşvik etmek

Üyeleri adına toplu iş sözleşmeleri imzalamak

Üye işverenlerle işçi sendikaları arasında çıkacak iş uyuşmazlıklarını çözümlemek

Açıklama:

Tamamlandı.
Uzlaştırıcı tutumu benimseyen işveren sendikaları, genel olarak işçi sendikaları ile işverenler arasında bir köprü kurmaktadır. Uzlaştırıcı işveren sendikaları, üyelerini işçi-işveren ilişkileri tekniği konusunda eğitime tabi tutmakta; işverenleri toplu görüşme yapmaya teşvik etmektedir. Doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

İşveren sendikacılığının doğması için gerekli olan koşullar hangi dönemde meydana gelmiştir?

Birinci Dünya Savaşı sonrası

Rönesans hareketleri sonrası

Reform hareketleri sonrası

Sanayi Devrimi sonrası

İkinci Dünya Savaşı sonrası

Açıklama:

Tamamlandı.
İşveren sendikalarının ortaya çıkışıyla ilgili farklı görüşler bulunmakla birlikte; işveren sendikacılığının doğması için gerekli olan koşullar ancak Sanayi Devrimi’nden sonra meydana gelmiştir. D , doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Uluslararası Sanayi İşverenleri Örgütü ne zaman kurulmuştur?

1912

1918

1919

1920

1925

Açıklama:

Tamamlandı.
Uluslararası Sanayi İşverenleri Örgütü 1920 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlardan değildir?

İşletme büyüklüğü

Coğrafi büyüklük

İşletmeler arası ilişkiler

İşçi sendikalarının yapısı

Yasal düzenlemeler

Açıklama:

Tamamlandı.
İşveren sendikalarının ve üst örgütlerinin yapıları işletmelerin büyüklüğü, devletin çalışma hayatındaki rolü, ülkenin coğrafi büyüklüğü, işçi sendikalarının yapısı ve yasal düzenlemelerden doğrudan etkilenmektedir. Bu unsurlar arasında işletmeler arası ilişkiler yoktur. C doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modeli içerisinden taban örgütlenme içerisinde yer alır?

İşkolu sendikası

Sendika birliği

Federasyon

Konfederasyon

Bölgesel düzeyde örgütler

Açıklama:

Tamamlandı.
İşveren sendikaları tabanda yalnızca işkolu düzeyinde örgütlenirken üst düzeyde işçi sendikalarında olduğu gibi sendika birliği, federasyon ve konfederasyon şeklinde örgütlenebilmektedir. Ayrıca işveren sendikaları, uluslararası platformda da dünya çapında ve bölgesel düzeyde örgütlenebilmektedir. A doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında faaliyet gösteren işveren örgütüdür?

Avrupa Sanayi Federasyonları Konseyi

Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü

Ticari ve Sanayi Danışma Komitesi

Sanayi Federasyonları Konseyi

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

Açıklama:

Tamamlandı.
Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) ve Ticari ve Sanayi Danışma Komitesi (BIAC), dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası bir işveren örgütüdür. C doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 43

İşveren sendikalarının endüstri ilişkileri alanındaki en önemli temsil işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

İşçi sendikaları gibi siyasal partilerle doğrudan ilişki kurmak

Sosyal taraflarla danışmanlık mekanizmasını devam ettirmek

Ulusal politikaları belirlemek

Üyelerinin çıkarlarını korumak ve temsil etmek

İşçi sendikalarıyla toplu görüşmeleri yürütmek

Açıklama:

Tamamlandı.
İşveren sendikalarının endüstri ilişkileri alanındaki en önemli temsil işlevi, işçi sendikalarıyla toplu görüşmelerin yürütülmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi özel sektörün Türkiye’de mesleki üst kuruluşu ve yasal temsilcisidir?

TESK

TİSK

TZOB

TÜSİAD

TOBB

Açıklama:

Tamamlandı.
TOBB, Türkiye’deki tüm sanayi ve ticaret odaları ile ticaret borsalarını bünyesinde toplayan ve yasa gereği tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde mesleki bir üst kuruluştur.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Stratejik aktör teorisi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yönetim, kapitalist sistemin piyasa kuralları çerçevesinde, iş gücünü bir üretim, maliyet ve etkinlik faktörü olarak ele almaktadır.

Çevresel faktörlerden ziyade sosyal taraflar, özellikle de büyük şirketlerin yönetimleri, izledikleri stratejiler ve eylemler vasıtasıyla endüstri ilişkilerinin genel çerçevesini belirlemekte ve endüstri ilişkilerinde değişimi yönlendirmektedir.

Yönetim, piyasa kurallarını uygulayarak birim başına düşen işgücü maliyetini minimize etmeyi ve verimliliği arttırmayı amaçlamaktadır.

Yönetim; teknoloji ve piyasalar tarafından şekillenen kurumlar, süreçler ve kurallardan oluşan sistemin aktörlerinden birisidir.

Endüstri ilişkileriyle ilgili kararlar işverenler veya hissedarlar tarafından değil; yöneticiler tarafından alınır.

Açıklama:

Stratejik aktör. Stratejik tercih teorisine göre, çevresel faktörlerden ziyade sosyal taraflar, özellikle de büyük şirketlerin yönetimleri, izledikleri stratejiler ve eylemler vasıtasıyla endüstri ilişkilerinin genel çerçevesini belirlemekte ve endüstri ilişkilerinde değişimi yönlendirmektedir. Bir başka deyişle yönetim, izlenecek işletme stratejilerini belirlemesinin yanı sıra, endüstri ilişkilerindeki önemli değişiklikleri de belirlemesi açısından stratejik aktör olarak kabul edilmektedir. Örneğin uluslararası rekabet gücünü arttırmak isteyen bir yönetim, kaliteyi arttırma veya maliyeti düşürme veyahut hem kaliteyi arttırma hem de maliyeti düşürme stratejisi izleyebilir. Bu üç farklı yönetim stratejisine göre ise endüstri ilişkileri farklı şekillerde etkilenecektir. Bu açıklamalar çerçevesinde doğru cevap B olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

İşveren sendikalarının kurulma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

İşçi sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi imzalamak

Pazarlama, fiyatlandırma, teknoloji vb. gibi ticari ve ekonomik sorunlarla ilgilenmek

İşverenlerin çalışma koşullarını ve yaşam kalitelerini artırmak

İşverenleri savunmak, temsil etmek veya işverenlere danışmanlık hizmeti vermek

İşverenlerin birbirleriyle iyi ve etkili iletişim kurabilmelerini sağlamak

Açıklama:

İşveren sendikaları, kendisine üye olan işverenleri savunmak, temsil etmek veya işverenlere danışmanlık hizmeti vermek, işgücü ile ilgili ve sosyal sorunlar karşısında işverenlerin konumlarını güçlendirmek amacıyla kurulan işveren örgütleridir. Birçok işveren sendikası, işçi sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi imzalamakla birlikte bu, her zaman görülen bir durum olmadığı için, işveren sendikalarıyla ilgili tanımlarda bu unsura yer verilmemektedir. İşveren sendikalarının, çalışma ilişkileriyle ilgili sorunlarla değil; pazarlama, fiyatlandırma, teknoloji vb. gibi ticari ve ekonomik sorunlarla ilgilenen sanayi ve ticaret odalarından ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi işçi sendikaları karşısında çatışmacı tutumu benimseyen işveren sendikalarının göstereceği tutumlara örnek olabilir?

İşçi sendikalarının kurulmasına engel olmak ve hatta mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmak

Üyelerini işçi-işveren ilişkileri tekniği konusunda eğitime tabi tutmak; işverenleri toplu görüşme yapmaya teşvik etmek

İşçi sendikaları ile işverenler arasında bir köprü kurmaya gayret etmek

İşçilerin sendikalaşmasını bir olgu olarak kabul etmek ve faaliyetlerini işçi sendikaları temsilcileriyle yapılacak toplantılar ve görüşmeler konusunda yoğunlaştırmak

Üyeleri adına toplu iş sözleşmeleri imzalamak; çıkacak iş uyuşmazlıklarını arabuluculuk, uzlaştırma ve tahkim yoluyla çözümlemek amacıyla faaliyet göstermek

Açıklama:

Çatışmacı tutum. Bu tutumu benimseyen işveren sendikalarının başlıca amacı, işçilerin örgütlenmesini önlemek, belirli işkollarında işçi sendikalarının kurulmasına engel olmak ve hatta mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

İlk işveren sendikası hangi ülkede kurulmuştur?

Almanya

Fransa

İngiltere

İsviçre

Belçika

Açıklama:

1913 yılında İngiltere’de kurulan ilk işveren sendikasının “İngiltere İşverenleri Savunma Birliği” (United Kingdom Employers’ Defence Union) adını taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Uluslararası İşverenler Örgütü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası bir sendikal örgüttür.

Yalnızca sanayi sektöründe değil, diğer sektörlerdeki işveren sendikalarının da örgütlenmesini amaçlar.

Büyük işletmelerin ve çok uluslu şirketler Uluslararası İşverenler Örgütü’ne doğrudan üye olabilirler.

Hür teşebbüs ilkelerini savunan ve Uluslararası İşverenler Örgütü’ne üye olan ülkelerde işçi sendikalarından ve devletten bağımsız olarak faaliyet gösteren tüm merkezi üst işveren örgütleri üye olabilir.

İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumayı ve geliştirmeyi; üyeler arasında bilgi alışverişini kolaylaştırmayı ve ilişkileri güçlendirmeyi amaçlar.

Açıklama:

Dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası sendikal örgütlerin başında, Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) gelmektedir. IOE, bölgesel bir ayrıma gitmeksizin, işveren sendikalarının üst örgütlerini üye olarak kabul eden ve dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası bir sendikal örgüttür. 1920 yılında Uluslararası Sanayi İşverenleri Örgütü adıyla kurulan örgüt, yalnızca sanayi sektöründe değil, diğer sektörlerdeki işveren sendikalarının da örgütlenmesini sağlamak amacıyla adını, Uluslararası İşverenler Örgütü olarak değiştirmiştir. İşletmelerin ve hatta çok uluslu şirketlerin bile IOE’ye doğrudan üye olmaları mümkün değildir. Çünkü IOE’ye yalnızca işveren sendikalarının merkezi üst örgütleri üye olabilmektedir. Ancak IOE’ye her ülkeden ulusal düzeyde faaliyet gösteren ve tüm işkollarında veya işkollarının büyük bir bölümünde işverenlerin çoğunluğunu temsil eden genellikle tek bir merkezi üst örgüt üye olabilmektedir. IOE’ye hür teşebbüs ilkelerini savunan, ILO’ya üye olan ülkelerde işçi sendikalarından ve devletten bağımsız olarak faaliyet gösteren tüm merkezi üst işveren örgütleri üye olabilmektedir. Hatta örgüt, ILO’ya üye olmayan bir ülkede faaliyette bulunuyorsa Genel Kurul kararı ile IOE üyeliğine kabul edilebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki tüm sanayi ve ticaret odaları ile ticaret borsalarını bünyesinde toplayan ve yasa gereği tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde mesleki bir üst kuruluştur?

TZOB

TESK

TİSK

TÜSİAD

TOBB

Açıklama:

TOBB. TOBB, Türkiye’deki tüm sanayi ve ticaret odaları ile ticaret borsalarını bünyesinde toplayan ve yasa gereği tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde mesleki bir üst kuruluştur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdaki örgütlerden hangisi Türkiye’deki işveren sendikalarının tek üst örgütü olarak faaliyet göstermektedir?

TZOB

TESK

TİSK

TÜSİAD

TOBB

Açıklama:

Türkiye’de endüstri ilişkilerinde işveren tarafını temsil eden örgütler işveren sendikaları ile onların üst örgütü olan TİSK’tir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi IOE ve BIAC’ın dışında dünya çapında faaliyet gösteren, ancak işkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütlerinden biridir?

Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası

Kamu İşletmeleri İşverenleri Sendikası

Türkiye Şeker Sanayi İşverenleri Sendikası

Türkiye Ağaç ve Kağıt Sanayii İşverenleri Sendikası

Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu

Açıklama:

IOE ve BIAC’ın dışında dünya çapında faaliyet gösteren, ancak işkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütleri de vardır. Bunların başlıcaları; Uluslararası Müteahhitler Sendikaları Konfederasyonu, Uluslararası Deniz Nakliyatçıları Federasyonu, Uluslararası Tekstil Sanayicileri Federasyonu ve Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu’dur

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası sendikal örgütlerin başında gelmektedir?

IOE

PEC

CAPE

UNICE

TİSK

Açıklama:

Dünya çapında faaliyet gösteren uluslararası sendikal örgütlerin başında, Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) gelmektedir. Diğerleri bölgesel düzeyde faaliyet gösteren çeşitli uluslararası işveren örgütlerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdaki Türk işveren örgütlerinden hangisi BusinessEurope’a üyedir?

MÜSİAD

TÜSİAD

TOBB

TZOB

TESK

Açıklama:

Türkiye’den BusinessEurope’a TİSK ve TÜSİAD, BIAC’a ise TİSK, TÜSİAD ve TOBB üye bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

I. Sistem aktörü
II. Stratejik aktör
III. Sermayenin temsilcisi
IV. İletişim aktörü
V. Sanayi aktörü
Yönetim, endüstri ilişkilerindeki üç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlar aşağıdakilerin hangisinde bir bütün ve doğru olarak verilmiştir?

I, II ve V

III, IV ve V

I, III ve V

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Yönetim, endüstri ilişkilerinde üç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlar sistem aktörü, stratejik aktör ve sermayenin temsilcisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Yönetimin stratejisini belirleyen iki önemli çevresel kısıt aşağıdakilerden hangisidir?

Endüstri alanı ve bütçe

İdeolojik düşünce ve bütçe

Serbest piyasa ideolojisi ile hükümetlerin politika ve stratejileri

Toplu pazarlık ve politika

Arz ve talep

Açıklama:

Yönetimin stratejisini belirleyen iki önemli çevresel kısıt bulunmaktadır. Bunlar, serbest piyasa ideolojisi ile hükümetlerin politika ve stratejileridir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

İşveren sendikaları, kendisine üye olan işverenlerle ilgili hangi amaçla kurulmamıştır?

Kendisine üye olan işverenleri savunmak

Kendisine üye olan işverenleri temsil etmek

Kendisine üye olan işverenlere danışmanlık hizmeti vermek

Kendisine üye olan işverenlere iş gücü ile ilgili ve sosyal sorunlar karşısında işverenlerin konumlarını güçlendirmek

Kendisine üye olan işverenlerin aleyhinde delil oluşturmak

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 58

İşverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını korumak ve geliştirmek için faaliyette bulunan çıkar örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

İşveren sendikaları

Karma örgütler

Ticari çıkarları koruyan örgütler

Bağımsız örgütler

Savunma birliği federasyonu

Açıklama:

Karma örgütler, işverenlerin hem çalışma hayatına yönelik çıkarlarını hem de ticari çıkarlarını korumak ve geliştirmek için faaliyette bulunurlar.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlar arasında değildir?

İşletmelerin büyüklüğü

Devletin çalışma hayatındaki rolü

Coğrafi büyüklük

Uzlaşmacı tutum

İşçi sendikalarının yapısı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 60

I. Hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek
II. İşveren sendikalarının kurulmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmak
III.Üyeler arasında bilgi alışverişini kolaylaştırmak ve ilişkileri güçlendirmektir
IV. İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumak ve geliştirmek
Yukarıdakilerden hangileri (Uluslararası İşverenler Örgütü) IOE’nin (Uluslarası Çalışma Örgütü) ILO’daki temsil işlevi yanında temel işlevleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

IOE’nin ILO’daki temsil işlevinin dışında 4 temel işlevi vardır. Bunlar; İşverenlerin ve örgütlerinin uluslararası alanda çıkarlarını korumak ve geliştirmek, hür girişimciliği teşvik etmek ve geliştirmek, işveren sendikalarının kurulmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmak, üyeler arasında bilgi alışverişini kolaylaştırmak ve ilişkileri güçlendirmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının fonksiyon ve faaliyetleri arasında yer almaz?

Toplu iş sözleşmesi yapma

Toplu iş uyuşmazlıklarında üyelerine yardımcı olma

Çalışma hayatıyla ilgili sorunlarda yardım ve destek sağlama

Üyelerinin görüşlerini kamuoyu ve devlet önünde temsil etme

İşveren sendikalarının üyelerinin gerçek kişi olması

Açıklama:

İşveren sendikalarının üyeleri gerçek kişiler değil; farklı büyüklüklere ve yapılara sahip olan işletmelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Toplu Pazarlık Kanunu ve İş Mahkemeleri Kanunu hangi yılda çıkarılmıştır?

1928

1929

1930

1940

1941

Açıklama:

1928 yılında İsveç’te işçi sendikalarının direnmelerine rağmen, işveren sendikalarının kamuoyu oluşturularak, Toplu Pazarlık Kanunu ve İş Mahkemeleri Kanunu çıkartılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Türkiye’deki tüm sanayi ve ticaret odaları ile ticaret borsalarını bünyesinde toplayan ve yasa gereği tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde mesleki kuruluşun adı nedir?

TOBB

TÜSİAD

TZOB

TESK

MÜSİAD

Açıklama:

TOBB, Türkiye’deki tüm sanayi ve ticaret odaları ile ticaret borsalarını bünyesinde toplayan ve yasa gereği tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde mesleki bir üst kuruluştur.

Doğru Cevap: A

Soru 64

I. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
II. Türkiye Ziraat Odaları Birliği
III. Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu
IV. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu
V. Bireylerin şahsi partileri
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de gönüllü ve zorunlu üyelik esasına dayanan işveren örgütleri arasında yer almaktadır?

I, II ve V

I, II ve III

I, III ve V

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Türkiye’de gönüllü ve zorunlu üyelik esasına dayanan temelde altı büyük işveren örgütü bulunmaktadır. Bunlar; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu'dur.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Endüstri ilişkilerinde piyasa kurallarını uygulayarak birim başına düşen işgücü maliyetini minimize etmeyi ve verimliliği arttırmayı amaçlayan yönetim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Sermayenin temsilcisi

Stratejik aktör

Sistem aktörü

İşveren aktörü

Örgütlenme modeli

Açıklama:

Sermayenin temsilcisi modelinde yönetim, piyasa kurallarını uygulayarak birim başına düşen işgücü maliyetini minimize etmeyi ve verimliliği arttırmayı amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Endüstri ilişkilerinde yönetimin teknoloji ve piyasalar tarafından şekillenen kurumlar, süreçler ve kurallardan oluşan sistemin aktörlerinden birisi olduğu yönetim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Lojistik aktör

Serbestlik modeli

Sermayenin temsilcisi

Stratejik aktör

Sistem aktörü

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının amaçlarından birisi değildir?

İşverene danışmanlık hizmeti vermek

İşverenin konumunu güçlendirmek

İşverenin haklarını korumak

İşveren adına pazarlama yapmak

İşverenleri savunmak

Açıklama:

İşveren sendikaları, kendisine üye olan işverenleri savunmak, temsil etmek veya işverenlere danışmanlık hizmeti vermek, işgücü ile ilgili ve sosyal sorunlar karşısında işverenlerin konumlarını güçlendirmek amacıyla kurulan işveren örgütleridir. Birçok işveren sendikası, işçi sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi imzalamakla birlikte bu, her zaman görülen bir durum olmadığı için, işveren sendikalarıyla ilgili tanımlarda bu unsura yer verilmemektedir. İşveren sendikalarının, çalışma ilişkileriyle ilgili sorunlarla değil; pazarlama, fiyatlandırma, teknoloji vb. gibi ticari ve ekonomik sorunlarla ilgilenen sanayi ve ticaret odalarından ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 68

Amacı işçilerin örgütlenmesini önlemek, belirli işkollarında işçi sendikalarının kurulmasına engel olmak ve hatta mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmak olan işveren sendikası tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmacı tutum

Uzlaştırıcı tutum

Görüşmeci tutum

Uygulamacı tutum

Arabulucu tutum

Açıklama:

Çatışmacı tutumu benimseyen işveren sendikalarının başlıca amacı, işçilerin örgütlenmesini önlemek, belirli işkollarında işçi sendikalarının kurulmasına engel olmak ve hatta mevcut işçi sendikalarını ortadan kaldırmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlar arasında yer almaz?

İşletmenin büyüklüğü

Ülkenin nüfusu

Devletin çalışma hayatındaki rolü

Coğrafi büyüklük

İşçi sendikalarının yapısı

Açıklama:

İşveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen başlıca beş tane unsur vardır. Bunlar; işletmelerin büyüklüğü, devletin çalışma hayatındaki rolü, coğrafi büyüklük, işçi sendikalarının yapısı ve yasal düzenlemelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında faaliyet gösteren, ancak işkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütleri arasında değildir?

Uluslararası Müteahhitler Sendikaları Konfederasyonu

Uluslararası Deniz Nakliyatçıları Federasyonu

Uluslararası Tekstil Sanayicileri Federasyonu

Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu

Ticari ve Sanayi Danışma Komitesi

Açıklama:

İşkolu düzeyinde kurulan uluslararası işveren örgütleri arasında Uluslararası Deniz Nakliyatçıları Federasyonu, Uluslararası Tekstil Sanayicileri Federasyonu ve Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu yer almaktadır. Ticari ve Sanayi Dayanışma Komitesi dünya çapında faaliyet gösteren bir işveren örgütüdür ve ancak işkolu düzeyinde değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının fonksiyon ve faaliyetleri arasında yer almaz?

Savunma ve Kamuoyu Oluşturma Faaliyetleri

Siyasal ve Toplumsal Platformda Temsil Faaliyetleri

Endüstri İlişkilerinde Temsil Faaliyetleri

İşçi haklarının savunmasına yönelik faaliyetler

Üyelere Yönelik İçsel Faaliyetler

Açıklama:

İşveren sendikalarının fonksiyon ve faaliyetleri arasında işçi haklarının savunulmasına yönelik faaliyetler yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının üyelere yönelik içsel faaliyetleri arasında yer almaz?

Hukuki gelişmeler konusunda bilgi sunmak

İş uyuşmazlıklarında yardımcı olmak

İşçi sendikalarıyla toplu görüşmeleri yürütmek

Tavisye ve danışmanlık hizmeti sunmak

Ekonomik konularda teknik destek sağlamak

Açıklama:

İşçi sendikalarıyla toplu görüşmelerin yürütülmesi işveren sendikalarının endüstri ilişkilerindeki temsil faaliyetleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi zorunlu üyelik sistemine dayanan örgütler arasında yer almaktadır?

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu

Türkiye Sanayici ve İş adamları Derneği

Müstakil Sanayici ve İş adamları Derneği

Türk Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası

Açıklama:

Türkiye’de gönüllü ve zorunlu üyelik esasına dayanan temelde altı büyük işveren örgütü bulunmaktadır. Bunların üçü zorunlu üyelik sistemine dayanan örgütlerdir: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ile Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK).

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkileri açısından işçi tarafınını muhatabı olan işveren örgütüdür?

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Türkiye Ziraat Odaları Birliği

Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu

Kamu İşletmeleri İşverenler Sendikası

Açıklama:

Endüstri ilişkileri açısından işçi tarafının muhatabı olan işveren örgütü Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK)'dur.

Doğru Cevap: D

Soru 75

I. Yönetim endüstri ilişkilerinde sistem aktörü olarak ortaya çıkmaktadır.
II. Yönetim endüstri ilişkilerinde stratejik aktör olarak ortaya çıkmaktadır.
III. Yönetim endüstri ilişkilerinde sermayenin temsilcisi olarak ortaya çıkmaktadır.
Endüstri ilişkilerinde yönetimle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinde yönetim, endüstri ilişkileri sisteminin bir aktörü, stratejik bir aktör veya sermayenin temsilcisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

İşveren sendikaları;
I. Kendisine üye olan işverenleri savunmak, temsil etmek
II. İşverenlere danışmanlık hizmeti vermek
III. İşgücü ile ilgili ve sosyal sorunlar karşısında işçilerin konumlarını güçlendirmek amacıyla kurulan işveren örgütleridir.
İşveren sendikaları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

I. Çatışmacı tutum
II. Uzlaştırıcı tutum
III. Görüşmeci ve uygulamacı tutum
Yukarıdaki tutumlardan hangisi/hangileri işverenleri, işçi sendikaları karşısında savunma amacıyla benimsedikleri tutum ve yaklaşımlardan dır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İşverenleri örgütlenmiş işgücünün taleplerinden korumak olan ve işçi sendikaları karşısında savunma amacıyla kurulan işveren sendikalarının, işçi sendikaları karşısında üç farklı tutum ve yaklaşım (çatışmacı tutum, uzlaştırıcı tutum, görüşmeci ve uygulamacı tutum) benimsedikleri görülmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

İlk işveren sendikası aşağıdaki ülkelerden hangisinde kurulmuştur?

İngiltere

Fransa

Rusya

ABD

Almanya

Açıklama:

1913 yılında İngiltere’de kurulan ilk işveren sendikası “İngiltere İşverenleri Savunma Birliğidir.” Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi işveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlardan birisi değildir?

Kültürel yapı

Coğrafi büyüklük

Devletin çalışma hayatındaki rolü

İşletmelerin büyüklüğü

İşçi sendikalarının yapısı ve yasal düzenlemeler

Açıklama:

İşveren sendikalarının örgütlenme modellerini ve örgüt yapılarını etkileyen unsurlar işletmelerin büyüklüğü, devletin çalışma hayatındaki rolü, coğrafi büyüklük, işçi sendikalarının yapısı ve yasal düzenlemelerdir. Kültürel yapı bunlar arasında sayılmamıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

İşverenlerin çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını uluslararası platformda koruyan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

ILO

OECD

TÜSİAD

IOE

BIAC

Açıklama:

IOE, işverenlerin çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını uluslararası platformda koruyan bir örgüttür. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

İşverenlerin çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını uluslararası platformda koruyan IOE'ye Türkiye’den hangi kurum üyedir?

TİSK

DİSK

TÜSİAD

MÜSİAD

TOBB

Açıklama:

İşverenlerin çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını uluslararası platformda koruyan IOE'ye Türkiye’den TİSK üyedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

I. Türkiye Sanayici ve İş adamları Derneği (TÜSİAD)
II. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)
III. Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’de işverenler açısından zorunlu üyelik esasına dayanan işveren örgütlerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye Sanayici ve İş adamları Derneği (TÜSİAD) üyeliği zorunlu değildir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

I. Türkiye Sanayici ve İş adamları Derneği (TÜSİAD)
II. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)
III. Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’de işverenler açısından gönüllü üyelik esasına dayanan işveren örgütlerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye Sanayici ve İş adamları Derneği (TÜSİAD) gönüllü üyelik esasına dayanan işveren örgütü iken Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ve Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) zorunlu üyelik esasına dayanan işveren örgütleridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Ahilikten gelen bir teşkilatın üst kuruluşu olarak TESK (Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu) hangi yılda kurulmuştur?

1957

1961

1964

1971

1990

Açıklama:

Ahilikten gelen bir teşkilatın üst kuruluşu olarak TESK, 1964 yılında kurulmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi devletin temel faaliyetlerinden biri olan kamu hizmetleri sunumuna ilişkin faaliyetlerden biri değildir?

Ulusal savunma

Polis

İtfaiye

Sosyal Hizmetler

Havayolları

Açıklama:

Devletin temel faaliyetlerini iki ana sınıfa ayırabiliriz. Birincisi kamu hizmetlerinin sunumuna ilişkin faaliyetlerdir. Bu tür hizmetlerin özel sektör tarafından sağlanması beklenmez. En belirgin örnekleri, ulusal savunma, polis ve itfaiye, ilköğretim, sosyal hizmetler ve yardımlardır. İkinci tür faaliyetler üretilen hizmetin doğrudan kullanıcıyla ilgili olduğu faaliyetlerdir ve bu yüzden özel sektör tarafından da yerine getirilebilir. Havayolları, demiryolları, enerji ve iletişim bu sınıfa girer. İçinde bir kamu çıkarının bulunduğu birçok ‘ticari’ faaliyetten söz edebiliriz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

I. Gönüllü üyelik
II. Ceza verme yetkisi
III. Buyurma ve yaptırım gücü
Yukarıdakilerden özelliklerden hangisi ve hangileri devleti diğer kurumlardan ayıran özelliklerden biridir?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:

En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü.
Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluştur.
Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları.
Ceza verme yetkisi.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi devletin belli bir toprak parçası üzerinde fiziksel şiddetin meşru kullanımını tekelinde bulunduran insan topluluğu olduğunu ileri sürmektedir?

Weber

Marx

Miliband

Poulantzas

Offe

Açıklama:

Weber’e göre devlet, belli bir toprak parçası üzerinde fiziksel şiddetin meşru kullanımını tekelinde bulunduran insan topluluğudur. Devlet güç kullanma hakkının tek meşru kaynağı olarak kabul edilmektedir. Fiziki şiddet kullanma hakkı başka kurumlara ya da bireylere yalnızca devletin izin verdiği ölçüde tanınmaktadır. Devlet, görevlerini hukukla ve bunu yerine getirtme aracı olan, fiziki şiddet kullanabilme gücüyle yürütmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Toplam istihdam içinde kamu sektörü istihdamı aşağıdaki ülkelerden hangisinde en fazladır?

Almanya

Rusya

Norveç

Japonya

Fransa

Açıklama:

Şekil 5.2 2008 yılı itibariyle çoğunlukla OECD üyesi olan ülkelerde kamu sektörü istihdamının durumunu göstermektedir. Şekilden de görüleceği üzere tarihsel olarak refah devletinin en gelişmiş olduğu İskandinav ülkelerinde hala kamu sektörü toplam istihdam içinde 1/3 gibi önemli bir orana sahiptir. Türkiye gibi geç sanayileşmiş ve neo-liberal ekonomi politikaları uygulayan ülkelerde ise kamu sektörü istihdamı toplam istihdamın ancak % 10’un biraz üzerinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangi endüstri ilişkilerinde çalışanlara ödenen ücret ve maaşların gelirleri vergilerden karşılanmaktadır?

Özel sektör

Devlet

İşveren örgütleri

Sivil toplum örgütleri

İşveren sendikaları

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinde devlet ile özel sektör işverenleri arasındaki önemli fark, devletin çalışanlarına ödediği ücret ya da maaşların, çalışanlarının ürettiği hizmetlerin satılmasıyla elde edilen gelirden ziyade, toplanan vergilerle karşılanmasıdır. Bu, devletin çalışanlarıyla ilişkilerinde ticari kaygılardan uzak, politik ve makroekonomik etkenleri kendi lehine göz ardı edebilmesine izin verebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi devletin düzenleyici rolünün endüstri ilişkilerinin aktörlerine, amaç ve konularına bağlı olarak görevlerinden biridir?

İzin verme

Sosyal yardımlar

Arabulucuk

Toplu pazarlık

Grev ve lokavt

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

I. Asgari ücret
II. Sağlık
III. Çalışma saatleri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri için devlet asgari koşullar saptamaktadır?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Devlet kanun koyucu fonksiyonu ile aynı zamanda asgari çalışma koşullarını da saptamaktadır. Devlet asgari ücret, sağlık ve güvenlik, çalışma saatleri, çalışanlar arasında ayrımcılığı önleme, işten çıkarmaya karşı koruma ve izinler gibi birçok konuda asgari standartlar oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Türkiye’de devletin kanun koyucu olma özelliği sonucu ortaya çıkarılan kanunlardan biridir?

4857 Sayılı İş Kanunu

1924 Anayasası

3780 Sayılı Milli Korunma Kanunu

4792 Sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu

4837 Sayılı İş ve İşçi Bulma Kurumu Kanunu

Açıklama:

Türkiye’de endüstri ilişkilerini düzenleyen başlıca kanunların tarihsel gelişimi aşağıdaki gibidir:

Kanun Adı	Kabul Tarihi
3008 Sayılı İş Kanunu	08.06.1936
5018 Sayılı İşçi ve İşveren Sendika ve Sendika Birlikleri Hakkındaki Kanun	20.02.1947
1961 Anayasası	27.05.1961
274 Sayılı Sendikalar Kanunu	24.07.1963
275 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu	24.07.1963
624 Sayılı Devlet Personeli Sendikaları Kanunu	08.06.1965
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu	14.07.1965
854 Sayılı Deniz İş Kanunu	20.4.1967
1475 Sayılı İş Kanunu	25.08.1971
1982 Anayasası	18.10.1982
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu	05.05.1983
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu	05.05.1983
4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu*	25.06.2001
4857 Sayılı İş Kanunu	22.05.2003
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu	31.05.2006
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu	18.10.2012

*Bu Kanunun adı ”Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu” iken 04.04.2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 1. maddesiyle “Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu” şeklinde değiştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi devletin hakemlik rolünün bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır?

Sosyal yardımlar

Teşmil

Toplu pazarlık

İhtiyari ve zorunlu tahkim

Grev ve lokavt

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

1970’li yıllardan sonra devletin endüstri ilişkilerindeki rollerinin değişimine neden olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik gelişmeler

Uluslararası rekabet

Ekonomik kriz

Yeni seri üretim teknikleri

Petrol krizi

Açıklama:

Devletin endüstri ilişkilerindeki rolleri 1970’lerden itibaren başlayan ekonomik krizin yarattığı yıkıcı etkiler ve makroekonomi politikalarında meydana gelen yeni yönelimlerle değişime uğramıştır. Bu süreç aynı zamanda devletin temel işlevlerinin yeniden tanımlandığı ve biçimlendiği bir döneme tekabül etmektedir. Ekonomik kriz ve belirtilen yapısal dönüşümler kapitalist sistemde devletin de yeniden yapılanmasını, dolayısıyla devlet aygıtının ekonomik, toplumsal, siyasal ve ideolojik rolünün yeniden tanımlanmasını gerektirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I. Devlet siyasi bir birliktir.
II. Devlet somut bir varlıktır.
III. Devlet mahkemeleri, millileştirilmiş sanayiyi, sosyal güvenlik sistemini kapsar.
IV. Devlet tüm toplumsal kurum ve örgütlerin en kapsamlısıdır.
Yukarıda devlete ilişkin verilen bilgilerden doğru olanlar aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

- Devlet, belirli bir sınır dahilinde egemen bir hükümet yetkisi tesis eden ve bir dizi daimi kurum aracılığıyla otorite uygulayan siyasi bir birliktir.
- Devlet elle tutulup gözle görülen somut bir varlıktan ziyade soyut bir kavramdır.
- Devlet, çeşitli hükümet kurumlarını içine alır ama aynı zamanda mahkemeleri, millileştirilmiş sanayiyi, sosyal güvenlik sistemini vs. de kapsar ve bütün bir “siyasi yapı” olarak teşhis edilebilir.
- Devletin diğer tüm toplumsal kurum ve örgütlerin en kapsamlısı olduğunu ve hepsini kapsadığını söyleyebiliriz.
Görüldüğü üzere II numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, III ve IV numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Devletin temel faaliyetlerinden üretilen hizmetin doğrudan kullanıcıyla ilgili olduğu faaliyetler özel sektör tarafından da yerine getirilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu hizmetler arasında yer almaz?

