Çalışma Yaşamının Denetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi anayasal güvence altına alınmış sosyal haklara çalışanların erişimini sağlamak amacıyla devletçe üstlenen görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamında tarafların haklarını kullanabilmeleri için uygun sosyal ortam sağlama
B
Hak ihlallerinin kamuya açıklanması yoluyla denetim yapma
C
Çalışma yaşamında tarafların hak ve yükümlülüklerini yasalarla düzenleme
D
Sosyal tarafların hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirme
E
Yasal düzenlemelere uygunluğu idari yönden denetleme
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 2
İş denetiminin kamusal erk tarafından yapılmasını zorunlu kılan ILO sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
151 sayılı ILO Sözleşmesi
B
112 sayılı ILO Sözleşmesi
C
81 sayılı ILO Sözleşmesi
D
91 sayılı ILO Sözleşmesi
E
54 sayılı ILO Sözleşmesi
Açıklama:
İş denetimi sistemlerinin örgütlenmesini özetleyebileceksiniz.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sosyal devletin işgücünü korumaya yönelik amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aile bütünlüğünü korumak
B
Asgari hayat standardını sağlamak
C
Çalışma özgürlüğünü yaşama geçirmek
D
Çalışma koşullarında asgari standartları belirlemek
E
Sağlık hakkını korumak
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 4
“Fabrikalar Yasası”nın ilk olarak kabul edildiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İsveç
C
Fransa
D
İngiltere
E
İtalya
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 5
Bir görevin yolunda yürütülüp yürütülmediğini anlamak için yapılan araştırma, denetleme ve denetime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Denetim
B
Teftiş
C
Kontrol
D
İnceleme
E
Araştırma
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 6
Denetim örgütlenmesinin genellikle coğrafi bölge temeline dayandırıldığı iş denetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel denetimci sistemler
B
Çoklu uzmanlaşmış sistemler
C
Özel denetimci sistemler
D
Caydırıcı/cezaya dayalı denetim sistemleri
E
Tekli uzmanlaşmış sistemler
Açıklama:
İş denetim sisteminin unsurlarını sıralayarak kategorik bir yaklaşımla iş denetim sistemlerini sınıflandırabileceksiniz.
Soru 7
İş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili olan memurlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İş danışmanları
B
İş takipçileri
C
İş müfettişleri
D
İş uzmanları
E
İş uygulayıcıları
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi iş denetimiyle ilişkisi çerçevesinde çalışma yönetiminin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş yasalarına uygunluğun denetlenmesi
B
İş mevzuatına yol gösterme
C
Çalışma yaşamının izlenmesi
D
Çalışma yaşamına ilişkin politikaların oluşturulması
E
İş mevzuatının güncellenmesi
Açıklama:
İş denetiminin görev alanlarını ve işlevlerini anlatabileceksiniz.
Soru 9
İş yasaları ile oluşturulan normların uygulanmasını kontrol etme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İşçi
B
İşveren
C
Devlet
D
İşçi sendikası
E
İşveren sendikası
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşgücünün korunması
B
İşyerinin korunması
C
Kamu düzeninin sağlanması
D
Çalışma ortamının iyileştirilmesi
E
Gelir artışının sağlanması
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi iş denetim sisteminin aktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşyeri iş konseyleri
B
İş mahkemeleri
C
Disiplin Kurulları
D
Sendikalar
E
Sivil toplum örgütleri
Açıklama:
İş denetimi sistemlerinin örgütlenmesini özetleyebileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin ikincil görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
İzinler
B
Ücretler
C
Bireysel çalışma ilişkileri
D
Çalışma ortamı
E
Çalışma koşulları
Açıklama:
İş denetiminin görev alanlarını ve işlevlerini anlatabileceksiniz.
Soru 13
İş denetiminin bakanlıklar içerisinde örgütlendiği sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkezi iş denetim sistemi
B
Tekli denetim sistemi
C
Çoklu denetim sistemi
D
Sektörel denetim sistemi
E
Bölgesel denetim sistemi
Açıklama:
İş denetimi sistemlerinin örgütlenmesini özetleyebileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin birinci görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
İstihdam ve mesleki eğitim
C
Toplu çalışma ilişkileri
D
Bireysel çalışma ilişkileri
E
Çalışma ortamı
Açıklama:
İş denetiminin görev alanlarını ve işlevlerini anlatabileceksiniz.
Soru 15
İş denetiminin ilk uygulama örnekleri ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
19.yy
B
17. yy
C
18. yy
D
15. yy
E
20. yy
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 16
Kamusal erk tarafından iş denetiminin yapılmasını zorunlu tutan ILO Sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
112 sayılı Sözleşme
B
81 sayılı Sözleşme
C
102 sayılı Sözleşme
D
91 sayılı Sözleşme
E
151 sayılı Sözleşme
Açıklama:
İş denetimi sistemlerinin örgütlenmesini özetleyebileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde danışmanlık- bilgi verme anlamındaki sorumluluk birden çok ve kimi zamanda birbirinden farklı örgütler arasında paylaşılmıştır?
Seçenekler
A
Tunus
B
Arjantin
C
Finlandiya
D
Zimbabwe
E
Avusturya
Açıklama:
İş denetiminin temel girişim yöntemlerini sıralayıp açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin yardımcı işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması
B
Bilgi ve tavsiye sağlama
C
İş uyuşmazlıklarının önlenmesi
D
Yol gösterme
E
Yasal düzenlemelerin oluşturulmasına katkıda bulunma
Açıklama:
İş denetiminin görev alanlarını ve işlevlerini anlatabileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin birinci görev alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bireysel çalışma ilişkileri
B
Çalışma koşulları
C
Sosyal güvenlik
D
İstihdam ve mesleki eğitim
E
Toplu çalışma ilişkileri
Açıklama:
İş denetiminin görev alanlarını ve işlevlerini anlatabileceksiniz.
Soru 20
1898 yılında modern anlamda ilk iş teftiş sisteminin başlangıcı hangi ülkede olmuştur?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Norveç
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi iş denetimini yürütmekle yetkili ve sorumlu devletin memurlardır?
Seçenekler
A
İş müfettişleri
B
İş güvenliği uzmanları
C
İşyeri hekimleri
D
İşyeri sendika temsilcileri
E
İş sağlığı ve güvenliği kurulu üyeleri
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
Yasaları uygulatmak amacıyla devletin iş müfettişleri görev yapmaktadır.
Yasaları uygulatmak amacıyla devletin iş müfettişleri görev yapmaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal risklere karşı koruma
B
Kamu düzeninin sağlanması
C
İşgücünün ve işyerinin korunması
D
Çalışma koşulları ve ortamlarının iyileştirilmesi
E
İşgücünün aile hayatının korunması
Açıklama:
İş denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayıp iş denetiminin amaçların sıralayabileceksiniz.
İş denetiminin amaçları; işgücünün ve işyerinin korunması (iş sağlığı ve güvenliği açısından koruma ve sosyal risklere karşı korumaya içermektedir) , çalışma koşulları ve iş ortamının iyileştirilmesi, kamu düzeninin sağlanmasıdır.
İş denetiminin amaçları; işgücünün ve işyerinin korunması (iş sağlığı ve güvenliği açısından koruma ve sosyal risklere karşı korumaya içermektedir) , çalışma koşulları ve iş ortamının iyileştirilmesi, kamu düzeninin sağlanmasıdır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi iş denetim sistemlerinden “çoklu uzmanlaşmış sistemleri” uygulayan ülkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belçika
B
Macaristan
C
Tayland
D
İngiltere
E
Kenya
Açıklama:
İş denetim sisteminin unsurlarını sıralayarak kategorik bir yaklaşımla iş denetim sistemlerini sınıflandırabileceksiniz.
İngiltere, tekli uzmanlaşmış denetim sistemi uyugulayan ülkelerden biridir.
İngiltere, tekli uzmanlaşmış denetim sistemi uyugulayan ülkelerden biridir.
Soru 24
Aşağıda 'iş denetimi' kavramının ilk ortaya çıkışıyla ilgili olarak, nerede-ne zaman-örnek eşleştirmelerinden hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1833 yılında - İngiltere’de - Fabrikalar Yasası’na göre müfettişler atanması
B
1833 yılında - İtalya’da - “Sanayi ve Ticarette İş Teftişine ilişkin 81 sayılı Sözleşmesi” ve 81 sayılı “İş Teftişi” adlı tavsiye kararı
C
1890 yılında - Fransa’da - Fabrikalar Yasası’na göre müfettişler atanması
D
1833 yılında - Hindistan’da - “Sanayi ve Ticarette İş Teftişine ilişkin 81 sayılı Sözleşmesi” ve 81 sayılı “İş Teftişi” adlı tavsiye kararı
E
1890 yılında - Yunanistan’da - Fabrikalar Yasası’na göre müfettişler atanması
Açıklama:
İş denetimi, Sanayi Devrimi’nin kötü çalışma koşullarında, çalışanları korumak amacıyla yürürlüğe konulan yasaları uygulatmak amacıyla 19. yüzyılda uygulanmaya başlanmıştır. Bu yüzden iş denetimi etkinliklerinin ilk örnekleri de yasaları uygulatmak amacıyla ortaya çıkmıştır. İlk olarak İngiltere’de, 1833 yılında kabul edilen Fabrikalar Yasası’na göre müfettişler atanmıştır. Bu müfettişlere, tekstil fabrikasında çalışan çocukların çalışma saatlerinin yönetmeliklere uygun olup olmadığını denetleme görevi verilmiştir. Bu uygulama, iş teftişinin başlangıcını oluşturmuş ve iş yasalarının uygulanışını izlemek üzere ilk kez hükümet müfettişleri görevlendirilmiştir.
Soru 25
İş denetimi kavramları ve açıklamalarından hangisi doğru verilmemiştir?
Seçenekler
A
Denetleme yöntemi, gözleme dayalı olarak somut olarak saptanacak konuların incelenmesinin yöntemidir.
B
Teftiş yöntemi, soyut olan, bir gözlemden ziyade soruşturularak gerçeğin ortaya çıkarılması mümkün olabilecek şart ve ilişkilerin incelenmesinin yöntemidir.
C
İş denetimi, çalışma yaşamına dönük denetim etkinliğidir.
D
Çalışma yaşamının denetimi, çalışma hukuku kurallarına uyma yükümlülüğünün sağlanması için bir alanın sürekli olarak araştırılma ve incelenmesidir.
E
Çalışma yaşamının denetimi; iş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili memurlardır.
Açıklama:
İş denetimi kavramları ve açıklamaları aşağıdaki gibidir;
• Denetleme yöntemi, gözleme dayalı olarak somut olarak saptanacak konuların incelenmesinin yöntemidir.
• Teftiş yöntemi, soyut olan, bir gözlemden ziyade soruşturularak gerçeğin ortaya çıkarılması mümkün olabilecek şart ve ilişkilerin incelenmesinin yöntemidir.
• İş denetimi, çalışma yaşamına dönük denetim etkinliğidir.
• Çalışma yaşamının denetimi, çalışma hukuku kurallarına uyma yükümlülüğünün sağlanması için bir alanın sürekli olarak araştırılma ve incelenmesidir.
• İş müfettişleri, iş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili memurlardır.
• Denetleme yöntemi, gözleme dayalı olarak somut olarak saptanacak konuların incelenmesinin yöntemidir.
• Teftiş yöntemi, soyut olan, bir gözlemden ziyade soruşturularak gerçeğin ortaya çıkarılması mümkün olabilecek şart ve ilişkilerin incelenmesinin yöntemidir.
• İş denetimi, çalışma yaşamına dönük denetim etkinliğidir.
• Çalışma yaşamının denetimi, çalışma hukuku kurallarına uyma yükümlülüğünün sağlanması için bir alanın sürekli olarak araştırılma ve incelenmesidir.
• İş müfettişleri, iş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili memurlardır.
Soru 26
• Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal adaleti sağlama,• Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme,• Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama
Yukarıda verilen temel amaçlar hangi seçenekteki kavrama aittir?
Yukarıda verilen temel amaçlar hangi seçenekteki kavrama aittir?
Seçenekler
A
Örgütlenmiş İş Denetimi Sistemleri
B
Sosyal devletin işgücünü koruma görevleri
C
Parçalı Yapıda İş Denetimi
D
İş mevzuatı
E
İş Denetimi Sistemleri
Açıklama:
Kişisel, sosyal ve ekonomik hakların hem uluslararası boyutta hem de ulusal düzeyde kabulü, sosyal devletlere bu hakların korunması ve geliştirilmesi görevini vermiştir. Sosyal devlet, işgücünü koruma amacına göre bazı görevler üstlenmiştir. Sosyal devletin işgücünü koruma amacıyla üstlendiği görevler şu başlıklar altında sınıflandırılabilir:
• Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal adaleti sağlama,
• Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme,
• Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama.
Sosyal devlet, çalışma yaşamının bu amaçlar çerçevesinde düzenlemesinde temel politikalarını, düzenlediği yasalar ve kurumlarla yerine getirir. İş denetimi de sosyal devletin yukarıda sayılan amaçlarını gerçekleştirmesinin bir aracıdır
• Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal adaleti sağlama,
• Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme,
• Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama.
Sosyal devlet, çalışma yaşamının bu amaçlar çerçevesinde düzenlemesinde temel politikalarını, düzenlediği yasalar ve kurumlarla yerine getirir. İş denetimi de sosyal devletin yukarıda sayılan amaçlarını gerçekleştirmesinin bir aracıdır
Soru 27
I. Çalışma ortamı
II. Çalışma koşulları
III. Bireysel çalışma ilişkileri
IV. İstihdam
V. Mesleki eğitim
VI. Toplu çalışma ilişkileri
81 sayılı Sözleşme’ye göre, yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri iş denetiminin temel (birinci-zorunlu) görev alanlarıdır?
II. Çalışma koşulları
III. Bireysel çalışma ilişkileri
IV. İstihdam
V. Mesleki eğitim
VI. Toplu çalışma ilişkileri
81 sayılı Sözleşme’ye göre, yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri iş denetiminin temel (birinci-zorunlu) görev alanlarıdır?
Seçenekler
A
I-VI
B
IV-V-VI
C
II-III-VI
D
I-II
E
V-VI
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’ye göre, iş denetiminin temel alanları “çalışma koşulları” ve “çalışma ortamı”dır. Sözleşmeye göre bunlar, iş denetiminin kapsamında olması gereken zorunlu alanlardır.
Türkiye’deki iş denetimi sistemi de, esas olarak çalışma koşulları ve ortamı alanlarını kapsamakta, ayrıca, bireysel çalışma ilişkileri, toplu çalışma ilişkileri ile ilgili bazı konular (sendikal nedenle işten çıkartılma iddialarının incelenmesi, toplu iş sözleşmelerinin uygulanmasını denetleme vb) ile istihdam, mesleki eğitim ve sosyal güvenlikle ile ilgili bazı konular da görev alanında bulunmaktadır.
Türkiye’deki iş denetimi sistemi de, esas olarak çalışma koşulları ve ortamı alanlarını kapsamakta, ayrıca, bireysel çalışma ilişkileri, toplu çalışma ilişkileri ile ilgili bazı konular (sendikal nedenle işten çıkartılma iddialarının incelenmesi, toplu iş sözleşmelerinin uygulanmasını denetleme vb) ile istihdam, mesleki eğitim ve sosyal güvenlikle ile ilgili bazı konular da görev alanında bulunmaktadır.
Soru 28
Risk grupları olarak adlandırılan kadın, genç ve çocuk işçilerin uygun işlerde çalıştırılması, bu grupta yer alanlara özgü yasal düzenlemelere uygun çalışma ilişkilerinin sağlanması, iş denetiminin ikincil görev alanlarından hangisi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Bireysel Çalışma İlişkileri
B
Toplu Çalışma İlişkileri
C
İstihdam ve Mesleki Eğitim
D
Sosyal Güvenlik
E
Çevre
Açıklama:
Bireysel çalışma ilişkileri, iş sözleşmesinin yapılması, uyuşmazlıklar ve sona ermesiyle ilgili düzenlemeleri içerir.
Risk grupları olarak adlandırılan kadın, genç ve çocuk işçilerin uygun işlerde çalıştırılması, bu grupta yer alanlara özgü yasal düzenlemelere uygun çalışma ilişkilerinin sağlanması da bu kapsamdadır.
81 sayılı ILO Sözleşmesi, bireysel çalışma ilişkileri çerçevesinde iş sözleşmelerinin sona ermesinden sonra ortaya çıkan iş uyuşmazlıkları konusunda iş müfettişlerinin görevlerini sınırlı olarak kabul etmiştir.
Risk grupları olarak adlandırılan kadın, genç ve çocuk işçilerin uygun işlerde çalıştırılması, bu grupta yer alanlara özgü yasal düzenlemelere uygun çalışma ilişkilerinin sağlanması da bu kapsamdadır.
81 sayılı ILO Sözleşmesi, bireysel çalışma ilişkileri çerçevesinde iş sözleşmelerinin sona ermesinden sonra ortaya çıkan iş uyuşmazlıkları konusunda iş müfettişlerinin görevlerini sınırlı olarak kabul etmiştir.
Soru 29
I. Toplu uyuşmazlıkların önlenmesi
II. Taraflar arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi
III. Toplu pazarlık hakkının desteklenmesi
IV. Sendika temsilcilerinin haklarının korunması
V. Mesleki eğitim
81 sayılı ILO Sözleşmesi'ne göre, yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplu çalışma ilişkilerinin konuları arasındadır?
II. Taraflar arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi
III. Toplu pazarlık hakkının desteklenmesi
IV. Sendika temsilcilerinin haklarının korunması
V. Mesleki eğitim
81 sayılı ILO Sözleşmesi'ne göre, yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplu çalışma ilişkilerinin konuları arasındadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
I-II-IV-V
D
I-III-IV-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
81 sayılı ILO Sözleşmesi'ne göre; toplu uyuşmazlıkların önlenmesi, taraflar arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi, toplu pazarlık hakkının desteklenmesi, sendika temsilcilerinin haklarının korunması, toplu çalışma ilişkilerinin konuları arasındadır.
Soru 30
81 sayılı Sözleşme’ye göre iş denetiminin temel işlevlerinden hangisi 'Standartların oluşturulmasına katılımın önemi' ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yasal Düzenlemelere Uygunluğun Sağlanması/Düzenlettirme İşlevi
B
Bilgi ve Tavsiye Sağlama ve Yol Gösterme İşlevi
C
Yasal Düzenlemelerin Oluşturulması ve Geliştirilmesine Katkıda Bulunma İşlevi
D
İş Uyuşmazlıklarının Önlenmesi
E
Bilgi Toplama ve Veri Hazırlama
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’ye göre, uygulanmakta olan yasal düzenlemelerle kapsanmayan veya kötüye kullanılan hâllerin, yetkili makama sunulması da iş denetiminin işlevlerinden biridir (mad.3/1-e ). 129 sayılı Sözleşme’ye göre de iş müfettişleri yetkili makamlara aynı zamanda “yasa ve yönetmeliklerin geliştirilmesi konusunda teklifler” yapmalıdır. Yasal olarak düzenlenmemiş alan ve konuların da yasal çerçeveye sokulması yahut yasal önlemlerin yetersizlik ve eksikliklerini ortaya çıkararak tamamlatılması amaçlanır.
Bu anlamda standartların oluşturulmasına katılım, iş denetiminin en önemli
rolüdür
Bu anlamda standartların oluşturulmasına katılım, iş denetiminin en önemli
rolüdür
Soru 31
I. İş müfettişleri, işyerlerinde eğitimleri planlamak ve gerçekleştirmek
II. Karmaşık ve teknik bilgi gerektiren iş güvenliği ve sağlığı düzenlemelerinin uygulanmasında, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi
III. İş müfettişlerinin, meslek örgütlerine yazılar ya da sirkülerler göndererek bunları yeni konularda bilgilendirmeleri ya da açıkça anlaşılmayan yasal düzenlemeleri açıklamaları
IV. İş müfettişlerinin, denetimlerin yanı sıra eğitim ve danışmanlık hizmeti sunma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 81 sayılı Sözleşme, bilgi verme ve yol göstericiliğin ayrı bir işlev olarak sayılıyor olması konusunda, denetim ziyaretlerinden bağımsız olarak da yapılabileceğine örnektir?
II. Karmaşık ve teknik bilgi gerektiren iş güvenliği ve sağlığı düzenlemelerinin uygulanmasında, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi
III. İş müfettişlerinin, meslek örgütlerine yazılar ya da sirkülerler göndererek bunları yeni konularda bilgilendirmeleri ya da açıkça anlaşılmayan yasal düzenlemeleri açıklamaları
IV. İş müfettişlerinin, denetimlerin yanı sıra eğitim ve danışmanlık hizmeti sunma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 81 sayılı Sözleşme, bilgi verme ve yol göstericiliğin ayrı bir işlev olarak sayılıyor olması konusunda, denetim ziyaretlerinden bağımsız olarak da yapılabileceğine örnektir?
Seçenekler
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Özellikle karmaşık ve teknik bilgi gerektiren iş güvenliği ve sağlığı düzenlemelerinin uygulanmasında, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi önem kazanmaktadır.
Günümüzün çağdaş iş denetimi yaklaşımında eğitim, önemli bir araç olarak
kabul edilmektedir. İş müfettişleri, denetimleri sırasında klasik bilgi verme işlevlerini aşarak, işyerlerinde eğitimleri planlamak ve gerçekleştirmekle, özellikle eğitim eksikliğinin daha fazla bulunduğu küçük ölçekli işyerlerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesine katkıda bulunmalıdır.
İş müfettişleri, denetimlerin yanı sıra eğitim ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Yasalara uygunluğu sağlamada söz konusu ikili yapı, iş denetimi sistemlerinin çalışma yaşamında temel bir rol oynadığı ve çalışma yaşamına ilişkin geniş çaplı problemlerin verimli bir biçimde çözümlenebilmesini sağlaması gereğinden kaynaklanmaktadır.
İş müfettişlerinin, işverenleri ve işçileri mümkün olduğu kadar iyi bilgilendirmek ve enformasyon isteklerinin sayısını azaltmak amacıyla, zaman zaman meslek örgütlerine yazılar ya da sirkülerler göndererek bunları yeni konularda bilgilendirmeleri ya da açıkça anlaşılmayan yasal düzenlemeleri açıklamaları da bu bağlamda önemli bir çalışma yöntemidir.
Günümüzün çağdaş iş denetimi yaklaşımında eğitim, önemli bir araç olarak
kabul edilmektedir. İş müfettişleri, denetimleri sırasında klasik bilgi verme işlevlerini aşarak, işyerlerinde eğitimleri planlamak ve gerçekleştirmekle, özellikle eğitim eksikliğinin daha fazla bulunduğu küçük ölçekli işyerlerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesine katkıda bulunmalıdır.
İş müfettişleri, denetimlerin yanı sıra eğitim ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Yasalara uygunluğu sağlamada söz konusu ikili yapı, iş denetimi sistemlerinin çalışma yaşamında temel bir rol oynadığı ve çalışma yaşamına ilişkin geniş çaplı problemlerin verimli bir biçimde çözümlenebilmesini sağlaması gereğinden kaynaklanmaktadır.
İş müfettişlerinin, işverenleri ve işçileri mümkün olduğu kadar iyi bilgilendirmek ve enformasyon isteklerinin sayısını azaltmak amacıyla, zaman zaman meslek örgütlerine yazılar ya da sirkülerler göndererek bunları yeni konularda bilgilendirmeleri ya da açıkça anlaşılmayan yasal düzenlemeleri açıklamaları da bu bağlamda önemli bir çalışma yöntemidir.
Soru 32
Aşağıda karışık olarak verilen iş denetim sisteminin belirleyici unsurları ve bileşenlerinden hangisi unsurdur?
Seçenekler
A
Öncelikli görevler
B
Politik erk/çalışma yasaları
C
Müfettişlerin atanması ve sayısı
D
Girişim yöntemleri
E
Eğitim politikaları
Açıklama:
Belirleyici Unsurlar ve Bileşenleri aşağıdaki gibidir;
• Politik erk/çalışma yasaları:
- Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
• Kamu yönetimi yapısı:
- Örgütlenme yapısı (yerel, bölgesel ya da ulusal düzeyde örgütlenmeler)
- Müfettişlerin atanması ve sayısı
• Örgütsel/yönetsel kararlar:
- Öncelikli görevler
- Girişim yöntemleri
- Eğitim politikaları
• Politik erk/çalışma yasaları:
- Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
• Kamu yönetimi yapısı:
- Örgütlenme yapısı (yerel, bölgesel ya da ulusal düzeyde örgütlenmeler)
- Müfettişlerin atanması ve sayısı
• Örgütsel/yönetsel kararlar:
- Öncelikli görevler
- Girişim yöntemleri
- Eğitim politikaları
Soru 33
81 sayılı ILO Sözleşmesi'ne göre; 'Tekli Uzmanlaşmış Sistemler' Görev alanlarına dayalı iş denetimi modellerinden hangisi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Karma/Farklı Uzmanlardan Oluşmuş Ekiplere Dayalı Sistemler
B
Özel Denetimci/Uzmanlaşmış Sistemler
C
Genel Denetimci Sistemler
D
Çoklu Uzmanlaşmış Sistemler
E
Uyumu Arttırmaya Yönelik Denetim
Açıklama:
Özel denetimci/uzmanlaşmış sistemler, denetim örgütünün farklı birimlerinin denetimin farklı alanlarında uzmanlaştığı ve sadece bu alanlardaki denetimi üstlendiği yahut bazı alanların iş denetim örgütü dışında denetlendiği denetim sistemleridir.
Soru 34
ILO'nun ilk sözleşmeleri aşağıdaki gruplardan hangisini korumak üzere çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
Kadınlar ve çocuklar
B
İşsizler
C
Yaşlılar
D
Engelliler
E
Mülteciler
Açıklama:
1919’da Paris’te toplanan Barış Konferansı’nda, sosyal politika sorunları üzerinde çalıişacak sürekli bir uluslararası kurum oluşiturulması kararlaşitırılmıştır. Versailles Barıiş Antlaşiması (1919)’da yeralan ve Milletler Cemiyetine baglı olarak kurulan Uluslararası Çalıişma Örgütü (ILO), 1946 yılında Birleşmiş Milletlerle imzaladıgı anlaşima ile bir uzmanlık kuruluşiu statüsü kazanmıştır. ILO’nun kurulmasıyla, riskli sektörlerde çalıişanları özellkle de kadın ve çocukları koruma amacıyla ilk sözleşimeler kabul edilmişitir. ILO, işçi-işveren ilişkilerinde kullanılacak asgari düzenlemeler içeren uluslararası sözleşimeler hazırlamak suretiyle i iş hukukunun oluşiumuna önemli ölçüde katkıda bulunmuiştur.
ILO’nun kurulmasıyla, riskli sektörlerde çalışianları özelilkle de kadın ve çocukları koruma amacıyla ilk sözleşimeler kabul edilmişitir.
ILO’nun kurulmasıyla, riskli sektörlerde çalışianları özelilkle de kadın ve çocukları koruma amacıyla ilk sözleşimeler kabul edilmişitir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin birinci görev alanları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İstihdam ve mesleki eğitim
B
Toplu iş ilişkileri
C
Sosyal güvenlik
D
Çevre
E
Çalışma ortamı
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’ye göre, iş denetiminin temel alanları “çalışma koşulları” ve “çalışma ortamı”dır. Sözleşmeye göre bunlar, iş denetiminin kapsamında olması gereken zorunlu alanlardır.
Soru 36
1. Şikayetlerin araştırılması ve metaryel, teknik, idari kontroller ile özellikle işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak.
2. İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması
3. Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri yetkili otoritenin dikkatine sunulması
4. Bireysel işçi şikayetlerinin incelenmesi
5. Toplu ve bireysel uyuşmazlıklarda arabuluculuk
Yukarıdakilerden hangileri iş denetiminin temel işlevleri arasında yer almaktadır?
2. İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması
3. Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri yetkili otoritenin dikkatine sunulması
4. Bireysel işçi şikayetlerinin incelenmesi
5. Toplu ve bireysel uyuşmazlıklarda arabuluculuk
Yukarıdakilerden hangileri iş denetiminin temel işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
1-2-3
B
3-4-5
C
2-3-4
D
1-4-5
E
1-2-5
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’nin 3. maddesinin 1. paragrafı ve 129 sayılı Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. paragrafı, denetimin üç işlevinden bahsetmekte olup bunların hepsi iş denetiminin temel amacı olan iş mevzuatına uyulmasını sağlama amacına yöneliktir. Bu bağlamda iş denetiminin temel işlevleri:
• Şikâyetlerin araştırılması ve materyal, teknik, idari kontroller ile özellikle
işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak;
• İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebil-
meleri için bilgi ve tavsiye sağlanması;
• Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri
yetkili otoritenin dikkatine sunulması.
• Şikâyetlerin araştırılması ve materyal, teknik, idari kontroller ile özellikle
işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak;
• İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebil-
meleri için bilgi ve tavsiye sağlanması;
• Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri
yetkili otoritenin dikkatine sunulması.
Soru 37
1. İş uyuşmazlıklarının önlenmesi
2. İş uyuşmazlıklarının çözümü
3. Yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması
4. Yasal düzenlemelerin oluşturulması ve geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iş denetiminin yardımcı görevleri arasında yer almaktadır?
2. İş uyuşmazlıklarının çözümü
3. Yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması
4. Yasal düzenlemelerin oluşturulması ve geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iş denetiminin yardımcı görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
2-3
B
1-2
C
3-4
D
2-4
E
2-3-4
Açıklama:
İş denetiminin yardımcı işlevleri;
- İş uyuşmazlıklarının önlenmesi
- İş uyuşmazlıklarının çözümü: Bireysel işçi şikayetlerinin incelenmesi ile toplu ve bireysel uyuşmazlıklarda arabuluculuk ve hakem
- Bilgi toplama ve veri sağlama
- İdari görevler
Soru 38
Müfettişlerin genel bir yetkiye sahip olduğu denetim sistemlerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Özel denetimci sistemler
B
Caydırıcı/cezaya dayalı sistemler
C
Uyumu arttırmaya yönelik sistemler
D
Karma/farklı uzmanlardan oluşmuş ekiplere dayalı sistemler
E
Genel denetimci sistemler
Açıklama:
Müfettişlerin genel bir yetkiye sahip olduğu sistemler, genel denetimci sistemler olarak adlandırılmaktadır. Aynı müfettiş hem işin yürütümüyle ilgili çalışma süreleri, ücretler vb. konularla hem iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili konularla hem de çalışma ilişkileri ile ilgili görev alanındaki konularla ilgili denetim yapma yetkisine sahiptir. Bu sistemde, denetim örgütlenmesi genellikle coğrafi bölge temeline dayandırılmıştır. İş müfettişleri de uzmanlıkları ne olursa olsun bölgelerindeki işyerlerinin tümünü, işkolu ve üretim türü ayrımı gözetmeksizin denetler. Denetimi çoğunlukla tek başlarına sürdürürler. Ancak gerektiğinde uzmanlardan, özellikle hekim müfettişlerden yararlanırlar.Fransa tam olarak bu sistemin özelliklerini taşımaktadır.
Soru 39
Aşağıdaki ülkelerden hangisi tekli uzmanlaşmış iş denetimi sistemine sahiptir?
Seçenekler
A
Belçika
B
İngiltere
C
ABD
D
Mısır
E
Tayland
Açıklama:
İngiltere’de, Sağlık ve Güvenlik Yönetimi’nin temel fonksiyonu, iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin gerçekleştirilmesidir. İngiltere’de Sağlık ve Güvenlik Kurulu (Health and Safety Comission)’na bağlı müfettişler iş mevzuatının diğer alanlarında denetim uygulayan müfettişlerden bağımsız olarak iş sağlığı ve güvenliği denetimini yürütmektedir. Ancak bu denetim, işyerlerinin özellik ve sorunlarına göre seçilmiş, farklı uzmanlardan oluşmuş ekiplerce yürütülmektedir. Ülkenin ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyinin etkisiyle, çocuk ve kadınların çalışma koşulları dışında, çalışma koşulları, çalışma ilişkileri vd., iş denetiminin öncelikli görevleri dışındadır. İş denetimi bu alanlarda örgütlenmemiştir
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi uyumu arttırmaya yönelik denetim modelinin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı bir sorun olarak algılandığı bir denetim modelidir
B
Bu sistemde öncelikle uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol gösterme ve tavsiyeler ön plana çıkmaktadır
C
Bu sistemde yasalara uygunsuzluk durumunda cezai yaptırım son başvurulan yol olmaktadır
D
Bu sistemde işgücünü koruyucu yasalara uygunluk, zorlayıcı araçlar yerine; öncelikle danışmanlık ve tavsiyelerle gönüllü olarak sağlanmaya çalışılmıştır.
E
Bu sistemde çalışma yaşamını düzenleyen yasal düzenlemelere uygunsuzluğun piyasa ekonomileri içersinde bir haksız rekabet unsuru olarak değerlendirildiği ve bu noktada da piyasaların etkin işlerliğini bozan bir unsur olarak cezalandırılması gerektiği anlayışı hakimdir.
Açıklama:
Caydırıcı denetim modeli, çalışma yaşamını düzenleyen yasal düzenlemelere uygunsuzluğun piyasa ekonomileri içerisinde, bir haksız rekabet sorunu olarak değerlendirildiği ve bu noktada da piyasaların etkin işlerliğini bozan bir unsur olarak, cezalandırılması gerektiği anlayışına dayalı bir iş denetim modelidir.
Uyumu artırmaya yönelik denetim modeli, çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı (bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı bir iş denetimi modelidir. Bu anlayışa uygun olarak uyumu sağlamaya yönelik iş denetim modellerinde, öncelikle uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol gösterme ve tavsiyeler ön plana çıkmakta, yasalara uygunsuzluk durumunda cezai yaptırım son başvurulan yol olmaktadır. Bu yaklaşımda ise işgücünü koruyucu yasalara uygunluk; zorlayıcı araçlar yerine; öncelikle yapılan danışmanlık ve tavsiyeler ile gönüllü olarak sağlanmaya çalışılmaktadır. İş denetimi elemanı, bir uygunsuzluk ile karşılaştığı durumda, öncelikle bu uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol göstermekte; bu uygunsuzluğun giderilmesi için belirli bir süre vermekte; bu sürenin sonucunda uygunsuzluk sürüyor ise ancak o zaman cezai yaptırıma başvurmaktadır Bu yöntem 81 sayılı Sözleşme’nin de öngördüğü yöntemdir.
Uyumu artırmaya yönelik denetim modeli, çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı (bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı bir iş denetimi modelidir. Bu anlayışa uygun olarak uyumu sağlamaya yönelik iş denetim modellerinde, öncelikle uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol gösterme ve tavsiyeler ön plana çıkmakta, yasalara uygunsuzluk durumunda cezai yaptırım son başvurulan yol olmaktadır. Bu yaklaşımda ise işgücünü koruyucu yasalara uygunluk; zorlayıcı araçlar yerine; öncelikle yapılan danışmanlık ve tavsiyeler ile gönüllü olarak sağlanmaya çalışılmaktadır. İş denetimi elemanı, bir uygunsuzluk ile karşılaştığı durumda, öncelikle bu uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol göstermekte; bu uygunsuzluğun giderilmesi için belirli bir süre vermekte; bu sürenin sonucunda uygunsuzluk sürüyor ise ancak o zaman cezai yaptırıma başvurmaktadır Bu yöntem 81 sayılı Sözleşme’nin de öngördüğü yöntemdir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcı/cezaya dayalı denetim modelinin özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Caydırıcı denetim modeli çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı bir sorun olarak algılandığı bir denetim modelidir.
B
Caydırıcı denetim modelinde öncelikle uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol gösterme ve tavsiyeler ön plana çıkmaktadır.
C
Caydırıcı denetim modelinde, iş denetiminin işlevi işgücünü koruyucu yasaları, uymamanın maliyetini, uyma durumunda katlanacak maliyete oranla; önemli ölçüde arttırarak; uyumu daha az maliyetli hale getirmektir.
D
Caydırıcı denetim modelinde, işgücünü koruyucu yasalara uygunluk, zorlayıcı araçlar yerine; öncelikle danışmanlık ve tavsiyeler ile gönüllü sağlanmaya çalışılmaktadır
E
Caydırıcı denetim modelinde, yasalara uygunsuzluk durumunda cezai yaptırım son başvurulan yol olmaktadır.
Açıklama:
Caydırıcı denetim modeli, çalışma yaşamını düzenleyen yasal düzenlemelere uygunsuzluğun piyasa ekonomileri içerisinde, bir haksız rekabet sorunu olarak değerlendirildiği ve bu noktada da piyasaların etkin işlerliğini bozan bir unsur olarak, cezalandırılması gerektiği anlayışına dayalı bir iş denetim modelidir. Bu anlayışa uygun olarak caydırıcı denetim modelinin benimsendiği ülkelerde, cezaların ön plana çıktığı görülmektedir. Uyumu artırmaya yönelik denetim modeli, çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı (bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı bir iş denetimi modelidir. Bu anlayışa uygun olarak uyumu sağlamaya yönelik iş denetim modellerinde, öncelikle uygunsuzluğu gidermeye yönelik yol gösterme ve tavsiyeler ön plana çıkmakta, yasalara uygunsuzluk durumunda cezai yaptırım so
Caydırıcı denetim sisteminde iş denetiminin işlevi; işgücünü koruyucu yasalara uymamanın maliyetini, uyma durumunda katlanacak maliyete oranla, önemli ölçüde arttırarak; uyumu daha az maliyetli ve rasyonel hâle getirmektir. Bunun öncelikli aracı ise cezalar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Caydırıcı denetim sisteminde iş denetiminin işlevi; işgücünü koruyucu yasalara uymamanın maliyetini, uyma durumunda katlanacak maliyete oranla, önemli ölçüde arttırarak; uyumu daha az maliyetli ve rasyonel hâle getirmektir. Bunun öncelikli aracı ise cezalar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 42
Aşağıdaki ülkelerden hangisi genel denetimci sistemin özelliklerini taşımaktadır?
Seçenekler
A
ABD
B
Fransa
C
İtalya
D
Mısır
E
Almanya
Açıklama:
Müfettişlerin genel bir yetkiye sahip olduğu sistemler, genel denetimci sistemler olarak adlandırılmaktadır. Aynı müfettiş hem işin yürütümüyle ilgili çalışma süreleri, ücretler vb. konularla hem iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili konularla hem de çalışma ilişkileri ile ilgili görev alanındaki konularla ilgili denetim yapma yetkisine sahiptir. Fransa tam olarak bu sistemin özelliklerini taşımaktadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşgücünün korunması
B
Sosyal risklere karşı koruma
C
Çalışma koşulları ve ortamlarının iyileştirilmesi
D
Kamu düzeninin sağlanması
E
Tüketici haklarının korunması
Açıklama:
İş denetiminin amaçları:
- İşgücünün ve işyerinin korunması
- İş sağlığı ve güvenliği açısından korunma
- Sosyal risklere karşı korunma
- Çalışma koşulları ve ortamlarının iyileştirilmesi
- Kamu düzeninin sağlanması
Soru 44
“Bir görevin yolunda yürütülüp yürütülmediğini anlamak için yapılan araştırmadır". Bu anlama gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denetim
B
Kontrol
C
Teftiş
D
Takip
E
Gözetim
Açıklama:
“Teftiş” kelimesinin karşılığı “bir görevin yolunda yürütülüp yürütülmediğini anlamak için yapılan araştırma, denetleme, denetim”dir
Soru 45
İş yasalarıyla çalışma standartlarının belirlenmesinin birincil amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyerinin korunması
B
İşçinin korunması
C
Çalışma koşullarının iyileştirilmesi
D
Çalışma ortamının iyileştirilmesi
E
Kamu düzeninin sağlanması
Açıklama:
İş yasalarıyla çalışma standartlarının belirlenmesinin birincil amacı, işçilerin korunmasıdır. İş hukuku, nasıl her şeyden önce işçiyi korumak amacıyla konulmuş
kurallardan oluşuyorsa iş denetiminin de en büyük amacı yine önce işçiyi korumaktır.
kurallardan oluşuyorsa iş denetiminin de en büyük amacı yine önce işçiyi korumaktır.
Soru 46
"Bu yapı ile mevcut kaynaklardan daha iyi yararlanılacağını, aynı işyerinde farklı
birimlerce çok sayıda denetim yapılmasının önleneceğini, işyerinin ve konuların
bir bütünlük içinde değerlendirilmesinin sağlanacağını ileri sürmektedirler".
Yukarıda açıklaması verilen iş denetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
birimlerce çok sayıda denetim yapılmasının önleneceğini, işyerinin ve konuların
bir bütünlük içinde değerlendirilmesinin sağlanacağını ileri sürmektedirler".
Yukarıda açıklaması verilen iş denetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parçalı yapıda iş denetim sistemi
B
Kamusal ve özel örgütlenmeyi barındıran iş denetim sistemi
C
Merkezi iş denetim sistemi
D
Yarı-kamusal (özerk) iş denetim sistemi
E
Gönüllük esasına dayalı iş denetim sistemi
Açıklama:
Bütün iş denetim hizmetlerinin aynı merkezde toplanmasını savunan görüşler, bu yapı ile mevcut kaynaklardan daha iyi yararlanılacağını, aynı işyerinde farklı birimlerce çok sayıda denetim yapılmasının önleneceğini, işyerinin ve konuların bir bütünlük içinde değerlendirilmesinin sağlanacağını ileri sürmektedirler.
Soru 47
ISO 14000 aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İş güvenliği standardıdır
B
Bilgi güvenliği yönetim standardıdır
C
Çevre yönetim standardıdır
D
Çalışma koşullarını, iş sağlığı ve güvenliği koşullarının standardıdır
E
Gıda güvenliği yönetim standardıdır
Açıklama:
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO)’nün “kalite kontrolü”ne odaklı ISO 9000 serileri olarak bilinen standart serisi yanında giderek kalite kontrol sistemine çalışma koşullarını, iş sağlığı ve güvenliği koşullarını adapte eden ayrı bir standart serisi (ISO 14000) geliştirilmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi 81 sayılı Sözleşmeye göre iş denetimi kapsamında olması gereken zorunlu bir alandır?
Seçenekler
A
Bireysel çalışma ilişkileri
B
Çalışma ortamı
C
Toplu çalışma ilişkileri
D
İstihdam ve mesleki eğitim
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’ye göre, iş denetiminin temel alanları “çalışma koşulları” ve “çalışma ortamı”dır. Sözleşmeye göre bunlar, iş denetiminin kapsamında olması gereken zorunlu alanlardır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin temel işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması
B
Bilgi ve tavsiye sağlama
C
Yasal düzenlemelerin oluşturulması
D
Yol gösterme
E
İş uyuşmazlıklarının önlenmesi
Açıklama:
İş müfettişi, işçi-işveren ilişkilerini geliştirmek için bilgi verip tavsiyede bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırarak mevzuatın uygulanmasını, güvenlik ve sağlık önlemlerinin alınmasını hızlandıracak komitelerin kurulmasını önermek, işyeri düzeyinde örgütlenme hakkının kullanılmasını zorlaştıran psikolojik engelleri, taraflarla görüşerek ortadan kaldırmaya çalışmak gibi faaliyetler yürütmektedir.
Taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırarak mevzuatın uygulanmasını, güvenlik ve sağlık önlemlerinin alınmasını hızlandıracak komitelerin kurulmasını önermek, işyeri düzeyinde örgütlenme hakkının kullanılmasını zorlaştıran psikolojik engelleri, taraflarla görüşerek ortadan kaldırmaya çalışmak gibi faaliyetler yürütmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi pek çok ülkede iş müfettişinin soruşturması, düzenlemelere ve standartlara uygunluk sağlamak açısından başvurulması gereken son ama gerekli bir yol olarak görülür?
Seçenekler
A
Uyarı ve öneride bulunma
B
Traflara bilgi vermek
C
Taraflara yol göstermek
D
İşyerini mühürlemek
E
Yasal yaptırımları uygulama
Açıklama:
Görev alanlarında ulaşılması gereken standartları tanımlayan mevzuatı, yaptırımların
da desteğini alarak uygulatmak, ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin de öngördüğü temel girişim yöntemlerinden biridir. Ancak bu yönteme başvurulması, yukarıda açıklandığı bazı durumlarda işverenlere yazılı uyarıda bulunma ve düzeltme için belirli bir süre tanındıktan sonra uygulanır. Pek çok ülkede iş müfettişinin soruşturması, düzenlemelere ve standartlara uygunluk sağlamak açısından başvurulması gereken son ama gerekli bir yol olarak görülür.
da desteğini alarak uygulatmak, ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin de öngördüğü temel girişim yöntemlerinden biridir. Ancak bu yönteme başvurulması, yukarıda açıklandığı bazı durumlarda işverenlere yazılı uyarıda bulunma ve düzeltme için belirli bir süre tanındıktan sonra uygulanır. Pek çok ülkede iş müfettişinin soruşturması, düzenlemelere ve standartlara uygunluk sağlamak açısından başvurulması gereken son ama gerekli bir yol olarak görülür.
Soru 51
"Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, çalışma yönetiminin görev
alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir". Bu durumun geçerli olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir". Bu durumun geçerli olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Fransa
C
Hollanda
D
Tunus
E
Arjantin
Açıklama:
Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, çalışma yönetiminin görev
alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir (Hollanda, Finlandiya).
alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir (Hollanda, Finlandiya).
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi iş denetim sistemi unsurlarının kurumsal örgütlenmeye ilişkin olan maddelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Görev alanları
B
Öncelikli görevler
C
Girişim yöntemleri
D
İş müfettişlerinin atanması
E
Kurumlar arası ilişkiler
Açıklama:
Kurumsal Örgütlenme; örgütlenme yapısı, iş müfettişlerinin atanması ve iş müfettişlerinin eğitimidir. Hizmetin Örgütlenmesi; görev alanları ve öncelikli görevler;
girişim yöntemleri ve kurumlar arası ilişkilerdir.
girişim yöntemleri ve kurumlar arası ilişkilerdir.
Soru 53
Karma/farklı uzmanlardan oluşmuş ekiplere dayalı sistem daha çok gelişmiş sanayi ülkelerinde uygulanmaktadır. Aşağıdaki hangi ülkede bu sistem uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Polonya
B
Türkiye
C
İran
D
Çin
E
Rusya
Açıklama:
Bu sistem daha çok, gelişmiş sanayi ülkelerinde uygulanabilmektedir. Avusturya, Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya ve Polonya bu ülkelerdendir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 81 sayılı sözleşmesinin ele aldığı konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Denetim hizmetlerinin örgütlenmesi ve yerine getirilmesi
B
Merkezi otoritenin sorumlulukları
C
Nitelikli personelin eğitimi
D
İşyerlerinin düzenli olarak ve ayrıntılı bir biçimde denetlenmesi
E
Denetim hizmetlerine ilişkin olarak rapor ve yıllık istatistik yayımı
Açıklama:
Denetim hizmetlerinin örgütlenmesi ve yerine getirilmesi, merkezî otoritenin sorumlulukları, bunların öteki kamu ve özel kurumlarla, işveren, işçiler ya da bunların örgütleriyle işbirliği, yeterli sayıda (kadınlar dahil olmak üzere) ve yeterli statü, maddi olanaklar ve kolaylıklara sahip (büro ve ulaşım gibi) nitelikli personelin istihdamı, işyerlerinin düzenli olarak ve ayrıntılı bir biçimde denetlenmesi, denetim hizmetlerine ilişkin olarak rapor ve yıllık istatistik yayımı gibi konuları ele almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 55
Temel ilkelerinden biri işçilerin korunması olan alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş denetimi
B
İş hukuku
C
Sosyal hukuk
D
İş ahlakı
E
İş gücünü destekleme
Açıklama:
İş hukukunun temel ilkelerinden biri, işçilerin korunmasıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisinde “Bir işin kurallarına uygun yapılıp yapılmadığını anlama etkinliği" olarak tanımlanan iki kavram verilmiştir?
Seçenekler
A
Kontrol - Yönetim
B
Teftiş - Kontrol
C
Denetim - Yönetim
D
Çerçeve - Kontrol
E
Müfettiş - Teftiş
Açıklama:
Birbiri yerine kullanılan “teftiş”, “denetim” ve “kontrol” kelimelerinin ortak anlamı, “bir işin kurallarına uygun yapılıp yapılmadığını anlama etkinliği”dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin amaçları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
İşgücünün ve işyerinin korunması
B
Çalışma koşulları ve ortamlarının iyileştirilmesi
C
Kamu düzeninin sağlanması
D
İş sağlığı ve güvenliği açısından korunması
E
İşverenlerin hak ve borçlarının düzenlenmesi
Açıklama:
İş hukuku işçilerin ve işverenlerin hak ve borçlarını düzenleyerek her ikisini de
korumayı hedefler. İş denetimi de aynı amacı gözetir, sadece işçilerin ya da sadece işverenlerin tarafından bakılmaz. Doğru yanıt E'dir.
korumayı hedefler. İş denetimi de aynı amacı gözetir, sadece işçilerin ya da sadece işverenlerin tarafından bakılmaz. Doğru yanıt E'dir.
Soru 58
"İş denetimi; çalışanları .......... ve çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve .........., uygunsuzluğu önleme amacıyla yapılan denetimlerin bütününü ifade etmektedir." verilen tanımlamada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
Korumak - denetlemek
B
Takip etmek - denetlemek
C
Desteklemek - kontrol etmek
D
Korumak - takip etmek
E
Gözlemlemek - teftiş etmek
Açıklama:
İş denetimi; çalışanları korumak ve çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek, uygunsuzluğu önleme amacıyla yapılan denetimlerin bütününü ifade etmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi devletten bağımsız olarak kendi denetim hizmetlerini barındıran ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Almanya
C
İngiltere
D
İsviçre
E
Finlandiya
Açıklama:
Fransa, Almanya, İsveç ve Avusturya’nın bazı Federe Devletleri, işçi tazminatlarından sorumlu olan sosyal sigorta sistemlerinde devletten bağımsız olarak kendi denetim hizmetlerini barındırır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 60
- İş Yasalarına Uygunluğun Denetlenmesi/Sağlanması
- Çalışma Yaşamının İzlenmesi, Veri ve Bilgi Toplanması
- Çalışma Yaşamına İlişkin Politikaların Oluşturulması
- İş Mevzuatının İhtiyaçlar Doğrultusunda Güncellenmesi
Seçenekler
A
İş denetiminin işlevleri
B
İş yasalarının işlevleri
C
İş hukukunun işlevleri
D
Çalışma yönetiminin işlevleri
E
Çalışma denetiminin işlevleri
Açıklama:
Çalışma yönetiminin tanımlanan işlevleri iş denetimi ile ilişkisi çerçevesinde toplanan başlıklardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 61
İş denetiminin çeşitli temel ve yardımcı işlevleri vardır. Aşağıdaki işlevlerden hangisi diğerlerinden farklı bir gruptadır?