Havayolları

Enerji

İlköğretim

İletişim

Demiryolları

Açıklama:

Devletin temel faaliyetlerini iki ana sınıfa ayırabiliriz. Birincisi kamu hizmetlerinin sunumuna ilişkin faaliyetlerdir. Bu tür hizmetlerin özel sektör tarafından sağlanması beklenmez. En belirgin örnekleri, ulusal savunma, polis ve itfaiye, ilköğretim, sosyal hizmetler ve yardımlardır. İkinci tür faaliyetler üretilen hizmetin doğrudan kullanıcıyla ilgili olduğu faaliyetlerdir ve bu yüzden özel sektör tarafından da yerine getirilebilir. Havayolları, demiryolları, enerji ve iletişim bu sınıfa girer.
İlköğretim, özel sektör tarafından sağlanması beklenmeyen kamu hizmetleri kapsamındadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

I. En büyük ve en etkili yaptırım gücü
II. En büyük tüzel kişilik olma
III. Gönüllü vatandaşlık bağı
IV. Ceza verme yetkisi
Yukarıdakilerden hangileri devleti diğer kurumlardan ayıran temel özelliklerdendir?

I ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:
- En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü.
- Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluştur.
- Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları.
- Ceza verme yetkisi.
Görüldüğü üzere III numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, II ve IV numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Yukarıdaki kavramlar ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-K, 2-L, 3-M

1-L, 2-K, 3-M

1-L, 2-M, 3-K

1-M, 2-K, 3-L

1-M, 2-L, 3-K

Açıklama:

- Yürütme, siyasi yapıyı idare eden ve uygulayan seçilmiş hükümet ve kamu bürokrasisinden oluşur.
- Yasama, kanunlar çıkarır, yargı ise kanunları yorumlar ve uyuşmazlık hâlinde hüküm verir.
Doğru eşleştirme 1-L, 2-K, 3-M olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

I. Çoğulcu yazarlar genellikle devleti, birbiriyle çelişen grupların çıkarları arasında denge kurmaya çalışan tarafsız bir hakem olarak görürler.
II. Marksistler, devletin tarafsız ya da yansız hareket ettiği fikrini sorgularlar.
III. Marksistler devletin, toplumun ekonomik yapısından ayrı anlaşılmayacağını ileri sürerler.
IV. Radikallere göre, devlet ortak iyiyi veya kamu çıkarını temsil eder.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

- Çoğulcu yazarlar genellikle devleti, işverenler ve sendikalar dahil olmak üzere birbiriyle çelişen grupların çıkarları arasında denge kurmaya çalışan ‘tarafsız bir hakem’ olarak görürler. Devlet, her bir vatandaşı diğer vatandaşların hak ihlallerinden korumaya muktedir bir ‘hakem’ veya bilirkişidir. Devletin tarafsızlığı, onun tüm vatandaşların çıkarları doğrultusunda faaliyet göstermesini ifade eder ve dolayısıyla devlet ortak iyiyi veya kamu çıkarını temsil eder.
-Radikaller ve özellikle Marksistler, konuyu devletin ‘tarafsız’ ya da ‘yansız’ hareket ettiği fikrini sorgulayarak ele alırlar.
- Marksistler devletin, toplumun ekonomik yapısından ayrı anlaşılmayacağını
ileri sürerler.
Görüldüğü üzere devletin ortak iyiyi veya kamu çıkarını temsil ettiğini ileri sürenler Radikaller değil, Çoğulculardır. Dolayısıyla IV numaralı madde yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, II ve III numaralı maddeleri içeren A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Devletin göreceli özerkliği kavramını ortaya koyan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Offe

Castells

Edwards

Weber

Poulantzas

Açıklama:

Poulantzas'a göre devlet, sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemekte ya da sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemektedir Bu durum devletin göreceli özerkliği olarak ifade edilmektedir. (Poulantzas, 2006).
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Devletin endüstri ilişkilerindeki hangi rolü istihdam politikaları ve kamu sektöründeki sendikalarla imzaladığı toplu sözleşmelerin özel sektördeki ücretlere olan etkisi açısından önem taşır?

Düzenleyici rolü

Kanun koyucu rolü

İşveren rolü

Hakemlik rolü

Arabuluculuk rolü

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinde devletin işveren olarak oynadığı rol iki alanda önem kazanmaktadır. Birincisi istihdam politikaları, ikincisi kamu sektöründeki sendikalarla imzaladığı toplu sözleşmelerin özel sektördeki ücretlere olan etkisidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.

Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha az, daha belirli ve daha nettir.

Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.

Kamu sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.

Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.

Açıklama:

- Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha
fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.
- Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.
- Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.
- Devlet memurluğu içersinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.
- Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.
Görüldüğü üzere B şıkkında verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Devletin endüstri ilişkilerindeki hangi rolü tarafların oyunun kurallarına göre hareket etmelerini sağlar?

İşveren rolü

Hakemlik rolü

Kanun koyucu rolü

Arabuluculuk rolü

Emek piyasası düzenleyicisi rolü

Açıklama:

Devlet işverenler, sendikalar ve çalışanların istihdam ve endüstri ilişkileri ile ilgili hak ve yükümlülüklerini düzenleyen bireysel ve toplu çalışma kanunlarını hazırlar. Devlet, toplu pazarlık sürecinde çalışanlar ve işverenler arasındaki görüşmelerde yasal zemini oluşturacak kuralları düzenler. Tarafların yasal konumlarını, haklarını ve sorumluluklarını belirleyerek bir bakıma tarafların “oyunun kuralına göre” hareket etmelerini sağlar.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

1980'lerden sonra devletin endüstri ilişkileri içerisindeki rolünün değişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası rekabet

Artan grevler

Ekonomik kriz

Yapısal dönüşümler

Yeni yönetim anlayışları

Açıklama:

1980 sonrasında değişen koşullara bağlı olarak “çalışma hayatında daha az kural, daha az mevzuat buna karşılık daha çok esneklik ve serbestlik anlayışı” içine girilmiştir. Devlet böylece kuralları tek başına belirleyen ve en büyük işveren konumundan uluslararası rekabetin de etkisiyle işverenlerin endüstri ilişkileri alanındaki taleplerini meşruiyeti çerçevesinde dengeleyebilecek yeni mekanizmaları oluşturmaya çalışmıştır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi özel sektör tarafından sunulması beklenmeyen kamu hizmetlerindendir?

Polis ve itfaiye

Havayolları

İletişim

Demiryolları

Enerji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

I. Gönüllü vatandaşlık bağları
II. En büyük tüzel kişilik olması
III. Ceza verme yetkisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri devleti diğer kurumlardan ayıran temel özelliklerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:
- En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü.
- Devletin özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluş olması
- Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları
- Ceza verme yetkisi
I yanlış , II ve III doğrudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Devletin sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemesi ya da sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemesi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvvetler ayrılığı

Korporatist devlet

Kuvvetler birliği

Devletin görece özerkliği

Uzlaştırmacı devlet

Açıklama:

Devletin Göreceli Özerkliği: Devlet, sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemekte ya da sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemektedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Devleti, işverenler ve sendikalar dahil olmak üzere birbiriyle çelişen grupların çıkarları arasında denge kurmaya çalışan ‘tarafsız bir hakem’ olarak gören görüş aşağıdaki gruplardan hangisine aittir?

Radikaller

Fonksiyonalistler

Çoğulcular

Çatışmacılar

Marksistler

Açıklama:

Çoğulcu yazarlar genellikle devleti, işverenler ve sendikalar dahil olmak üzere birbiriyle çelişen grupların çıkarları arasında denge kurmaya çalışan ‘tarafsız bir hakem’ olarak görürler.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Özel sektör kurumları kamu sektörü muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.

Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha az ve belirlidir.

Özel sektördeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.

Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.

Özel sektör kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.

Açıklama:

- Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.
- Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.
- Devlet memurluğu içerisinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.
- Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.
- Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Devletin endüstri ilişkileri içerisindeki hangi rolü "piyasa aktörlerinin davranışını idari ve yasal olarak denetlemek üzere devletin müdahalede bulunma şekilleri" olarak tanımlanmaktadır?

İşveren rolü

Düzenleyici rolü

Kanun koyucu rolü

Hakemlik rolü

Arabuluculuk rolü

Açıklama:

Devletin düzenleyici rolünü piyasa aktörlerinin davranışını idari ve yasal olarak denetlemek üzere devletin müdahalede bulunma şekilleri olarak tanımlayabiliriz.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Devletin endüstri ilişkilerindeki _________ rolü, iki alanda önem kazanmaktadır. Birincisi istihdam politikaları, ikincisi kamu sektöründeki sendikalarla imzaladığı toplu sözleşmelerin özel sektördeki ücretlere olan etkisidir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri doğru olarak tamamlar?

İşveren

Kanun koyucu

Arabulucu

Düzenleyici

Hakemlik

Açıklama:

Endüstri ilişkilerinde devletin işveren olarak oynadığı rol iki alanda önem kazanmaktadır. Birincisi istihdam politikaları, ikincisi kamu sektöründeki sendikalarla imzaladığı toplu sözleşmelerin özel sektördeki ücretlere olan etkisidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangi görüş devletin, toplumun ekonomik yapısından ayrı anlaşılmayacağını ileri sürmektedir?

Çoğulcu görüş

Fonksiyonalist görüş

Radikal görüş

Etkileşimci görüş

Marksist görüş

Açıklama:

Marksistler devletin, toplumun ekonomik yapısından ayrı anlaşılmayacağını ileri sürerler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Devletin görece özerkliği kavramını ortaya atan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Offe

Weber

Poulantzas

O’Connor

Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Ferner'e göre endüstri ilişkilerinde kamu sektörü ve özel sektör arasındaki farklılığın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu sektörünün kâr odaklı olması

Özel sektörün kamuoyu denetimine daha fazla tabi olması

Kamu sektörü yöneticilerinin daha özerk olması

Özel sektörün katı hiyerarşik yapısı

Kamu sektörünün politik bir kurum olarak ortaya çıkması

Açıklama:

Ferner’e (1996) göre fark, kamu sektörünün politik bir kurum olarak ortaya çıkmasından ve özel sektörde geçerli olmayan farklı bir mantığa dayanan, özü itibariyle endüstri ilişkilerine politik bir boyut getiren yapısından kaynaklanmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıda belirtilen devletin temel faaliyetlerinden hangisi özel sektör tarafından da yerine getirilebilir?

Ulusal savunma

Polis ve itfaiye

İlköğretim

Enerji

Sosyal hizmetler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi devlet seçkinlerinin büyük ölçüde ayrıcalıklı ve mülk sahibi zümreden geldiğini vurgulayarak devleti hakim sınıfın bir temsilcisi veya aracı olarak tasvir eder?

Offe

Miliband

Marks

Weber

O’Connor

Açıklama:

Miliband (1989) devlet seçkinlerinin büyük ölçüde ayrıcalıklı ve mülk sahibi zümreden geldiğini vurgulayarak devleti hakim sınıfın bir temsilcisi veya aracı olarak tasvir etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Devletin sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemesi veya sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemesi , devletin hangi özelliği olarak ifade edilir?

Devletin tarafsızlığı

Devletin kuvvetler ayrımı

Devletin göreceli özerkliği

Devletin temel faaliyetleri

Devletin doğası

Açıklama:

Devletin Göreceli Özerkliği: Devlet, sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemekte veya sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemektedir (Poulantzas, 2006).

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Castells’e göre devletin fonksiyonlarından biri değildir?

Birikim

Hakimiyet

Meşruiyet

Kalkınma

Yeniden dağılım

Açıklama:

Castells (2006) devletin hakimiyet, meşruiyet, kalkınma ve yeniden dağılım fonksiyonları olduğunu öne sürmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke hangisidir?

Fransa

İtalya

Almanya

Birleşik Krallık

İspanya

Açıklama:

Birleşik Krallık, Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerde ve 1990’larda sendika üyeliğinde düşüşlerin görülmediği ülkelerden biridir?

İspanya

Almanya

Fransa

Belçika

Finlandiya

Açıklama:

Kamu sektörünün yeniden yapılandırılması endüstri ilişkileri üzerinde önemli etkilere sahip olmuş, genellikle de sendikal örgütlenmelerin önemli ölçüde zayıflamasına ve toplu pazarlığın kapsamının daralmasına , böylece çalışanların kolektif temsilinin gerilemesine neden olmuştur. 1980’lerde ve özellikle 1990’larda Avrupa’da ve diğer sanayileşmiş ülkelerde sendika üyeliğinde düşüşler görülmüştür. Bu eğilimlere tek istisna sendikalaşma oranında artış yaşanan İskandinav ülkeleridir.Dolayısı ile Finlandiya doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Beaumont’ a göre özel sektör- kamu sektörü arasında temel farklılıklar bulunur. Aşağıda belirtilen bu temel farklılıklardan hangisi doğru değildir?

Kamu sektörü kurumları dışsal politika ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur

Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir

Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha az, daha keskin çizgili ve daha nettir

Devlet memurluğunun içerisinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir

Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır

Açıklama:

Beaumont (1992)'e göre , özel sektör- kamu sektörü arasındaki temel farklılıklar aşağıda özetlenmektedir: a. Kamu sektörü kurumları dışsal politika ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur. b. Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir. c. Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir. d. Devlet memurluğu içersinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir. e. Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.Bu durumda doğru cevap mevcut durumun tam tersini ifade eden C seçeneğindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Devletin düzenleyici rollerinden hangisi yasal müdahale ya da üçlü anlaşmalar yoluyla sözleşmeye dayalı hükümlerin ya da mekanizmaların yasaklanması ve toplu sözleşmelerin yasal olarak belirlenmiş kurallara zorunlu olarak uymasını içerir?

İzin verme

Destekleme

Dışlama

Düzeltme

Ayarlama

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 39

Devletin endüstri ilişkilerindeki rollerinden hangisi çalışma saatleri ve iş sağlığı ve güvenliği konularıyla ilgili yasal asgari standartları belirleyici etkiye sahiptir?

Emek piyasası düzenleyicisi rolü

Kanun koyucu rolü

Hakemlik rolü

Arabuluculuk rolü

İşveren rolü

Açıklama:

Devletin Emek Piyasası Düzenleyicisi Rolü , istihdam ve ücretlerin rekabetini düzenlemeye yarayan araçlar, çalışma saatleri ve iş sağlığı ve güvenliği konularıyla ilgili yasal asgari standartları belirler.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası Neo-liberal hükümetlerin, işverenlerin de baskısıyla, uluslararası rekabet karşısında ekonomik büyümeyi yeniden sağlayabilmek için yaptığı düzenlemelerden biri değildir?

İşçilik maliyetlerinin düşürülmesi

Sendikaların kurulmasının kolaylaştırılması

Çalışma koşullarının esnekleştirilmesi

İşe alma ve işten çıkarmanın kolaylaştırılması

Toplu pazarlık hakkının özellikle kamu kesiminde sınırlandırılması

Açıklama:

Neo-liberal politikaların bir uzantısı olarak devletin endüstri ilişkilerinde izlediği politikaların odak noktası değişmeye başlamış ve birçok ülkede devlet sosyal işlevlerinden uzaklaştırılmıştır. Neo-liberal hükümetler, işverenlerin de baskısıyla, uluslararası rekabet karşısında ekonomik büyümeyi yeniden sağlayabilmek için işçilik maliyetlerinin düşürülmesini, çalışma koşullarının esnekleştirilmesini, işe alma ve işten çıkarmayı kolaylaştırmayı hedeflemişti. Bunun için sendikaların kurulmasını güçleştirmek, toplu pazarlık hakkını özellikle kamu kesiminde sınırlandırmak, serbest ticaret bölgelerinde örgütlenme özgürlüğünü yasaklamak, işten çıkarmaları kolaylaştırmak, işten çıkarma ve işe alma süreçlerinde sendikaların etkisini zayıflatmak gibi çeşitli kısıtlayıcı düzenlemeler uygulamaya koyulmuştur.Sendikaların kurulmasının kolaylaştırılması bu düzenlemeler arasında değildir. B , doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 41

En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücüdür.

Devlet, otorite kullanma yetkisine sahip olan kurumların toplamıdır.

Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişiliktir.

İnsanlar bir devletin uyruğuna kendi istedikleri zaman girip istedikleri zaman çıkabilirler.

Devlet üyelerine (vatandaşlarına) meşru olarak ceza verme, zor kullanma
yetkisini ve tekelini elinde bulundurur.

Devleti diğer kurumlardan ayıran temel özellikleri ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

I, II ve V

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:
a) En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü. Devlet öteki toplumsal örgütlerden çok daha etkili, çok daha kapsamlı buyurma ve yaptırım gücüne sahiptir. Devlet, otorite kullanma yetkisine sahip olan kurumların toplamıdır. Devletin dışındaki hiçbir örgüt isteklerini vatandaşlara zorla kabul ettiremez.
b) Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluştur. Bu anlamda devlet, öteki tüm ulusal kurum, kuruluş ve tüzel kişilikleri barındırdığı gibi, hiyerarşik yapı olarak da öteki tüm tüzel kişiliklerin en üstünde bulunur. Devletin tüzel kişiliğinin kabulü, onun diğer gerçek ve tüzel kişiler gibi hukuk kurallarına uygun hareket etmesini gerektirir. Böylece devlet, haklar ve sorumluluklar yüklenilebilen hukuksal bir varlığa dönüşmektedir.
c) Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları. Devleti öteki toplumsal örgütlerden ayıran bir başka özellik, ülke içinde yaşayan tüm insanların devlet tüzel kişiliğine vatandaşlık bağları ile zorunlu olarak bağlı olmalarıdır. Devlet dışında hiçbir örgüte üyeleri zorunlu olarak bağlı tutulamaz. Sendika, dernek vb. gibi örgütlere insanlar istedikleri zaman üye olup istedikleri zaman üyelikten ayrılabilirler. Oysa insanlar bir devletin uyruğuna kendi istedikleri zaman girip istedikleri zaman çıkamazlar.
d) Ceza verme yetkisi. Devleti öteki örgütlerden ayıran temel özelliklerden birisi de, üyelerine (vatandaşlarına) meşru olarak ceza verme, zor kullanma yetkisini ve tekelini elinde bulundurmasıdır. Devlet dışındaki öteki hiçbir örgütün yasal olarak üyelerine ceza verme ve zor kullanma yetkisi yoktur Bu durumda IV hariç yukarıda verilen diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Yürütme

İşletme

Koruma

Yasama

Yargı

Kuvvetler ayrımı ilkesine göre devletin yukarıdaki faaliyetlerinden hangilerinin birbirinden bağımsız olması gerekir?

I, II ve IV

II, III ve V

I, III ve IV

I, IV ve V

II, IV ve V

Açıklama:

Kuvvetler Ayrımı: Devletin yürütme, yargı ve yasama faaliyetlerinin birbirinden bağımsız olması demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Sermaye birikiminin sürekliliğini sağlamak

Emek piyasasını oluşturmak

Devletin halkın gözündeki meşruiyetini sağlamak

Yeniden dağılım

Hakimiyet

Offe'ye göre yukarıdakilerden hangisi veya hangileri devletin fonksiyonları arasında yer alır?

Yalnız III

I ve III

IV ve V

I, II ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Çeşitli ulusal ve tarihsel deneyimlerin ışığında Offe’nin (1975) öne sürdüğü genellikle birbiriyle çatışan iki farklı devlet fonksiyonuyla karşılaşırız. Bu fonksiyonlar sermaye birikiminin sürekliliğini sağlamak ve bunu yaparken de devletin halkın gözündeki meşruiyetini sağlamak olarak görülmektedir. I ve III yani B doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi devletin Castells'in öne sürdüğü fonksiyonları arasında yer almaz?

Piyasa müdahalesi

Hakimiyet

Meşruiyet

Yeniden dağılım

Kalkınma

Açıklama:

Castells devletin hakimiyet, meşruiyet, kalkınma ve yeniden dağılım fonksiyonları olduğunu öne sürmektedir. Bunları farklı toplumsal aktörlerin çatışmaları ve pazarlıklarının etkilediği kişilere aracılık eden, bu ilişkileri yönlendiren kurumsal bir sistem olarak görmemiz gerektiğini belirtmektedir. A , doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altındadırlar ve bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri fazladır.

Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.

Özel sektör kurumlarının amaçları kamu sektöründekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.

Devlet memurluğunun bağlı bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle bu sektördeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.

Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.

Özel sektör ile kamu sektörü arasındaki temel farklılıklar ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve V

I, III ve IV

II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.

Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.

Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.

Devlet memurluğunun bağlı bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle bu sektördeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.

Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır. Bu durumda II , IV , V doğrudur. D, doğru cevaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Fredman ve Morris'e göre endüstri ilişkilerinde devlet - özel sektör karşılaştırmasıyla ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Kamu sektörü istihdamı yapısal olarak bürokratiktir

Devlet çalışanları ile ilişkilerini, ‘ulusal menfaatler’ çerçevesinde ya da ‘kamu yararını’ öne sürerek haklı çıkarabilmekte ve bunu çalışanlarının kişisel hayatlarının kısıtlanmasını meşrulaştırmakta kullanılabilmektedir.

Devlet en azından teoride diğer işverenlerin aksine, anayasal kısıtlamalara tabidir.

Devletin yasalar yoluyla düzenleme yapma ve yürütme yetkisi vardır.

Devletin gelirleri temel olarak çalışanlarının ürettiklerinden gelmektedir.

Açıklama:

Fredman ve Morris devletin özel sektör ile karşılaştığında endüstri ilişkilerindeki beş temel özelliğinden bahsetmektedir.
Birincisi, devletin yasalar yoluyla düzenleme yapma ve yürütme yetkisi vardır.
İkincisi, gelirleri temel olarak çalışanlarının ürettiklerinden değil, vergilerden kaynaklanmaktadır.
Üçüncüsü, çalışanları ile ilişkilerini, ‘ulusal menfaatler’ çerçevesinde ya da ‘kamu yararını’ öne sürerek haklı çıkarabilmekte ve bunu çalışanlarının kişisel hayatlarının kısıtlanmasını meşrulaştırmakta kullanılabilmektedir.
Dördüncüsü, devlet en azından teoride diğer işverenlerin aksine, anayasal kısıtlamalara tabidir.
Son olarak kamu sektörü istihdamı yapısal olarak bürokratiktir

Doğru Cevap: E

Soru 47

İzin verme
Dışlama
Sosyal yardım
Tanımlama
Gerekçelendirme

Yukarıdakilerden hangileri devletin düzenleyici rolünün endüstri ilişkilerinin aktörlerine, amaç ve konularına bağlı olarak aldığı görev ya da etkinlik biçimleri arasında yer alır?

I ve III

II ve V

I, II ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi devletin asgari standartlar oluşturduğu konular arasında yer almaz?

Ayrımcılığı önleme

İzinleri belirleme

Kültürel zenginliği sağlama

İşten çıkarmaya karşı koruma

Çalışma saatlerini düzenleme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 49

Kanunlardan biri olan 3008 Sayılı İş Kanununun kabul tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1936

1947

1963

1971

2003

Açıklama:

3008 Sayılı İş Kanunu kabul tarihi 08.06.1936'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Hükümetin, endüstri ilişkileri içinde yer alan farklı grupların bazı çıkarlarını bir araya getiren argümanlara dayanarak ve hangisinin en popüler olacağına kanaat getirerek farklı politika seçeneklerinden birini tarafsız olarak seçmesi aşağıdaki rollerinden hangisi ile ilgilidir?

Emek piyasası düzenleyicisi rolü

Hakemlik ve arabuluculuk rolü

Kanun koyucu rolü

İşveren rolü

Düzenleyici rolü

Açıklama:

Hükümet, endüstri ilişkileri içinde yer alan farklı grupların bazı çıkarlarını bir araya getiren argümanlara dayanarak ve hangisinin en popüler olacağına kanaat getirerek farklı politika seçeneklerinden birini seçen tarafsız bir arabulucu gibi davranır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki özelliklerden hangisi devleti diğer kurumlardan ayıran özellikler arasında yer alır?
I. Ceza verme yetkisi
II. En kapsamlı siyasal kuruluş olması
III. Buyurma ve yaptırım gücü

Yalnız I

I ve II

II ve III

I v III

I, II ve III

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:
a) En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü. Devlet öteki toplumsal örgütlerden çok daha etkili, çok daha kapsamlı buyurma ve yaptırım gücüne sahiptir. Devlet, otorite kullanma yetkisine sahip olan kurumların toplamıdır. Devletin dışındaki hiçbir örgüt isteklerini vatandaşlara zorla kabul ettiremez.

b) Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluştur. Bu anlamda devlet, öteki tüm ulusal kurum, kuruluş ve tüzel kişilikleri barındırdığı gibi, hiyerarşik yapı olarak da öteki tüm tüzel kişiliklerin en üstünde bulunur. Devletin tüzel kişiliğinin kabulü, onun diğer gerçek ve tüzel kişiler gibi hukuk kurallarına uygun hareket etmesini gerektirir. Böylece devlet, haklar ve sorumluluklar yüklenilebilen hukuksal bir varlığa dönüşmektedir.
c) Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları. Devleti öteki toplumsal örgütlerden ayıran bir başka özellik, ülke içinde yaşayan tüm insanların devlet tüzel kişiliğine vatandaşlık bağları ile zorunlu olarak bağlı olmalarıdır. Devlet dışında hiçbir örgüte üyeleri zorunlu olarak bağlı tutulamaz. Sendika, dernek vb. gibi örgütlere insanlar istedikleri zaman üye olup istedikleri zaman üyelikten ayrılabilirler. Oysa insanlar bir devletin uyruğuna kendi istedikleri zaman girip istedikleri zaman çıkamazlar.
d) Ceza verme yetkisi. Devleti öteki örgütlerden ayıran temel özelliklerden birisi de, üyelerine (vatandaşlarına) meşru olarak ceza verme, zor kullanma yetkisini ve tekelini elinde bulundurmasıdır. Devlet dışındaki öteki hiçbir örgütün yasal olarak üyelerine ceza verme ve zor kullanma yetkisi yoktur

Doğru Cevap: E

Soru 52

Piyasa aktörlerinin davranışını idari ve yasal olarak denetlemek üzere devletin müdahalede bulunması endüstri ilişkilerindenki hangi rolünden kaynaklanır?

Düzenleyici rolü

İşveren rolü

Arabulucu rolü

Hakemlik rolü

Kanun koruyucu rolü

Açıklama:

Devletin düzenleyici rolünü piyasa aktörlerinin davranışını idari ve yasal olarak denetlemek üzere devletin müdahalede bulunma şekilleri olarak tanımlayabiliriz. Devletin düzenleyici olarak endüstri ilişkilerindeki rolü, ülkelerin ekonomik, sosyal, politik özelliklerine, endüstri ilişkilerinin tarihsel gelişimine, demokratikleşme sürecine, kamu sektörünün ekonomik sistemdeki yerine ve sosyal devlet anlayışındaki gelişmelere göre değişmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Hangi devlet anlayışının temel misyonu "elverişli bir ekonomik iklim” yaratmak ve bu yüzden de, istihdam ve toplumsal refah bakımından hangi sonuçlara yol açarsa açsın, sermaye birikimi için gerekli koşulları en uygun hâle getirmektir?

Korporatist devlet

Neo-liberal

Refah devleti

Sosyal devlet

Komünist devlet

Açıklama:

Neo-liberal devletin temel misyonu, “elverişli bir ekonomik iklim” yaratmak ve bu yüzden de, istihdam ve toplumsal refah bakımından hangi sonuçlara yol açarsa açsın, sermaye birikimi için gerekli koşulları en uygun hâle getirmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Devletin endüstri ilişkilerindeki rollerinden hangisi toplu pazarlık sürecinde çalışanlar ve işverenler arasındaki görüşmelerde yasal zemini oluşturacak kuralları düzenleyici etkiye sahiptir?

Arabulucu rolü

İşveren rolü

Kanun koyucu rolü

Hakemlik rolü

Emek piyasası düzenleyici rolü

Açıklama:

Devlet, toplu pazarlık sürecinde çalışanlar ve işverenler arasındaki görüşmelerde yasal zemini oluşturacak kuralları düzenler. Tarafların yasal konumlarını, haklarını ve sorumluluklarını belirleyerek bir bakıma tarafların “oyunun kuralına göre” hareket etmelerini sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Devletin sosyal hayatın gerçek dayanağı olarak görülebilecek olan ekonomik temel tarafından koşullanan veya belirlenen üstyapının bir parçası olduğu kim tarafından ileri sürmüştür?

Weber

Miliband

Poulantzas

Marx

Offe

Açıklama:

Marx, devletin sosyal hayatın gerçek dayanağı olarak görülebilecek olan ekonomik temel tarafından koşullanan veya belirlenen üstyapının bir parçası olduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Devletin başlangıçta emek piyasasını oluşturmak ve daha sonra da onu korumak için ekonomi ve topluma aktif şekilde müdahale etmesi gerektiği kim tarafından vurgulanmıştır?

Weber

Offe

Miliband

Poulantzas

Marx

Açıklama:

Offe (1975), devletin başlangıçta emek piyasasını oluşturmak ve daha sonra da onu korumak için ekonomi ve topluma aktif şekilde müdahale etmesi gerektiğini vurgular.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Türkiye’de endüstri ilişkilerini düzenlemek amacıyla çıkartılan 3008 Sayılı İş Kanunu hangi yılda çıkartılmıştır?

1936

1947

1961

1963

1967

Açıklama:

S:117, Tablo 5.1

Doğru Cevap: A

Soru 58

Devletin çalışanlarla işverenlerin anlaşmaya varabilecekleri yasal bir çerçeve yaratmak için müdahale edebilmesi endüstri ilişkilerindeki hangi rolünden kaynaklanmaktadır?

İşveren rolü

Kanun koyucu rolü

Hakemlik ve arabuluculuk rolü

Emek piyasası düzenleyici rolü

Düzenleyici rolü

Açıklama:

Devlet, grev hakkının garanti altına alınması sonrasında iş uyuşmazlıklarını önlemeye ya da sınırlamaya çalışmıştır. Devlet çalışanlarla işverenlerin anlaşmaya varabilecekleri yasal bir çerçeve yaratmak için müdahale edebilir. Böyle yaparak sendikalar ve çalışanların endüstri ilişkilerinin yönetilmesiyle ilgili kendi meseleleri hakkında kendilerinin karar vermesine müsaade eden gönüllülük yaklaşımını benimseyebilir. Ya da gücün toplanmadığı ve toplanamayacağı görüşüne dayanan çoğulcu bir yaklaşım benimseyebilir. İkinci yaklaşımda hükümet, endüstri ilişkileri içinde yer alan farklı grupların bazı çıkarlarını bir araya getiren argümanlara dayanarak ve hangisinin en popüler olacağına kanaat getirerek farklı politika seçeneklerinden birini seçen tarafsız bir arabulucu gibi davranır

Doğru Cevap: C

Soru 59

Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Japonya

Fransa

Almanya

Çin

Birleşik Krallık

Açıklama:

Birleşik Krallık, Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Toplam istihdam içinde kamu sektörü istihdamı aşağıdaki ülkelerden hangisinde en fazladır?

Rusya

Fransa

ABD

Norveç

Japonya

Açıklama:

Sayfa: 113, Şekil 5.2

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal örgütlü bir ulusun ya da uluslar topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık ya da belli bir toprak parçası üzerinde fiziksel şiddetin meşru kullanımını tekelinde bulunduran insan topluluğudur?

Ulus

Örgüt

Devlet

Kuvvetler ayrımı

Özerklik

Açıklama:

DEVLET KAVRAMI
Weber’e göre devlet, belli bir toprak parçası üzerinde fiziksel şiddetin meşru kullanımını tekelinde bulunduran insan topluluğudur. Devlet güç kullanma hakkının tek meşru kaynağı olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi devleti diğer kurumlardan ayıran temel özelliklerden biri değildir?

İnsanların istedikleri zaman devletin uyruğuna girme özgürlüğünün olması

En büyük buyurma ve yaptırım gücüne sahip olması

En geniş kapsamlı siyasal kuruluş olması

Tüm insanların devlet tüzel kişiliğine bağlı olmaları

Ceza verme yetkisi

Açıklama:

Devlet Kavramı
Sendika, dernek vb. gibi örgütlere insanlar istedikleri zaman üye olup istedikleri zaman üyelikten ayrılabilirler. Oysa insanlar bir devletin uyruğuna kendi istedikleri zaman girip istedikleri zaman çıkamazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi devletin yürütme, yargı ve yasama faaliyetlerinin birbirinden bağımsız olması prensibidir?

Göreceli özerklik

Kuvvetler ayrılığı

Devletin bağımsızlığı

Tarafsız ve yansızlık

Yeniden dağılım fonksiyonu

Açıklama:

Devlet Kavramı
Devletin faaliyet alanı çok geniş olsa da kuvvetler ayrılığı prensibinin bir sonucu olarak yürütme, yargı ve yasama faaliyetleri birbirinden ayrılabilir. Yürütme, siyasi yapıyı idare eden ve uygulayan seçilmiş hükümet ve kamu bürokrasisinden oluşur. Temel işlevi parlemento tarafından kabul edilen yasaların hükümet dediğimiz siyasi iktidarlarca uygulanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdaki devletin endüstri ilişkileri sistemindeki rollerinden hangisi vatandaşlarına sunmuş olduğu kamu hizmetlerinin büyüklüğüne bağlı rolüdür?

Yasa koyucu rolü

Arabuluculuk rolü

Uzlaştırma rolü

İşveren rolü

Nihai karar alma rolü

Açıklama:

DEVLETİN ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNDEKİ ROLLERİ
Devlet, endüstri ilişkileri sisteminde ve süreçlerinde ortak karar vermekten
otoriter karar vericiye kadar farklı rollere sahiptir. Bunlar:
1. Devlet endüstri ilişkilerinin ekonomik, politik, sosyal, uluslararası ve yasal çevresini düzenler. Fakat kanunların kapsam ve yoğunluğu ülkeler arasında
farklılık göstermektedir. Bazı ülkelerde kanunlar endüstri ilişkilerinin tüm alanını kapsarken diğerlerinde taraflara bırakılarak toplu sözleşmeler yoluyla genel çerçevesinin belirlenmesine olanak sağlanmaktadır.
2. Devlet en büyük işverendir ve kendi çalışanlarının ücret ve çalışma koşullarını belirler.
3. Devlet, iş uyuşmazlıklarına uzlaştırma, arabuluculuk ve hakemlik hizmetleri sağlayarak müdahale edebilir. Nihai karar alma sürecinde teşmil ve iş mahkemeleri kurumlardan yararlanır.
4. Devlet emek süreçlerine çalışma mevzuatının kapsamını ve yoğunluğunu belirleyerek dahil olur.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Devletin istihdam ve ücretlerin rekabetini düzenlemeye yarayan araçları, çalışma saatlerini ve iş sağlığı ve güvenliği konularıyla ilgili yasal asgari standartları belirlemesi özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Kanun Koyucu Rolü

Düzenleyici Rolü

İşveren Rolü

Hakemlik ve Arabuluculuk Rolü

Emek Piyasası Düzenleyicisi Rolü

Açıklama:

Emek Piyasası Düzenleyicisi Rolü: Devlet, istihdam ve ücretlerin rekabetini düzenlemeye yarayan araçlar, çalışma saatleri ve iş sağlığı ve güvenliği konularıyla ilgili yasal asgari standartları belirler. Çalışma süreleri, işçi sağlığı ve güvenliği, emeklilik, işsizlik yardımları, asgari ücret ve diğer çalışma hayatıyla ilgili sorunları düzenleyen organlara sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Türkiye’de endüstri ilişkilerini düzenleyen başlıca kanun aşağıdakilerden hangisidir?

3008 Sayılı İş Kanunu

274 Sayılı Sendikalar Kanunu

1475 Sayılı İş Kanunu

2821 Sayılı Sendikalar Kanunu

4857 Sayılı İş Kanunu

Açıklama:

Kanun Koyucu Rolü
Türkiye’de Endüstri İlişkilerini Düzenleyen Başlıca Kanunların Tarihsel Gelişimine baktığımızda bu alanda ilk yasal düzenlemenin 08.06.1936 tarihli 3008 sayılı iş kanunu olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Kamu ve özel sektör endüstri ilişkileri arasındaki farklılığı yaratan temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Özel sektörün piyasa bilgisinin ve teşviklerinin bulunması

Devletin tarafsız olması

Özel sektörün daha serbets bir yapıya sahip olması

Kamu sektörünün politik bir kurum olarak ortaya çıkması

Kamu sektörünün kamuoyunun daha çok gözetiminde olması

Açıklama:

Kamu-Özel Sektör Ayrımında Endüstri İlişkileri
Özel sektör ile kamu sektörü arasındaki ayrımının genellikle karın varlığı ya da yokluğu çerçevesinde ya da mülkiyet üzerindeki payın özel sektöre mi yoksa kamu sektörüne ait olmasına göre değerlendirilmektedir. Fark, kamu sektörünün politik bir kurum olarak ortaya çıkmasından ve özel sektörde geçerli olmayan farklı bir mantığa dayanan, özü itibariyle endüstri ilişkilerine politik bir boyut getiren yapısından kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Devletin çalışanlarla işverenlerin anlaşmaya varmalarını sağlamak için yasal bir çerçeve yaratması devletin hangi rolü ile açıklanabilir?

Düzenleyici Rolü

Kanun Koyucu Rolü

Hakemlik ve Arabuluculuk Rolü

İşveren Rolü

Emek Piyasası Düzenleyicisi Rolü

Açıklama:

Hakemlik ve Arabuluculuk Rolü: Devlet, grev hakkının garanti altına alınması sonrasında iş uyuşmazlıklarını önlemeye ya da sınırlamaya çalışmıştır. Devlet çalışanlarla işverenlerin anlaşmaya varabilecekleri yasal bir çerçeve yaratmak için müdahale edebilir. Böyle yaparak sendikalar ve çalışanların endüstri ilişkilerinin yönetilmesiyle ilgili kendi meseleleri hakkında kendilerinin karar vermesine müsaade eden gönüllülük yaklaşımını benimseyebilir. Ya da gücün toplanmadığı ve toplanamayacağı görüşüne dayanan çoğulcu bir yaklaşım benimseyebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Kuralsızlaştırma dönemi hakim olmaya başlamasıyla Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke hangisi olmuştur?

Fransa

Türkiye

Japonya

Almanya

Birleşik Krallık

Açıklama:

DEVLETİN ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNDEKİ ROLLERİ
ABD ve Japonya’da büyüme yavaşladığında ve buna rağmen Avrupa ülkelerinden daha hızlı yeni piyasalar buldukları farkedilince kuralsızlaştırma ve esneklik
üzerine yoğun tartışmalar başlamıştır. Bunun nedenleri analiz edildiğinde, bu ülkelerde daha az iş yasası ve düzenlemesi bulunması basit bir cevap olarak verilmiştir. Bundan sonra kuralsızlaştırma dönemi hakim olmaya başlamıştır. Birleşik Krallık, Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 70

1970'lerden sonra devletin endüstri ilişkilerindeki rolünün değişimine neden olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalizm tehdidi

Ekonomik kriz

Uluslararası rekabet

Kapitalist gelişmeler

Mikroekonomik politikalar

Açıklama:

DEVLETİN ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNDEKİ ROLLERİNDE DEĞİŞİM
Devletin endüstri ilişkilerindeki rolleri 1970’lerden itibaren başlayan ekonomik krizin yarattığı yıkıcı etkiler ve makroekonomi politikalarında meydana gelen
yeni yönelimlerle değişime uğramıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Devletin temel faaliyetlerini iki ana sınıfa ayırabiliriz. Birincisi kamu hizmetlerinin sunumuna ilişkin faaliyetlerdir. Bu tür hizmetlerin özel sektör tarafından sağlanması beklenmez. İkinci tür faaliyetler üretilen hizmetin doğrudan kullanıcıyla ilgili olduğu faaliyetlerdir ve bu yüzden özel sektör tarafından da yerine getirilebilir.
Yukarıda verilen bilgiyi göz önüne alarak aşağıdakilerden hangisi bir özel sektör tarafından sağlanması beklenmeyen bir kamu hizmetidir?

Enerji

İletişim

Havayolu

İtfaiye

Demiryolları

Açıklama:

Kamu hizmetinin en belirgin örnekleri, ulusal savunma, polis ve itfaiye, ilköğretim, sosyal hizmetler ve yardımlardır. Havayolları, demiryolları, enerji ve iletişim özel sektör tarafından da yerine getirilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Devletin varlık nedenini barış ve güvenliği, adaletin eşit dağılımını sağlamak, muhtaç durumda olanlara yardım etmek ve toplumun mutluluğu için gerekli kanunları yapmak biçiminde tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Hobbes

Max Weber

Karl Marx

Auguste Comte

Emile Durkheim

Açıklama:

Hobbes’a göre devletin varlık nedeni barış ve güvenliği, adaletin eşit dağılımını
sağlamak, muhtaç durumda olanlara yardım etmek ve toplumun mutluluğu için
gerekli kanunları yapmaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Devletin sosyal eşitliği sağlamak için kamuoyunun muvafakatını almaya çalışması ve işyeri düzeyinde katılımcılığı ve aidiyet duygusununu geliştirmeye yönelik politikalar üretmesine ne ad verilir?

Birikim

Hakimiyet

Meşruiyet

Yeniden dağılım

Kalkınma

Açıklama:

Meşruiyet, devletin sosyal eşitliği sağlamak için kamuoyunun muvafakatını almaya çalışması ve işyeri düzeyinde katılımcılığı ve aidiyet duygusununu geliştirmeye yönelik politikalar üretmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Castells'in öne sürdüğü devletin fonksiyonlarından biri değildir?

Hakimiyet

Meşruiyet

Kalkınma

Yeniden dağılım

Birikim

Açıklama:

Castells, devletin hakimiyet, meşruiyet, kalkınma ve yeniden dağılım fonksiyonları olduğunu öne sürmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke hangisidir?

Almanya

Birleşik Krallık

Fransa

İtalya

Norveç

Açıklama:

Birleşik Krallık, Avrupa’daki yeni monetarizm, kuralsızlaştırma ve esneklik kavramlarını benimseyen ilk ülke olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Devletin düzenleyici rolü gereğince sahip olduğu, çalışanların belirli kesimlerinin sendikalaşma ve toplu sözleşmeye katılmalarını engelleme, grev eylemini ve lokavtı sınırlandırma olarak ortaya çıkan görevi hangisidir?

Ayarlama

İzin verme

Dışlama

Tanımlama

Kalkınma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 77

Devlet, hangi rolüne dayanarak asgari ücret, sağlık ve güvenlik, çalışma saatleri, çalışanlar arasında ayrımcılığı önleme, işten çıkarmaya karşı koruma ve izinler gibi birçok konuda asgari standartlar oluşturmaktadır?

Düzenleyici rolü

İşveren rolü

Kanun koyucu rolü

Emek piyasası düzenleyicisi rolü

Hakemlik ve arabuluculuk rolü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

Neo-liberal hükümetler, işverenlerin de baskısıyla, uluslararası rekabet karşısında ekonomik büyümeyi yeniden sağlayabilmek için işçilik maliyetlerinin düşürülmesini, çalışma koşullarının esnekleştirilmesini, işe alma ve işten çıkarmayı kolaylaştırmayı hedeflemiştir.
Aşağıda verilenlerden hangisi yukarıdaki amaca ulaşmak için işverenlerin ve hükümetlerin başvurduğu yöntemlerden değildir?

Sendikaların kurulmasını güçleştirmek

Toplu pazarlık hakkını sınırlandırmak

Serbest ticaret bölgelerinde örgütlenme özgürlüğünü yasaklamak

İşten çıkarmaları kolaylaştırmak

İşe alma sürecinde sendikaların etkisini artırmak

Açıklama:

Bunun için sendikaların kurulmasını güçleştirmek, toplu pazarlık hakkını özellikle kamu kesiminde sınırlandırmak, serbest ticaret bölgelerinde örgütlenme özgürlüğünü yasaklamak, işten çıkarmaları kolaylaştırmak, işten çıkarma ve işe alma süreçlerinde sendikaların etkisini zayıflatmak gibi çeşitli kısıtlayıcı düzenlemeler uygulamaya koyulmuştur. Sonuçta devletin endüstri ilişkilerinde oynadığı rol değişirken işverenlerin konumu güçlenmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Devlet müdahalesinin toplumsal, siyasal ve ekonomik hayatın her boyutunda olması gerektiğini savunan devlet anlayışı hangisidir?

Korporatist devlet

Komünist devlet

Liberal devlet

Refah devleti

Sosyal devlet

Açıklama:

Müdahale miktarını bir cetvel olarak düşünürsek 0 (sıfır) noktasında devletin hiç müdahalede bulunmadığı bir noktayı (liberal devlet), 100 noktasında ise devlet müdahalesinin toplumsal, siyasal ve ekonomik hayatın her boyutunda (komünist devlet) var olduğu bir durumu görürüz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Devlet yasama yoluyla, zorunlu hakem ile yargı yoluyla ve otoriter rejimlerde olduğu gibi doğrudan baskıya yönelerek endüstri ilişkilerini yıkıcı olmayan sınırlar içinde tutmaya çalışır. Sosyal taraflar ekonomik ve siyasi düzene dokundukları takdirde, devlet müdahalesi yoluyla dengeleri düzenleyen ya da yeniden tanımlayan
devlettir.
Yukarıda verilenler devletin hangi rolünün bir gereğidir?

Düzenleyici rolü

İşveren rolü

Hakemlik ve arabuluculuk rolü

Kanun koyucu rolü

Emek piyasası düzenleyicisi rolü

Açıklama:

Devletin düzenleyici rolü ve bu rolün farklı siyasal ve ekonomik gelişmelere verdiği tepki ile endüstri ilişkileri sistemlerinin biçimlendiğini söyleyebiliriz. Devlet yasama yoluyla, zorunlu hakem ile yargı yoluyla ve otoriter rejimlerde olduğu gibi doğrudan baskıya yönelerek endüstri ilişkilerini yıkıcı olmayan sınırlar içinde tutmaya çalışır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Belirli bir toprak parçası üzerinde yasal olarak fiziki güç kullanma tekelini elinde tutan insan topluluğu tanımına karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet

Yönetici

Yönetim

Otorite

Hükümet

Açıklama:

Devlet: Belirli bir toprak parçası üzerinde yasal olarak fiziki güç kullanma
tekelini elinde tutan insan topluluğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

I. Ceza verme yetkisi
II. Gönüllü vatandaşlık bağları
III. En kapsamlı siyasal kuruluş olması
IV. Buyurma ve yaptırım gücü
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri devleti diğer kurumlardan ayıran özellikler arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Devleti diğer kurumlardan ayıran dört temel özelliği vardır:
a) En büyük ve en etkili buyurma ve yaptırım gücü. Devlet öteki toplumsal
örgütlerden çok daha etkili, çok daha kapsamlı buyurma ve yaptırım gücüne sahiptir. Devlet, otorite kullanma yetkisine sahip olan kurumların toplamıdır. Devletin dışındaki hiçbir örgüt isteklerini vatandaşlara zorla kabul
ettiremez.
b) Devlet özellikle kendi içindeki tüzel kişiliklere göre en büyük tüzel kişilik
olup aynı zamanda en geniş kapsamlı siyasal kuruluştur. Bu anlamda devlet, öteki tüm ulusal kurum, kuruluş ve tüzel kişilikleri barındırdığı gibi,
hiyerarşik yapı olarak da öteki tüm tüzel kişiliklerin en üstünde bulunur.
Devletin tüzel kişiliğinin kabulü, onun diğer gerçek ve tüzel kişiler gibi hukuk kurallarına uygun hareket etmesini gerektirir. Böylece devlet, haklar ve
sorumluluklar yüklenilebilen hukuksal bir varlığa dönüşmektedir.
c) Üyelerinin zorunlu vatandaşlık bağları. Devleti öteki toplumsal örgütlerden ayıran bir başka özellik, ülke içinde yaşayan tüm insanların devlet tüzel
kişiliğine vatandaşlık bağları ile zorunlu olarak bağlı olmalarıdır. Devlet
dışında hiçbir örgüte üyeleri zorunlu olarak bağlı tutulamaz. Sendika, dernek vb. gibi örgütlere insanlar istedikleri zaman üye olup istedikleri zaman
üyelikten ayrılabilirler. Oysa insanlar bir devletin uyruğuna kendi istedikleri zaman girip istedikleri zaman çıkamazlar.
d) Ceza verme yetkisi. Devleti öteki örgütlerden ayıran temel özelliklerden
birisi de, üyelerine (vatandaşlarına) meşru olarak ceza verme, zor kullanma
yetkisini ve tekelini elinde bulundurmasıdır. Devlet dışındaki öteki hiçbir
örgütün yasal olarak üyelerine ceza verme ve zor kullanma yetkisi yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Devletin, sadece sermaye sınıfının öncelikleri doğrultusunda hareket etmemesi ya da sermayenin belirli bir grubunun ya da kesiminin kısa vadeli çıkarlarına hizmet etmemesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Devletin göreceli özerkliği

Kuvvetler ayrılığı

Devletin arabulucu rolü

Devletin hakemlik rolü

Devletin tarafsız olması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 84

I. Sözleşme özgürlüğü
II. Çalışma özgürlüğü
III. Pazarlık özerkliği
Sanayi devriminden başlayarak iş piyasalarının kendi kendini düzenleyebilmesi, liberal düşüncenin etkisiyle yukarıda verilen hangi ilkelere dayalı olarak gelişmiştir?

Yalnızca II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sanayi devriminden başlayarak iş piyasalarının kendi kendini düzenleyebilmesi, liberal düşüncenin etkisiyle iki ilkeye dayalı olarak gelişmiştir: sözleşme özgürlüğü ve pazarlık özerkliği.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi endüstri ilişkileri sisteminde ve süreçlerinde devletin rolleri arasında yer almaz?

Devlet endüstri ilişkilerinin ekonomik, politik, sosyal, uluslararası ve yasal
çevresini düzenler.

Devlet en büyük işverendir ve kendi çalışanlarının ücret ve çalışma koşullarını belirler.

Devlet, iş uyuşmazlıklarına uzlaştırma, arabuluculuk ve hakemlik hizmetleri sağlayarak müdahale edebilir.

Devlet, iş uyuşmazlıklarında her zaman işveren lehine karar verir çünkü en büyük işverendir.

Devlet emek süreçlerine çalışma mevzuatının kapsamını ve yoğunluğunu
belirleyerek dahil olur.

Açıklama:

Devlet, endüstri ilişkileri sisteminde ve süreçlerinde ortak karar vermekten
otoriter karar vericiye kadar farklı rollere sahiptir. Bunlar:
1. Devlet endüstri ilişkilerinin ekonomik, politik, sosyal, uluslararası ve yasal
çevresini düzenler. Fakat kanunların kapsam ve yoğunluğu ülkeler arasında
farklılık göstermektedir. Bazı ülkelerde kanunlar endüstri ilişkilerinin tüm
alanını kapsarken diğerlerinde taraflara bırakılarak toplu sözleşmeler yoluyla genel çerçevesinin belirlenmesine olanak sağlanmaktadır.
2. Devlet en büyük işverendir ve kendi çalışanlarının ücret ve çalışma koşullarını belirler.
3. Devlet, iş uyuşmazlıklarına uzlaştırma, arabuluculuk ve hakemlik hizmetleri sağlayarak müdahale edebilir. Nihai karar alma sürecinde teşmil ve iş
mahkemeleri kurumlardan yararlanır.
4. Devlet emek süreçlerine çalışma mevzuatının kapsamını ve yoğunluğunu
belirleyerek dahil olur.

Doğru Cevap: D

Soru 86

I. Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.
II. Özel sektördeki kurumların amaçları kamu sektöründekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.
III. Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.
Yukarıda verilenlerden hangileri özel sektör- kamu sektörü arasındaki temel farklılıklar arasında yer alır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnızca II

Açıklama:

Özel sektör- kamu sektörü arasındaki temel farklılıkları aşağıda özetlenmektedir:
a. Kamu sektörü kurumları dışsal politik ve hükümet kuruluşlarının çok daha
fazla etkisi altında olsalar da bunlar için piyasa bilgisi, sinyalleri ve teşvikleri yoktur.
b. Kamu sektörü kurumları özel sektör muadillerine göre kamuoyunun gözetimine daha fazla tabidir.
c. Kamu sektörü kurumlarının amaçları özel sektördekilere kıyasla daha fazla, daha belirsiz ve daha çelişkilidir.
d. Devlet memurluğu içersinde bulunduğu kurallardan kaynaklanan kısıtlamalar nedeniyle sektöründeki yöneticiler daha az özerkliğe sahiptir.
e. Kamu sektörü kurumlarının göreceli olarak daha ayrıntılı ve resmi kuralları, raporlama yükümlülükleri ve daha katı hiyerarşik düzenleri vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

I. Devletin gelirleri temel olarak çalışanlarının ürettiklerinden kaynaklanmaktadır.
II. Çalışanları ile ilişkilerini, ‘ulusal menfaatler’ çerçevesinde ya da ‘kamu yararını’ öne sürerek haklı çıkarabilmekte ve bunu çalışanlarının kişisel
hayatlarının kısıtlanmasını meşrulaştırmakta kullanılabilmektedir.
III. Devletin yasalar yoluyla düzenleme yapma ve yürütme yetkisi vardır.
Yukarıda verilenlerden hangileri devletin endüstri ilişkilerindeki beş temel özelliği arasında yer alır?

Yalnızca I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Fredman ve Morris devletin özel sektör ile karşılaştığında endüstri ilişkilerindeki beş temel özelliğinden bahsetmektedir.
Birincisi, devletin yasalar yoluyla düzenleme yapma ve yürütme yetkisi vardır.
İkincisi, gelirleri temel olarak çalışanlarının ürettiklerinden değil, vergilerden
kaynaklanmaktadır.
Üçüncüsü, çalışanları ile ilişkilerini, ‘ulusal menfaatler’ çerçevesinde ya da
‘kamu yararını’ öne sürerek haklı çıkarabilmekte ve bunu çalışanlarının kişisel
hayatlarının kısıtlanmasını meşrulaştırmakta kullanılabilmektedir.
Dördüncüsü, devlet en azından teoride diğer işverenlerin aksine, anayasal kısıtlamalara tabidir.
Son olarak kamu sektörü istihdamı yapısal olarak bürokratiktir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. İzin verme (ya da destekleme) görevi
II. Dışlama görevi
III. Ayarlama görevi
IV. Tamamlama görevi
Devletin düzenleyici rolü endüstri ilişkilerinin aktörlerine, amaç ve
konularına bağlı olarak yukarıda verilen hangi görev ya da etkinlik biçimlerini almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Devletin düzenleyici rolünün endüstri ilişkilerinin aktörlerine, amaç ve
konularına bağlı olarak dört farklı görev ya da etkinlik biçimini aldığı ya da böyle yorumlanabileceği savunulabilir. Bunlar, izin verme ya da destekleme, dışlama ve düzeltme, ayarlama ya da tanımlama görevleridir. İzin verme (ya da destekleme) görevi, devlet belirli sanayi ya da sektörlerdeki sendikalaşma ya da toplu sözleşmenin önündeki engelleri azalttığı ya da ortadan kaldırdığı ve sendikaların gücünü ve gelişmesini desteklediği zamanlarda yerine getirilmiş olur. Dışlama görevi, çalışanların belirli kesimlerinin sendikalaşma ve toplu sözleşmeye katılmalarını engelleme (polis yada silahlı kuvvetler mensupları) grev eylemini (ister bir hak ister bir özgürlük olarak) ve lokavtı sınırlandırma olarak ortaya çıkmaktadır. Ayarlama, yasal müdahale ya
da üçlü anlaşmalar yoluyla sözleşmeye dayalı hükümlerin ya da mekanizmaların yasaklanması ve toplu sözleşmelerin yasal olarak belirlenmiş kurallara zorunlu olarak uymayı içerir. Tanımlama görevi, devletin özellikle hükümet eylemi yoluyla, toplumsal taraflar tarafından güdülen amaçları az ya da çok tüketici biçimde belirlediği durumları gösterir. Bu türden bir tanımlama en azından liberal demokratik sistemlerde genellikle işbirliğine dayalı korporatist pratikler yoluyla yapılmaktadır. Amaçların ekonomik gelişme ya da mali istikrar şeklinde tanımlanması yoluyla kollektif aktörlerin tercih ve seçimleri stratejik karşılıklı bağımlılık ilişkisi içine sokulmuş olur.

Doğru Cevap: A

Soru 89

I. Kanun koyucu rolü
II. Emek piyasası düzenleyicisi rolü
III. Teşvik edici rolü
IV. Hakemlik ve arabuluculuk rolü
Yukarıda verilenlerden hangileri devletin endüstri ilişkilerindeki rolleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

III ve IV

I ve III

Açıklama:

109- 119
Devletin endüstri ilişkilerindeki rolleri;
-İşveren rolü
-Kanun koyucu rolü
-Emek piyasası düzenleyicisi rolü
-Hakemlik ve arabuluculuk rolü

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi neo-liberal hükümetlerin, işverenlerin de baskısıyla, uluslararası rekabet karşısında ekonomik büyümeyi yeniden sağlayabilmek için uyguladıkları kısıtlayıcı düzenlemeler arasında yer almaz?

Sendikaların kurulmasını güçleştirmek

Toplu pazarlık hakkını özellikle kamu kesiminde sınırlandırmak

Serbest ticaret bölgelerinde örgütlenme özgürlüğünü yasaklamak

İşten çıkarmaları zorlaştırmak

İşten çıkarma ve işe alma süreçlerinde sendikaların etkisini zayıflatmak

Açıklama:

1980 sonrasında değişen koşullara bağlı olarak “çalışma hayatında daha az
kural, daha az mevzuat buna karşılık daha çok esneklik ve serbestlik anlayışı”
içine girilmiştir. Devlet yasalarla belirlenmiş kurallar yerine süreci belirleyen
prosedürlerle ilgili kurallar koymaya yönelmiştir”. Neo-liberal hükümetler, işverenlerin de baskısıyla, uluslararası rekabet karşısında ekonomik büyümeyi yeniden sağlayabilmek için işçilik maliyetlerinin düşürülmesini, çalışma koşullarının esnekleştirilmesini, işe alma ve işten çıkarmayı kolaylaştırmayı
hedeflemiştir; bunun için sendikaların kurulmasını güçleştirmek, toplu pazarlık
hakkını özellikle kamu kesiminde sınırlandırmak, serbest ticaret bölgelerinde örgütlenme özgürlüğünü yasaklamak, işten çıkarmaları kolaylaştırmak, işten çıkarma ve işe alma süreçlerinde sendikaların etkisini zayıflatmak gibi çeşitli kısıtlayıcı düzenlemeler uygulamaya koyulmuştur. Sonuçta devletin endüstri ilişkilerinde oynadığı rol değişirken işverenlerin konumu güçlenmiştir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

"Bu yaklaşıma göre toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir. İşçinin işe alınması, çalışma koşullarının belirlenmesi ve işten çıkarılmasına yönelik düzenlemeler toplu iş sözleşmelerinin en önemli ve genellikle yasal olarak da zorunlu hâle getirilen konuları olmaktadır."
Yukarıda sözü geçen toplu pazarlık yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetime katılma anlayışı

Kural koyma yaklaşımı

Klasik yaklaşım

Çatışma yaklaşımı

Fonksiyonel yaklaşım

Açıklama:

Klasik yaklaşıma göre toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir. İşçinin işe alınması, çalışma koşullarının belirlenmesi ve işten çıkarılmasına yönelik düzenlemeler toplu iş sözleşmelerinin en önemli ve genellikle yasal olarak da zorunlu hâle getirilen konuları olmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

"Belirli çıkarları temsil eden baskı gruplarının devletle diyalog içinde karar mekanizmalarını etkileyecek bir politik sistemde faaliyet göstermesini yansıtır. Bu grupların kendi aralarında ya da gruplardan biri ya da birden fazlasının devletle giriştiği pazarlık sürecini ifade etmektedir."
Yukarıda etkili bir toplu pazarlık için gerekli koşullardan hangisi açıklanmaktadır?

Örgütlenme özgürlüğü

Uygun iletişim

İyi niyet

Çoğulculuk

Sözleşmenin takibi

Açıklama:

Çoğulcu bakış açısı, belirli çıkarları temsil eden baskı gruplarının (sendikalar, siyasi partiler, işveren kuruluşları gibi) devletle diyalog içinde karar mekanizmalarını etkileyecek bir politik sistemde faaliyet göstermesini yansıtır. Çoğulculuk bu grupların kendi aralarında ya da gruplardan biri ya da birden fazlasının devletle giriştiği pazarlık sürecini ifade etmektedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

"Bu tür toplu pazarlıklarda taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalışmaktadırlar. Böylece karşı tarafın tepkilerine önceden hazırlıklı olabilirler. Karşı tarafın önerilerini belirli bir inceleme veya düşünme sürecinden sonra ret veya kabul ederler. Tarafların bu tür pazarlıklarda en önemli silahı grev ve lokavttır."
Yukarıda açıklanan toplu pazarlık stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık stratejisi

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlık stratejisi

İşbirlikçi toplu pazarlık stratejisi

Muhalefete dayalı toplu pazarlık stratejisi

Kayıp-kayıp toplu pazarlık stratejisi

Açıklama:

Muhalefete dayalı toplu pazarlıkta taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalışmaktadırlar. Böylece karşı tarafın tepkilerine önceden hazırlıklı olabilirler. Karşı tarafın önerilerini, çatışmaya dayalı toplu pazarlıkta olduğu gibi, en baştan reddetmek yerine belirli bir inceleme veya düşünme sürecinden sonra ret veya kabul ederler. Tarafların bu tür pazarlıklarda en önemli silahı grev ve lokavttır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

- Taraflar birbirleriyle gerekli bilgileri paylaşırlar.
- İletişime açıktırlar.
- Toplu pazarlıktan her iki taraf için de bir kazanç söz konusu olur.
- İletişim direkt ve yapıcıdır.
Yukarıda bazı özellikleri verilen toplu pazarlık stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık

Klasik toplu pazarlık

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlık

Muhalefete dayalı toplu pazarlık

Kayıp-kazanç toplu pazarlık

Açıklama:

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlıklarda her iki taraf da uzlaşma amacıyla pazarlığa başlarlar. Birbirleriyle gerekli bilgileri paylaşırlar ve iletişime açıktırlar. Olayları sadece kendi açılarından değil, birbirlerinin bakış açılarıyla da değerlendirmeye çalışırlar. Güven ve işbirliğine dayalı bir ilişki olduğu için toplu pazarlıktan her iki taraf için de bir kazanç söz konusu olur. Bu tür pazarlıklar da pazarlığa katılan bütün temsilciler görüşlerini ifade edebilmekte ve kararlar bütün katılımcıların görüş birliğiyle alınmaktadır. İletişim direkt ve yapıcıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi işbirlikçi bir toplu pazarlık stratejisini başarılı bir şekilde uygulayabilmek için toplu pazarlık sürecinde yer alması gereken temel niteliklerden değildir?

Geniş destek

Hakimiyet kurma

Pazarlık ekibinin oluşturulması

Başarıları abartmama

Problem çözme sürecinin devam etmesi

Açıklama:

İşbirlikçi bir toplu pazarlık stratejisini başarılı bir şekilde uygulayabilmek için toplu pazarlık sürecinde yer alması gereken bazı temel nitelikler vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
- Liderler
- Geniş destek
- Pazarlık ekibinin oluşturulması
- Eğitim
- Başarıları abartmama
- Problem çözme sürecinin devam etmesi
Hakimiyet kurma işbirlikçi toplu pazarlık stratejisini başarılı bir şekilde uygulayabilmek için toplu pazarlık sürecinde yer alması gereken temel nitelikler arasında değildir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

I. İşçilerin kendilerine olan saygısı artar.
II. İşçilerin şikayetlerini toplu olarak çözmek daha kolaydır.
III. İşçi devir hızından kaynaklanan maliyetler azalır.
IV. İşçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder.
Yukarıdakilerden hangileri toplu pazarlığın işverenler açısından yararları arasındadır?

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Toplu pazarlığın işverenler açısından yararları şu şekilde özetlenebilir:
• İşverenler açısından işçilerin bireysel şikayetlerini çözmeye çalışmaktansa toplu pazarlık masasında toplu olarak bunları çözmek için çaba harcamak daha kolaydır.
• Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır.
• Toplu pazarlık işçiler ve yönetim arasındaki iletişim kanallarını açarak, işçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder.
• Toplu pazarlık endüstriyel çatışmaların çözülmesinde ve önlenmesinde çok önemli bir rol oynar.
İşçilerin kendilerine olan saygısının artması toplu pazarlığın işçiler açısından olumlu etkileri arasındadır. Bu nedenle doğru cevap II, III ve IV numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın çalışma hayatının kalitesine ilişkin konuları arasındadır?

Çalışanların katılımı

Dinlenme

Terfi

Analık izni

Çalışma süreleri

Açıklama:

Çalışma hayatının kalitesiyle ilgili konular: işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri, fiziksel çalışma şartları, çalışanların katılımı.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

- Taşerona iş verme
- Yatırımlar
- Teknolojinin değişimi
Yukarıda verilen unsurlar toplu pazarlığın içeriğindeki hangi konu kapsamında yer alır?

Ekonomik çıkarlar ve çalışma şartları ile ilgili konular

Tarafların arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi

Toplu iş sözleşmelerinin yürütülmesiyle ilgili şartlar

İstihdam şartlarını dolaylı bir şekilde etkileyen yönetimin tasarrufları

Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ile ilgili konular

Açıklama:

İstihdam şartlarını dolaylı bir şekilde etkileyen yönetimin tasarrufları: Taşerona iş verme, yatırımlar, teknolojinin değişimi.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Toplu pazarlık sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Toplu görüşme

Taleplerin belirlenmesi

Tarafların tespiti

Arabuluculuk

Uyuşmazlık

Açıklama:

Tarafların tespiti ile başlayıp toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıyla sona eren toplu pazarlık süreci, birbirini takip eden çeşitli aşamalardan oluşmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Toplu pazarlık sisteminde en üst düzeyde olan ve en geniş alanı kapsayan toplu pazarlık aşağıdakilerden hangisidir?

İşyeri düzeyinde toplu pazarlık

İşkolu düzeyinde toplu pazarlık

İşletme düzeyinde toplu pazarlık

Sektörel düzeyde toplu pazarlık

Ulusal düzeyde toplu pazarlık

Açıklama:

Toplu pazarlık sisteminde en üst düzeyde olan ve en geniş alanı kapsayan ulusal düzeyde toplu pazarlık, genellikle işçi ve işveren sendikalarının üst örgütleri olan konfederasyonlar arasında yapılmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın özellikleri arasında yer almaz?

Toplu pazarlık bir süreci ifade eder.

İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır.

İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar.

Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçer.

Süreç iki taraflıdır ancak toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar.

Açıklama:

Toplu pazarlık bir süreci ifade eder.
İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır.
İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar.
Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez, ancak sözleşmelerde esaslı değişikliklere neden olur.
Süreç iki taraflıdır ancak bazı gelişmekte olan ülkelerde taraflar anlaşamadığı ya da toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar.

Doğru Cevap: D

Soru 12

İlkeler
Sosyal düzenlemeler
Ekonomik düzenlemeler
Aşamalar
Başarı faktörleri

Girdi - çıktı modeli temel alındığında yukarıdakilerden hangileri toplu pazarlık sürecinde "girdi" olarak değerlendirilebilir?

Yalnız I

II ve III

I , II ve V

I, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Toplu pazarlık sürecinin girdileri şunlardır:

İlkeler
Aşamalar
Stratejiler
Başarı faktörleri

Doğru Cevap: D

Soru 13

verimli bir çalışma ilişkileri oluşturmak ve sürdürmek için yapıcı ve aktif olması,
etkili ve yararlı bir toplu pazarlık süreci için iletişime açık ve uyumlu olması,
çok geçerli bir sebep olmadığı sürece toplu pazarlığı sözleşme ile sonuçlandırması

Yukarıdaki ifadelerle toplu pazarlığın hangi koşuluna vurgu yapılmaktadır?