Seçenekler
A
İş mevzuatına uyulmasını sağlama
B
Yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması
C
Bilgi ve tavsiye sağlama ve yol gösterme
D
Yasal düzenlemelerin oluşturulması ve geliştirilmesine katkıda bulunması
E
İş uyuşmazlıklarının önlenmesi
Açıklama:
İş uyuşmazlıklarının önlenmesi ve çözümü iş denetiminin yardımcı işlevlerindendir diğerleri temel işlevleri arasındadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 62
- Politik erk/çalışma yasaları - Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
- Kamu yönetimi yapısı - Müfettişlerin atanması ve sayısı
- Örgütsel/yönetsel kararlar - Girişim yöntemleri
İş denetim sisteminin belirleyici unsurları ve bileşenleri eşleştirmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Hiçbiri
Açıklama:
- Politik erk/çalışma yasaları - Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
- Kamu yönetimi yapısı - Örgütlenme yapısı, Müfettişlerin atanması ve sayısı
- Örgütsel/yönetsel kararlar - Öncelikli görevler, Girişim yöntemleri, Eğitim politikaları
Soru 63
I. Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal adaleti sağlama
II. Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme
III. Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama
Yukarıdakilerden hangileri sosyal devletin işgücünü koruma amacıyla üstlendiği görevler arasında yer almaktadır?
II. Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme
III. Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama
Yukarıdakilerden hangileri sosyal devletin işgücünü koruma amacıyla üstlendiği görevler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
III
E
I, II, III
Açıklama:
Sosyal devletin işgücünü koruma amacıyla üstlendiği görevler şu başlıklar altında sınıflandırılabilir:
• Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal
adaleti sağlama,
• Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme,
• Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama.
• Ekonomik açıdan güçsüz olan işçiyi koruma, işçi ve işveren arasında sosyal
adaleti sağlama,
• Çalışma koşullarının asgari standartların altında oluşumunu önleme,
• Sosyal taraflar arasında çalışma barışını sağlama.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi çalışma hukuku kurallarına uyma yükümlülüğünün sağlanması için bir alanın sürekli olarak araştırılma ve incelenmesi anlamına gelen terimdir?
Seçenekler
A
Teftiş
B
Denetim
C
Müfettiş
D
Sosyal devlet
E
Asgari yaşam
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimi anlamında denetim, çalışma hukuku kurallarına uyma yükümlülüğünün sağlanması için bir alanın sürekli olarak araştırılma ve incelenmesidir.
Teftiş ise bir şeyin, doğrusunu bulmak amacıyla her yönden soruşturulmasıdır.
İş müfettişleri, iş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili memurlardır.
Teftiş ise bir şeyin, doğrusunu bulmak amacıyla her yönden soruşturulmasıdır.
İş müfettişleri, iş denetimini yürütmekle sorumlu ve yetkili memurlardır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin temel görev alanı arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çalışan kişi
B
Çalışma ortamı
C
Görev
D
Üretim
E
İşlenmiş madde
Açıklama:
İş denetiminin iki temel görev alanı vardır. Bunlar; çalışma ortamı ve çalışma koşullarıdır.
Soru 66
I. Şikâyetlerin araştırılması ve materyal, teknik, idari kontroller ile özellikle işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak
II. İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması
III. Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri yetkili otoritenin dikkatine sunulması
Yukarıdakilerden hangileri iş denetiminin temel işlevleri arasında yer almaktadır?
II. İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması
III. Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri yetkili otoritenin dikkatine sunulması
Yukarıdakilerden hangileri iş denetiminin temel işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III
C
I, III
D
I, II
E
III
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme’nin 3. maddesinin 1. paragrafı ve 129 sayılı Sözleşme’nin 6.
maddesinin 1. paragrafı, denetimin üç işlevinden bahsetmekte olup bunların hepsi iş denetiminin temel amacı olan iş mevzuatına uyulmasını sağlama amacına
yöneliktir (ILO, 2008, s. 43):
• Şikâyetlerin araştırılması ve materyal, teknik, idari kontroller ile özellikle
işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak;
• İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması;
• Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri
yetkili otoritenin dikkatine sunulması.
maddesinin 1. paragrafı, denetimin üç işlevinden bahsetmekte olup bunların hepsi iş denetiminin temel amacı olan iş mevzuatına uyulmasını sağlama amacına
yöneliktir (ILO, 2008, s. 43):
• Şikâyetlerin araştırılması ve materyal, teknik, idari kontroller ile özellikle
işyerlerinin ziyareti yoluyla yasaların uygulanmasını sağlamak;
• İşverenlere ve çalışanlara yasal düzenlemelerin gereklerini yerine getirebilmeleri için bilgi ve tavsiye sağlanması;
• Mevcut yasal düzenlemeler tarafından karşılanmayan konuları ve ihlalleri
yetkili otoritenin dikkatine sunulması.
Soru 67
Bu tür iş uyuşmazlıkları, genellikle iş denetiminin görev alanı dışında bırakılmaktadır. Birçok ülkede bu sorunlar mahkemede veya bu sorun özelinde örgütlenmiş birimlerce çözülür. Uygulama genellikle bu şekildedir ve bireysel uyuşmazlıkları sonuçlandırma konusunda iş müfettişlerinin yetkileri oldukça sınırlıdır.
Yukarıda açıklaması verilen uyuşmazlık incelemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen uyuşmazlık incelemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplu ve bireysel uyuşmazlıklarda arabuluculuk incelemeleri
B
Karşıt görüş incelenmesi
C
Görevli iş müfettişinin son kararının incelenmesi
D
İş sözleşmesi sona eren işçilerin başvurularının incelenmesi
E
İş sözleşmesi devam eden işçilerin şikâyetlerinin incelenmesi
Açıklama:
• İş sözleşmesi sona eren işçilerin başvurularının (bireysel iş uyuşmazlıklarının) incelenmesi:
Bu tür iş uyuşmazlıkları, genellikle iş denetiminin görev alanı dışında bırakılmaktadır. Birçok ülkede bu sorunlar mahkemede veya bu sorun özelinde örgütlenmiş birimlerce çözülür. Uygulama genellikle bu şekildedir ve bireysel uyuşmazlıkları sonuçlandırma konusunda iş müfettişlerinin yetkileri oldukça sınırlıdır.
Bu tür iş uyuşmazlıkları, genellikle iş denetiminin görev alanı dışında bırakılmaktadır. Birçok ülkede bu sorunlar mahkemede veya bu sorun özelinde örgütlenmiş birimlerce çözülür. Uygulama genellikle bu şekildedir ve bireysel uyuşmazlıkları sonuçlandırma konusunda iş müfettişlerinin yetkileri oldukça sınırlıdır.
Soru 68
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde danışmanlık-bilgi verme, temel bir işlev değildir ve genellikle önemsiz bir ikincil işlev olarak yürütülür veya iş denetimi etkinlikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Danimarka
B
Hollanda
C
Avusturya
D
İsviçre
E
Finlandiya
Açıklama:
• Danışmanlık-bilgi verme, temel bir işlev değildir ve genellikle önemsiz bir
ikincil işlev olarak yürütülür veya iş denetimi etkinlikleri arasında yer almaz (Avusturya, Fransa, Tunus, Zimbabwe);
• Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, birden çok ve kimi zaman da birbirinden farklı örgütler arasında paylaştırılmıştır (Arjantin, Danimarka, İsviçre);
• Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, çalışma yönetiminin görev alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir
(Hollanda, Finlandiya);
ikincil işlev olarak yürütülür veya iş denetimi etkinlikleri arasında yer almaz (Avusturya, Fransa, Tunus, Zimbabwe);
• Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, birden çok ve kimi zaman da birbirinden farklı örgütler arasında paylaştırılmıştır (Arjantin, Danimarka, İsviçre);
• Danışmanlık-bilgi verme alanındaki sorumluluk, çalışma yönetiminin görev alanlarında ve Çalışma Bakanlığında örgütlenip merkezileştirilmiştir
(Hollanda, Finlandiya);
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi iş denetim sisteminin belirleyici unsuru olan kamu yönetimi yapısının bileşenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Öncelikli görevler
B
Müfettişlerin atanması ve sayısı
C
Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
D
Girişim yöntemleri
E
Eğitim politikaları
Açıklama:
• Politik erk/çalışma yasaları
-Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
• Kamu yönetimi yapısı
- Örgütlenme yapısı (yerel, bölgesel ya da ulusal düzeyde örgütlenmeler)
-Müfettişlerin atanması ve sayısı
• Örgütsel/yönetsel kararlar
- Öncelikli görevler
- Girişim yöntemleri
- Eğitim politikaları
-Görev alanları, yetki ve sorumluluklar
• Kamu yönetimi yapısı
- Örgütlenme yapısı (yerel, bölgesel ya da ulusal düzeyde örgütlenmeler)
-Müfettişlerin atanması ve sayısı
• Örgütsel/yönetsel kararlar
- Öncelikli görevler
- Girişim yöntemleri
- Eğitim politikaları
Soru 70
Çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı
(bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı iş denetimi modeli aşağıdakilerden hangisidir?
(bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı iş denetimi modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görev Alanlarına Dayalı Model
B
Cezaya Dayalı Model
C
Caydırıcı Denetim Modeli
D
Uyumu Arttırmaya Yönelik Denetim Modeli
E
Hizmet Örgütlenme Biçim Modeli
Açıklama:
Uyumu artırmaya yönelik denetim modeli, Çalışma yaşamını düzenleyen kurallara uygunsuzluğun istekten çok; çeşitli nedenlerden kaynaklı (bilgi eksikliği; finansal sıkıntılar gibi) bir sorun olarak algılandığı ve bu nedenle de ilk olarak uyuma yönelik kapasiteyi güçlendirici yönde hareket edilmesi gerektiği anlayışına dayalı iş denetimi denetimi modelidir.
Soru 71
Müfettişlerin tüm görev alanlarını kapsayıcı şekilde görev yaptıkları sistemlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma uzmanlardan oluşmuş ekiplere dayalı sistemler
B
Çoklu uzmanlaşmış sistemler
C
Özel denetimci sistemler
D
Görev alanlarına dayalı hizmet sistemleri
E
Genel denetimci sistemler
Açıklama:
Genel denetimci sistemler, müfettişlerin tüm görev alanlarını kapsayıcı şekilde görev yaptıkları sistemlerdir.
Soru 72
I. Belçika
II.Macaristan
III. Kenya
IV. Arjantin
Yukarıdaki ülkelerden hangisi çoklu uzmanlaşmış sistemleri uygulamaktadırlar?
II.Macaristan
III. Kenya
IV. Arjantin
Yukarıdaki ülkelerden hangisi çoklu uzmanlaşmış sistemleri uygulamaktadırlar?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
A.B.D., Belçika, Macaristan, Tayland, Kenya, Arjantin ve Mısır çoklu uzmanlaşmış sisteme sahiptir
Ünite 2
Soru 1
I. Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
II. Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
V. Uluslararası ekonomiyi arttırmak
Yukarıdakilerden hangileri ILO’nun temel stratejik hedeflerindendir?
II. Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
V. Uluslararası ekonomiyi arttırmak
Yukarıdakilerden hangileri ILO’nun temel stratejik hedeflerindendir?
Seçenekler
A
II-III-IV-V
B
I-III-IV-V
C
I-II-IV-V
D
I-II-III-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 2
I. 81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme
II. 129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme
III. 155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme
IV. 161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Uluslararası Sözleşme
V. 89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’nin kabul ettiği uluslararası çalışma örgütü sözleşmeleridir?
II. 129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme
III. 155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme
IV. 161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Uluslararası Sözleşme
V. 89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’nin kabul ettiği uluslararası çalışma örgütü sözleşmeleridir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-IV-V
D
I-III-IV
E
II-IV-V
Açıklama:
Türkiye’nin kabul ettiği sözleşmelerden 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi, 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme, 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme çalışma yaşamının denetimi ile ilgili son derece önemli hükümler içermektedir.
Soru 3
Aşağıda verilen hangi sözleşme, “işçi” terimini geniş bir biçimde düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun görmektedir?
Seçenekler
A
81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme
B
129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme
C
155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme
D
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Uluslararası Sözleşme
E
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktif
Açıklama:
155 Sayılı Sözleşme, “işçi” terimini geniş bir biçimde düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun görmektedir.
Soru 4
'Tripartizm' kavramı ne demektir?
Seçenekler
A
Tam süreli işyeri hekimi.
B
Hükümet, işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan üçlü bir yapı.
C
Kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişiler.
D
İş sözleşmesiyle çalışanlar.
E
İş müfettişi
Açıklama:
ILO hükümetler arası kuruluş olmakla birlikte tripartizm denilen yapı ile yürütülmektedir. Buna altın üçgen de denilmektedir. ILO’nun faaliyetleri hükümet, işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan üçlü bir yapı çerçevesinde yürütülmektedir. Buna göre, ILO genel konferanslarına işçi ve işveren temsilcileri bir, hükümet ise iki temsilci göndermektedir.
Soru 5
I. Ekonomik faaliyet dallarındaki sağlık hizmetleri
II. İşletmelerdeki sağlık hizmetleri
III. Kamu sektöründeki sağlık hizmetleri
IV. Üretim kooperatifleri üyeleri için de sağlık hizmetleri
V. İşçiler için iş sağlığı hizmetleri
VI. İşyeri güvenliği boyutu
161 sayılı Sözleşmeyi kabul eden üye ülkeler nelerin geliştirilmesini kabul etmektedirler?
II. İşletmelerdeki sağlık hizmetleri
III. Kamu sektöründeki sağlık hizmetleri
IV. Üretim kooperatifleri üyeleri için de sağlık hizmetleri
V. İşçiler için iş sağlığı hizmetleri
VI. İşyeri güvenliği boyutu
161 sayılı Sözleşmeyi kabul eden üye ülkeler nelerin geliştirilmesini kabul etmektedirler?
Seçenekler
A
II-III-IV-IV
B
I-II-III-IV-V
C
I-II-V-IV
D
I-II-IV
E
I-V-IV
Açıklama:
161 sayılı Sözleşme’yi kabul eden üye ülkeler ayrım yapmaksızın bütün ekonomik faaliyet dallarında ve tüm işletmelerde, kamu sektörü ve üretim kooperatifleri üyelerini de kapsayan bir biçimde, yine ayrım yapmaksızın bütün işçiler için iş sağlığı hizmetlerinin devamlı bir biçimde geliştirilmesini kabul etmektedirler. Sağlık açısından kabul edilen hizmet standartlarının her işletme için mevcut riskleri karşılamaya yeterli ve uygun yapıda olması da gerekmektedir.
Sözleşme’nin kabul edildiği zaman eğer bütün işletmeler için iş sağlığı hizmetlerinin oluşturulması mümkün değilse, bu takdirde varsa en fazla temsil yeteneğine sahip işçi ve işveren sendikaları ile işbirliği içersinde bu sağlık hizmetlerinin hazırlanması için çalışmalar yapılması istenmektedir.
Yukarıda da ifade edildiği üzere 161 sayılı Sözleşme iş sağlığı hizmetleri esas alınarak düzenlenmiş bir sözleşmedir. İşyeri güvenliği boyutu düşünülmemiştir.
Sözleşme’nin kabul edildiği zaman eğer bütün işletmeler için iş sağlığı hizmetlerinin oluşturulması mümkün değilse, bu takdirde varsa en fazla temsil yeteneğine sahip işçi ve işveren sendikaları ile işbirliği içersinde bu sağlık hizmetlerinin hazırlanması için çalışmalar yapılması istenmektedir.
Yukarıda da ifade edildiği üzere 161 sayılı Sözleşme iş sağlığı hizmetleri esas alınarak düzenlenmiş bir sözleşmedir. İşyeri güvenliği boyutu düşünülmemiştir.
Soru 6
I. Sanayi kollarında çalışan
II. Kamu sektöründe çalışan
III. Özel sektörde çalışan
IV. Silahlı kuvvetler çalışanları
V. Polis kuvvetlerinde çalışanlar
Yukarıda verilenlerden, Çerçeve Yönerge’nin getidiği koruma tedbirlerinin dışında tutularak, istisna kabul edilenler hangileridir?
II. Kamu sektöründe çalışan
III. Özel sektörde çalışan
IV. Silahlı kuvvetler çalışanları
V. Polis kuvvetlerinde çalışanlar
Yukarıda verilenlerden, Çerçeve Yönerge’nin getidiği koruma tedbirlerinin dışında tutularak, istisna kabul edilenler hangileridir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
IV-V
D
II-V
E
I-IV
Açıklama:
Çerçeve Yönerge ayrım yapmaksızın kamu ve özel sektördeki bütün iş kollarına, sanayi kollarına uygulanacaktır. Bu yönüyle Yönerge’nin herhangi bir ayrım yapmadığı, kamu ve özel sektörde çalışan, hangi işi yaparsa yapsın herkese getirilen koruma tedbirlerinin uygulanacağı kabul edilmektedir. Ayrıca Yönerge aynı maddede kendi özel yapıları sebebiyle silahlı kuvvetler ve polis benzeri kamu ve sivil savunma işlerinde çalışanlara uygulanmayacağını da belirtmektedir. Yani bu görevlerde çalışanlar istisna tutulmuştur.
Soru 7
AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 89/391 sayılı Yönerge hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
12 Haziran 1989
B
12 Haziran 1979
C
12 Haziran 1969
D
12 Haziran 1959
E
12 Haziran 1949
Açıklama:
ILO’nun yukarıda açıklanan dört sözleşmesinden sonra çalışma yaşamının denetimi ile ilgili önemli bir uluslararası sözleşme de AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Yönergesi’dir. Kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılan bu Yönerge çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
Soru 8
Türkiye'de 2003 yılı sonrasında İş sağlığı ve güvenliği ve denetimi ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
4857 sayılı İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler ve “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanması.
B
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun çıkarılması.
C
Bakanlığın tüzük ismi ile Danıştay onayına sunması ve Danıştayın kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmesi.
D
“İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanması, sonrasında Danıştayın durdurması - tamamen iptal etmesi.
E
Bakanlık tarafından Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlanması.
Açıklama:
Çerçeve Yönerge ile ilgili olarak şu husus da önemlidir. İş sağlığı ve güvenliği ve denetimi ile ilgili olarak 2003 yılında 4857 sayılı olarak çıkarılan İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler getirilmiştir. Aynı yıl Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde yapılması gerekenlerle ilgili olarak kabul elden yol haritası mahiyetindeki “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanmıştır. Bu program çerçeve yönergenin birçok maddesinin mevzuatlaştırılması için 31.12.2003 tarihini taahhüt etmektedir. Birçok çalışma ve gelişme sonucunda 09.12.2009 tarihinde ilk olarak çerçeve Yönerge’ye uygun “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanmıştır. Ancak Danıştay öncelikle yönetmeliğin yürütmesini 2004 yılında durdurmuştur. 2006 yılında da tamamen iptal etmiştir. Bu sefer bakanlık iptal edilen yönetmeliğe tüzük ismini vererek tekrar Danıştay onayına sunmuştur. Danıştay ise Tüzükte belirtilen hususların ancak bir kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmiştir. Bakanlık 27.11.2010 tarihli ve 27768 sayılı Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlamıştır. Ancak bu yönetmelik daha ziyade hizmetlerin verilmesine yönelik düzenlemeler içermekte idi. Daha sonra 20.06.2012 tarihli 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılmıştır.
Sıralama aşağıdaki gibi olmalıdır;
I. 4857 sayılı İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler ve “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanması
II. “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanması, sonrasında Danıştayın durdurması - tamamen iptal etmesi
III. Bakanlığın tüzük ismi ile Danıştay onayına sunması ve Danıştayın kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmesi
IV. Bakanlık tarafından Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlanması
V. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun çıkarılması.
Sıralama aşağıdaki gibi olmalıdır;
I. 4857 sayılı İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler ve “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanması
II. “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanması, sonrasında Danıştayın durdurması - tamamen iptal etmesi
III. Bakanlığın tüzük ismi ile Danıştay onayına sunması ve Danıştayın kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmesi
IV. Bakanlık tarafından Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlanması
V. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun çıkarılması.
Soru 9
Seçeneklerden hangisi ILO’nun dört temel stratejik hedefinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir
B
Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak
C
Gelişmiş ülkelerin yeni sosyal politikalar geliştirmelerini sağlamak
D
Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak
fırsat yaratmak
E
Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek
Açıklama:
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 10
Türkiye ILO'ya ne zaman üye olmuştur?
Seçenekler
A
1925
B
1932
C
1944
D
1953
E
1960
Açıklama:
Türkiye ILO’ya 1932 yılında üye olmuştur. Uluslararası Çalışma Konferansı’nın
1944 yılında Filadelfiya’da yapılan toplantısına katılan işçi, işveren ve hükümet temsilcileri kuruluşun ilkelerini yeniden belirlemiştir. Buna göre emek bir mal değildir; nerede olursa olsun sefalet dünya refahını tehdit eden bir unsurdur; söz ve dernek kurma özgürlüğü sürekli bir ilerlemenin olmazsa olmaz bir şartıdır.
1944 yılında Filadelfiya’da yapılan toplantısına katılan işçi, işveren ve hükümet temsilcileri kuruluşun ilkelerini yeniden belirlemiştir. Buna göre emek bir mal değildir; nerede olursa olsun sefalet dünya refahını tehdit eden bir unsurdur; söz ve dernek kurma özgürlüğü sürekli bir ilerlemenin olmazsa olmaz bir şartıdır.
Soru 11
Türkiye’nin kabul ettiği 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi hükümleriyle ilgili olarak seçeneklerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sözleşme ile iş müfettişleri görevlendirilmesi esasa bağlanmıştır.
B
Sözleşme ile kıdem tazminatları güvenceye alınmıştır.
C
Sözleşme kanuni sorumlulukları tamamen iş müfettişlerine yüklemiştir.
D
Sözleşme ile kusur ya da suistimallerin uluslararası denetime açılması şartı getirilmiştir.
E
İş müfettişlerinin işverence önerilen kişilersen seçilmesi esası getirilmiştir.
Açıklama:
Türkiye’nin kabul ettiği 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesinin 2. maddesi ile sanayi işyerlerinde iş teftiş sisteminin “çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına dair konulan kanuni
hükümlerin uygulanmasını sağlamakla iş müfettişlerinin vazifeli bulundukları
bütün işyerleri” hakkında uygulanacağını belirtmektedir. Aynı madde ulusal mevzuat ile maden ve ulaştırma işletmelerinin veya bu gibi işletmelerin bazı kısımlarının bu Sözleşme’nin uygulanmasından istisna edilebileceğini de kabul etmektedir.
hükümlerin uygulanmasını sağlamakla iş müfettişlerinin vazifeli bulundukları
bütün işyerleri” hakkında uygulanacağını belirtmektedir. Aynı madde ulusal mevzuat ile maden ve ulaştırma işletmelerinin veya bu gibi işletmelerin bazı kısımlarının bu Sözleşme’nin uygulanmasından istisna edilebileceğini de kabul etmektedir.
Soru 12
- 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
- 81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Hakkındaki Uluslararası Sözleşme
- 129 Sayılı Tarımla İlgili İş Teftişi Sözleşmesi
- 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin Sözleşme
Seçenekler
A
Yalnızca 1
B
1 ve 2
C
Yalnızca 3
D
3 ve 4
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
ILO’nun önemli Sözleşmelerinden birisi de tarımda çalışma yaşamının denetimi
ile ilgili 129 sayılı “Tarımda İş Denetimi Sözleşmesi”dir. ILO’nun 53. Konferansı’nda 25 Haziran 1969 tarihinde kabul edilen 129 sayılı Sözleşme’nin özellikle 6. maddesi 1. paragrafı önemlidir. Buna göre; iş denetimi sisteminin temel işlevi, çalışma şartları ve işçilerin korunması ile ilgili yasa hükümlerini uygulatmak, işverenlere ve işçilere teknik enformasyon ve öneri sağlamak, mevcut yasal düzenlemelerin karşılamadığı yetki eksiklikleri ve aykırılıklar konusunda yetkili organlara bildirimde bulunmaktır (Richthofen, 2003, s.11, 12). Bir tarım ülkesi olan Türkiye’nin
bu sözleşmeyi kabul etmemesini eksiklik olarak görmek gerekmektedir.
ile ilgili 129 sayılı “Tarımda İş Denetimi Sözleşmesi”dir. ILO’nun 53. Konferansı’nda 25 Haziran 1969 tarihinde kabul edilen 129 sayılı Sözleşme’nin özellikle 6. maddesi 1. paragrafı önemlidir. Buna göre; iş denetimi sisteminin temel işlevi, çalışma şartları ve işçilerin korunması ile ilgili yasa hükümlerini uygulatmak, işverenlere ve işçilere teknik enformasyon ve öneri sağlamak, mevcut yasal düzenlemelerin karşılamadığı yetki eksiklikleri ve aykırılıklar konusunda yetkili organlara bildirimde bulunmaktır (Richthofen, 2003, s.11, 12). Bir tarım ülkesi olan Türkiye’nin
bu sözleşmeyi kabul etmemesini eksiklik olarak görmek gerekmektedir.
Soru 13
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme kapsamında tespit edilen eylem alanları ile ilgili ile ilgili olarak seçeneklerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
İşin maddi unsurlarının tasarımı, test edilmesi, seçimi vs bu eylem alanları kapsamındadır.
B
Kaynak israfını önlemek adına işyerinde kullanılan makine ve teçhizatın gerektiğinde iş yeri dışında kullanımına da olanak sağlanmıştır.
C
Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması sorumuluğu çalışanlara yüklenmiştir.
D
Çalışanların iş yeri ile ilgili mesleki sırlara erişiminin kısıtlanması bu eylem alanları bağlamında değerlendirilmektedir.
E
İşi yapan kişilerin ortaya çıkan sonuçtan yararlanması esasa bağlanmıştır.
Açıklama:
155 sayılı Sözleşme ile geliştirilmeye çalışılan iş sağlığı ve güvenliği konusundaki ulusal politikalar, tespit edilen eylem alanlarını esas alacaklardır. Bu eylem alanları ise aşağıdaki şekilde belirlenmiştir (mad.5);
• İşin maddi unsurlarının (işyerleri, çalışma ortamı, araçlar, makine ve teçhizat,
kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddeler ve etkenler, çalışma yöntemlerinin)
tasarımı, test edilmesi, seçimi, ikamesi, montajı, düzenlenmesi, kullanımı
ve bakımı;
• İşin maddi unsurları ile işi yapan veya nezaret eden kişiler arasındaki ilişkiler
ve makine teçhizat, çalışma süresi, işin düzenlenmesi ve iş usullerinin
işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması;
• Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların
ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimi;
• Çalışma grubu ve işletme düzeylerinde ve ulusal düzeyi de kapsayan uygun
diğer bütün düzeylerde haberleşme ve işbirliği;
• Sözleşme’nin 4. maddesinde atıfta bulunulan politikaya uygun olan eylemlerinde,
işçilerin ve temsilcilerinin disiplin cezalarına karşı korunması.
• İşin maddi unsurlarının (işyerleri, çalışma ortamı, araçlar, makine ve teçhizat,
kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddeler ve etkenler, çalışma yöntemlerinin)
tasarımı, test edilmesi, seçimi, ikamesi, montajı, düzenlenmesi, kullanımı
ve bakımı;
• İşin maddi unsurları ile işi yapan veya nezaret eden kişiler arasındaki ilişkiler
ve makine teçhizat, çalışma süresi, işin düzenlenmesi ve iş usullerinin
işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması;
• Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların
ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimi;
• Çalışma grubu ve işletme düzeylerinde ve ulusal düzeyi de kapsayan uygun
diğer bütün düzeylerde haberleşme ve işbirliği;
• Sözleşme’nin 4. maddesinde atıfta bulunulan politikaya uygun olan eylemlerinde,
işçilerin ve temsilcilerinin disiplin cezalarına karşı korunması.
Soru 14
161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine ilişkin sözleşme TBMM tarafından ne zaman kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1953
B
1959
C
1971
D
1981
E
2004
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin önemli ikinci Sözleşme, Uluslararası Çalışma
Örgütü Genel Konferansı’nın 1985 yılında Cenevre’de yapılan 71. oturumunda
kabul edilen “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme”dir. TBMM tarafından
5039 sayılı Kanun’la 07.01.2004 tarihinde kabul edilen Sözleşme isminden
de anlaşılacağı üzere iş sağlığı konusunu esas almakta ve buna ilişkin koruyucu,
düzenleyici ve denetleyici hükümler getirmektedir. 161 sayılı Sözleşme 1953
tarihli İşçilerin Sağlığını Korumaya İlişkin Tavsiye Kararı, 1959 tarihli İş Sağlığı
Hizmetlerine İlişkin Tavsiye Kararı, 1971 tarihli İşçi Temsilcileri Sözleşmesi ve
1981 tarihli İş Güvenliği ve Sağlığı Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı dikkate alınarak
kabul edilmiş bir sözleşmedir. Diğer bütün sözleşmeler gibi uzun süre üzerinde
çalışılan ve tartışılarak kabul edilen bir sözleşmedir.
Örgütü Genel Konferansı’nın 1985 yılında Cenevre’de yapılan 71. oturumunda
kabul edilen “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme”dir. TBMM tarafından
5039 sayılı Kanun’la 07.01.2004 tarihinde kabul edilen Sözleşme isminden
de anlaşılacağı üzere iş sağlığı konusunu esas almakta ve buna ilişkin koruyucu,
düzenleyici ve denetleyici hükümler getirmektedir. 161 sayılı Sözleşme 1953
tarihli İşçilerin Sağlığını Korumaya İlişkin Tavsiye Kararı, 1959 tarihli İş Sağlığı
Hizmetlerine İlişkin Tavsiye Kararı, 1971 tarihli İşçi Temsilcileri Sözleşmesi ve
1981 tarihli İş Güvenliği ve Sağlığı Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı dikkate alınarak
kabul edilmiş bir sözleşmedir. Diğer bütün sözleşmeler gibi uzun süre üzerinde
çalışılan ve tartışılarak kabul edilen bir sözleşmedir.
Soru 15
89/391 sayılı Avrupa Birliği Çerçeve yönergesinin temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Çalışanların iş başı eğitim maliyetlerinin düşürülmesini sağlamak
B
İş yerinde istihdam olanaklarını artırıcı önlemleri desteklemek
C
İş yerinin çevreye verdiği etkileri minimuma indirmek
D
İşte işçilerin güvenlik ve sağlığının geliştirilmesini desteklemek
E
İş yeri ortamında gerekli rekreasyon koşullarını sağlamak
Açıklama:
ILO’nun yukarıda açıklanan dört sözleşmesinden sonra çalışma yaşamının denetimi ile ilgili önemli bir uluslararası sözleşme de AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Yönergesi’dir. Kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılan bu Yönerge çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir
Soru 16
89/391 Sayılı Avrupa Birliği İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini
Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkındaki yönergesinin Ülkemizdeki karşılığı hangi kanundur?
Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkındaki yönergesinin Ülkemizdeki karşılığı hangi kanundur?
Seçenekler
A
5039 sayılı İş Sağlığı Kanunu
B
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
C
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
D
161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
E
129 sayılı Tarımla İlgili İş Teftişi Sözleşmesi
Açıklama:
Çerçeve Yönerge ile ilgili olarak şu husus da önemlidir. İş sağlığı ve güvenliği
ve denetimi ile ilgili olarak 2003 yılında 4857 sayılı olarak çıkarılan İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler getirilmiştir. Aynı yıl Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde yapılması gerekenlerle ilgili olarak kabul elden yol haritası mahiyetindeki “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanmıştır. Bu program çerçeve yönergenin birçok maddesinin mevzuatlaştırılması için 31.12.2003 tarihini taahhüt etmektedir. Birçok çalışma ve gelişme sonucunda 09.12.2009 tarihinde ilk olarak çerçeve Yönerge’ye uygun “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanmıştır. Ancak Danıştay öncelikle yönetmeliğin yürütmesini 2004 yılında durdurmuştur. 2006 yılında da tamamen iptal etmiştir. Bu sefer bakanlık iptal edilen yönetmeliğe tüzük ismini vererek tekrar Danıştay onayına sunmuştur. Danıştay ise Tüzükte belirtilen hususların ancak bir kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmiştir (Kabakçı, 2009, s.3 vd.; Centel, 2010, s.6 vd.). Bakanlık 27.11.2010 tarihli ve 27768 sayılı Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlamıştır. Ancak bu yönetmelik daha
ziyade hizmetlerin verilmesine yönelik düzenlemeler içermekte idi. Daha sonra
20.06.2012 tarihli 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılmıştır.
ve denetimi ile ilgili olarak 2003 yılında 4857 sayılı olarak çıkarılan İş Kanunu’nda önemli düzenlemeler getirilmiştir. Aynı yıl Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde yapılması gerekenlerle ilgili olarak kabul elden yol haritası mahiyetindeki “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” yayımlanmıştır. Bu program çerçeve yönergenin birçok maddesinin mevzuatlaştırılması için 31.12.2003 tarihini taahhüt etmektedir. Birçok çalışma ve gelişme sonucunda 09.12.2009 tarihinde ilk olarak çerçeve Yönerge’ye uygun “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” hazırlanmıştır. Ancak Danıştay öncelikle yönetmeliğin yürütmesini 2004 yılında durdurmuştur. 2006 yılında da tamamen iptal etmiştir. Bu sefer bakanlık iptal edilen yönetmeliğe tüzük ismini vererek tekrar Danıştay onayına sunmuştur. Danıştay ise Tüzükte belirtilen hususların ancak bir kanun konusu olduğunu belirterek Başbakanlığa iade etmiştir (Kabakçı, 2009, s.3 vd.; Centel, 2010, s.6 vd.). Bakanlık 27.11.2010 tarihli ve 27768 sayılı Resmî Gazete’de “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği” yayınlamıştır. Ancak bu yönetmelik daha
ziyade hizmetlerin verilmesine yönelik düzenlemeler içermekte idi. Daha sonra
20.06.2012 tarihli 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılmıştır.
Soru 17
89/391 Sayılı çerçeve yönergenin kaçıncı maddesinde işverenlerin sorumlulukları ele alınmıştır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çerçeve Yönerge; çalışan, işveren, özel olarak işçilerin sağlık ve güvenliklerinden işçi temsilcisi ve tedbirlerden bahseden bir kavramlar dizini yapmıştır.3. maddede yaptığı bu tanımlardan sonra üye devletlerin Yönerge’nin uygulanmasını sağlayacak sorumluluklarını yerine getirmelerinden bahsetmektedir (mad.4). Yönerge’nin esas mantığı 5. madde ile belirginleşmektedir. Buna göre genel hükümler adı altında işverenlerin sorumlulukları anlatılmaktadır. Öncelikle işverenler işle ilgili her konuda işçilerin sağlık ve güvenliklerini koruma yükümlülüğü altındadır. Ayrıca işverenin bazı hizmetleri dışarıdan almasının kendi sorumluluğunu ortada kaldırmayacağı kabul edilmektedir. Yine her ne kadar işçilerin de iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyma konusunda yükümlülükleri varsa da bu husus işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Mücbir sayılacak sebepler
oluştuğunda ortaya çıkacak sonuçlar bakımından üye ülkeler işverenlerinin
sorumluluklarının ortadan kaldırabilmesi kabul edilir.
oluştuğunda ortaya çıkacak sonuçlar bakımından üye ülkeler işverenlerinin
sorumluluklarının ortadan kaldırabilmesi kabul edilir.
Soru 18
Seçeneklerden hangisi işverenin alması gereken tedbirlere ilişkin 89/391 sayılı çerçeve yönergede belirtilen ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Risklerden kaçınmak
B
Tehlikeleri kaynağında yok etmek
C
Çalışanların daha çok kazanmaları için çalışmak
D
Teknik gelişmeleri uygulanabilir hâle getirmek
E
Toplu koruma tedbirlerine kişisel koruma tedbirlerinden daha çok öncelik
vermek
vermek
Açıklama:
İşverenler sorumlulukları çerçevesinde çalışanların sağlık ve güvenliklerini
korumak, mesleki riskleri önlemek, bilgilendirmek, eğitmek ve gerekli örgütlenmeyi ve araçları da sağlamalıdırlar. Ayrıca şartların değişmesi hâlinde gerekli uyarlamayı yapacak biçimde hazır olmalıdırlar. İşverenler tedbirleri aşağıda belirtilen ilkelere
uygun olarak almalıdırlar Bunlar ise;
• Risklerden kaçınmak,
• Kaçınılamayan riskleri değerlendirmek,
• Tehlikeleri kaynağında yok etmek,
• İşleri çalışanlara uygun hâle getirmek,
• Teknik gelişmeleri uygulanabilir hâle getirmek,
• Tehlikeliler yerine daha az tehlikelileri koymak,
• Tehlikelere karşı bütüncül bir tedbirler politikası geliştirmek,
• Teknik gelişmeler takip edilerek uygun davranmak,
• Tehlikeli olanı tehlikesiz ya da az tehlikeli olanla değiştirmek,
• Teknolojiyi, iş örgütlenmesini, çalışma koşullarını, sosyal ilişkileri biri arada
değerlendirerek birbirini destekleyen tedbirler geliştirmek,
• Toplu koruma tedbirlerine kişisel koruma tedbirlerinden daha çok öncelik
vermektir (Piyal, 2009, s.327, 328, Çelkan- Çakmak, 2007, s.1103, 1104).
Bunlara ilaveten başka bazı denetim usulleri de ifade edilmektedir. Ancak işverenlerin
aldığı tedbirler dolayısı ile işçilere ilave herhangi bir mali külfet getiremeyecekleri
hususu da özellikle vurgulanmaktadır (mad.6/5).
korumak, mesleki riskleri önlemek, bilgilendirmek, eğitmek ve gerekli örgütlenmeyi ve araçları da sağlamalıdırlar. Ayrıca şartların değişmesi hâlinde gerekli uyarlamayı yapacak biçimde hazır olmalıdırlar. İşverenler tedbirleri aşağıda belirtilen ilkelere
uygun olarak almalıdırlar Bunlar ise;
• Risklerden kaçınmak,
• Kaçınılamayan riskleri değerlendirmek,
• Tehlikeleri kaynağında yok etmek,
• İşleri çalışanlara uygun hâle getirmek,
• Teknik gelişmeleri uygulanabilir hâle getirmek,
• Tehlikeliler yerine daha az tehlikelileri koymak,
• Tehlikelere karşı bütüncül bir tedbirler politikası geliştirmek,
• Teknik gelişmeler takip edilerek uygun davranmak,
• Tehlikeli olanı tehlikesiz ya da az tehlikeli olanla değiştirmek,
• Teknolojiyi, iş örgütlenmesini, çalışma koşullarını, sosyal ilişkileri biri arada
değerlendirerek birbirini destekleyen tedbirler geliştirmek,
• Toplu koruma tedbirlerine kişisel koruma tedbirlerinden daha çok öncelik
vermektir (Piyal, 2009, s.327, 328, Çelkan- Çakmak, 2007, s.1103, 1104).
Bunlara ilaveten başka bazı denetim usulleri de ifade edilmektedir. Ancak işverenlerin
aldığı tedbirler dolayısı ile işçilere ilave herhangi bir mali külfet getiremeyecekleri
hususu da özellikle vurgulanmaktadır (mad.6/5).
Soru 19
Çerçeve Yönergeye göre hangisi iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak işçilerin yükümlülüklerindendir?
Seçenekler
A
Tehlikeleri kaynağında yok etmek.
B
Teknolojiyi, iş örgütlenmesini, çalışma koşullarını, sosyal ilişkileri biri arada değerlendirerek birbirini destekleyen tedbirler geliştirmek.
C
Verilen kişisel koruyucuları doğru kullanmak ve kullandıktan sonra yerine koymak.
D
Tehlikeli olanı tehlikesiz ya da az tehlikeli olanla değiştirmek.
E
Toplu koruma tedbirlerine kişisel koruma tedbirlerinden daha çok öncelik vermek.
Açıklama:
Çerçeve Yönerge işverenlerin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak işçilerin de yükümlülüklerinin bulunduğunu belirtmektedir.
Buna ilişkin düzenlenen 13. maddede işçilerin aldıkları eğitimin ve işverenden aldıkları talimatın gereği olarak aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerektiği belirtilmektedir. Buna göre işçiler;
• Makineleri, araç ve gereçleri, tehlikeli maddeleri, donanım taşınmasını ve diğer üretim yöntemlerini doğru kullanacaklardır,
• Kendilerine verilen kişisel koruyucuları doğru kullanacaklar ve kullandıktan sonra yerine koyacaklardır,
• Makinelerdeki, aygıtlardaki, aletlerdeki, işyerlerindeki ve binalardaki güvenlik aygıtlarını keyfi olarak yerinden çıkarmayacaklar, değiştirmeyecekler veya söküp atmayacaklar ve doğru bir biçimde kullanacaklardır,
• Korunma tedbirlerinde ciddi bir tehlike gördüklerinde hemen işvereni ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusunu haberdar edeceklerdir,
• Yasalara göre işveren ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusu ile tedbirlerin alınması konusunda sürekli işbirliği içersinde olacaklar ve verilecek işleri yapacaklardır,
• İşverene ve iş sağlığı ve güvenliği temsilcisine, yasalar çerçevesinde gerektiğinde çalışma ortamının ve çalışma şartlarının güvenli olması için yardımcı olacaklar, kendileri tehlikeye sebep olmayacak ve bu hususta sürekli işbirliği içersinde çalışacaklardır.
Buna ilişkin düzenlenen 13. maddede işçilerin aldıkları eğitimin ve işverenden aldıkları talimatın gereği olarak aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerektiği belirtilmektedir. Buna göre işçiler;
• Makineleri, araç ve gereçleri, tehlikeli maddeleri, donanım taşınmasını ve diğer üretim yöntemlerini doğru kullanacaklardır,
• Kendilerine verilen kişisel koruyucuları doğru kullanacaklar ve kullandıktan sonra yerine koyacaklardır,
• Makinelerdeki, aygıtlardaki, aletlerdeki, işyerlerindeki ve binalardaki güvenlik aygıtlarını keyfi olarak yerinden çıkarmayacaklar, değiştirmeyecekler veya söküp atmayacaklar ve doğru bir biçimde kullanacaklardır,
• Korunma tedbirlerinde ciddi bir tehlike gördüklerinde hemen işvereni ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusunu haberdar edeceklerdir,
• Yasalara göre işveren ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusu ile tedbirlerin alınması konusunda sürekli işbirliği içersinde olacaklar ve verilecek işleri yapacaklardır,
• İşverene ve iş sağlığı ve güvenliği temsilcisine, yasalar çerçevesinde gerektiğinde çalışma ortamının ve çalışma şartlarının güvenli olması için yardımcı olacaklar, kendileri tehlikeye sebep olmayacak ve bu hususta sürekli işbirliği içersinde çalışacaklardır.
Soru 20
Sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan ........ sözleşme ve tavsiye kararları ile işçilerin hak ve menfaatlerini korumaya, çalışma hayatında genellikle daha fazla istismar edilen kadın ve çocuk işçileri özel koruma altına almaya, çocuk işçiliğini ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.
Cümledeki boşluğa uygun gelen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa uygun gelen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası yardımlaşma örgütü
B
Uluslararası çalışma örgütü
C
Birleşmiş milletler
D
Uluslararası sosyal haklar örgütü
E
Uluslararası iş güvenliği teşkilatı
Açıklama:
Sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Sözleşme ve Tavsiye Kararları ile işçilerin hak ve menfaatlerini korumaya, çalışma hayatında genellikle daha fazla istismar edilen kadın ve çocuk işçileri özel koruma altına almaya, çocuk işçiliğini ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.
Doğru cevap: B seçeneğidir.
Doğru cevap: B seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Çalışma Örgütü'nün stratejik hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek
B
Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak
C
Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak
D
Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmek
E
Uluslararası örgütler arasındaki eşgüdümü sağlamak
Açıklama:
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
- Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
- Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,
- Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
- Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 22
Uluslararsı Çalışma Örgütü tarafından 11.7.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır. Türkiye hangi tarihte bu sözleşmeyi onaylayarak yükümlülük altına girmiştir?
Seçenekler
A
1960
B
1970
C
1990
D
1950
E
1980
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından 11.7.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır. Türkiye bu sözleşmeyi 13.12.1950 tarih ve 5690 sayılı Kanun’la onaylayarak yükümlülük altına girmiştir.
Doğru cevap: D seçeneğidir.
Doğru cevap: D seçeneğidir.
Soru 23
Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 3 Haziran 1981 tarihli oturumunda kabul edilen 155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme, Türkiye tarafından hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1994
B
1999
C
2001
D
2004
E
2007
Açıklama:
Doğru cevap: D seçeneğidir.
Soru 24
155 Sayılı Sözleşme, özel sektör hizmetleri ve kamu hizmetleri de dahil olmak üzere işçi çalıştırılan bütün kollar için .......... deyimini kullanmaktadır.
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ekonomik faaliyet kolları
B
kazanç getiren faaliyet kolları
C
yasayla belirlenmiş iş kolları
D
düzenli işgücü faaliyet kolları
E
genişletilmiş iş kolları
Açıklama:
155 Sayılı Sözleşme özel sektör hizmetleri ve kamu hizmetleri de dahil olmak üzere işçi çalıştırılan bütün kollar için “ekonomik faaliyet kolları” deyimini kullanmaktadır.
Doğru cevap: A seçeneğidir.
Doğru cevap: A seçeneğidir.
Soru 25
"İşçi" terimini geniş bir biçimde düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun görmektedir.
Yukarıda bazı nitelikleri verilen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bazı nitelikleri verilen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
161 Sayılı Sözleşme
B
81 Sayılı Sözleşme
C
155 Sayılı Sözleşme
D
192 Sayılı Sözleşme
E
91 Sayılı Sözleşme
Açıklama:
155 Sayılı Sözleşme, “işçi” terimini geniş bir biçimde düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun görmektedir.
Doğru cevap: C seçeneğidir.
Doğru cevap: C seçeneğidir.
Soru 26
155 sayılı sözleşmeye göre, çalışma ortamı, araçlar, makine ve teçhizat, kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddeler ve etkenler neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İşin maddi unsurlarını
B
İş yapma biçimini
C
İşverene ait malzemeleri
D
İşyeri ekipmanları
E
İş güvenliği malzemeleri
Açıklama:
Sözleşme ile geliştirilmeye çalışılan iş sağlığı ve güvenliği konusundaki ulusal politikalar, tespit edilen eylem alanlarını esas alacaklardır. Bu eylem alanları ise aşağıdaki şekilde belirlenmiştir (mad.5);
- İşin maddi unsurlarının (işyerleri, çalışma ortamı, araçlar, makine ve teçhi- zat, kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddeler ve etkenler, çalışma yöntemle- rinin) tasarımı, test edilmesi, seçimi, ikamesi, montajı, düzenlenmesi, kul- lanımı ve bakımı
Soru 27
Uluslararası Çalışma Örgütü, 161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme'yi hangi tarihte kabul etmiştir?
Seçenekler
A
1955
B
1945
C
1985
D
1975
E
1995
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin önemli ikinci Sözleşme, Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı’nın 1985 yılında Cenevre’de yapılan 71. oturumunda kabul edilen “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme”dir.
Doğru cevap: C seçeneğidir.
Doğru cevap: C seçeneğidir.
Soru 28
161 sayılı Sözleşme’nin Üçüncü Bölümü'nde ............ düzenlenmektedir.
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
organizasyon
B
yardımlaşma
C
haklar
D
örgütlenme
E
iş geliştirme
Açıklama:
161 sayılı Sözleşme’nin Üçüncü Bölümü örgütlenmeyi düzenlemektedir.
Doğru cevap: D seçeneğidir.
Doğru cevap: D seçeneğidir.
Soru 29
12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi, kısaca ............ olarak adlandırılmaktadır. Bu direktif, çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa uygun gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çerçeve Yönerge
B
Genişletilmiş Yönerge
C
Güncellenmiş Yönerge
D
Düzenlemiş Yönerge
E
Temel Yönerge
Açıklama:
12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi, kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak adlandırılmaktadır. Bu yönerge, çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
Doğru cevap: A seçeneğidir.
Doğru cevap: A seçeneğidir.
Soru 30
Birleşmiş Milletler Teşkilatı'na bağlı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1915
B
1918
C
1919
D
1920
E
1923
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Teşkilatı'na bağlı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 1919 yılında kurulmuştur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ILO'nun stratejik hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmek
B
Sosyal koruma programlarının etkinliğini artırmak
C
Kadın ve erkekler için daha iyi iş fırsatları yaratmak
D
Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek
E
Çocukların hangi koşullar altında çalıştırılabileceğini belirlemek
Açıklama:
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler; • Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek, • Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak, • Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak, • Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 32
ILO tarafından ______ Sözleşme ve ______ tavsiye kararı kabul edilmiştir. Türkiye bugüne kadar ______ ILO Sözleşmesi’ni imzalamıştır.
Seçenekler
A
185-195-56
B
150-160-50
C
160-175-46
D
175-180-43
E
145-150-52
Açıklama:
ILO tarafından 185 Sözleşme ve 195 tavsiye kararı kabul edilmiştir. Türkiye bugüne kadar 56 ILO Sözleşmesi’ni imzalamıştır.
Soru 33
I. Kanuni hükümlere karar vermek
II. İşveren ve işçilere teknik bilgi vermek
III.Çalışma hükümlerinin uygulanmasını sağlamak
Verilenlerden hangisi/hangileri 81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerindendir?
II. İşveren ve işçilere teknik bilgi vermek
III.Çalışma hükümlerinin uygulanmasını sağlamak
Verilenlerden hangisi/hangileri 81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerindendir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
II-III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerini şu şekilde belirtmektedir • Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak, • İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak, • Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak.
Soru 34
Türkiye 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi'ni kaç yılında kabul etmiştir?
Seçenekler
A
1942
B
1945
C
1947
D
1950
E
1953
Açıklama:
ILO tarafından 11.7.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır. Türkiye bu sözleşmeyi 13.12.1950 tarih ve 5690 sayılı Kanun’la onaylayarak yükümlülük altına girmiştir.
Soru 35
ILO'nun kabul ettiği iş sağlığı ve güvenliği konusunda getirdiği yükümlülükler ve sağlık, güvenlik tedbirlerinin alınması yanında bu tedbirlerin nasıl uygulanacağını da açık ve katı kurallarla belirleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
129 sayılı sözleşme
B
155 sayılı sözleşme
C
161 sayılı sözleşme
D
89/391 sayılı sözleşme
E
81 sayılı sözleşme
Açıklama:
155 sayılı Sözleşme iş sağlığı ve güvenliği konusunda getirdiği yükümlülükler ve sağlık, güvenlik tedbirlerinin alınması yanında bu tedbirlerin nasıl uygulanacağını da açık ve katı kurallarla belirlemektedir.
Soru 36
I. Tarımla ilgili iş teftişi sözleşmesi
II. İş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin sözleşme
III. Sanayi ve ticarette iş teftişi sözleşmesi
IV. İş sağlığı hizmetlerine ilişkin sözleşme
Türkiye verilen sözleşmelerden hangisi/hangilerini kabul etmemektedir?
II. İş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin sözleşme
III. Sanayi ve ticarette iş teftişi sözleşmesi
IV. İş sağlığı hizmetlerine ilişkin sözleşme
Türkiye verilen sözleşmelerden hangisi/hangilerini kabul etmemektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve IV
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
Türkiye bir tarım ülkesi olmasına rağmen 129 sayılı tarımla ilgili iş teftişi sözleşmesini kabul etmemektedir.
Soru 37
"___________ Sözleşmeyi kabul eden üye ülkeler ayırım yapmaksızın bütün ekonomik faaliyet dallarında ve tüm işletmelerde, kamu sektörü ve üretim kooperatifleri üyelerini de kapsayan bir biçimde, yine ayrım yapmaksızın bütün işçiler için iş sağlığı hizmetlerinin devamlı bir şekilde geliştirilmesini kabul etmektedirler." Verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
6331 sayılı
B
129 sayılı
C
155 sayılı
D
81 sayılı
E
161 sayılı
Açıklama:
161 sayılı Sözleşmeyi kabul eden üye ülkeler ayırım yapmaksızın bütün ekonomik faaliyet dallarında ve tüm işletmelerde, kamu sektörü ve üretim kooperatifleri üyelerini de kapsayan bir biçimde, yine ayrım yapmaksızın bütün işçiler için iş sağlığı hizmetlerinin devamlı bir şekilde geliştirilmesini kabul etmektedirler.
Soru 38
AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında Yönergesi kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
1990
D
1991
E
1992
Açıklama:
Önemli bir uluslararası sözleşme de AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Yönergesidir.
Soru 39
Çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen tedbirler paketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çerçeve Yönerge
B
İş Sağlığı Sözleşmesi
C
İş Sözleşmesi
D
İş ve İşçi Yönergesi
E
Çalışma Yönergesi
Açıklama:
Kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılan Yönerge, çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
Soru 40
I. Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek
II. Kadın ve erekeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini arttırmak
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyoloğu güçlendirmek
V. Tüketiciyi korumak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ILO'nun stratejileri arasında yer almaktadır?
II. Kadın ve erekeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini arttırmak
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyoloğu güçlendirmek
V. Tüketiciyi korumak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ILO'nun stratejileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-III-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan ILO, Sözleşme ve Tavsiye Kararları ile işçilerin hak ve menfaatlerini koru-maya, çalışma hayatında genellikle daha fazla istismar edilen kadın ve çocuk işçi-leri özel koruma altına alma
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçek-leştirmek, • Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak, • Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçek-leştirmek, • Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak, • Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi 81 sayılı Sözleşmede düzenlenen iş teftiş sisteminin görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yolllar hakkında bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak
B
Gerektiğinde kaza riskinin veya sağlık üzerindeki ters etkilerin imkanlar ölçüsünde önlenmesi için uygun koruyucu elbise ve donanımı sağlamaları istenecektir
C
Makul olduğu ölçüde, kontrolleri altındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik madde ve etkenlerin gerekli uygun önlemler alındığında, sağlık için risk oluşturmamasını sağlamaları istenecektir.
D
İş kazaları ile meslek hastalıkları ve diğer sağlığa aykırı durumların iş sırasında veya işle ilgili olarak ortaya çıktığı ve ciddiyet arz ettiği hallerde soruşturma yapılması
E
İş kazaları ve meslek hastalıklarının, işverenlerce uygun olduğu durumlarda, sigorta şirketlerince veya doğrudan ilgili diğer kişilerce bildirilmesi usullerinin oluşturulması ve uygulanması, iş kazaları ve meslek hastalıkları istatistiklerinin yıllık olarak hazırlanması
Açıklama:
ILO tarafından 11.7.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır. Türkiye bu sözleşmeyi 13.12.1950 tarih ve 5690 sayılı Kanun’la onaylayarak yükümlülük altına girmiştir.
81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerini şu şekilde belirtmektedir (mad.3);
• Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak,
• İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak
• Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak.
81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerini şu şekilde belirtmektedir (mad.3);
• Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak,
• İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak
• Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak.
Soru 42
İş sağlığı ve güvenliği konusunda yükümlülükler getiren ve sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınması yanında bu tedbirlerin nasıl uygulanacağını açık ve katı kurallarla belrleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
129 sayılı sözleşme
B
155 sayılı sözleşme
C
81 sayılı sözleşme
D
100 sayılı sözleşme
E
87 sayılı sözleşme
Açıklama:
Sözleşme işçi kavramında olduğu gibi sağlık kavramında da geniş bir anlayış çerçevesinde sadece hastalık veya sakatlığın bulunmaması hâlini değil, aynı za-manda, çalışma sırasındaki hijyen ve güvenlik ile doğrudan ilişkili olarak sağlığı etkileyen fiziksel ve zihinsel unsurları da sağlık kavramı içersinde değerlendir-mektedir. Bu ileri bir anlayışın ürünü olarak anlaşılmalıdır
Soru 43
Aşağıdaki ILO sözleşmelerinden hangisi çalışma yaşamının denetimine yönelik değildir?
Seçenekler
A
81 sayılı sözleşme
B
129 sayılı sözleşme
C
155 sayılı sözleşme
D
161 sayılı sözleşme
E
87 sayılı sözleşme
Açıklama:
Türkiye’nin kabul ettiği sözleşmelerden 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi, 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme ve 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme çalışma yaşamının denetimi ile ilgili son derece önemli hükümler içermektedir. ILO'nun en önemli sözleşmelerinden birisi de tarımda çalışma yaşamının denetimine ilişkin 129 sayılı Tarımda İş Denetimi Sözleşmesidir. ILO dışında çalışma yaşamının denetimine yönelik olarak Avrupa Birliği (AB) tarafından da bazı düzenlemelerin yapıldığı görülmektedir. Nitekim AB 89/391 sayılı Çerçeve Yönergesi içerdiği hükümler itibarıyla çalışma yaşamının denetimi konusunda çok önemli fonksiyonlar yerine getirmektedir.
Soru 44
Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi 81 sayılı Sözleşmede yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sözleşme, işyerinde işçilerin sağlık ve güvenliklerine yönelik bir tehlikenin varlığını müfettiş tespit ederse gerekli tedbirlerin alınması konusunda iş müfettişlerine yetki verilmesini istemektedir
B
Sözleşme, çalışma yaşamının denetiminin mümkün olduğu takdirde merkez yönetiminin korunması ve denetimine tabi olmasını istemektedir.
C
Sözleşmeye göre iş müfettişleri istedikleri işyerlerine istedikleri saatte girip çıkma konusunda yetkilidir.
D
Sözleşme ILO üyesi her devletin ticari işyerlerinde de teftiş sistemi kurulmaları gerektiğini kabul etmektedir.
E
Sözleşmeye göre, sağlık hizmetlerinin oluşturulmasının ya mevzuatla ya da toplu sözleşmeler yoluyla veya işçiler veya işverenlerin üzerinde anlaştığı bir şekilde ya da konu ile yetkilendirilmiş görevli makamın ilgili işçi ve işverenlerin temsilcisi olan kuruluşlara danışarak belirlediği şekilde yapılması gerekmektedir.
Açıklama:
- Sözleşme, işyerinde işçilerin sağlık ve güvenliklerine yönelik bir tehlikenin varlığını müfefttiş tespit ederse gerekli tedbirlerin alınması konusunda iş müfettiişlerine yetki verilmesini istemektedir.
- Sözleşme, çalışma yaşamının denetiminin mümkün olduğu takdirde merkez yönetiminin korunması ve denetimine tabi olmasını istemektedir.
- Sözleşmeye göre iş müfettişleri istedikleri işyerlerine istedikleri saatte girip çıkma konusunda yetkilidir.
- Sözleşme ILO üyesi her devletin ticari işyerlerinde de teftiş sistemi kurulmaları gerektiğini kabul etmektedir.
Bu düzenlemelerin hepsi 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesinin düzenlemeleri arasıında yer alırken sağlık hizmetlerinin oluşturulmasının ya mevzuatla ya da toplu sözleşmeler yoluyla veya işçiler veya işverenlerin üzerinde anlaştığı bir şekilde ya da konu ile yetkilendirilmiş görevli makamın ilgili işçi ve işverenlerin temsilcisi olan kuruluşlara danışarak belirlediği şekilde yapılması gerektiğine
161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerinin Örgütlenmesine İlişkin Sözleşmeye göre, sağlık hizmetlerinin oluşturulmasının ya mevzuatla ya da toplu sözleşmeler yoluyla veya işçiler veya işverenlerin üzerinde anlaştığı bir şekilde ya da konu ile yetkilendirilmiş görevli makamın ilgili işçi ve işverenlerin temsilcisi olan kuruluşlara danışarak belirlediği şekilde yapılması gerekmektedir
Soru 45
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1919
B
1932
C
1910
D
1895
E
1905
Açıklama:
ILO 1919 yılında Versailles Barış Anlaşması ile kurulmuştur. Uluslararası ölçekte, çalışanların benzer standartlarda çalışmalarını ve bu standartların belirlenmesinde yetkili kurumsal yapıların oluşturulmasını amaçlayan faaliyetler sonucu, birtakım organizasyonlar meydana getirildiği görülmüştür. Bunların başında da Birleşmiş Milletler teşkilatına bağlı bir ihtisas kuruluşu olan 1919 yılında kurulan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) yer almıştır.
Soru 46
Türkiye 81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesini aşağıdaki Kanunlardan hangisiyle onaylamıştır?
Seçenekler
A
5502
B
5510
C
6331
D
5690
E
6356
Açıklama:
ILO tarafından 11.7.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır. Türkiye bu sözleşmeyi 13.12.1950 tarih ve 5690 sayılı Kanun’la onaylayarak yükümlülük altına girmiştir.
Soru 47
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmeye göre çalışanların -işçilerin- “işleri nedeniyle gitmeleri veya bulunmaları gereken ve işverenin doğrudan veya dolaylı kontrolü altında bulunan bütün yerler”e ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İmalathane
B
Ticarethane
C
Fabrika
D
İşyeri
E
Atölye
Açıklama:
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme işyerinin tanımını da çalışanların -işçilerin- “işleri nedeniyle gitmeleri veya bulunmaları gereken ve işverenin doğrudan veya dolaylı kontrolü altında bulunan bütün yerler” olarak belirtmektedir.
Soru 48
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kaç tarihinde kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2009
B
2003
C
2008
D
2012
E
2015
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanunu 2012 tarihinde kabul edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 83. maddesi ile düzenlenen iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirler maddesi 20.06.2012 tarih ve 6331 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Onun yerine 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun (İSGK) 6. ve 13. maddesi yürürlüğe sokulmuştur.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 83. maddesi ile düzenlenen iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirler maddesi 20.06.2012 tarih ve 6331 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Onun yerine 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun (İSGK) 6. ve 13. maddesi yürürlüğe sokulmuştur.
Soru 49
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmeye dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türkiye bu sözleşmeyi 1950 tarih ve 5690 sayılı Kanunla onaylayarak yükümlülük altına girmiştir
B
Sözleşme getirdiği hükümlerin ayrım yapmaksızın bütün ekonomik faaliyet kollarına uygulanacağını belirtmektedir
C
ILO tarafından 3 Haziran 1981 tarihinde kabul edilmiştir
D
Sözleşme alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin nasıl uygulanacağını düzenlemektedir
E
Sözleşme, işçi terimini geniş olarak düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun görmektedir.
Açıklama:
ILO’nun 3 Haziran 1981 tarihli oturumda kabul edilen 155 sayılı Sözleşme, Türkiye tarafından 07.01.2004 tarihinde 5038 sayılı Kanun (RG., T.13.01.2004, S.25345) ile kabul edilmiştir. 155 sayılı Sözleşme iş sağlığı ve güvenliği konusunda getirdiği yükümlülükler ve sağlık, güvenlik tedbirlerinin alınması yanında bu tedbirlerin nasıl uygulanacağını da açık ve katı kurallarla belirlemektedir
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun temel stratejik hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamında standartlar geliştirmek
B
İşçi ve işveren sendikalarını desteklemek
C
Kadınların insana yakışır iş sahibi olması için fırsatlar yaratmak
D
Sosyal koruma programlarının etkinliğini artırmak
E
Sosyal diyaloğu güçlendirmek
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine yönelik uluslararası kaynakları sıralayabileceksiniz.
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler; - Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek, - Kadın ve erkeklerin insana yakışırr işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak, - Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini arttırmak, - Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler; - Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek, - Kadın ve erkeklerin insana yakışırr işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak, - Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini arttırmak, - Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 51
Tarımda İş Denetimi Sözleşmesine göre aşağıdakilerden hangisi iş denetimi sisteminin temel işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamında tarafların haklarını kullanabilmeleri için uygun eğitim ortamı sağlamak
B
Çalışma şartlarına ilişkin yasa hükümlerini uygulatmak
C
İşçilere ve işverenlere teknik enformasyon sağlamak
D
Yasal düzenlemelerin karşılamadığı aykırılıklar konusunda yetkili organlara bildirimde bulunmak
E
İşçilerin korunması ile ilgili yasa hükümlerini uygulatmak
Açıklama:
129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.
129 sayılı Tarımla İlgili İş Teftişi Sözleşmesindeki iş denetimi sisteminin temel işlevi, çalışma şartları ve işçilerin korunması ile ilgili yasa hükümlerini uygulatmak, işverenlere ve işçilere teknik enformasyon ve öneri sağlamak, mevcut yasal düzenlemelerin karşılamadığı yetki eksiklikleri ve aykırılıklar konusunda yetkili organlara bildirimde bulunmaktır.
129 sayılı Tarımla İlgili İş Teftişi Sözleşmesindeki iş denetimi sisteminin temel işlevi, çalışma şartları ve işçilerin korunması ile ilgili yasa hükümlerini uygulatmak, işverenlere ve işçilere teknik enformasyon ve öneri sağlamak, mevcut yasal düzenlemelerin karşılamadığı yetki eksiklikleri ve aykırılıklar konusunda yetkili organlara bildirimde bulunmaktır.
Soru 52
Avrupa Birliğinin 89/391 sayılı Çerçeve Yönergesinin kabul tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
12 Haziran 1951
B
15 Nisan1951
C
12 Ağustos 1989
D
17 Ocak 1999
E
12 Haziran 1989
Açıklama:
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi’nin genel özelliklerini tartışabileceksiniz.
AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek için Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Yönergesi’dir. K›saca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılmaktadır.
AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek için Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve 89/391 sayılı Yönergesi’dir. K›saca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 53
Türkiye’nin ILO’ya üyelik tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1923
B
1927
C
1932
D
1946
E
1952
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine yönelik uluslararası kaynakları sıralayabileceksiniz.
Türkiye ILO'ya 1932 yılında üye olmuştur.
Türkiye ILO'ya 1932 yılında üye olmuştur.
Soru 54
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmeyi Türkiye hangi yıl kabul etmiştir?
Seçenekler
A
2007
B
2004
C
2000
D
1996
E
1994
Açıklama:
155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini özetleyebileceksiniz.
155 sayılı Sözleşme Türkiye tarafından 07.01.2004 tarihinde kabul edilmiştir.
155 sayılı Sözleşme Türkiye tarafından 07.01.2004 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 55
Sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi
B
102 sayılı Sosyal Güvenlik Sözleşmesi
C
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
D
159 sayılı Mesleki Rehabilitasyon ve İstihdam Sözleşmesi
E
161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
Açıklama:
81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
81 sayılı İş teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır.
81 sayılı İş teftişi Sözleşmesi, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır.
Soru 56
Tarımda çalışma yaşamının denetimine ilişkin düzenleyici hükümlerin yer aldığı ve Türkiye tarafından onaylanmamış olan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
81 sayılı sözleşme
B
102 sayılı sözleşme
C
129 sayılı sözleşme
D
155 sayılı sözleşme
E
161 sayılı sözleşme
Açıklama:
129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.
129 sayılı tarında İş Denetimi Sözleşmesi, tarımda çalışma yaşamının denetimi ile ilgilidir. Türkiye bu Sözleşmeyi kabul etmemiştir.
129 sayılı tarında İş Denetimi Sözleşmesi, tarımda çalışma yaşamının denetimi ile ilgilidir. Türkiye bu Sözleşmeyi kabul etmemiştir.
Soru 57
161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin ILO sözleşmesinin üçüncü bölümü aşağıdaki konulardan hangisini düzenler?
Seçenekler
A
Ergonomi
B
Örgütlenme
C
İşyerlerinin tasarımı
D
İşin planlanması
E
Mesleki rehabilitasyon hizmetleri
Açıklama:
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
161 sayılı Sözleşmenin 3. bölümü örgütlenmeyi düzenlemektedir.
161 sayılı Sözleşmenin 3. bölümü örgütlenmeyi düzenlemektedir.
Soru 58
161 sayılı Sözleşme ile düzenleme altına alınan konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş sağlığı hizmetleri
B
İş güvenliği hizmetleri
C
Çalışma ortamı
D
Tarımda iş teftişi
E
Sanayi ve ticarette iş teftişi
Açıklama:
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
161 sayılı Sözleşme iş sağlığı hizmetleri esas alınarak dğzenlenmiş bir sözleşmedir.
161 sayılı Sözleşme iş sağlığı hizmetleri esas alınarak dğzenlenmiş bir sözleşmedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 155 sayılı sözleşmenin geliştirmeye çalıştığı politikalar için belirlenen eylem alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşin maddi unsurlarının tasarımı
B
Çalışma sürelerinin işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması
C
Çalışanların yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaştırılması için eğitilmesi
D
İşletme düzeyinde haberleşme imkanının sağlanması
E
İşin maddi olmayan unsurlarının seçilmesinin sağlanması
Açıklama:
155 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini özetleyebileceksiniz.
155 sayılı Sözleşmedeki eylem alanları şunlardır: - İşin maddi unsurlarnn tasarımı, test edilmesi, seçimi, ikamesi, montajı, düzenlenmesi, kullanımı ve bakımı; - İşin maddi unsurları ile işi yapan veya nezaret eden kişiler arasındaki ilişkiler ve makine teçhizat, çalışma süresi, işin düzenlenmesi ve iş usullerinin işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması; - Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimi; - Çalışma grubu ve işletme düzeylerinde ve ulusal düzeyi de kapsayan uygun diğer bütün düzeylerde haberleşme ve işbirliği; - Sözleşme’nin 4. maddesinde atıfta bulunulan politikaya uygun olan eylemlerinde, işçilerin ve temsilcilerinin disiplin cezalarına karşı korunması.
155 sayılı Sözleşmedeki eylem alanları şunlardır: - İşin maddi unsurlarnn tasarımı, test edilmesi, seçimi, ikamesi, montajı, düzenlenmesi, kullanımı ve bakımı; - İşin maddi unsurları ile işi yapan veya nezaret eden kişiler arasındaki ilişkiler ve makine teçhizat, çalışma süresi, işin düzenlenmesi ve iş usullerinin işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması; - Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimi; - Çalışma grubu ve işletme düzeylerinde ve ulusal düzeyi de kapsayan uygun diğer bütün düzeylerde haberleşme ve işbirliği; - Sözleşme’nin 4. maddesinde atıfta bulunulan politikaya uygun olan eylemlerinde, işçilerin ve temsilcilerinin disiplin cezalarına karşı korunması.
Soru 60
81 sayılı sözleşmeye göre aşağıdakilerden hangisi iş müfettişlerinin yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşyerlerine istedikleri saatte girip çıkmak
B
Kanuni düzenlemelere ilişkin her türlü incelemeyi yapmak
C
Düzenlemelere uygun çalışılıp çalışılmadığını tespit için sorular sormak
D
Denetime gittikleri işyerinden örnekler almak
E
Eksiklikler tespit etmeleri durumunda işyerini kapatmak
Açıklama:
81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
81 sayılı Sözleşme’ye göre; iş müfettişleri istedikleri işyerlerine istedikleri saatte girip çıkma konusunda yetkilidir. Ayrıca kanuni düzenlemelere uygun çalışılıp çalışılmadığını tespit için müfettişler her türlü inceleme ve araştırmayı yapabilir, sorular sorabilir, evrakları inceler, özetler almak amac›yla belgelerin kendisine verilmesini isteyebilirler. İşyerlerinden inceleme yapmak amacıyla, asılması gerekli ilanların asılıp asılmadığını kontrol eder, örnekler alabilir. Ayrıca denetim elemanları işyerlerine teftişe gittiklerinde işverene veya vekiline haber verirler. Ancak işverene haber verilmesi denetime bir zarar verecekse denetim elemanı haber vermekten kaç›nabilir
81 sayılı Sözleşme’ye göre; iş müfettişleri istedikleri işyerlerine istedikleri saatte girip çıkma konusunda yetkilidir. Ayrıca kanuni düzenlemelere uygun çalışılıp çalışılmadığını tespit için müfettişler her türlü inceleme ve araştırmayı yapabilir, sorular sorabilir, evrakları inceler, özetler almak amac›yla belgelerin kendisine verilmesini isteyebilirler. İşyerlerinden inceleme yapmak amacıyla, asılması gerekli ilanların asılıp asılmadığını kontrol eder, örnekler alabilir. Ayrıca denetim elemanları işyerlerine teftişe gittiklerinde işverene veya vekiline haber verirler. Ancak işverene haber verilmesi denetime bir zarar verecekse denetim elemanı haber vermekten kaç›nabilir
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin Çerçeve Yönergesine göre işçilerin sorumlulukları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kendilerine verilen kişisel koruyucuları doğru kullanmak
B
Korunma tedbirlerinde ciddi bir tehlike gördüklerinde işvereni haberdar etmek
C
Makineleri, araç ve gereçleri, tehlikeli maddeleri, donanım taşınmasını ve diğer üretim yöntemlerini doğru kullanmak
D
İşverene yasalar çerçevesinde çalışma ortamının güvenli olması konusunda yardımcı olmak
E
Risk değerlendirme sistemi kurmak
Açıklama:
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi’nin genel özelliklerini tartışabileceksiniz.
Çerçeve Yönergeye göre işçilerin yükümlülükleri şunlardır: - Makineleri, araç ve gereçleri, tehlikeli maddeleri, donanım taşınmasını ve diğer üretim yöntemlerini doğru kullanacaklardır, - Kendilerine verilen kişisel koruyucuları doğru kullanacaklar ve kullandıktan sonra yerine koyacaklardır, - Makinelerdeki, aygıtlardaki, aletlerdeki, işyerlerindeki ve binalardaki güvenlik aygıtlarını keyfi olarak yerinden çıkarmayacaklar, değiştirmeyecekler veya söküp atmayacaklar ve doğru bir biçimde kullanacaklardır, - Korunma tedbirlerinde ciddi bir tehlike gördüklerinde hemen işvereni ve iş sağılığı ve güvenliği sorumlusunu haberdar edeceklerdir, - Yasalara göre işveren ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusu ile tedbirlerin alınması konusunda sürekli işbirliği içersinde olacaklar ve verilecek işleri yapacaklardır, - İşverene ve iş sağlığı ve güvenliği temsilcisine, yasalar çerçevesinde gerektiğinde çalışma ortamının ve çalışma şartlarının güvenli olması için yardımcı olacaklar, kendileri tehlikeye sebep olmayacak ve bu hususta sürekli işbirliği içersinde çalışacaklardır.
Çerçeve Yönergeye göre işçilerin yükümlülükleri şunlardır: - Makineleri, araç ve gereçleri, tehlikeli maddeleri, donanım taşınmasını ve diğer üretim yöntemlerini doğru kullanacaklardır, - Kendilerine verilen kişisel koruyucuları doğru kullanacaklar ve kullandıktan sonra yerine koyacaklardır, - Makinelerdeki, aygıtlardaki, aletlerdeki, işyerlerindeki ve binalardaki güvenlik aygıtlarını keyfi olarak yerinden çıkarmayacaklar, değiştirmeyecekler veya söküp atmayacaklar ve doğru bir biçimde kullanacaklardır, - Korunma tedbirlerinde ciddi bir tehlike gördüklerinde hemen işvereni ve iş sağılığı ve güvenliği sorumlusunu haberdar edeceklerdir, - Yasalara göre işveren ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlusu ile tedbirlerin alınması konusunda sürekli işbirliği içersinde olacaklar ve verilecek işleri yapacaklardır, - İşverene ve iş sağlığı ve güvenliği temsilcisine, yasalar çerçevesinde gerektiğinde çalışma ortamının ve çalışma şartlarının güvenli olması için yardımcı olacaklar, kendileri tehlikeye sebep olmayacak ve bu hususta sürekli işbirliği içersinde çalışacaklardır.
Soru 62
129 sayılı Sözleşme ILO tarafından hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
17 Mart 1972
B
29 Temmuz 1947
C
26 Ocak 2001
D
25 Haziran 1969
E
3 Şubat 1965
Açıklama:
129 sayılı Tarımda İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.
129 sayılı Sözleşme 25 Haziran 1969 tarihinde kabul edilmiştir.
129 sayılı Sözleşme 25 Haziran 1969 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 63
Avrupa Birliğinin 89/391 sayılı Çerçeve Yönergesi hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
21 Mart 1992
B
12 Haziran 1989
C
18 Nisan 1975
D
2 Ekim 2002
E
11 Eylül 1995
Açıklama:
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi’nin genel özelliklerini tartışabileceksiniz.
AB'nin 89/391 sayılı Yönergesi 12 Haziran 1989 tarihinde kabul edilmiştir.
AB'nin 89/391 sayılı Yönergesi 12 Haziran 1989 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi sanayi ve ticarette iş denetiminin dayanağını oluşturan ILO Sözleşmesidir?
Seçenekler
A
129 sayılı Sözleşme
B
155 sayılı Sözleşme
C
81 sayılı Sözleşme
D
161 sayılı Sözleşme
E
102 sayılı Sözleşme
Açıklama:
81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
81 sayılı Sözleşme, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır.
81 sayılı Sözleşme, sanayi ve ticarette iş denetiminin uluslararası dayanağını oluşturmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin 89/391 sayılı Çerçeve Yönergesine göre işçilerin yükümlülükleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Makine, araç ve gereçleri doğru kullanmak
B
Ciddi bir tehlike anında iş sağlığı ve güvenliği sorumlularını haberdar etmek
C
Tehlikelere karşı bütüncül bir tedbirler politikası geliştirmek
D
Tehlikeli maddeleri doğru kullanmak
E
İşyerlerindeki ve binalardaki güvenlik aygıtlarını keyfi olarak yerlerini değiştirmemek
Açıklama:
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi’nin genel özelliklerini tartışabileceksiniz.
Tehlikelere karşı bütüncül bir tedbirler politikası geliştirmek işverenin yükümlülükleri arasında yer almaktadır.
Tehlikelere karşı bütüncül bir tedbirler politikası geliştirmek işverenin yükümlülükleri arasında yer almaktadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi 161 sayılı Sözleşmenin iş sağlığı hizmetleri konusundaki tavsiyeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşyerlerinde sağlığa zararlı riskleri tanımlamak ve değerlendirmek
B
Ortaya çıkan zararların sorumluluğundan kaçınmak
C
İşin işçiye uygunluğunu geliştirmek
D
İlk yardım ve tedavi hizmetlerini örgütlemek
E
Mesleki rehabilitasyon önlemlerine katkıda bulunmak
Açıklama:
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Ortaya çıan zararların sorumluluğundan kaçınmak Sözleşmenin tavsiyeleri arasında yer almamaktadır.
Ortaya çıan zararların sorumluluğundan kaçınmak Sözleşmenin tavsiyeleri arasında yer almamaktadır.
Soru 67
81 sayılı ILO Sözleşmesi ile aşağıdaki alanlardan hangisinde iş denetimini düzenleyen hükümler içermektedir?
Seçenekler
A
Turizm
B
Tarım
C
Ulaştırma
D
Bankacılık
E
Ticaret
Açıklama:
81 Sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin genel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
81 sayılı Sözleşme, sanayi ve ticarette iş denetimini düzenleyen hükümler içermektedir.
81 sayılı Sözleşme, sanayi ve ticarette iş denetimini düzenleyen hükümler içermektedir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin Çerçeve Yönergesinde düzenlenmiş olan işverenin alması gereken tedbirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Risk değerlendirmesi yapmak
B
Teknik gelişmeleri uygulanabilir hale getirmek
C
Tehlikeli olanı tehlikesiz veya az tehlikeli olanla değiştirmek
D
Koruyucu yasal önlemleri belirlemek
E
İşleri çalışanlara uygun hale getirmek
Açıklama:
89/391 Sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi’nin genel özelliklerini tartışabileceksiniz.
Koruyucu yasal önlemler kanun kouyucular tarafından oluşturulmakta ve devletin ilgili kurum ve kuruluşları tarafından uygulanmaktadır.
Koruyucu yasal önlemler kanun kouyucular tarafından oluşturulmakta ve devletin ilgili kurum ve kuruluşları tarafından uygulanmaktadır.
Soru 69
Birleşmiş Milletler teşkilatına bağlı bir ihtisas kuruluşu olan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1990
B
1945
C
1919
D
1905
E
1978
Açıklama:
Birleşmiş Milletler teşkilatına bağlı bir ihtisas kuruluşu olan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 1919 yılında kurulmuştur.
Soru 70
I. Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek
II. Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmek
Yukarıdakilerden hangileri ILO’nun temel stratejik hedefi arasında yer almaktadır?
II. Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak
III. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak
IV. Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmek
Yukarıdakilerden hangileri ILO’nun temel stratejik hedefi arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
ILO’nun dört temel stratejik hedefi vardır. Bu hedefler;
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
• Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
• Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla
fırsat yaratmak,
• Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
• Üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmektir.
Soru 71
I. Sanayide iş teftişi
II. Ticarette iş teftişi
III. Tarımda iş teftişi
IV. Muhtelif konularda alınacak tedbirlerle ilgili olarak getirilen düzenlemeler
Yukarıdakilerden hangileri 81 Sayılı Sözleşmenin getirdiği düzenlemelerin ana başlıkları arasında yer alır?
II. Ticarette iş teftişi
III. Tarımda iş teftişi
IV. Muhtelif konularda alınacak tedbirlerle ilgili olarak getirilen düzenlemeler
Yukarıdakilerden hangileri 81 Sayılı Sözleşmenin getirdiği düzenlemelerin ana başlıkları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Sözleşme üç ana başlıkta düzenlemeler getirmiştir. Birincisi sanayide iş teftişi, ikincisi ticarette iş teftişi, üçüncüsü ise muhtelif konularda alınacak tedbirlerle ilgili olarak getirilen düzenlemelerdir.
Soru 72
Türkiye İLO'ya hangi tarihte üye olmuştur?
Seçenekler
A
1919
B
1932
C
1950
D
1975
E
1992
Açıklama:
Türkiye ILO’ya 1932 yılında üye olmuştur.
Soru 73
I. Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma
şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına
ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak
II. İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar
hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak
III. Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak
Yukarıdakilerden hangileri 81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevleri arasında yer almaktadır?
şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına
ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak
II. İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar
hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak
III. Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak
Yukarıdakilerden hangileri 81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
III
E
I, II, III
Açıklama:
81 sayılı Sözleşme iş teftiş sisteminin görevlerini şu şekilde belirtmektedir (mad.3);
• Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak,
• İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak,
• Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak.
• Çalışma müddetleri, ücretler, iş güvenliği, işçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi çalışma şartlarına ve işçilerin işleriyle meşgul bulundukları sırada korunmalarına ilişkin kanuni hükümlerin uygulanmasını sağlayabilecek biçimde iş müfettişlerinin görevli bulundukları oranda uygulanmasını sağlamak,
• İşverenlere ve işçilere, kanuni hükümlere uymayı sağlayacak en etkili yollar hakkında teknik bilgi vermek ve tavsiyelerde bulunmak,
• Mevcut kanuni hükümlerin net bir biçimde açıklamadığı kusur veya suistimalleri yetkili makamın dikkatine sunmak.
Soru 74
ILO’nun önemli Sözleşmelerinden birisi olan Tarımda İş Denetimi Sözleşmesi'ni Türkiye hangi tarihte kabul etmiştir?
Seçenekler
A
1919
B
1932
C
1957
D
1990
E
Kabul etmemiştir
Açıklama:
Bir tarım ülkesi olan Türkiye bu sözleşmeyi kabul etmememiştir
Soru 75
“İşçi” terimini geniş bir biçimde düşünen, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içerisinde değerlendirilmesini uygun gören sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
81 sayılı İş Teftişi Sözleşmesi
B
129 sayılı tarımla ilgili İş Teftişi Sözleşmesi
C
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
D
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
E
107 Sayılı Teftiş Sözleşmesi
Açıklama:
155 Sayılı Sözleşme, “işçi” terimini geniş bir biçimde düşünmekte, kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişilerin işçi terimi içersinde değerlendirilmesini uygun görmektedir
Soru 76
I. Makul olduğu ölçüde kontrolleri altındaki işyerleri, makine, teçhizat ve usullerin güvenlik ve sağlık bakımından riskli olmamasını sağlamaları istenecektir
II. Makul olduğu ölçüde, kontrolleri altındaki kimyasal, fiziksel ve biyolojik madde ve etkenlerin, gerekli uygun önlemler alındığında, sağlık için risk oluşturmamasını sağlamaları istenecektir
III. Gerektiğinde, kaza riskinin veya sağlık üzerindeki ters etkilerin imkânlar ölçüsünde önlenmesi için, uygun koruyucu elbise ve donanımı sağlamaları istenecektir
Yukarıdakilerden hangileri 155 sayılı Sözleşme’nin 16. maddesiyle başlayan IV. Bölümü “İşletme Düzeyinde Eylem” başlığını taşımakta olup işverenlerden almaları gereken tedbirler arasında yer almaktadır?
II. Makul olduğu ölçüde, kontrolleri altındaki kimyasal, fiziksel ve biyolojik madde ve etkenlerin, gerekli uygun önlemler alındığında, sağlık için risk oluşturmamasını sağlamaları istenecektir
III. Gerektiğinde, kaza riskinin veya sağlık üzerindeki ters etkilerin imkânlar ölçüsünde önlenmesi için, uygun koruyucu elbise ve donanımı sağlamaları istenecektir
Yukarıdakilerden hangileri 155 sayılı Sözleşme’nin 16. maddesiyle başlayan IV. Bölümü “İşletme Düzeyinde Eylem” başlığını taşımakta olup işverenlerden almaları gereken tedbirler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
II
E
I, II, III
Açıklama:
155 sayılı Sözleşme’nin 16. maddesiyle başlayan IV. Bölümü “İşletme Düzeyinde Eylem” başlığını taşımakta olup işverenlerden almaları gerekli tedbirleri birer
birer saymaktadır. Buna göre işverenlerden;
• Makul olduğu ölçüde kontrolleri altındaki işyerleri, makine, teçhizat ve usullerin güvenlik ve sağlık bakımından riskli olmamasını sağlamaları istenecektir,
• Makul olduğu ölçüde, kontrolleri altındaki kimyasal, fiziksel ve biyolojik madde ve etkenlerin, gerekli uygun önlemler alındığında, sağlık için risk oluşturmamasını sağlamaları istenecektir,
• Gerektiğinde, kaza riskinin veya sağlık üzerindeki ters etkilerin imkânlar ölçüsünde önlenmesi için, uygun koruyucu elbise ve donanımı sağlamaları istenecektir.
birer saymaktadır. Buna göre işverenlerden;
• Makul olduğu ölçüde kontrolleri altındaki işyerleri, makine, teçhizat ve usullerin güvenlik ve sağlık bakımından riskli olmamasını sağlamaları istenecektir,
• Makul olduğu ölçüde, kontrolleri altındaki kimyasal, fiziksel ve biyolojik madde ve etkenlerin, gerekli uygun önlemler alındığında, sağlık için risk oluşturmamasını sağlamaları istenecektir,
• Gerektiğinde, kaza riskinin veya sağlık üzerindeki ters etkilerin imkânlar ölçüsünde önlenmesi için, uygun koruyucu elbise ve donanımı sağlamaları istenecektir.
Soru 77
İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme TBMM tarafından hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1972
B
1985
C
1997
D
2004
E
2019
Açıklama:
İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme TBMM tarafından 5039 sayılı Kanun’la 07.01.2004 tarihinde kabul edilmiştir
Soru 78
Çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen tedbirler paketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
161 Sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Uluslararası Sözleşme
B
AB 89/391 sayılı Çerçeve Yönergesi
C
81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişine İlişkin
Uluslararası Sözleşme
Uluslararası Sözleşme
D
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Uluslararası Sözleşme
E
81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi
Açıklama:
AB’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu döneminden kalma, İşte İşçilerin Güvenlik ve Sağlığının Geliştirilmesini Desteklemek İçin Önlemler Geliştirilmesi Hakkında 12 Haziran 1989 tarih ve
89/391 sayılı Yönergesi’dir. Kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılan bu Yönerge çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
89/391 sayılı Yönergesi’dir. Kısaca “Çerçeve Yönerge” olarak da adlandırılan bu Yönerge çalışma yaşamının insanileştirilmesi ve çalışanların sağlık ve güvenliğini geliştirmeyi destekleyen bir tedbirler paketidir.
Ünite 3
Soru 1
I. Koruyucu standartların uygulama hayatına aktarılması
II. Çalışma yaşamının denetlenmesi
III. Bilinçlenme
IV. İnsan hayatının öneminin kavranması
V. İnsan hayatının anlamını özümseme ve kavrama anlayışının gelişmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri koruma tedbirleri ve güvenlik uygulamalarının artmasında etkili gelişmelerdendir?
II. Çalışma yaşamının denetlenmesi
III. Bilinçlenme
IV. İnsan hayatının öneminin kavranması
V. İnsan hayatının anlamını özümseme ve kavrama anlayışının gelişmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri koruma tedbirleri ve güvenlik uygulamalarının artmasında etkili gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
I-II-V
B
III-IV-V
C
I-II-V
D
II-III-V
E
Hepsi
Açıklama:
Koruma tedbirleri ve güvenlik uygulamalarının artmasında en önemli faktör olarak bilinçlenme ve insan hayatının önem ve anlamını özümseme ve kavrama anlayışının gelişmesi yatmaktadır. Çalışma yaşamının denetlenmesi ve koruyucu standartların uygulama hayatına aktarılması sosyal politikaların vazgeçilmez sonucu olarak değerlendirilmelidir. Verilenlerin hepsi koruma tedbirleri ve güvenlik uygulamalarının artmasında etkili gelişmelerdir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi T.C. Anayasası’na ilaveten doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden, resmî iç hukuk kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
B
Türk Borçlar Kanunu
C
Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik
D
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
E
Türk Ceza Kanunu kanunu
Açıklama:
T.C. Anayasası’na ilaveten çalışma yaşamının denetimine ilişkin resmî iç hukuk kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te eklenebilir.
Soru 3
I. Sosyal adaleti gerçekleştirmek
II. Ferdin ve toplumun refahını sağlamak
III. Sosyal güvenliği temin etmek
IV. Doktriner anlayışla çalışmak
Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal devlette millî dayanışma anlayışı çerçevesindeki amaçlardır?
II. Ferdin ve toplumun refahını sağlamak
III. Sosyal güvenliği temin etmek
IV. Doktriner anlayışla çalışmak
Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal devlette millî dayanışma anlayışı çerçevesindeki amaçlardır?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
IV
Açıklama:
Sosyal devlet, millî dayanışma anlayışı çerçevesinde üç temel amaç gütmektedir. Bunlar; sosyal adaleti gerçekleştirmek, ferdin ve toplumun refahını sağlamak ve sosyal güvenliği temin etmektir.
Sosyal devlet anlayışı sosyalist devlet anlayışının dışında bir devlettir. Sosyalist devlet doktriner iken, sosyal devlet gelişmeleri pragmatik (faydacı) olarak takip edip gelişmeler karşısında tedbirleri alan devlettir.
Sosyal devlet anlayışı sosyalist devlet anlayışının dışında bir devlettir. Sosyalist devlet doktriner iken, sosyal devlet gelişmeleri pragmatik (faydacı) olarak takip edip gelişmeler karşısında tedbirleri alan devlettir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Anayasa’nın 18. maddesi ile düzenlenmiş “Zorla çalıştırma yasağı” kapsamındadır?
Seçenekler
A
Olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler
B
Angarya çalıştırmalar
C
Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar
D
Ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki bedensel çalışmalar
E
Ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki fikir çalışmaları
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili sayılabilecek bir başka madde Anayasa’nın 18. maddesi ile düzenlenmiş olan “Zorla çalıştırma yasağı” dır. Söz konusu maddeye göre;
“Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.
Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz”.
“Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.
Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz”.
Soru 5
Çeşitli kanunlarda çalışma yaşamının denetimine ilişkin düzenlemeler yer almakla birlikte, çalışma yaşamı ve dolayısıyla denetim bakımından en önemli kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Borçlar Kanunu
B
Deniz İş Kanunu
C
Basın İş Kanunu
D
İş Kanunu
E
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Açıklama:
Çeşitli kanunlarda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili olarak düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Hepsinin ayrı ayrı önemi olmakla birlikte çalışma yaşamı ve dolayısıyla çalışma yaşamının denetimi bakımından en önemli kanun, İş Kanunu’dur.
Soru 6
6331 sayılı Kanunda iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturulmasına ilişkin düzenlemeyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.
B
Elliden az çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.
C
Elliden az çalışanın bulunduğu ve üç aylık süren geçici işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.
D
Elliden az çalışanın bulunduğu ve üç aylık süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.
E
Kırktan fazla çalışanın bulunduğu ve üç aylık süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.
Açıklama:
6331 sayılı Kanunda iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturulmasına ilişin düzenlemeye 22. maddede yer verilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre, elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygular.
Soru 7
İşin durdurulması kararı yerine getirildiği tarihten itibaren; işverenin, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz süresi-mahkemenin karara bağlama süreleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İtiraz, üç iş günü içinde - Mahkeme kararı, altı iş günü içinde
B
İtiraz, altı iş günü içinde - Mahkeme kararı, altı iş günü içinde
C
İtiraz, üç iş günü içinde - Mahkeme kararı, üç iş günü içinde
D
İtiraz, altı iş günü içinde - Mahkeme kararı, on beş iş günü içinde
E
İtiraz, otuz iş günü içinde - Mahkeme kararı, otuz iş günü içinde
Açıklama:
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.
Soru 8
I. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
II. Deniz İş Kanunu
III. Basın İş Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
VI. Ceza Kanunu
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlardan hangisi/hangileri yukarıda verilmiştir?
II. Deniz İş Kanunu
III. Basın İş Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
VI. Ceza Kanunu
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlardan hangisi/hangileri yukarıda verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV-V
C
I-II-V-VI
D
II-III-IV-V
E
IV-V-VI
Açıklama:
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlar; Türk Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Ceza Kanunu’dur.
Soru 9
I. Dinlenme yerleri
II. Çocuk emzirme yerleri
III. Yemek yerleri
IV. Uyku yerleri
V. Yıkanma yerleri
VI. Muayene ve bakım yerleri
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri 1593 sayılı ve 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nunda bahsi geçen işyeri eklentilerindendir?
II. Çocuk emzirme yerleri
III. Yemek yerleri
IV. Uyku yerleri
V. Yıkanma yerleri
VI. Muayene ve bakım yerleri
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri 1593 sayılı ve 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nunda bahsi geçen işyeri eklentilerindendir?
Seçenekler
A
I-II-III-VI
B
III-IV-V-VI
C
I-II-III
D
IV-V-VI
E
Hepsi
Açıklama:
İşyeri eklentisi ile İş Kanunu’nun 2. maddesinde de ifade edildiği üzere, “İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi yerler kastedilmektedir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimine yönelik resmî iç hukuk kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun
C
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
D
Türk Borçlar Kanunu
E
Umumi Mağazalar Kanunu
Açıklama:
T.C. Anayasası’na ilaveten çalışma yaşamının denetimine ilişkin resmî iç hukuk
kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva
eden İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak
mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin
Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te
eklenebilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva
eden İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak
mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin
Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te
eklenebilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 11
Hangi anlayış ile devlet; savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik yaşama da müdahale eden bir şekle bürünmüştür?
Seçenekler
A
Jandarma devlet
B
Sosyal devlet
C
Liberal devlet
D
Küresel devlet
E
Ekonomik devlet
Açıklama:
Sosyal devlet anlayışı ile devlet, savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik yaşama da müdahale eden bir şekle bürünmüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Sosyal devlet, millî dayanışma anlayışı çerçevesinde üç temel amaç gütmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
sosyal adaleti gerçekleştirmek
B
ferdin refahını sağlamak
C
toplumun refahını sağlamak
D
sosyal güvenliği temin etmek
E
doğal kanunların işleyişini bozmak
Açıklama:
Sosyal devlet, millî dayanışma anlayışı çerçevesinde üç temel amaç gütmektedir. Bunlar; sosyal adaleti gerçekleştirmek, ferdin ve toplumun refahını sağlamak ve sosyal güvenliği temin etmektir.
Soru 13
İşyerlerinin denetiminden amaç, çalışanların vücut bütünlüklerinin ve psikolojik yapılarının zarar görmemelerinin sağlanmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu kapsamda yasaklanmıştır?
Seçenekler
A
ölüm cezaları
B
silah kullanma
C
angarya
D
güvenlik
E
denetleme
Açıklama:
İşyerlerinin denetiminden amaç, çalışanların vücut bütünlüklerinin ve psikolojik yapılarının zarar görmemelerinin sağlanmasıdır. Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili sayılabilecek bir başka madde Anayasa’nın 18. maddesi ile düzenlenmiş olan “Zorla çalıştırma yasağı” dır. Söz konusu maddeye göre; “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır. Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz”.
Soru 14
Aşağıdaki tanım hangi kaynağa aittir?
“İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanun’da aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir.”
“İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanun’da aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir.”
Seçenekler
A
4857 sayılı İş Kanunu
B
5953 sayılı Basın İş Kanunu
C
854 sayılı Deniz İş Kanunu
D
1982 tarihli Türk Anayasası
E
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
Açıklama:
En son yapılan 4857 sayılı İş Kanunu iş sözleşmesini şu şekilde tanımlamaktadır; “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanun’da aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir.” Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 15
"Devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu
ödev Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır." hükmü aşağıdakilerden hangisine ait bir maddeye aittir?
ödev Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır." hükmü aşağıdakilerden hangisine ait bir maddeye aittir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Mali Hükümler Hakkında Kanun
B
5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 24. maddesi
C
854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 49. maddesi
D
4857 sayılı İş Kanunu’nun 91. maddesi
E
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Açıklama:
Bu bağlamda doğrudan çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi” başlığını taşıyan 91. maddesi dikkat çekicidir. Söz konusu madde hükmüne göre devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu ödev Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 16
6331 sayılı Kanunun hangi maddesi “işin durdurulmasını” düzenler?
Seçenekler
A
96
B
91
C
75
D
35
E
25
Açıklama:
6331 sayılı Kanunun çalışma yaşamının denetimi açısından önemli hükümlerinden birisi de “işin durdurulmasını” düzenleyen 25. maddesidir. Söz konusu madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
Soru 17
Basın İş Kanunu’nun kaçıncı maddesi, iş teftişi konusunda İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine
atıfta bulunmaktadır?
atıfta bulunmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
12
C
14
D
20
E
24
Açıklama:
Basın İş Kanunu’nun 24. maddesi, iş teftişi konusunda İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine
atıfta bulunmaktadır.
atıfta bulunmaktadır.
Soru 18
Deniz İş Kanunu’nunda kaçıncı madde ile iş teftişi konusunda İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıfta bulunulmaktadır?
Seçenekler
A
24
B
44
C
49
D
59
E
99
Açıklama:
Deniz İş Kanunu’nunda da 49. madde ile iş teftişi konusunda İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıfta bulunulmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 19
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun HANGİ başlığını taşıyan 417. maddesine göre işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür?
Seçenekler
A
İşçinin Kişiliğinin Korunması
B
İş Teftişi
C
İçki ve Uyuşturucu Madde Kullanma Yasağı
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
E
Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi
Açıklama:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlığını taşıyan 417. maddesine göre işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde yapılan işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır
koordinasyon asıl işverence sağlanır
B
Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar
C
İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar.
bir temsilci atar.
D
Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
E
Hepsi
Açıklama:
Altı aydan fazla
süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
• Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
• Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci
atar.
• İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar.
• Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
• Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
• Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci
atar.
• İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar.
• Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin Danıştay tarafından iptaliyle birlikte başlatılan genel bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması yönündeki çalışmalar,
Haziran 2012 tarihinde sonuçlanmış
Haziran 2012 tarihinde sonuçlanmış
B
6331 sayılı Kanuna göre, işverenlerin işyerlerinde risklere karşı her türlü tedbiri alma sorumlulukları vardır. İşçilerin de alınan bu tedbirlere kesin olarak uyma
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir.
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir.
C
Basın İş Kanunu’nda olduğu gibi, Deniz İş Kanunu’nunda da 49. madde ile iş teftişi konusunda İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıfta bulunulduğu görülmektedir.
D
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
durdurulmasına karar verebilir.
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
durdurulmasına karar verebilir.
E
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
AB müktesebatı çerçevesinde başlatılan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında,
normal yasama yönteminin tersine öncelikle ikincil mevzuat çıkarılmış ve bu
bağlamda çıkarılan “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” Danıştay tarafından söz
konusu düzenlemenin öncelikle üst hukuk normu olan tüzükle düzenlenmeksizin
doğrudan yönetmelikle düzenlenmesinin yasa hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin Danıştay tarafından iptaliyle birlikte başlatılan genel bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması yönündeki çalışmalar,
Haziran 2012 tarihinde sonuçlanmış (R.G., T.30.06.2012, S.28339) ve TBMM tarafından kademeli bir geçiş dönemi öngören, 20.06.2012 tarihli 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” (İSGK) kabul edilmiştir. Söz konusu Kanun’un 38. maddesine göre, Kanunun 6., 7. ve 8. maddeleri kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan
ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yayımı tarihinden iki yıl sonra; 50’den az
çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yayımı tarihinden
bir yıl sonra; diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra; 9., 31., 33.,
34., 35., 36. ve 38. maddeleri ile geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7. ve geçici 8. maddeleri yayım tarihinde yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.
6331 sayılı Kanuna göre, işverenlerin işyerlerinde risklere karşı her türlü tedbiri alma sorumlulukları vardır. İşçilerin de alınan bu tedbirlere kesin olarak uyma
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir. İşçilerin işverence
alınan tedbirlere uymamaları söz konusu olduğunda nihayetinde işverenlerin iş
sözleşmesini feshe kadar giden yetkilerinin olduğu kabul edilmektedir.