Çoğulculuk

iyi niyet

sözleşmenin takibi

örgütlenme özgürlüğü

uygun iletişim

Açıklama:

İyi Niyet. Toplu pazarlık süreci ancak taraflar iyi niyetle davranırsa çalışır ancak iyi niyet yoksa herhangi bir anlaşmaya varılmadan sadece bir süreç olarak kalacaktır. İyi niyet işçi, işveren ve onların örgütleri tarafından kabul edilen
belirli davranış ve tutumları ifade etmektedir. Bu davranış ve tutumlar, diyaloğa
açık olmak, sonuç odaklı hareket etmek, karşı tarafla empati yapabilmek ve doğru bilgileri paylaşmak olarak sıralanabilir. Güçlü işçi ve işveren örgütleri toplu pazarlıktaki güç dengesini de etkileyeceği için tarafların birbirlerine karşı iyi niyetli ve iletişime açık olmalarını sağlamaktadır. İyi niyetli bir toplu pazarlıkta tarafların
• verimli bir çalışma ilişkileri oluşturmak ve sürdürmek için yapıcı ve aktif olması,
• etkili ve yararlı birtoplu pazarlık süreci için iletişime açık ve uyumlu olması,
• karşı tarafla bir araya gelmesi, düşünmesi ve tekliflere cevap vermesi,
• çok geçerli bir sebep olmadığı sürece toplu pazarlığı sözleşme ile sonuçlandırması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I.İş konseyleri
II.İşçi grubu
III.İşçi sendikası
IV.İşveren
V. Devlet
Yukarıdakilerden hangileri ülkemizde toplu pazarlık taraflarından biri olabilmektedir?

Yalnız II

II ve V

I, II ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ülkemizde toplu pazarlığı tarafları
- işçi sendikaları
- işverenler
- İşveren sendikaları
- devlet olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi muhalefete dayalı toplu pazarlık stratejisine örnek verilebilir?

Karşı tarafın bakış açısını önemseme

Hakimiyet çabası içine girme

Kendi düşüncelerinde ısrar etme

Diğer tarafın amaçlarına karşı tepkilerini belli etmeme

Diğer tarafın katkılarını takdir etme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

İşbirlikçi toplu pazarlık stratejisinin uygulanabilmesi için toplu pazarlık sürecinde yer alması gereken temel nitelikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Her iki tarafta da bu anlayışı sürdürebilecek liderler olmalıdır.

Pazarlığa katılan bütün ekip, işletme yönetimi ve sendika yönetimi bu stratejiden bir kazanç sağlayacağına inanmalıdır.

Pazarlık ekibinde farklı kişiliklere ve uzmanlıklara yer verilmelidir.

Sendika ve yönetim bir sistem kurarak sözleşmenin uygulanması sürecinde meydana gelecek sorunları da aynı yöntemle çözmeye çalışmalıdır.

Taraflardan birinin elde edilen kazancı kendi “başarısı” ve diğer tarafın “kaybı” olarak sunmaması gerekir.

Açıklama:

Pazarlık ekibinin oluşturulması: Pazarlık ekibi oluşturulurken işbirlikçi strateji göz önünde bulundurulmadır. Eğer ekibi oluşturanların kişilikleri bu anlayışa uygun değilse süreçte rahatsızlıklar ortaya çıkacak ve başarıya ulaşılamayacaktır. İnsanların kişiliğini her zaman doğru tespit ve tahmin etmek güçtür Bu nedenle, pazarlıklar sırasında bu sürece uygun olmayan kişiler toplu pazarlık ekibinden alınmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Toplu pazarlığın işçi ve işveren için sonuçları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşme olasılığı daha azdır?

İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir.

Sözleşmeyle sona eren bir toplu pazarlık işçi devir hızını artırır.

İşverenlerin işçilere karşı haksız uygulamalarını önler ve tek taraflı kararlar alma özgürlüğünü kısıtlar.

Toplu pazarlık işçiler ve yönetim arasındaki iletişim kanallarını açarak, işçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder.

Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir

Açıklama:

• İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir.
• İşçilerin gücünü ve toplu pazarlık kapasitesini arttırır.
• İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır.
• İşverenlerin işçilere karşı haksız uygulamalarını önler ve tek taraflı kararlar
alma özgürlüğünü kısıtlar.
• Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir.
• İşçiler daha iyi koşullarda çalıştığı için daha fazla motive olur ve işverenle
daha kolay iletişim kurabilir.
• İşverenler açısından işçilerin bireysel şikayetlerini çözmeye çalışmaktansa
toplu pazarlık masasında toplu olarak bunları çözmek için çaba harcamak
daha kolaydır.
• Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi
devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır.
• Toplu pazarlık işçiler ve yönetim arasındaki iletişim kanallarını açarak, işçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder.
• Toplu pazarlık endüstriyel çatışmaların çözülmesinde ve önlenmesinde çok
önemli bir rol oynar.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Taşerona iş verme
Yatırımlar
Teknolojinin değişimi

Yukarıdaki tartışma başlıklarını toplu pazarlığın toplu iş sözleşmesine aktarılan hangi konusunun altında inceleyebiliriz?

İstihdam şartlarını dolaylı bir şekilde etkileyen yönetimin tasarrufları

Ekonomik çıkarlar ve çalışma şartları ile ilgili konular

İstihdam ilişkisiyle doğrudan ilgili olan diğer şartlar

Tarafların arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi

Çalışma hayatının kalitesiyle ilgili konular

Açıklama:

• Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ile ilgili konular: toplu pazarlık taraflarının,
toplu pazarlık ünitesinin ve toplu pazarlık kapsamının dışında kalacak kişilerin tespiti.
• Ekonomik çıkarlar ve çalışma şartları ile ilgili konular: ücretler, çalışma süreleri, ara dinlenme süreleri, izinler, postalar, fazla çalışma.
• İstihdam ilişkisiyle doğrudan ilgili olan diğer şartlar: işe alınma, iş güvencesi,
terfi, kıdem, eğitim.
• İstihdam şartlarını dolaylı bir şekilde etkileyen yönetimin tasarrufları: taşerona iş verme, yatırımlar, teknolojinin değişimi.
• Sosyal yardımlar ve işçilerin çalışma şartlarını etkileyen diğer konular: çocuk
bakımı, kantinler, dinlenme, ulaşım.
• Sosyal güvenlik şartları: hastalık izni, emeklilik ikramiyesi, analık/babalık izni.
• Diğer sosyal yardımlar: tatil ikramiyeleri, tıbbi yardımlar, işçinin bakmakla
yükümlü olduğu kişilere sağlanan yardımlar.
• Çalışma hayatının kalitesiyle ilgili konular: işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri, fiziksel çalışma şartları, çalışanların katılımı.
• Tarafların arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi: barış yükümlülüğü, yönetimin imtiyazları, sendika güvenliği, toplu iş sözleşmesinin süresi.
• Toplu iş sözleşmelerinin yürütülmesiyle ilgili şartlar: sözleşme şartlarının ihlali durumunda uygulanacak kurallar ve izlenecek prosedür.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Toplu pazarlık sürecinin ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarafların tespiti

Toplu pazarlık ünitesinin oluşturulması

Taleplerin ve karşı taleplerin belirlenmesi

Uyuşmazlığın algılanması

Toplu görüşme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Gelişmiş ülkelerde toplu pazarlığın kapsamı gelişmekte olan ülkelere göre daha dardır.
Toplu pazarlığın düzeyi arttıkça toplu pazarlığın kapsamı daralmaktadır.
Toplu pazarlığın kapsamı ekonomik refah dönemlerinde genişlerken ekonomik durgunluk dönemlerinde daralmaktadır.
Sanayi sektöründen hizmetler sektörüne doğru yaşanan istihdamın sektörel kaymasıyla toplu pazarlığın kapsamı genişlemeye başlamıştır.
Kamu görevlilerine sendikal hakların tanınmadığı bir ülkede toplu pazarlığın kapsamı daha sınırlı olmaktadır.

Toplu pazarlığın kapsamı ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

III ve V

I, III ve IV

III, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerde toplu pazarlığın kapsamı gelişmekte olan ülkelere göre daha geniştir.
Toplu pazarlığın düzeyi arttıkça toplu pazarlığın kapsamı da genişlemektedir.
Toplu pazarlığın kapsamı ekonomik refah dönemlerinde genişlerken ekonomik durgunluk dönemlerinde daralmaktadır.
Sanayi sektöründen hizmetler sektörüne doğru yaşanan istihdamın sektörel kaymasıyla toplu pazarlığın kapsamı da daralmaya başlamıştır.
Kamu görevlilerine sendikal hakların tanınmadığı bir ülkede toplu pazarlığın kapsamı daha sınırlı olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Bir veya birden fazla işçi örgütü ile bir işveren veya bir grup işveren ya da bir veya daha fazla işveren örgütü arasında istihdam ve çalışma koşullarının saptanması ve/veya bir işçi örgütü ya da işçi örgütleri ile işverenler veya örgütleri arasındaki ilişkileri düzenlemek amacıyla yapılan görüşmelere ne ad verilir?

Grev

Lokavt

Toplu pazarlık

İş bırakma

Toplu iş sözleşmesi

Açıklama:

Toplu pazarlık bir veya birden fazla işçi örgütü ile bir işveren veya bir grup işveren ya da bir veya daha fazla işveren örgütü arasında istihdam ve çalışma koşullarının saptanması ve/veya bir işçi örgütü ya da işçi örgütleri ile işverenler veya örgütleri arasındaki ilişkileri düzenlemek amacıyla yapılan görüşmelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Toplu pazarlık her zaman uyuşmazlık ile sonuçlanır
Toplu pazarlık bir süreci ifade eder
Devlet arabulucu olarak rol oynar
İşçi ve işveren tarafının gücünü dengelemeyi amaçlar
İşçi sendikaları üyelerinin koşullarını iyileştirmeyi amaçlar

Toplu pazarlıkla ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur?

Açıklama:

Toplu pazarlık bir süreci ifade eder.
İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır.
İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar.
Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez, ancak sözleşmelerde esaslı değişikliklere neden olur.
Süreç iki taraflıdır ancak bazı gelişmekte olan ülkelerde taraflar anlaşamadığı ya da toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın etkin ve verimli olabilmesi için gerçekleşmesi gereken koşullardan biridir?

Sendikaların tanınması

Sendikanın üye sayısının yüksek olması

Tarafların diyaloğa açık olması

Tarafların empati yapabilmesi

Tarafların birbirine güvenmesi

Açıklama:

Toplu pazarlığın etkin ve verimli olabilmesi; tarafların amaçlarına ulaşabilmesi ve çalışma barışını sağlayabilmesi için bu süreçte bazı koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu koşullar; çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü, sendikaların tanınması, sözleşmenin izlenmesi, iyi niyet ve uygun iletişim kanallarının kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Bir bölgeyi veya bir ülkeyi ya da belli bir coğrafi alan içindeki bir iş kolunun tümünü veya iş kolunun bir bölümünü kapsayan toplu pazarlıklara ne ad verilir?

Bölgesel toplu pazarlık

Çok işverenli toplu pazarlık

Yöresel toplu pazarlık

Ülke geneli toplu pazarlık

Geleneksel toplu pazarlık

Açıklama:

Çok işverenli toplu pazarlık bir bölgeyi veya bir ülkeyi ya da belli bir coğrafi alan içindeki bir işkolunun tümünü veya işkolunun bir bölümünü kapsayan toplu pazarlıklardır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak toplu sözleşme imzalayabilmeyi ifade eder?

Yetki

Görev

Vazife

Sorumluluk

Ehliyet

Açıklama:

Toplu pazarlığın taraflarından biri sendikalar olmakla birlikte işverenin pazarlığı hangi sendikayla yapacağı önemli bir konudur. Bu durumda karşımıza yetki ve ehliyet kavramları çıkmaktadır. Ehliyet genel olarak toplu sözleşme imzalayabilmeyi, yetki ise bu ehliyeti belirli bir alanda kullanabilmeyi ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalıştığı toplu pazarlıklara ne ad verilir?

Rekabetçi pazarlık

Tavizsiz pazarlık

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık

Muhalefete dayalı toplu pazarlık

Zorlayıcı toplu pazarlık

Açıklama:

Muhalefete dayalı toplu pazarlık: Bu tür toplu pazarlıklarda taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalışmaktadırlar. Böylece karşı tarafın tepkilerine önceden hazırlıklı olabilirler. Karşı tarafın önerilerini, çatışmaya dayalı toplu pazarlıkta olduğu gibi, en baştan reddetmek yerine belirli bir inceleme veya düşünme sürecinden sonra ret veya kabul ederler.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Taraflar pazarlık masasına getirdikleri konuları bir teklif olarak değil, çözülmesi gereken problemler olarak sunan pazarlıklara ne ad verilir?

Rekabetçi pazarlık

İşbirlikçi toplu pazarlık

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık

Muhalefete dayalı toplu pazarlık

Zorlayıcı toplu pazarlık

Açıklama:

İşbirlikçi toplu pazarlık olarak da ifade edilen bu strateji de taraflar pazarlık masasına getirdikleri konuları bir teklif olarak değil, çözülmesi gereken problemler olarak sunmaktadırlar. Taraflar problemleri çözmeye çalışırken iki tarafın da ihtiyaçlarını ve çıkarlarını göz önüne almayı amaçlamaktadır. Bu tür pazarlıklar da pazarlığa katılan bütün temsilciler görüşlerini ifade edebilmekte ve kararlar bütün katılımcıların görüş birliğiyle alınmaktadır. İletişim direkt ve yapıcıdır. Tarafları savunma pozisyonu almaya zorlayacak saldırganlık ve çatışma ortamı oluşmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.
İşçilerin çalışma hayatında sömürülmesini ve ayrımcılığa uğramasını engeller.
İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır.

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu pazarlığın toplum açısından öneminden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Toplu pazarlığın toplumsal açıdan önemi şu şekilde özetlenebilir:

Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.
Toplu pazarlığın oluşturduğu ahenkli ve barışçıl çalışma ortamı, çatışmaları önleyerek ülkenin ekonomik ve sosyal gelişimini destekler.
İşçilerin çalışma hayatında sömürülmesini ve ayrımcılığa uğramasını engeller.
Çalışma koşullarının belirlenmesi sürecinde, bu koşullardan direkt olarak etkilenen işçilerin de yer almasına olanak sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi istihdam ilişkisiyle doğrudan ilgili olan diğer şartlar olarak toplu pazarlıklarda yer alır?

İşe alınma

Ücretler

Çalışma süreleri

Çocuk bakımı

Dinlenme

Açıklama:

Bu şekilde sınıflandırılsın veya sınıflandırılmasın toplu pazarlıkta ele alınan ve daha sonra toplu iş sözleşmelerine aktarılan konuları şu şekilde sıralamak mümkündür:

İstihdam ilişkisiyle doğrudan ilgili olan diğer şartlar: işe alınma, iş güvencesi, terfi, kıdem, eğitim.

Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi
Toplu pazarlık düzeyi
Ekonomik konjonktür

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu pazarlığın kapsamını etkileyen faktörlerden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Toplu pazarlığın kapsamına giren işçi sayısı pek çok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Toplu pazarlığın kapsamını etkileyen faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi
Toplu pazarlık düzeyi
Ekonomik konjonktür
Siyasi iktidarların tutumu
İstihdamın yapısı
Yasal düzenlemeler
Sendikalaşma oranı

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. Toplu pazarlık bir süreci ifade eder.
II. Amacı işçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemektir.
III. Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçer.
IV. Süreç iki taraflıdır ancak bazen devlet arabulucu olarak rol oynar.
Yukarıda toplu pazarlığa ilişkin verilen bilgilerden doğru olanlar aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?

I ve II

II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

- Toplu pazarlık bir süreci ifade eder.
- İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar.
- Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez, ancak sözleşmelerde esaslı değişikliklere neden olur.
- Süreç iki taraflıdır ancak bazı gelişmekte olan ülkelerde taraflar anlaşamadığı ya da toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar.
Soruda verilen madde III hatalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

"Sadece iki taraflıdır. İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikaları arasında sürdürülen ve işkolu veya işyerinde ücret ve çalışma koşullarını belirlemeye yönelik bir sözleşme ya da uyuşmazlıkla sonuçlanan süreci açıklamaktadır."
Yukarıda açıklaması yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dar anlamda toplu pazarlık

Toplu iş sözleşmesi

Zorlayıcı toplu pazarlık

Geniş anlamda toplu pazarlık

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık

Açıklama:

Dar anlamda toplu pazarlık; sadece iki taraflıdır. İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikaları arasında sürdürülen ve işkolu veya işyerinde ücret ve çalışma koşullarını belirlemeye yönelik bir sözleşme ya da uyuşmazlıkla sonuçlanan pazarlık sürecini açıklamaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

I. İlkeler
II. Ekonomik düzenlemeler
III. Başarı faktörleri
IV. Sosyal düzenlemeler
Yukarıdakilerden hangileri girdi-çıktı modeli temel alındığında toplu pazarlıkta girdi olarak nitelendirilmektedir?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

İlkeler ve başarı faktörleri girdiler arasında iken ekonomik düzenlemeler ve sosyal düzenlemeler çıktılar arasındadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlıktaki yaklaşımlardan biri olan klasik yaklaşımın savunduğu görüşlerdendir?

Toplu pazarlık çalışma hayatının demokratikleşmesinde bir araçtır.

Toplu pazarlık bir yönetime katılma anlayışıdır.

Toplu pazarlık bireysel ve grup çıkarlarının birleştirilmesinin özel bir şeklidir.

Toplu pazarlık bir kural koyma etkinliğidir.

Toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araçtır.

Açıklama:

Toplu pazarlığın taşıdığı nitelikler ve doğurduğu sonuçlar toplu pazarlığa ilişkin görüşleri de etkilemiştir. Bu noktada üç farklı yaklaşımdan söz etmek mümkündür. İlk yaklaşım klasik yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir. İşçinin işe alınması, çalışma koşullarının belirlenmesi ve işten çıkarılmasına yönelik düzenlemeler toplu iş sözleşmelerinin en önemli ve genellikle yasal olarak da zorunlu hâle getirilen konuları olmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I. Bireycilik
II. Örgütlenme özgürlüğü
III. Sendikaların tanınması
IV. Kritik bilgileri gizleme
V. Sözleşmenin takibi
Yukarıdakilerden hangileri etkili bir toplu pazarlık için gerçekleşmesi gereken koşullar arasındadır?

I ve II

III ve IV

I, II ve V

II, III ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Toplu pazarlığın etkin ve verimli olabilmesi; tarafların amaçlarına ulaşabilmesi ve çalışma barışını sağlayabilmesi için bu süreçte bazı koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu koşullar;
- Çoğulculuk ve Örgütlenme Özgürlüğü
- Sendikaların Tanınması
- Sözleşmenin Takibi
- İyi Niyet
- Uygun İletişim
Bireycilik ve kritik bilgileri gizleme etkili bir toplu pazarlığın koşulları arasında yer almaz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Toplu pazarlığın işçi tarafını işçi sendikaları oluşturur.

Ehliyet kavramı genel olarak toplu sözleşme imzalayabilmeyi ifade etmektedir.

Aynı işkolunda örgütlü birden çok sendikanın bulunması hâlinde ülkelerin büyük bir bölümünde çoğunluğu temsil eden işçi sendikası yetkili kabul edilmektedir.

Toplu pazarlığın üst düzeyde yürütüldüğü ülkelerde işyeri işletme düzeyinde kurulmuş bulunan işçi sendikaları toplu pazarlık ehliyetine sahip olmaktadır.

Toplu pazarlığın işveren tarafında ise bireysel olarak işverenler yer alabilmektedir.

Açıklama:

- Toplu pazarlığın işçi tarafını işçi sendikaları oluştururken işveren tarafında ise bireysel olarak işverenler yer alabileceği gibi işveren sendikası da yer alabilmektedir.
- Ehliyet genel olarak toplu sözleşme imzalayabilmeyi, yetki ise bu ehliyeti belirli bir alanda kullanabilmeyi ifade etmektedir.
- Aynı işkolunda örgütlü birden çok sendikanın bulunması hâlinde ülkelerin büyük bir bölümünde çoğunluğu temsil eden işçi sendikası yetkili kabul edilmektedir.
- Toplu pazarlığın alt düzeyde yürütüldüğü ülkelerde işyeri-işletme düzeyinde kurulmuş bulunan işçi sendikaları toplu pazarlık ehliyetine sahip olmakta, üst düzeydeki işçi kuruluşlarının özellikle konfederasyonların böyle bir ehliyeti bulunmamaktadır.
D seçeneğindeki bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

- Taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalışırlar.
- Karşı tarafın önerilerini en başta reddetmek yerine belirli bir inceleme veya düşünme sürecinden sonra ret veya kabul ederler.
- Tarafların bu tür pazarlıklarda en önemli silahı grev ve lokavttır.
- Taraflar barışçı olmayan çözüm yollarını en son aşamada kullanarak uzlaşmaya varmaya çalışırlar.
Yukarıda anlatılan toplu pazarlık stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık

Muhalefete dayalı toplu pazarlık

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlık

İşbirlikçi toplu pazarlık

Zorlayıcı toplu pazarlık

Açıklama:

Muhalefete dayalı toplu pazarlıkta taraflar kendi taleplerini ortaya koymadan önce diğerinin amaçlarını anlamaya çalışmaktadırlar. Böylece karşı tarafın tepkilerine önceden hazırlıklı olabilirler. Karşı tarafın önerilerini, çatışmaya dayalı toplu pazarlıkta olduğu gibi, en baştan reddetmek yerine belirli bir inceleme veya düşünme sürecinden sonra ret veya kabul ederler. Tarafların bu tür pazarlıklarda en önemli silahı grev ve lokavttır. Birbirlerini grev veya lokavtla tehdit ederek zayıf noktaları ortaya çıkarmaya çalışırlar. Çatışmacı toplu pazarlıktan farklı olarak taraflar barışçı olmayan çözüm yollarını en son aşamada kullanarak uzlaşmaya varmaya çalışırlar. Bu tür pazarlıklarda bir taraf kazanır diğeri ise kaybeder.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Her iki taraf için de bir kazancın söz konusu olduğu toplu pazarlık stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlık stratejisi

Klasik toplu pazarlık stratejisi

Muhalefete dayalı toplu pazarlık stratejisi

Çatışmaya dayalı toplu pazarlık stratejisi

Geleneksel toplu pazarlık stratejisi

Açıklama:

Problem çözmeye dayalı toplu pazarlıkta her iki taraf da uzlaşma amacıyla pazarlığa başlarlar. Birbirleriyle gerekli bilgileri paylaşırlar ve iletişime açıktırlar. Olayları sadece kendi açılarından değil, birbirlerinin bakış açılarıyla da değerlendirmeye çalışırlar. Güven ve işbirliğine dayalı bir ilişki olduğu için toplu pazarlıktan her iki taraf için de bir kazanç söz konusu olur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın işçiler açısından olumlu etkilerinden biri değildir?

İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir.

İşverenlerin tek taraflı kararlar alma özgürlüğünü kısıtlar.

İşçiler işverenle daha kolay iletişim kurabilir.

İşçi devir hızından kaynaklanan maliyetler azalır.

İşçilerin verimliliğini arttırır.

Açıklama:

Toplu pazarlığın işçiler açısından olumlu etkileri şu şekilde sıralanabilir:
• İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir.
• İşçilerin gücünü ve toplu pazarlık kapasitesini arttırır.
• İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır.
• İşverenlerin işçilere karşı haksız uygulamalarını önler ve tek taraflı kararlar alma özgürlüğünü kısıtlar.
• Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir.
• İşçiler daha iyi koşullarda çalıştığı için daha fazla motive olur ve işverenle daha kolay iletişim kurabilir.
İşçi devir hızından kaynaklanan maliyetlerin azalması toplu pazarlığın işveren açısından yararları arasındadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Toplu pazarlık sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Toplu görüşme

Teklifler arası değişim

Taleplerin belirlenmesi

Uyuşmazlık

Tarafların tespiti

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Toplu iş sözleşmesi

Endüstri ilişkileri

İnsan Kaynakları Yönetimi

Çalışma Ekonomisi

Toplu pazarlık

Açıklama:

Toplu pazarlık bir veya birden fazla işçi örgütü ile bir işveren veya bir grup işveren ya da bir veya daha fazla işveren örgütü arasında istihdam ve çalışma koşullarının saptanması ve/veya bir işçi örgütü ya da işçi örgütleri ile işverenler veya örgütleri arasındaki ilişkileri düzenlemek amacıyla yapılan görüşmelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda toplu pazarlık için bir örnek olabilir?

İşçi ve işveren kuruluşlarının toplu pazarlığın genel ilkelerinin ya da iş uyuşmazlıklarının çözüm yollarının belirlenmesi gibi konulara ilişkin olarak sürdürdükleri pazarlıklar

İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikaları arasında sürdürülen ve işkolu veya işyerinde ücret ve çalışma koşullarını belirlemeye yönelik bir sözleşme ya da uyuşmazlıkla sonuçlanan pazarlıklar

Ulusal düzeyde sürdürülen ve işsizlik, enflasyon gibi konulara yönelik görüşmeler

Devletlerarası yapılan ve çoğu zaman ulusal anlaşma, toplumsal anlaşmalarla sonuçlanan görüşmeler

Çalışma yaşamı ve koşullarına yönelik işçi ve işveren olarak iki taraflı veya hükümetlerin de katılmasıyla üç taraflı sürdürülen görüşmeler

Açıklama:

Geniş anlamıyla toplu pazarlık, çalışma yaşamı ve koşullarına yönelik işçi ve işveren olarak iki taraflı veya hükümetlerin de katılmasıyla üç taraflı sürdürülen görüşmelerin tümünü kapsamaktadır. Bu anlamıyla, işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında yapılan ve özel koşullar içeren pazarlıklar dışında ulusal düzeyde sürdürülen ve işsizlik, enflasyon gibi konulara yönelik ve çoğu zaman ulusal anlaşma, toplumsal anlaşmalarla sonuçlanan görüşmeler geniş anlamda toplu pazarlık kapsamına girmektedir. Bunun yanında işçi ve işveren kuruluşlarının toplu pazarlığın genel ilkelerinin ya da iş uyuşmazlıklarının çözüm yollarının belirlenmesi gibi konulara ilişkin olarak sürdürdükleri pazarlıklar da geniş anlamda toplu pazarlık kapsamına girmektedir.Dar anlamda toplu pazarlık ise sadece iki taraflıdır. İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikaları arasında sürdürülen ve işkolu veya işyerinde ücret ve çalışma koşullarını belirlemeye yönelik bir sözleşme ya da uyuşmazlıkla sonuçlanan pazarlık sürecini açıklamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlık sürecindeki çıktılardan biridir?

İlkeler

Aşamalar

Ekonomik düzenlemeler

Stratejiler

Başarı faktörleri

Açıklama:

Toplu pazarlık bir süreci, toplu iş sözleşmesi ise bu sürecin sonuçlarından birini ifade temektedir. Bazı çalışmalarda ise girdi-çıktı modeli temel alınarak toplu pazarlık süreci bir girdi, ekonomik ve sosyal konuların düzenlendiği toplu iş sözleşmesi ise çıktı olarak kabul edilmektedir. Toplu pazarlık süreci: ilkeler, aşamalar, stratejiler ve başarı faktörlerini içerirken; toplu iş sözleşmesi: ekonomik düzenlemeler, sosyal düzenlemeler ve tarafları bağlayan düzenlemeleri içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Toplu pazarlık yaklaşımları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi klasik yaklaşıma ait bir özelliktir?

Toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araçtır.

Toplu pazarlık bir kural koyma etkinliğidir.

Toplu pazarlık çalışma hayatının demokratikleşmesinde bir araç olarak nitelendirilir.

Toplu pazarlık bir yönetime katılma anlayışıdır.

Toplu pazarlık sonucu imzalanan toplu iş sözleşmesi ücret ve çalışma koşullarıyla ilgili belirli bir standart getirmektedir.

Açıklama:

Toplu pazarlıkla ilgili olarak yaklaşımdan söz etmek mümkündür: İlk yaklaşım klasik yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir. İşçinin işe alınması, çalışma koşullarının belirlenmesi ve işten çıkarılmasına yönelik düzenlemeler toplu iş sözleşmelerinin en önemli ve genellikle yasal olarak da zorunlu hâle getirilen konuları olmaktadır.
İkinci yaklaşıma göre toplu pazarlık bir kural koyma etkinliğidir. Taraflar endüstri ilişkilerine yönelik kural ve düzenlemeleri toplu pazarlık aracılığıyla belirler ve buna uyarlar. Toplu pazarlık sonucu imzalanan toplu iş sözleşmesi, pazarlık kapsamında bulunanlara yönelik olarak hatta bazen pazarlık kapsamında bulun mayanlar için bile, ücret ve çalışma koşullarıyla ilgili belirli bir standart getirmektedir. Ücret ve çalışma koşullarının belirlenmesi sürecine işçilerin sendikaları aracılığıyla katılması tek başına işverenin ve devletin hakimiyetini sınırlamakta ve bu nedenle toplu pazarlık çalışma hayatının demokratikleşmesinde bir araç olarak nitelendirilmektedir.
Üçüncü yaklaşımda ise toplu pazarlık bir yönetime katılma anlayışı olarak değerlendirilmektedir. Yönetime katılma, yöneticilerin işletmedeki çalışma koşullarıyla ilgili konularda geleneksel anlamda tek taraflı olarak işleyen karar alma sürecini işyeri komiteleri, işyeri konseyleri ve toplu pazarlık gibi çeşitli mekanizmalar aracılığıyla çalışanlarla paylaşmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlıkta tarafların amaçlarına ulaşabilmeleri için gerekli koşullardan biri değildir?

Çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü

Sendikaların tanınması

Sendikaların yüksek üye sayıları

Sözleşmenin izlenmesi

İyi niyet

Açıklama:

Toplu pazarlığın etkin ve verimli olabilmesi; tarafların amaçlarına ulaşabilmesi ve çalışma barışını sağlayabilmesi için bu süreçte bazı koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu koşullar; çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü, sendikaların tanınması, sözleşmenin izlenmesi, iyi niyet ve uygun iletişim kanallarının kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde toplu pazarlığın işveren tarafını bireysel olarak işverenlerin oluşturduğu ülkeler doğru olarak verilmiştir?

İngiltere-Almanya-Fransa

Japonya-İngiltere-ABD

Almanya-Kanada-İngiltere

Japonya-Kanada-ABD

Fransa-ABD-İngiltere

Açıklama:

İşveren tarafının etkili bir şekilde örgütlenmesine ve toplu pazarlığın düzeyine bağlı olarak Avrupa ülkelerinde toplu pazarlıkta işveren tarafı sendikalardır. Buna karşılık Japonya, Kanada ve ABD’de işveren tarafını bireysel olarak işverenler oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi muhalefete dayalı toplu pazarlığın özelliklerinden biridir?

Kritik bilgileri gizli tutar

Diğer tarafa karşı düşmanlık gösterir

Hakimiyet kurma çabası içindedir

Amaçlarını ve önceliklerini paylaşır

Kendi düşüncesinde ısrar eder

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Toplu pazarlık sürecinin son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Toplu görüşme

Toplu iş sözleşmesinin imzalanması

Anlaşma

Toplu pazarlık ünitesinin oluşturulması

Tarafların tespiti

Açıklama:

Tarafların tespiti ile başlayıp toplu iş sözleşmesinin imzalanmasıyla sona eren toplu pazarlık süreci, birbirini takip eden çeşitli aşamalardan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde toplu iş sözleşmeleri genellikle belirsiz süreli olarak yapılmaktadır?

Almanya

Avusturya

İngiltere

ABD

Kanada

Açıklama:

Toplu iş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılabilmektedir. Toplu iş sözleşmeleri Almanya, Avusturya, İskandinav ülkeleri, ABD ve Kanada’da genellikle belirli süreli iken İngiltere’de genellikle belirsiz sürelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıda verilen OECD ülkeleri arasında sendikalaşma oranının en yüksek olduğu ülke hangisidir?

Avusturalya

Japonya

ABD

İngiltere

Finlandiya

Açıklama:

2017 verilerine göre sendikalaşma oranları: Avusturalya 14,5; Japonya 17,1; İngiltere 23,7; ABD 10,3 iken Finlandiya’da 64,6’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerin hangisi toplu pazarlığın özelliklerinden birisi değildir?

Toplu pazarlık bir süreci ifade eder

İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır

İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar

Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçer

Süreç iki taraflıdır

Açıklama:

Uzun, karmaşık, tarafların hem duygusal hem de rasyonel davrandığı bir süreç olan ve sonuçları işçi sendikaları ile işverenin gücüne ve pazarlık stratejilerine bağlı olarak değişen toplu pazarlığın birçok özelliği vardır ve bu özelliklerin tümünü bir tanımda toplamak mümkün değildir. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz (Silva, 1996, s.3):
• Toplu pazarlık bir süreci ifade eder. • İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır. • İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar. • Bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez, ancak sözleşmelerde esaslı değişikliklere neden olur. • Süreç iki taraflıdır ancak bazı gelişmekte olan ülkelerde taraflar anlaşamadığı ya da toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerin hangisinde toplu pazarlıkta her pazarlık ilişkisinde bulunan temel unsurlardan birisi verilmiştir?

Pazarlık kavramı ve ilişkisi en azından bir tarafı içermektedir

Taraflar arasında pazarlık konusu olan tek bir sorun söz konusudur.

Taraflar kendi seçimlerine dayalı gönüllü bir görüşme süreci başlatmayabilirler

Pazarlık taraflar arasında bazı kaynakların el değiştirmesi, bölüşümü veya sorunların çözümlenmesi olarak işlev görmektedir.

Taraflar pazarlığın sonucuna bağımlı değildir

Açıklama:

“Pazarlık” kavramı ise bir alış veriş ilişkisini ifade etmektedir. Bu anlamda bir pazarlık niteliği taşıdığı için toplu pazarlıkta her pazarlık ilişkisinde bulunan temel unsurlar yer almaktadır. Bu unsurları şöyle sıralayabiliriz (Koray, 1992, s.135):
• Pazarlık kavramı ve ilişkisi en azından iki tarafı içermektedir. • Taraflar arasında pazarlık konusu olan bir veya birden çok sorun söz konusudur. • Taraflar en azından geçici olsa da kendi seçimlerine dayalı gönüllü bir görüşme süreci başlatmaktadırlar. • Pazarlık taraflar arasında bazı kaynakların el değiştirmesi, bölüşümü veya bazı konuların, sorunların çözümlenmesi olarak işlev görmektedir. Bu nedenle tarafların her ikisi de bu “pazarlık ilişkisine” ve “pazarlığın sonucuna” bağımlıdırlar. Bu ilişki iki tarafın da vazgeçemeyecekleri bir ilişki veya her iki taraf için de “sonuç bağımlılığı” doğuran bir ilişki olarak da adlandırılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. Toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir.
II. Taraflar endüstri ilişkilerine yönelik kural ve düzenlemeleri toplu pazarlık aracılığıyla belirler ve buna uyarlar.
III. Toplu pazarlık bir yönetime katılma anlayışı olarak değerlendirilir
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri toplu pazarlığın niteliği arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

ı ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Toplu pazarlığın taşıdığı nitelikler ve doğurduğu sonuçlar toplu pazarlığa ilişkin görüşleri de etkilemiştir. Bu noktada üç farklı yaklaşımdan söz etmek mümkündür. İlk yaklaşım klasik yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre toplu pazarlık işgücünün satışını düzenleyen bir araç olarak görülmektedir. İkinci yaklaşıma göre toplu pazarlık bir kural koyma etkinliğidir. Taraflar endüstri ilişkilerine yönelik kural ve düzenlemeleri toplu pazarlık aracılığıyla belirler ve buna uyarlar. Üçüncü yaklaşımda ise toplu pazarlık bir yönetime katılma anlayışı olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Özellikle sendikal çokluğun bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde, sendikalar üyelerinin toplu iş sözleşmesine uyup uymadıklarını takip etmekte zorlanabilirler. Bu durumun önüne geçilmesi için etkili bir toplu pazarlığın koşulunu oluşturan durum aşağıdakilerin hangisidir?