İşyerlerinde işverenlerce alınacak tedbirlere uyulup uyulmadığının denetimi,
işçilerin karşılaşabilecekleri mesleki riskler ve bunlar için alınması gerekli tedbirler, kanuni haklar ve sorumluluklar ile ilgili sağlık ve güvenlik eğitiminin de
işverenlerce verilmesi gerekmektedir.
6331 sayılı Kanunun çalışma yaşamının denetimi açısından önemli hükümlerinden birisi de “işin durdurulmasını” düzenleyen 25. maddesidir. Söz konusu
madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus
tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu
tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak,
işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin
yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi, heyet tarafından karar alınıncaya
kadar geçerli olmak kaydıyla işi durdurur.
İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir. İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından yirmi dört saat içinde yerine getirilir.
Ancak, tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi nedeniyle verilen işin
durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından aynı gün yerine getirilir.
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü
içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.
İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa
yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.
İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına
göre başka bir iş vermekle yükümlüdür
AB müktesebatı çerçevesinde başlatılan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında,
normal yasama yönteminin tersine öncelikle ikincil mevzuat çıkarılmış ve bu
bağlamda çıkarılan “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” Danıştay tarafından söz
konusu düzenlemenin öncelikle üst hukuk normu olan tüzükle düzenlenmeksizin
doğrudan yönetmelikle düzenlenmesinin yasa hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin Danıştay tarafından iptaliyle birlikte başlatılan genel bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması yönündeki çalışmalar,
Haziran 2012 tarihinde sonuçlanmış (R.G., T.30.06.2012, S.28339) ve TBMM tarafından kademeli bir geçiş dönemi öngören, 20.06.2012 tarihli 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” (İSGK) kabul edilmiştir. Söz konusu Kanun’un 38. maddesine göre, Kanunun 6., 7. ve 8. maddeleri kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan
ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yayımı tarihinden iki yıl sonra; 50’den az
çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yayımı tarihinden
bir yıl sonra; diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra; 9., 31., 33.,
34., 35., 36. ve 38. maddeleri ile geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7. ve geçici 8. maddeleri yayım tarihinde yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.
6331 sayılı Kanuna göre, işverenlerin işyerlerinde risklere karşı her türlü tedbiri alma sorumlulukları vardır. İşçilerin de alınan bu tedbirlere kesin olarak uyma
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir. İşçilerin işverence
alınan tedbirlere uymamaları söz konusu olduğunda nihayetinde işverenlerin iş
sözleşmesini feshe kadar giden yetkilerinin olduğu kabul edilmektedir.
İşyerlerinde işverenlerce alınacak tedbirlere uyulup uyulmadığının denetimi,
işçilerin karşılaşabilecekleri mesleki riskler ve bunlar için alınması gerekli tedbirler, kanuni haklar ve sorumluluklar ile ilgili sağlık ve güvenlik eğitiminin de
işverenlerce verilmesi gerekmektedir.
6331 sayılı Kanunun çalışma yaşamının denetimi açısından önemli hükümlerinden birisi de “işin durdurulmasını” düzenleyen 25. maddesidir. Söz konusu
madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus
tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu
tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak,
işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin
yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi, heyet tarafından karar alınıncaya
kadar geçerli olmak kaydıyla işi durdurur.
İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir. İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından yirmi dört saat içinde yerine getirilir.
Ancak, tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi nedeniyle verilen işin
durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından aynı gün yerine getirilir.
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü
içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.
İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa
yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.
İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına
göre başka bir iş vermekle yükümlüdür
Soru 22
'İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlar; ....., .....ve ......’dur.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun, ceza kanunu, iş kanunu
B
Türk Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu, Ceza Kanunu
C
İş kanunu, kanun, ceza
D
Ceza kanunu, iş kanunu, Kanun
E
Borçlar kanunu, ceza kanunu, işkanunu
Açıklama:
İş Kanunları dışında çalışma
yaşamının denetimine
ilişkin hükümler ihtiva eden
kanunlar; Türk Borçlar Kanunu,
Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve
Ceza Kanunu’dur.
yaşamının denetimine
ilişkin hükümler ihtiva eden
kanunlar; Türk Borçlar Kanunu,
Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve
Ceza Kanunu’dur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Mesleki Eğitim Kanunu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi denetim alanını belirlemektedir.
B
3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır
C
İş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir.
D
3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından denetlenmektedir
E
Hepsi
Açıklama:
Mesleki Eğitim Kanunu
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından denetlenmektedir.
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından denetlenmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir
B
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin
Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin
Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür
C
3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır.
D
İş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir
E
Hiçbiri
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu: Çeşitli diğer kanunların yanı sıra Türk Ceza Kanunu da çalışma yaşamının denetimi ile ilgili bazı düzenlemeler getirmektedir. Bu düzenlemeler çalışma hürriyetini ihlal amaçlı yapılacak teşebbüslere karşı getirilmiştir. Kabul edilen cezai yaptırımlar yoluyla çalışma yaşamının denetlenmesi ve kötü niyetli tasarruflara karşı işçilerin korunması amaçlanmaktadır. Buna göre cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Ayrıca yukarıdaki belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
Yine cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir (TCK mad.117).
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Ayrıca yukarıdaki belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
Yine cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir (TCK mad.117).
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi T.C. Anayasası ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal devlet, sosyal barışı
ve sosyal adaleti sağlama
amacıyla sosyal ve ekonomik
hayata aktif müdahale eden,
bunu meşru ve gerekli gören
bir anlayışa sahiptir. Sosyal
devlet, millî dayanışma
anlayışı çerçevesinde üç temel
amaç gütmektedir. Bunlar;
sosyal adaleti gerçekleştirmek,
ferdin ve toplumun refahını
sağlamak ve sosyal güvenliği
temin etmektir
ve sosyal adaleti sağlama
amacıyla sosyal ve ekonomik
hayata aktif müdahale eden,
bunu meşru ve gerekli gören
bir anlayışa sahiptir. Sosyal
devlet, millî dayanışma
anlayışı çerçevesinde üç temel
amaç gütmektedir. Bunlar;
sosyal adaleti gerçekleştirmek,
ferdin ve toplumun refahını
sağlamak ve sosyal güvenliği
temin etmektir
B
1982 tarihli Türk Anayasası getirmiş olduğu düzenlemeler ile sosyal dengeyi
sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını da amaçlamaktadır. Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında
ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu
kabul edilir.
sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını da amaçlamaktadır. Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında
ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu
kabul edilir.
C
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır
D
r. Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekle bürünmüştür.
E
Hepsi
Açıklama:
T.C. ANAYASASI
1982 tarihli Türk Anayasası getirmiş olduğu düzenlemeler ile sosyal dengeyi
sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını da amaçlamaktadır. Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında
ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu
kabul edilir.
Bu çerçeveden bakıldığında, Anayasa’nın sosyal devlete ilişkin hükmü ile çalışma yaşamının denetlenmesinin teorik ve pratik alt yapısını oluşturan bir ilkeyi
benimsediği söylenebilir. Bu ilke Anayasa’da şu şekilde ifade edilmiştir; “Türkiye
Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan
haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.”(mad.2).
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır. Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekle bürünmüştür. Bu anlayışın ekonominin doğal kanunlarının işleyişini bozacağı iddia edilen görüşlere
karşı bir duruş sergileyen korumacı anlayış içersinde olduğu görülür (Tunç-Bilir
ve Yavuz, 2011, s.75). Devletin korumacı bir anlayışa sahip olması gerekmektedir.
Aksi takdirde güçlü olanın her şeyi yapabileceği, güçsüz olanın ise korunmasız, üstün sermaye karşısında savunmasız kalacağı bir düzenin varlığı kaçınılmazdır. Bu
görüş açısından bakıldığında genel hatları ile sosyal devlet anlayışının korumacı
karakteri çalışma yaşamının denetlenmesinin temel altyapısını oluşturmada çok
önemli bir katkı sağlamaktadır. Ancak zaman içersinde sosyal devlet anlayışından
vazgeçilip, liberal anlayışın daha hâkim kılınma çabalarının arttığı, küreselleşme
ve küresel gelişmeler iddialarıyla sosyal devletin yerine liberal-kapitalist sistemin
ikame edilmeye çalışıldığı da görülmektedir. Bu gelişmelerin soysal devleti, başka
bir deyişle korumacı ve gözetici devleti tasfiye çabaları olduğu gözden kaçırılmadan çalışmalar devam ettirilmelidir. Anayasa değişiklik çalışmalarının yapıldığı
bu dönemlerde özellikle sosyal devlet anlayışına yönelik, onu tasfiye amaçlı çalışmaların ve çabaların başarılı olmaması için içten gayret gösterilmelidir.
1982 tarihli Türk Anayasası getirmiş olduğu düzenlemeler ile sosyal dengeyi
sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını da amaçlamaktadır. Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında
ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu
kabul edilir.
Bu çerçeveden bakıldığında, Anayasa’nın sosyal devlete ilişkin hükmü ile çalışma yaşamının denetlenmesinin teorik ve pratik alt yapısını oluşturan bir ilkeyi
benimsediği söylenebilir. Bu ilke Anayasa’da şu şekilde ifade edilmiştir; “Türkiye
Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan
haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.”(mad.2).
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır. Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekle bürünmüştür. Bu anlayışın ekonominin doğal kanunlarının işleyişini bozacağı iddia edilen görüşlere
karşı bir duruş sergileyen korumacı anlayış içersinde olduğu görülür (Tunç-Bilir
ve Yavuz, 2011, s.75). Devletin korumacı bir anlayışa sahip olması gerekmektedir.
Aksi takdirde güçlü olanın her şeyi yapabileceği, güçsüz olanın ise korunmasız, üstün sermaye karşısında savunmasız kalacağı bir düzenin varlığı kaçınılmazdır. Bu
görüş açısından bakıldığında genel hatları ile sosyal devlet anlayışının korumacı
karakteri çalışma yaşamının denetlenmesinin temel altyapısını oluşturmada çok
önemli bir katkı sağlamaktadır. Ancak zaman içersinde sosyal devlet anlayışından
vazgeçilip, liberal anlayışın daha hâkim kılınma çabalarının arttığı, küreselleşme
ve küresel gelişmeler iddialarıyla sosyal devletin yerine liberal-kapitalist sistemin
ikame edilmeye çalışıldığı da görülmektedir. Bu gelişmelerin soysal devleti, başka
bir deyişle korumacı ve gözetici devleti tasfiye çabaları olduğu gözden kaçırılmadan çalışmalar devam ettirilmelidir. Anayasa değişiklik çalışmalarının yapıldığı
bu dönemlerde özellikle sosyal devlet anlayışına yönelik, onu tasfiye amaçlı çalışmaların ve çabaların başarılı olmaması için içten gayret gösterilmelidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi 4857 Sayılı İş Kanunu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Çeşitli kanunlarda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili olarak düzenlemeler yapıldığı görülmektedir
B
Çalışma yaşamı ve dolayısıyla çalışma yaşamının denetimi bakımından en önemli kanun, İş Kanunu’dur
C
İş sözleşmesi ile çalışan işçilerin işverenlerle yaptıkları sözleşmeden doğan karşılıklı hak ve borçları, iş sözleşmesinin yapılması, sona ermesi
vb. hâllerin İş Kanunu ile düzenlendiği görülür.
vb. hâllerin İş Kanunu ile düzenlendiği görülür.
D
Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin
denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliğe
göre yürütülür
denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliğe
göre yürütülür
E
Hepsi
Açıklama:
4857 Sayılı İş Kanunu
Çeşitli kanunlarda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili olarak düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Hepsinin ayrı ayrı önemi olmakla birlikte çalışma yaşamı ve dolayısıyla çalışma yaşamının denetimi bakımından en önemli kanun, İş Kanunu’dur
Çeşitli kanunlarda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili olarak düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Hepsinin ayrı ayrı önemi olmakla birlikte çalışma yaşamı ve dolayısıyla çalışma yaşamının denetimi bakımından en önemli kanun, İş Kanunu’dur
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi iş kanunları dışındaki diğer kanunlardan biridir?
Seçenekler
A
Askeri kanun
B
Türk ceza kanunu
C
İş hukuku
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden
kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’dur.
kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’dur.
Soru 28
I. Çalışma yaşamında sıfır hata anlayışının egemen olması
II. Çalışma yaşamında risklerin artması
III. İşçilerin, makinelere karşı korunup gözetilmesi gereksinimi
IV. Sanayileşmenin giderek gerilemesi
Yukarıda verilenlerden hangileri çalışma yaşamının denetiminin önemini arttıran etmenler arasında yer almaktadır?
II. Çalışma yaşamında risklerin artması
III. İşçilerin, makinelere karşı korunup gözetilmesi gereksinimi
IV. Sanayileşmenin giderek gerilemesi
Yukarıda verilenlerden hangileri çalışma yaşamının denetiminin önemini arttıran etmenler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Sanayileşmenin gelişmesi, risklerin artması, işçilerin gelişen teknolojiye, makinelere, işveren uygulamalarına karşı korunup gözetilmeleri ihtiyacı çalışma yaşamının denetiminin önemini de ortaya çıkarmıştır. Buna göre II ve III numaralı önermelerde verilen etmenler doğru diğerleri yanlıştır.
Soru 29
Devletin, hak ve sorumlulukları vatandaşlara hakkaniyetli bir biçimde dağıtma anlayışı, öncelikli olarak sosyal devletin hangi temel amacı kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Milli dayanışmayı sağlamak
B
Toplumun refahını sağlamak
C
Sosyal adaleti gerçekleştirmek
D
Sosyal güvenliği temin etmek
E
Bireylerin gereksinimlerini karşılamak
Açıklama:
Sosyal devlet, sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlama amacıyla sosyal ve ekonomik hayata aktif müdahale eden, bunu meşru ve gerekli gören bir anlayışa sahiptir. Sosyal devlet, millî dayanışma anlayışı çerçevesinde üç temel amaç gütmektedir. Bunlar; sosyal adaleti gerçekleştirmek, ferdin ve toplumun refahını sağlamak ve sosyal güvenliği temin etmektir. Soru kökünde verile durum, sosyal devletin vatandaşlar arasında adil bir hak ve sorumluluk yapmasına dayanan sosyal adalet amacı ile ilişkilidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 30
Sosyal devleti, jandarma devletinden ayıran temel etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savunma işlerini özel sektöre devretmesi
B
Adaleti güvence altına alması
C
Asayişi teminat altına alması
D
Sosyal güvenlik alanına müdahale etmemesi
E
Ekonomik hayata müdahale etmesi
Açıklama:
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır. Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekle bürünmüştür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 31
Sosyal devlet anlayışının aşağıda verilen özelliklerinden hangisi çalışma hayatının denetlenmesinin temel altyapısını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Savunmacı
B
Liberal
C
Güvenceli
D
Korumacı
E
Bütünleştirici
Açıklama:
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır. Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekle bürünmüştür. Bu anlayışın ekonominin doğal kanunlarının işleyişini bozacağı iddia edilen görüşlere karşı bir duruş sergileyen korumacı anlayış içerisinde olduğu görülür. Devletin korumacı bir anlayışa sahip olması gerekmektedir. Aksi takdirde güçlü olanın her şeyi yapabileceği, güçsüz olanın ise korunmasız, üstün sermaye karşısında savunmasız kalacağı bir düzenin varlığı kaçınılmazdır. Bu görüş açısından bakıldığında genel hatları ile sosyal devlet anlayışının korumacı karakteri çalışma yaşamının denetlenmesinin temel altyapısını oluşturmada çok önemli bir katkı sağlamaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 32
I. Çalışanların vücut bütünlüklerini korumak
II. Çalışanların psikolojik yapılarının zarar görmemesini sağlamak
III. Çalışanların performanslarını düşmesini engellemek
IV. İşyerinin kalite standartlarına uygun üretim yapmasını sağlamak
Yukarıda verilenlerden hangileri işyeri denetiminin amaçları arasında yer almaktadır?
II. Çalışanların psikolojik yapılarının zarar görmemesini sağlamak
III. Çalışanların performanslarını düşmesini engellemek
IV. İşyerinin kalite standartlarına uygun üretim yapmasını sağlamak
Yukarıda verilenlerden hangileri işyeri denetiminin amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
İşyerlerinin denetiminden amaç, çalışanların vücut bütünlüklerinin ve psikolojik yapılarının zarar görmemelerinin sağlanmasıdır. Buna göre I ve II numaralı önermelerde yer alan ifadeler bu amaçlar kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 33
1982 Anayasası'nın çalışma yaşamının denetimi ile ilgili sayılabilecek 49. maddesi aşağıda verilenlerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kişisel verilerin korunması
B
Çalışma hakkı ve ödevi
C
Kişi dokunulmazlığı
D
Zorla çalıştırma yasağı
E
Çalışanın özel hayatına saygı
Açıklama:
Anayasa’nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin sayılabilecek bir başka hükmü de 49. maddesidir. İlgili madde “Çalışma hakkı ve ödevi” başlığını taşımakla birlikte bu hak ve ödevin yerine getirilmesinde Devlete yüklenen görevleri belirlemektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 34
İş sözleşmelerine zaman zaman kamusal otoritenin müdahil olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş Hukuk'unun özüne işçiyi koruma ilkelerinin yerleşmiş olması
B
İş Hukuk'unun özüne işvereni koruma ilkelerinin yerleşmiş olması
C
İş Hukuk'una göre devletin iş sözleşmelerine taraf olması
D
İş Hukuk'unun kamusal otoritenin korumaya dayalı olması
E
İş Hukuk'unun uluslararası örgütlerin haklarını korumaya dayalı olması
Açıklama:
Belirli çeşitlerde yapılabilen, süresi ve çalışma şartları taraflarca belirlenebilen, sözleşme hürriyeti prensibi çerçevesinde yapılmakla birlikte iş sözleşmesinin devamı esnasında tarafların karşılıklı hak ve borçlarının yanı sıra kamusal otorite de zaman zaman iş sözleşmesine müdahale etmektedir. Bunun sebebi de İş Hukuku’nun özünde var olan ve zamanla etkileşmiş olan hâle gelen işçiyi koruma ve işçi lehine yorum ilkelerinin yerleşmiş olmasıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 35
"İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İSGK)" hangi yılda yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2010
B
2011
C
2012
D
2013
E
2014
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin Danıştay tarafından iptaliyle birlikte başlatılan genel bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması yönündeki çalışmalar, Haziran 2012 tarihinde sonuçlanmış (R.G., T.30.06.2012, S.28339) ve TBMM tarafından kademeli bir geçiş dönemi öngören, 20.06.2012 tarihli 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” (İSGK) kabul edilmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türk Borçlar Kanunu'nun çalışma yaşamının denetimini ilgilendiren 418. maddesinde yer alan işveren yükümlülükleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak
B
İşyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzen sağlamak
C
İş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli önlemleri almak
D
İşçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları için önlem almak
E
İşcinin özlük bilgilerinin işyeri dışındaki kişi ve kurumlarla paylaşılmasını önlemek
Açıklama:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda çalışma yaşamının denetimini ilgilendiren hükümlere yer verilmiştir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlığını taşıyan 417. maddesine göre işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 37
I. Sosyal güvenlik
II. Sağlık şartları
III. Eğitimin içeriği
IV. Eğitimcilerin niteliği
Yukarıda verilenlerden hangileri Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu'na göre Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimlerin, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı'nca denetlenecek unsurları arasında yer almaktadır?
II. Sağlık şartları
III. Eğitimin içeriği
IV. Eğitimcilerin niteliği
Yukarıda verilenlerden hangileri Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu'na göre Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimlerin, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı'nca denetlenecek unsurları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangileri dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden kanunlar arasında yer alır?
I. İş Kanunu
II. Deniz İş Kanunu
III. Türk Ceza Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
I. İş Kanunu
II. Deniz İş Kanunu
III. Türk Ceza Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
Seçenekler
A
I, II, III
B
III, IV
C
I, IV, V
D
III, IV, V
E
I, II, III, IV,V
Açıklama:
T.C. Anayasası’na ilaveten çalışma yaşamının denetimine ilişkin resmî iç hukuk kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak mümkündür.
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak mümkündür.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangileri doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden kanunlar arasında yer alır?
I. İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
II. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun
III. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
I. İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
II. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun
III. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
IV. Türk Borçlar Kanunu
Seçenekler
A
Yanlız I
B
I, II
C
Yanlız III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
T.C. Anayasası’na ilaveten çalışma yaşamının denetimine ilişkin resmî iç hukuk kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden İş Kanunları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te eklenebilir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 1982 tarihli Türk Anayasasının getirmiş olduğu düzenlemeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal dengeyi sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını amaçlar.
B
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışına devleti yakınlaştırır.
C
Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu
kabul edilir.
kabul edilir.
D
Devlet artık savunma, adalet ve asayişi temin görevleri yanında ekonomik hayata da müdahale eden bir şekildedir.
E
Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
Açıklama:
Anayasadaki sosyal devlet ifadesi, geçtiğimiz yüzyılın “jandarma devlet” anlayışından devleti uzaklaştırır.
Soru 41
4857 sayılı İş Kanununda belirtilen haftalık çalışma süresi kaç saat
olarak belirlemiştir?
olarak belirlemiştir?
Seçenekler
A
40
B
45
C
50
D
55
E
60
Açıklama:
Çalıştırma eylemi iş kanunlarının ve ilgili diğer hukuki düzenlemelerin izin verdiği ölçekte gerçekleştirilmelidir. Bunun dışında yaptırılacak çalışmalar hukuk dışı kabul edilir. Mesela 4857 sayılı İş Kanunu haftalık çalışma süresini 45 saat olarak belirlemiştir. Bunun üzerinde bir haftalık çalışma süresini iş sözleşmesinin tarafları anlaşsalar dahi kabul edemezler.
Soru 42
“Zorla çalıştırma yasağı” Anayasa’nın kaçıncı maddesi ile düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Anayasa’nın 21. maddesi
B
Anayasa’nın 20. maddesi
C
Anayasa’nın 19. maddesi
D
Anayasa’nın 18. maddesi
E
Anayasa’nın 17. maddesi
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili sayılabilecek bir başka madde Anayasa’nın 18. maddesi ile düzenlenmiş olan “Zorla çalıştırma yasağı” dır. Söz konusu maddeye göre; “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır. Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz”
Soru 43
4857 Sayılı İş Kanununun “Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi” maddesini uygulayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Adalet Bakanlığı
D
Jandarma Genel Komutanlığı
E
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı
Açıklama:
Bu bağlamda doğrudan çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi” başlığını taşıyan 91. maddesi dikkat çekicidir. Söz konusu madde hükmüne göre devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu ödev Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır.
Soru 44
İş yerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hangi tarihte yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
2011
B
2012
C
2013
D
2014
E
2015
Açıklama:
İşin durdurulmasıyla ilgili olarak 30 Mart 2013 tarihinde “İş yerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik” yayınlanmıştır.
Soru 45
İş yerlerinde hekim bulundurulması ve işçilerin tedavilerinin yapılması için o iş yerinin en az kaç tane işçi çalıştırmış olması gerekir?
Seçenekler
A
40
B
45
C
50
D
55
E
60
Açıklama:
Ayrıca en az elli işçi çalıştıran iş yerlerinde hekim bulundurulması ve işçilerin tedavilerinin yapılması zorunlu tutulmuştur.
Soru 46
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimse nasıl cezalandırılır?
Seçenekler
A
Altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
B
Altı aydan iki yıla kadar hapis veya doksan günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
C
Üç aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
D
Yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
E
Altı aydan dört yıla kadar hapis veya doksan günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
Açıklama:
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Ayrıca yukarıdaki belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
Soru 47
İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç kaç gün içinde iş yerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.
Soru 48
'........, sosyal barışı ve sosyal adaleti sağlama amacıyla sosyal ve ekonomik
hayata aktif müdahale eden, bunu meşru ve gerekli gören bir anlayışa sahiptir.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
hayata aktif müdahale eden, bunu meşru ve gerekli gören bir anlayışa sahiptir.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Devlet
C
Sosyal devlet
D
Hukuk
E
Mevzuat
Açıklama:
Sosyal devlet, sosyal barışı
ve sosyal adaleti sağlama
amacıyla sosyal ve ekonomik
hayata aktif müdahale eden,
bunu meşru ve gerekli gören
bir anlayışa sahiptir.
ve sosyal adaleti sağlama
amacıyla sosyal ve ekonomik
hayata aktif müdahale eden,
bunu meşru ve gerekli gören
bir anlayışa sahiptir.
Soru 49
'AB müktesebatı çerçevesinde başlatılan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında,
normal yasama yönteminin tersine öncelikle ikincil mevzuat çıkarılmış ve bu
bağlamda çıkarılan “.............” Danıştay tarafından söz
konusu düzenlemenin öncelikle üst hukuk normu olan tüzükle düzenlenmeksizin
doğrudan yönetmelikle düzenlenmesinin yasa hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
normal yasama yönteminin tersine öncelikle ikincil mevzuat çıkarılmış ve bu
bağlamda çıkarılan “.............” Danıştay tarafından söz
konusu düzenlemenin öncelikle üst hukuk normu olan tüzükle düzenlenmeksizin
doğrudan yönetmelikle düzenlenmesinin yasa hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş kanunu
B
iş mevzuatı
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
E
iş sağlığı mevzuatı
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde yapılan işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
B
Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci
atar.
atar.
C
İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar
bir temsilci atar
D
Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
E
Hepsi
Açıklama:
Altı aydan fazla
süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
• Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
• Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci
atar.
• İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar.
• Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
• Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve
koordinasyon asıl işverence sağlanır.
• Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci
atar.
• İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili
bir temsilci atar.
• Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan
sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl
işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri ve teşkilat yapısı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun
ile düzenleme konusu yapılmaktayken, yeni yapılan düzenleme ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılmıştır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun
ile düzenleme konusu yapılmaktayken, yeni yapılan düzenleme ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılmıştır.
B
Çalışma yaşamını denetleme görevinin, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 703
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun şeklinde değiştirilmiştir.
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun şeklinde değiştirilmiştir.
C
Yapılan düzenlemede de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı döneminde
olduğu gibi, çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir
olduğu gibi, çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir
D
703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı adıyla tek bir bakanlık çatısı altında birleştirilmiştir.
E
Hepsi
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler
Hakkında Kanun ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Çalışma yaşamını denetleme görevinin, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 703
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında
Kanun şeklinde değiştirilmiştir. Yine 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı adıyla tek bir bakanlık çatısı altında birleştirilmiştir. Yapılan bu yeni düzenlemeye uygun olarak 10.07.2018 tarihinde kabul
edilen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
(Kararname Numarası:1) ikinci bölümünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevlerini de devralan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
teşkilat yapısı düzenlenmiştir.
Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri ve teşkilat yapısı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun
ile düzenleme konusu yapılmaktayken, yeni yapılan düzenleme ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılmıştır.
Yapılan bu düzenlemede de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı döneminde
olduğu gibi, çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir (mad.2).
Hakkında Kanun ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Çalışma yaşamını denetleme görevinin, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 703
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında
Kanun şeklinde değiştirilmiştir. Yine 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı adıyla tek bir bakanlık çatısı altında birleştirilmiştir. Yapılan bu yeni düzenlemeye uygun olarak 10.07.2018 tarihinde kabul
edilen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
(Kararname Numarası:1) ikinci bölümünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevlerini de devralan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
teşkilat yapısı düzenlenmiştir.
Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri ve teşkilat yapısı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun
ile düzenleme konusu yapılmaktayken, yeni yapılan düzenleme ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılmıştır.
Yapılan bu düzenlemede de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı döneminde
olduğu gibi, çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir (mad.2).
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi iş kanunları dışındaki diğer kanunlardan biridir?
Seçenekler
A
Basın İş Kanunu
B
Türk borçlar kanunu
C
Deniz İş Kanunu
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
E
Hiçbiri
Açıklama:
İŞ KANUNLARI DIŞINDAKİ DİĞER KANUNLAR
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden
kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’dur
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden
kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’dur
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Mesleki Eğitim Kanunu ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi
denetim alanını belirlemektedir.
denetim alanını belirlemektedir.
B
3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır.
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır.
C
İş ortamı,
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır.
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır.
D
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
E
Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği
yapılır.
yapılır.
Açıklama:
Mesleki Eğitim Kanunu
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin
Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi
denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı,
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği
yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan
çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından
denetlenmektedir
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin
Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür (mad.41). Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi
denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı,
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği
yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan
çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından
denetlenmektedir
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına
neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
B
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
C
Çeşitli diğer kanunların yanı sıra Türk Ceza Kanunu da çalışma yaşamının denetimi ile ilgili bazı düzenlemeler getirmektedir.
D
Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır.
E
Kabul edilen cezai yaptırımlar yoluyla çalışma yaşamının denetlenmesi ve kötü niyetli tasarruflara karşı işçilerin korunması amaçlanmaktadır.
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu
Çeşitli diğer kanunların yanı sıra Türk Ceza Kanunu da çalışma yaşamının denetimi ile ilgili bazı düzenlemeler getirmektedir. Bu düzenlemeler çalışma hürriyetini ihlal amaçlı yapılacak teşebbüslere karşı getirilmiştir. Kabul edilen cezai yaptırımlar yoluyla çalışma yaşamının denetlenmesi ve kötü niyetli tasarruflara karşı
işçilerin korunması amaçlanmaktadır. Buna göre cebir veya tehdit kullanarak ya
da hukuka aykırı başka bir davranışla, çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Ayrıca
yukarıdaki belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk
veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
Yine cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına
neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir (TCK mad.117).
Çeşitli diğer kanunların yanı sıra Türk Ceza Kanunu da çalışma yaşamının denetimi ile ilgili bazı düzenlemeler getirmektedir. Bu düzenlemeler çalışma hürriyetini ihlal amaçlı yapılacak teşebbüslere karşı getirilmiştir. Kabul edilen cezai yaptırımlar yoluyla çalışma yaşamının denetlenmesi ve kötü niyetli tasarruflara karşı
işçilerin korunması amaçlanmaktadır. Buna göre cebir veya tehdit kullanarak ya
da hukuka aykırı başka bir davranışla, çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Ayrıca
yukarıdaki belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk
veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
Yine cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına
neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir (TCK mad.117).
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Türk Borçlar Kanunu ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.
B
İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.
C
Türk Borçlar Kanunu iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler
sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların da işverence yapılması gerektiğini ifade eder.
sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların da işverence yapılması gerektiğini ifade eder.
D
Türk Borçlar Kanunu’nun 418. maddesi de işçinin işverenle birlikte yaşaması hâlinde, işverenin beslenme ve uygun bir barınak sağlama yükümlülüğünün
olduğunu belirtmektedir.
olduğunu belirtmektedir.
E
En az elli işçi çalıştıran işyerlerinde hekim bulundurulması ve işçilerin tedavilerinin yapılması zorunlu tutulmuştur.
Açıklama:
Türk Borçlar Kanunu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda çalışma yaşamının denetimini ilgilendiren
hükümlere yer verilmiştir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlığını taşıyan 417. maddesine göre işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize
uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri
için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız
bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme
uymakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi
veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan
doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.
Türk Borçlar Kanunu iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler
sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların da işverence yapılması gerektiğini ifade eder. Ayrıca ölüm sebebiyle destekten mahrum kalanların da
maddi zararlarının tazmini gerekecektir. Çalışma gücünü tamamen ya da kısmen
kaybedenlerin ileriye yönelik olarak doğacak kayıpları da işverenden talep edilebilir. Hâkim zarar gören kimsenin özel durumlarını dikkate alarak kendisine ya da
ölümü hâlinde ailesine adalete uygun bir manevi tazminat ödenmesini kararlaştırılabilir (mad.53, 54, 55 ve 56).
Türk Borçlar Kanunu’nun 418. maddesi de işçinin işverenle birlikte yaşaması hâlinde, işverenin beslenme ve uygun bir barınak sağlama yükümlülüğünün
olduğunu belirtmektedir. Ayrıca işçi, kusuru olmaksızın hastalık veya kaza gibi
sebeplerle iş görme edimini yerine getiremezse işveren, sosyal sigortalar yardımlarından yararlanamayan, bir yıla kadar çalışmış işçinin bakımını ve tedavisini,
iki hafta süreyle sağlamak zorundadır. İşçinin bir yılı aşan her hizmet yılı için söz
konusu süre, dört haftayı aşmamak üzere ikişer gün artırılacaktır. Bundan başka
işveren, işçinin gebeliğinde ve doğum yapması durumunda da aynı edimleri yerine getirmekle yükümlüdür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda çalışma yaşamının denetimini ilgilendiren
hükümlere yer verilmiştir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlığını taşıyan 417. maddesine göre işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize
uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri
için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız
bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme
uymakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi
veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan
doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.
Türk Borçlar Kanunu iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler
sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların da işverence yapılması gerektiğini ifade eder. Ayrıca ölüm sebebiyle destekten mahrum kalanların da
maddi zararlarının tazmini gerekecektir. Çalışma gücünü tamamen ya da kısmen
kaybedenlerin ileriye yönelik olarak doğacak kayıpları da işverenden talep edilebilir. Hâkim zarar gören kimsenin özel durumlarını dikkate alarak kendisine ya da
ölümü hâlinde ailesine adalete uygun bir manevi tazminat ödenmesini kararlaştırılabilir (mad.53, 54, 55 ve 56).
Türk Borçlar Kanunu’nun 418. maddesi de işçinin işverenle birlikte yaşaması hâlinde, işverenin beslenme ve uygun bir barınak sağlama yükümlülüğünün
olduğunu belirtmektedir. Ayrıca işçi, kusuru olmaksızın hastalık veya kaza gibi
sebeplerle iş görme edimini yerine getiremezse işveren, sosyal sigortalar yardımlarından yararlanamayan, bir yıla kadar çalışmış işçinin bakımını ve tedavisini,
iki hafta süreyle sağlamak zorundadır. İşçinin bir yılı aşan her hizmet yılı için söz
konusu süre, dört haftayı aşmamak üzere ikişer gün artırılacaktır. Bundan başka
işveren, işçinin gebeliğinde ve doğum yapması durumunda da aynı edimleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma
yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esaslar, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esaslar, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
B
İşçi, kusuru olmaksızın hastalık veya kaza gibi sebeplerle iş görme edimini yerine getiremezse işveren, sosyal sigortalar yardımlarından yararlanamayan, bir yıla kadar çalışmış işçinin bakımını ve tedavisini, iki hafta süreyle sağlamak zorundadır.
C
En az elli işçi çalıştıran işyerlerinde hekim bulundurulması ve işçilerin tedavilerinin yapılması zorunlu tutulmuştur.
D
Çalışanların çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir
veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç
yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir
E
Hiçbiri
Açıklama:
Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler
Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında
Yönetmelik
Askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma
yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esaslar, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Söz konusu yönetmeliğin kapsamına;
Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı (Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri
Komutanlığı) ve İçişleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı) tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerleri ile 29/6/2004
tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde
Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun kapsamında maddeleri
üreten ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından her yıl Ocak ayında yayımlanan listeye dahil olan işyerlerinden (a) bendi kapsamı dışında kalan ve isim, adres, unvanları
ile işyeri bilgileri Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığına bildirilen yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerleri girmektedir (mad.1, 2 ve 4). Söz konusu askerî işyerlerinin denetim ve teftiş yetkisi Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerine verilmiştir.
Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında
Yönetmelik
Askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma
yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esaslar, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Söz konusu yönetmeliğin kapsamına;
Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı (Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri
Komutanlığı) ve İçişleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı) tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerleri ile 29/6/2004
tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde
Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun kapsamında maddeleri
üreten ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından her yıl Ocak ayında yayımlanan listeye dahil olan işyerlerinden (a) bendi kapsamı dışında kalan ve isim, adres, unvanları
ile işyeri bilgileri Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığına bildirilen yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerleri girmektedir (mad.1, 2 ve 4). Söz konusu askerî işyerlerinin denetim ve teftiş yetkisi Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerine verilmiştir.
Soru 57
Türk Ceza Kanunu’na göre cebir veya tehdit kullanarak çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti halinde aşağıdaki ceza türlerinden hangisi uygulanır?
Seçenekler
A
Adli para cezası ya da altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
B
Sadece adli para cezası verilir.
C
Sadece üç aylık hapis cezası verilir.
D
Üç yıl hapis cezası verilir.
E
Adli para cezası ya da iki aydan dört aya kadar hapis cezası verilir.
Açıklama:
İş kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunları sıralayabileceksiniz.
Türk Ceza Kanunu’na göre cebir veya tehdit kullanarak çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti halinde 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
Türk Ceza Kanunu’na göre cebir veya tehdit kullanarak çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikâyeti halinde 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
Soru 58
İş Kanunu’nda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili hükümler Kanunun kaçıncı bölümünde yer alır?
Seçenekler
A
Beşinci bölüm
B
Altıncı bölüm
C
Yedinci bölüm
D
Sekizinci bölüm
E
Dokuzuncu bölüm
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
İş Kanunu’nda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili hükümler Kanunun 7. bölümünde yer alır.
İş Kanunu’nda çalışma yaşamının denetimi ile ilgili hükümler Kanunun 7. bölümünde yer alır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimine ilişkin dolaylı düzenlemelerin yer aldığı kanunlardan biridir?
Seçenekler
A
Ceza Kanunu
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
C
Basın İş Kanunu
D
Deniz İş Kanunu
E
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine yönelik resmi iç hukuk kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Ceza Kanununda, çalışma yaşamının denetimine ilişkin dolaylı düzenlemeler yer almaktadır.
Ceza Kanununda, çalışma yaşamının denetimine ilişkin dolaylı düzenlemeler yer almaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimine ilişkin Anayasa’da yer alan hükümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.
B
Herkes, istediği ücretle çalışma hakkına sahiptir.
C
Hiç kimse zorla çalıştırılamaz, angarya yasaktır.
D
Herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir.
E
Çalışma herkesin hakkı ve ödevidir.
Açıklama:
T.C Anayasası'nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümlerini açıklayabileceksiniz.
Anayasa'da, herkes, istediği ücretle çalışma hakkına sahiptir şeklinde bir ifade bulunmamaktadır.
Anayasa'da, herkes, istediği ücretle çalışma hakkına sahiptir şeklinde bir ifade bulunmamaktadır.
Soru 61
İş Kanununa göre, çalışma şartlarının düzenlenmesi amacıyla tüzük ve yönetmeliklerin uygulanmasını izleme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İş Mahkemesi
B
Valilik
C
Yüksek Hakem Kurulu
D
İdare Mahkemesi
E
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
İş Kanununa göre, çalışma şartlarının düzenlenmesi amacıyla tüzük ve yönetmeliklerin uygulanmasını izleme görevi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır.
İş Kanununa göre, çalışma şartlarının düzenlenmesi amacıyla tüzük ve yönetmeliklerin uygulanmasını izleme görevi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır.
Soru 62
Türk Ceza Kanunu’na göre, cebir ve tehdit kullanarak evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında çalışmaya zorlayan kişiye uygulanacak ceza türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşyeri kapama cezası
B
Çalışmama cezası
C
Hem para hem de hapis cezası
D
Para cezası
E
Hapis cezası
Açıklama:
İş kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunları sıralayabileceksiniz.
Türk Ceza Kanunu’na göre, cebir ve tehdit kullanarak evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında çalışmaya zorlayan kişiye 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
Türk Ceza Kanunu’na göre, cebir ve tehdit kullanarak evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında çalışmaya zorlayan kişiye 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
Soru 63
Türk Borçlar Kanunu’na göre, meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların kim/kimler tarafından yapılması gerekir?
Seçenekler
A
İşçi
B
İşveren
C
Hem işçi hem işveren
D
İşçi sendikası
E
İşveren sendikası
Açıklama:
İş kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunları sıralayabileceksiniz.
Türk Borçlar Kanunu, meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların işveren tarafından yapılması gerektiğini ifade eder.
Türk Borçlar Kanunu, meslek hastalığı sonucu ya da tedaviler sonucu ölüm vuku bulmuşsa bu arada yapılan harcamaların işveren tarafından yapılması gerektiğini ifade eder.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlardan biridir?
Seçenekler
A
Ticaret Kanunu
B
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
C
Sendikalar Kanunu
D
Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu
E
Medeni Kanun
Açıklama:
İş kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunları sıralayabileceksiniz.
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Ceza Kanunudur.
İş Kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunlar; Borçlar Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Ceza Kanunudur.
Soru 65
İş Teftiş Tüzüğü hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2009
B
2003
C
1996
D
1982
E
1979
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
İş Teftiş Tüzüğü 06.08.1979 tarihinde kabul edilmiştir.
İş Teftiş Tüzüğü 06.08.1979 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 66
Aşağıdaki hukuki düzenlemelerden hangisi müfettiş yardımcılarının sınav usullerini ve yeterlilik sınavlarını düzenler?
Seçenekler
A
İş Teftiş Tüzüğü
B
Borçlar Kanunu
C
İş Kanunu
D
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
E
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği, müfettiş yardımcılarının sınav usullerini ve yeterlilik sınavlarını düzenler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği, müfettiş yardımcılarının sınav usullerini ve yeterlilik sınavlarını düzenler.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamı denetimiyle ilgili işçinin kişiliğinin korunmasına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı kanundur?
Seçenekler
A
Türk Borçlar Kanunu
B
Ceza Kanunu
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
D
Ticaret Kanunu
E
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
Açıklama:
İş kanunları dışında çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler ihtiva eden kanunları sıralayabileceksiniz.
Türk Borçlar Kanununda çalışma yaşamı denetimiyle ilgili işçinin kişiliğinin korunmasına ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır.
Türk Borçlar Kanununda çalışma yaşamı denetimiyle ilgili işçinin kişiliğinin korunmasına ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimi açısından çalışma hakkı ve ödevinin doğrudan düzenlendiği en temel hukuki düzenlemedir?
Seçenekler
A
T.C. Anayasası
B
Ceza Kanunu
C
İş Kanunu
D
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
E
Borçlar Kanunu
Açıklama:
T.C Anayasası'nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümlerini açıklayabileceksiniz.
T.C. Anayasası, çalışma yaşamının denetimi açısından çalışma hakkı ve ödevinin doğrudan düzenlendiği en temel hukuki düzenlemedir.
T.C. Anayasası, çalışma yaşamının denetimi açısından çalışma hakkı ve ödevinin doğrudan düzenlendiği en temel hukuki düzenlemedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İş denetimiyle ilgili istatistikleri tutmak
B
İş denetimiyle ilgili mevzuat çalışması yapmak
C
İş denetimine ilişkin sertifika progları düzenlemek
D
Çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını denetlemek
E
Bakanlık tarafından verilen işleri yapmak
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını denetlemek, iş denetimi ile ilgili mevzuat çalışması yapmak, istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak, mevzuatta öngörülen ve Bakanlık tarafından verilen diğer işleri yapmak olarak belirtilmiştir.
İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını denetlemek, iş denetimi ile ilgili mevzuat çalışması yapmak, istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak, mevzuatta öngörülen ve Bakanlık tarafından verilen diğer işleri yapmak olarak belirtilmiştir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan doğruya işletilen askeri işyerlerinin denetim ve teftiş yetkisine sahiptir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri
B
Milli Savunma Bakanlığı Müfettişleri
C
İç İşleri Bakanlığı Müfettişleri
D
Adalet Bakanlığı Müfettişleri
E
Dış İşleri Bakanlığı Müfettişleri
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin İş Kanunları ve ilgili mevzuatı kategorize edebileceksiniz.
İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan doğruya işletilen askeri işyerlerinin denetim ve teftiş yetkisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerine aittir.
İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan doğruya işletilen askeri işyerlerinin denetim ve teftiş yetkisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerine aittir.
Soru 71
I. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
II. İş Kanununu
III. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun
IV. Türk Ceza Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Kanunlar arasında yer almaktadır?
II. İş Kanununu
III. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun
IV. Türk Ceza Kanunu
V. Umumi Hıfzısıhha Kanunu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Kanunlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
III-IV-V
D
II-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
T.C. Anayasası’na ilaveten çalışma yaşamının denetimine ilişkin resmî iç hukuk
kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva
eden İş Kanunları, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak
mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin
Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te
eklenebilir.
kaynaklarını, doğrudan çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva
eden İş Kanunları, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu , Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:1) ile dolaylı bir
şekilde çalışma yaşamının denetimine yönelik hükümler ihtiva eden Türk Borçlar
Kanunu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kanunu şeklinde sıralamak
mümkündür. Ayrıca bu kaynaklara, Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin
Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”te
eklenebilir.
Soru 72
"Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve Kanunda yazılı haller dışında kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz, rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz" hükmü aşağıdaki kanunlardan hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Türk Ceza Kanunu
C
Türk Borçlar Kanunu
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
E
Anayasa
Açıklama:
1982 tarihli Türk Anayasası getirmiş olduğu düzenlemeler ile sosyal dengeyi sağlamayı, zayıf durumda olanların korunmasını gerektirici düzenlemelerin yapılmasını da amaçlamaktadır. Koruyucu devletin, zayıfların güçlüler karşısında ezilmesini ve sömürülmesini engellemeye çalışan devletin sosyal devlet olduğu kabul edilir.Bu çerçeveden bakıldığında, Anayasa’nın sosyal devlete ilişkin hükmü ile çalışma yaşamının denetlenmesinin teorik ve pratik alt yapısını oluşturan bir ilkeyi benimsediği söylenebilir.
Anayasa’nın bir başka dolaylı/doğrudan sayılabilecek çalışma yaşamının denetlenmesini
sağlayan hükmü olarak “Kişi dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı”
başlıklı 17. maddesidir. İlgili maddeye göre;
“Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.
Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne
dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.
Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir
cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.
(...) meşru müdafaa hâli, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi,
bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın
bastırılması, sıkıyönetim veya olağanüstü hâllerde yetkili merciin verdiği emirlerin
uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda
meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dışındadır".
Anayasa’nın 17. maddesi genel ilke olarak kişiyi, yaşama hakkını, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını esas almaktadır. Bunlara karşı herhangi bir
müdahale, bu hakların kullanımının engellenmesi, bu haklara zarar verici eylem ve
işlemler Anayasa’nın koruması altına alınmış olan haklara saldırı kabul edilmelidir.
Anayasa’nın bir başka dolaylı/doğrudan sayılabilecek çalışma yaşamının denetlenmesini
sağlayan hükmü olarak “Kişi dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı”
başlıklı 17. maddesidir. İlgili maddeye göre;
“Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.
Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne
dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.
Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir
cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.
(...) meşru müdafaa hâli, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi,
bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın
bastırılması, sıkıyönetim veya olağanüstü hâllerde yetkili merciin verdiği emirlerin
uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda
meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dışındadır".
Anayasa’nın 17. maddesi genel ilke olarak kişiyi, yaşama hakkını, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını esas almaktadır. Bunlara karşı herhangi bir
müdahale, bu hakların kullanımının engellenmesi, bu haklara zarar verici eylem ve
işlemler Anayasa’nın koruması altına alınmış olan haklara saldırı kabul edilmelidir.
Soru 73
İşverenlerin işyerlerinde risklere karşı her türlü tedbir alma sorumlulukları ile işçilerin de alınan bu tedbirlere uyma sorumlulukları aşağıdaki Kanunlardan hangisinde düzenleme altına alınmıştır?
Seçenekler
A
6098 sayılı Kanun
B
6331 sayılı Kanun
C
5510 sayılı Kanun
D
5502 sayılı Kanun
E
4447 sayılı Kanun
Açıklama:
6331 sayılı Kanuna göre, işverenlerin işyerlerinde risklere karşı her türlü tedbiri
alma sorumlulukları vardır. İşçilerin de alınan bu tedbirlere kesin olarak uyma
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir. İşçilerin işverence
alınan tedbirlere uymamaları söz konusu olduğunda nihayetinde işverenlerin iş
sözleşmesini feshe kadar giden yetkilerinin olduğu kabul edilmektedir.
alma sorumlulukları vardır. İşçilerin de alınan bu tedbirlere kesin olarak uyma
sorumluluklarının olduğunu kanun koyucu kabul etmiştir. İşçilerin işverence
alınan tedbirlere uymamaları söz konusu olduğunda nihayetinde işverenlerin iş
sözleşmesini feshe kadar giden yetkilerinin olduğu kabul edilmektedir.
Soru 74
İş Sağlığı ve Güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet işin durdurulmasına karar verdiğinde bu kararını bir gün içinde aşağıdaki mercilerden hangisine göndermek zorundadır?
Seçenekler
A
Belediye
B
Türkiye İş Kurumu
C
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü
D
Sağlık Bakanlığı
E
Valilik
Açıklama:
“İşin durdurulmasını” düzenleyen 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 25. madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur. İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine
gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
dur
İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu
Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine
gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin
dur
İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu
Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir
Soru 75
İşin durdurulması kararına karşı işveren kaç işgünü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
10
E
1 ay
Açıklama:
6331 sayılı Kanunun çalışma yaşamının denetimi açısından önemli hükümlerinden
birisi de “işin durdurulmasını” düzenleyen 25. maddesidir. Söz konusu
madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde
veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus
tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu
tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak,
işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta
yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin
yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi
yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine
gerekli incelemel
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde
işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez.
Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü
içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir
birisi de “işin durdurulmasını” düzenleyen 25. maddesidir. Söz konusu
madde hükmüne göre, işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde
veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus
tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu
tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak,
işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta
yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin
yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi
yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan
heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine
gerekli incelemel
İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde
işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez.
Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü
içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir
Soru 76
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 41. maddesine göre Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde mesleki eğitim öğrencilerin bu eğitimden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile denetimleri aşağıdaki Bakanlıklardan hangisi tarafından yapılır?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
İçişleri Bakanlığı
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Maliye Bakanlığı
Açıklama:
3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesinde; Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda
yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı ile
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür.
Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi
denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa
bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı,
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği
yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan
çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından
denetlenmektedir.
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda
yapılan çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı ile
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetleneceği öngörülmüştür.
Denetim Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi
denetim alanını belirlemektedir. 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlığa
bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında
yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki
eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya
birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır. İş ortamı,
sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetleme ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Denetimle ilgili raporlar
valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği
yapılır. Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamına giren ve kapsam dışında kalan
çırakların çalışma koşullarının kanunlara uygunluğu iş müfettişleri tarafından
denetlenmektedir.
Soru 77
"Cebir ve tehdit kullanarak işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verileceğine dair hüküm aşağıdaki Kanunlardan hangisinde düzenleme altına alınmıştır?