Çoğulculuk ve Örgütlenme Özgürlüğü

Sendikaların Tanınması

Sözleşmenin Takibi

İyi Niyet

Uygun İletişim

Açıklama:

Sözleşmenin Takibi. Özellikle sendikal çokluğun bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde, sendikalar üyelerinin toplu iş sözleşmesine uyup uymadıklarını takip etmekte zorlanabilir. Bazı ülkelerde yasalar sözleşmenin onaylanması sürecini getirerek üyelerin sözleşme üzerinde kontrolünü sağlamaktadır. Bu sürecin olmadığı sistemlerde ise tarafların kötü niyetle hareket etmemesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerin hangisinde Problem çözmeye dayalı toplu pazarlık ilişkisinin en belirgin özelliği verilmiştir?

Kayıp-Kayıp

Kayıp- Kazanç

Kazanç- Kazanç

Kendi düşüncesinde ısrar eder

Kritik bilgileri gizli tutar

Açıklama:

PROBLEM ÇÖZMEYE DAYALI TOPLU PAZARLIK:
KAZANÇ-KAZANÇ
Her iki taraf da iletişime açıktır
Alternatifler arasında esnekliğe açıktır
Bilgi paylaşımına hazırdır
Birbirlerine güvenir ve işbirliğine hazırdır
Karşı tarafın bakış açısını önemser
Amaçlarını ve önceliklerini paylaşır
Diğer tarafın endişelerine önem verir

Doğru Cevap: C

Soru 56

I. Liderler
II. Geniş destek
III. Eğitim
IV. Başarıları abartmak
Yukarıdakilerden hangileri işbirlikçi bir toplu pazarlık sürecinde yer alması gereken temel nitelikler arasındadır?

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Başarıları abartmamak: Her iki taraf da bu süreçte bir kazanç elde edecektir; ancak taraflardan birinin bu kazancı kendi “başarısı” ve diğer tarafın “kaybı” olarak sunması rahatsızlık ve şüphe yaratacaktır. Bu nedenle, tarafların politik davranarak bu tür yanlış anlamaların önüne geçmesi gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

I. İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir
II. İşçilerin gücünü ve toplu pazarlık kapasitesini arttırır
III. İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır
IV. Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir
Yukarıdakilerden hangileri toplu pazarlığın işçiler açısından olumlu etkileri arasında sayılabilir?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Toplu pazarlığın işçiler açısından olumlu etkileri şu şekilde sıralanabilir
• İşçiler arasında kendilerine olan saygıyı ve sorumluluk duygusunu geliştirir. • İşçilerin gücünü ve toplu pazarlık kapasitesini arttırır. • İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır. • İşverenlerin işçilere karşı haksız uygulamalarını önler ve tek taraflı kararlar alma özgürlüğünü kısıtlar. • Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir. • İşçiler daha iyi koşullarda çalıştığı için daha fazla motive olur ve işverenle daha kolay iletişim kurabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerin hangisi toplu pazarlığın işverenler açısından yararlarından bir tanesi değildir?

İşverenler açısından işçilerin bireysel şikayetlerini çözmeye çalışmak daha kolaydır.

Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır

Toplu pazarlık işçiler ve yönetim arasındaki iletişim kanallarını açarak, işçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder.

Toplu pazarlık endüstriyel çatışmaların çözülmesinde çok önemli bir rol oynar.

Toplu pazarlık endüstriyel çatışmaların önlenmesinde çok önemli bir rol oynar.

Açıklama:

toplu pazarlığın işverenler açısından yararları şu şekilde özetlenebilir:
• İşverenler açısından işçilerin bireysel şikayetlerini çözmeye çalışmaktansa toplu pazarlık masasında toplu olarak bunları çözmek için çaba harcamak daha kolaydır. • Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır. • Toplu pazarlık işçiler ve yönetim arasındaki iletişim kanallarını açarak, işçilerin yönetime katılmalarını teşvik eder. • Toplu pazarlık endüstriyel çatışmaların çözülmesinde ve önlenmesinde çok önemli bir rol oynar.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I. Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.
II. Toplu pazarlığın oluşturduğu ahenkli ve barışçıl çalışma ortamı, çatışmaları önleyerek ülkenin ekonomik ve sosyal gelişimini destekler.
III. İşçilerin çalışma hayatında sömürülmesini ve ayrımcılığa uğramasını engeller.
IV. Çalışma koşullarının belirlenmesi sürecinde, bu koşullardan direkt olarak etkilenen işçilerin de yer almasına olanak sağlar.
Yukarıdakilerin hangileri toplu pazarlığın toplumsal açıdan önemi arasında sayılabilir?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Toplu pazarlığın toplumsal açıdan önemi şu şekilde özetlenebilir:
I. Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.
II. Toplu pazarlığın oluşturduğu ahenkli ve barışçıl çalışma ortamı, çatışmaları önleyerek ülkenin ekonomik ve sosyal gelişimini destekler.
III. İşçilerin çalışma hayatında sömürülmesini ve ayrımcılığa uğramasını engeller.
IV. Çalışma koşullarının belirlenmesi sürecinde, bu koşullardan direkt olarak etkilenen işçilerin de yer almasına olanak sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Toplu pazarlık süreci aşamaları düşünüldüğünde Tarafların tespiti ve Toplu Pazarlık Ünitesinin oluşturulması aşamasından sonra hangi aşama gelmektedir?

Toplu Görüşme

Taleplerin ve Karşı Taleplerin Belirlenmesi

Anlaşma

Toplu iş sözleşmelerinin imzalanması

Lokavt

Açıklama:

Toplu pazarlık süreci aşamaları düşünüldüğünde Tarafların tespiti ve Toplu Pazarlık Ünitesinin oluşturulması aşamasından sonra Taleplerin ve Karşı Taleplerin Belirlenmesi aşamasına geçilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Toplu pazarlık kavramı ilk defa Sidney ve Beatrice Webbler tarafından 1891 yılında İngiltere’de ortaya atılmıştır.
II. Toplu pazarlık kavramı Amerikalı bir sendikacı olan Samuel Gompers tarafından yaygınlaştırılmıştır.
III. Toplu pazarlık, bir tarafta işveren veya işveren örgütleri diğer tarafta sendikalar olmak üzere ücret ve çalışma koşulları ile ilgili görüşmeleri ifade etmektedir.
Toplu pazarlık ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplu pazarlık kavramı ilk defa Sidney ve Beatrice Webbler tarafından 1891 yılında İngiltere’de ortaya atılmış ve Amerikalı bir sendikacı olan Samuel Gompers tarafından yaygınlaştırılmıştır. Toplu pazarlık, bir tarafta işveren veya işveren örgütleri diğer tarafta sendikalar olmak üzere ücret ve çalışma koşulları ile ilgili görüşmeleri ifade etmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın özellikleri arasında yer almaz?

İşçi sendikalarının üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullandıkları bir araçtır

İşçi ve işveren arasında eşit olmayan pazarlık koşullarını dengelemeyi amaçlar.

Süreç iki taraflıdır

Toplu pazarlık kamusal çıkarlarla çatıştığı zaman devlet arabulucu olarak rol oynar

Toplu pazarlık bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçer

Açıklama:

Toplu pazarlık bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

I. Toplu pazarlığın işveren tarafı her zaman birden çok işvereni temsil eden bir işveren sendikası olurken işçi tarafında tek bir işçi ya da bir işçi sendikası olabilmektedir.
II. Toplu pazarlığın işçi tarafı her zaman birden çok işçiyi temsil eden bir işçi sendikası olurken işveren tarafında tek bir işveren ya da bir işveren sendikası olabilmektedir.
III. Toplu pazarlığın işçi ve işveren tarafı her zaman birden çok işçiyi ve işvereni temsil eden işçi ve işveren sendikası olmaktadır.
Toplu pazarlık ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplu pazarlığın işçi tarafı her zaman birden çok işçiyi temsil eden bir işçi sendikası olurken işveren tarafında tek bir işveren ya da bir işveren sendikası olabilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

I. Pazarlık kavramı ve ilişkisi en fazla iki tarafı içermektedir..
II. Taraflar arasında pazarlık konusu olan bir veya birden çok sorun söz konusudur.
III. Pazarlık taraflar arasında bazı kaynakların el değiştirmesi, bölüşümü veya bazı konuların, sorunların çözümlenmesi olarak işlev görmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri pazarlığın unsurları arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Pazarlık kavramı ve ilişkisi en fazla iki tarafı içermektedir ifadesi doğru değildir. Pazarlık kavramı ve ilişkisi en azından iki tarafı içermektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi klasik yaklaşıma göre toplu pazarlığın niteliklerinden birisi değildir?

İşgücünün satışını düzenleyen bir araç olması

İşçinin işe alınması

Çalışma koşullarının belirlenmesi

İşten çıkarılmaya yönelik düzenlemeler

Kural koyma etkinliği

Açıklama:

Kural koyma etkinliği klasik yaklaşım arasında yer almamaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

I. Çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü
II. Sendikaların tanınması
III. İyi niyet ve uygun iletişim kanallarının kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri etkili bir toplu pazarlığın koşullarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Etkili bir toplu pazarlığın koşulları çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü, sendikaların
tanınması, sözleşmenin izlenmesi, iyi niyet ve uygun iletişim kanallarının kullanılmasıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi iyi niyetli bir toplu pazarlıkta taraflarda bulunması gereken nitelikler arasında yer almaz?

Verimli bir çalışma ilişkileri oluşturmak ve sürdürmek için yapıcı ve aktif olma

Etkili ve yararlı bir toplu pazarlık süreci için iletişime açık ve uyumlu olma

Baskı grupları (sendikalar, siyasi partiler, işveren kuruluşları gibi) ile ortak hareket etme

Çok geçerli bir sebep olmadığı sürece toplu pazarlığı sözleşme ile sonuçlandırma

Karşı tarafla bir araya gelme, düşünme ve tekliflere cevap verme

Açıklama:

Baskı grupları (sendikalar, siyasi partiler, işveren kuruluşları gibi) ile ortak hareket etme iyi niyetli bir toplu pazarlıkta taraflarda bulunması gereken nitelikler arasında yer almaz. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın işverenler açısından olumlu etkileri arasında yer alır?

İşverenlerin işçilere karşı haksız uygulamalarını önler ve tek taraflı kararlar alma özgürlüğünü kısıtlar.

Etkili bir toplu pazarlık mekanizması sendikal hareketi güçlendirir

İşçilerin moralini ve verimliliğini arttırır.

İşçilerin gücünü ve toplu pazarlık kapasitesini arttırır.

Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır.

Açıklama:

Toplu pazarlık işçiler arasında iş güvencesi duygusu oluşturduğu için işçi devir hızından kaynaklanan maliyetleri azaltır. Bu işveren için olumludur. Diğerleri işçiler için olumlu etkilerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde örgütlenmemiş işçi gruplarına da toplu pazarlık yapma hakkı verilmemiştir?

Türkiye

Kosta Rika

Şili

Peru

Tayland

Açıklama:

Örgütlenmemiş işçi gruplarına da toplu pazarlık yapma hakkı Türkiye'de verilmemiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

I. Diğer tarafın amaçlarına karşı tepkilerini belli etmez
II. Kendi düşüncesinde ısrar eder
III. Karşı tarafın bakış açısını önemser
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çatışmaya dayalı toplu pazarlıkta bulunan özelliklerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Çatışmaya dayalı toplu pazarlıkta her iki taraf da kendi görüşlerinde ısrarcıdır ve kesinlikle taviz vermek istemez. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın özelliklerinden değildir?

Toplu bir pazarlık sürecini ifade etmesi

İşçilerin koşullarını iyileştirmek bir araç olması

Bireysel sözleşmelerin yerine kullanılabilmesi

İşçi ve işveren arasındaki pazarlık koşullarını düzenlemesi

İki taraflı bir süreç olması

Açıklama:

Toplu pazarlık bir anlaşma ile sonuçlandığı zaman bireysel sözleşmelerin yerine geçmez, ancak sözleşmelerde esaslı değişikliklere neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlık ve toplu iş sözleşmesi arasındaki temel farkı ifade etmektedir?

Toplu pazarlığın yalnızca işçi sendikasını bağlarken toplu pazarlığın işçi ve işveren seddikalarını bağlaması

Toplu iş sözleşmesinin tek taraflı ancak toplu pazarlığın çift taraflı yapılması

Toplu pazarlık sürecinin toplu iş sözleşmesinin bir sonucu olması

Toplu pazarlığın devlet ve işçi sendikası arasındaki, ancak toplu iş sözleşmesinin işçi ve işveren arasındaki süreci ifade etmesi

Toplu pazarlığın bir süreci, ancak toplu iş sözleşmesinin ise toplu pazarlık sürecinin sonunda ulaşılan sonuçları ifade etmesi

Açıklama:

Toplu pazarlık kavramı çoğu kez toplu iş sözleşmesi kavramı ile karıştırılmakta ve bu iki kavram birbirinin yerine kullanılmaktadır. Genel olarak toplu pazarlık, bir tarafta işçileri temsil eden işçi sendikalarının, diğer tarafta işverenlerin veya işveren kuruluşlarının yer aldığı, iki tarafın çalışma kural ve koşullarını belirlemek için bir araya gelerek toplu görüşmeye oturmaları ve toplu sözleşme imzalamaları sürecinin tümünü ifade etmektedir (Koray, 1992, s.134). Toplu iş sözleşmesi ise “bir veya birden çok işçi örgütü ile bir veya birden çok işveren veya işveren kuruluşları arasında bir veya birden çok işyeri veya işkolunda işçi ve iş- verenlerin bireysel ve toplu ilişkilerini düzenlemek ve sözleşme tarafları arasında hak ve yükümlülükleri belirtmek amacıyla imzalanan bir sözleşme olmaktadır.” Görüldüğü üzere toplu pazarlık bir süreci, toplu iş sözleşmesi ise bu sürecin sonuçlarından birini ifade temektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir toplu pazarlığın koşulları arasında değildir?

Devletin müdahil olması

Çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü

Sendakiların tanınması

Sözleşmenin takibi

İyi niyet

Açıklama:

Toplu pazarlığın etkin ve verimli olabilmesi; tarafların amaçlarına ulaşabilmesi ve çalışma barışını sağlayabilmesi için bu süreçte gerçekleşmesi gereken koşullar şunlardır; çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü, sendikaların tanınması, sözleşmenin izlenmesi, iyi niyet ve uygun iletişim kanallarının kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Belirli çıkarları temsil eden baskı gruplarının (sendikalar, siyasi partiler, işveren kuruluşları gibi) devletle diyalog içinde karar mekanizmalarını etkileyecek bir politik sistemde faaliyet göstermesi etkili bir toplu pazarlığın hangi koşulunu ifade etmektedir?

Sendakiların Tanınması

Çoğulculuk ve örgütlenme özgürlüğü

Sözleşmenin takibi

İyi niyet

Uygun iletişim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 75

İşçi ve işçiveren sendikalarının birbirlerinin bakış açılarını önemsedikleri, amaçlarını ve önceliklerini paylaştıkları toplu pazarlık stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmaya Dayalı Toplu Pazarlık

Muhalefete Dayalı Toplu Pazarlık

Problem Çözmeye Dayalı Toplu Pazarlık

Klasik Toplu Pazarlık Stratejisi

Modern Toplu Pazarlık Sözleşmesi

Açıklama:

Üçüncüsü ise problem çözmeye dayalı toplu pazarlıktır. Bu tür toplu pazarlık- larda her iki taraf da uzlaşma amacıyla pazarlığa başlarlar. Birbirleriyle gerekli bilgileri paylaşırlar ve iletişime açıktırlar. Olayları sadece kendi açılarından değil, birbirlerinin bakış açılarıyla da değerlendirmeye çalışırlar. Güven ve işbirliğine dayalı bir ilişki olduğu için toplu pazarlıktan her iki taraf için de bir kazanç söz konusu olur

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın içerdiği konular arasında değildir?

Ekonomik çıkarlar

İş güvencesi

Sosyal yardımlar

Çalışma hayatının kalitesi

İş yerindeki hiyerarşik ilişkiler

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ile ilgili konular ekonomik çıkarlar, iş güvencesi, sosyal yardımlar, çalışma hayatının kalitesi gibi konuları kapsarken iş yerindeki hiyerarşik ilişkileri kapsamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Toplu pazarlık sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Toplu görüşme

Toplu pazarlık ünitesinin oluşturulması

Uyuşmazlığın çözümü

Tarafların tespiti

Taleplerin ve karşı taleplerin belirlenmesi

Açıklama:

Toplu pazarlık sürecinin ilk aşaması tarafların tespitidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın kapsamını etkileyen faktörler arasında değildir?

İş kazası sayısı

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi

Toplu pazarlık düzeyi

Ekonomik konjonktür

Sendikalaşma oranı

Açıklama:

Ülkelerin gelişmişlik düzeyi, toplu pazarlık düzeyi, ekonomik konjonktür ve sendikalaşma oranı toplu pazarlığın kapsamını etkileyen faktörler arasında yer alırken, iş kazası sayısı belirtilen faktörler arasında bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

İşçi ve işveren sendikalarının üst örgütleri olan konfederasyonlar arasında yapıla toplu pazarlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

İşyeri Düzeyinde Yapılan Toplu Pazarlık

İşkolu Düzeyinde Yapılan Toplu Pazarlık

İşletme Düzeyinde Yapılan Toplu Pazarlık

Bölgesel düzeyde yapılan toplu pazarlık

Ulusal düzeyde yapılan toplu pazarlık

Açıklama:

Toplu pazarlık sisteminde en üst düzeyde olan ve en geniş alanı kapsayan ulusal düzeyde toplu pazarlık, genellikle işçi ve işveren sendikalarının üst örgütleri olan konfederasyonlar arasında yapılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi işkolu düzeyinde yapılan toplu pazarlığın özelikleri arasında değildir?

Sektörel toplu pazarlık olarak da adlandırılır.

İşyeri/işletme düzeyindeki toplu pazarlıklarla tamamlanabilir.

Ulusal, bölgesel veya yerel düzeyde gerçekleştirilebilir

İşkolunda yer alan tüm işletmeleri bağlamaz.

İşletmeler arasında haksız rekabetin önüne geçmeyi amaçlar

Açıklama:

Sektörel toplu pazarlık olarak da adlandırılan bu tür toplu pazarlıklar ulusal, bölgesel veya yerel düzeyde gerçekleştirilebilmektedir. Bu nedenle bir ülkede, bölgede veya şehirde belirli bir işkolunda yer alan tüm işletmeler ve o işletmelerde çalışan her türlü meslek sahibi işçiler toplu pazarlığın kapsamındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

“Toplu Pazarlık” kavramı ilk olarak kim tarafından ortaya atılmıştır?

Gompers

Salamon

Sidney ve Beatrice Webb

Tokol

Bamber

Açıklama:

Toplu pazarlık kavramı ilk defa Sidney ve Beatrice Webbler tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

“Toplu Pazarlık” kavramı ilk olarak nerede tarafından ortaya atılmıştır?

Amerika

İngiltere

Fransa

İtalya

Almanya

Açıklama:

Toplu pazarlık kavramı ilk defa İngiltere’de ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

“Toplu Pazarlık” kavramı ilk olarak kim tarafından yaygınlaştırılmıştır?

Gompers

Salamon

Sidney ve Webb

Tokol

Bamber

Açıklama:

Toplu pazarlık kavramı kullanım alanı Amerikalı bir sendikacı olan Samuel Gompers tarafından yaygınlaştırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmelerinde yer alır?

İlkeler

Aşamalar

Stratejiler

Ekonomik düzenlemeler

Başarı faktörleri

Açıklama:

Toplu iş sözleşmelerinde ekonomik düzenlemeler yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri toplu pazarlığın sonuçlarındandır?
I. Toplu iş sözleşmesi
II. Örgütlenme
III. Sendikalaşma

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplu pazarlık bir süreci, toplu iş sözleşmesi ise bu sürecin sonuçlarından birini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi “Toplu Pazarlığın Toplum Açısından Önemi” olarak kabul edilir?

Refah oluşturur.

Sendikalaşmayı arttırır.

Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.

Güven ortamı oluşturur.

Sosyo-ekonomik düzeyi arttırır.

Açıklama:

Toplu pazarlığın şu açılardan önemi mevcuttur:

Ülkede çalışma barışının oluşmasına katkı sağlar.
Toplu pazarlığın oluşturduğu ahenkli ve barışçıl çalışma ortamı, çatışmaları önleyerek ülkenin ekonomik ve sosyal gelişimini destekler.
İşçilerin çalışma hayatında sömürülmesini ve ayrımcılığa uğramasını engeller.
Çalışma koşullarının belirlenmesi sürecinde, bu koşullardan direkt olarak etkilenen işçilerin de yer almasına olanak sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Toplu iş sözleşmesi hangi ülkede belirsiz sürelidir?

İngiltere

Almanya

Kanada

Avusturya

A.B.D.

Açıklama:

Toplu iş sözleşmeleri Almanya, Avusturya, İskandinav ülkeleri, ABD ve Kanada’da genellikle belirli süreli iken İngiltere’de genellikle belirsiz sürelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Toplu pazarlığın niceliksel boyutunu hangi kavram oluşturur?

İşçi sayısı

Sendika sayısı

İşveren sayısı

Sektör sayısı

Temsilci sayısı

Açıklama:

Toplu pazarlığın içerdiği konular pazarlığın niteliksel boyutunu, kapsamına aldığı işçi sayısı da pazarlığın niceliksel boyutunu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Konfederasyon düzeyinde yapılan toplu pazarlığa ne denir?

Ulusal düzeyde toplu pazarlık

İşkolu düzeyinde toplu pazarlık

İşyeri/işletme düzeyinde toplu pazarlık

Örnek toplu pazarlık

AB ölçeğinde ve uluslararası düzeyde toplu pazarlık

Açıklama:

Ulusal düzeyde toplu pazarlık işçi ve işveren konfederasyonları arasında ikili olarak yapılabildiği gibi, işçi ve işveren konfederasyonları ile hükümet arasında üçlü olarak da yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Toplu pazarlıkta aşağıdakilerden hangisi/hangileri ele alınmaktadır?
I. Çalışma süreleri
II. Sosyal yardımlar
III. Eğitim

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Avustralya, İngiltere ve ABD gibi kimi ülkelerde bazı işkollarında belirli meslek grubunda yer alan işçilerin çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla mesleki düzeyde toplu pazarlıklara da rastlanmaktadır. Bu düzeydeki toplu pazarlıklarda genellikle belirli bir işkolundaki ücretler, çalışma süreleri, sosyal yardımlar, eğitim, işyeri temsilciliği gibi konularda özel şartlar belirlenmekte ve işyeri/işletme düzeyindeki toplu pazarlıklar için temel ilkelerin yer aldığı genel bir çerçeve çizilmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin dayanağını oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve hizmet akdi hükümleri ile sağlanan hakların sendika, işveren veya işveren sendikası tarafından ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkan uyuşmazlığa ne ad verilir?

Toplu hak uyuşmazlığı

Toplu iş uyuşmazlığı

Toplu çıkar uyuşmazlığı

Bireysel iş uyuşmazlığı

Bireysel menfaat uyuşmazlığı

Açıklama:

Toplu hak uyuşmazlığı, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin dayanağını oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve hizmet akdi hükümleri ile sağlanan hakların sendika, işveren veya işveren sendikası tarafından ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Toplu çıkar uyuşmazlıkları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Çalışma sürelerinin azaltılması konusu, çıkar uyuşmazlıklarına örnektir.

Sermaye ve emek arasındaki üretim gelirinden daha fazla pay alma mücadelesinden dolayı ortaya çıkar.

Çıkar uyuşmazlıklarına ekonomik uyuşmazlıklar da denilmektedir.

Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklardır.

Ekonomik ve sosyal koşulları korumak ya da değiştirmek talepleri nedeniyle ortaya çıkarlar.

Açıklama:

Toplu çıkar uyuşmazlıkları, toplu iş sözleşmesi imzalanmadan önce toplu pazarlık süreci içinde çıkan uyuşmazlıklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Toplu iş uyuşmazlıklarında İngiltere, İsviçre, Belçika ve İsveç gibi bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan çözüm yöntemi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Karma sistem

Yasakçı sistem

Özgürlükçü sistem

Zorunlu sistem

Sınırlayıcı sistem

Açıklama:

Kanunla sınırlandırılmamış grev ve lokavt serbestisinin olduğu özgürlükçü sistem, İngiltere, İsviçre, Belçika ve İsveç gibi bazı Avrupa ülkelerinde uygulanmakla birlikte, kimi zaman mahkeme kararları ile grev ve lokavt hakkına bazı sınırlamalar getirilebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Toplu iş uyuşmazlıkları sonrasındaki çözüm süreci olumsuz sonuçlandığında, taraflara bir karar sunmaksızın, sadece tarafların görüşlerini ve anlaşmazlık noktalarını içeren bir raporun ilgili merciilere sunulduğu çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Gönüllü tahkim

Zorunlu tahkim

Hakem kararı

Açıklama:

Arabuluculuk süreci içinde arabulucu, tarafara önerilerde bulunmakta ve anlaşma sağlanamayınca sürecin sonunda düzenleyeceği rapora gerekli gördüğü tavsiyeleri eklemekteyse de bu, tarafların kabulüne sunulmuş bir karar niteliğinde olmamaktadır. Bir başka deyişle arabuluculukta, arabulucunun bir karar alması ve bu kararı kabul edip etmediklerini taraflara sorması söz konusu değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

I. Bir iş uyuşmazlığı örneğidir.
II. Demokratik ülkelerde temel haklardan biridir.
III. Geçici iş bırakma eylemidir.
IV. İşçilerin taleplerini işverene kabul ettirebilmek için kullandıkları bir tür ekonomik yaptırımdır.
Yukarıdakilerden hangileri, grev ile ilgili doğru ifadelerdir?

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Grev, bir iş uyuşmazlığı şekli değil; toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan mücadeleci bir çözüm yoludur. Grev ile ilgili II, III ve IV. ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Grev hakkı Türkiye'de ne zaman yasal bir hak olarak güvence altına alınmıştır?

1906

1946

1961

1970

1982

Açıklama:

Türkiye’de ise ilk kez 1961 Anayasası’nda yer verilen grev hakkı, 1982 Anayasası’nda da 54. maddede düzenlenmiş ve güvence altına alınmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkar grevi

Denetimsiz grev

Saldırı grevi

Dayanışma grevi

Hak grevi

Açıklama:

Hak grevi, toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan grevdir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

İşvereni bir kararından veya bir uygulamasından vazgeçirmek amacıyla başvurulan ve belirli bir süre uygulanacağı önceden açıklanarak başlatılan grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasi grev

Dönen grev

Uyarı grevi

Oturma grevi

Kısmi grev

Açıklama:

Uyarı grevi, işvereni bir kararından veya bir uygulamasından vazgeçirmek amacıyla başvurulan ve belirli bir süre uygulanacağı önceden açıklanarak başlatılan grevdir. İskandinav ülkeleri, İngiltere, İspanya, İtalya, Portekiz, İsrail ve ABD’de grev başlamadan önce sendika, işverene grevin kaç gün süreceğini bildirmektedir. Bu şekilde işveren ve kamuoyu ani (sürpriz) bir işçi eylemine karşı korunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İşçilerin, işyeri girişi önünde toplanarak ellerinde taşıdıkları pankartlarla işvereni diğer işçilere ve topluma şikâyet ettikleri ve diğer işçileri işbaşı yapmaktan vazgeçirmeye çalıştıkları mücadeleci çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Picketing

Sabotaj

Boykot

Toplu vizite eylemi

Vandalizm

Açıklama:

İngilizcede belirli bir bölgede askerlerin devriye gezmesi anlamına gelen picketingde işçiler, işyeri girişi önünde toplanarak ellerinde taşıdıkları pankartlarla işvereni diğer işçilere ve topluma şikâyet ederken diğer işçileri de işbaşı yapmaktan vazgeçirmeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İşverenlere çıkar çatışması durumunda toplu eyleme başvurabilme hakkı tanıyan ve bu yönüyle lokavt hakkı verdiği şeklinde yorumlanan tek belge, aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler Genelgesi

Avrupa Sosyal Şartı

ILO sözleşmesi

Avrupa Konseyi Genelgesi

ABD Anayasası

Açıklama:

Birleşmiş Milletler belgelerinde lokavta ilişkin herhangi bir hüküm olmadığı gibi, hiçbir ILO sözleşmesinde ve tavsiye kararında da lokavt hakkına ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Yalnızca Avrupa Sosyal Şartı’nda, işverenlere çıkar çatışması durumunda toplu eyleme başvurabilme hakkı tanınmakta; bu hak, lokavt hakkı olarak yorumlanmaktadır. ABD, Fransa, İngiltere, Japonya İtalya, İsviçre gibi birçok ülkenin anayasalarında ve kanunlarında da lokavttan hiç söz edilmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında çalışma ilişkileriyle ilgili konularda ortaya çıkan iş uyuşmazlıklarına ne ad verilir?

Sendika uyuşmazlığı

İşçi uyuşmazlığı

Bireysel iş uyuşmazlığı

Toplu İş Uyuşmazlığı

Ayrı iş uyuşmazlığı

Açıklama:

Toplu İş Uyuşmazlığı: İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında çalışma ilişkileriyle ilgili konularda ortaya çıkan iş uyuşmazlığıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdaki hangi sistemde tarafların toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta gitme olanakları söz konusu değildir?

Yasakçı sistemde

Özgürlükçü sistem

Serbestlik sistemi

Karma sistem

Birleşik sistem

Açıklama:

Yasakçı sistemde, tarafların toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta gitme olanakları söz konusu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangi sistemde taraflar, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebilmektedir?

Zorunlu sistem

Özgürlükçü sistem

Yasakçı sistem

Birleşik sistem

Karma sistem

Açıklama:

Karma sistemde taraflar, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangi sistemde, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde taraflar tamamen serbest bırakılmıştır?

Yasakçı sistem

Özgürlükçü sistem

Źorunlu sistem

Birleşik sistem

Karma sistem

Açıklama:

Özgürlükçü sistemde, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde taraflar tamamen serbest bırakılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aracı durumundaki üçüncü kişinin veya kurulun öneriler sunarak tarafları birbirine yakınlaştırmaya çalışması, tarafların anlaşamamaları hâlinde görevine devam ederek uzlaşma formülü içeren bir karara varması ve bunu taraflara tavsiye etmesine ne ad verilir?

Gönüllü tahkim

Hakem

Arabuluculuk

Tahkim

Uzlaştırma

Açıklama:

Uzlaştırma: Aracı durumundaki üçüncü kişinin veya kurulun öneriler sunarak tarafları birbirine yakınlaştırmaya çalışması, tarafların anlaşamamaları hâlinde görevine devam ederek uzlaşma formülü içeren bir karara varması ve bunu taraflara tavsiye etmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Gönüllü tahkim

Zorunlu tahkim

Uzlaşma

Arabuluculuk

Hakem

Açıklama:

Gönüllü Tahkim: Tarafların toplu iş sözleşmesine koydukları hüküm uyarınca veya uyuşmazlığın herhangi bir aşamasında aralarında anlaşmaları üzerine uyuşmazlığın üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

İşçilerin taleplerini işverene kabul ettirebilmek için topluca ve birlikte hareket ederek işi tamamen veya önemli derecede aksatacak ölçüde, geçici olarak işi bırakmalarına ne ad verilir?

Arabuluculuk

Tahkim

Hakim

Grev

Uzlaşma

Açıklama:

Grev: İşçilerin taleplerini işverene kabul ettirebilmek için topluca ve birlikte hareket ederek işi tamamen veya önemli derecede aksatacak ölçüde, geçici olarak işi bırakmalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan greve ne ad verilir?

Dayanışma grevi

Vahşi grev

Saldırı grevi

Hak grevi

Çıkar grevi

Açıklama:

Hak grevi: Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan grevdir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi işçilerin doğrudan kendi istekleri adına değil, bir başka işyerindeki grevi desteklemek amacıyla başlattıkları grevdir?

Savunma grevi

Siyasi grev

Dönen grev

Kısmi grev

Dayanışma (sempati) grevi

Açıklama:

Dayanışma (sempati) grevi: İşçilerin doğrudan kendi istekleri adına değil, bir başka işyerindeki grevi desteklemek amacıyla başlattıkları grevdir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Toplu iş uyuşmazlığı nedeniyle veya herhangi bir baskı amacıyla, işçilerin işveren tarafından topluca ve geçici olarak işyerinden uzaklaştırılmasına ne ad verilir?

Lokavt

Tahkim

Uyuşmazlık

Grev

Arabuluculuk

Açıklama:

Lokavt: Toplu iş uyuşmazlığı nedeniyle veya herhangi bir baskı amacıyla, işçilerin işveren tarafından topluca ve geçici olarak işyerinden uzaklaştırılmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bir işçinin iş sözleşmesinde ön görülen ücreti zamanında alamaması İş yerinde çalışan işçilerin toplu iş sözleşmesinde öngörülen ücreti alamamaları, İşçi sendikası ile işveren arasında toplu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin çıkan uyuşmazlıklar İş yerindeki işçilerin toplu iş sözleşmesinde öngörülen ücreti alamamaları. İş yerinde işçilere taahhüt edilen ikramiyelerin eksik ödenmesi Yukarıdakilerden hangisi kesinlikle toplu iş uyuşmazlığıdır?