Seçenekler
A
Türk Borçlar Kanunu
B
İş Kanunu
C
Türk Ceza Kanunu
D
Türk Medeni Kanunu
E
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu'nun 117. maddesine göre cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir
Soru 78
"İşverenlerin hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzen sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacize uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemler alma yükümlülüğü" aşağıdaki Kanunlardan hangisinde düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Türk Borçlar Kanunu
B
Türk Medeni Kanunu
C
Türk Ceza Kanunu
D
İşsizlik Sigortası Kanunu
E
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Açıklama:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununu "İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlığını taşıyan 417. maddesine göre" işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacizeuğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir".
Soru 79
Çalışma hayatını denetlemek görevi aşağıdaki Bakanlıkların hangisinin görev ve yetki alanındadır?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
İçişleri Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Çalışma yaşamını denetleme görevinin, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 703
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun
adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında
Kanun şeklinde değiştirilmiştir. Yine 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı adıyla tek bir bakanlık çatısı altında birleştirilmiştir.
Yapılan bu yeni düzenlemeye uygun olarak 10.07.2018 tarihinde kabul
edilen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
(Kararname Numarası:1) ikinci bölümünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının
görevlerini de devralan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
teşkilat yapısı düzenlenmiştir.
Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri ve teşkila
Çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun
adı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında
Kanun şeklinde değiştirilmiştir. Yine 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmet Bakanlığı adıyla tek bir bakanlık çatısı altında birleştirilmiştir.
Yapılan bu yeni düzenlemeye uygun olarak 10.07.2018 tarihinde kabul
edilen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
(Kararname Numarası:1) ikinci bölümünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının
görevlerini de devralan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
teşkilat yapısı düzenlenmiştir.
Daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri ve teşkila
Çalışma hayatını denetlemek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
görev ve yetki alanında olduğu belirtilmiştir
Soru 80
Denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk bayrağını taşıyan yüz ve daha yukarı grostonitoluk gemilerde bir iş sözleşmesi ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında bu Kanun hükümlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak üzere yapılacak takip, denetim ve teftişleri yürütmeye iş müfettişlerini yetkili kılındığına dair hükmü düzenleyen Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Deniz İş Kanunu
C
Türk Borçlar Kanunu
D
İşsizlik Sigortası Kanunu
E
Basın İş Kanunu
Açıklama:
Deniz İş Kanunu'nun 49. maddesine göre, "denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk bayrağını taşıyan yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir iş sözleşmesi ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanan bu kanun hükümlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak üzere yapılacak takip, denetim ve teftişleri yürütmeye iş müfettişleri yetkili kılınmıştır".
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından denetimine ilişkin temel kavramlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Teftiş kavramı
B
Sendika kavramı
C
Rehberlik kavramı
D
Sosyal hizmetler kavramı
E
Aile kavramı
Açıklama:
İş denetimi kavramı, teftiş kavramı ve müfettiş kavramı çalışma yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından denetimine ilişkin temel kavramlar arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
- Çalışma ortamı
- Çalışma koşulları
- Çalışma ilişkileri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları çalışma ortamı ve çalışma
koşullarıdır. Doğru cevap B'dir.
koşullarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren alanlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çocukların ve gençlerin çalıştırılması
B
Kadınların çalıştırılması
C
Çalışma süreleri
D
Ödeme sistemleri
E
İşçi-işveren ilişkileri
Açıklama:
Çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren
dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir: çocukların ve gençlerin çalıştırılması, kadınların çalıştırılması, çalışma süreleri, ve ödeme sistemleridir. Doğru cevap E'dir.
dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir: çocukların ve gençlerin çalıştırılması, kadınların çalıştırılması, çalışma süreleri, ve ödeme sistemleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
- İstihdam
- Mesleki eğitim
- Çalışma ilişkileri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı
ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise şu şekilde sıralanabilir: çalışma ilişkileri, istihdam ve mesleki eğitimdir. Doğru cevap E'dir.
ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise şu şekilde sıralanabilir: çalışma ilişkileri, istihdam ve mesleki eğitimdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bakanlık yurt dışı kadrolarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek
B
Yurt dışı birimleri vasıtasıyla sosyal güvenlik sözleşmelerinin uygulanmasını takip etmek
C
Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmeleri ve bunların tadili çalışmalarında koordinasyonu sağlamak
D
Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek
E
Yurt dışındaki sosyal güvenlik mevzuatından doğan hak ve menfaatlerini korumak
Açıklama:
Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 6
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek ve Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
C
Çalışma Genel Müdürlüğü
D
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek ve Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak Çalışma Genel Müdürlüğünün görevidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek ve sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek
B
Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak
C
Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak
D
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim vermek
E
Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına
ilişkin işlemleri yürütmek
ilişkin işlemleri yürütmek
Açıklama:
Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek ve sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen işleri yapmak
B
Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak
C
Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma planları hazırlamak
D
Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin veri toplamak
E
İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek
Açıklama:
Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak ve uygulamak
B
Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak
C
Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek
D
Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini yapmak
E
Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak
Açıklama:
Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini yapmak Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli
ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
E
İktisat Bakanlığı
Açıklama:
25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın görevidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme ne zaman ve hangi sayılı kanunla yapılmıştır?
Seçenekler
A
1950 tarihli 5690 sayılı Yasa’yla
B
1963 tarihli 174 sayılı Kanun’la
C
1950 tarihli 81 sayılı Kanun'la
D
1936 tarihli 703 sayılı Kanun'la
E
1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu
Açıklama:
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile yapılmıştır.
Soru 12
Ülkemizde çalışma hayatının denetimi hangi bakanlığa bağlı olarak yapılmaktadır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Milli Güvenlik Bakanlığı
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili en önemli ve başta gelen kurum, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır. Bakanlığın teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenleyen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde de ifade edildiği üzere, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisine çalışma yaşamını denetleyenlerin karşılaştığı bir meydan okuma nedeni denilemez?
Seçenekler
A
Hızlı ve karmaşık teknolojik değişim
B
İş mevzuatının ve kapasitesinin standartlarının artması
C
İşgücünün korunabilirliğinin artması
D
Verilen hizmetten yararlananların görüş ve beklentilerinin farklılaşması
E
İşçi ve işveren örgütlerinin rollerinin ve toplumsal ve ekonomik değerlerin eskiye göre değişmesi
Açıklama:
Çalışma yaşamını denetleyenlerin bir meydan okuma ile karşı karşıya bulundukları dahi ifade edilmektedir. Buna göre öncelikle hızlı ve karmaşık teknolojik değişim, iş mevzuatının ve kapasitesinin standartlarının artması, iş piyasasının tabakalaşması, işgücünün korumasızlığının artması, verilen hizmetten yararlananların görüş ve beklentilerinin farklılaşması, işçi ve işveren örgütlerinin rollerinin ve toplumsal ve ekonomik değerlerin eskiye göre değişmesi hep bir meydan okumadır. İkinci meydan okuma ise hemen her yerde kamu yönetimine yönelen baskıların toplam gücünün artması, kamu harcamalarının azaltılması, borç yönetimine yönelme, güvenilirlik ve şeffaflık çağrıları, özelleştirme ve dış kaynaklara yönelme çabaları olarak kabul edilir.
Soru 14
“Çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime” ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Müfettiş kavramı
B
İş denetimi kavramı
C
Teftiş kavramı
D
Çalışma ortamı
E
Kontrol ortamı
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime” iş denetimi denir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Çalışma koşulları
B
Çalışma ilişkileri
C
İstihdam
D
Mesleki eğitim
E
Çalışma barışı
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları, çalışma ortamı ve çalışma koşulları iken ikincil görev alanları ise çalışma ilişkileri, istihdam ve mesleki eğitimdir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi çalışma koşulları kavramıyla ilgili olarak çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alandan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocukların ve gençlerin çalıştırılması
B
Çalışanların güvenliği
C
Kadınların çalıştırılması
D
Çalışma süreleri
E
Ödeme sistemleri (Ücretler)
Açıklama:
Çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir: - Çocukların ve gençlerin çalıştırılması, - Kadınların çalıştırılması, - Çalışma süreleri, - Ödeme sistemleri (Ücretler) dir.
Soru 17
- Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
- Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak,
- İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek,
- Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
- Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almak,
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bu görevini destekleyici nitelikte çalışma yaşamına ilişkin diğer görevleri ise şu şekilde sıralanabilir: - Çalışma hayatını düzenleyici, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler almak, - Çalışma hayatındaki mevcut ve muhtemel meseleleri ve çözüm yollarını araştırmak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak, - Ekonominin gerektirdiği insan gücünü sağlamak için gerekli tedbirleri araştırmak ve uygulanmasının sağlanmasına yardımcı olmak, - İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak, - Uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, - Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak, - İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek, - Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almak, - Çeşitli fizyolojik, ekonomik ve sosyal risklere karşı sosyal sigorta hizmetlerini uygulamak, sosyal güvenlik imkanını sağlamak, yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirleri almak, - Yabancı ülkelerde çalışan Türk işçilerini çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili meselelerine çözüm yolları aramak, hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek, - İş istatistiklerini derlemek ve yayınlamak, - İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak, - Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.
Soru 18
- Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak,
- Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek,
- Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
II ve III
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.77):
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak, d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak ve uygulamak, e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak, f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak, g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek, ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için gerekli çalışmaları yapmak, h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak, ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde ortak projeler yürütmek, i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak, j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak, k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak, d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak ve uygulamak, e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak, f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak, g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek, ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için gerekli çalışmaları yapmak, h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak, ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde ortak projeler yürütmek, i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak, j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak, k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Soru 19
"Önleyici tedbirlerin alınmasını sağlamaya yönelik çalışmalar ve görmek, izlemek, incelemek, araştırmak ve önlemek" ifadesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teftiş
B
İstihdam
C
Çalışma Koşulları
D
Müfettiş
E
Çalışma ortamı
Açıklama:
Teftiş, “görmek, izlemek, incelemek, araştırmak ve önlemek” anlamına gelir. Bu tanıma göre, teftiş kavramı sadece incelemek ve araştırmak değil, aynı zamanda önleyici tedbirlerin alınmasını sağlamaya yönelik çalışmaları da ihtiva etmektedir. Dolayısıyla teftişin önleyici bir etkisinin de olduğu kabul edilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çalışma ortamı içerisinde çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen etmenlerden bir değildir?
Seçenekler
A
Psiko-sosyal
B
Ergonomik
C
Fizyolojik
D
Biyolojik
E
Kimyasal
Açıklama:
Çalışma ortamı çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen geniş bir alanı anlatılır. Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmadığında çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir.
Soru 21
Türkiye'de çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Hakkındaki Uluslararası
Çalışma Sözleşmesi
Çalışma Sözleşmesi
B
129 sayılı Tarımda İş Denetimi Sözleşmesi
C
3008 sayılı İş Kanunu
D
703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
E
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Açıklama:
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile yapılmıştır. 3008 sayılı Kanun’un “İş Yaşamının Murakabe ve Teftişi” adlı bölümünün 91. maddesinde, devletin ulusal çalışma bütünlüğünün düzen altında yürütülmesini sağlamak üzere, iş yaşamının yasa kurallarına ve ülke çıkarlarına uygunluğunu takip edeceği, kontrolünü yapacağı ve denetleyeceği öngörülmüştür. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı nın kurulma nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliğini düzenlemek, denetlemek
B
Sosyal güvenlik imkânını sağlamak
C
Sosyal güvenlik imkânını yaygınlaştırmak ve geliştirmek,
D
Yurt dışında çalışan işçilerimizin çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerini korumak
E
Aile planlaması yapmak
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çalışma yaşamını, işçi-işveren ilişkilerini, iş sağlığı ve güvenliğini düzenlemek, denetlemek ve sosyal güvenlik imkânını sağlamak, bu imkânı yaygınlaştırmak ve geliştirmek, yurt dışında çalışan işçilerimizin çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için kurulmuş olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bu alandaki tüm görev ve yetkilerini devralmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 23
Çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teftiş
B
Müfettiş
C
İş denetimi
D
Sosyal hizmet
E
Çalışma yaşamı
Açıklama:
Çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime iş denetimi denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi teftişi ifade eden kavramlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Görmek
B
Duymak
C
İzlemek
D
Önlemek
E
Araştırmak
Açıklama:
Teftiş; görmek, izlemek, incelemek, araştırmak ve önlemek anlamına gelir. Doğru cevap B seçeneğidir
Soru 25
Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev alanlarından hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Öncelikli görev alanları
B
İkincil görev alanları
C
Çalışma koşulları
D
Çalışma ortamı
E
Çalışma düzeni
Açıklama:
Çalışma ortamı çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen geniş bir alanı anlatılır. Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmadığında çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alandan bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Çocukların ve gençlerin çalıştırılması
B
Kadınların çalıştırılması
C
Çalışma süreleri
D
Ödeme sistemleri (Ücretler) dir
E
Çalışma ilişkileri
Açıklama:
Soru 27
İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev türlerinden hangisinin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Birincil görevler
B
İkincil görevler
C
Çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevler
D
Hizmet birimlerinin çalışma yaşamı denetimine ilişkin görevler
E
Yurtdışı hizmetleri denetimine ilişkin görevler
Açıklama:
İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleridir. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi, Çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak,
B
Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak
C
İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek
D
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
E
Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almak
Açıklama:
Çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkilerinden birisi; Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmektir. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 29
Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak hangi genel müdürlüğün görevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün
C
Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün
D
Çalışma Genel Müdürlüğünün
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
Açıklama:
Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak; Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkilerinden birisidir. Doğru cevap A seçeneğidir
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
B
Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek
C
Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak
D
Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak,
E
Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak
Açıklama:
Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak; Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkilerinden birisidir. Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 31
Çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş denetimi
B
Mevzuat denetimi
C
Müfettişlik
D
Ortam denetimi
E
Bağımsız denetim
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime” iş denetimi denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi hizmet birimleri içerisinde çalışma yaşamını doğrudan denetlemekle görevli hizmet birimidir?
Seçenekler
A
Çalışma Genel Müdürlüğü
B
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
C
Yurt Dışı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
E
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi konusunda görevli hizmet birimleri; Çalışma Genel Müdürlüğü, Yurt Dışı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü ve Rehberlik ve Teftiş Başkanlığıdır. Hiç kuşkusuz söz konusu hizmet birimleri içerisinde çalışma yaşamını doğrudan denetlemekle görevli hizmet birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 33
Çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alan vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınların çalıştırılması
B
İş denetimi
C
Ödeme sistemleri
D
Çocukların ve gençlerin çalıştırılması
E
Çalışma süreleri
Açıklama:
Çalışma ortamı ile çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik hâlini etkileyen geniş bir alan anlatılır. Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmadığında çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir. Çalışma koşullarıyla ise çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alan anlatılır. Bu dört alan;
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri, başka bir deyişle ücretlerdir.
İş denetimi ise; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime” verilen bir addır. Doğru cevap B'dir.
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri, başka bir deyişle ücretlerdir.
İş denetimi ise; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetime” verilen bir addır. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu ikincil görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Kadınların çalıştırılması
B
Çocuk ve gençlerin çalıştırılması
C
Çalışma süreleri
D
Ödeme sistemleri
E
Mesleki eğitim
Açıklama:
Çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren
dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir:
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri (Ücretler) dir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir.
Doğru cevap E'dir.
dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir:
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri (Ücretler) dir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
B
İş istatistiklerini derlemek ve yayınlamak
C
Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak
D
Yabancı ülkelerde çalışan Türk işçilerini çalışma hayatıyla ilgili meselelerine çözüm yolları aramak
E
İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak tedbirleri almak
Açıklama:
Doğrudan çalışma yaşamını denetlemekle görevli kılınan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bu görevini destekleyici nitelikte çalışma yaşamına ilişkin diğer görevleri ise şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma hayatını düzenleyici, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler almak,
- Çalışma hayatındaki mevcut ve muhtemel meseleleri ve çözüm yollarını araştırmak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak,
- Ekonominin gerektirdiği insan gücünü sağlamak için gerekli tedbirleri araştırmak ve uygulanmasının sağlanmasına yardımcı olmak,
- İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak,
-Uluslararası iş gücüne ilişkin politikaların belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve
uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
- Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak,
- İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek,
- Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almak,
- Çeşitli fizyolojik, ekonomik ve sosyal risklere karşı sosyal sigorta hizmetlerini uygulamak, sosyal güvenlik imkanını sağlamak, yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirleri almak,
- Yabancı ülkelerde çalışan Türk işçilerini çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili meselelerine çözüm yolları aramak, hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek,
- İş istatistiklerini derlemek ve yayınlamak,
- İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak,
- Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak.
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek ise; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hizmet birimlerinden olan "Çalışma Genel Müdürlüğünün" çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır.
Doğru cevap A'dır.
- Çalışma hayatını düzenleyici, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler almak,
- Çalışma hayatındaki mevcut ve muhtemel meseleleri ve çözüm yollarını araştırmak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak,
- Ekonominin gerektirdiği insan gücünü sağlamak için gerekli tedbirleri araştırmak ve uygulanmasının sağlanmasına yardımcı olmak,
- İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak,
-Uluslararası iş gücüne ilişkin politikaların belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve
uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
- Çalışanların mesleki eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak,
- İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek,
- Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almak,
- Çeşitli fizyolojik, ekonomik ve sosyal risklere karşı sosyal sigorta hizmetlerini uygulamak, sosyal güvenlik imkanını sağlamak, yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirleri almak,
- Yabancı ülkelerde çalışan Türk işçilerini çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili meselelerine çözüm yolları aramak, hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek,
- İş istatistiklerini derlemek ve yayınlamak,
- İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak,
- Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak.
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek ise; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hizmet birimlerinden olan "Çalışma Genel Müdürlüğünün" çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Hizmet Birimlerinden olan Çalışma Genel Müdürlüğü'nün "çalışma yaşamının denetimine" ilişkin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Aile ve çocuk istatistiklerini derlemek ve yayınlamak
B
Yurt dışı istihdamını takip etmek
C
Aile ilişkilerini düzenleyen kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler almak
D
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen işleri yapmak
E
Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmeleri ve bunların tadili
çalışmalarında koordinasyonu sağlamak
çalışmalarında koordinasyonu sağlamak
Açıklama:
Çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.74):
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak, bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işverenini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek, engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Doğru cevap D'dir. Diğer şıklardaki maddeler ise, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma yaşamının denetimine ilişkin ve Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün temel görevleri arasında yer almaktadır.
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak, bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işverenini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek, engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Doğru cevap D'dir. Diğer şıklardaki maddeler ise, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma yaşamının denetimine ilişkin ve Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün temel görevleri arasında yer almaktadır.
Soru 37
"İşyerlerinde işin yürütümü, işçi sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili teftiş yapan baş iş müfettişleri, iş müfettişleri ve teftiş yetkisi verilmiş iş müfettişi yardımcıları” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş denetimi
B
Müfettiş
C
Sosyal hizmetler
D
İstihdam
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Müfettiş, “işyerlerinde işin yürütümü, işçi sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili teftiş yapan
baş iş müfettişleri, iş müfettişleri ve teftiş yetkisi verilmiş iş müfettişi yardımcıları”
anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.
baş iş müfettişleri, iş müfettişleri ve teftiş yetkisi verilmiş iş müfettişi yardımcıları”
anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren birincil alanlardandır?
Seçenekler
A
Çalışma sistemleri (ücretler)
B
İstihdam
C
Bireysel çalışma ilişkileri
D
Toplu çalışma ilişkileri
E
Mesleki eğitim
Açıklama:
Çalışma koşulları kavramıyla çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alan anlatılır. Bu dört alan şu şekilde sıralanabilir:
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri (Ücretler) dir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise
şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir.
Ülkemizde çalışma yaşamını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı esas olarak çalışma
ortamı, çalışma koşulları ve bireysel çalışma ilişkileri alanında, kısmen de toplu iş
ilişkileri alanında denetlemek üzere görevlendirilmiştir.
Doğru cevap A'dır.
- Çocukların ve gençlerin çalıştırılması,
- Kadınların çalıştırılması,
- Çalışma süreleri,
- Ödeme sistemleri (Ücretler) dir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise
şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir.
Ülkemizde çalışma yaşamını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı esas olarak çalışma
ortamı, çalışma koşulları ve bireysel çalışma ilişkileri alanında, kısmen de toplu iş
ilişkileri alanında denetlemek üzere görevlendirilmiştir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Uluslararası işgücü göçüne ilişkin çalışmalar yapmak
B
İş sağlığı ve güvenliği konularında uygulamalı programlar hazırlamak
C
Yenilikçilik alanlarda yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak
D
Ulusal göç politikasının oluşturulmasını sağlamak
E
Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalar yapmak
Açıklama:
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.77):
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde
faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak,
d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak ve uygulamak,
e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı
çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak,
f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak,
g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek,
ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak,
ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri
izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde ortak projeler yürütmek,
i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak,
j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak,
k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında çalışmalar yapmak ise, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının
denetimine ilişkin görevlerindendir.
Doğru cevap B'dir.
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde
faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak,
d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak ve uygulamak,
e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı
çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak,
f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak,
g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek,
ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak,
ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri
izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde ortak projeler yürütmek,
i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak,
j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak,
k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında çalışmalar yapmak ise, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının
denetimine ilişkin görevlerindendir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği konularında uygulamalı programlar yapmak
B
İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek
C
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim hizmetlerinin düzenlenmesini sağlamak
D
Ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi konularında danışmanlık yapmak
E
Uluslararası işgücü göçüne ilişkin çalışmalar yapmak
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.76):
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak ise, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının denetimine ilişkin görevlerindendir.
Doğru cevap E'dir.
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak ise, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının denetimine ilişkin görevlerindendir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimi ile ilgili en önemli ve başta gelen kurumdur?
Seçenekler
A
Sanayi ve Kalkınma Bakanlığı
B
Ticaret Bakanlığı
C
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili en önemli ve başta gelen kurum, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'dır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çalışma yaşamını, işçi-işveren ilişkilerini, iş sağlığı ve güvenliğini düzenlemek, denetlemek ve sosyal güvenlik imkanını sağlamak, bu imkanı yaygınlaştırmak ve geliştirmek, yurt dışında çalışan işçilerimizin çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için kurulmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 42
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetlenmesini öngören düzenleme aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1920
B
1923
C
1930
D
1932
E
1936
Açıklama:
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı iş kanunu ile yapılmıştır. 3008 sayılı kanunun ' iş yaşamında murakebe ve teftişi ' adlı bölümünün 91.maddesinde, devlet ulusal çalışma bütünlüğünün düzen altında yürütülmesini sağlamak üzere, iş yaşamının yasa kurallarına ve ülke çıkarlarına uygunluğunu takip edeceği, kontrolünü yapacağı ve denetleneceği öngörülmüştür. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Uluslararası Çalışma Örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ILO
B
MIKTA
C
OECD
D
KEI
E
EIT
Açıklama:
The International Labor Organization ( ILO ), Uluslararası Çalışma Örgütüdür. Çalışma yaşamının denetimine ilişkin bir çok uluslararası düzenleme bulunmaktadır. Çalışma yaşamının doğrudan idari eylem ve işlemlerle denetlenmesinden sorumlu olan kurumlar, denetimi uluslararası ilke ve standartları düzenleyen ILO'nun 81 sayılı Sanayi ve Ticaretle İş Teftişi hakkındaki Uluslararası Çalışma Sözleşmesi ile 129 sayılı Tarımda İş Denetimi Sözleşmesine uygun olarak yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 44
Çalışma yaşamıyla ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izleyip kontrol eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
İş inceleme
B
Tedbir alma
C
Soruşturma yapma
D
Raporlama
E
İş denetimi
Açıklama:
Çalışma hayatında ilgili bakanlık tarafından çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan kontrollere iş denetimi denir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Çalışma yaşamında Teftiş kavramının inceleme ve araştırmadan farklı bir anlam taşımasını sağlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünleştiricilik
B
Önleyicilik
C
Farklılaştırıcılık
D
Denetleyicilik
E
Cezalandırıcılık
Açıklama:
Teftiş; görmek, izlemek, incelemek, araştırmak ve önlemek anlamına gelir. Bu tanıma göre, teftiş kavramı sadece incelemek ve araştırmak değil, aynı zamanda önleyici tedbirlerin alınmasını sağlamaya yönelik çalışmaları da intiva etmektedir. Dolayısıyla Dolayısıyla teftişin önleyici bir etkisinin olduğu kabul edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanlarını kaç grupta toplayabiliriz?
Seçenekler
A
2
B
4
C
5
D
6
E
8
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli alanları çalışma ortamı ve çalışma koşulları olarak 2 ana grupta toplanabilir.
1- Çalışma ortamı; çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen geniş bir alanı anlatır. Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmadığında çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir.
2-Çalışma koşulları; kavramıyla da çalışanların korumasını doğrudan ilgilendiren 4 alan anlatılır. Bu 4 alanı şu şekilde sıralayabiliriz. Çocukların ve gençlerin çalıştırılması, kadınların çalıştırılması, çalışma süreleri, ödeme sistemleri ( ücretleri ) dir. Çalışma koşulları kapsamında olan bu 4 başlık, çalışanların bedensel, akılsal, toplumsal iyilik halinin korunup geliştirilmesini etkilediği oranda, iş denetiminin görev alanına girer. Doğru cevap A 'dır.
1- Çalışma ortamı; çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen geniş bir alanı anlatır. Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psiko-sosyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmadığında çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir.
2-Çalışma koşulları; kavramıyla da çalışanların korumasını doğrudan ilgilendiren 4 alan anlatılır. Bu 4 alanı şu şekilde sıralayabiliriz. Çocukların ve gençlerin çalıştırılması, kadınların çalıştırılması, çalışma süreleri, ödeme sistemleri ( ücretleri ) dir. Çalışma koşulları kapsamında olan bu 4 başlık, çalışanların bedensel, akılsal, toplumsal iyilik halinin korunup geliştirilmesini etkilediği oranda, iş denetiminin görev alanına girer. Doğru cevap A 'dır.
Soru 47
3008 sayılı İş Kanunu'nun kabulüyle İktisat Bakanlığı'na bağlı olarak kurulan birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denetim Başkanlığı
B
Denetim Birimi
C
İş Dairesi
D
Teftiş Komitesi
E
Güvenlik Amirliği
Açıklama:
3008 sayılı İş Kanunu'nun kabulü sırasında İktisat Bakanlığı'na bağlı olarak kurulan İş Müfettişliği, İş Dairesi adıyla görev yapmış olup, 1945 yılında kurulmuş olmakla birlikte 1946 yılında İktisat Bakanlığı'ndan tamamen ayrılarak Çalışma Bakanlığı'nın bünyesine alınmıştır. Çalışma Bakanlığı'nın İktisat Bakanlığı'ndan tamamen ayrılmasıyla birlikte illerde Çalışma Müdürlükleri kurulmuş ve İktisat Bakanlığı'na bağlı İş Dairesi'nin Mıntıka Amirlikleri'nde görevli bulunan iş müfettişleri Bölge Çalışma Müdürülükleri'ne bağlanmıştır. İşçi Sağlığı ve Güvenliği denetimi de İşçi Sağlığı Genel Müdürülükleri'ne verilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi sadece Çalışma Genel Müdürlüğü'nün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekonominin gerektirdiği insan gücünü sağlamak için gerekli tedbirleri araştırmak ve uygulanmasının sağlanmasına yardımcı olmak.
B
Bakanlar tarafından verilen görevleri yapmak.
C
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt kanunlarında öngörülen işleri yapmak.
D
Ulusal ve Uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu sağlamak.
E
Uluslararası iş gücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak.
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt kanunlarında öngörülen işleri yapmak, Çalışma Genel Müdürülüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin belirlenen görevi içinde yer almaktadır. 1 nolu Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili 18 adet görev ve yetkileri bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çalışma hayatını denetlerken kaç hizmet birimiyle bu işi yapmaktadır?
Seçenekler
A
8
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma hayatını denetlemek için kendisine bağlı birimleri şu şekilde sıralayabiliriz;
1. Çalışma Genel Müdürlüğü 2. Yurt dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü 3. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü 4. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı 5.Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
Bu hizmet birimleri doğrudan ve dolaylı olarak çalışma yaşamının denetimi konusunda görev ifa etmektedir.
1. Çalışma Genel Müdürlüğü 2. Yurt dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü 3. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü 4. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı 5.Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
Bu hizmet birimleri doğrudan ve dolaylı olarak çalışma yaşamının denetimi konusunda görev ifa etmektedir.
Soru 50
Türkiye İş Kurumu Kanunu aşağıdaki tarihlerden hangisinde kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
25.08.1999
B
25.08.2000
C
25.06.2001
D
25.06.2002
E
25.06.2003
Açıklama:
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu kanunu 25.06.2003 tarihinde kabul edilmiştir. Bu kanun uyarınca Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamını denetiminde iş yerlerinde incelemek yapmakta ve iş ve işlemleri teftiş etmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi İş Teftiş Kurulu’nun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izlemek
B
Denetimlerle ilgili sertifika programı düzenlemek
C
Özel kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek
D
Bakanlık makamı tarafından verilen işleri yapmak
E
Denetim sonuçlarını değerlendirmek ve yorumlamak
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
İş teftiş kurulunun denetimlerle ilgili sertifika programı düzenlemek görevleri arasında yer almaz.
İş teftiş kurulunun denetimlerle ilgili sertifika programı düzenlemek görevleri arasında yer almaz.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi iş müfettişlerinin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sertifika programları düzenlemek
B
İş teftiş Kurulunun verdiği işleri yapmak
C
Çalışmaların sonuçlarını rapora bağlayarak grup başkanına vermek
D
Mevzuatta gördükleri boşluk ve aksaklıkların giderilmesi için önerilerde bulunmak
E
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı’nca düzenlenen anketleri yürütmek
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Sertifika programları düzenlemek iş müfettişlerinin görevleri arasında yer almamaktadır.
Sertifika programları düzenlemek iş müfettişlerinin görevleri arasında yer almamaktadır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görev ve yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bölge laboratuvarları oluşturmak
B
Çalışma yaşamıyla ilgili mevzuatın uygulanmasını denetlemek
C
İş teftişiyle ilgili mevzuat çalışması yapmak
D
İş teftişiyle ilgili istatistikleri tutmak
E
Mevzuatta görülen boşluk ve aksaklıkların giderilmesi için alınması gerekli önlemler konusunda görüş bildirmek
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Bölge laboratuvarları oluşturmak İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görev ve yetkileri arasında yer almamaktadır.
Bölge laboratuvarları oluşturmak İş Teftiş Kurulu Başkanlığının görev ve yetkileri arasında yer almamaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin öncelikli alanlarından çalışma koşullarına ilişkin alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocukların ve gençlerin çalıştırılması
B
Kadınların çalıştırılması
C
Mesleki eğitim
D
Çalışma süreleri
E
Ödeme sistemleri
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.
Mesleki eğitim, çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları arasında yer almaktadır.
Mesleki eğitim, çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları arasında yer almaktadır.
Soru 55
Genel teftişin sonucunda genel teftişe aykırılığı veya noksanlığı tespit edilen hususların verilen süre sonunda yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü amacıyla yapılan teftişe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önleyici teftiş
B
Kontrol teftişi
C
Genel teftiş
D
Mevzuata uygunluk teftişi
E
İnceleme teftişi
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin türlerini açıklayabileceksiniz.
Genel teftişin sonucunda genel teftişe aykırılığı veya noksanlığı tespit edilen hususların verilen süre sonunda yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü amacıyla yapılan teftişe kontrol teftişi denir.
Genel teftişin sonucunda genel teftişe aykırılığı veya noksanlığı tespit edilen hususların verilen süre sonunda yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü amacıyla yapılan teftişe kontrol teftişi denir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi iş müfettişlerinin sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Denetim görevlerini ara vermeden bizzat kendilerinin yerine getirmek
B
Aksi belirtilmedikçe ilgili tüm mevzuatın uygulanmasını denetlemek
C
Teftişin mümkün olan en kısa sürede tamamlanmasını sağlamak
D
Teftiş yapılan işyerinin mesleki sırlarını saklamak ve paylaşmamak
E
Üçüncü dereceye kadar yakın akrabaların işyerlerinin teftişini yapmak
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Müfettişler, eşlerine, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) akrabalarının işyerlerinde denetim yapamazlar.
Müfettişler, eşlerine, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) akrabalarının işyerlerinde denetim yapamazlar.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarından biridir?
Seçenekler
A
İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
B
Grev ve Lokavt Uygulama Tüzüğü
C
İş Teftiş Tüzüğü
D
İş Kolları Tüzüğü
E
Hakem ve resmi Arabulucuya Başvurma Tüzüğü
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarını açıklayabileceksiniz.
çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarından biri İş Teftiş Tüzüğüdür.
çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarından biri İş Teftiş Tüzüğüdür.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi iş müfettişlerinin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş teftiş kurulu başkanı tarafından kendilerine verilen işleri yapmak
B
Çalışmaların sonuçlarını rapora bağlayarak grup başkanına vermek
C
Mevzuatta gördükleri boşluk ve aksaklıkların giderilmesi için önerilerde bulunmak
D
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
E
İş teftiş kurulu başkanlığınca düzenlenen anketleri yürütmek ve istenen istatistiki bilgileri derlemek
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek iş müfettişlerinin görevleri arasında yer almaz.
Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek iş müfettişlerinin görevleri arasında yer almaz.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
İşbaşı eğitimi
B
Mesleki eğitim
C
İstihdam
D
Çalışma ilişkileri
E
Çalışma ortamı
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin temel görev alanlarını anlatabileceksiniz.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları çalışma ortamı ve çalışma koşullarıdır.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları çalışma ortamı ve çalışma koşullarıdır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi İş Teftiş Tüzüğü’nde düzenlenen konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Teftiş sonrası uygulanacak ceza miktarları
B
Teftiş hizmetinin örgütlenmesine ilişkin kurallar
C
Denetleme ve teftişin ilkeleri
D
İşyerlerinde tutulacak teftiş defterinin biçimi
E
Müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görevleri
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Teftiş sonrası uygulanacak ceza miktarları, İş Teftiş Tüzüğünde değil, ilgili kanunlarda düzenlenmiştir.
Teftiş sonrası uygulanacak ceza miktarları, İş Teftiş Tüzüğünde değil, ilgili kanunlarda düzenlenmiştir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi İş Teftiş Kurulu’nun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası sözleşmeler çerçevesinde işyerinde uygulamaları incelemek ve izlemek
B
Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı makamı tarafından verilen benzeri işleri yapmak
D
Çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izlemek
E
İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenlği birimini oluşturmak
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği birimi oluşturmak işverenin görevleri arasında yer alır.
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği birimi oluşturmak işverenin görevleri arasında yer alır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın çalışma alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yurt dışında çalışan işçilerin çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerini korumak
B
Çalışma yaşamının tarafları arasında meydana gelen uyuşmazlıklarda mahkemelere etkide bulunmak
C
İşçi ve işveren ilişkilerinin gelişmesini sağlamak
D
Çalışma yaşamının tüm yönlerini denetim altında tutmak
E
Sosyal güvenlik alanında çalışmalar yapmak
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarını açıklayabileceksiniz.
Çalışma yaşamının tarafları arasında meydana gelen uyuşmazlıklarda mahkemelere etkide bulunmak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çalışma alanları arasında yer almaz
Çalışma yaşamının tarafları arasında meydana gelen uyuşmazlıklarda mahkemelere etkide bulunmak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çalışma alanları arasında yer almaz
Soru 63
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1950
C
1963
D
1975
E
1979
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı 1979 yılında kurulmuştur.
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı 1979 yılında kurulmuştur.
Soru 64
Aşağıdaki hangisi iş müfettişlerinin görevlerini düzenleyen İş Teftiş Tüzüğü maddesidir?
Seçenekler
A
13. madde
B
15. madde
C
17. madde
D
18. madde
E
20. madde
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
İş Teftiş Kurulu Tüzüğünün 13. maddesi iş müfettişlerinin görevlerini sıralamıştır. Sorunun Cevabı A şıkkıdır
İş Teftiş Kurulu Tüzüğünün 13. maddesi iş müfettişlerinin görevlerini sıralamıştır. Sorunun Cevabı A şıkkıdır
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk hukuki düzenlemedir?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
B
3008 sayılı İş Kanunu
C
931 sayılı İş Kanunu
D
1475 sayılı İş Kanunu
E
818 sayılı Borçlar Kanunu
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin hukuki dayanaklarını açıklayabileceksiniz.
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk hukuki düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu'dur. Sorunun Doğru Cevabı B şıkkıdır
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk hukuki düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu'dur. Sorunun Doğru Cevabı B şıkkıdır
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi müfettişlerin iş teftişi yapmalarının mümkün olmadığı işyerleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eşin sahibi olduğu işyeri
B
Amcasının sahip olduğu işyeri
C
Arkadaşı ile ortaklaşa kurduğu şirket
D
Dayısının genel müdürü olduğu holding
E
Komşusunun işlettiği atölye
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
Müfettişleri, eşlerine, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhhi hısımlarına ait ve bunların yönetimleri altındaki ya da kendilerinin veya bunların ortağı bulundukları işyerlerinde teftiş yapamazlar. Sorunun doğru cevabı e şıkkıdır
Müfettişleri, eşlerine, üçüncü dereceye kadar kan ve sıhhi hısımlarına ait ve bunların yönetimleri altındaki ya da kendilerinin veya bunların ortağı bulundukları işyerlerinde teftiş yapamazlar. Sorunun doğru cevabı e şıkkıdır
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan işleri açıklayan kavramdır?
Seçenekler
A
Teftiş
B
Araştırma
C
İş denetimi
D
Gözlem
E
İnceleme
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetimine ilişkin temel kavramları tanımlayabileceksiniz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Baknlığı tarafından, çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan idenetime iş denetimi denir
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Baknlığı tarafından, çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek amacıyla yapılan idenetime iş denetimi denir
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Gençlerin çalıştırılması
B
Ergonomi
C
Çalışma süreleri
D
İstihdam
E
Ücretler
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin temel görev alanlarını anlatabileceksiniz.
Çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları; Çaışma ilişkileri, İstihdam Mesleki Eğitimdir. Sorunun Doğru Cevabı D şıkkıdır
Çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları; Çaışma ilişkileri, İstihdam Mesleki Eğitimdir. Sorunun Doğru Cevabı D şıkkıdır
Soru 69
Aşağıdaki hukuki düzenlemelerden hangisinde iş müfettişlerinin görev ve yetkileri düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Borçlar Kanunu
B
İş Kanunu
C
İş Teftiş Tüzüğü
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
E
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Açıklama:
Çalışma yaşamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin yapılanmasını özetleyebileceksiniz.
İş Teftiş Tüzüğünün 13. maddesinde iş müfettişlerinin görevleri düzenlenmiştir. Sorunun Doğru Cevabı C şıkkıdır.
İş Teftiş Tüzüğünün 13. maddesinde iş müfettişlerinin görevleri düzenlenmiştir. Sorunun Doğru Cevabı C şıkkıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından genel teftiş yapılabilecek haller arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşyerlerinde ilk defa yapılan teftişlerde
B
İşveren değişikliğinden sonra
C
İşyerinin başka bir yere taşınmasından sonra
D
İşletme belgesi alınmadan önce
E
İşyerinde büyük ölçüde yapılan bir üretim değişikliğinden sonra
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetiminin türlerini açıklayabileceksiniz.
Genel teftiş yapılabilecek haller şunlardır; İşyerlerinde ilk defa yapılan teftişlerde, İşveren değişikliğinden sonra, İşyerinin başka bir yere taşınmasından sonra , İşyerinde büyük ölçüde yapılan bir üretim değişikliğinden sonra , İncelem teftişleri sırasında işyerinin teftiş görmemesi durumunda. Sorunun Doğru Cevabı D şıkkıdır
Genel teftiş yapılabilecek haller şunlardır; İşyerlerinde ilk defa yapılan teftişlerde, İşveren değişikliğinden sonra, İşyerinin başka bir yere taşınmasından sonra , İşyerinde büyük ölçüde yapılan bir üretim değişikliğinden sonra , İncelem teftişleri sırasında işyerinin teftiş görmemesi durumunda. Sorunun Doğru Cevabı D şıkkıdır
Soru 71
Ülkemizde çalışma yaşamını devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme aşağıdaki Kanunlardan hangisiyle yapılmıştır?
Seçenekler
A
3008 sayılı İş Kanunu
B
274 sayılı Sendikalar Kanunu
C
275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu
D
818 sayılı Borçlar Kanunu
E
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Açıklama:
3008 sayılı Kanun’un “İş Yaşamının Murakabe ve Teftişi” adlı bölümünün 91. maddesinde, devletin ulusal çalışma bütünlüğünün
düzen altında yürütülmesini sağlamak üzere, iş yaşamının yasa kurallarına ve ülke çıkarlarına uygunluğunu takip edeceği, kontrolünü yapacağı ve denetleyeceği öngörülmüştür.
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile yapılmıştır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
düzen altında yürütülmesini sağlamak üzere, iş yaşamının yasa kurallarına ve ülke çıkarlarına uygunluğunu takip edeceği, kontrolünü yapacağı ve denetleyeceği öngörülmüştür.
Ülkemizde çalışma yaşamının devlet tarafından denetimini öngören ilk düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile yapılmıştır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Soru 72
Çalışma yaşamının tüm yönlerini denetim altında tutmak, sosyal güvenlik alanında çalışmalar yapmak, yurt dışında çalışanların çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerinin geliştirilmesine çalışmak, işçi ve işveren ilişkilerinin insan haysiyetine ve çağdaş gelişmelere uygun bir biçimde gelişmesini sağlamakla görevli Bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
İçişleri Bakanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Bakanlığın teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenleyen Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde de ifade edildiği üzere, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çalışma yaşamını, işçi-işveren ilişkilerini, iş sağlığı ve güvenliğini düzenlemek, denetlemek ve sosyal güvenlik imkânını sağlamak, bu imkânı yaygınlaştırmak ve geliştirmek, yurt dışında çalışan işçilerimizin çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için kurulmuş olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bu alandaki tüm görev ve yetkilerini devralmıştır.
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili en önemli ve başta gelen kurum, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından devraldığı görev ve yetkileri bağlamında, çalışma yaşamının tüm yönlerini denetim altında tutmak, gelişmelere uygun düzenlemeler yapmak, sosyal güvenlik alanında çalışmalar
yapmak, yurt dışında çalışanların çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerinin geliştirilmesine çalışmak, işçi ve işveren ilişkilerinin başıboş değil, insan haysiyetine ve çağdaş gelişmelere uygun bir biçimde gelişmesini sağlamak yönünde çalışmalar yaptığı bilinmektedir.
Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır
Çalışma yaşamının denetimi ile ilgili en önemli ve başta gelen kurum, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından devraldığı görev ve yetkileri bağlamında, çalışma yaşamının tüm yönlerini denetim altında tutmak, gelişmelere uygun düzenlemeler yapmak, sosyal güvenlik alanında çalışmalar
yapmak, yurt dışında çalışanların çalışma yaşamından doğan hak ve menfaatlerinin geliştirilmesine çalışmak, işçi ve işveren ilişkilerinin başıboş değil, insan haysiyetine ve çağdaş gelişmelere uygun bir biçimde gelişmesini sağlamak yönünde çalışmalar yaptığı bilinmektedir.
Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır
Soru 73
I. Çalışma Ortamı
II. Çalışma Koşulları
III. İstihdam
IV. Mesleki Eğitim
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları arasında yer almaktadır?
II. Çalışma Koşulları
III. İstihdam
IV. Mesleki Eğitim
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
III-IV
D
II-III
E
I-IV
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları, çalışma ortamı ve çalışma
koşulları iken ikincil görev alanları ise çalışma ilişkileri, istihdam ve mesleki
eğitimdir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları çalışma ortamı ve çalışma
koşullarıdır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
koşulları iken ikincil görev alanları ise çalışma ilişkileri, istihdam ve mesleki
eğitimdir.
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli görev alanları çalışma ortamı ve çalışma
koşullarıdır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Soru 74
I. Çalışma Ortamı
II. Çalışma İlişkileri
III. İstihdam
IV. Mesleki Eğitim
V. Çalışma Koşulları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları arasında yer almaktadır?
II. Çalışma İlişkileri
III. İstihdam
IV. Mesleki Eğitim
V. Çalışma Koşulları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma yaşamında iş denetiminin ikincil görev alanları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-IV-V
D
II-III-IV
E
I-IV-V
Açıklama:
Çalışma yaşamında iş denetiminin öncelikli temel görev alanları olan çalışma ortamı
ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise
şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir
Sorunun Doğru Cevabı D Şıkkıdır
ve çalışma koşularına ilaveten ikincil görev alanları da vardır. Bu alanlar ise
şu şekilde sıralanabilir:
- Çalışma ilişkileri,
- İstihdam,
- Mesleki eğitimdir
Sorunun Doğru Cevabı D Şıkkıdır
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak
B
İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek
C
Yüksek hakem kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
D
Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemler yapmak
E
Yurtdışında çalışan Türk Vatandaşlarının yurt dışındali çalışma hayatı ve sosyal güvenlik mevzuatından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Çalışma Genel Müdürlüğünün
doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.74):
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen
işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar
yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine
göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini
yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi
için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak,
bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek
ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel
konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işve4.
Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 101
renini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları
arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon
hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek,
engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları
yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri
gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına
ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan
kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların
sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek
tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının; yurt dışındaki çalışma hayatı
ve sosyal güvenlik mevzuatından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve
geliştirmek, çalıştıkları ülkelerde ve yurda dönüşlerinde karşılaştıkları meselelerin
çözülmesinde yurt içinde ve dışındaki kuruluşlarla gerekli koordinasyonu
sağlamak, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında yer almaktadır.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.74):
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen
işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar
yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine
göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini
yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi
için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak,
bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek
ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel
konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işve4.
Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 101
renini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları
arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon
hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek,
engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları
yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri
gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına
ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan
kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların
sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek
tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının; yurt dışındaki çalışma hayatı
ve sosyal güvenlik mevzuatından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve
geliştirmek, çalıştıkları ülkelerde ve yurda dönüşlerinde karşılaştıkları meselelerin
çözülmesinde yurt içinde ve dışındaki kuruluşlarla gerekli koordinasyonu
sağlamak, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında yer almaktadır.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını programlama
B
Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak
C
İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek
D
İstihdam gelişmelerini izlemek ve istihdam sağlayıcı tedbirler almak
E
İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.76):
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında
inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak
ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve
denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları
ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme
usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde
çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve
meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak
tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar
Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi
ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini
belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini
sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere
eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren
şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde
yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip
verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği
uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini
vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve
istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak, Çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaktadır.
Sorunun Doğru Cevabı D Şıkkıdır
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.76):
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında
inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak
ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve
denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları
ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme
usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde
çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve
meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak
tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar
Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi
ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini
belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini
sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere
eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren
şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde
yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip
verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği
uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini
vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve
istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak, Çalışma Genel Müdürlüğünün doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaktadır.
Sorunun Doğru Cevabı D Şıkkıdır
Soru 77
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personeli ile işçilere eğitim vermek, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak ya da yaptırmak, belgelerini vermek aşağıdaki birimlerden hangisi tarafından yerine getirilmektedir?
Seçenekler
A
Çalışma Genel Müdürlüğü
B
Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
D
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.76):
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında
inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak
ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve
denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları
ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme
usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde
çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve
meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak
tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar
Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi
ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini
belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini
sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere
eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren
şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde
yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip
verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği
uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini
vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve
istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.76):
a. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında
inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak
ve uygulanmasını sağlamak,
b. Üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve
denetimini yapmak, bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
c. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları
ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme
usul ve esaslarını belirlemek,
ç. Meslekî eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde
çalışanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve
meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak
tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş
Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Laboratuvar
Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek,
e. İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi
ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak
ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini
belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini
sağlamak,
f. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere
eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren
şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde
yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip
verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği
uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini
vermek,
g. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak,
ğ. Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek,
h. Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve
istatistikleri düzenlemek,
ı. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır
Soru 78
I. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen işleri yapmak
II. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
III. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak
IV. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularında uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak
V. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak
VI. Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmeleri ve bunların tadili çalışmalarında koordinasyonu sağlamak
VII. İş sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Labarutuar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır?
II. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek
III. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak
IV. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularında uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak
V. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları yapmak
VI. Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmeleri ve bunların tadili çalışmalarında koordinasyonu sağlamak
VII. İş sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Labarutuar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Çalışma Genel Müdürlüğünün çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
IV-V-VI-VII
C
III-V-VI-VII
D
I-II-III-VI
E
II-III-V-VI-VII
Açıklama:
Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmeleri ve bunların tadili çalışmalarında koordinasyonu sağlamak Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının Denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır
İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Labarutuar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır.
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Çalışma Genel Müdürlüğünün
doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.74):
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen
işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar
yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine
göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini
yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi
için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak,
bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek
ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel
konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işve4.
Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 101
renini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları
arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon
hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek,
engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları
yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri
gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına
ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan
kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların
sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek
tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun Doğru Yanıtı A şıkkkıdır.
İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı ile İş Sağlığı ve güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Bölge Labarutuar Müdürlüklerinin çalışmalarını düzenlemek İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır.
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Çalışma Genel Müdürlüğünün
doğrudan ve dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.74):
a. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,
b. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,
c. Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili taslakları ve kalkınma
planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve
sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak,
ç. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunlarında öngörülen
işleri yapmak,
d. İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirleri almak,
üretimde emek verimliliğini yükselten politikaları geliştirmek amacıyla çalışmalar
yapmak,
e. Yüksek Hakem Kurulu ile Bakanlık arasındaki ilişkileri yürütmek,
f. Resmi Arabuluculuk Teşkilatı ile ilgili işlemleri yapmak,
g. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine
göre, kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları ile ilgili işlemlerini
yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetlemek,
ğ. Kamu personeli ile ilgili hususlarda her çeşit istatistiki bilgileri toplamak,
personel kayıtlarını merkezi olarak tutmak, kurumlar arası veri değişimi
için gerekli teknik koordinasyonu sağlamak,
h. Personel ve teşkilata ilişkin mevzuat tasarılarının hazırlanmasına katkı sağlamak,
bu konularda kurumlarca hazırlanan mevzuat tasarılarını incelemek
ve görüş bildirmek,
ı. Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel
konularında uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, kamu işve4.
Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 101
renini temsilen yetkili kurullar ile kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları
arasında yürütülen çalışmalarda danışma, destek ve koordinasyon
hizmetlerini yürütmek,
i. Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek,
engellilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
j. Kamu personelinin eğitim ve yetiştirilmeleri ile ilgili her türlü çalışmaları
yapmak, uygulamaları takip etmek, değerlendirmek ve denetlemek,
k. Özelleştirme ve yeniden yapılandırma uygulamalarına ilişkin mevzuat hükümleri
gereğince istihdam fazlası personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına
nakil işlemlerini yürütmek,
l. Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli ile kadro ve pozisyonlarına
ilişkin işlemleri yürütmek,
m. İç ve dış seyahat yevmiyeleriyle sürekli görevle yabancı memleketlerde bulunan
kamu görevlilerinin aylıklarına uygulanacak ödeme misillerini tespit etmek,
n. Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların
sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek
tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
o. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun Doğru Yanıtı A şıkkkıdır.
Soru 79
I. Kayıdışı istihdamla mücadele etmek
II. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek
III. İşsizlik sigortası ile Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerininde inceleme yapmak
IV. Kurumun merkez ve taşra teşkilatı ile personelinin idari, mali ve hukuk işlemleri hakkında denetim yapmak
V. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının iş denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır?
II. İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek
III. İşsizlik sigortası ile Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerininde inceleme yapmak
IV. Kurumun merkez ve taşra teşkilatı ile personelinin idari, mali ve hukuk işlemleri hakkında denetim yapmak
V. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının iş denetimine ilişkin görevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
II-III-IV
B
III-IV-V
C
I-III-IV
D
I-II-V
E
II-IV-V
Açıklama:
İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır.
Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışındatanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.78):
a. Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve
soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
b. Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın
uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve
denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel
bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
c. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
ç. 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli
ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme
yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
d. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı
denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
e. Kurumun merkez ve taşra teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî
işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır.
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır.
Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışındatanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün Çalışma Yaşamının
Denetimine İlişkin Görevleri arasında yer almaktadır
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev ve yetkileri
şu şekilde sıralanabilir (mad.78):
a. Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve
soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
b. Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın
uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve
denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel
bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
c. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
ç. 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli
ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme
yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
d. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı
denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
e. Kurumun merkez ve taşra teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî
işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır.
Soru 80
Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak aşağıdaki birimlerden hangisi tarafından yerine getirilmektedir?
Seçenekler
A
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
B
Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
D
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
E
Çalışma Genel Müdürlüğü
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.77):
1
4. Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 103
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde
faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve
işlemleri yürütmek,
b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları
yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve
uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin
müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
İşçiler açısından riskin daha yüksek olduğu alanlar için özel koruma tedbirleri getirilmesi
konusunda Uluslararası Çalışma Örgütünün yaklaşımı nasıldır? Açıklayınız.
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak,
d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak
ve uygulamak,
e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı
çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin
veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak,
f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda
çalışmalar yapmak,
g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar
yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek,
ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü
potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için
gerekli çalışmaları yapmak,
h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında
tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara
katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak,
ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri
izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde
ortak projeler yürütmek,
i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik
önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli
insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak,
j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin
göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak,
k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun doğru Cevabı A Şıkkıdır.
doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi ile görev
ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.77):
1
4. Ünite - Çalışma Yaşamının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tarafından Denetimi 103
a. Yabancı istihdamı ve işgücü göçü ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde
faaliyette bulunmak, çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin iş ve
işlemleri yürütmek,
b. Uluslararası işgücüne ilişkin politika belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları
yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve
uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,
c. Yabancı ülkelerle imzalanacak işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin
müzakerelerine, hazırlanmasına ve tadiline katkı sağlamak,
İşçiler açısından riskin daha yüksek olduğu alanlar için özel koruma tedbirleri getirilmesi
konusunda Uluslararası Çalışma Örgütünün yaklaşımı nasıldır? Açıklayınız.
ç. Uluslararası işgücü göçüne ilişkin iş ve işlemleri yapmak,
d. Uluslararası işgücüne ilişkin konularda ulusal ve uluslararası projeler hazırlamak
ve uygulamak,
e. Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemini kullanarak yabancı
çalışanlara ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının niteliklerine ilişkin
veri toplamak, bunları analiz etmek ve raporlamak,
f. Ulusal göç politikasının oluşturulmasında görev alanıyla ilgili konularda
çalışmalar yapmak,
g. Görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla yazışmalar
yapmak ve bu kuruluşlarla çalışmalar yürütmek,
ğ. Ülkemize rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla uluslararası eğilimleri, işgücü
potansiyelini ve hareketliliğini izlemek ve politikalar geliştirmesi için
gerekli çalışmaları yapmak,
h. Yüksek nitelikli işgücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik yurt dışında
tanıtım faaliyetleri yapmak, ulusal ve uluslararası fuar ve organizasyonlara
katılmak, gerektiğinde tanıtım ofisleri açmak,
ı. Kültürel, sanatsal, ekonomik ve sportif alanlarda uluslararası gelişmeleri
izleyerek ilgili kurum, kuruluş ve ülkelerle işbirliğini geliştirmek, gerektiğinde
ortak projeler yürütmek,
i. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ile stratejik
önemi haiz herhangi bir alanda öne çıkmış yurt dışında yaşayan nitelikli
insan gücünün ülkemize kazandırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak,
j. Bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik alanlarında yetişmiş yabancı beyin
göçünü ülkemize kazandırmak amacıyla faaliyetlerde bulunmak,
k. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Sorunun doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Soru 81
I. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek
II. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak
III. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak ve uygulanmasını sağlamak
IV. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak
V. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır?
II. İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak
III. İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını planlamak, programlamak ve uygulanmasını sağlamak
IV. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak
V. Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın çalışma yaşamının denetimine ilişkin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II ve III
C
II ve V
D
I ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
b. Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
c. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
ç. 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
d. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
e. Kurumun merkez ve taşra teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak,
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 78. madde hükmünden de anlaşılabileceği üzere, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma yaşamını doğrudan denetlemekle görevli ve yetkili hizmet birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığıdır.
c. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
ç. 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
d. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
e. Kurumun merkez ve taşra teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak,
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 78. madde hükmünden de anlaşılabileceği üzere, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma yaşamını doğrudan denetlemekle görevli ve yetkili hizmet birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığıdır.
Ünite 5
Soru 1
Anayasal olarak güvence altına alınan sosyal devlet anlayışı gereği, devlette iş denetim yetkisi ve görevi hangi Bakanlığa verilmiştir?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Milli Savunma Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Açıklama:
Devletin çalışma yaşamının denetimi konusundaki yetkisi “çalışma hayatıyla ilgili mevzuatın uygulanmasını devlet izler, denetler ve teftiş eder” şeklinde ifade edilmiştir. Devletin bu konudaki görevini nasıl yürüteceği ise yine aynı maddede “Bu ödev Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikle teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır” şeklinde ifade edilmiştir. Söz konusu madde hükmünden de anlaşılabileceği üzere, çalışma yaşamının denetimi konusunda esas itibarıyla Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili kılınmıştır.
Soru 2
Çalışma yaşamı devlet birimlerine ilaveten hangi birim tarafından denetlenebilmektedir?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Sivil toplum örgütleri
C
Dernekler
D
Kulüpler
E
Vakıflar
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı dışında, çalışma yaşamı dışarıdan bir kurum olarak yukarıda değinilen devlet birimlerine ilaveten sendikalar tarafından da denetlenmektedir.
Soru 3
Bakanlıkların kurulması,kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmesi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 16 bakanlık oluşturularak teşkilat yapısı, görev ve yetkilerine ilişkin olarak en son hangi tarihte anayasal değişikliğe gidilmiştir?
Seçenekler
A
1924 yılında yapılan değişiklik
B
1961 yılında yapılan değişiklik
C
1982 yılında yapılan değişiklik
D
2017 yılında yapılan değişiklik
E
2019 yılında yapılan değişiklik
Açıklama:
Anayasada 2017 yapılan değişiklik ile bakanlıkların kurulması,kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği hükmü yer almıştır (AY md. 106). Söz konusu bu hükme dayanarak 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 16 bakanlık oluşturularak teşkilat yapısı, görev ve yetkileri düzenlenmiştir.
Soru 4
İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan ve belediye sınırları dışında kalan küçük işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetimi görevini hangi kuruluş yapmaktadır?
Seçenekler
A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
İş Kanunu Şümulü İçinde Tasnif Edilmemiş Olan Küçük İşyerlerinin Teftiş ve Murakabesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, iş kapsamı İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan ve belediye sınırları dışında kalan küçük işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetimi görevi de Sağlık Bakanlığına verilmiştir.
Soru 5
"Kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek" görevi hangi bakanlığın denetleme görevi ve yetkisindedir?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığı
C
Tarım ve Orman Bakanlığı
D
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
E
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Açıklama:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak veya hazırlatmak c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek, ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek ve denetlemek, d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek, e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek, değerlendirmek, f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri vermek ve denetlemek, g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak, ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak, h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak veya hazırlatmak c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek, ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek ve denetlemek, d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek, e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek, değerlendirmek, f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri vermek ve denetlemek, g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak, ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak, h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.
Soru 6
Aşağıdakilerden yer alan birimlerden hangisi merkezi yönetim kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bakanlıklar
B
Büyükşehir belediyeleri
C
Köyler
D
Muhtarlar
E
İl özel idareler
Açıklama:
Merkezî yönetim, temel olarak bakanlıklar ve bağlı kuruluşlardan oluşurken; yerel yönetimler ise il özel idareleri, belediyeler ve köylerden meydana gelir. Bununla birlikte büyükşehir belediyeleri ve mahalli idare birlikleri de yerel yönetimler kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 7
"Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yaşamın denetimi ile ilgili görevler üstlenen" yerel yönetim kuruluşları hangileridir?
Seçenekler
A
Sendikalar ve sivil toplum örgütleri
B
Dernekler ve kulüpler
C
Belediyeler ve il özel idareler
D
Köyler ve muhtarlıklar
E
İlçe belediyeleri ve muhtarlıklar
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yukarıda bahsi geçen yerel yönetim kuruluşlarından bazılarının ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Söz konusu yerel yönetim kuruluşları; belediyeler ve il özel idareleridir.
Soru 8
"İş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine" sahip olan birim hangisidir?
Seçenekler
A
Zabıtalar
B
Sağlık Müdürlüğü
C
İl özel idareler
D
Belediyeler
E
Sendikalar
Açıklama:
Belediyeler iş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
Soru 9
"Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine" ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kontrol
B
İç denetim
C
Mülki denetim
D
Dış denetim
E
Teftiş
Açıklama:
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine İç Denetim denir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi İş Kanunu kapsamı dışında kalan işlerden biridir?
Seçenekler
A
Sporcular
B
Çıraklar
C
Belediye çalışanları
D
Muhtarlar
E
Müfettişler
Açıklama:
İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan işler şu şekilde sıralanabilir: • Deniz ve hava taşıma işleri • 50’den az işçi çalıştırılan (50 dâhil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerleri veya işletmeleri • Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri • Bir ailenin üyeleri veya 3’üncü dereceye kadar (3’ üncü derece dâhil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işler • Ev hizmetleri • İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar • Sporcular • Rehabilite edilenler • 5302 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesinin (a) bendindeki tarife uygun üç kişinin çalıştığı işyerleri.
Soru 11
I. Belediyeler
II. İl Özel İdareleri
III. Sendikalar
Çalışma yaşamının yerel yönetim kuruluşları tarafından denetimini sağlayan kuruluş ya da kuruluşlar hangi şıkta doğru verilmiştir?
II. İl Özel İdareleri
III. Sendikalar
Çalışma yaşamının yerel yönetim kuruluşları tarafından denetimini sağlayan kuruluş ya da kuruluşlar hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin tamamının merkezî yönetim tarafından görülmesi uygulamada pek mümkün olmadığı gibi birçok açıdan da sakıncalıdır. Bu nedenle, bazı kamu
hizmetlerinin merkezî yönetimin hiyerarşisi dışında örgütlenmiş kuruluşlar tarafından görülmesi genel kabul görmüştür. Bunlar Belediyeler ve İl Özel İdareleri'dir.
hizmetlerinin merkezî yönetimin hiyerarşisi dışında örgütlenmiş kuruluşlar tarafından görülmesi genel kabul görmüştür. Bunlar Belediyeler ve İl Özel İdareleri'dir.
Soru 12
Maden iş kolunda faaliyet gösteren işletmeler hangi kuruluş tarafından denetlenmektedir?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Milli Savunma Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
E
Mülk İdare Amirlikleri
Açıklama:
Çalışma koşulları ve işkolunda rastlanılan mesleki risklerin ve iş kazalarının sıklığı, birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de maden işkolunda faaliyet gösteren
işletmelerin yoğun bir şekilde denetlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda
madencilik faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi bakımından maden işletmelerinin
denetimi görevi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına verilmiştir.
işletmelerin yoğun bir şekilde denetlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda
madencilik faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi bakımından maden işletmelerinin
denetimi görevi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına verilmiştir.
Soru 13
Fiziki koşullar ve donanım bakımından bir işletmenin eğitime uygun olup olmadığı hangi bakanlık tarafından kurulan komisyonla incelenir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesine; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır.
Soru 14
İş sağlığı ve güvenliği açısından iş yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisi kime aittir?
Seçenekler
A
Belediyeler
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Mülki İdare Amirlikleri
D
Sağlık Bakanlığı
E
Sendikalar
Açıklama:
Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanunu’na (RG., T.13.07.2005, S:25874) göre, “Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek” belediyelerin yetkileri ve imtiyazları alanında gösterilmiştir” (mad.15/l).Söz konusu hükümden de anlaşılabileceği üzere, belediyeler iş sağlığı ve güvenliği
açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
Soru 15
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde nereye başvurmak gerekir?
Seçenekler
A
İş yargısına
B
Sendikalara
C
İdari yargıya
D
belediyelere
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların
çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın, iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak
gerekir.
çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın, iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak
gerekir.
Soru 16
Hangileri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının yetki alanına girmez?
Seçenekler
A
Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek
B
Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak
C
Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim,
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek
D
Çevrenin korunması ve kirliliğinin önlenmesi için çevre standartları ve ekolojik kriterler esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla laboratuar kurmak, kurdurmak ve denetimleri yapmak ve mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuarlarından yararlanmak.
E
Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak
Açıklama:
Çevrenin korunması ve kirliliğinin önlenmesi için çevre standartları ve ekolojik kriterler esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla laboratuar kurmak, kurdurmak ve denetimleri yapmak ve mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuarlarından yararlanmak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın sorumluluğudur.
Soru 17
Sendikaların iç denetimi kim tarafından sağlanır?
Seçenekler
A
Kendi üye ve organları aracılığıyla
B
Uluslararası kamuoyu aracılığıyla
C
Bölgesel kamuoyu aracılığıyla
D
Yeminli mali müşavirlerce yapılır.
E
Yerel kamu oyu aracılığıyla
Açıklama:
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş
olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri
veya organları aracılığı ile denetlenmesine İç Denetim
denir.
olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri
veya organları aracılığı ile denetlenmesine İç Denetim
denir.
Soru 18
Devletin çalışma yaşamı üzerindeki denetim yetkisini nereden gelir?
Seçenekler
A
Modern devlet olmaktan
B
Demokratik devlet olmaktan
C
Sosyal devlet olmaktan
D
Hukuk devleti olmaktan
E
Teokratik devlet olmaktan
Açıklama:
Çalışma yaşamı ve ilgili koşulların, denetimi sosyal devlet olmanın gereğidir.
Soru 19
Hangisi iş güvenliğinin çevre ile ilgili yönlerinden dolaylı olarak sorumlu tutulmuştur?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Devlet Denetleme Kurulu
E
Milli Savunma Bakanlığı
Açıklama:
Sağlık bakanlığı söz konusu durumlarda dolaylı yoldan sorumlu tutulur.
Soru 20
sendikalar kaç yılda bir mali denetime tabiidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“Kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’na göre denetim yetkisine sahip yeminli
mali müşavirlerce yapılır”.
mali müşavirlerce yapılır”.
Soru 21
Çalışma yaşamına hem koyduğu yasalarla düzenleyici olarak hem de koyduğu yasalara uyulup uyulmadığını kontrol amaçlı denetleyici olarak müdahale eden ve çalışma yaşamında karşılaşılan uyuşmazlıkların çözümünde de aktif olarak rol üstlenen öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal politika
B
Sosyal refah
C
Sosyal devlet
D
Sosyal refah
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal devlet, çalışma yaşamına hem koyduğu yasalarla düzenleyici olarak hem de koyduğu yasalara uyulup uyulmadığını kontrol amaçlı denetleyici olarak müdahale ettiği gibi, çalışma yaşamında karşılaşılan uyuşmazlıkların çözümünde de aktif olarak rol üstlenmektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamını denetlemekle yükümlü bakanlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Tarım Orman Bakanlığı
E
Milli Savunma Bakanlığı
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yukarıda bahsi geçen merkezî yönetim kuruluşlarından bazı bakanlıkların ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Bu bakanlıklar; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’dır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üreten işyerlerine örnektir?
Seçenekler
A
Okul kantinleri
B
Askeri yurtlar
C
Parasız yatılı pansiyonlar
D
Özel yurtlar
E
KYK yurtları
Açıklama:
Askeri işyerleri, “Askeri İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üreten İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkındaki Yönetmelik”in 4. maddesinde “Milli Savunma Bakanlığı, Genel Kurmay Başkanlığı (Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı) ve İçişleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı) tarafından doğrudan doğruya işletin askerî işlerlerini; yurt güvenliği için gerekli maddeler üzeren işyerleri ise 29.6.2004 tarihli ve 5201 sayılı “Harp, Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun” kapsamında maddeler üreten ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından her yıl Ocak ayında yayımlanan listeye dahil olan işlerinden (a) bendi kapsamı dışında kalan ve isim, adres, unvanları ile işyeri bilgileri Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilen işlerini ifade eder.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi ülkemiz açısından maden sektörünün sıkı bir şekilde denetlenmesi gerekliliğinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
İş ortamı
B
Sağlık şartları
C
Sosyal güvenlik
D
Mesleki uzmanlık
E
İş kazaları
Açıklama:
Son yıllardaki kaza istatistikleri incelendiğinde, özellikle madencilik sektöründe iş kazalarının belirgin bir şekilde artarak devam ettiği görülmektedir. 2008 yılında 43 maden çalışanı iş kazası sonucu yaşamını yitirmişken, 2009 yılında bu sayı 92’ye yükselmiş, 2010 yılında ise 105’e ulaşmıştır. 2011 yılının ilk üç ayında 24 maden çalışanı yaşamını yitirmiştir. İş kazalarındaki dolaylı harcamalar, doğrudan harcamaların 4-10 katı arasında gerçekleşmektedir. Bu nedenle iş kazalarının sosyal güvenlik sistemine maliyeti büyük meblağlara ulaşmaktadır. Söz konusu maliyetler dikkate alındığında, iş kazası oranı- nın yüksek olduğu madencilik sektöründe iş kazalarının azaltılmasında çok büyük öneme sahip denetimlerin arttırılmasının gerekliliği daha iyi anlaşılmaktadır.
Soru 25
Ustalık belgesi bulunmayanların usta unvanı ile çalışması veya çalıştırılması durumunda işverene verilecek 2. ceza ne olacaktır?
Seçenekler
A
Asgari ücretin 1/2’si kadar para cezası
B
İhtar Cezası
C
Ruhsat iptali
D
Ceza Asgari ücret kadar Para cezası
E
Ceza Meslekten geçici men cezası
Açıklama:
Ustalık belgesi bulunmayanların usta unvanı ile çalışması veya çalıştırılması durumunda durumunda işyerine verilecek cezanın türü ve oranı şu şekildedir. 1. Ceza İhtar Cezası 2. Ceza Asgari ücretin 1/2’si kadar para cezası 3. Ceza Asgari ücret kadar Para cezası 4. Ceza Meslekten geçici men cezası
Soru 26
Amacı "memleketin sıhhi şartlarını ıslah ve milletin sıhhatine zarar veren bütün hastalıklarla mücadele etmek ve gelecek neslin sıhhatli olarak yetişmesini temin etmek" olan kanun hangisidir?
Seçenekler
A
Meskleki Eğitim Kanunu
B
İş Güvenliği Kanunnu
C
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
D
Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu
E
İş Kanunu
Açıklama:
Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun amacı, memleketin sıhhi şartlarını ıslah ve milletin sıhhatine zarar veren bütün hastalıklarla mücadele etmek ve gelecek neslin sıhhatli olarak yetişmesini temin etmektir.
Soru 27
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlenen yerel yönetim kuruluşları hangileridir?
Seçenekler
A
Belediyeler ve il özel idareler
B
Mahalli idari birlikler
C
Sendikalar
D
Sivil toplam örgütleri
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yukarıda bahsi geçen yerel yönetim kuruluşlarından bazılarının ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Söz konusu yerel yönetim kuruluşları; belediyeler ve il özel idareleridir.
Soru 28
İş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahip kurum hangisidir?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Belediyeler
C
Muhtarlıklar
D
İl özel idare
E
İl sağlık müdürlüğü
Açıklama:
Belediyeler iş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
Soru 29
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Dış denetim
B
İş güvenlik denetimi
C
Sendikal denetim
D
İç denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine İç Denetim denir.
Soru 30
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hangi yargıya başvurmak gerekmektedir?
Seçenekler
A
Hukuki yargı
B
Ceza yargısı
C
İş yargısı
D
Askeri yargı
E
İdari yargı
Açıklama:
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın, iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak gerekir.
Soru 31
- Yerel kamuoyu
- Bölgesel kamuoyu
- Kurumsal kamuoyu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamuoyu üç ana başlık altında sınıflandırılabilir (Altun ve Kuluçlu, 2005, s.26). Bunlar;
• Yerel kamuoyu
• Bölgesel kamuoyu
• Uluslararası kamuoyudur.
• Yerel kamuoyu
• Bölgesel kamuoyu
• Uluslararası kamuoyudur.
Soru 32
- Çalışma yaşamına yasalar koymak
- Yasalara uyulup uyulmadığını kontrol etmek
- Çalışma yaşamında karşılaşılan uyuşmazlıkları çözmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal devlet, çalışma yaşamına hem koyduğu yasalarla düzenleyici olarak hem de koyduğu yasalara uyulup uyulmadığını kontrol amaçlı denetleyici olarak müdahale ettiği gibi, çalışma yaşamında karşılaşılan uyuşmazlıkların çözümünde de aktif olarak rol üstlenmektedir.
Soru 33
Aşağıdaki merkezi yönetim kuruluşlarından hangisi çalışma yaşamını denetlemekle yükümlü değildir?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yukarıda bahsi geçen merkezî yönetim kuruluşlarından bazı bakanlıkların ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Bu bakanlıklar; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’dır.
Soru 34
- Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygun olup olmadığını
- Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını
- Önceki denetimde belirlenen aksaklıkların giderilip giderilmediğini
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim komisyonu;
- Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygunolup olmadığını,
- Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını,
- Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını,
- Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığını,
- Önceki denetimde belirlenen aksaklıkların giderilip giderilmediğini,
- İş yerinde çalışanların mesleki eğitim belgesinin olup olmadığını
denetler.
Soru 35
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İç denetim
B
Yerel denetim
C
Kurumsal denetim
D
Dış denetim
E
Öz denetim
Açıklama:
Sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesine İç Denetim denir.
Soru 36
Sendika ve konfederasyonların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilişkisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Evrensel denetim
B
Kurumsal denetim
C
Hükümet denetimi
D
Dış denetim
E
Yabancı denetim
Açıklama:
Sendika ve konfederasyonların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilişkisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesine dış denetim denir.
Soru 37
- İş yargısı
- İdari yargı
- Kamusal yargı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın, iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak gerekir.
Soru 38
- İşçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek
- İşçi ve işveren arasındaki çizgiyi belirlemek ve yönetmek
- İş Kanunları ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sendikalar Kanunu’na göre işyeri sendika temsilcilerinin işyerindeki çalışma disiplinini bozmayacak biçimde ve işleri aksatmadan, yerine getirmeleri gereken görevler;
- İşçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek,
- İşçi ve işveren arasındaki işbirliği ve çalışmaahengi ile çalışma barışını devam ettirmek,
- İşçilerin hak ve menfaatlerini gözetmek,
- İş Kanunları ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmaktır.
Soru 39
İş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahip olan kurum hangisidir?
Seçenekler
A
İl özel idareleri
B
Belediyeler
C
Kaymakamlıklar
D
Sendikalar
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
Belediyeler iş sağlığı ve güvenliği açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
Soru 40
Örgütlenmiş halk tarafından, yönetimin icraatının takip edilmesi, haksız eylem ve işlemlerine karşı gerekli tepkisini, eğilimini ve isteklerini ortaya koyması olarak tanımlanan denetim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuoyu denetimi
B
Kurumsal denetim
C
İç denetim
D
Dış denetim
E
Sendika denetimi
Açıklama:
“Örgütlenmiş halk tarafından, yönetimin icraatının takip edilmesi, haksız eylem ve işlemlerine karşı gerekli tepkisini, eğilimini ve isteklerini ortaya koyması” olarak tanımlanan (Korkmaz, 2002, s.95) kamuoyu denetimi, halkın ortak çıkarlar etrafında yönetimin karar ve uygulama sonuçlarını geçmişe ve geleceğe dönük olarak etkileme gücünü ifade eder.
Soru 41
I. Milli Savunma Bakanlığı
II. Sağlık Bakanlığı
III. Belediyeler
IV. İl Özel İdareleri
Yukarıdakilerden hangisi Çalışma yaşamını denetleyen merkezî yönetim kuruluşlardan biridir?
II. Sağlık Bakanlığı
III. Belediyeler
IV. İl Özel İdareleri
Yukarıdakilerden hangisi Çalışma yaşamını denetleyen merkezî yönetim kuruluşlardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
I ve II Çalışma yaşamını denetleyen merkezî yönetim kuruluşlardan biridir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Çalışma yaşamını denetleyen Merkezi Yönetim Kuruluşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Belediyeler
D
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
C şıkkı Çalışma yaşamını denetleyen Merkezi Yönetim Kuruluşlarından biri değil, Çalışma yaşamını denetleyen Yerel Yönetim Kuruluşlarından biridir.
Soru 43
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile aşağıdaki şıklardan hangisinde görevli ve yetkili kılınmıştır ?
Seçenekler
A
Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak.
B
Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak veya hazırlatmak.
C
Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek ve denetlemek.
D
Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile görevli ve yetkili kılındığı maddelerden biridir.
Soru 44
I. Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygun olup olmadığı,
II. Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıkları,
III. Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığı,
IV. Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı,
Yukarıdakilerden hangisi Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim komisyonunun denetlemesi gereken maddelerden biridir?
II. Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıkları,
III. Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığı,
IV. Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı,
Yukarıdakilerden hangisi Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim komisyonunun denetlemesi gereken maddelerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I ve III
D
I, II, III, IV
E
III ve IV
Açıklama:
I, II, III, IV şıkları Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim komisyonunun denetlemesi gereken maddelerden biridir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi İşçi sendikalarının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi konusunda üstlendiği rollerden biridir?
Seçenekler
A
İşçi sendikaları iş mevzuatının oluşturulması aşamasında gerek ilgili kurullarla birebir görüşmelerde isteklerini iletmek, gerekse kamuoyu vasıtasıyla baskı oluşturmak suretiyle işçi lehine hükümlerin yer almasını sağlamak.
B
İş mevzuatı hükümlerine aykırı hareket eden işverenlere karşı sendika olarak idari ve yasal girişimlerde bulunmak suretiyle iş mevzuatının uygulanması konusunda denetleyici bir görev de üstlenmek.
C
İşçi sendikaları işyeri sendika temsilcileri vasıtasıyla çalışma yaşamının denetimi konusunda söz sahibi olabilmek.
D
İşyerindeki işçi sayısına bağlı olarak, o işyerinde çalışan üyeleri arasından sendika temsilcisi atamak.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi İşçi sendikalarının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi konusunda üstlendiği rollerden biridir.
Soru 46
I. İşçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek,
II. İşçi ve işveren arasındaki işbirliğini, çalışma barışını ve uyumunu sağlamak,
III. İşçilerin hak ve çıkarlarını gözetmek,
IV. İş Kanunları ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmak.
Yukarıdakilerden hangisi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre işyeri sendika temsilcilerinin işyerindeki çalışma disiplinini bozmayacak biçimde ve işleri aksatmadan, yerine getirmeleri gereken görevlerden biridir?
II. İşçi ve işveren arasındaki işbirliğini, çalışma barışını ve uyumunu sağlamak,
III. İşçilerin hak ve çıkarlarını gözetmek,
IV. İş Kanunları ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmak.
Yukarıdakilerden hangisi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre işyeri sendika temsilcilerinin işyerindeki çalışma disiplinini bozmayacak biçimde ve işleri aksatmadan, yerine getirmeleri gereken görevlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve III
C
I, II, III, IV
D
II, IV
E
Yalnızca IV
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre işyeri sendika temsilcilerinin işyerindeki çalışma disiplinini bozmayacak biçimde ve işleri aksatmadan, yerine getirmeleri gereken görevlerden biridir.
Soru 47
İşyerinde işçi sayısı 50 ise Sendika kaç tane sendika temsilcisi atayabilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yetkili sendika, işyerindeki işçi sayısına bağlı olarak, o işyerinde çalışan üyeleri arasından sendika temsilcisi atayabilir (mad.27/1). Buna göre yetkili sendika; “işyerinde işçi sayısı 50’ye kadar ise 1, 51-100 arasında ise en çok 2, 101-500 arasında ise en çok 3, 501-1000 arasında ise en çok 4, 1001-2000 arasında ise en çok 6 ve işçi sayısı 2000’den fazla ise en çok 8 işyeri sendika temsilcisi” atayabilir.
Soru 48
I. Yönetim ve işleyiş
II. Gelir, gider ve bilançolar
III. İşlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı
Yukarıdakilerden hangisi Denetleme kurulları tarafından yapılacak iç denetimde genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenen maddelerden biridir?
II. Gelir, gider ve bilançolar
III. İşlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı
Yukarıdakilerden hangisi Denetleme kurulları tarafından yapılacak iç denetimde genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenen maddelerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
I, II ve III Denetleme kurulları tarafından yapılacak iç denetimde genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenen maddelerden biridir
Soru 49
Kamuoyu Denetimi' yle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamuoyu Denetimi, çalışma yaşamının çalışma ilişkilerinin bizzat tarafları olan işçi ve işverenler tarafından denetlenmesi olarak ifade edilen iç denetimin dışında, dış denetim kategorisinde değerlendirilebilecek bir denetim türüdür.
B
Kamuoyu denetimi, halkın ortak çıkarlar etrafında yönetimin karar ve uygulama sonuçlarını geçmişe ve geleceğe dönük olarak etkileme gücünü ifade eder.
C
Kamuoyu denetimi, bireylerin zihinsel uyanmalarıyla doğru orantılı gelişen bir denetim türüdür.Kamuoyunun denetleme fonksiyonlarını ifa edebilmesi için toplumu oluşturanların entelektüel yapılarının çağın getirileriyle örtüşmesi gerekmektedir.
D
Kamuoyu denetimi idare üzerindeki denetim yollarından biridir (Gözübüyük ve Tan, 1998, s.747). Nitekim günümüzde kamuoyunun yüklendiği önemli fonksiyonlardan birisi de denetimdir.
E
Hepsi
Açıklama:
Kamuoyu Denetimi' yle ilgili olarak A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 50
I. Hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıkları,
II. İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıkları,
III. Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işler.
Yukarıdakilerden hangisi İş Mahkemeleri Kanunu’na göre iş mahkemelerinin baktığı konulardan biridir?
II. İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıkları,
III. Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işler.
Yukarıdakilerden hangisi İş Mahkemeleri Kanunu’na göre iş mahkemelerinin baktığı konulardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II, III
D
II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
I, II ve III İş Mahkemeleri Kanunu’na göre iş mahkemelerinin baktığı konulardan biridir.
Soru 51
Türkiye’de sanayi sektörünün sınıflandırılmasını aşağıdaki kurumlardan hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
DPT
B
TCMB
C
SPK
D
TMSF
E
Hazine
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı dışında çalışma yaşamını denetleyen merkezi ve yerel yönetim kuruluşlarını sıralayabileceksiniz.
sorunun çözümüne ilişkin bilgi kitapta yer almamaktadır
sorunun çözümüne ilişkin bilgi kitapta yer almamaktadır
Soru 52
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde başvurulacak yargı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasa yargısı
B
Askeri yargı
C
Adli yargı
D
İş yargısı
E
İdari yargı
Açıklama:
Çalışma yaşamının yarı yoluyla denetimini açıklayabileceksiniz.
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde idari yargıya başvurmak gerekir.Sorunun Doğru Cevabı E şıkkıdır
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde idari yargıya başvurmak gerekir.Sorunun Doğru Cevabı E şıkkıdır
Soru 53
Askeri işyerlerinin denetimini sağlamakla yetkili kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri iş müfettişleri
B
Sayıştay müfettişleri
C
Sosyal güvenlik kurumu denetçileri
D
Belediye zabıtaları
E
İç denetim personelleri
Açıklama:
Çalışma yaşamının merkezi yönetim kuruluşları tarafından denetimini özetleyebileceksiniz.
Askeri İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik'te yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerleri ve diğer askeri işyerlerinin denetim ve teftişi için gerekli maddeler üretilen işyerleri ve diğer askeri işyerlerinin denetim ve teftişinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılacağı, buna karşın askeri işyerlerinin çalışma yaşamına ilişkin denetim ve teftişinin askeri iş müfettişleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır.
Askeri İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik'te yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerleri ve diğer askeri işyerlerinin denetim ve teftişi için gerekli maddeler üretilen işyerleri ve diğer askeri işyerlerinin denetim ve teftişinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılacağı, buna karşın askeri işyerlerinin çalışma yaşamına ilişkin denetim ve teftişinin askeri iş müfettişleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır.
Soru 54
Ülke vatandaşlarının oluşturduğu kamuoyuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bölgesel kamuoyu
B
Yerel kamuoyu
C
Uluslararası kamuoyu
D
Dış kamuoyu
E
Kitlesel kamuoyu
Açıklama:
Çalışma yaşamının kamuoyu tarafından denetimini açıklayabileceksiniz.
Yerel kamuoyu ülke vatandaşlarının oluşturduğu kamuoyudur. Sorunun Cevabı B şıkkıdır.
Yerel kamuoyu ülke vatandaşlarının oluşturduğu kamuoyudur. Sorunun Cevabı B şıkkıdır.
Soru 55
Sendika ve konfederasyonların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilgisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dış denetim
B
İç denetim
C
Uygunluk denetimi
D
Faaliyet denetimi
E
Kamu denetimi
Açıklama:
Çalışma yaşamının sendikal kuruluşlar tarafından denetimini anlatabileceksiniz.
Dış Denetim, Sendika ve konfederasyonların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilgisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesidir. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır
Dış Denetim, Sendika ve konfederasyonların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilgisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesidir. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır
Soru 56
İş güvenliği denetimi konusundaki yetkisi, direkt olarak tanınmayıp çevre sağlığı ile ilişkilendirilerek sınırlı ve dolaylı şekilde tanınan idari birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Milli Savunma Bakanlığı
D
Belediyeler
E
İl Özel İdaresi
Açıklama:
Çalışma yaşamının merkezi yönetim kuruluşları tarafından denetimini özetleyebileceksiniz.
İş güvenliği denetimi konusundaki yetkisi, direkt olarak tanınmayıp çevre sağlığı ile ilişkilendirilerek sınırlı ve dolaylı şekilde tanınan idari birim Sağlık Bakanlığıdır
İş güvenliği denetimi konusundaki yetkisi, direkt olarak tanınmayıp çevre sağlığı ile ilişkilendirilerek sınırlı ve dolaylı şekilde tanınan idari birim Sağlık Bakanlığıdır
Soru 57
Sendika ve konfederasyonların nitelikleri gereği demokratik kuruluşlar olmalarından kaynaklanan ve kendi üyeleri ya da organları aracılığı ile denetlenmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hiyerarşik Denetim
B
İç Denetim
C
Kamuoyu Baskısı
D
Dış Denetim
E
İdari Vesayet
Açıklama:
Çalışma yaşamının sendikal kuruluşlar tarafından denetimini anlatabileceksiniz.
İç denetim,Sendika ve konfederasyonların nitelikleri gereği demokratik kuruluşlar olmalarından kaynaklanan ve kendi üyeleri ya da organları aracılığı ile denetlenmesini ifade eder. Sorunun Doğru Cevabı B şıkkıdır
İç denetim,Sendika ve konfederasyonların nitelikleri gereği demokratik kuruluşlar olmalarından kaynaklanan ve kendi üyeleri ya da organları aracılığı ile denetlenmesini ifade eder. Sorunun Doğru Cevabı B şıkkıdır
Soru 58
Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabi kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek konusunda aşağıdaki bakanlıklardan hangisi görevli ve yetkilidir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
E
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin
352. maddesi gereğince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli
ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek,
temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını
yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere
uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi,
kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine
yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak
veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek,
bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek,
ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak,
Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek,
d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim,
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını
tespit etmek,
e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını
inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek,
değerlendirmek,
f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini
her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri
vermek ve denetlemek,
g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin
artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik
çalışmalarda bulunmak,
ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri
toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi
ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak,
h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak.
Bakanlık çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler de ihtiva eden bu görev
ve yetkilerini, bünyesinde oluşturulmuş hizmet birimleri vasıtasıyla gerçekleştirir.
352. maddesi gereğince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli
ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek,
temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını
yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere
uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi,
kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine
yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak
veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek,
bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek,
ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak,
Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek,
d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim,
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını
tespit etmek,
e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını
inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek,
değerlendirmek,
f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini
her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri
vermek ve denetlemek,
g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin
artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik
çalışmalarda bulunmak,
ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri
toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi
ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak,
h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak.
Bakanlık çalışma yaşamının denetimine ilişkin hükümler de ihtiva eden bu görev
ve yetkilerini, bünyesinde oluşturulmuş hizmet birimleri vasıtasıyla gerçekleştirir.
Soru 59
Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitim ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitimden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile aşağıdaki Bakanlıkların hangisi tarafından yerine getirilmektedir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
Milli Savunma Bakanlığı
E
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
Açıklama:
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesine göre;
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum
ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde
yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı
olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca;
iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetlenir.
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum
ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde
yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı
olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca;
iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetlenir.
Soru 60
Trafikte seyreden taşıtların kontrolleri için karayolları kenarlarında tesis edilen sabit veya mobil denetim istasyonlarında tehlikeli madde taşıyan taşıtların denetimi aşağıdaki Bakanlıklardan hangisi tarafından gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
B
Milli Savunma Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin
474. maddesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetkileri sayılmıştır.
Söz konusu madde hükmü kapsamında Bakanlık, trafikte seyreden taşıtların kontrolleri
için karayolları kenarlarında tesis edilen sabit veya mobil denetim istasyonlarında
tehlikeli madde taşıyan taşıtların denetimini yapar. Bakanlık bu görev ve
yetkilerini kendisine bağlı hizmet birimleri eliyle yerine getirir.
474. maddesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetkileri sayılmıştır.
Söz konusu madde hükmü kapsamında Bakanlık, trafikte seyreden taşıtların kontrolleri
için karayolları kenarlarında tesis edilen sabit veya mobil denetim istasyonlarında
tehlikeli madde taşıyan taşıtların denetimini yapar. Bakanlık bu görev ve
yetkilerini kendisine bağlı hizmet birimleri eliyle yerine getirir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Ülkenin enerji ve tabi kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek
B
Enerji ve tabi kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, genişletilmesi
C
Yeraltı ve yer üstü enerji ve tabi kaynaklar ile ürünlerinin üretimi dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek
D
Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabi kaynaklar ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım tesislerinin etütü, kuruluş, işletme ve devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak
E
Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeleri üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin
352. maddesi gereğince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli
ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek,
temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını
yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere
uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi,
kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine
yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak
veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğ
Milli Savunma Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı dışında
özel olarak kanunla belirlendiği üzere sadece bazı işyerlerini denetlemek yetkisine
sahip kamu kuruluşlarından biridir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 91. maddesinin
3. fıkrasına göre “Askerî işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen
işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma
Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca birlikte hazırlanacak
yönetmeliğe göre yürütülür.” Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeleri üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının görev alanı içerisinde yer almamaktadır. Dolayısıyla Doğru cevabımız E Şıkkdır.
352. maddesi gereğince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli
ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek,
temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını
yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere
uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi,
kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine
yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak
veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğ
Milli Savunma Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı dışında
özel olarak kanunla belirlendiği üzere sadece bazı işyerlerini denetlemek yetkisine
sahip kamu kuruluşlarından biridir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 91. maddesinin
3. fıkrasına göre “Askerî işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen
işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma
Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca birlikte hazırlanacak
yönetmeliğe göre yürütülür.” Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeleri üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının görev alanı içerisinde yer almamaktadır. Dolayısıyla Doğru cevabımız E Şıkkdır.
Soru 62
Ülkemizde işyerlerinde uygulanan iş mevzuatı kapsamındaki iş ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar tarafların başvurusu üzerine aşağıdakilerden hangisi tarafından denetlenir?
Seçenekler
A
İş mahkemeleri
B
Vergi mahkemeleri
C
İcra hukuk mahkemeleri
D
Aile mahkemeleri
E
Ticaret mahkemeleri
Açıklama:
Ülkemizde işyerlerinde uygulanan iş mevzuatı kapsamındaki iş ilişkilerinden
doğan uyuşmazlıklar tarafların başvurusu üzerine iş mahkemeleri tarafından; dış
denetim uygulamaları nedeniyle işveren ile idare arasında doğan uyuşmazlıklar ise
tarafların başvurusu üzerine idare mahkemeleri tarafından incelenerek çözüme kavuşturulur.
doğan uyuşmazlıklar tarafların başvurusu üzerine iş mahkemeleri tarafından; dış
denetim uygulamaları nedeniyle işveren ile idare arasında doğan uyuşmazlıklar ise
tarafların başvurusu üzerine idare mahkemeleri tarafından incelenerek çözüme kavuşturulur.
Soru 63
Gayri sihhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek aşağıdakilerden hangisinin yetkileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Sendikalar
C
Belediyeler
D
Devlet Denetleme Kurulu
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği konusunun önemi karşısında, yerel yönetim birimi olarak
belediyelerin de konuyla ilgili olarak görev ve yetki sahibi olmaları doğaldır. Nitekim
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, “Gayrisıhhî
müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek”
belediyelerin yetkileri ve imtiyazları alanında gösterilmiştir” (mad.15/l).
Söz konusu hükümden de anlaşılabileceği üzere, belediyeler iş sağlığı ve güvenliği
açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
belediyelerin de konuyla ilgili olarak görev ve yetki sahibi olmaları doğaldır. Nitekim
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, “Gayrisıhhî
müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek”
belediyelerin yetkileri ve imtiyazları alanında gösterilmiştir” (mad.15/l).
Söz konusu hükümden de anlaşılabileceği üzere, belediyeler iş sağlığı ve güvenliği
açısından işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek yetkisine sahiptir.
Soru 64
İşyerindeki işçi sayısı 50'ye kadar ise yetkili sendika en çok kaç sendika temsilcisi atayabilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
6
Açıklama:
İşçi sendikaları işyeri sendika temsilcileri vasıtasıyla çalışma yaşamının denetimi
konusunda söz sahibi olabilmektedir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi
Kanunu’na göre her işçi sendikasının işyerine sendika temsilcisi atama yetkisi
yoktur. İşyeri sendika temsilcisi atama yetkisi, toplu iş sözleşmesi yapmak üzere
yetkisi kesinleşen sendikaya aittir. Yetkili sendika, işyerindeki işçi sayısına
bağlı olarak, o işyerinde çalışan üyeleri arasından sendika temsilcisi atayabilir
(mad.27/1). Buna göre yetkili sendika; “işyerinde işçi sayısı 50’ye kadar ise 1, 51-
100 arasında ise en çok 2, 101-500 arasında ise en çok 3, 501-1000 arasında ise
en çok 4, 1001-2000 arasında ise en çok 6 ve işçi sayısı 2000’den fazla ise en çok 8
işyeri sendika temsilcisi” atayabilir. Yetkili sendikaca atanan işyeri sendika temsilcilerinin
kimlikleri on beş gün içinde işverene bildirilir. Atanan işyeri sendika
temsilcilerinden biri, baş temsilci olarak görevlendirilebilir
konusunda söz sahibi olabilmektedir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi
Kanunu’na göre her işçi sendikasının işyerine sendika temsilcisi atama yetkisi
yoktur. İşyeri sendika temsilcisi atama yetkisi, toplu iş sözleşmesi yapmak üzere
yetkisi kesinleşen sendikaya aittir. Yetkili sendika, işyerindeki işçi sayısına
bağlı olarak, o işyerinde çalışan üyeleri arasından sendika temsilcisi atayabilir
(mad.27/1). Buna göre yetkili sendika; “işyerinde işçi sayısı 50’ye kadar ise 1, 51-
100 arasında ise en çok 2, 101-500 arasında ise en çok 3, 501-1000 arasında ise
en çok 4, 1001-2000 arasında ise en çok 6 ve işçi sayısı 2000’den fazla ise en çok 8
işyeri sendika temsilcisi” atayabilir. Yetkili sendikaca atanan işyeri sendika temsilcilerinin
kimlikleri on beş gün içinde işverene bildirilir. Atanan işyeri sendika
temsilcilerinden biri, baş temsilci olarak görevlendirilebilir
Soru 65
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çalışma yaşamını sosyal güvenlik yönünden aşağıdaki kurumlardan hangisi aracılığıyla denetlemektedir?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Belediyeler
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
Valilik
E
Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kurumu aracılığıyla
da çalışma yaşamını sosyal güvenlik yönünden denetlemektedir.
da çalışma yaşamını sosyal güvenlik yönünden denetlemektedir.
Soru 66
Sendika ve konfedarasyonları denetleme yetkisinin genel kurula ait olduğuna ilişkin hüküm aşağıdaki Kanunlardan hangisinde düzenleme altına alınmıştır?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
C
İş Sağlığı ve Güvenlliği Kanunu
D
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
E
İşsizlik Sigortası Kanunu
Açıklama:
Sendikal kuruluşların denetimi genel olarak “İç Denetim” ve “Dış Denetim” olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir. İç denetim, “sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından
kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesi”dir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir.
kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesi”dir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir.
Soru 67
" Çalışma hayatıyla ilgili mevzuatın uygulanmasını devlet izler, denetler ve teftiş eder” hükmü aşağıdaki Kanunlardan hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Medeni Kanun
C
Ticaret Kanunu
D
Sendikalar Kanunu
E
Gelir Vergisi Kanunu
Açıklama:
Anayasal olarak güvence altına alınan sosyal devlet anlayışı gereği, Anayasa’ya uygun olarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 91. maddesinde de açık bir şekilde devlete iş denetim yetkisi ve görevi verilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre devletin çalışma yaşamının denetimi konusundaki yetkisi “çalışma hayatıyla ilgili mevzuatın uygulanmasını devlet izler, denetler ve teftiş eder” şeklinde ifade edilmiştir
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi dışarıdan bir kurum olarak çalışma yaşamını denetlemektedir?
Seçenekler
A
Vakıf
B
Sendika
C
Dernek
D
Mülki idare amirliği
E
İl özel idaresi
Açıklama:
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı dışında, çalışma yaşamı dışarıdan bir kurum olarak yukarıda değinilen devlet birimlerine ilaveten sendikalar tara- fından da denetlenmektedir.
Soru 69
Aşağıdaki bakanlıklardan hangisi ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlenmiştir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Ticaret Bakanlığı
C
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
D
Hazine ve Maliye Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, merkezî yönetim kuruluşlarından bazı bakanlıkların ayrıca çalışma yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Bu bakanlıklar; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’dır.
Soru 70
İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan ve belediye sınırları dışında kalan küçük işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetimini aşağıdakilerden hangisi yerine getirmektedir?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
C
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
İş Kanunu Şümulü İçinde Tasnif Edilmemiş Olan Küçük İşyerlerinin Teftiş ve Murakabesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, iş kapsamı İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan ve belediye sınırları dışında kalan küçük işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetimi görevi de Sağlık Bakanlığına verilmiştir.
Soru 71
Çırak ve kalfaların eğitimi aşağıdaki Bakanlıklardan hangisince denetlenir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Gençlik ve Spor Bakanlığı
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 41. maddesine; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Milli Eğitim Bakanlığınca; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca denetlenir.
Soru 72
Karayolları kenarlarında tesis edilen sabit veya mobil denetim istasyonlarında tehlikeli madde taşıyan taşıtların denetimini aşağıdakilerden hangisi yerine getirir?
Seçenekler
A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
İçişleri Bakanlığı
D
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin 474. maddesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetkileri sayılmıştır. Söz konusu madde hükmü kapsamında Bakanlık, trafikte seyreden taşıtların kontrolleri için karayolları kenarlarında tesis edilen sabit veya mobil denetim istasyonlarında tehlikeli madde taşıyan taşıtların denetimini yapar.
Soru 73
367 işçinin çalıştığı bir işyerinde, yetki belgesi almış sendika en fazla kaç tane işyeri sendika temsilcisi atayabilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
6
E
8
Açıklama:
Yetkili sendika, işyerindeki işçi sayısına bağlı olarak, o işyerinde çalışan üyeleri arasından sendika temsilcisi atayabilir (mad.27/1). Buna göre yetkili sendika; “işyerinde işçi sayısı 50’ye kadar ise 1, 51- 100 arasında ise en çok 2, 101-500 arasında ise en çok 3, 501-1000 arasında ise en çok 4, 1001-2000 arasında ise en çok 6 ve işçi sayısı 2000’den fazla ise en çok 8 işyeri sendika temsilcisi” atayabilir. Dolayısıyla 367 işçinin çalıştığı bir işyerinde en fazla 3 sendika temsilcisi atanabilir.