III

Açıklama:

Bireysel iş uyuşmazlığı, işçi ve işveren arasında bireysel iş ilişkileri sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıktır. Örneğin işçiye ücretinin geç ödenmesi veya eksik ödenmesi nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık, bireysel iş uyuşmazlığıdır. Toplu iş uyuşmazlığı ise işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında çalışma
ilişkileriyle ilgili konularda ortaya çıkan uyuşmazlıktır. Bu bağlamda toplu iş uyuşmazlıklarında taraflardan en azından birinin sendika olması gerekmektedir. Bu bağlamda yalnızca III. önermede taraflardan birinin sendika olduğu kesindir. Diğer durumlarda ise olayın bir toplu iş uyuşmazlığı olabilmesi için işçi sendikasının söz konusu durumun tarafı olması gerekmektedir. III. önerme dışındaki olaylarda sendikanın ilgili uyuşmazlığın tarafı olması mümkün ve pek muhtemel olmasına rağmen kesin değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Toplu iş sözleşmesinin söz konusu olmadığı bir durumda mevcut bir hakkın değiştirilmesi veya yeni bir hakkın meydana getirilmesi amacıyla sendika ile işveren veya işveren sendikası arasında ortaya çıkan iş uyuşmazlıklara ne ad verilir?

Toplu çıkar uyuşmazlığı

Toplu hak uyuşmazlığı

Hukuki uyuşmazlık

Yasal uyuşmazlık

Bireysel iş uyuşmazlığı

Açıklama:

Toplu çıkar uyuşmazlıkları, mevcut bir hakkın değiştirilmesi veya yeni bir hakkın meydana getirilmesi amacıyla sendika ile işveren veya işveren sendikası arasında ortaya çıkan iş uyuşmazlıklarıdır. Bu nedenle toplu çıkar uyuşmazlıkları, toplu iş sözleşmesi imzalanmadan önce toplu pazarlık süreci içinde çıkan uyuşmazlıklardır. Başka bir deyişle toplu çıkar uyuşmazlığı, sendika, işveren veya işveren sendikasının içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşulları korumak ya da değiştirmek talepleri nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Çıkar uyuşmazlıklarının temelinde, sermaye ve emek arasındaki üretim gelirinden daha fazla pay alma mücadelesi yatmaktadır. Bu nedenle çıkar uyuşmazlıklarına ekonomik uyuşmazlıklar da denilmektedir. Toplu görüşmeler sırasında işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında ücretlere zam yapılması, yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması, çalışma sürelerinin azaltılması konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar, toplu çıkar uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bu sistem grev ve lokavt serbestisi esasına dayanmaktadır. Ancak taraflar, grev ve lokavta başvurmada serbest bırakılmakla birlikte; grev ve lokavtın olumsuz etkilerini gidermek amacıyla kanunlarda getirilen sınırlamalara uymak zorundadır. Örneğin bu sistemin görüldüğü ülkelerde bazı işlerde grev ve lokavt yasağı, grev ve lokavttan önce karşı tarafa belirli bir süre önceden bildirimde bulunma zorunluluğu gibi grev ve lokavt serbestisine çeşitli sınırlamalar getirilmektedir. Ayrıca bu sistemde taraflar, toplu iş uyuşmazlıklarını öncelikle barışçı yollarla çözümlemeye çalışmakta; bu yolların başarısızlığa uğraması durumunda ise grev ve lokavta gidebilmektedir. Söz konusu sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlükçü sistem

Eklektik sistem

Yasakçı sistem

Karma sistem

Reformcu sistem

Açıklama:

Karma sistem de grev ve lokavt serbestisi esasına dayanmaktadır. Ancak taraflar, grev ve lokavta başvurmada serbest bırakılmakla birlikte; grev ve lokavtın olumsuz etkilerini gidermek amacıyla kanunlarda getirilen sınırlamalara uymak zorundadır. Örneğin karma sistemin görüldüğü ülkelerde bazı işlerde grev ve lokavt yasağı, grev ve lokavttan önce karşı tarafa belirli bir süre önceden bildirimde bulunma zorunluluğu gibi grev ve lokavt serbestisine çeşitli sınırlamalar getirilmektedir. Ayrıca karma sistemde taraflar, toplu iş uyuşmazlıklarını öncelikle barışçı yollarla çözümlemeye çalışmakta; bu yolların başarısızlığa uğraması durumunda ise grev ve lokavta gidebilmektedir. Demokratik ülkelerin çoğunda uygulanan bu sistem, her ülkenin kendi siyasal ve ekonomik yapısına göre farklı şekillerde düzenlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Toplu iş uyuşmazlıklarının işgünü kaybına neden olmadan, işyerinde verimi azaltmadan ve çalışma barışını bozmadan çözümlenebilmesi için geliştirilen yordamların bütünü aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır.

Çatışmacı çözüm yolları

Arabuluculuk

Tahkim

Barışçıl çözüm yolları

Uzlaştırma

Açıklama:

Barışçı yollar ile toplu iş uyuşmazlıkları, işgünü kaybına neden olmadan, işyerinde verimi azaltmadan ve çalışma barışın bozmadan çözümlenebilmektedir (Günay, 1995, s.12). Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan başlıca üç barışçı yol vardır. Bunlar; arabuluculuk (conciliation), uzlaştırma (mediation) ve tahkim -hakem- (arbitration)dir. Ayrıca toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yargısal yollar da kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Toplu iş uyuşmazlıklarında mücadeleci çözüm yollarına gidilmeden önce dışarıdan bir kişi veya kurulun taraflar arasında uzlaşma sağlayıcı çaba göstermesini ve aracı durumundaki üçüncü kişinin veya kurulun öneriler sunarak tarafları birbirine yakınlaştırmaya çalışması, tarafların anlaşamamaları hâlinde görevine devam ederek uzlaşma formülü içeren bir karara varması ve bunu taraflara tavsiye etmesini öngören yol aşağıdakilerden hangisidir.

Arabuluculuk

Tahkim

Lokavt

Yargısal yol

Uzlaştırma

Açıklama:

Uzlaştırma, toplu iş uyuşmazlıklarında mücadeleci çözüm yollarına gidilmeden önce dışarıdan bir kişi veya kurulun taraflar arasında uzlaşma sağlayıcı çaba göstermesini öngören bir yoldur. Uzlaştırma süresince uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, iki tarafın arasında bir yakınlık sağlamaya çalışmaktadır. Uzlaştırıcılar, uzlaştırma süresi boyunca tarafları dinleyen ve onların görüş farklılıklarını gidermeye çalışan tarafsız kişilerden oluşmaktadır. Uzlaştırıcılar, uyuşmazlığın çözüm yollarını tarafların kendilerinin bulmalarına yardım etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aracı durumundaki üçüncü kişinin, tarafları yalnızca ortak bir noktada buluşturmaya çalışması, başarıya ulaşamaması halinde tarafların görüşlerini ve anlaşmazlık noktalarını içeren bir raporu, kendisinin de gerekli gördüğü tavsiyeleri ekleyerek ilgili merciilere sunması olarak tarif edilebilecek yol aşağıdakilerden hangisidir?

Tahkim

Uzlaştırma

Dava

Lokavt

Arabuluculuk

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 27

Üçüncü bir kişi ve ya kurulun, tarafları bağlayıcı kesin bir karar vererek toplu iş uyuşmazlığını çözümlemesidir. Bu çözüm yolunda ilgili üçüncü taraf tarafından verilen karar toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır. Söz konusu çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Dava

Tahkim

Grev

Arabuluculuk

Uzlaştırma

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan bir başka yol ise tahkimdir. Tahkim, yasal olarak düzenlenen ya da tarafların kendi aralarında kararlaştırdıkları bir uygulamadır. Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim, uzlaştırmacı değil; karar verici olarak rol oynamaktadır (Koray, 1992, s.154). Tahkimin diğer barışçı çözüm yollarından ayrılan en önemli noktası, uyuşmazlığın tarafları bağlayan bir kararla çözümlenmesidir. Eş deyişle tahkimin vermiş olduğu karar, uzlaştırmada olduğu gibi, tarafların kabulüne sunulmamakta; tarafları mutlak olarak bağlamaktadır. Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır. Tahkim, gönüllü (ihtiyari) ve zorunlu (mecburi) tahkim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yetki anlaşması

Gönüllü Tahkim

Merci Tayini

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Açıklama:

Tarafların toplu iş sözleşmesine koydukları hüküm uyarınca veya uyuşmazlığın herhangi bir aşamasında aralarında anlaşmaları üzerine uyuşmazlığın üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesine gönüllü tahkim denilmektedir. Dolayısıylauyuşmazlığa düşen taraflar, özel hakemin verdiği kararı kabul edeceklerini önceden kararlaştırmaktadır. Özel hakeme gidilmesi durumunda, hakemin vereceği karar her iki tarafı da bağlamaktadır. Eş deyişle hakeme gidilmesi konusunda, bir yasal zorlama olmaksızın anlaşan tarafların artık hakemin vereceği karara uyma zorunlulukları söz konusu olmaktadır. Tahkimin gönüllü olması, tarafların verilen karara uyup uymama serbestisini ifade etmemekte; taraflar tahkim yoluna gitmeye karar verdikten sonra verilen
karara uymak zorunda kalmaktadır. Gönüllü hakemi, taraflar kendileri seçebilecekleri gibi, uyuşmazlıkları çözmekle görevli resmi organlardan da yardım talep edebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Greve katılan ve iş ilişkisi grev süresince askıda kalan işçilerin gelir kayıplarını karşılamak amacıyla sendikaların üyelik ve dayanışma aidatı vb. aidatların bir bölümünden oluşturdukları fona ne ad verilir?

Tahkim fonu

Uzlaştırma fonu

Sigorta fonu

Grev fonu

Garanti fonu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 30

Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan greve ne ad verilir?

Hak grevi

Çıkar grevi

Denetimsiz grev

Savunma grevi

Dayanışma grevi

Açıklama:

Hak grevi: Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan grevdir. Toplu iş sözleşmelerinin bağlayıcı olduğu ve toplu iş sözleşmeleri süresince mutlak barış yükümlülüğünün bulunduğu İsveç, Norveç, Almanya ve Belçika gibi ülkelerde hak uyuşmazlıklarında greve gidilmesi yasal değildir. Toplu iş sözleşmelerinin bağlayıcılığının kısıtlı olduğu ABD ve İngiltere gibi ülkelerde ise toplu iş sözleşmesi süresince greve gidilmesini önleyici yasal düzenlemeler yoktur. Ancak tarafların aralarında anlaşarak sözleşmeye mutlak veya nisbi barış yükümlülüğü ile ilgili bir hüküm koymaları durumunda, işçiler hak grevine gidememektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi toplu hak uyuşmazlığına bir örnektir?

İşverenin toplu iş sözleşmesinde yer alan ücret zammını sendikalı işçilere tam olarak uygulamaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık

Yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması

Ücretlere zam yapılması

Çalışma sürelerinin azaltılması

Toplu pazarlık sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık

Açıklama:

İşverenin toplu iş sözleşmesinde yer alan ücret zammını sendikalı işçilere tam olarak uygulamaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık, toplu hak uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Tarafların uyuşmazlığın çözümlenmesi için, yalnızca kanunda gösterilen zorunlu tahkim yoluna gidebildikleri sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Serbestlik Sistemi

Yasakçı Sistem

Karma Sistem

Özgürlükçü Sistem

Genel Sistem

Açıklama:

Yasakçı (Zorunlu) Sistem
Serbestlik sisteminin tersine taraflar, toplu iş uyuşmazlığının çözümünde özgür
iradeye sahip değildir. Bu sistemin uygulandığı ülkelerde taraflara toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta başvurma olanağı tanınmamaktadır. Taraflar uyuşmazlığın çözümlenmesi için, yalnızca kanunda gösterilen zorunlu tahkim yoluna gidebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

1940-1944 döneminde aşağıdaki ülkelerden hangisinde yasakçı sistem görülmüştür?

Almanya

Fransa

Çin

Japonya

Kore

Açıklama:

Grev ve lokavtın yasaklandığı İtalya’da faşizm (1926-1944), Almanya’da Nazi yönetimi (1933-1945) ve Fransa’da Vichy hükümeti dönemi (1940-1944) yasakçı sisteme örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Tahkim

Uzlaştırma

Barıştırma

Hakem

Arabuluculuk

Açıklama:

Arabuluculuk:Aracı durumundaki üçüncü kişinin, tarafları yalnızca ortak bir noktada buluşturmaya çalışması, başarıya ulaşamaması halinde tarafların görüşlerini ve anlaşmazlık noktalarını içeren bir raporu, kendisinin de gerekli gördüğü tavsiyeleri ekleyerek ilgili merciilere sunmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Tarafların toplu iş mücadelelerine gitmelerinin yasaklandığı ülkelerde veya grev/lokavt hakkının tanındığı ancak bazı işyerlerinde veya belirli koşulların varlığı halinde greve/lokavta gidilmesinin yasaklandığı ülkelerde toplu
iş uyuşmazlıklarının üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesine ne denir?

Zorunlu tahkim

Gönüllü tahkim

Lokavt

Arabuluculuk

Uzlaştırma

Açıklama:

Zorunlu Tahkim:Tarafların toplu iş mücadelelerine gitmelerinin yasaklandığı ülkelerde veya grev/lokavt hakkının tanındığı ancak bazı işyerlerinde veya belirli koşulların varlığı halinde greve/lokavta gidilmesinin yasaklandığı ülkelerde toplu
iş uyuşmazlıklarının üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Grevle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tek bir işçinin işverene isteklerini kabul ettirebilmek amacıyla işi bırakması grevdir.

Grev sona erdikten sonra işçiler tekrar çalışmaya başlamaktadır.

Bir eylemin grev olabilmesi için belirli sayıda işçinin oluşturduğu bir grup tarafından işin durdurulması gerekmektedir.

Grev üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylemdir.

Mesleki bir faaliyette bulunmadıkları hâlde öğrencilerin protesto amacıyla topluca derse girmemeleri aslında grev özelliği taşımamaktadır.

Açıklama:

Grevin temel unsurları şunlardır:
• Grevin geçici olması: Grev, işçilerin işverene taleplerini kabul ettirmek için
kullandıkları bir araçtır. Grev sona erdikten sonra işçiler tekrar çalışmaya
başlamaktadır. Bir başka deyişle, grev ile birlikte işçi ile işveren arasındaki
iş ilişkisi sona ermemekte; geçici bir süre için askıya alınmaktadır.
• Grevin iş bırakma eylemi olması: Grev, işçilerin işverene isteklerini kabul ettirebilmek amacıyla işi bırakmalarıdır. Grevin iş bırakma özelliği, onu diğer
eylemlerden ayıran en önemli özelliğidir.
• Grevin toplu bir hareket olması: Bir eylemin grev olabilmesi için belirli sayıda işçinin oluşturduğu bir grup tarafından işin durdurulması gerekmektedir. Bu nedenle tek bir işçinin işverene isteklerini kabul ettirebilmek amacıyla işi bırakması grev değildir.
• Grevin önceden planlanmış bir hareket olması: Grev, işçilerin hoşnutsuzluklarını gidermek veya işverenin taleplerini karşılamasını sağlamak amacıyla, aralarında yaptıkları bir anlaşmaya veya bir sendikanın vermiş olduğu karara dayanarak işi durdurmalarıdır.
• Grevin bağımlı çalışanların yaptıkları bir eylem olması: Bir işverene bağlı olmaksızın çalışan serbest meslek sahiplerinin (örneğin serbest doktorların,
eczacıların, avukatların) yasama ve yürütme organlarına baskı uygulamak
amacına yönelik iş bırakma eylemleri sosyolojik açıdan grev olarak kabul edilse de endüstri ilişkileri açısından grev sayılmamaktadır. Mesleki bir faaliyette bulunmadıkları hâlde öğrencilerin protesto amacıyla topluca derse girmemeleri ve çalışma ile herhangi bir ilgisi olmadığı hâlde protesto amacıyla yemek yememe eylemi kamuoyunda her ne kadar öğrenci grevi ve açlık grevi olarak nitelendirilse de aslında grev özelliği taşımamaktadır. Bu eylemler, yalnızca baskı veya protesto amacıyla bazı hareketleri yapmaktan kaçınmaktır.
• Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem
olması: İşçiler, işi topluca bırakmak suretiyle üretimi tamamen durdurarak veya önemli ölçüde aksatarak işveren üzerinde ekonomik baskıda bulunmakta ve taleplerini işverene kabul ettirmeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İngiltere'de grev hakkı hangi yılda tanınmıştır?

1864

1948

1946

1906

1925

Açıklama:

Örneğin İngiltere’de grev hakkı 1906 yılında tanınırken Fransa’da grev hakkı 1864 yılında tanınmış ancak bu hak daha sonra belirli dönemlerde kullanılamamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Türkiye'de grev hakkına ilk kez hangi Anayasa'da yer verilmiştir?

1924

1937

1961

1982

1921

Açıklama:

Türkiye’de ise ilk kez 1961 Anayasası’nda yer verilen grev hakkı, 1982
Anayasası’nda da 54. maddede düzenlenmiş ve güvence altına alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

İşçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dayanışma grevi

Savunma grevi

Vahşi grev

Saldırı grevi

Siyasal grev

Açıklama:

Saldırı grevi: İşçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan
başlattıkları grev türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 40

İşçilerin işvereni belirli bir davranışta bulunmaya veya bulunmamaya zorlamak veya cezalandırmak amacıyla onunla toplu ve organize biçimde herhangi bir hukuki ilişkiye girmekten kaçınmaları ve onu iş ve ticaret hayatından uzaklaştırmaya çalışmalarına ne denir?

Eylem

Grev

Lokavt

Vandalizm

Boykot

Açıklama:

Boykot, işçilerin işvereni belirli bir davranışta bulunmaya veya bulunmamaya zorlamak veya cezalandırmak amacıyla onunla toplu ve organize biçimde herhangi bir hukuki ilişkiye girmekten kaçınmaları ve onu iş ve ticaret
hayatından uzaklaştırmaya çalışmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin dayanağını oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve hizmet akdi hükümleri ile sağlanan hakların sendika, işveren veya işveren sendikası tarafından ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkan uyuşmazlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkar grevi

Toplu çıkar uyuşmazlığı

Bireysel çıkar uyuşmazlığı

Toplu hak uyuşmazlığı

Hak grevi

Açıklama:

Toplu hak uyuşmazlığı, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin dayanağını oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve hizmet akdi hükümleri ile sağlanan hakların sendika, işveren veya işveren sendikası tarafından ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Varolan bir hakkın ihlali söz konusu olduğu için hak uyuşmazlıklarına, hukuki veya yasal uyuşmazlıklar da denilmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıda verilen toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan sistemlerden hangisi "tarafların, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebildikleri" sistemdir?

Karma sistem

Özgürlükçü sistem

Serbestlik sistemi

Yasakçı sistem

Zorunlu sistem

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

I. Arabuluculuk
II. Tahkim -hakem
III. Dayanışma grevi
IV. Uzlaştırma
Yukarıda verilenlerden hangileri toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan barışçı yollar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan başlıca üç barışçı yol vardır. Bunlar; arabuluculuk (conciliation), uzlaştırma (mediation) ve tahkim -hakem- (arbitration)dir. Ayrıca toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yargısal yollar da kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

I. Uzlaştırma süresince uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, iki tarafın arasında bir yakınlık sağlamaya çalışmaktadır.
II. Uzlaştırıcılar, uzlaştırma süresi boyunca tarafları dinleyen ve onların görüş farklılıklarını gidermeye çalışan tarafsız kişilerden
oluşmaktadır.
III. Uzlaştırma faaliyetinin sonucunda, içinde uzlaşma formülünün yer aldığı bir karar ortaya çıkmaktadır.
IV. Uzlaştırıcının, tarafları anlaşmaya zorlama, kendi kararını ve uzlaşma formülünü uygulatma yetkisi vardır.

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Uzlaştırıcılar, uzlaştırma süresi boyunca tarafları dinleyen ve onların görüş farklılıklarını gidermeye çalışan tarafsız kişilerden
oluşmaktadır. Uzlaştırıcılar, uyuşmazlığın çözüm yollarını tarafların kendilerinin bulmalarına yardım etmektedir. Eş deyişle uzlaştırıcılar, taraflar arasında adeta bir katalizör işlevi görmektedir (Salamon, 1992Uzlaştırma süreci devam ederken uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, taraflara öneriler sunarak tarafları birbirlerine yakınlaştırmaya çalışmaktadır. Ancak uzlaştırmanın arabuluculuktan ayrılan en önemli noktası, uzlaştırma faaliyetinin sonucunda, içinde uzlaşma formülünün yer aldığı bir kararın ortaya çıkmasıdır. Taraflar bu karara uyup uymamakta serbesttir. Bir başka ifadeyle uzlaştırıcının, tarafları anlaşmaya zorlama, kendi kararını ve uzlaşma formülünü uygulatma yetkisi söz konusu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Tahkimin diğer barışçı çözüm yollarından ayrılan en önemli noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Hakemin gerekli görmesi hâlinde, kendi görüşlerini ve tavsiyelerini rapora eklemesi.

Uyuşmazlığın tarafları bağlayan bir kararla çözümlenmesi.

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tarafların kendi istekleriyle tahkime hiçbir durumda gidememesi.

Amacının işçilerin üretici güçlerini kullanarak taleplerini işverene kabul ettirmelerini sağlamak olması.

Tahkimin vermiş olduğu kararın tarafların kabulüne sunulması.

Açıklama:

Tahkimin diğer barışçı çözüm yollarından ayrılan en önemli noktası, uyuşmazlığın tarafları bağlayan bir kararla çözümlenmesidir. Eş deyişle tahkimin vermiş olduğu karar, uzlaştırmada olduğu gibi, tarafların kabulüne sunulmamakta; tarafları mutlak olarak bağlamaktadır. Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır. Tahkim, gönüllü (ihtiyari) ve zorunlu (mecburi) tahkim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

I. Zorunlu tahkimin verdiği kararlar tarafları bağlayıcı iken, gönüllü tahkimin verdiği kararlar bağlayıcı değil öneri niteliğindedir.
II. Zorunlu tahkimin, gönüllü tahkimden ayrılan noktası, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için başvurulmasının yasal olarak zorunlu olmasıdır
III. Gönüllü hakemi, taraflar kendileri seçebilecekleri gibi, uyuşmazlıkları çözmekle görevli resmi organlardan da yardım talep edebilmektedir.
Gönüllü tahkim ve zorunlu tahkime ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnızca I

Açıklama:

Zorunlu tahkim, tarafların toplu iş mücadelelerine gitmelerinin yasaklandığı ülkelerde veya grev hakkının tanındığı ancak bazı işkollarında, bazı işyerlerinde veya belirli koşulların varlığı hâlinde greve gidilmesinin yasaklandığı ülkelerde toplu iş uyuşmazlıklarının üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesidir. Zorunlu tahkimin, gönüllü tahkimden ayrılan noktası, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için başvurulmasının yasal olarak zorunlu olmasıdır. Bir başka ifadeyle zorunlu tahkim, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tarafların kendi istekleriyle değil; yasal nedenlerle gittikleri bir yoldur. Bu nedenle zorunlu tahkime yasal veya kanuni tahkim de denilmektedir. Zorunlu tahkimin verdiği kararlar, gönüllü tahkimin verdiği kararlarda olduğu gibi, tarafları bağlayıcıdır. Toplu iş mücadelelerine gitmenin yasak olduğu ülkelerde ve durumlarda, toplu iş uyuşmazlığının hakeme veya hakem kurullarına götürülmesi ve hakemin veya hakem kurullarının vereceği kararlara uyulması zorunludur.
Gönüllü tahkim, tarafların toplu iş sözleşmesine koydukları hüküm uyarınca veya uyuşmazlığın herhangi bir aşamasında aralarında anlaşmaları üzerine uyuşmazlığın üçüncü bir kişi veya kurul tarafından çözümlenmesidir. Gönüllü hakemi, taraflar kendileri seçebilecekleri gibi, uyuşmazlıkları çözmekle görevli resmi organlardan da yardım talep edebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

I. Grevin geçici olması.
II. Grevin iş bırakma eylemi olması.
III. Grevin bağımsız çalışanların yaptıkları bir eylem olması.
IV. Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem olması.
Yukarıda verilenlerden hangileri grevin temel unsurları arasında yer almaktadır?

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Grevin altı tane temel unsuru vardır. Grevin temel unsurları şunlardır:

Grevin geçici olması
Grevin iş bırakma eylemi olması
Grevin toplu bir hareket olması
Grevin önceden planlanmış bir hareket olması
Grevin bağımlı çalışanların yaptıkları bir eylem olması
Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem
olması.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Türkiye’de grev hakkı ilk kez aşağıdaki yasal düzenlemelerin hangisinde yer almıştır? kez 1961 Anayasası’nda yer verilen grev hakkı,

1982 Anayasası

1961 Anayasası

2821 Sayılı Sendikalar Kanunu

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

Açıklama:

Türkiye’de ilk kez 1961 Anayasası’nda yer verilen grev hakkı, 1982 Anayasası’nda da 54. maddede düzenlenmiş ve güvence altına alınmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi grev kararı alınmadan yapılan lokavt türüdür?

Saldırı lokavtı

Savunma lokavtı

Genel lokavt

Siyasi lokavt

Vahşi lokavt

Açıklama:

Grevde olduğu gibi lokavtın da çeşitli türleri vardır. Uygulamada pek sık görülmese de işverenler siyasi lokavt, dayanışma (sempati) lokavtı ve genel lokavt gibi çeşitli lokavt türlerine başvurabilmektedir. Ancak uygulamada işverenlerin en fazla kullandıkları lokavt türleri saldırı lokavtı (offensive lock-out) ve savunma lokavtı (defensive lock-out) dır. Ayrıca grevde olduğu gibi lokavtı da yasal lokavt ve yasal olmayan (yasadışı, kanunsuz) lokavt olarak ikiye ayırmak da mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Bir ülkedeki birkaç işkolunda veya tüm işkollarında, ülkenin tümünde veya bir bölgesinde belirli veya belirsiz süreli olarak, genellikle siyasal iktidarları etkilemek amacıyla yapılan grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Genel grev

Dayanışma grevi

Uyarı grevi

Dönen grev

Oturma grevi

Açıklama:

Genel grev: Bir ülkedeki birkaç işkolunda veya tüm işkollarında, ülkenin tümünde veya bir bölgesinde belirli veya belirsiz süreli olarak yapılan grevdir. Genel grev, genellikle siyasal iktidarları etkilemek amacıyla yapılmaktadır. Kimi zaman ekonomik amaçlar taşısa da genel grev, esas itibarıyla siyasal bir nitelik taşımaktadır. Özellikle anarşist ve Marksist (devrimci) sosyalizmde genel grev, sınıflı toplum yapısından sınıfsız toplum yapısına geçişte önemli bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla sosyalist doktrinde genel grevin, siyasal ve ekonomik sistemi dönüştürmek açısından özel bir yeri vardır. Ancak günümüzde sistemi dönüştürmek amacıyla değil; işçilerin siyasal iktidarı etkilemek ve taleplerini elde etmek amacıyla daha çok genel uyarı eylemi niteliğinde, kısa süreli genel grevler görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

"İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında çalışma ilişkileriyle ilgili
konularda ortaya çıkan iş uyuşmazlığı" aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?

Toplu işveren sözleşmesi

Toplu pazarlık süreci

Toplu çıkar uyuşmazlığı

Toplu iş uyuşmazlığı

Toplu hak uyuşmazlığı

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlığı işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında çalışma
ilişkileriyle ilgili konularda ortaya çıkan uyuşmazlıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

I. Toplu çıkar uyuşmazlıklarında yeni bir statünün yaratılması söz konusudur.
II. Toplu çıkar uyuşmazlıkları, toplu iş sözleşmesi imzalanmadan önce toplu pazarlık süreci içinde çıkan uyuşmazlıklardır.
III. Hak uyuşmazlıklarına ekonomik uyuşmazlıklar da denilmektedir.
IV. Yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması, çalışma sürelerinin azaltılması konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar, toplu hak uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir.
Toplu iş uyuşmazlığı türleri ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I ve III

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

TOPLU İŞ UYUŞMAZLIĞI TÜRLERİ
Uyuşmazlığın niteliğine ve konusuna göre toplu iş uyuşmazlıkları, toplu hak ve toplu çıkar (menfaat) uyuşmazlıkları şeklinde sınıflandırılmaktadır. Toplu hak uyuşmazlığı, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin dayanağını oluşturan mevzuat, toplu iş sözleşmesi ve hizmet akdi hükümleri ile sağlanan hakların sendika, işveren veya işveren sendikası tarafından ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Varolan bir hakkın ihlali söz konusu olduğu için hak uyuşmazlıklarına, hukuki veya yasal uyuşmazlıklar da denilmektedir. Hak ihlali, çeşitli şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Bir hakkın yanlış yorumlanmasından, yanlış uygulanmasından, eksik uygulanmasından veya hiç uygulanmamasından kaynaklanan hak uyuşmazlıkları olabilmektedir. İşverenin toplu iş sözleşmesinde yer alan ücret zammını sendikalı işçilere tam olarak uygulamaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık, toplu hak uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir (Çelik, 2003, s.533; Uçum, 2000, ss.8-9). Toplu çıkar uyuşmazlıkları ise mevcut bir hakkın değiştirilmesi veya yeni bir hakkın meydana getirilmesi amacıyla sendika ile işveren veya işveren sendikası arasında ortaya çıkan iş uyuşmazlıklarıdır. Bu nedenle toplu çıkar uyuşmazlıkları, toplu iş sözleşmesi imzalanmadan önce toplu pazarlık süreci içinde çıkan uyuşmazlıklardır. Başka bir deyişle toplu çıkar uyuşmazlığı, sendika, işveren veya işveren sendikasının içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşulları korumak ya da değiştirmek talepleri nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Çıkar uyuşmazlıklarının temelinde, sermaye ve emek arasındaki üretim gelirinden daha fazla pay alma mücadelesi yatmaktadır. Bu nedenle çıkar uyuşmazlıklarına ekonomik uyuşmazlıklar da denilmektedir. Toplu görüşmeler sırasında işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında ücretlere zam yapılması, yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması, çalışma sürelerinin azaltılması konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar, toplu çıkar uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir (Çelik, 2003, ss.533-534; Uçum, 2000, ss.8-9).

Doğru Cevap: C

Soru 53

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan sistemler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Özgürlükçü sistemde taraflar, toplu iş uyuşmazlığının çözümünde özgür iradeye sahip değildir.

Karma sistemde taraflar, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebilmektedir.

Yasakçı sistemde, tarafların toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta
gitme olanakları söz konusudur.

Özgürlükçü sistemde, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde taraflar kısmen serbest
bırakılmıştır.

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan beş temel sistem vardır.

Açıklama:

Karma Sistem
Karma sistem de grev ve lokavt serbestisi esasına dayanmaktadır. Ancak taraflar,
grev ve lokavta başvurmada serbest bırakılmakla birlikte; grev ve lokavtın olumsuz etkilerini gidermek amacıyla kanunlarda getirilen sınırlamalara uymak zorundadır. Örneğin karma sistemin görüldüğü ülkelerde bazı işlerde grev ve lokavt yasağı, grev ve lokavttan önce karşı tarafa belirli bir süre önceden bildirimde bulunma zorunluluğu gibi grev ve lokavt serbestisine çeşitli sınırlamalar getirilmektedir. Ayrıca karma sistemde taraflar, toplu iş uyuşmazlıklarını öncelikle barışçı yollarla çözümlemeye çalışmakta; bu yolların başarısızlığa uğraması durumunda ise grev ve lokavta gidebilmektedir. Demokratik ülkelerin çoğunda uygulanan bu sistem, her ülkenin kendi siyasal ve ekonomik yapısına göre farklı şekillerde düzenlenmektedir (Çelik, 2003, s.535; Uçum, 2000, s.11; Tokol, 2001, s.88; Kocaoğlu, 1999, ss.13-14; Çelik, 1973, s.5; Tuncay, 1999, s.217).

Doğru Cevap: B

Soru 54

I. Arabuluculuk
II. Tahkim -hakem
III. Grev
IV. Lokavt
Yukarıdakilerden hangileri toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan barışçı yollardandır?

I, II ve IV

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

I ve II

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

"Üçüncü bir kişi ve ya kurulun, tarafları bağlayıcı kesin bir karar vererek toplu iş uyuşmazlığını çözümlemesi" aşağıdaki tanımlardan hangisinin açıklamasıdır?

Tahkim (Hakem)

Grev

Arabuluculuk

Lokavt

Uzlaştırma

Açıklama:

Tahkim (Hakem): Üçüncü bir kişi ve ya kurulun, tarafları bağlayıcı kesin bir karar
vererek toplu iş uyuşmazlığını çözümlemesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Grev ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

İşçilerin taleplerini işverene ve kimi zaman hükümete kabul ettirebilmek için kullandıkları ekonomik ve toplumsal bir baskı aracıdır.

Sendikaların işverenler karşısında sahip oldukları en önemli güç grevdir.

Grev, endüstri ilişkileri sisteminin bir amacıdır.

Sendika özgürlüğü ve toplu pazarlık mekanizması ancak grev hakkıyla birlikte bir anlam ve işlev kazanmaktadır.

Grev işçilerin ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için işverenlere ve hükümete karşı kullandıkları bir araçtır.

Açıklama:

Grev, endüstri ilişkileri sisteminin bir amacı değil; işçilerin ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için işverenlere ve hükümete karşı kullandıkları bir araçtır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıda grev türleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Toplu pazarlık sürecinde, toplu iş sözleşmesinin imzalanması sırasında uyuşmazlık çıkması hâlinde yapılan grev hak grevi olarak açıklanmaktadır.

Bir işletmede çalışan işçilerin tümü yerine çalışmaları işletmeyi önemli ölçüde etkileyecek olan işçilerin işi bırakmaları suretiyle yaptıkları grev kısmi grev olarak adlandırılmaktadır.

Genellikle bütün ülkelerde yasal olarak kabul edilen grev türlerinin başında denetimsiz grev gelmektedir.

İşçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türü savunma grevi olarak açıklanmaktadır.

İşçilerin doğrudan kendi istekleri adına değil, bir başka işyerindeki grevi desteklemek amacıyla başlattıkları grev siyasi grev olarak adlandırılmaktadır.

Açıklama:

Kısmi (bölümsel) grev: Bir işletmede çalışan işçilerin tümü yerine çalışmaları işletmeyi önemli ölçüde etkileyecek olan işçilerin işi bırakmaları suretiyle yaptıkları grevdir. Kısmi grev bir işletmede uygulanabileceği gibi, bir işveren sendikasına veya bütün işverenlere karşı, birden fazla işletmede de uygulanabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

"Toplu iş uyuşmazlığı nedeniyle veya herhangi bir baskı amacıyla, işçilerin işveren tarafından topluca ve geçici olarak işyerinden uzaklaştırılmaları" aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?

Zorunlu tahkim

Uyarı grevi

Sabotaj

Lokavt

Vandalizm

Açıklama:

Lokavt: Toplu iş uyuşmazlığı nedeniyle veya herhangi bir baskı amacıyla, işçilerin
işveren tarafından topluca ve geçici olarak işyerinden uzaklaştırılmalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim, uzlaştırmacı değil; karar verici olarak rol oynamaktadır.
II. Tahkimin vermiş olduğu karar, uzlaştırmada olduğu gibi tarafların kabulüne sunulmaktadır.
III. Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü niteliği kazanmaktadır.
IV. Tahkim, gönüllü (ihtiyari), zorunlu (mecburi) ve yasal tahkim olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Tahkim (Hakem) ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I, II ve IV

Iİ, III ve IV

I ve IV

II ve IV

I ve III

Açıklama:

Tahkim (Hakem)
Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan bir başka yol ise tahkimdir. Tahkim, yasal olarak düzenlenen ya da tarafların kendi aralarında kararlaştırdıkları bir uygulamadır. Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim, uzlaştırmacı değil; karar verici olarak rol oynamaktadır (Koray, 1992, s.154). Tahkimin diğer barışçı çözüm yollarından ayrılan en önemli noktası, uyuşmazlığın tarafları bağlayan bir kararla çözümlenmesidir. Eş deyişle tahkimin vermiş olduğu karar, uzlaştırmada olduğu gibi,
tarafların kabulüne sunulmamakta; tarafları mutlak olarak bağlamaktadır. Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır. Tahkim, gönüllü (ihtiyari) ve zorunlu (mecburi) tahkim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Uzlaştırma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uzlaştırıcının, tarafları anlaşmaya zorlama, kendi kararını ve uzlaşma formülünü uygulatma yetkisi söz konusudur.

Uzlaştırma süresince uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, iki tarafın arasında bir yakınlık sağlamaya çalışmaktadır.

Uzlaştırma, toplu iş uyuşmazlıklarında mücadeleci çözüm yollarına gidilmeden önce
gerçekleşen bir yoldur.

Uzlaştırıcılar, uyuşmazlığın çözüm yollarını tarafların kendilerinin bulmalarına yardım etmektedir.

Uzlaştırıcılar, uzlaştırma süresi boyunca tarafları dinleyen ve onların görüş farklılıklarını gidermeye çalışan tarafsız kişilerden oluşmaktadır.

Açıklama:

Uzlaştırma
Uzlaştırma, toplu iş uyuşmazlıklarında mücadeleci çözüm yollarına gidilmeden önce dışarıdan bir kişi veya kurulun taraflar arasında uzlaşma sağlayıcı çaba göstermesini öngören bir yoldur. Uzlaştırma süresince uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, iki tarafın arasında bir yakınlık sağlamaya çalışmaktadır. Uzlaştırıcılar, uzlaştırma süresi boyunca tarafları dinleyen ve onların görüş farklılıklarını gidermeye çalışan tarafsız kişilerden oluşmaktadır (Koray, 1992, s.153). Uzlaştırıcılar, uyuşmazlığın çözüm yollarını tarafların kendilerinin bulmalarına yardım etmektedir (Kutal, 1970, s.76). Eş deyişle uzlaştırıcılar, taraflar arasında adeta bir katalizör işlevi görmektedir (Salamon, 1992, s.418).Uzlaştırma süreci devam ederken uzlaştırıcı veya uzlaştırma kurulu, taraflara öneriler sunarak tarafları birbirlerine yakınlaştırmaya çalışmaktadır. Ancak uzlaştırmanın arabuluculuktan ayrılan en önemli noktası, uzlaştırma faaliyetinin sonucunda, içinde uzlaşma formülünün yer aldığı bir kararın ortaya çıkmasıdır. Taraflar bu karara uyup uymamakta serbesttir. Bir başka ifadeyle uzlaştırıcının, tarafları anlaşmaya zorlama, kendi kararını ve uzlaşma formülünü uygulatma yetkisi söz konusu değildir (Salamon, 1992, s.418).

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan barışçıl yöntemlerden biri değildir?

Arabuluculuk

Uzlaştırma

Tahkim

Yargı yolu

Lokavt

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uygulamasında yer alan uyuşmazlık çözüm yollarından biri değildir?

Uzlaştırma

İhtiyari tahkim

Arabuluculuk

Grev

Lokavt

Açıklama:

Türkiye’de 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu döneminde (1963- 1980), toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde bazı istisnalar ve sınırlamalarla, taraflara grev ve lokavta başvurma hakkı tanınmış ancak bu yolların kullanılmasından önce uzlaştırmaya başvurulması öngörülmüştür. Ancak gerek 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda gerekse 2012 yılında kabul edilen 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda grev ve lokavt kararı alınmadan önceki aşamada tarafların barışçı bir çözüm yolu olarak uzlaştırma yerine, arabuluculuğa başvurması öngörülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

6356 sayılı Kanuna göre tahkim uygulamasına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Gönüllü tahkim sonucunda özel hakemin vereceği karar toplu çıkar uyuşmazlıklarında tarafları bağlamaz.

Gönüllü hakemin taraflarca seçilmesi mümkün değildir.

Zorunlu hakeme başvurabilmek için gönüllü hakeme başvurmuş olmak gerekir.

Toplu hak uyuşmazlıklarında tahkimin verdiği karar, mahkeme kararı hükmü niteliğindedir.

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde gönüllü tahkim uzlaştırmacı rolü üstlenir.

Açıklama:

A, B, C ve E seçeneklerinde verilen önermeler yanlış olup doğru önerme D seçeneğinde yer almaktadır. Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi grevin temel unsurlarından biri değildir?

Grev geçici niteliktedir.

Grev toplu bir hareket niteliği taşır.

Grev önceden planlanmış bir harekettir.

Grev bağımlı ve bağımsız çalışanların yaptığıı bir eylemdir.

Grev, üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylemdir.

Açıklama:

D seçeneğinde belirtilenin aksine grev bağımlı çalışanların yaptığıı bir eylemdir. Bir işverene bağlı olmaksızın çalışan serbest meslek sahiplerinin (örneğin serbest doktorların, eczacıların, avukatların) yasama ve yürütme organlarına baskı uygulamak amacına yönelik iş bırakma eylemleri sosyolojik açıdan grev olarak kabul edilse de endüstri ilişkileri açısından grev sayılmamaktadır. Mesleki bir faaliyette bulunmadıkları hâlde öğrencilerin protesto amacıyla topluca derse girmemeleri ve çalışma ile herhangi bir ilgisi olmadığı hâlde protesto amacıyla yemek yememe eylemi kamuoyunda her ne kadar öğrenci grevi ve açlık grevi olarak nitelendirilse de aslında grev özelliği taşımamaktadır. Bu eylemler, yalnızca baskı veya protesto amacıyla bazı hareketleri yapmaktan kaçınmaktır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Türk Hukukunda grev hakkı ilk kez hangi anayasada yer almıştır?

1876 Kanun-u Esasi

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Türkiye'de grev hakkına ilk kez 1961 Anayasasında yer verilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda yapılan greve ne ad verilir?

Çıkar grevi

Hak grevi

Vahşi grev

Saldırı grevi

Dayanışma grevi

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasından veya eksik uygulanmasından ya da yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlık sonucunda
yapılan greve hak grevi adı verilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

İşvereni bir kararından veya bir uygulamasından vazgeçirmek amacıyla başvurulan ve belirli bir süre uygulanacağı önceden açıklanarak başlatılan grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Saldırı grevi

Savunma grevi

Uyarı grevi

Kısmi grev

Dönen grev

Açıklama:

İşvereni bir kararından veya bir uygulamasından vazgeçirmek amacıyla başvurulan ve belirli bir süre uygulanacağı önceden açıklanarak başlatılan greve uyarı grevi adı verilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

İşçilerin işyeri girişi önünde toplanarak ellerinde taşıdıkları pankartlarla işvereni diğer işçilere ve topluma şikâyet ederken diğer işçileri de işbaşı yapmaktan vazgeçirmeye çalışmalarına ne ad verilir?

Boykot

Sabotaj

İşyeri işgali

Uyarı grevi

Picketing

Açıklama:

İngilizcede belirli bir bölgede askerlerin devriye gezmesi anlamına gelen picketingde ,işçiler, işyeri girişi önünde toplanarak ellerinde taşıdıkları pankartlarla işvereni diğer işçilere ve topluma şikâyet ederken diğer işçileri de işbaşı yapmaktan vazgeçirmeye çalışmaktadır. Picketing genellikle yasal grevin etkinliğini arttıran bir eylem olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Lokavta ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Lokavttan söz etmek için işyerindeki faaliyetin tamamen durması gerekmez.

Lokavta ilk olarak başvuran tarafın işveren olması halinde işçilerin karşı lokavta başvurması mümkündür.

Lokavta başvurulması halinde işçilerin iş sözleşmesinin sona erdiği kabul edilir.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) mevzuatında lokavt hak olarak düzenlenmemiştir.

Lokavta başvurabilmek için zorunlu hakem yolunu tüketmiş olmak gerekir.

Açıklama:

A, B, C ve E seçeneklerinde verilen önermeler yanlış olup doğru cevap D seçeneğinde yer almaktadır. Hukuki açıdan lokavta ilişkin uluslararası ve ulusal yasal dayanaklar zayıf olarak nitelenebilir. Birleşmiş Milletler belgelerinde lokavta ilişkin herhangi bir hüküm olmadığı gibi, hiçbir ILO sözleşmesinde ve tavsiye kararında da lokavt hakkına ilişkin bir hüküm yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

İşverenin greve karşı kendisini korumak amacıyla yaptığı lokavt türüne ne ad verilir?

Genel lokavt

Saldırı lokavtı

Savunma lokavtı

Siyasi lokavt

Sempati lokavtı

Açıklama:

Greve karşı işverenin kendisini korumak amacıyla yaptığı lokavta savunma lokavtı adı verilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıkdakilerden hangisi toplu hak uyuşmazlığına örnek olarak gösterilebilir?

Ücret zammının sendikalı işçilere uygulanmaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık

Yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması ile ortaya çıkan uyuşmazlık

Çalışma sürelerinin azaltılması konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar

Ücretsiz izinlerin azaltılmasıyla ortaya çıkan uyuşmazlıklar.

Toplu pazarlık sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar

Açıklama:

İşverenin toplu iş sözleşmesinde yer alan ücret zammını sendikalı işçilere tam olarak uygulamaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık, toplu hak uyuşmazlığına örnek olarak verilebilir

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan sistemler arasında yer almaz?

Özgürlükçü sistem

Serbestlik sistemi

Yasakçı sistem

Zorunlu sistem

Açık sistem

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan üç temel sistem vardır. Bunlar; özgürlükçü sistem (serbestlik sistemi), yasakçı (zorunlu) sistem ve karma sistemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde tarafların tamamen serbest bırakıldığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Yasakçı Sistem

Özgürlükçü Sistem

Yasakçı Sistem

Zorunlu Sistem

Açık Sistem

Açıklama:

Özgürlükçü sistemde, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde taraflar tamamen serbest bırakılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan tarafların toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta gitme olanakları olmadığı sistem aşağıdakillerden hangisidir?

Özgürlükçü Sistem

Serbestlik Sistem

Kapalı Sistem

Yasakçı Sistem

Karma Sistem

Açıklama:

Yasakçı sistemde, tarafların toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta gitme olanakları söz konusu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan taraflar, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebildikleri sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Karmaşık Sistem

Yasakçı Sistem

Karma Sistem

Özgürlükçü Sistem

Zorunlu Sistem

Açıklama:

Karma sistemde taraflar, grev ve lokavta ancak toplu iş uyuşmazlıklarını barışçı yollarla çözümleyemedikleri takdirde gidebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan çözüm yolları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Barışçı ve savaşçı çöxüm yolları

Serbest ve müdaheleci çözüm yolları

Uzlaştırmacı ve serbest çözüm yolları

Serbest ve mücadeleci çözüm yolları

Yasakçı ve zorunlu çzöüm yolları

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde barışçı ve mücadeleci (çatışmacı) olmak üzere iki farklı yol kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan barışçı yollardan birisi değildir?

Arabulucuk yolu

Uzlaştırma yolu

Tahkim yolu

Yargısal yollar

Grev

Açıklama:

Grev çatışmacı çözüm yolları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde Uüçüncü bir kişi ve ya kurulun, tarafları bağlayıcı kesin bir karar vererek toplu iş uyuşmazlığını çözümlemesi yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Arabuluculuk

Uzlaştırma

Tahkim

Grev

Lokavt

Açıklama:

Tahkim, üçüncü bir kişi ve ya kurulun, tarafları bağlayıcı kesin bir karar vererek toplu iş uyuşmazlığını çözümlemesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdaki toplu iş uyuşmazlıklarının hangisi işçilerin taleplerini işverene kabul ettirebilmek için topluca ve birlikte hareket ederek işi tamamen veya önemli derecede aksatacak ölçüde, geçici olarak işi bırakmalarını ifade etmektedir?

Grev

Lokavt

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Tahkim

Açıklama:

Grev, işçilerin taleplerini işverene kabul ettirebilmek için topluca ve birlikte hareket ederek işi tamamen veya önemli derecede aksatacak ölçüde, geçici olarak işi bırakmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi işçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türünü ifade etmektedir?

Saldırı grevi

Savunma grevi

Dayanışma grevi

Siyasi grev

Kısmi grev

Açıklama:

Saldırı grevi, işçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 81

İşverenin toplu iş sözleşmesinde yer alan ücret zammını sendikalı işçilere tam olarak uygulamaması nedeniyle ortaya çıkan bir uyuşmazlık hangi tip iş uyuşmazlığına örnek olarak gösterilebilir?

Lokavt

Zorunlu tahkim

Bireysel iş uyuşmazlığı

Toplu çıkar uyuşmazlıkları

Toplu hak uyuşmazlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 82

Siyasi grev hangi iki ülkede yasal olarak kabul edilmektedir?

Hindistan-İngiltere

Hollanda-İspanya

Almanya-Belçika

İspanya-Fransa

Amerika-İngiltere

Açıklama:

Siyasi grev, birçok ülkede yasadışı olarak kabul edilmektedir. Ancak İspanya’da hükümetin sosyal güvenlik politikasıyla ilgili olarak yapılan; Fransa’da da çalışma koşulları ve ücretleri doğrudan etkileyen devletin ekonomik ve sosyal politikalarına ve bir işveren olarak devlete karşı yapılan siyasi grevler yasal kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

İşçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dönen grev

Dayanışma (sempati) grevi

Saldırı grevi

Savunma grevi

Vahşi (denetimsiz) grev

Açıklama:

Saldırı grevi; işçilerin, işveren tarafından henüz lokavt kararı alınmadan başlattıkları grev türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi grevin temel unsurları arasında yer almamaktadır?

Grevin geçici olması

Grevin bireysel bir hareket olması

Grevin önceden planlanmış bir hareket olması

Grevin bağımlı çalışanların yaptıkları bir eylem olması

Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem olması

Açıklama:

Grevin altı tane temel unsuru vardır. Grevin temel unsurları şunlardır (Makal, 1987, ss.8-9): • Grevin geçici olması
• Grevin iş bırakma eylemi olması
• Grevin toplu bir hareket olması
• Grevin önceden planlanmış bir hareket olması
• Grevin bağımlı çalışanların yaptıkları bir eylem olması
• Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem olması

Doğru Cevap: B

Soru 85

Sendikaların işverenler karşısında sahip oldukları en önemli güç aşağıdakilerden hangisidir?

Grev

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Gönüllü Tahkim

Zorunlu Tahkim

Açıklama:

Sendikaların işverenler karşısında sahip oldukları en önemli güç grevdir. Grev hakkıyla bütünlenmeyen örgütlenme ve toplu pazarlık hakkının, çalışma barışını ve işçilerle işverenler arasındaki güç dengesini sağlaması mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

"Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında ..........hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise ............. hükmü niteliği kazanmaktadır."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

bireysel iş sözleşmesi-toplu iş sözleşmesi

mahkeme kararı-bireysel iş sözleşmesi

bireysel iş sözleşmesi-mahkeme kararı

toplu iş sözleşmesi-mahkeme kararı

mahkeme kararı-toplu iş sözleşmesi

Açıklama:

Tahkimin verdiği karar, toplu hak uyuşmazlıklarında mahkeme kararı hükmü; toplu çıkar uyuşmazlıklarında ise toplu iş sözleşmesi hükmü niteliği kazanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

I-Arabuluculuk
II-Uzlaştırma
III-Grev
IV-Tahkim
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan barışçı yollar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve III

I,II ve IV

II,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan başlıca üç barışçı yol vardır. Bunlar; arabuluculuk (conciliation), uzlaştırma (mediation) ve tahkim -hakem- (arbitration)dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan yöntemlerden biri olan yasakçı sistem ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Taraflar, toplu iş uyuşmazlığının çözümünde özgür iradeye sahip değildir.

Bu sistemin uygulandığı ülkelerde taraflara toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta başvurma olanağı tanınmamaktadır.

Taraflar uyuşmazlığın çözümlenmesi için, yalnızca kanunda gösterilen uzlaştırma yoluna gidebilmektedir.

Uyuşmazlıkları çözmekle görevli olan hakem kurullarının verdikleri kararlar kesindir ve tarafların karara herhangi bir itiraz hakkı yoktur.

Yasakçı sistem, genellikle devletin ekonomik düzeni tamamen kontrol altında tuttuğu ve demokrasinin gelişmediği ülkelerde görülmektedir.

Açıklama:

Yasakçı (Zorunlu) Sistem:

Serbestlik sisteminin tersine taraflar, toplu iş uyuşmazlığının çözümünde özgür iradeye sahip değildir.
Bu sistemin uygulandığı ülkelerde taraflara toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü için grev veya lokavta başvurma olanağı tanınmamaktadır.
Taraflar uyuşmazlığın çözümlenmesi için, yalnızca kanunda gösterilen zorunlu tahkim yoluna gidebilmektedir.
Uyuşmazlıkları çözmekle görevli olan hakem kurullarının verdikleri kararlar kesindir ve tarafların karara herhangi bir itiraz hakkı yoktur.
Yasakçı sistem, genellikle devletin ekonomik düzeni tamamen kontrol altında tuttuğu ve demokrasinin gelişmediği ülkelerde görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

İşçilerin işverenin ürünlerini satın almayı reddetmeleri hangi tür mücadeleci çözüm yöntemine örnek olarak gösterilebilir?

Boykot

Picketing

Sabotaj

Toplu vizite

Vandalizm

Açıklama:

İşçilerin işverenin ürünlerini satın almayı reddetmeleri boykota örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

İşe devamsızlığın en tipik örnekleri Türkiye’de hangi sektörde görülmektedir?

Tarım sektörü

Kamu sektörü

Hizmetler sektörü

Sanayi sektörü

Tekstil sektörü

Açıklama:

İşe devamsızlığın en tipik örnekleri Türkiye’de kamu sektöründe görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

İş uyuşmazlıkları hangi başlıklar altında incelenir?
I. Toplu iş uyuşmazlığı
II. Bireysel iş uyuşmazlığı
III. İşveren uyuşmazlığı

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uyuşmazlığın taraflarına göre iş uyuşmazlıkları, bireysel ve toplu (kollektif) iş uyuşmazlıkları olarak ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde aşağıdaki hangi sistemler kullanılır?
I. Özgürlükçü sistem
II. Yasakçı sistem
III. Karma sistem

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde kullanılan üç temel sistem vardır. Bunlar; özgürlükçü sistem (serbestlik sistemi), yasakçı (zorunlu) sistem ve karma sistemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Özgürlükçü sistem aşağıda bulunan hangi ülkede uygulanır?

İngiltere

Sudan

A.B.D.

Rusya

Brezilya

Açıklama:

Özgürlükçü sistem, İngiltere, İsviçre, Belçika ve İsveç gibi bazı Avrupa ülkelerinde uygulanmakla birlikte, kimi zaman mahkeme kararları ile grev ve lokavt hakkına bazı sınırlamalar getirilebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Yasakçı sistemde hangi kurulun kararına itiraz hakkı yoktur?

Hakem

Sendika

Hükümet

Meclis

İşveren

Açıklama:

Uyuşmazlıkları çözmekle görevli olan hakem kurullarının verdikleri kararlar kesindir ve tarafların karara herhangi bir itiraz hakkı yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Tahkim (hakem) kararlarının en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisi/hangileridir?
I. Sınırlayıcıdır.
II. Bağlayıcıdır.
III. İtiraz edilebilir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Tahkimin vermiş olduğu karar, uzlaştırmada olduğu gibi, tarafların kabulüne sunulmamakta; tarafları mutlak olarak bağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Sendikaların işverenler karşısında sahip olduğu en önemli güç nedir?

Lokavt

Hakem

Hükümet

Grev

Meclis

Açıklama:

Sendikaların işverenler karşısında sahip oldukları en önemli güç grevdir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

İşverenler açısından en önemli mücadeleci çözüm yolu nedir?

Lokavt

Hakem

Hükümet

Grev

Meclis

Açıklama:

İşverenler açısından ise lokavt (lock-out) en önemli mücadeleci çözüm yoludur.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri grevin temel unsurlarındandır?
I. Grevin geçici olması
II. Grevin iş bırakma eylemi olması
III. Grevin toplu bir hareket olması

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Grevin temel unsuları şunlardır:

Grevin geçici olması.
Grevin iş bırakma eylemi olması
Grevin toplu bir hareket olması
Grevin önceden planlanmış bir hareket olması
Grevin bağımlı çalışanların yaptıkları bir eylem olması
Grevin üretimi tamamen durduran veya önemli ölçüde aksatan bir eylem olması

Doğru Cevap: E

Soru 99

Grevlerin süresi aşağıdakilerden hangisi/hangilerine bağlıdır?
I. Grev fonuna
II. İşverenin direnme gücüne
III. İş kazalarına

Yalnız III

II ve III

I ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Grevlerin süresi ise sendikanın grev fonlarının büyüklüğüne, felsefi ve örgüt yapısına, grevin türüne, işin ve işçinin niteliğine göre değişebilmektedir. Bir günlük, hatta birkaç saatlik grevler olabileceği gibi, aylarca süren grevler de yapılabilmektedir. Grevlerin süresi aynı zamanda işverenlerin grev karşısındaki direnme gücüne bağlı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Lokavtın temel unsuru nedir?

İşyerinde faaliyetlerin tamamen durması

İşverenin iflası

İşçilerin kısmi iş bırakması

Geçici işçi ile devam edilmesi

Hakem çağrılması

Açıklama:

Lokavtın temel unsuru, işyerinde faaliyetin tamamen durmasıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Piyasa güçlerinin serbestliği, rekabetin kusursuzluğu ve karşılaştırmalı üstünlüklere dayanan bir uluslararası ticaretin yaygınlaşması olarak tanımlanan görüşe ne ad verilir?

Yeni-liberal görüş

Süreçsel görüş

Eğilimsel görüş

Şüpheci görüş

Kesin görüş

Açıklama:

IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü tarafından da benimsenen yeni-liberal görüş için küreselleşme; piyasa güçlerinin serbestliği, rekabetin kusursuzluğu ve karşılaştırmalı üstünlüklere dayanan bir uluslararası ticaretin yaygınlaşması olarak yorumlanmıştır. Bu görüşe göre finansal ve endüstriyel etkinlikteki reel akışlar ölçüsünde ulusal sınırlar büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Ekonomik alanda yeni etkinlik alanları yaratma yetkinliğine ve etkisine sahip olan teknolojiye ne ad verilir?

Enformasyon teknolojisi

İleri malzeme teknolojisi

Enerji teknolojisi

Havacılık teknolojisi

Jenerik teknolojiler

Açıklama:

Jenerik teknolojiler; ekonomik alanda yeni etkinlik alanları yaratma yetkinliğine ve etkisine sahiptir. Jenerik teknolojiler, ekonomik faaliyet alanlarını bütünüyle değişime uğratma ve hatta daha önce var olmayan yeni ekonomik faaliyet alanları/sektörleri yaratma yeteneğini içeren teknolojilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Bir sistemin kendi durumunu başka bir sisteme bildirmesine ne ad verilir?

Teknoloji

İleri malzeme

Enformasyon

Yapay zekâ

Mikro elektronik

Açıklama:

Enformasyon kavram olarak ele alındığında ‘bir sistemin kendi durumunu başka bir sisteme bildirmesi’ olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla birimler arasında bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesi gerekir. Bu gereklilik önceden belirlenmiş bir hedefe doğru, amaçlı etkilemeyi ifade eden bir denetleme süreciyle beraber yürür. Buradan hareketle enformasyon teknolojilerinin üretim birimleri arasında ve üzerinde bir denetleme mekanizması işlevini de gerçekleştirdiği söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aynı tür malın kitlesel yerine küçük bölümlerde üretimi
Talebin belirleyiciliği
Büyük miktarda stoklama olmadan üretimin gerçekleşmesi

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri esnek üretim biçiminin özellikleri ve fordist üretim biçimi ile farklarından biridir?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Esnek üretim biçiminin özellikleri ve fordist üretim biçimi ile farkları şu ana başlıklarda tanımlanabilir; aynı tür malın kitlesel yerine küçük bölümlerde üretimi, standartlaşmış mal üretimi yerine küçük ölçeklerde ve değişik ürün türlerinde üretim, talebin belirleyiciliği, değişen istemlere kısa sürede yanıt verilebilmesi, büyük miktarda stoklama olmadan üretimin gerçekleşmesi, üretim sürecinin parçalanarak düşey ayrışması ile belirli aşamalarda uzmanlaşma, en genelde fordist üretimin değişmez-katı ilişkilerine esneklik.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Hem birbirleriyle rekabet eden, hem de uzmanlık ve üretim bilgisi alışverişinde iş birliğine giden küçük ve orta ölçekli işletmelerin ortak özelliklerinden biridir?

Aşırı farklılaşma

Yeterli büyüme

Talebin artırılmasını sağlama

Yeni teknolojilere uyarlanabilme

Eski tip üretim yapabilme

Açıklama:

Hem birbirleriyle rekabet eden, hem de uzmanlık ve üretim bilgisi alışverişinde iş birliğine giden küçük ve orta ölçekli işletmelerin oluşturduğu esnek uzmanlık modelinin örneklerine 1970’lerde Kuzey İtalya’da, 3. İtalya denen Bologna bölgesinde ve Güney Almanya’da yaygın olarak rastlanmakta, daha sonra giderek diğer Batı Avrupa ülkelerine de yayıldığı görülmektedir. Bu yeni üretim örgütlenmesi, tasarımcılara yeniden vasıflı/zanaatkâr temelli işçilerin işbirliği içinde, genel amaçlı tezgâhlarda çok çeşitli mal üretebilme temeline oturmaktadır. Öğrenme, yeni teknolojilere uyarlanabilme, teknolojik yenilikleri hızla adapte edebilme ve yeni teknolojiler yaratabilme bu küçük işletmelerin ortak özelliğini oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

İçindeki işgücünü küçültürken doğan ihtiyacı çevre işgücünden çeşitli dışsal esneklik mekanizmaları aracılığı ile temin eden bir yapı olarak tanımlanan firmaya ne ad verilir?

İşlevsel firma

Esnek firma

Yapısal firma

Katı firma

Büyük firma

Açıklama:

Esnek firma; firma içindeki (çekirdek) işgücünü küçültürken doğan ihtiyacı çevre işgücünden çeşitli dışsal esneklik mekanizmaları aracılığı ile temin eden bir yapı olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Kısmi Süreli Çalışma
Evde Çalışma
Belirsiz Süreli Çalışma

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri esnek çalışma biçimlerinden biridir?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Esnek çalışma biçimleri:

Kısmi Süreli Çalışma: Normal çalışma sürelerinden daha kısa ve düzenli biçimde yapılan çalışma olarak tanımlanan bu çalışma biçimi atipik çalışmaların en yaygınlarındandır.
İş Paylaşımı: İş paylaşımı gönülsüz işsizliğin azaltılması ya da artmasının önlenmesi için işlerin çalışanlar arasında paylaşılması olarak tanımlanabilir. Bir başka ifade ile iş paylaşımı, tam gün süreli bir işin iki veya daha fazla kısmi süreli çalışan tarafından paylaşılarak yapılmasıdır.
Evde Çalışma: Evde çalışma modelinde, işçi geleneksel çalışma modellerinin aksine, iş görme yükümlülüğünü işyerinde değil, kendi evinde ve saat esasına göre değil, parça esasına göre çalışmaktadır.
Tele-Çalışma: Bilgisayar ve iletişim teknolojisinin yardımı ile işyeri dışında bir yerde (işçinin evi, bürosu) olan çalışanın, asıl işyeri ile arasında olan elektronik iletişim bağı ile yapmakta olduğu çalışmadır.
Çağrı Üzerine Çalışma: Firmanın talep dalgalanmalarına uyumunu kolaylaştırarak sermayeye esneklik sağlayan bu çalışma biçimi, önceden yapılan hizmet sözleşmesi gereğince, işçinin işveren tarafından çağrıldığında işyerine gelerek çalışması biçiminde tanımlanmaktadır.
Sıkıştırılmış Çalışma Haftası: Toplam haftalık çalışma süresinin klasik beş veya altı işgününe değil, daha az sayıda işgününe sıkıştırılmak suretiyle dağıtılmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Evrensel bir sosyal diyalog modeli mevcut değildir.
Sosyal diyalog piyasa ekonomisi ile bir çelişki oluşturmaktadır.
Sosyal diyalog sadece bir tür kriz yönetim yöntemi değildir.

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sosyal diyalog mekanizmasının etkin işleyebilmesinin koşullarından biridir?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Sosyal Diyalog: Bizim ülkemiz için işleyişinde ve etkinliğinde önemli eksiklikler göze çarpan bu mekanizmanın, ilkesel düzeyde değinebileceğimiz kadarıyla, etkin işleyebilmesinin koşullarını şu şekilde sıralayabiliriz:

Güçlü, bağımsız işçi ve işveren örgütlerinin her düzeyde sosyal diyaloga katılma konusunda teknik kapasite ve bilgiye erişim imkânına sahip olmaları,
Tüm tarafların sosyal diyalog yapma konusunda politik istek ve kararlılığa sahip olmaları,
Temel insan hak ve özgürlükleri kadar örgütlenme ve toplu pazarlık yapma özgürlüğünün de mevcut olması,
Sosyal diyalog sürecinin işleyişini kolaylaştıracak ve sosyal taraflara bu konuda hizmet verecek gerekli kurumsal yapıların mevcut olması,
Sosyal diyalogun etkin bir şekilde işleyebilmesi için politik rejimin çoğulcu bir demokrasi olması gerekir. Sosyal diyalog, klasik parlamenter demokrasinin eki değil bir tamamlayıcısıdır. Çıkar gruplarına, ekonomik ve sosyal politikalar açısından politika formülasyonu ve karar-alma süreçlerine katılımına imkan veren sosyal diyalog geleneksel politika mekanizmalarını güçlendirmektedir.
Sosyal diyalog piyasa ekonomisi ile bir çelişki oluşturmamaktadır. Aksine, piyasa ekonomisinin yol açtığı ekonomik ve sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunarak serbest piyasanın etkin bir şeklide işlemesini kolaylaştırır.
Evrensel bir sosyal diyalog modeli mevcut değildir. Oldukça farklı durumlara uyarlayabilmek için yeterince esnek bir kavramdır.
Sosyal diyalog sadece bir tür kriz yönetim yöntemi değildir. Ne yazık ki hükümetler bazen sosyal taraflarla sadece ekonomik kriz dönemlerinde toplumsal destek gerektiren istikrar tedbirleri uyguladıkları zamanlarda görüşeme eğilimdedir. Bu yaklaşım temel olarak yanlıştır: diyalog, iyi niyete dayalı uzun yıllar süren işbirliği üzerine inşa edilen karşılıklı güvene dayanmak zorundadır. Bu yüzden sosyal diyalog sadece kötü değil elverişli ekonomik durmalarda da kullanılmalıdır.

Güçlü, bağımsız işçi ve işveren örgütlerinin her düzeyde sosyal diyaloga katılma konusunda teknik kapasite ve bilgiye erişim imkânına sahip olmaları,
Tüm tarafların sosyal diyalog yapma konusunda politik istek ve kararlılığa sahip olmaları,
Temel insan hak ve özgürlükleri kadar örgütlenme ve toplu pazarlık yapma özgürlüğünün de mevcut olması,
Sosyal diyalog sürecinin işleyişini kolaylaştıracak ve sosyal taraflara bu konuda hizmet verecek gerekli kurumsal yapıların mevcut olması,
Sosyal diyalogun etkin bir şekilde işleyebilmesi için politik rejimin çoğulcu bir demokrasi olması gerekir. Sosyal diyalog, klasik parlamenter demokrasinin eki değil bir tamamlayıcısıdır. Çıkar gruplarına, ekonomik ve sosyal politikalar açısından politika formülasyonu ve karar-alma süreçlerine katılımına imkan veren sosyal diyalog geleneksel politika mekanizmalarını güçlendirmektedir.
Sosyal diyalog piyasa ekonomisi ile bir çelişki oluşturmamaktadır. Aksine, piyasa ekonomisinin yol açtığı ekonomik ve sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunarak serbest piyasanın etkin bir şeklide işlemesini kolaylaştırır.
Evrensel bir sosyal diyalog modeli mevcut değildir. Oldukça farklı durumlara uyarlayabilmek için yeterince esnek bir kavramdır.
Sosyal diyalog sadece bir tür kriz yönetim yöntemi değildir. Ne yazık ki hükümetler bazen sosyal taraflarla sadece ekonomik kriz dönemlerinde toplumsal destek gerektiren istikrar tedbirleri uyguladıkları zamanlarda görüşeme eğilimdedir. Bu yaklaşım temel olarak yanlıştır: diyalog, iyi niyete dayalı uzun yıllar süren işbirliği üzerine inşa edilen karşılıklı güvene dayanmak zorundadır. Bu yüzden sosyal diyalog sadece kötü değil elverişli ekonomik durmalarda da kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İnsan ilişkileri yaklaşımına temel olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Hawthorne etkisi

Bilimsel yönetim

Kaufman etkisi

Walton’un ‘İşyerinde Kontrolden Bağlılığa’ çalışmaları

McGregor’un X teorisi

Açıklama:

Hawthorne etkisi; Western Elektrik şirketinin Hawthorne fabrikalarında çalışma ortamının fiziksel ayrıntıları üzerine yapılan deneylerde (1924-1932), çalışanların kendileriyle ilgilenildiğinin farkına varmasıyla daha verimli çalıştıkları tesadüfen keşfedilmiştir. Bu olay İnsan İlişkileri Yaklaşımına temel oluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Çalışma ortamında verimli takım çalışmaları yaratma
İş yaşamının verimliliğini arttırmak
Toplu pazarlık görüşmelerine zemin hazırlamak

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri İKY anlayışının konu alanlarından biridir?