Soru 74
Sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Yönetim Kurulu
B
Disiplin Kurulu
C
Denetleme Kurulu
D
Denetim Kurulu
E
Genel Kurul
Açıklama:
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir. Ancak genel kurul bu yetkisini denetleme kurulu aracılığıyla yerine getirir
Soru 75
Sendika ve konfederasyonların dış denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sendika ve konfederasyonların dış denetiminin en geç iki yılda bir yapılması gerekmektedir.
B
Mali müşavirler tarafından denetim yapılmış olması, sendika ve konfederasyonların denetim kurullarının yükümlülüğünü ortadan kaldırır.
C
Sendika ve konfederasyonlar ile şubelerin kurucu ve yöneticileri kendileri, eşleri ve velayetleri altında bulunan çocuklarına ait mal bildirimlerini vermek zorundadır.
D
Sendika ve konfederasyonların faaliyet raporunu uygun araçlarla derhal yayınlamaları zorunluluktur.
E
Dış denetim, “sendika ve konfederasyonların kendilerine tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilişkisi bulunmayan, yetkililer aracılığı ile denetlenmesi”dir.
Açıklama:
Dış denetim, “sendika ve konfederasyonların kendilerine tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilişkisi bulunmayan, yetkililer aracılığı ile denetlenmesi”dir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre bu anlamda denetim yapma yetkisi mali müşavirlere verilmiştir. Nitekim Kanunun 29. maddesinde ifade edildiği üzere, “Kuruluşların gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri, en geç iki yılda bir 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’na göre denetim yetkisine sahip yeminli mali müşavirlerce yapılır”. Söz konusu hükme göre sendika ve konfederasyonların dış denetiminin en geç iki yılda bir yapılması gerekmektedir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, mali müşavirler tarafından denetim yapılmış olması, sendika ve konfederasyonların denetim kurullarının yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (STİSK m.29/2).
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamını denetleyen birimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Açıklama:
"ÇALIŞMA YAŞAMININ MERKEZÎ YÖNETİM KURULUŞLARI
TARAFINDAN DENETİMİ"konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Adalet Bakanlığı
TARAFINDAN DENETİMİ"konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Adalet Bakanlığı
Soru 77
Askeri iş yerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen iş yerlerini denetleme yetkisi aşağıda verilen kamu kuruluşları tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
C
Adalet Bakanlığı
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
"Milli Savunma Bakanlığı Tarafından Yapılan Denetim" dikkatle ele alınmalıdır.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Soru 78
Askeri işleri, yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işleri ve diğer askeri iş yerlerinin denetimi ve teftişi kimler tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Zabıta Kuvvetleri
C
Mülki İdare Amiri
D
Denetim Komisyonu
E
İş Müfettişleri
Açıklama:
"Milli Savunma Bakanlığı Tarafından Yapılan Denetim" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
İş Müfettişleri
İş Müfettişleri
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi çalışma yaşamının denetimini dolaylı olarak yapan kuruluştur?
Seçenekler
A
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Milli Savunma Bakanlığı
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
"Sağlık Bakanlığı Tarafından Yapılan Denetim" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Soru 80
I Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadığı
II Mesleki eğitimden sorumlu olanların birçok alanda bilgi sahibi olup olmadığı
III Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı
IV Önceki denetim ile karşılaştırılarak fiziki koşullardaki eksikliklerin giderilip giderilmediği
Yukarıda verilen maddelerden hangisi veya hangileri Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'nde yer almaz?
II Mesleki eğitimden sorumlu olanların birçok alanda bilgi sahibi olup olmadığı
III Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı
IV Önceki denetim ile karşılaştırılarak fiziki koşullardaki eksikliklerin giderilip giderilmediği
Yukarıda verilen maddelerden hangisi veya hangileri Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'nde yer almaz?
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
II, III
D
IV, II
E
IV, III
Açıklama:
"Milli Eğitim Bakanlığı Tarafından Yapılan Denetim" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
IV, II
IV, II
Soru 81
Halka açık dinlenme ve eğlence yerlerin denetimi ve teftişi kimler tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Belediyeler
B
İl Özel İdareler
C
Mahalli İdare Birlikleri
D
Sendikalar
E
Mali Müşavir
Açıklama:
"Belediyeler Tarafından Yapılan Denetim" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Soru 82
I İşçilerin hak ve çıkarlarını gözetlemek
II İşçilerin isteklerini dinlememek ve şikayetlerini çözümlemek
III İşçi ve işveren arasındaki diyaloğu arttırmak
IV Çalışma barışını ve uyumunu sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi işçi yeri sendika temsilcilerinin yapması gereken görevleri arasında değildir?
II İşçilerin isteklerini dinlememek ve şikayetlerini çözümlemek
III İşçi ve işveren arasındaki diyaloğu arttırmak
IV Çalışma barışını ve uyumunu sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi işçi yeri sendika temsilcilerinin yapması gereken görevleri arasında değildir?
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
III, II
D
III, I
E
II, IV
Açıklama:
"Sendikaların İş Mevzuatının Uygulanması Konusunda Üstlendikleri Denetleyici Rol" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
III, II
III, II
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi iş mahkemelerinin görev alanında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İşçilerin hak ve çıkarlarını gözetlemek
B
İşçilerin isteklerini dinlemek ve problemlerini çözümlemek
C
İşveren ve işçi arasındaki işbirliğinin artmasına yönelik çalışmalar yürütmek
D
İşveren ve işçi arasında sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarla ilgilenmek
E
İşveren ve işçi arasındaki çalışma uyumunu sağlamak amacıyla yeni düzenlemeler yapmak
Açıklama:
"ÇALIŞMA YAŞAMININ YARGI YOLUYLA DENETİMİ" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
İşveren ve işçi arasında sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarla ilgilenmek
İşveren ve işçi arasında sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarla ilgilenmek
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisinin taşrada iş denetimi alanında destek verme yetkisi vardır?
Seçenekler
A
Mahalli İdare Birlikleri
B
Mülki İdare Amiri
C
Belediyeler
D
İl Özel İdare
E
Mali Müşavir
Açıklama:
"ÇALIŞMA YAŞAMININ MERKEZÎ YÖNETİM KURULUŞLARI
TARAFINDAN DENETİMİ" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Mülki İdare Amiri
TARAFINDAN DENETİMİ" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
Mülki İdare Amiri
Soru 85
I İş yerlerinde güvenlik tedbirleri almak
II İş yerlerin hak ve çıkarlarını gözetlemek
III İş yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek
IV Kamuoyunu denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından belediyelerin yapması gereken görevlerinden biridir?
II İş yerlerin hak ve çıkarlarını gözetlemek
III İş yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek
IV Kamuoyunu denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından belediyelerin yapması gereken görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
IV
B
III
C
II
D
I
E
I, III
Açıklama:
"Belediyeler Tarafından Yapılan Denetim" konusu dikkatle ele alınmalıdır.
III
III
Soru 86
Yetkili sendikaca atanan işyeri sendika temsilcilerinin kimlikleri kaç gün içinde işverene bildirilir?
Seçenekler
A
3 işgünü
B
6 işgünü
C
7 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Yetkili sendikaca atanan işyeri sendika temsilcilerinin kimlikleri on beş gün içinde işverene bildirilir.
Soru 87
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde aşağıdaki mahkemelerden hangisi görevlidir?
Seçenekler
A
İş Mahkemeleri
B
İdare Mahkemeleri
C
Asliye Hukuk Mahkemeleri
D
Sulh Hukuk Mahkemeleri
E
Asliye Ceza Mahkemeleri
Açıklama:
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak gerekir.
Soru 88
Seçeneklerden hangisi çalışma yaşamının denetimi ilgili görevler üstlenen bakanlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ticaret Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı
Açıklama:
Kuruluş amaçları çalışma yaşamını denetlemek olmamakla birlikte, yukarıda
bahsi geçen merkezî yönetim kuruluşlarından bazı bakanlıkların ayrıca çalışma
yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Bu bakanlıklar;
Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’dır.
bahsi geçen merkezî yönetim kuruluşlarından bazı bakanlıkların ayrıca çalışma
yaşamının denetimi ile ilgili görevler üstlendikleri görülmektedir. Bu bakanlıklar;
Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’dır.
Soru 89
Yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma yaşamına ilişkin denetim ve teftiş görevi hangi bakanlığa aittir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Milli Savunma Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Daha önce değinildiği üzere, bu Yönetmelik askerî işyerleri ile yurt güvenliği için
gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esasların düzenlendiği, 01.08.2004 tarihinde 25540 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”tir.
gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma yaşamına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esasların düzenlendiği, 01.08.2004 tarihinde 25540 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Askerî İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Yönetmelik”tir.
Soru 90
Seçeneklerden hangisinde sınırlı ve dolaylı bir şekilde iş güvenliği denetimi konusunda Sağlık Bakanlığına yetki tanınmıştır?
Seçenekler
A
Sağlık politikalarının belirlenmesi
B
Halk sağlığının geliştirilmesi
C
Çevre sağlığının korunması
D
Halk sağlığının geliştirilmesi
E
Hastalık risklerinin azaltılması
Açıklama:
“Gayri Sıhhi Müesseseler Yönetmeliği”nin 21. maddesine göre “gayrisıhhi müesseseler çevre ve toplum sağlığı açısından sağlık teşkilatının denetimi altındadır.” Söz konusu madde hükmünden de anlaşılabileceği üzere, doğrudan olmamakla birlikte çevre sağlığıyla ilişkilendirilerek olsa da sınırlı ve dolaylı bir şekilde iş güvenliği denetimi konusunda Sağlık Bakanlığına yetki tanınmıştır. Zira belediyeler gibi, bu kurumun da işyerlerinde çalışanların hak ve çıkarları dışında kalan amaçlarla yaptığı bu denetimler, dolaylı olarak işyeri mensupları açısından da sonuç doğurabilecektir.
Soru 91
Seçeneklerden hangisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak
B
Kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve faydalanma haklarını vermek
C
Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek
D
Doğrudan olmamakla birlikte çevre sağlığıyla ilişkilendirilerek olsa da
sınırlı ve dolaylı bir şekilde iş güvenliği denetimi yapmak
sınırlı ve dolaylı bir şekilde iş güvenliği denetimi yapmak
E
Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması
Açıklama:
1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin 352. maddesi gereğince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile şu konularda görevli ve yetkili kılınmıştır:
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek,
ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek,
d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim,
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek,
e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını
inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek,
değerlendirmek,
f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini
her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri
vermek ve denetlemek,
g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak,
ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri
toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak,
h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak
a. Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlamalarını yapmak
b. Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazırlamak veya hazırlatmak
c. Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme ve
faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis etmek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek,
ç. Kamu ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim, iletim, dağıtım, tesislerinin etüt, kuruluş, işletme ve
devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit için öneride bulunmak, Cumhurbaşkanının görevlendirmesi ile koordinasyonu temin etmek
ve denetlemek,
d. Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim, iletim,
dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde fiyatlarını tespit etmek,
e. Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programlarını
inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek,
değerlendirmek,
f. Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini
her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri
vermek ve denetlemek,
g. Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak,
ğ. Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri
toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak,
h. Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri
yapmak
Soru 92
Seçeneklerden hangisi Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim komisyonunun denetlemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygun
olup olmadığını
olup olmadığını
B
Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını
C
Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını
D
Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığını
E
Mesleki eğitim belgelerinin düzenlenme şartlarının belirlenmesi
Açıklama:
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin 289. maddesine göre, denetim
komisyonu;
• Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygun
olup olmadığını,
• Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını,
• Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını,
• Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığını,
• Önceki denetimde belirlenen aksaklıkların giderilip giderilmediğini,
• İş yerinde çalışanların mesleki eğitim belgesinin olup olmadığını
denetler.
komisyonu;
• Fiziki koşullar ve donanım bakımından işletmenin mesleki eğitime uygun
olup olmadığını,
• Mesleki eğitimden sorumlu olanların istenilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını,
• Mesleki eğitimin, öğretim programlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını,
• Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığını,
• Önceki denetimde belirlenen aksaklıkların giderilip giderilmediğini,
• İş yerinde çalışanların mesleki eğitim belgesinin olup olmadığını
denetler.
Soru 93
Seçeneklerin hangisinin Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevi vardır?
Seçenekler
A
Belediyeler
B
İl Özel İdareleri
C
Sendikalar
D
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
E
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Açıklama:
“Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek” belediyelerin yetkileri ve imtiyazları alanında gösterilmiştir.
Soru 94
Seçeneklerden hangisi İşçi sendikalarının doğrudan veya dolaylı bir şekilde çalışma yaşamının denetimi konusunda üstlendiği rollerden biri değildir?
Seçenekler
A
İş mevzuatının oluşturulması aşamasında ilgili kurullarla birebir görüşmelerde isteklerini iletmek
B
Büyükşehir ve il merkez belediyeleri dışındaki yerlerde gayrisıhhî müesseselerden birinci sınıf olanların ruhsatlandırmak
C
Kamuoyu vasıtasıyla baskı oluşturmak suretiyle işçi lehine hükümlerin yer almasını sağlamak
D
İş mevzuatının uygulanması konusunda denetleyici bir görev de üstlenmek
E
İş mevzuatı hükümlerine aykırı hareket eden işverenlere karşı sendika olarak idari ve yasal girişimlerde bulunmak
Açıklama:
İşçi sendikaları iş mevzuatının oluşturulması aşamasında gerek ilgili kurullarla birebir görüşmelerde isteklerini iletmek gerekse kamuoyu vasıtasıyla baskı oluşturmak suretiyle işçi lehine hükümlerin yer almasını sağlamışlardır. Ayrıca iş
mevzuatı hükümlerine aykırı hareket eden işverenlere karşı sendika olarak idari ve yasal girişimlerde bulunmak suretiyle iş mevzuatının uygulanması konusunda
denetleyici bir görev de üstlenmişlerdir.
mevzuatı hükümlerine aykırı hareket eden işverenlere karşı sendika olarak idari ve yasal girişimlerde bulunmak suretiyle iş mevzuatının uygulanması konusunda
denetleyici bir görev de üstlenmişlerdir.
Soru 95
Seçeneklerden hangisi Genel kurulun sendika ve konfederasyonlarda iç denetim konusu değildir?
Seçenekler
A
Yönetim
B
İşleyiş
C
Faaliyetler
D
Gelir-gider
E
Bilanço
Açıklama:
İç denetim, “sendikal kuruluşların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesi”dir. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendika ve
konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir. Ancak genel kurul bu yetkisini denetleme kurulu aracılığıyla yerine getirir (Aktay-Arıcı-Senyen, 2011, s. 357). Denetleme kurulu bu görevini kanun ve kuruluşun tüzük hükümlerine göre yerine getirir. Denetleme kurulları tarafından yapılacak denetimde yönetim ve işleyişin, gelir, gider ve bilançoların ve bunlarla ilgili işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenir
konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir. Ancak genel kurul bu yetkisini denetleme kurulu aracılığıyla yerine getirir (Aktay-Arıcı-Senyen, 2011, s. 357). Denetleme kurulu bu görevini kanun ve kuruluşun tüzük hükümlerine göre yerine getirir. Denetleme kurulları tarafından yapılacak denetimde yönetim ve işleyişin, gelir, gider ve bilançoların ve bunlarla ilgili işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenir
Soru 96
İş uyuşmazlıklarının çözümü konusunda aşağıdakilerden hangisi görevlidir?
Seçenekler
A
İş müfettişleri
B
Denetleme kurulu
C
Yönetim kurulu
D
İş mahkemeleri
E
Mali müşavirler
Açıklama:
İşverenlerle idare organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İş Kanunu’ndan doğmuş olmalarına bakılmaksızın iş yargısına değil, idari yargıya başvurmak gerekir (Mollamahmutoğlu, 2004, s.106). İş uyuşmazlıklarının çözümü konusunda ise iş mahkemeleri görevlidir.
Soru 97
İş Kanunu’nun istisnalara ilişkin 4. maddesinde sayılan işlerde aşağıdakilerden hangisi görev salır?
Seçenekler
A
İş müfettişleri
B
Yönetim kurulu
C
Denetleme kurulu
D
İş mahkemeleri
E
Asliye hukuk mahkemeleri
Açıklama:
İş Kanunu’nun istisnalara ilişkin 4. maddesinde sayılan işlerde iş sözleşmelerine göre çalışmalarına rağmen Kanun’un kapsamı dışında bırakılanlar ile bunları
çalıştıranlar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü iş mahkemelerinin değil, asliye
hukuk mahkemelerinin görev alanına girmektedir.
çalıştıranlar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü iş mahkemelerinin değil, asliye
hukuk mahkemelerinin görev alanına girmektedir.
Ünite 6
Soru 1
Bir mesleki ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik
B
Sosyal yeterlik
C
Sosyal çalışma garantisi
D
Sosyal kalkınma
E
Sosyal bakım garantisi
Açıklama:
Sosyal Güvenlik, bir mesleki ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan sistemdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Esirgeme Kurumu
B
Darülaceze
C
Darülşafaka
D
Amele Birliği
E
Esnaf ve Sanatkarlar Derneği
Açıklama:
10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun” ile kurulan Amele Birliği Ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren ve memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe konulan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşveren Kanunu
B
İş ve İşçi Bulma Kurumu Kanunu
C
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
D
Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu
E
Emekli Memurlar Kanunu
Açıklama:
01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu getiren kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu
B
4857 sayılı İş Kanunu
C
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
D
510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
E
2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu
Kanunu
Açıklama:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesine göre “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” getirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Sosyal Güvenlik Kurumu hangi kurumun denetimine tabidir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Genel Müdürlüğü
B
Mali İşler Genel Müdürlüğü
C
Maliye Bakanlığı
D
Danıştay
E
Sayıştay
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu Sayıştayın denetimine tabidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Görevleri arasında kayıt dışı istihdamı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek olan ve SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teftiş Kurulu Başkanlığı
B
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
C
Denetim Kurulu Başkanlığı
D
Sosyal Güvenlik Birimi Başkanlığı
E
Sosyal Gelişim Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Görevleri arasında kayıt dışı istihdamı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek, prim ödeme yükümlülerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek ve sosyal güvenliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasını; usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla denetlemek gelmektedir. Doğru cevap B'dir.
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Görevleri arasında kayıt dışı istihdamı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek, prim ödeme yükümlülerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek ve sosyal güvenliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasını; usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla denetlemek gelmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol eden uzmanlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları
B
Sosyal Güvenlik Kurumu çalışanları
C
Zabıta memurları
D
İş güvenliği müfettişleri
E
İş ve İşçi Bulma Kurumu denetlemeden sorumlu memurlar
Açıklama:
5502 sayılı SGKK hükümlerine göre, sosyal güvenlik uygulamalarının denetlenmesi
için sosyal güvenlik denetmenliği kurumu oluşturmuştur (mad.31). Söz konusu madde hükmüne göre sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol edeceklerdir. Doğru cevap A'dır.
için sosyal güvenlik denetmenliği kurumu oluşturmuştur (mad.31). Söz konusu madde hükmüne göre sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol edeceklerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
5510 sayılı Kanun’da askeri işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünü kim gerçekleştirmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik uzmanları
B
Sosyal çalışma müfettişleri
C
Askeri iş müfettişleri
D
İş ve işyeri denetim memurları
E
Sosyal Sigortalar Kurumu müfettişleri
Açıklama:
5510 sayılı Kanun’da askeri işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünün Askeri iş müfettişleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri ile ilgili her türlü düzenlemenin ancak bu Kanun ile yapılabileceğinin belirtildiği kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
4857 sayılı İş Kanunu
B
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
C
Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 30. maddesi
D
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
E
5502 sayılı SGGK Kanunu
Açıklama:
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri ile ilgili her türlü düzenlemenin ancak bu Kanun ile yapılabileceği belirtilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu'nda aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Milli Savunma Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
En fazla üyeye sahip işveren
D
Türkiye Ziraat Odaları Birliği
E
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
Açıklama:
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
“Bütün maddi ilerlemelerin insanları mesut etme amacına yönelmesi gereğini” sözünü kim söylemiştir.
Seçenekler
A
Cahit Talas
B
Sait Dilik
C
Fraug
D
Sismondi
E
Graham
Açıklama:
“Bütün maddi ilerlemelerin insanları mesut etme amacına yönelmesi gereğini” yak- laşık 190 sene önce ifade eden Sismondi’nin bu sözlerinin ileri ülkelerin günlük yaşantısına girdiğini yaklaşık 40 sene önce sosyal güvenlikçi Sait Dilik’in kitabına önsöz yazan merhum Cahit Talas Hoca söylemişti (Dilik, 1972).
Soru 12
“Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu” ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
Yaklaşık 20-30 yıldır tartışılan ve nihayetinde T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 13
“Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2004
C
2006
D
2008
E
2010
Açıklama:
Yaklaşık 20-30 yıldır tartışılan ve nihayetinde T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınla- narak yürürlüğe girmiştir.
Bu dönemde ayrıca TBMM’de yasalaştıktan sonra Cumhurbaşkanınca veto edilen ancak daha sonra 31.05.2006 tarihinde TBMM’nde tekrar kabul edilen ve 16.06.2006 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK) kabul edildi.
Bu dönemde ayrıca TBMM’de yasalaştıktan sonra Cumhurbaşkanınca veto edilen ancak daha sonra 31.05.2006 tarihinde TBMM’nde tekrar kabul edilen ve 16.06.2006 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK) kabul edildi.
Soru 14
Sigortalı sayılanların prime esas kazançlarının veya sigortalı gün sayılarının eksik bildirilmesi sonucunu doğuran tespitlerin en geç ne kadar süre içinde SGK’na bildirilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
10 gün
B
15 gün
C
1 ay
D
45 gün
E
3 ay
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Bu kurumlar ayrıca kendi mevzuatları gereğince yaptıkları inceleme ve tespitler sırasında bu Kanun’a göre sigortalı sayılanların prime esas kazançlarının veya sigortalı gün sayılarının eksik bildirilmesi sonucunu doğuran tespitlerini de en geç bir ay içinde Kuruma bildirirler
Soru 15
Sosyal Güvenlik Kurumu hangi makamın denetimine tabidir?
Seçenekler
A
Anayasa Mahkemesi
B
Devlet Denetleme Kurulu
C
Sayıştay
D
Danıştay
E
Yargıtay
Açıklama:
5502 sayılı SGKK, Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluş, teşkilat, görev ve yetkile- rine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, bu Kanun’da hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tabi Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum, Sayıştayın denetimine tabidir.
Soru 16
Sosyal güvenlik uzmanı ve müfettişlerinin mesleğe alınışları ile ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlardan mezun olmak
B
Meslekî ve yabancı dil konularında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
C
Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz yaşını doldurmamış olmak
D
Meslekî konularda yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
E
hukuk, eğitim,edebiyat, turizm, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler, tıp, diş hekimliği, eczacılık fakültelerinden veya sosyal hizmetler, sağlık idaresi veya sağlık yönetimi, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, işletme, mühendisliği bölümlerinden mezun olmak
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Uzmanları ve Müfettişler
Sosyal güvenlik uzmanı ve müfettişlerinin mesleğe alınışları 5502 sayılı Kanun’la belirlenmiştir (mad.30). Sözkonusu madde hükmüne göre;
Sosyal güvenlik uzman yardımcısı veya müfettiş yardımcısı kadrolarına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci maddesinde sayılan genel şart-lara ilave olarak;
• En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler, tıp, diş hekimliği, eczacılık fakültelerin- den veya sosyal hizmetler, sağlık idaresi veya sağlık yönetimi, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, işletme mühendisliği, endüstri mühendisliği, yazı- lım mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektrik ve elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,
• Meslekî ve yabancı dil konularında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,
• Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz yaşını doldurmamış olmakşartları aranmaktadır.
Sosyal güvenlik uzmanı ve müfettişlerinin mesleğe alınışları 5502 sayılı Kanun’la belirlenmiştir (mad.30). Sözkonusu madde hükmüne göre;
Sosyal güvenlik uzman yardımcısı veya müfettiş yardımcısı kadrolarına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci maddesinde sayılan genel şart-lara ilave olarak;
• En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler, tıp, diş hekimliği, eczacılık fakültelerin- den veya sosyal hizmetler, sağlık idaresi veya sağlık yönetimi, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, işletme mühendisliği, endüstri mühendisliği, yazı- lım mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektrik ve elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,
• Meslekî ve yabancı dil konularında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,
• Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz yaşını doldurmamış olmakşartları aranmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonlardan değildir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu
B
Milli Savunma Bakanlığı
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu; Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonlar,
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin sağlanmasında uygulanan tekniklerden biridir?
Seçenekler
A
Kolektif teknik
B
Sosyal teknik
C
Çoğulcu teknik
D
Kontrol tekniği
E
Çalışma tekniği
Açıklama:
Sosyal güvenliğin sağlanmasında uygulanan teknikler incelendiğinde, iki teknik göze çarpar. Bunlar; “bireysel teknikler” ve “kolektif teknikler” dir. Bireysel tekniklerde başkası işe karışmaz, kişi kendi sosyal güvenliğini sağlamaya çalışır. Bunun da ilk yolu tasarruftur.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisinde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun organları bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık
B
Yönetim kurulu, disiplin kurulu, başkanlık
C
Genel kurul, denetim kurulu, başkanlık
D
Genel kurul, disiplin kurulu, yönetim kurulu
E
Yönetim kurulu, denetleme kurulu, başkanlık
Açıklama:
- 5510 sayılı SSGSSK’nın 59. maddesi ile 5502 sayılı Kanun’da düzenleme konusu yapılan Sosyal Güvenlik Kurumunun denetleme ve kontrol yetkisine atıfta bu- lunularak, SSGSSK’nin uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetiminin, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 5510 sayılı Kanun’da askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünün, askerî iş müfettişleri tarafından yapılacağı da belirtilmiştir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi denetmen ve denetmen yardımcılarının verilen görev üzerine yapacakları inceleme ve denetim sonucu tespit yapmaları gereken konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşyerinin faal olup olmadığı ile işyeri tescilinde verilen bilgilerin doğruluğu
B
İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile yapılan işte değişiklik olup olmadığı
C
İşin yürütümü açısından gerekli olan asgari işçilik tutarını tespit etmek
D
Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği
E
Sigortalıların/iştirakçilerin fiili hizmet veya itibarî hizmet uygulamasından
yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları
yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları
Açıklama:
Yönetmelik’in 24. maddesine göre denetmen ve denetmen yardımcılarının verilen görev üzerine yapacakları inceleme ve denetim sonucu şu konularda tespit yapmaları söz konusudur:
• İşyerinin mevcut durumunu, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliği ve yüzölçümü, yarım kalan inşaatların yapılmış olan kısımlarının seviyeleri, başlama ve bitiş tarihleri,
• İşyerinin faal olup olmadığı ile işyeri tescilinde verilen bilgilerin doğruluğu,
• İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile yapılan işte değişiklik olup olmadığı,
• Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prim borçlarına halef olma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği,
• Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği,
• Kanun’da sigortalılık başlangıç ve bitişiyle ilgili kurum ve kuruluşlardaki vergi mükellefiyeti, tescil ve sicil işlemlerine bağlanmış sigortalıların sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri,
• Sigortalıların kimlik bilgileri, çalışma süreleri, ücretleri ve prime esas kazançları,
• İşten ayrıldığı bildirilen sigortalının, fiilen çalışmalarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi ile aylık prim ve hizmet belgesi ve sigortalı hesap fişi bilgilerinin farklı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, sigortalıların işten ayrılış tarihi,
• Sigortalıların/iştirakçilerin fiili hizmet veya itibarî hizmet uygulamasından yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları.
• İşyerinin mevcut durumunu, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliği ve yüzölçümü, yarım kalan inşaatların yapılmış olan kısımlarının seviyeleri, başlama ve bitiş tarihleri,
• İşyerinin faal olup olmadığı ile işyeri tescilinde verilen bilgilerin doğruluğu,
• İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile yapılan işte değişiklik olup olmadığı,
• Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prim borçlarına halef olma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği,
• Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği,
• Kanun’da sigortalılık başlangıç ve bitişiyle ilgili kurum ve kuruluşlardaki vergi mükellefiyeti, tescil ve sicil işlemlerine bağlanmış sigortalıların sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri,
• Sigortalıların kimlik bilgileri, çalışma süreleri, ücretleri ve prime esas kazançları,
• İşten ayrıldığı bildirilen sigortalının, fiilen çalışmalarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi ile aylık prim ve hizmet belgesi ve sigortalı hesap fişi bilgilerinin farklı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, sigortalıların işten ayrılış tarihi,
• Sigortalıların/iştirakçilerin fiili hizmet veya itibarî hizmet uygulamasından yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları.
Soru 21
Bir ülke halkının bugününü ve yarınını güvence altına almayı amaçlayan ve birbiri arasında sıkı bir birlik ve uyum kurulmuş olan bir kurumlar bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal devlet
B
Sosyal yardımlaşma
C
Sosyal güvenlik
D
Sosyal fon
E
Sosyal dernekler
Açıklama:
“Sosyal güvenlik, bir ülke halkının bugününü ve yarınını güvence altına almayı
amaçlayan ve birbiri arasında sıkı bir birlik ve uyum kurulmuş olan bir kurumlar bütünüdür” ya da “bir mesleki ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemdir” (Tuncay ve Ekmekçi, 2008, s.1) Bu doğrultuda doğru cevap C seçeneğidir.
amaçlayan ve birbiri arasında sıkı bir birlik ve uyum kurulmuş olan bir kurumlar bütünüdür” ya da “bir mesleki ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemdir” (Tuncay ve Ekmekçi, 2008, s.1) Bu doğrultuda doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 22
Ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşu olan Amele Birliği hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1920
B
1921
C
1922
D
1923
E
1924
Açıklama:
Türkiye’de ilk sosyal güvenlik kuruluşları Cumhuriyet’in ilanından önce
28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde mevcut Kömür tozlarının amele menafii umumiyesine olarak füruhtuna dair Kanun” ile yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde mevcut Kömür tozlarının amele menafii umumiyesine olarak füruhtuna dair Kanun” ile yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
İş yerlerinin iş mevzuatı hükümlerine uygun bir biçimde engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını denetlemekle görevli olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başbakanlık
B
Çalışma Bakanlığı
C
Belediyeler
D
Meslek odaları
E
Türkiye İş Kurumu
Açıklama:
Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerinden
de anlaşılabileceği üzere, Türkiye İş Kurumu işyerlerinin iş mevzuatı hükümlerine
uygun bir biçimde engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu
konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
de anlaşılabileceği üzere, Türkiye İş Kurumu işyerlerinin iş mevzuatı hükümlerine
uygun bir biçimde engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu
konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Sosyal Güvenlik Kurumunun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
B
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C
Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
D
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
E
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumunun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 25
Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı’na atananlar en az kaç yıl çalışmak
ve olumlu sicil almak kaydıyla yapılacak denetmenlik yeterlik sınavına girmeye
hak kazanırlar?
ve olumlu sicil almak kaydıyla yapılacak denetmenlik yeterlik sınavına girmeye
hak kazanırlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı’na atananlar, en az üç yıl çalışmak
ve olumlu sicil almak kaydıyla yapılacak denetmenlik yeterlik sınavına girmeye
hak kazanırlar. Denetmenlik yeterlik sınavında başarılı olanlar Sosyal Güvenlik
Denetmeni kadrolarına atanır. Sınavda başarılı olamayanlar bir yıl içinde ikinci
kez sınava tabi tutulur. Bu sınavda da başarı gösteremeyenler Kurum içerisinde
durumlarına uygun başka kadrolara atanır. Doğru cevap C seçeneğidir.
ve olumlu sicil almak kaydıyla yapılacak denetmenlik yeterlik sınavına girmeye
hak kazanırlar. Denetmenlik yeterlik sınavında başarılı olanlar Sosyal Güvenlik
Denetmeni kadrolarına atanır. Sınavda başarılı olamayanlar bir yıl içinde ikinci
kez sınava tabi tutulur. Bu sınavda da başarı gösteremeyenler Kurum içerisinde
durumlarına uygun başka kadrolara atanır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 26
5510 sayılı Kanun kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer hakların, hakkın doğduğu tarihten itibaren kaç yıl içinde talep edilmediği takdirde düşeceğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
5510 sayılı Kanun kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer hakların, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde talep edilmediği takdirde düşeceğini ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 27
Sigortalıların erken yaşlanma hallerine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamakla aşağıdakilerden hangisi yükümlüdür?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik denetmenleri
B
Sosyal güvenlik uzmanları
C
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu
D
Sosyal güvenlik müfettişleri
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu, sigortalıların erken yaşlanma hallerine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlar. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik uzman yardımcısı veya müfettiş yardımcısı kadrolarına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak aranan şartlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Meslekî konularda yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
B
Yabancı dil alanında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
C
Eğer varsa denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak.
D
Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz beş yaşını doldurmamış olmak.
E
En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Açıklama:
Sosyal güvenlik uzman yardımcısı veya müfettiş yardımcısı kadrolarına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz yaşını doldurmamış olmak şartı aranmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 29
Sosyal Güvenlik Kurumu temel olarak kaç organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu üç organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir.
Bunlar; genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık olarak düzenlenmiştir. Her birinin ayrı ayrı görevleri mevcut olup, işbirliği içerisinde çalışmaları organize edilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Bunlar; genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık olarak düzenlenmiştir. Her birinin ayrı ayrı görevleri mevcut olup, işbirliği içerisinde çalışmaları organize edilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 30
İlgili yönetmeliğe göre Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç kaç gün içerisinde sonuçlandırmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Kurul kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç
60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır (Yön. mad.16). Ancak bu süre içerisinde
değil de daha sonra sonuçlandırılmış olan Kurul kararları yine aynı değerdedir.
Yönetmelik, işlemlerin zaman geçirilmeksizin yapılabilmesi için bu düzenlemeyi
getirmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır (Yön. mad.16). Ancak bu süre içerisinde
değil de daha sonra sonuçlandırılmış olan Kurul kararları yine aynı değerdedir.
Yönetmelik, işlemlerin zaman geçirilmeksizin yapılabilmesi için bu düzenlemeyi
getirmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin ilk zorunlu Sosyal Sigorta kuruluşudur?
Seçenekler
A
Acenta Birliği
B
Acemi Birliği
C
Amele Birliği
D
Kurum Birliği
E
Sigorta Birliği
Açıklama:
Türkiye'de ilk sosyal güvenlik kuruluşları Cumhuriyet'in ilanından önce 28.04.1921 tarih ve 114 sayılı ' Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fatmiyesinde mevcut kömür tozlarının amele menafii umumiyesine olarak füruhtuna dair kanun ' ile yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı ' Ereğli Maden Amelsinini Hukukuna Müteallik Kanun ' ile Amele Birliği ' Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı ' ülkemizin ilk zorunlu Sosyal Sigortalar Kuruluşudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Sosyal Güvenliğin sağlanmasında uygulanan teknikleri kaç grupta toplayabiliriz?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
3
E
2
Açıklama:
Sosyal Güvenliğin sağlanmasında uygulanan teknikler incelendiğinde iki teknik göze çarpar. Bunlar, ' Bireysel Teknikler ' ve ' Kollektif Teknikler ' dir. Bireysel tekniklerde başkası işe karışmaz, kişi kendi sosyal güvenliğini sağlamaya çalışır. Bunun da ilk yolu tasarruftur. Ancak özellikle dar gelirlilerin tasarruf yapabilmesindeki zorluklar bireysel tekniklerin makro düzeyde yetersiz kalmasına sebep olmaktadır. Kollektif teknikler ise, Sosyal Güvenliğin sağlanmasında başkalarını işe karışması zorunlu hale gelmektedir. Burada başkalarıyla birlikte bazı teknikler geliştirilmektedir. Bunlar; yardımlar, yardımlaşma sandıkları, özel sigortalar ve nihayet sosyal sigortalar, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
506 sayılı kanun öncesinde 16 temmuz 1945'de çıkarılıp yürürlükte kalmış kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar Kanunu
B
İşçi Güvenliği Kanunu
C
İşçi Sigorta Kanunu
D
İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu
E
İşveren Kanunu
Açıklama:
506 sayılı kanun öncesinde 16 temmuz 1945 tarihinde 4792 sayılı işçi sigortaları kurumu kanunu çıkarılmıştır. Bu kanun 01.01.1946 günü yürürlüğe girmiştir. 506 sayılı kanun ile kurumun adı Sosyal Sigortalar Kurumuna dönüştürülmüştür. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
4857 sayılı İş Kanunu'na göre 50 ve daha fazla işçi çalıştıran özel firmalar yüzde kaç engelli çalıştırmakla yükümlüdür?
Seçenekler
A
%10
B
%8
C
%5
D
%3
E
%2
Açıklama:
4857 sayılı İş Kanunu'nun ' Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu ' başlığı altında 30. maddesine göre; işverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işverenlerinde %3 engelli, kamu işyerlerinde ise %4 engelli ve %2 eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işyerlerinde çalıştırmakla yükümlüdürler. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu'nun temel amaçları içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Aktüeryal
B
Geleneksel standartlarda olmak
C
Etkinlik
D
Adillik
E
Kolay erişilebilirlik
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun temel amacı; sosyal sigortacılık, ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmek olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Sosyal Güvenlik Kurumu kaç organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Kurul, yönetim kurulu ve başkanlık olmak üzere 3 organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir. Her bir organın ayrı ayrı görevleri mevcut olup işbirliği içerisinde çalışmaları organize edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na bağlı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü ve Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü olmak üzere 4 genel müdürlük hizmet vermektedir. Ayrıca kuruma bağlı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı da mevcuttur. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Sosyal Güvenli Kurumu'nun çalışma yaşamının denetiminden yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
B
Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
C
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
D
Sigorta Primleri Genel Müdürülüğü
E
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirirken bu görevi yerine getirmekle yükümlü birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığıdır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK'nın refti görevini üstlenmiş en önemli birimidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Sosyal Güvenlik uzmanı ve müfettiş olarak mesleğe alınım için aşağıdaki şartlardan hangisi gerekli değildir?
Seçenekler
A
Sınavın yapıldığı yılın ocak ayında 30 yaşını doldurmamış olmak
B
Meslek sınavında başarılı olmak
C
Erkek olmak
D
Yabancı dil konularındaki sınavda başarılı olmak
E
En az 4 yıllık siyasal, hukuk, idari bilimler, sigortacılık, mühendislik, endüstri müh. vb. yüksek öğrenim kurumundan mezun olmak
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Uzmanı ve müfettişlerinin mesleğe alınışları 5502 sayılı kanunla belirlenmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre; 657 sayılı devlet memuru kanununun 48. maddesinde sayılan şartlara ilaveten; en az 4 yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler, tıp, diş hekimliği, eczacılık fakiltesi ve sosyal hizmetler sağlık dairesi ve sağlık yönetimi, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, endüstri müh., yazılım müh., elektronik ve elektirk müh., bilgisyara müh. vb. mezunu olmak. Mesleki ve yabancı dil sınavlarında başarılı olmak, sınavın yapıldığı yılın ocak ayında 30 yaşını doldurmamış olmak şartları aranmaktadır. Cinsiyet ise bu şartlar içinde yer almamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 39
Sosyal Güvenlik Müfettişi Yardımcısı olarak atanmak için sınava girmeden önce kurumda en az kaç yıl çalışmış olmak gerekir?
Seçenekler
A
10
B
8
C
6
D
4
E
3
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Müfettiş Yardımcısı olarak atananlar, en az 3 yıl fiilen çalışmak ve kuruma belirlenen konuda tez hazırlamak için kaydıyla, açılacak yeterlilik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yeterlilik sınavında başarılı olan müfettiş yardımcıları, müfettiş kadrolarına atanırlar. Müfettişlik yeterlilik sınavında başarı gösteremeyenlere yeterlilik sınavından itibaren bir yıl içinde bir hak daha verilir. Bu süre sonunda da yeterlilikte başarı gösteremeyenler durumlarına göre uygun diğer kadrolara atanırlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 40
Sosyal Güvenlik Kurumunca alınan kararları sigortalıların hak kaybına uğramaması için denetleyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Sosyal Sigortalar Sağlık Kurulu
D
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu
E
Türk Tabipler Birliği
Açıklama:
Sosyal Güvenlik hakları bakımından sağlık en önde gelen konulardan biri olmaktadır. Sağlıkla ilgili çeşitli konularda kurumca ya da başka sağlık kuruluşlarınca yerine getirilmiş tasarruflar zaman zaman tartışma konusu olabilir. Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş olan kararlar bazen sigortalıları tatmin etmemiş olabilir. Dolayısıyla sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla kurumun sağlığa ilişkin almış olduğu kararların da denetlenmesi gerekmektedir. Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu, söz konusu denetimin gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir kuruldur. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amele Birliği
B
Emekli Sandığı
C
Sosyal Sigortalar Kurumu
D
Bağ-Kur
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
Türkiye’de ilk sosyal güvenlik kuruluşları Cumhuriyet’in ilanından önce
28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde Mevcut
Kömür Tozlarının Amele Menafii Umumiyesine Olarak Füruhtuna Dair Kanun” ile
yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik
Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve
Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. Doğru cevap A Şıkkıdır.
28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde Mevcut
Kömür Tozlarının Amele Menafii Umumiyesine Olarak Füruhtuna Dair Kanun” ile
yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik
Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve
Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. Doğru cevap A Şıkkıdır.
Soru 42
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son vererek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5510 sayılı Kanun
B
5502 sayılı Kanun
C
506 sayılı Kanun
D
2925 sayılı Kanun
E
5434 sayılı Kanun
Açıklama:
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların
hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile emekli sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini yerine getirmek üzere SGK'u kurulmuştur. Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır.
hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile emekli sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini yerine getirmek üzere SGK'u kurulmuştur. Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır.
Soru 43
İşverenler çalıştırmakla yükümlü olduğu engelli işçileri aşağıdaki Kurumlardan hangisi aracılığıyla sağlamaktadırlar?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Türkiye İş Kurumu
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
Valilik
E
Belediyeler
Açıklama:
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile
sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri,
bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma
ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Söz konusu
Yönetmelik, “Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik”tir
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile
sağlarlar. Doğru Cevap B Şıkkıdır.
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile
sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri,
bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma
ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Söz konusu
Yönetmelik, “Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik”tir
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile
sağlarlar. Doğru Cevap B Şıkkıdır.
Soru 44
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
B
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
C
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
D
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimidir.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
Soru 45
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulunda aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
En fazla üyeye sahip işçi kuruluşlarını temsil eden konfederasyonlar
B
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
C
Türk Tabipleri Birliği
D
Sağlık Bakanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu; Milli
Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek
Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden
konfederasyonlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından
görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur. Bakanlık ihtiyaç duyulması
hâlinde aynı usul çerçevesinde birden fazla kurul da oluşturabilir (mad.4/I).
Doğru Cevap E Şıkkıdır
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu; Milli
Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek
Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden
konfederasyonlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile Kurum tarafından
görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur. Bakanlık ihtiyaç duyulması
hâlinde aynı usul çerçevesinde birden fazla kurul da oluşturabilir (mad.4/I).
Doğru Cevap E Şıkkıdır
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin sağlanmasında uygulanan bireysel teknikler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tasarruf
B
Sosyal Hizmetler
C
Sosyal Yardımlar
D
Yardımlaşma sandıkları
E
Özel sigortalar
Açıklama:
Sosyal güvenliğin sağlanmasında uygulanan teknikler incelendiğinde, iki
teknik göze çarpar. Bunlar; “bireysel teknikler” ve “kolektif teknikler” dir. Bireysel
tekniklerde başkası işe karışmaz, kişi kendi sosyal güvenliğini sağlamaya çalışır.
Bunun da ilk yolu tasarruftur. Ancak özellikle dar gelirlilerin tasarruf yapabilmelerindeki
zorluklar bireysel tekniklerin makro düzeyde yetersiz kalmasına sebep
olmaktadır. Kolektif tekniklerde ise, sosyal güvenliğin sağlanmasında başkalarının
işe karışması zorunlu hâle gelmektedir. Burada başkalarıyla birlikte bazı teknikler
geliştirilmektedir. Bunlar; yardımlar, yardımlaşma sandıkları, özel sigortalar
ve nihayet sosyal sigortalar, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetlerdir. Doğru Cevap A Şıkkıdır
teknik göze çarpar. Bunlar; “bireysel teknikler” ve “kolektif teknikler” dir. Bireysel
tekniklerde başkası işe karışmaz, kişi kendi sosyal güvenliğini sağlamaya çalışır.
Bunun da ilk yolu tasarruftur. Ancak özellikle dar gelirlilerin tasarruf yapabilmelerindeki
zorluklar bireysel tekniklerin makro düzeyde yetersiz kalmasına sebep
olmaktadır. Kolektif tekniklerde ise, sosyal güvenliğin sağlanmasında başkalarının
işe karışması zorunlu hâle gelmektedir. Burada başkalarıyla birlikte bazı teknikler
geliştirilmektedir. Bunlar; yardımlar, yardımlaşma sandıkları, özel sigortalar
ve nihayet sosyal sigortalar, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetlerdir. Doğru Cevap A Şıkkıdır
Soru 47
Memurların sosyal güvenliğini sağlamak üzere 1949 yılında kabul edilen ve 1950 tarihinde yürürlüğe giren Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu
B
1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu
C
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
D
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
E
2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu
Kanunu
Açıklama:
1964 tarihinde yapılıp 1965 tarihinde yürürlüğe giren 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanunu iş sözleşmesi ile çalışanları uygulama alanı içerisine alan bir
sosyal güvenlik kuruluşu olarak düzenlenmiştir. 1971 tarihli
ve 1479 sayılı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kurumu Kanunu” (Bağ-Kur Kanunu) bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini
sağlamaktadır. Yine 1983 yılında 2925 sayılı “Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu”
ve 2926 sayılı “Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu” uygulamaya sokulmuştur. Bu arada 506 sayılı SSK’nin geçici 20.
maddesi ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve
borsaların kendi personelleri için vakıf statüsünde sandıklar kurabilecekleri de
kabul edilmiştir
1949 tarihli olup 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur. Doğru cevap D Şıkkıdır
Sigortalar Kanunu iş sözleşmesi ile çalışanları uygulama alanı içerisine alan bir
sosyal güvenlik kuruluşu olarak düzenlenmiştir. 1971 tarihli
ve 1479 sayılı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kurumu Kanunu” (Bağ-Kur Kanunu) bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini
sağlamaktadır. Yine 1983 yılında 2925 sayılı “Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu”
ve 2926 sayılı “Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu” uygulamaya sokulmuştur. Bu arada 506 sayılı SSK’nin geçici 20.
maddesi ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve
borsaların kendi personelleri için vakıf statüsünde sandıklar kurabilecekleri de
kabul edilmiştir
1949 tarihli olup 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur. Doğru cevap D Şıkkıdır
Soru 48
4857 sayılı İş Kanunu'na göre işverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde % kaç oranında engelli işçiyi istihdam etmek zorundadırlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
5
E
Engelli işçi istihdam etme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Açıklama:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu”
başlığını taşıyan 30. maddesine göre,“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları
özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve
yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Doğru cevap C Şıkkıdır
başlığını taşıyan 30. maddesine göre,“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları
özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve
yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Doğru cevap C Şıkkıdır
Soru 49
4857 sayılı İş Kanununa göre işverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları kamu işyerlerinde % kaç oranında eski hükümlü işçiyi istihdam etmek zorundadırlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
Soru 50
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu kendisine incelenmek üzere mahkemelerden gönderilen dosya ve evrakları en geç kaç gün içinde sonuçlandırmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu mahkemelerden gönderilen dosyalar hakkında bilirkişilik görevi de
yapmaktadır. Ancak kendi görev alanı dışına da taşmaması gerekmektedir.
Kurul da kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç
60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır. Doğru Cevap D Şıkkıdır.
yapmaktadır. Ancak kendi görev alanı dışına da taşmaması gerekmektedir.
Kurul da kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç
60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır. Doğru Cevap D Şıkkıdır.
Soru 51
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu
B
Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
C
Devlet Denetleme Kurulu
D
Türkiye İş Kurumu
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
Sosyal Güvenlik Kurumunun Denetim İşlevi
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır.
Sosyal Güvenlik Kurumunun Denetim İşlevi
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı genel müdürlüklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireysel Sigortacılık Genel Müdürlüğü
B
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
D
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
E
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
Sosyal Güvenlik Kurumunun Yönetim Yapısı
“Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü ve Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü olmak üzere dört genel müdürlük hizmet vermektedir. Ayrıca Kuruma bağlı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı da mevcuttur”.
Sosyal Güvenlik Kurumunun Yönetim Yapısı
“Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü ve Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü olmak üzere dört genel müdürlük hizmet vermektedir. Ayrıca Kuruma bağlı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı da mevcuttur”.
Soru 53
Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç kaç gün içerisinde sonuçlandırmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
30
C
45
D
60
E
90
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL SİGORTALAR YÜKSEK SAĞLIK KURULU ELİYLE DENETİMİ
Kurul da kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç 60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır (Yön. mad.16). Ancak bu süre içerisinde değil de daha sonra sonuçlandırılmış olan Kurul kararları yine aynı değerdedir. Yönetmelik, işlemlerin zaman geçirilmeksizin yapılabilmesi için bu düzenlemeyi getirmiştir.
Kurul da kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç 60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır (Yön. mad.16). Ancak bu süre içerisinde değil de daha sonra sonuçlandırılmış olan Kurul kararları yine aynı değerdedir. Yönetmelik, işlemlerin zaman geçirilmeksizin yapılabilmesi için bu düzenlemeyi getirmiştir.
Soru 54
İşyerlerinin iş mevzuatı hükümlerine uygun bir biçimde engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevli kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Emniyet Genel Müdürlüğü
C
İl Valiliği
D
Türkiye İş Kurumu
E
Sağlık Müdürlüğü
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ TÜRKİYE İŞ KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
İş arayanlar ile işverenlere Türkiye İş Kurumu tarafından sunulan hizmetlere ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe konulan Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin “Denetim ve İdari Para Cezası” başlığını taşıyan 21. maddesinde, bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinde çalıştırılacak engelli ve eski hükümlü işçilerle ilgili yapılacak denetim, 4857 sayılı İş Kanunu’nun öngördüğü çalışma yaşamının denetimi ve teftişi esaslarına göre yapılacağı; engelli ve eski hükümlü çalıştırılmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen işveren hakkında 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen (mad.101) idari para cezasının yine İş Kanunu’nu hükümleri gereğince (mad.108) işyerinin bulunduğu yerdeki Türkiye İş Kurumu İl Müdürü tarafından doğrudan verileceği; Türkiye İş Kurumu Kanunu’nda (R.G., T.5.7.2003, S.25159) ise Kurum tarafından kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücü konularında bilgi istenilmesi durumunda, Kanun’da öngörülen süre içinde bilgi verilmesi zorunlu olduğu hâlde (mad.21), bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket eden özel kesim işyerlerine (mad.20/1, e) idari para cezası verileceği belirtilmiştir.
İş arayanlar ile işverenlere Türkiye İş Kurumu tarafından sunulan hizmetlere ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe konulan Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin “Denetim ve İdari Para Cezası” başlığını taşıyan 21. maddesinde, bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinde çalıştırılacak engelli ve eski hükümlü işçilerle ilgili yapılacak denetim, 4857 sayılı İş Kanunu’nun öngördüğü çalışma yaşamının denetimi ve teftişi esaslarına göre yapılacağı; engelli ve eski hükümlü çalıştırılmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen işveren hakkında 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen (mad.101) idari para cezasının yine İş Kanunu’nu hükümleri gereğince (mad.108) işyerinin bulunduğu yerdeki Türkiye İş Kurumu İl Müdürü tarafından doğrudan verileceği; Türkiye İş Kurumu Kanunu’nda (R.G., T.5.7.2003, S.25159) ise Kurum tarafından kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücü konularında bilgi istenilmesi durumunda, Kanun’da öngörülen süre içinde bilgi verilmesi zorunlu olduğu hâlde (mad.21), bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket eden özel kesim işyerlerine (mad.20/1, e) idari para cezası verileceği belirtilmiştir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol eder?
Seçenekler
A
İşyeri Hekimi
B
Sosyal Güvenlik Denetmeni
C
Sendika Müfettişi
D
İşyeri Avukatı
E
Türk Tabipleri Birliği Müfettişi
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
Sosyal Güvenlik Denetmenleri
Denetmenliği ve Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı” olarak değiştirilmiştir. 5502 sayılı SGKK hükümlerine göre, sosyal güvenlik uygulamalarının denetlenmesi için sosyal güvenlik denetmenliği kurumu oluşturmuştur (mad.31). Söz konusu madde hükmüne göre sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol edeceklerdir.
Sosyal Güvenlik Denetmenleri
Denetmenliği ve Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı” olarak değiştirilmiştir. 5502 sayılı SGKK hükümlerine göre, sosyal güvenlik uygulamalarının denetlenmesi için sosyal güvenlik denetmenliği kurumu oluşturmuştur (mad.31). Söz konusu madde hükmüne göre sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol edeceklerdir.
Soru 56
Sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla sağlığa ilişkin alınmış olan kararların denetlenmesinden aşağıdakilerden hangisi sorumludur?
Seçenekler
A
İş Teftiş Kurulu
B
Türkiye İş Kurumu
C
Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu
D
Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu
E
Yüksek Öğretim Kurulu
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL SİGORTALAR YÜKSEK SAĞLIK KURULU ELİYLE DENETİMİ
Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş olan kararlar bazen sigortalıları tatmin etmemiş olabilir. “Dolayısıyla sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla Kurumun sağlığa ilişkin almış olduğu kararların da denetlenmesi gerekmektedir. Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu, söz konusu denetimin gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir kuruldur.
Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş olan kararlar bazen sigortalıları tatmin etmemiş olabilir. “Dolayısıyla sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla Kurumun sağlığa ilişkin almış olduğu kararların da denetlenmesi gerekmektedir. Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu, söz konusu denetimin gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir kuruldur.
Soru 57
5502 sayılı SGKK’na göre Sosyal Güvenlik Kurumu aşağıdakilerden hangisinin denetimine tabidir?
Seçenekler
A
Anayasa Mahkemesi
B
Cumhurbaşkanlığı
C
Danıştay
D
Sayıştay
E
Devlet Denetleme Kurulu
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
Sosyal Güvenlik Kurumunun Yönetim Yapısı
5502 sayılı SGKK, Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, bu Kanun’da hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tabi Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum, Sayıştayın denetimine tabidir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun Yönetim Yapısı
5502 sayılı SGKK, Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, bu Kanun’da hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tabi Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum, Sayıştayın denetimine tabidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde” tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar verir?
Seçenekler
A
Türkiye İş Kurumu
B
Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
İş Teftiş Kurulu
E
Devlet Hastaneleri
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL SİGORTALAR YÜKSEK SAĞLIK KURULU ELİYLE DENETİMİ
Kurulun inceleme yapıp karar verebileceği hususlar şunlardır (Yön. mad.7): 5510 sayılı Kanunun;
Kurulun inceleme yapıp karar verebileceği hususlar şunlardır (Yön. mad.7): 5510 sayılı Kanunun;
- maddesi kapsamında, 11/10/2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek,
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünü yapan kişidir?
Seçenekler
A
Askerî uzman hekimler
B
Sosyal güvenlik denetmeni
C
Askerî iş müfettişleri
D
Sosyal güvenlik uzman yardımcısı
E
İş müfettişleri
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Göre Sosyal Güvenlik Kurumunun Denetim İşlevi
5510 sayılı SSGSSK’nın 59. maddesi ile 5502 sayılı Kanun’da düzenleme konusu yapılan Sosyal Güvenlik Kurumunun denetleme ve kontrol yetkisine atıfta bulunularak, SSGSSK’nin uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetiminin, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 5510 sayılı Kanun’da askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünün, askerî iş müfettişleri tarafından yapılacağı da belirtilmiştir.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Göre Sosyal Güvenlik Kurumunun Denetim İşlevi
5510 sayılı SSGSSK’nın 59. maddesi ile 5502 sayılı Kanun’da düzenleme konusu yapılan Sosyal Güvenlik Kurumunun denetleme ve kontrol yetkisine atıfta bulunularak, SSGSSK’nin uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetiminin, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 5510 sayılı Kanun’da askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolünün, askerî iş müfettişleri tarafından yapılacağı da belirtilmiştir.
Soru 60
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri hangi kurum aracılığı ile temin ederler?
Seçenekler
A
Türkiye İş Kurumu
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
D
İşveren konfederasyonları
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMININ TÜRKİYE İŞ KURUMU TARAFINDAN DENETİMİ
“4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlığını taşıyan 30. maddesine göre,
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler... İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar.
“4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlığını taşıyan 30. maddesine göre,
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler... İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar.
Soru 61
Sosyal güvenlik kavramı ile ilgili tanımlardan olan “Bir ........ ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve ........ ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemdir.” ifadesinde boş bırakılan yerlere sırayla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
psikolojik - barınma
B
mesleki - yaşam
C
mesleki - barınma
D
psikolojik - yaşam
E
maddi - yaşam
Açıklama:
“Bir mesleki ya da sosyal risk yüzünden geliri, kazancı kesintiye
uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemdir.” Doğru yanıt B'dir.
uğramış kimseleri başkalarının yardımına müracaata lüzum bırakmaksızın, geçinme ve yaşam ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemdir.” Doğru yanıt B'dir.
Soru 62
Bir çeşit sosyal sosyal güvenlik uygulaması olan belirli ölçüler çerçevesinde malın kırkta birinin fakir ve ihtiyaç sahiplerine verilmesinin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvence
B
Sigorta
C
Zekat
D
Fitre
E
Kolektivizm
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamasında bireysel dayanışmanın yanında dini amaçlarla zekat uygulamasının da bir sosyal güvenlik uygulaması olduğu kabul edilir. Belirli ölçüler çerçevesinde malın kırkta birinin fakir ve ihtiyaç sahiplerine verilmesi, bir çeşit sosyal sosyal güvenlik uygulamasıdır.
Soru 63
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlığını taşıyan 30. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Elli veya daha fazla işçi çalıştırılan özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli çalışmalıdır.
B
Kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli çalışmalıdır.
C
Eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmak işyeri sahiplerince belirlenir.
D
Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelik esas alınır.
E
Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmeliği esas alınır.
Açıklama:
Yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Doğru yanıt C'dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumunun temel amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Kolay erişilebilir
B
Maliyetsiz
C
Tarafsız
D
Sınıfsal
E
Evrensel
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumunun temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmek olarak kabul edilmiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi 5502 sayılı SGK hükümlerine göre, Sosyal Güvenlik Kurumunun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ulusal kalkınma, strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak
B
Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek
C
Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak
D
Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak
E
Sosyal güvenliğe ilişkin konularda uluslararası kuruluşlardan destek almak
Açıklama:
Sosyal güvenliğe ilişkin konularda uluslararası kuruluşlardan destek almak gibi bir görev tanımlanmamıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 66
- Her türlü kayıt ve belgeleri incelemek,
- İlgililerden bilgi istemek ve toplamak,
- Raporların sonuçlarını değerlendirmek,
- Raporlar hakkında istatistiki bilgileri değerlendirmek.
Seçenekler
A
Yüksek Güvenlik Kurulu Başkanlığı
B
Emekli Sandığı
C
Yüksek Denetim Kurulu
D
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
E
Sağlık Kurulu Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 67
Sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol etme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik müfettişleri
B
Sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları
C
Sosyal Güvenlik Uzmanı
D
Sosyal güvenlik kurumu genel kurulu
E
Yüksek sağlık kurulu başkanlığı
Açıklama:
Sosyal güvenlik denetmenleri ve yardımcıları sosyal güvenlikle ilgili olarak getirilmiş düzenlemelerin usulüne, kanuna, yönetmeliğe vb. düzenlemelere uygun bir düzenin mevcut olup olmadığını kontrol edeceklerdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 68
SSGSSK’de öngörülen bazı denetimlerden hangisi SGK denetimi kapsamındadır?
Seçenekler
A
SSGSSK’nin uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi
B
Kurum güvenlik denetimleri
C
SSGSSK ödemelerine ilişkin işlemlerin denetimi
D
Askerî iş müfettişlerince yapılan denetim
E
Askerî işyerlerinin denetimi
Açıklama:
SSGSSK’de “Kanun’un uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi” ile “askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolü” şeklinde öngörülen denetimlerden sadece SSGSSK’nin uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi SGK ile ilgilidir. Askerî işyerlerinin denetimi ve askerî iş müfettişlerince yapılan denetim SGK denetimi kapsamında değildir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi işyerlerine ait raporlarını SGK tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun bir biçimde düzenlemede sorumlu olan ikililerden biridir?
Seçenekler
A
Muhasebeci - Denetimci
B
Mali müşavir - Denetmen
C
Kurul başkanı - Muhasebeci
D
Güvenlik kurulu - Mali müşavir
E
Serbest muhasebeci - Mali müşavir
Açıklama:
İşyerleri ve işletmelerin serbest muhasebeci, mali müşavir ve yeminli mali müşavirleri, raporlarını SGK tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun bir biçimde düzenlemede sorumlu birimlerdir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 70
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç kaç gün içerisinde sonuçlandırmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
21
C
45
D
50
E
60
Açıklama:
Kurul da kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç 60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır.
Soru 71
5510 sayılı Kanun'dan önce memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulan Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
B
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
C
1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu
D
2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu
E
2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu
Açıklama:
Türkiye’de ilk sosyal güvenlik kuruluşları Cumhuriyet’in ilanından önce 28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde mevcut Kömür tozlarının amele menafii umumiyesine olarak füruhtuna dair Kanun” ile yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. 1949 tarihli olup 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe so- kulmuştur.
Soru 72
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları engelli ve eski hükümlü işçileri aşağıdakilerden hangisi aracılığı ile sağlarlar?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Türkiye İş Kurumu
C
Valilik
D
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
E
Yüksek Sağlık Kurulu
Açıklama:
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar.
Soru 73
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
B
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
C
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
D
Destek hizmetleri Daire Başkanlığı
E
İç Denetim Birimi Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimidir.
Soru 74
SGK bünyesinde işin yürütümü açısından gerekli olan asgari işçilik tutarını tespit edecek birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
B
İç Denetim Birimi Başkanlığı
C
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
D
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
E
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimidir. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın, Başkan adına yapması gereken rehberlik ve teftiş görevleri arasında da işin yürütümü açısından gerekli olan asgari işçilik tutarını tespit etmek bulunmaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik denetmeni olabilmek için gereken şartlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Elektrik ve elektronik mühendisliği mezunu olmak
B
Devlet Memurları Kanunu'nda yazılan şartları taşımak
C
Türk Vatandaşı olmak
D
Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
E
40 yaşını doldurmamak
Açıklama:
5502 sayılı Kanun’un 31. maddesine göre, Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:
Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, işletme mühendisliği, endüstri mühendisliği, yazılım mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektrik ve elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, sosyal hizmetler ve sağlık idaresi/ yönetimi fakülte, yüksekokul veya bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.
Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
Sınavın yapıldığı gün itibariyle 35 yaşından gün almamış olmak
Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, matematik, istatistik, aktüerya, bankacılık, sigortacılık, işletme mühendisliği, endüstri mühendisliği, yazılım mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektrik ve elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, sosyal hizmetler ve sağlık idaresi/ yönetimi fakülte, yüksekokul veya bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.
Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
Sınavın yapıldığı gün itibariyle 35 yaşından gün almamış olmak
Soru 76
iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan sürekli iş göremezlik geliri için zamanaşımı süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
5 yıl
D
10 yıl
E
Zamaaşımı süresi yoktur.
Açıklama:
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağını belirtmektedir.
Soru 77
SSGSSK kendisinde aksine hüküm bulunmayan hallerde Kanun’un uygulanmasıyla ilgili her türlü uyuşmazlık için görevli mahkeme neresidir?
Seçenekler
A
İdare Mahkemesi
B
İş Mahkemesi
C
Sulh Mahkemesi
D
Asliye Hukuk Mahkemesi
E
Sosyal Güvenlik Mahkemesi
Açıklama:
SSGSSK kendisinde aksine hüküm bulunmayan hallerde bu Kanun’un uygulanmasıyla ilgili her türlü uyuşmazlığın iş mahkemelerinde görüleceğini belirtmektedir.
Soru 78
Sosyal Güvenlik Kurulu kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç kaç gün içerisinde sonuçlandırmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
30
D
60
E
120
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurulu kendisine incelenmek üzere gönderilen dosya ve evrakları en geç 60 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Yüksek Sağlık Kurulu'nun görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak
B
Bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek
C
Erken yaşlanma hâllerine ilişkin düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazları incelemek
D
Yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere ilişkin usulü- ne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporlarına karşı itirazları incelemek
E
Sigortalının meslek hastalığı sonucu ölümü üzerine hak sahiplerine bağlanacak olan ölüm aylıklarının oranını belirlemek
Açıklama:
Yüksek Sağlık Kurulu'nun inceleme yapıp karar verebileceği hususlar şunlardır:
- 58. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak,
- 14. maddesi kapsamında, 11/10/2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek,
- 14. maddesi ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yazılı hallerde yükümlülük süresi aşılmış olsa bile söz konusu hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını, aynı Yönetmeliğin 20. maddesinde yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceğini karara bağlamak
- 95. maddesine göre yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını karara bağlamak.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı Genel Müdürlüklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Genel Müdürlüğü
B
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
D
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
E
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü ve Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü olmak üzere dört genel müdürlük hizmet vermektedir.
Soru 81
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde 2006 yılında yürürlüğe giren 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile tüzel kişiliklerine son verilerek tek çatı altında toplanan kurumlar doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur
B
Amele Birliği, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur
C
T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur, Esnaf ve Sanatkarlar Kurumu
D
T.C. Emekli Sandığı, Tarım İşçileri Sigorta Kurumu, Bağ-Kur
E
Ticaret-Sanayi Odaları ve Borsalar Kurumu, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur
Açıklama:
Yaklaşık 20-30 yıldır tartışılan ve nihayetinde T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur
Soru 82
Aşağıdaki seçeneklerde belirtilen kanunların hangisinin 2006 yılında yürürlüğe girmesi ile ülkemizdeki sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında toplanmıştır?
Seçenekler
A
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
B
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
C
1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu
D
506 sayılı SosyalSigortalar Kanunu
E
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanunu
Açıklama:
Yaklaşık 20-30 yıldır tartışılan ve nihayetinde T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 83
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yüz çalışanı olan bir kamu kurumunda çalıştırılması zorunlu, en az engelli işçi sayısını göstermektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlığını taşıyan 30. maddesine göre,
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
Soru 84
Aşağıdaki kurumlardan hangisi Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun bir biçimde işyerlerinin engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Türkiye İş Kurumu
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Genel Müdürlüğü
D
Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı
E
Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılabileceği üzere, Türkiye İş Kurumu işyerlerinin iş mevzuatı hükümlerine uygun bir biçimde engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir.
Soru 85
Aşağıdaki organlardan hangi üçü Sosyal Güvenlik Kurumunun yönetim yapısını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Genel Kurul - Sağlık Kurulu - Emeklilik Hizmetleri
B
Yönetim Kurulu - Sağlık Sigorta Kurumu - Emeklilik Hizmetleri
C
Sağlık Sigorta Kurumu - Emeklilik Hizmetleri - Başkanlık
D
Yönetim Kurulu - Sağlık Sigorta Kurumu - Personel Başkanlığı
E
Genel Kurul - Yönetim Kurulu - Başkanlık
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu üç organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir. Bunlar; genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık olarak düzenlenmiştir. Her birinin ayrı ayrı görevleri mevcut olup, işbirliği içerisinde çalışmaları organize edilmiştir.
Genel Kurul - Yönetim Kurulu - Başkanlık
Genel Kurul - Yönetim Kurulu - Başkanlık
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamını denetleme görevini yerine getiren birimidir?
Seçenekler
A
Destek Hizmetleri Başkanlığı
B
Hukuk Müşavirliği
C
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
D
İç Denetim Birimi Başkanlığı
E
Personel Daire Başkanlığı
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı çalışma yaşamının denetimi konusunda SGK’nın teftiş görevini üstlenmiş en önemli birimidir.
Soru 87
Aşağıdaki seçeneklerin hangisi 5510 sayılı Kanuna göre iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren istenmeyen kısmının zaman aşımına uğrayacağı süreyi belirtmektedir?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
5 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zaman aşımına uğrayacağını belirtmektedir. Ancak Kuruma müracaat etmemenin haklı bir sebebe
dayandığını genel hükümlere göre ispat edilebilirse bu takdirde kişiler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz. Ayrıca Kanun’un 97. maddesi kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer hakların, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde talep edilmediği takdirde düşeceğini ifade etmektedir.
5 yıl
dayandığını genel hükümlere göre ispat edilebilirse bu takdirde kişiler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz. Ayrıca Kanun’un 97. maddesi kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer hakların, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde talep edilmediği takdirde düşeceğini ifade etmektedir.
5 yıl
Soru 88
Aşağıdaki birimlerden hangisi özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş kararlar nedeniyle sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla Kurumun sağlığa ilişkin almış olduğu kararların da denetlenmesi amacıyla oluşturulmuş?
Seçenekler
A
İş Teftiş Kurumu Başkanlığı
B
Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu
C
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
D
İç Denetim Birimi Başkanlığı
E
Sosyal Güvenlik Denetmenler Kurulu
Açıklama:
Sosyal güvenlik hakları bakımından sağlık en önde gelen konulardan biri olmaktadır. Sağlıkla ilgili çeşitli konularda Kurumca ya da başka sağlık kuruluşlarınca yerine getirilmiş tasarruflar zaman zaman tartışma konusu olabilir. Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş olan kararlar bazen sigortalıları tatmin etmemiş olabilir. “Dolayısıyla sigortalıların hak kaybına uğramalarının önlenmesi amacıyla Kurumun sağlığa ilişkin almış olduğu kararların da denetlenmesi gerekmektedir. Sosyal Sigortalar ve Yüksek Sağlık Kurulu, söz konusu denetimin gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir kuruldur.
Soru 89
50 işçinin çalıştığı bir kamu kurumunda işveren en az kaç eski hükümlü çalıştırmakla yükümlüdür?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlığını taşıyan 30. maddesine göre,
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
İş Kanunu hükmünden de anlaşılabileceği üzere işyerinde çalıştırılan işçi sayısına göre işverenler kamu işyerlerinde %2 oranında eski hükümlü çalıştırmakla yükümlüdürler. Buna göre 50 işçinin çalıştığı bir işyerinde %2 oranında eski hükümlü çalıştırmak zorunda olan işverenin çalıştırmakla yükümlü olduğu eski hükümlü sayısı "1"dir.
“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler...
İş Kanunu hükmünden de anlaşılabileceği üzere işyerinde çalıştırılan işçi sayısına göre işverenler kamu işyerlerinde %2 oranında eski hükümlü çalıştırmakla yükümlüdürler. Buna göre 50 işçinin çalıştığı bir işyerinde %2 oranında eski hükümlü çalıştırmak zorunda olan işverenin çalıştırmakla yükümlü olduğu eski hükümlü sayısı "1"dir.
Soru 90
Aşağıdaki kurumlardan hangisi Sosyal Güvenlik Kurumunu denetlemekle görevlidir?
Seçenekler
A
Danıştay
B
Yargıtay
C
Sayıştay
D
Meclis Denetleme Kurulu
E
İş ve Ticaret Mahkemeleri
Açıklama:
5502 sayılı SGKK, Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, bu Kanun’da hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tabi Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum, Sayıştay’ın denetimine tabidir.
Soru 91
Ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amele Birliği
B
Bağ-Kur
C
Tarım İşçileri Sosyal Sigortaları
D
Sanayi odaları
E
SSK
Açıklama:
Amele Birliği ülkemizin ilk sosyal güvenlik kuruluşudur.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 92
Hangi tarihte yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur?
Seçenekler
A
1923
B
1945
C
1950
D
1960
E
1980
Açıklama:
01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 93
Aşağıdaki hangi tarihli ve 1479 sayılı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu” (Bağ-Kur Kanunu) bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini sağlamaktadır?
Seçenekler
A
1971
B
1980
C
1982
D
1991
E
2002
Açıklama:
1971 tarihli ve 1479 sayılı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu” (Bağ-Kur Kanunu) bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini sağlamaktadır.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 94
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (SGKK) hangi tarihte Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
16.05.2002
B
16.05.2006
C
20.05.2006
D
16.05.2010
E
20.05.2002
Açıklama:
T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 95
Sosyal güvenlik müfettiş yardımcısı olarak atananlar, en az kaç yıl fiilen çalışmak kaydıyla, açılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal güvenlik müfettiş yardımcısı olarak atananlar, en az üç yıl fiilen çalışmak ve Kurumca belirlenen konuda tez hazırlamak kaydıyla, açılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 96
Müfettişlik yeterlik sınavında başarı gösteremeyenlere yeterlik sınavından itibaren kaç yıl içinde bir hak daha verilir?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Müfettişlik yeterlik sınavında başarı gösteremeyenlere yeterlik sınavından itibaren bir yıl içinde bir hak daha verilir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 97
5502 sayılı Kanun’un 31. maddesine göre, Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığına atanabilmek için sınavın yapıldığı gün itibariyle hangi yaştan gün almamış olmak gerekir?
Seçenekler
A
22
B
25
C
35
D
40
E
45
Açıklama:
Sınavın yapıldığı gün itibariyle 35 yaşından gün almamış olmak gerekir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 98
Denetmen ve denetmen yardımcıları tarafından, işyeri defter, kayıt ve belgelerin istenilmesi halinde işverence kaç gün içinde ibraz edilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
3
B
5
C
6
D
9
E
15
Açıklama:
Denetmen ve denetmen yardımcıları tarafından, işyeri defter, kayıt ve belgelerin istenilmesi halinde işverence on beş gün içinde ibraz edilmesi zorunludur.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 99
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren kaç yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağını belirtmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağını belirtmektedir.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 100
İşçi şikâyetlerinin incelenmesi sonucunda kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işyerleri ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlükleri ile iş teftiş grup başkanlıklarına her ayın kaçıncı günlerinde bildirilecektir?
Seçenekler
A
Üçüncü ve on beşinci gününde
B
Beşinci ve on beşinci gününde
C
Birinci ve on beşinci gününde
D
Birinci ve otuzuncu gününde
E
On ve on beşinci gününde
Açıklama:
İşçi şikâyetlerinin incelenmesi sonucunda kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işyerleri ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlükleri ile iş teftiş grup başkanlıklarına her ayın birinci ve on beşinci gününde bildirilecektir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 101
Seçeneklerden hangisi sosyal güvenliğin sağlanmasında uygulanan kolektif tekniklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tasarruf
B
Yardımlar
C
Yardımlaşma sandıkları
D
Özel sigortalar
E
Sosyal sigortalar
Açıklama:
Kolektif tekniklerde ise, sosyal güvenliğin sağlanmasında başkalarının işe karışması zorunlu hâle gelmektedir. Burada başkalarıyla birlikte bazı teknikler geliştirilmektedir. Bunlar; yardımlar, yardımlaşma sandıkları, özel sigortalar ve nihayet sosyal sigortalar, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetlerdir.
Soru 102
Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2004
B
2006
C
2005
D
2007
E
2008
Açıklama:
Yaklaşık 20-30 yıldır tartışılan ve nihayetinde T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un tüzel kişiliklerine son verilerek bu kurumların
hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
hizmetlerini tek çatı altında toplayan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
(SGKK) 16.05.2006 tarihinde kabul edilip 20.05.2006 da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 103
Seçeneklerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumunun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ulusal kalkınma programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak.
B
Gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek
C
Tüzel kişilerin haklarını savunmak
D
Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek
E
Kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak
Açıklama:
5502 sayılı SGKK hükümlerine göre, Sosyal Güvenlik Kurumunun görevleri şu
şekilde sıralanabilir:
• Ulusal kalkınma, strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını
dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların
geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.
• Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda
bilgilendirmek, haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak.
• Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa
Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek,
usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak.
• Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak.
• Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
şekilde sıralanabilir:
• Ulusal kalkınma, strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını
dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların
geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.
• Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda
bilgilendirmek, haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak.
• Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa
Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek,
usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak.
• Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak.
• Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
Soru 104
Seçeneklerden hangisi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı istihdamı önlemek
B
Görevleriyle ilgili her türlü kayıt ve belgeleri incelemek
C
Yıl boyunca müfettişler tarafından düzenlenen raporların sonuçlarını değerlendirmek
D
Zorunlu görülen mevzuat değişikliklerini yapmak
E
Sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek
Açıklama:
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın, Başkan adına yapması gereken rehberlik ve teftiş görevleri şu şekilde sıralanabilir:
• Sosyal güvenliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasını; usulsüzlükleri önleyici,
eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla denetlemek.
• Kayıt dışı istihdamı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek.
• Prim ödeme yükümlülerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek,
denetlenecek sektörleri her yıl için belirlenecek risk değerlendirme kriterlerine göre sınıflandırmak suretiyle riskli sektörlerin denetimine öncelik
vermek.
• Görevleriyle ilgili her türlü kayıt ve belgeleri incelemek, ilgililerden bilgi
istemek ve toplamak.
• İşin yürütümü açısından gerekli olan asgari işçilik tutarını tespit etmek.
• Yıl boyunca müfettişler tarafından düzenlenen raporların sonuçlarını değerlendirmek, raporlar hakkında istatistiki bilgiler ile birlikte uygulamadaki sorunlara ve yapılması gereken mevzuat değişikliklerine ilişkin öneriler sunmak.
• Kurumun merkez ve taşra teşkilatı ile personelinin idari, mali ve hukuki
işlemleri hakkında teftiş, inceleme ve soruşturma yapmak, sosyal güvenlik
mevzuatının verdiği yetkiye dayanılarak Kurumla sözleşme yapmış gerçek
ve tüzel kişiler hakkında ise inceleme ve soruşturma yapmak.
• Müfettişler tarafından yapılacak denetimlere ilişkin yöntem ve teknikleri
geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, denetim rehberleri hazırlamak, denetimlerin etkililiğini ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konuda görüş ve öneriler sunmak.
• Başkan tarafından verilecek benzer nitelikteki diğer görevleri yapmak.
• Sosyal güvenliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasını; usulsüzlükleri önleyici,
eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla denetlemek.
• Kayıt dışı istihdamı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek.
• Prim ödeme yükümlülerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek,
denetlenecek sektörleri her yıl için belirlenecek risk değerlendirme kriterlerine göre sınıflandırmak suretiyle riskli sektörlerin denetimine öncelik
vermek.
• Görevleriyle ilgili her türlü kayıt ve belgeleri incelemek, ilgililerden bilgi
istemek ve toplamak.
• İşin yürütümü açısından gerekli olan asgari işçilik tutarını tespit etmek.
• Yıl boyunca müfettişler tarafından düzenlenen raporların sonuçlarını değerlendirmek, raporlar hakkında istatistiki bilgiler ile birlikte uygulamadaki sorunlara ve yapılması gereken mevzuat değişikliklerine ilişkin öneriler sunmak.
• Kurumun merkez ve taşra teşkilatı ile personelinin idari, mali ve hukuki
işlemleri hakkında teftiş, inceleme ve soruşturma yapmak, sosyal güvenlik
mevzuatının verdiği yetkiye dayanılarak Kurumla sözleşme yapmış gerçek
ve tüzel kişiler hakkında ise inceleme ve soruşturma yapmak.
• Müfettişler tarafından yapılacak denetimlere ilişkin yöntem ve teknikleri
geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, denetim rehberleri hazırlamak, denetimlerin etkililiğini ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konuda görüş ve öneriler sunmak.
• Başkan tarafından verilecek benzer nitelikteki diğer görevleri yapmak.
Soru 105
Seçeneklerden hangisi denetmen ve denetmen yardımcılarının tespit yaptıkları konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşyerinin mevcut durumu
B
Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği
C
Sigortalıların kimlik bilgileri, çalışma süreleri, ücretleri ve prime esas kazançları
D
İşten ayrıldığı bildirilen sigortalının, fiilen çalışmalarının devam edip etmediği
E
Sigortalının aylık primlerinin takibi
Açıklama:
Yönetmelik’in 24. maddesine göre denetmen ve denetmen yardımcılarının verilen görev üzerine yapacakları inceleme ve denetim sonucu şu konularda tespit
yapmaları söz konusudur:
• İşyerinin mevcut durumunu, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da
dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliği ve yüzölçümü, yarım kalan inşaatların yapılmış
olan kısımlarının seviyeleri, başlama ve bitiş tarihleri,
• İşyerinin faal olup olmadığı ile işyeri tescilinde verilen bilgilerin doğruluğu,
• İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile yapılan işte değişiklik olup olmadığı,
• Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prim borçlarına halef
olma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği,
• Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği,
• Kanun’da sigortalılık başlangıç ve bitişiyle ilgili kurum ve kuruluşlardaki
vergi mükellefiyeti, tescil ve sicil işlemlerine bağlanmış sigortalıların sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri,
• Sigortalıların kimlik bilgileri, çalışma süreleri, ücretleri ve prime esas kazançları,
• İşten ayrıldığı bildirilen sigortalının, fiilen çalışmalarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi ile aylık prim ve hizmet belgesi ve sigortalı hesap
fişi bilgilerinin farklı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, sigortalıların işten
ayrılış tarihi,
• Sigortalıların/iştirakçilerin fiili hizmet veya itibarî hizmet uygulamasından
yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları.
yapmaları söz konusudur:
• İşyerinin mevcut durumunu, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da
dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliği ve yüzölçümü, yarım kalan inşaatların yapılmış
olan kısımlarının seviyeleri, başlama ve bitiş tarihleri,
• İşyerinin faal olup olmadığı ile işyeri tescilinde verilen bilgilerin doğruluğu,
• İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile yapılan işte değişiklik olup olmadığı,
• Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prim borçlarına halef
olma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği,
• Sigortalıların ve sigortalı olması gerekenlerin Kurum’a bildirilip bildirilmediği,
• Kanun’da sigortalılık başlangıç ve bitişiyle ilgili kurum ve kuruluşlardaki
vergi mükellefiyeti, tescil ve sicil işlemlerine bağlanmış sigortalıların sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri,
• Sigortalıların kimlik bilgileri, çalışma süreleri, ücretleri ve prime esas kazançları,
• İşten ayrıldığı bildirilen sigortalının, fiilen çalışmalarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi ile aylık prim ve hizmet belgesi ve sigortalı hesap
fişi bilgilerinin farklı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, sigortalıların işten
ayrılış tarihi,
• Sigortalıların/iştirakçilerin fiili hizmet veya itibarî hizmet uygulamasından
yararlandırılıp yararlandırılmayacağı hususları.
Soru 106
Seçeneklerden hangisinde Sosyal Güvenlik Kurumunun organları bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık
B
Yönetim kurulu, denetleme kurulu, başkanlık
C
Genel kurul, denetim kurulu, başkanlık
D
Yönetim kurulu, disiplin kurulu, başkanlık
E
Genel kurul, disiplin kurulu, yönetim kurulu
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlık olmak üzere üç organdan oluşan bir yönetim yapısına sahiptir. Her bir organın ayrı ayrı görevleri mevcut olup işbirliği içerisinde çalışmaları organize edilmiştir.
Soru 107
Seçeneklerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı genel müdürlüklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
B
Rehberlik ve Teftiş Genel Müdürlüğü
C
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
D
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
E
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü ve Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü olmak üzere dört genel müdürlük hizmet vermektedir. Ayrıca Kuruma bağlı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı da mevcuttur”.
Soru 108
Seçeneklerden hangisi Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun inceleme yapıp karar verebileceği hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak
B
Herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek
C
Kurum alacağının tahsili amacıyla ilgililerin hacze kabil mal varlığının olup olmadığının araştırmak
D
Üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceğini karara bağlamak
E
Sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını karara bağlamak
Açıklama:
Kurulun inceleme yapıp karar verebileceği hususlar şunlardır (Yön. mad.7):
5510 sayılı Kanunun;
• 58. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kurum Sağlık Kurulunca verilen
kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak,
• 14. maddesi kapsamında, 11/10/2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit
İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi
bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek,
• 14. maddesi ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yazılı hallerde yükümlülük
süresi aşılmış olsa bile söz konusu hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını, aynı Yönetmeliğin 20. maddesinde yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceğini karara bağlamak ve
• 95. maddesine göre yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden
Kurumca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını karara bağlamak.
5510 sayılı Kanunun;
• 58. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kurum Sağlık Kurulunca verilen
kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak,
• 14. maddesi kapsamında, 11/10/2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit
İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi
bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek,
• 14. maddesi ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yazılı hallerde yükümlülük
süresi aşılmış olsa bile söz konusu hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını, aynı Yönetmeliğin 20. maddesinde yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceğini karara bağlamak ve
• 95. maddesine göre yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden
Kurumca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazını karara bağlamak.
Soru 109
Türkiye'deki ilk sosyal güvenlik kurumu seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağ-Kur Kanunu
B
Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu
C
Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu
D
Amele Birliği
E
Emekli Sandığı
Açıklama:
Türkiye’de ilk sosyal güvenlik kuruluşları Cumhuriyet’in ilanından önce 28.04.1921 tarih ve 114 sayılı “Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fahmiyesinde mevcut Kömür tozlarının amele menafii umumiyesine olarak füruhtuna dair Kanun” ile yine 10.09.1921 tarih ve 151 sayılı “Ereğli Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun” ile kurulan Amele Birliği (Ereğli Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı) ülkemizin ilk zorunlu sosyal sigorta kuruluşlarıdır. 1949 tarihli olup 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, memurların sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlı yürürlüğe sokulmuştur. 1964 tarihinde yapılıp 1965 tarihinde yürürlüğe giren 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu iş sözleşmesi ile çalışanları uygulama alanı içerisine alan bir sosyal güvenlik kuruluşu olarak düzenlenmiştir (Dilik, 1972, s.43). 1971 tarihli ve 1479 sayılı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu” (Bağ-Kur Kanunu) bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini sağlamaktadır. Yine 1983 yılında 2925 sayılı “Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu” ve 2926 sayılı “Tarımda Kendi Adına ve hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu” uygulamaya sokulmuştur. Bu arada 506 sayılı SSK’nin geçici 20. maddesi ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve borsaların kendi personelleri için vakıf statüsünde sandıklar kurabilecekleri de kabul edilmiştir
Soru 110
İşverenlerin engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ile ilgili iş kanunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5510 sayılı Kanun
B
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
C
5502 sayılı SGKK
D
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
E
4857 sayılı İş Kanunu
Açıklama:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesine uygun olarak çıkarılan Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Türkiye İş Kurumu işyerlerinin iş mevzuatı hükümlerine uygun bir biçimde engelli ve eski
hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir.
hükümlü işçi çalıştırıp çalıştırmadıklarını, bu konuda kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetlemekle görevlidir.
Soru 111
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde kaç engelli çalıştırmakla yükümlüdürler?
Seçenekler
A
%3
B
%4
C
%5
D
%6
E
%10
Açıklama:
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bağlı genel müdürlükler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
B
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
C
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
D
Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü
E
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü.
Açıklama:
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, yanlış cevaptır.
Soru 113
Aşağıdaki sosyal güvenlik uzmanı ve müfettişlerinin mesleğe alınışları hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Meslekî ve yabancı dil konularında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak
B
Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz beş yaşını doldurmamış olmak
C
Hukuk fakültesi mezunları başvurabilir.
D
İktisadi ve idari birimler mezunları başvurabilir.
E
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nunda yer alan şartları taşımak.
Açıklama:
Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde otuz yaşını doldurmamış olmak
şartları aranmaktadır.
şartları aranmaktadır.
Soru 114
Sosyal güvenlik müfettiş yardımcısı olarak atananlar kaç yıl fiilen çalıştıktan sonra yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal güvenlik müfettiş yardımcısı olarak atananlar, en az üç yıl fiilen çalışmak
ve Kurumca belirlenen konuda tez hazırlamak kaydıyla, açılacak yeterlik
sınavına girme hakkını kazanırlar.
ve Kurumca belirlenen konuda tez hazırlamak kaydıyla, açılacak yeterlik
sınavına girme hakkını kazanırlar.
Soru 115
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları kamu iş yerlerinde ise yüzde kaç engelli birey çalıştırmakla yükümlüdürler?
Seçenekler
A
%3
B
%4
C
%5
D
%6
E
%7
Açıklama:
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi
meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
Soru 116
Denetmen ve denetmen yardımcılarının, Kanun’un uygulanmasından doğan görevlerini yerine getirmeleri sırasında işle ilgili diğer kişiler, görevlerinin yapılmasına engel olursa engel olanlar hakkında eylemleri başka suç oluştursa dahi, asgarî ücretin kaç katı tutarında idarî para cezası uygulanır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Denetmen ve denetmen yardımcılarının, Kanun’un uygulanmasından doğan
inceleme, araştırma ve denetim görevlerini yerine getirmeleri sırasında
işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler, görevlerinin
yapılmasına engel olamazlar; engel olanlar hakkında eylemleri başka suç
oluştursa dahi, asgarî ücretin beş katı tutarında idarî para cezası uygulanır.
inceleme, araştırma ve denetim görevlerini yerine getirmeleri sırasında
işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler, görevlerinin
yapılmasına engel olamazlar; engel olanlar hakkında eylemleri başka suç
oluştursa dahi, asgarî ücretin beş katı tutarında idarî para cezası uygulanır.
Soru 117
Denetmen ve denetmen yardımcıları tarafından, işyeri defter, kayıt ve belgelerin
istenilmesi halinde işverence kaç gün içinde ibraz edilmesi zorunludur?
istenilmesi halinde işverence kaç gün içinde ibraz edilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
7
B
15
C
20
D
30
E
45
Açıklama:
Denetmen ve denetmen yardımcıları tarafından, işyeri defter, kayıt ve belgelerin
istenilmesi halinde işverence on beş gün içinde ibraz edilmesi zorunludur.
istenilmesi halinde işverence on beş gün içinde ibraz edilmesi zorunludur.
Soru 118
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
yükümlü olan birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
B
Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
C
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
D
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
E
Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çalışma yaşamının denetimi işlevini yerine getirmekle
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır.
yükümlü olan birimi Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’dır.
Soru 119
Sosyal Güvenlik Denetmenliği'ne atama öncesi ile ilgili aşağıda verilen şartlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcı olarak en az üç yıl çalışmak
B
Olumlu sicil kaydına sahip olmak
C
Denetmenlik yeterlik sınavında başarılı olmak
D
İlk sınavda geçemezse ikinci sınavda başarılı olmak
E
Sınavın yapıldığı gün itibariyle 30 yaşından gün almamış olmak.
Açıklama:
Sınavın yapıldığı gün itibariyle 30 yaşından gün almamış olmak, yanlış cevaptır.
Soru 120
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı,
vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın
kazanıldığı tarihten itibaren kaç yıl içinde istenmeyen kısmının zaman aşımına
uğrayacağını belirtir?
vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın
kazanıldığı tarihten itibaren kaç yıl içinde istenmeyen kısmının zaman aşımına
uğrayacağını belirtir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
10
Açıklama:
5510 sayılı Kanun, aksine hüküm bulunmayan hâllerde, iş kazası, meslek hastalığı,
vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın
kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zaman aşımına
uğrayacağını belirtmektedir.
vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın
kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmının zaman aşımına
uğrayacağını belirtmektedir.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi işverenlerin yükümlülüklerindendir?
Seçenekler
A
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
B
Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
C
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan tem- silcisi ile iş birliği yapmak.
D
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
E
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve gü- venlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koru- ma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan tem- silcisine derhal haber vermek.
Açıklama:
- Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
- İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
- Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
- Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
- İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin so- rumluluklarını ortadan kaldırmaz.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin so- rumluluklarını etkilemez.
- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulmasında mesleki risk- lerin önlenmesi ve çalışanların bu risklerden korunmasına yönelik tedbirle- rin alınması kapsamında yapması gerekenler şu şekilde sıralanabilir (mad.6):
- Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık per- soneli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ayrıca belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
- Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevle- rini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
- İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği vekoordinasyonu sağlar.
- Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafındaniş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildiri- len tedbirleri yerine getirir.
- Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muh- temel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen ça- lışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların yükümlülüklerindendir?
Seçenekler
A
Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muh- temel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen ça- lışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.
B
Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafındaniş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.
C
Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevle- rini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
D
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği vekoordinasyonu sağlar.
E
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan tem- silcisi ile iş birliği yapmak.
Açıklama:
- Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bukonudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlike- ye düşürmemekle yükümlüdür.
- Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusundayükümlülükleri şunlardır:
- - İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı
- ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarma- mak ve değiştirmemek.
- - Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
- - İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve gü- venlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan tem- silcisine derhal haber vermek.
- - Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan tem- silcisi ile iş birliği yapmak.
- Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Soru 3
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri kurulabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle en az kaç işyeri hekimi çalıştırmak gerekir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli
iş sözleşmesiyle çalışan en az bir işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli istihdamı zorunludur.
iş sözleşmesiyle çalışan en az bir işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli istihdamı zorunludur.
Soru 4
İSGB'nin oluşturulması için gereken şart nedir?
Seçenekler
A
en az bir işyeri hekimi ile en az iki iş güvenliği uzmanı
B
en az bir sağlık personeli ile en az bir iş güvenliği uzmanı
C
en az iki işyeri hekimi ile en az bir iş güvenliği uzmanı
D
en az bir işyeri hekimi ile en az bir iş güvenliği uzmanı
E
en az bir işyeri hekimi ile en az bir sağlık personeli
Açıklama:
İSGB en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. İşveren isterse İSGB’de sağlık personeli de görevlendirebilir.
Soru 5
Az tehlikeli işyerlerinde çalışanlara işe girişlerinde en az kaç saat eğitim verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
Soru 6
Tehlikeli işyerlerinde çalışanlara işe girişlerinde en az kaç saat eğitim verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
Soru 7
Çok tehlikeli işyerlerinde çalışanlara işe girişlerinde en az kaç saat eğitim verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
12
B
14
C
16
D
18
E
19
Açıklama:
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi iş güvenliği uzmanlarının görev, yetki, sorumluluk ve eğitimleri hakkında yönetmelikte yer verilen düzenlemeleden değildir?
Seçenekler
A
İşveren, yerine getirilmeyen hususlar varsa gerekçesi ile birlikte talepte bulunan kişiye yazılı olarak bildirir ve bu yazışmaların işyerinde düzenli olarak arşivlenmesini sağlar.
B
İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bu çalışanların işverenlerini bilgilendirir.
C
İşverenin; iş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman görevlendirmesi veya hizmet satın alması işverenin sorumluluklarını etkilemez.
D
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili maliyeti çalışanlara yansıtır.
E
İşveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar.
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelikte işverenin iş güvenliği uzmanları görevlendirme yükümlülüğü kap- samında yer verilen diğer düzenlemeler şunlardır (mad.5/2-9):
- İşveren, görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
- İşveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar.
- İşveren, görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.
- İşveren, yerine getirilmeyen hususlar varsa gerekçesi ile birlikte talepte bulunan kişiye yazılı olarak bildirir ve bu yazışmaların işyerinde düzenli olarak arşivlenmesini sağlar.
- İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı ku- rum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bu çalışanların işverenlerini bilgilendirir.
- İşverenin; iş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman görevlendirmesi veya hizmet satın alması işverenin sorumluluklarını etkilemez.
- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili maliyeti çalışanlara yansıtamaz.
- İşveren, çalışanın ölümü ve maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bü- tünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanı ile ilgili yargı sürecini takip eder ve sonucunu Genel Müdürlüğe bildirir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi iş güvenliği uzmanlarının görevlerinden değildir?
işyeri hekimlerinin görevlerine benzer bir biçimde; , bilgilendirme ve kayıt ile ilgili birimlerle işbirliği olarak düzenlenmiştir. Bu görevler şu şekilde sıralanarak açıklanabilir (Yön. mad.9):
işyeri hekimlerinin görevlerine benzer bir biçimde; , bilgilendirme ve kayıt ile ilgili birimlerle işbirliği olarak düzenlenmiştir. Bu görevler şu şekilde sıralanarak açıklanabilir (Yön. mad.9):
Seçenekler
A
Rehberlik
B
Risk değerlendirmesi
C
Eğitim
D
İletişim ağı
E
Çalışma ortamı gözetimi
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelikte iş güvenliği uzmanlarının görevleri işyeri hekimlerinin görevlerine benzer bir biçimde; rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamı gözetimi, eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili birimlerle işbirliği olarak düzenlenmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kanun işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkilerinin, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamayacağını, bunların görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürüteceklerini belirtmektedir.
B
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.
C
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır.
D
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları; görevlendirildikleri işyerlerinde iş sağlı- ğı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildireceklerdir. Eğer işverenler bildirilen hususlardan hayati tehlike arz edenleri yerine getirmezlerse hekim ve işyeri uzmanı bu hususu Bakanlığın yetkili birimine bildirmek zorundadır.
E
Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumlu değildirler.
Açıklama:
Kanun işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkilerinin, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamayacağını, bunların görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürüteceklerini belirtmektedir (mad.8/1).
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları; görevlendirildikleri işyerlerinde iş sağlı- ğı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildireceklerdir. Eğer işverenler bildirilen hususlardan hayati tehlike arz edenleri yerine getirmezlerse hekim ve işyeri uzmanı bu hususu Bakanlığın yetkili birimine bildirmek zorundadır (mad.3/2). Her ne kadar Kanun işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanına işyerinde bir güvence sağlamaya çalışıyorsa da işverenin iş sözleşmesi ile bağlı bu elemanların bu güvenceden yeterince yararlanabileceklerini söylemek zordur.
Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludurlar (mad.8/3).
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır (mad.8/4).
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır.
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları; görevlendirildikleri işyerlerinde iş sağlı- ğı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildireceklerdir. Eğer işverenler bildirilen hususlardan hayati tehlike arz edenleri yerine getirmezlerse hekim ve işyeri uzmanı bu hususu Bakanlığın yetkili birimine bildirmek zorundadır (mad.3/2). Her ne kadar Kanun işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanına işyerinde bir güvence sağlamaya çalışıyorsa da işverenin iş sözleşmesi ile bağlı bu elemanların bu güvenceden yeterince yararlanabileceklerini söylemek zordur.
Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludurlar (mad.8/3).
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır (mad.8/4).
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır.
Soru 11
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunununda işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?
Seçenekler
A
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlaması
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlaması
B
Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü
tedbirin alınması
tedbirin alınması
C
Risk değerlendirmesi yapması veya yaptırması
D
Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alması
E
Yeterli bilgi ve talimat verilenler ve diğer çalışanların hayati ve özel
tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alması
tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alması
Açıklama:
Yeterli bilgi ve talimat verilenler çalışanlar o bölgelerde çalışabilir.
Soru 12
Çalışma yaşamının işyerlerinin kendileri tarafından düzenlenmesine ilişikin 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununda öngörülen düzenlemeleri göz önüne alırsak aşağıdakilerden hangisi işveren yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
B
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumlulukların temelini oluşturur.
C
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
koordinasyonu sağlar.
D
Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir
E
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
Açıklama:
Çalışanların işsağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez
Soru 13
Çalışanların yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 19.
maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
B
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak
C
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak
D
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde direk müdehale etmek.
E
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
Açıklama:
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek
Soru 14
........sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tedbirlerin alınıp uygulanmasında işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının yetkilendirilmesini kabul etmiştir.
Cümleye göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümleye göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
6332
B
6331
C
6333
D
6334
E
6335
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tedbirlerin alınıp uygulanmasında işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının yetkilendirilmesini kabul etmiştir
Soru 15
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları; görevlendirildikleri işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildireceklerdir. Eğer işverenler bildirilen hususlardan hayati tehlike arz edenleri yerine getirmezlerse hekim ve işyeri uzmanı bu hususu.............................. zorundadır
noktalı yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi en uygundur?
noktalı yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi en uygundur?
Seçenekler
A
Bakanlığın yetkili birimine bildirmek zorundadır.
B
Çözüp konuyu orda kapatmak
C
Sorunu çözüp sgk ya bildirmek
D
Sorunu çözmeden sgk ya bildirmek
E
Patronla paylaşıp sgk ya bildirmek
Açıklama:
Bakanlığın yetkili birimine bildirmek zorundadır.
Soru 16
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan
işyerlerinde ............... belgesine sahip olması şartı aranır.
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
işyerlerinde ............... belgesine sahip olması şartı aranır.
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
A sınıfı çok tehlikeli sınıf
Soru 17
6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çok sayıda yönetmelik çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler işyerlerinin sosyal taraflarca denetimini ihtiva eden hükümler içermektedir.Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?
Seçenekler
A
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
B
İş Güvenliği Uzmanlarının eğitimleri ve ek ödenekleri Hakkında Yönetmelik
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
E
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının eğitimleri ve ek ödenekleri konusu üzerine bir yönetmelik bulunmamaktadır
Soru 18
OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?
Seçenekler
A
İş yeri hekimi
B
kulak testi için sessiz oda
C
MR cihazı
D
Tomografi cihazı
E
Uzman doktor
Açıklama:
OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir
İşyeri hekimi, İş güvenliği uzmanı, Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur
İşyeri hekimi, İş güvenliği uzmanı, Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği kurulları kurmak
B
İş sağlığı ve güvenliği kurullarının yetkilerini belirlemek
C
İş sağlığı ve güvenliği