Yalnız I

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi, şirket adına hareket etmeleri ve örgüt ile kalmaları için çalışanların ‘kalplerini ve fikirlerini’ kazanmak, eğitim ve gelişimlerini garanti etmek;
Ortak çıkara vurgu-‘Bu işte beraberiz’ ve yönetim ve çalışanların çıkarlarının çakıştığı mesajını vermek (tekçi yaklaşım);
Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu, toplu pazarlığın yanı sıra ekibe yönelik brifingler, temsilci aracılığından ziyade çalışanlara doğrudan bireyler veya gruplar olarak yaklaşmak;
Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş;
Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin kullanılması;
Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu;
Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik;
Takım çalışmasına vurgu;
Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Piyasa ilişkilerinin genişlemesi karşısında toplumun kendini koruma biçimlerine yönelişini ifade eden salınımsal bir harekete karşılık gelen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Çift Yönlü Hareket

Endüstri ilişkileri

Esnek üretim

Japonlaşma

Açıklama:

Çift Yönlü Hareket: Polanyi’nin Büyük Dönüşüm adlı eserinde modern toplumun çift yönlü bir dinamiği olarak çerçevesi çizilmiş bir kavramdır; piyasa ilişkilerinin genişlemesi karşısında toplumun kendini koruma biçimlerine yönelişini ifade eden salınımsal bir harekete karşılık gelmektedir. Bu salınım piyasa ilişkilerinin serbestliği ve piyasa ilişkilerine müdahâle sarkacında giden gelen çift yönlü bir harekettir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi jenerik teknolojilerden biridir?

Buharlı tren

Daktilo

El mikseri

Bilgisayar

Bisiklet

Açıklama:

Jenerik teknolojiler, ekonomik faaliyet alanlarını bütünüyle değişime uğratma ve hatta daha önce var olmayan yeni ekonomik faaliyet alanları/sektörleri yaratma yeteneğini içeren teknolojilerdir. Son derece kapsayıcı ve yayılgan etkileriyle, bütün bir toplumsal hayata ve yaşadığımız çağa da damgasını vurma yolundaki günümüz jenerik teknolojileri, artık dünyadaki herkesin bildiği ve gerek siyaset gerekse ekonomi otoritelerinin de kabul ettiği gibi şu kategorileri kapsamaktadır:

Enformasyon teknolojisi (mikroelektronik, bilgisayar, iletişim teknolojilerinin bileşimi olarak),

İleri malzeme teknolojileri (polimerler, üstün iletkenler, optik lifler, teknik seramik malzemeler, kompozitler, karbon lifler, biyomedikal malzemeler ve membranlarla ilgili teknolojiler vb.),

Biyoteknoloji ve gen mühendisliği,

Uzay ve havacılık teknolojileri,

Enerji teknolojileri.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Beceri, sayı ve ücret gibi konularda işgücünün işin durumuna göre farklılaştırılabilmesine ne ad verilir?

Japonlaşma

Esnek Uzmanlaşma

Yalın Üretim

İşgücü Esnekliği

Esnek Çalışma Biçimleri

Açıklama:

İşgücü Esnekliği; beceri, sayı ve ücret gibi konularda işgücünün işin durumuna göre farklılaştırılabilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Esnek üretim biçiminin fordist üretim biçiminden farklarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aynı tür malın kitlesel yerine küçük bölümlerde üretimi

Standartlaşmış mal üretimi yerine küçük ölçeklerde ve değişik ürün türlerinde üretim

Talebin belirleyiciliği, değişen istemlere kısa sürede yanıt verilebilmesi

Büyük miktarda stoklama ile talebe her an hazır halde üretimin gerçekleşmesi

Üretim sürecinin parçalanarak düşey ayrışması ile belirli aşamalarda uzmanlaşma

Açıklama:

Esnek üretim biçiminin özellikleri ve fordist üretim biçimi ile farkları şu ana başlıklarda tanımlanabilir; aynı tür malın kitlesel yerine küçük bölümlerde üretimi, standartlaşmış mal üretimi yerine küçük ölçeklerde ve değişik ürün türlerinde üretim, talebin belirleyiciliği, değişen istemlere kısa sürede yanıt verilebilmesi, büyük miktarda stoklama olmadan üretimin gerçekleşmesi, üretim sürecinin parçalanarak düşey ayrışması ile belirli aşamalarda uzmanlaşma, en genelde fordist üretimin değişmez-katı ilişkilerine esneklik.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi esnek firma özelliği taşıyan bir firmanın yapısı için söylenebilir?

Çekirdek işgücünü büyütür

İhtiyacı çevre işgücünden temin eder

Personel hareketliliğini sağlar

Firma içinde düzenli rotasyon organize eder

Çalışma saatlerinde esneklik yaratır

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tüketici tatminine ve sürekli gelişime dayanan, üretimin tüm birimlerinin eşgüdümlü olduğu bir ürün geliştirme ve tam zamanında üretim modeline verilen addır?

Yalın üretim

Tele-çalışma

Çift yönlü hareket

Esnek üretim

Fordist üretim

Açıklama:

Yalın üretim; tüketici tatminine ve sürekli gelişime dayanan, üretimin tüm birimlerinin eşgüdümlü olduğu bir ürün geliştirme ve tam zamanında üretim modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Sosyal diyaloğun etkin işleyebilmesi için bazı koşullar gereklidir. Aşağıda belirtilen bu koşullardan hangisi yanlıştır?

Güçlü, bağımsız işçi ve işveren örgütlerinin her düzeyde sosyal diyaloga katılma konusunda teknik kapasite ve bilgiye erişim imkanına sahip olmaları gerekir.

Tüm tarafların sosyal diyalog yapma konusunda politik istek ve kararlılığa sahip olmaları gereklidir.

Sosyal diyalog çözüm odaklı bir kriz yönetim yöntemidir. Hükümetlerin sosyal taraflarla özellikle ekonomik kriz dönemlerinde toplumsal destek gerektiren istikrar tedbirleri uyguladıkları zamanlarda görüşmeleri etkin çözümler getirir.

Sosyal diyalog sürecinin işleyişini kolaylaştıracak ve sosyal taraflara bu konuda hizmet verecek gerekli kurumsal yapıların mevcut olmalıdır.

Sosyal diyalogun etkin bir şekilde işleyebilmesi için politik rejimin çoğulcu bir demokrasi olması gerekir.

Açıklama:

Sosyal diyaloğun etkin işleyebilmesinin koşullarını şunlardır:

Güçlü, bağımsız işçi ve işveren örgütlerinin her düzeyde sosyal diyaloga katılma konusunda teknik kapasite ve bilgiye erişim imkanına sahip olmaları,
Tüm tarafların sosyal diyalog yapma konusunda politik istek ve kararlılığa sahip olmaları,
Temel insan hak ve özgürlükleri kadar örgütlenme ve toplu pazarlık yapma özgürlüğünün de mevcut olması,
Sosyal diyalog sürecinin işleyişini kolaylaştıracak ve sosyal taraflara bu konuda hizmet verecek gerekli kurumsal yapıların mevcut olması,
Sosyal diyalogun etkin bir şekilde işleyebilmesi için politik rejimin çoğulcu bir demokrasi olması gerekir. Sosyal diyalog, klasik parlamenter demokrasinin eki değil bir tamamlayıcısıdır. Çıkar gruplarına, ekonomik ve sosyal politikalar açısından politika formülasyonu ve karar-alma süreçlerine katılımına imkan veren sosyal diyalog geleneksel politika mekanizmalarını güçlendirmektedir.
Sosyal diyalog piyasa ekonomisi ile bir çelişki oluşturmamaktadır. Aksine, piyasa ekonomisinin yol açtığı ekonomik ve sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunarak serbest piyasanın etkin bir şeklide işlemesini kolaylaştırır.
Evrensel bir sosyal diyalog modeli mevcut değildir. Oldukça farklı durumlara uyarlayabilmek için yeterince esnek bir kavramdır.
Sosyal diyalog sadece bir tür kriz yönetim yöntemi değildir. Ne yazık ki hükümetler bazen sosyal taraflarla sadece ekonomik kriz dönemlerinde toplumsal destek gerektiren istikrar tedbirleri uyguladıkları zamanlarda görüşeme eğilimdedir. Bu yaklaşım temel olarak yanlıştır: diyalog, iyi niyete dayalı uzun yıllar süren işbirliği üzerine inşa edilen karşılıklı güvene dayanmak zorundadır. Bu yüzden sosyal diyalog sadece kötü değil elverişli ekonomik durmalarda da kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Hawthorne etkisi olarak adlandırılan ve İnsan İlişkileri Yaklaşımına temel olan davranıştır?

Çalışanların kendileriyle ilgilenildiğinin farkına varmasıyla daha verimli çalışmaları

Çalışanların izin dönüşü daha motive işe başlamaları

Çalışanların diğer çalışanlarla iyi sosyal ilişkiler içinde olduklarında daha iyi çalıştıkları

Çalışanların daha erimli çalışmaları için ücret tatminlerini en önemli unsur olarak görmeleri

Çalışanların esnek çalışma saatleriyle ve oto-kontrol verildiklerindeki performanslarının artması

Açıklama:

Hawthorne etkisi; Western Elektrik şirketinin Hawthorne fabrikalarında çalışma ortamının fiziksel ayrıntıları üzerine yapılan deneylerde (1924-1932), çalışanların kendileriyle ilgilenildiğinin farkına varmasıyla daha verimli çalıştıkları tesadüfen keşfedilmiştir. Bu olay İnsan İlişkileri Yaklaşımına temel oluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi İKY anlayışının konu alanına girer?

Toplu pazarlık görüşmelerine zemin hazırlamak

Çalışma düzenlemelerinde net, belirli ve değişmez uygulamalar yaratmak

Temsilciler aracılığıyla çalışanlarla iletişim kurmak

Çalışanları bireysel olarak çalışmaya ve başarmaya teşvik etmek

Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu yapmak

Açıklama:

İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikleri:

Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi, şirket adına hareket etmeleri ve örgüt ile kalmaları için çalışanların ‘kalplerini ve fikirlerini’ kazanmak, eğitim ve gelişimlerini garanti etmek;
Ortak çıkara vurgu-‘Bu işte beraberiz’ ve yönetim ve çalışanların çıkarlarının çakıştığı mesajını vermek (tekçi yaklaşım);
Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu, toplu pazarlığın yanı sıra ekibe yönelik brifingler, temsilci aracılığından ziyade çalışanlara doğrudan bireyler veya gruplar olarak yaklaşmak;
Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş;
Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin kullanılması;
Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu;
Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik;
Takım çalışmasına vurgu;
Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 20

İnsan kaynakları kavramına ilk atıf yapan kimdir?

Makal

Rychly ve Pritzer

Miles

Hyman

Sayer ve Walker

Açıklama:

İnsan kaynakları kavramına ilk atıf 1965’de ‘Harvard Business Review’ dergisindeki bir makalede Miles tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Yeni-liberal görüş
Çift yönlü görüş
Süreçsel ve eğilimsel olarak ele alan görüş
Şüpheci görüş
Kavramsal görüş

Kavramsal olarak küreselleşmeyi tanımlayan çabalar genellikle üç ana yaklaşım ekseninde değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangileri bu üç yaklaşımı ifade eder?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve V

I, III ve V

Açıklama:

Kavramsal olarak küreselleşmeyi tanımlayan çabalar genellikle üç ana yaklaşım ekseninde değerlendirilmektedir. Bunlar kuvvetli küreselleşmeciler olarak anılan yeni-liberal görüş, süreçsel ve eğilimsel olarak ele alan görüş ve şüpheci görüş olarak adlandırılabilir. Çift Yönlü Hareket ise Polanyi’nin Büyük Dönüşüm adlı eserinde modern toplumun çift yönlü bir dinamiği olarak çerçevesi çizilmiş bir kavramdır; piyasa ilişkilerinin genişlemesi karşısında toplumun kendini koruma biçimlerine yönelişini ifade eden salınımsal bir harekete karşılık gelmektedir. Bu salınım piyasa ilişkilerinin serbestliği ve piyasa ilişkilerine müdahâlesarkacında giden gelen çift yönlü bir harekettir. Bu nedenle seçeneklerde I, III ve Iv numaralı öncülün birlikte verildiği seçenek aranmalıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Jenerik teknolojileri aşağıdaki kategorilerden hangisini kapsamaz?

Enformasyon teknolojisi

Biyoteknoloji ve gen mühendisliği

Uzay ve havacılık teknolojileri

Enerji teknolojileri

Savunma teknolojileri

Açıklama:

Son derece kapsayıcı ve yayılgan etkileriyle, bütün bir toplumsal hayata ve yaşadığımız çağa da damgasını vurma yolundaki günümüz jenerik teknolojileri, artık dünyadaki herkesin bildiği ve gerek siyaset gerekse ekonomi otoritelerinin de kabul ettiği gibi şu kategorileri kapsamaktadır:
• Enformasyon teknolojisi (mikroelektronik, bilgisayar, iletişim teknolojilerinin bileşimi olarak),
• İleri malzeme teknolojileri (polimerler, üstün iletkenler, optik lifler, teknik seramik malzemeler, kompozitler, karbon lifler, biyomedikal malzemeler ve membranlarla ilgili teknolojiler vb.),
• Biyoteknoloji ve gen mühendisliği,
• Uzay ve havacılık teknolojileri,
• Enerji teknolojileri
Görüldüğü gibi savunma teknolojileri bu grubu kapsamaz. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Fordist üretimin işgücü açısından tipik özelliklerinden biri değildir?

Sürekli ve tam süreli çalışma

En deneyimli kişinin işe alınması

Olumsuz iş koşulları ve iş güçlüğüne bağlanmış prim ve tazminatlar

Çalışma saatlerinin toplu iş sözleşmesi ile ayarlanması

İşçilerin sendikalarda kolektif temsiliyeti

Açıklama:

Fordist üretimin işgücü açısından tipik özellikleri; sürekli ve tam süreli çalışma, deneyim ve bilgiye dayalı ücret artışı, olumsuz iş koşulları ve iş güçlüğüne bağlanmış prim ve tazminatlar, düzenli çalışma saatleri, çalışma saatlerinin toplu iş sözleşmesi ile ayarlanması, hafta sonu tatilleri için ücretli izin ve işçilerin sendikalarda kolektif temsiliyetidir. En deneyimli kişinin işe alınması ise bu grupta yer almaz. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Amerika

Çin

Rusya

Almanya

İspanya

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

Tüketici tatminine ve sürekli gelişime dayanan, üretimin tüm birimlerinin eşgüdümlü olduğu bir ürün geliştirme ve tam zamanında üretim modelini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yalın Üretim

Esnek Uzmanlaşma

Tekno-Ekonomik Yaklaşım

Esnek Çalışma Biçimleri

Çift Yönlü Hareket

Açıklama:

Tüketici tatminine ve sürekli gelişime dayanan, üretimin tüm birimlerinin eşgüdümlü olduğu bir ürün geliştirme ve tam zamanında üretim modelini tanımlayan kavram yalın üretimdir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Tam gün süreli bir işin iki veya daha fazla kısmi süreli çalışan tarafından paylaşılarak yapılması esnek çalışma biçimlerinden hangisini ifade eder?

Kısmi Süreli Çalışma

Evde Çalışma

İş Paylaşımı

Tele-Çalışma

Sıkıştırılmış Çalışma Haftası

Açıklama:

İş Paylaşımı: İş paylaşımı gönülsüz işsizliğin azaltılması ya da artmasının önlenmesi için işlerin çalışanlar arasında paylaşılması olarak tanımlanabilir. Bir başka ifade ile iş paylaşımı, tam gün süreli bir işin iki veya daha fazla kısmi süreli çalışan tarafından paylaşılarak yapılmasıdır. Soruda iş paylaşımının tanımı yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Üyelerden kaynaklanan
İşverenlerden kaynaklanan
Ekonomiden kaynaklanan
Devletten kaynaklanan

Sendikalar günümüzde tehditlerle ile karşı karşıyadır. Aşağıdakilerden hangisinde bu tehditler doğru olarak verilmiştir?

I ve III

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Sendikalar günümüzde üç tehdit ile karşı karşıyadır: Bunlar, üyelerden kaynaklanan, işverenlerden kaynaklanan ve devletten kaynaklanan tehditlerdir. İşçileri sendikalara üye olmaya iten nedenler ve avantajlarda gerilemenin varlığı, işçilerin üyelik talebinde düşüşe yol açmaktadır. İşverenlerin esneklik talebi, insiyatiflerini arttırma eğilimleri gibi nedenlerden dolayı sendikal hareket tehdit altındadır. Devletten sendikalara yönelik tehditler ılımlı olabileceği gibi, sendikaları kökünden söküp atmayı hedefleyen hükümet politikalarından da kaynaklanabilmektedir. Görüldüğü gibi ekonomik tehditler bu grupta yer almaz bu nedenle seçeneklerde I, II ve IV numaralı öncülün birlikte verildiği seçenek aranmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

F. W. Taylor’un belirli bir işi yapmanın en basit, en doğru ve en hızlı yolunu bulmaya yönelik çabalarını yönetimsel bir bilgi birikimine dönüştürmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan ilişkileri yaklaşımı

Bilimsel yönetim

Hawthorne etkisi

İnsan kaynakları yönetimi

Katı model

Açıklama:

F. W. Taylor’un belirli bir işi yapmanın en basit, en doğru ve en hızlı yolunu bulmaya yönelik çabalarını yönetimsel bir bilgi birikimine dönüştürmesini ifade eden kavram bilimsel yönetimdir. Bilimsellik iddiası taşır çünkü genel geçer yasalar olarak formüle edilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetimi anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özelliklerden biri değildir?

Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş

Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu

Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik

Bireysel çalışmaya vurgu

Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi

Açıklama:

İnsan kaynakları yönetimi anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikler şunlardır:
• Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi, şirket adına hareket etmeleri ve örgüt ile kalmaları için çalışanların ‘kalplerini ve fikirlerini’ kazanmak, eğitim ve gelişimlerini garanti etmek;
• Ortak çıkara vurgu-‘Bu işte beraberiz’ ve yönetim ve çalışanların çıkarlarının çakıştığı mesajını vermek (tekçi yaklaşım);
• Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu, toplu pazarlığın yanı sıra ekibe yönelik brifingler, temsilci aracılığından ziyade çalışanlara doğrudan bireyler veya gruplar olarak yaklaşmak;
• Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş;
• Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin kullanılması;
• Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu;
• Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik;
• Takım çalışmasına vurgu;
• Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi.
Görüldüğü gibi bireysel çalışmaya değil takım çalışmasına vurgu yapılmaktadır. Bu nedenle D seçeneğinde verilen öncül yanlış, diğer seçeneklerdeki öncüller doğrudur. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Endüstri ilişkileri, insan kaynakları yönetiminden çok daha geniş bir açılım ortaya koymaktadır. Özellikle bu geniş açılım, günümüzün küreselleşme ve yoğunlaşan rekabet sürecinde gündeme gelen bazı temel ekonomik ve sosyal sorunlar açısından büyük önem taşımaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu temel ekonomik ve sosyal sorunlar arasında yer almaz?

Yolsuzluk

Dışlanma

İşsizlik

Eşitsizlik

Gelir güvencesizliği

Açıklama:

Endüstri ilişkileri öncelikle kolektif ilişkiler odaklıdır. Kuşkusuz bu boyutu ile endüstri ilişkileri, insan kaynakları yönetiminden çok daha geniş bir açılım ortaya koymaktadır. Özellikle bu geniş açılım, günümüzün küreselleşme ve yoğunlaşan rekabet sürecinde gündeme gelen dışlanma, yoksulluk, işsizlik, eşitsizlik, gelir güvencesizliği ve sosyal hakların zayıflaması gibi temel ekonomik ve sosyal sorunlar açısından büyük önem taşımaktadır. Yolsuzluk ise bu grup içerisinde yer almaz. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

I-Piyasa güçlerinin serbestliği
II-Mutlak üstünlüklere
III-Rekabetin kusursuzluğu
IV-Karşılaştırmalı üstünlüklere
IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü tarafından da benimsenen yeni-liberal görüş için küreselleşme yukarıda yer alan hangi faktörlere dayanmaktadır?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü tarafından da benimsenen yeni-liberal görüş için küreselleşme; piyasa güçlerinin serbestliği, rekabetin kusursuzluğu ve karşılaştırmalı üstünlüklere dayanan bir uluslararası ticaretin yaygınlaşması olarak yorumlanmıştır. Bu görüşe göre finansal ve endüstriyel etkinlikteki reel akışlar ölçüsünde ulusal sınırlar büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi tarihsel zemininde kavramaya çalışan görüşe göre küreselleşme sürecinin belirtileri arasında yer almaz?

Tüketim kalıplarının dünya ölçeğinde dönüşümü

Rekabetin kusursuzlaşması

Bilginin ve teknolojinin dünya ölçeğinde yaygınlaşması

Piyasaların kuralsızlaştırılması

Şirket stratejilerinin uluslararasılaşması

Açıklama:

Konuyu tarihsel zemininde kavramaya çalışan diğer görüşe göre ise küreselleşme süreci; ürünlerin ve bilginin uluslar arası aktarımında meydana gelen yeni bir düzendir. Piyasaların kuralsızlaştırılması; şirket stratejilerinin uluslararasılaşması; bilginin ve teknolojinin dünya ölçeğinde yaygınlaşması; tüketim kalıplarının dünya ölçeğinde dönüşümü gibi ilkeler bu sürecin belirtileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Ekonomik faaliyet alanlarını bütünüyle değişime uğratma ve hatta daha önce var olmayan yeni ekonomik faaliyet alanları/sektörleri yaratma yeteneğini içeren teknolojilere ne ad verilmektedir?

Jenerik teknoloji

Enformasyon teknolojisi

İleri malzeme teknolojileri

Yayılımcı teknoloji

Nanoteknoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

I-İşçilerin sendikalarda kolektif temsiliyeti
II-Deneyim ve bilgiye dayalı ücret artışı
III-Olumsuz iş koşulları ve iş güçlüğüne bağlanmış prim ve tazminatlar
IV-Hafta sonu tatilleri için ücretsiz izin
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri Fordist üretimin işgücü açısından tipik özellikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız III

I ve II

I,II ve III

II,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Atkinson'un, “esnek firma” modelinin varsayımları arasında yer almaz?

Modelini, ikili emek piyasası analizi üzerine kurar.

İşgücünü merkez ve çevre işçileri olmak üzere iki ana kategoriye ayırır.

Merkez işçiler, sürekli sözleşmeli, yüksek vasıflı ya da çok becerilidir ve bu nedenle de iş örgütünün etkinliği için temel ve vazgeçilmez olan rolleri yerine getirirler.

Değişik çevre alanlarındaki işçiler ise, geçici sözleşmeli ve yarı zamanlı işlerde çalışan büyük ölçüde vasıfsız ya da yarı vasıflı işçilerden oluşmaktadır.

Atkinson, her iki işçi kategorisinin de aynı esneklik biçimlerine maruz kaldığını savunur.

Açıklama:

Atkinson, “esnek firma” (Şekil 8.1) modelini, ikili emek piyasası analizi üzerine kurar. O, işgücünü merkez ve çevre işçileri olmak üzere iki ana kategoriye ayırır. Buna göre, merkez işçiler, sürekli sözleşmeli, yüksek vasıflı ya da çok becerilidir ve bu nedenle de iş örgütünün etkinliği için temel ve vazgeçilmez olan rolleri yerine getirirler. Değişik çevre alanlarındaki işçiler ise, geçici sözleşmeli ve yarı zamanlı işlerde çalışan büyük ölçüde vasıfsız ya da yarı vasıflı işçilerden oluşmaktadır. Atkinson, her iki işçi kategorisinin de farklı esneklik biçimlerine maruz kaldığını savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Tekno ekonomik yaklaşımın, esnek uzmanlaşma yaklaşımından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojinin krizi aşma yolunda merkezi bir önemde oluşu

Üretim, yönetim ve pazarlama faaliyetlerinin entegre bir sistem olarak çalışması

Bilgi yoğun bir üretim organizasyonu

Ücretlerin sağladığı maliyet avantajına dayanması

Üretimin yığın ölçeği temelinde örgütlenmesi

Açıklama:

Tekno ekonomik yaklaşımın, esnek uzmanlaşma yaklaşımından temel farkı teknolojinin krizi aşma yolunda merkezi bir önemde oluşudur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Üretimin yığın ölçeği temelinde örgütlenmesinin maliyetleri azaltacağını keşfeden ve aynı zamanda Toyota’nın başmühendisi olan isim kimdir?

Hirst

Ohno

Sabel

Piore

Kondratiev

Açıklama:

Toyota’nın başmühendisi Ohno, üretimin yığın ölçeği temelinde örgütlenmesinin maliyetleri azaltacağını keşfetti.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikler arasında yer almaz?

Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi

Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu

Bireysel çıkara vurgu

Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin kullanılması

Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi

Açıklama:

İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz (Armstrong, 2008, s.195-196):
• Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi, şirket adına hareket etmeleri ve örgüt ile kalmaları için çalışanların ‘kalplerini ve fikirlerini’ kazanmak, eğitim ve gelişimlerini garanti etmek; • Ortak çıkara vurgu-‘Bu işte beraberiz’ ve yönetim ve çalışanların çıkarlarının çakıştığı mesajını vermek (tekçi yaklaşım); • Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu, toplu pazarlığın yanı sıra ekibe yönelik brifingler, temsilci aracılığından ziyade çalışanlara doğrudan bireyler veya gruplar olarak yaklaşmak; • Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş; • Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin kullanılması; • Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu; • Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik; • Takım çalışmasına vurgu; • Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 39

İKY kavramının oluşumundaki kuramsal basamaklara baktığımıza ilk basamakları hangi iki yaklaşımın oluşturduğunu görürüz?

tekno-ekonomik yaklaşım-

şüpheci yaklaşım-klasik yönetim yaklaşımı

süreçsel yaklaşım-esnek uzmanlaşma yaklaşımı

klasik yönetim yaklaşımı-insan ilişkileri yaklaşımı

şüpheci yaklaşım-insan ilişkileri yaklaşımı

Açıklama:

İKY kavramının oluşumundaki kuramsal basamaklara baktığımıza ilk basamakları klasik yönetim yaklaşımıyla (Bilimsel Yönetim), insan ilişkileri yaklaşımının (Hawtorne Araştırmaları) oluşturduğunu görürüz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Yalın üretim Japonya’da hangi firmanın geliştirdiği üretim sistemidir?

Hitachi

Nippon Telegraph & Tel

Nissan

Mitsubishi UFJ

Toyota

Açıklama:

Yalın üretim Japonya’da Toyota otomobil firmasının geliştirdiği üretim sistemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki isimlerden hangisi yeni liberal görüşle ilgilidir?

Vickery

Dicken

Ohmae

Hirst

Thompson

Açıklama:

Kavramsal olarak küreselleşmeyi tanımlayan çabalar genellikle üç ana yaklaşım ekseninde değerlendirilmektedir. Bunlar kuvvetli küreselleşmeciler olarak
anılan yeni-liberal görüş (Ohmae, 1990), süreçsel ve eğilimsel olarak ele alan
görüş (Petrella, 1996; Vickery, 1996; Dicken, 1999) ve şüpheci görüş (Hirst ve
Thompson, 1998) olarak adlandırılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi günümüz enformasyon teknolojilerinden birisidir?

Karbon lifler

Mikroelektronik

Polimerler

Üstün iletkenler

Kompozitler

Açıklama:

• Enformasyon teknolojisi (mikroelektronik, bilgisayar, iletişim teknolojilerinin bileşimi olarak),
• İleri malzeme teknolojileri (polimerler, üstün iletkenler, optik lifler, teknik
seramik malzemeler, kompozitler, karbon lifler, biyomedikal malzemeler ve
membranlarla ilgili teknolojiler vb.),
• Biyoteknoloji ve gen mühendisliği,
• Uzay ve havacılık teknolojileri,
• Enerji teknolojileri.

Doğru Cevap: B

Soru 43

İşlevsel Esneklik Modeli'ni kim geliştirmiştir?

Piore

Zeitlin

Polonyi

Atkinson

Şaylan

Açıklama:

Esnek uzmanlaşma tezini destekleyen ikinci önemli görüş, Atkinson’un “yönetsel okul”unun geliştirmiş olduğu “işlevsel esneklik” modelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Japonya’da Toyota otomobil firmasının geliştirdiği üretim sistemidir?

Seri üretim

Sürekli üretim

Parti üretim

Birincil üretim

Yalın üretim

Açıklama:

Yalın üretim Japonya’da Toyota otomobil firmasının geliştirdiği üretim sistemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Ülkemizde iş gücüne katılım oranı kadınlar için yüzde kaçtır?

%10

%20

%30

%40

%45

Açıklama:

Ülkemizde işgücüne katılım oranları erkekler için %70’lerde seyretmekteyken
kadın için bu oran 30’lara ancak yakındır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Ekonomik Sosyal Konsey hangi yılda oluşturulmuştur?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Bu bilgiler ışığında Türkiye’deki ender sosyal diyalog mekanizmalarından olan
ve neo-korporatizm tanımına en yakın karşılığı barındıran kurumsal yapı olarak
Ekonomik Sosyal Konsey karşımıza çıkacaktır. 1995 yılında bir Başbakanlık genelgesi ile oluşturulan bu kurum uzun bir zaman dilimi, yapısı gereği (toplantıların gündemini hangi taraf belirleyecek üye kompozisyonunda ağırlığın ne yönde olduğu sorunlar vb) sağlıklı bir mekanizma olarak işleyememiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

İnsan kaynakları kavramına ilk atıf kim tarafından yapılmıştır?

Makal

Miles

Atkinson

Hyman

Kaufman

Açıklama:

İnsan kaynakları kavramına ilk atıf 1965’de ‘Harvard Business Review’ dergisindeki bir makalede Miles tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özelliklerinden birisi değildir?

Takım çalışmasına vurgu

Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu

Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin
kullanılması

Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi

Bireysel sözleşmelerden toplu pazarlıklara geçiş

Açıklama:

İKY anlayışının dillendirdiği ve kurguladığı çalışma ortamına dair genel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bağlılığa sevk-çalışanların kendilerini örgüt ile özdeşleştirmesi, şirket adına hareket etmeleri ve örgüt ile kalmaları için çalışanların ‘kalplerini ve fikirlerini’ kazanmak, eğitim ve gelişimlerini garanti etmek;
• Ortak çıkara vurgu-‘Bu işte beraberiz’ ve yönetim ve çalışanların çıkarlarının çakıştığı mesajını vermek (tekçi yaklaşım);
• Tamamlayıcı biçimlerdeki iletişimin organizasyonu, toplu pazarlığın yanı sıra ekibe yönelik brifingler, temsilci aracılığından ziyade çalışanlara doğrudan bireyler veya gruplar olarak yaklaşmak;
• Toplu pazarlıktan bireysel sözleşmelere geçiş;
• Kalite çemberleri ve gelişim grupları gibi çalışanları dahil edici tekniklerin
kullanılması;
• Kalite-toplam kalite üzerine sürekli vurgu;
• Çalışma düzenlemelerinde artan esneklik;
• Takım çalışmasına vurgu;
• Tüm çalışanlar için koşul ve şartların düzenlenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. İKY ünitarist ilişkiler odaklıdır.
II. Endüstri ilişkileri kolektif ilişkiler odaklıdır.
III. Endüstri ilişkilerinde devlet en az etkiyle kural koyar.
İKY (İnsan Kaynakları Yönetimi) ile Endüstri İlişkileri arasındaki farklardan hangisi/hangileri doğrudur?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Endüstri ilişkileri alanında ise İKY düzenlemelerine şüpheli, mesafeli ve olumsuz bir bakış ile yaklaşılmaktadır. Bunun arkasında İKY’nin yönetim isteklerinin bir ifadesi olarak tek taraflı (ünitarist) bir yaklaşım olduğu düşüncesidir. İKY ve endüstri ilişkileri arasındaki temel farkların ilki de buradan şekillenir. Bu anlamda endüstri ilişkileri öncelikle kolektif ilişkiler odaklıdır. Endüstri ilişkilerinde bir taraf olarak yasalar, anlaşma müzakereleri, mahkemeler aracılığı ile var olan devlet, İKY’de en az etkiyle kural koyar ve uygulama pratiklerine müdahil olmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Çalışanların kendileriyle ilgilenildiğinin farkına varmasıyla daha verimli çalıştıkları aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?

Örgütlenme özgürlüğü

Hawthorne etkisi

Sosyal diyalog

Kondratiev dalgaları

Esnek firma

Açıklama:

Hawthorne etkisi; Western Elektrik şirketinin Hawthorne fabrikalarında çalışma
ortamının fiziksel ayrıntıları üzerine yapılan deneylerde (1924-1932), çalışanların kendileriyle ilgilenildiğinin farkına varmasıyla daha verimli çalıştıkları tesadüfen keşfedilmiştir. Bu olay İnsan İlişkileri Yaklaşımına temel
oluşturmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi toplu pazarlığın unsurlarından biri değildir?

En az iki taraf içerir.

Pazarlık konusu olan bir veya birden çok sorun vardır.

Taraflar gönüllü bir görüşme süreci başlatırlar.

Pazarlık sonucu bazı kaynaklar el değiştirir.

Taraflar pazarlığın sonucuna bağımlı değildirler.

Açıklama:

Küreselleşme kavramını ve nedenlerini tanımlayabileceksiniz.
Unsur

Doğru Cevap: E

Soru 52

Karl Polanyi’nin çift yönlü hareket kavramı ekonomik hayatta hangi taraflar arasındaki ilişkiye karşılık gelmektedir?

Teknolojik Gelişme - Teknolojik İlerleme

Sanayileşme - Kalkınma

Üretim - Tüketim

Serbestlik - Müdahale

Arz - Talep

Açıklama:

Küreselleşme kavramını ve nedenlerini tanımlayabileceksiniz.
Karl Polanyi

Doğru Cevap: D

Soru 53

TÜSİAD, aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisine üyedir?

TİSK

ILO

ICFTU

IOE

BusinessEurope

Açıklama:

Küreselleşme kavramını ve nedenlerini tanımlayabileceksiniz.
TÜSİAD

Doğru Cevap: E

Endüstri İlişkileri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler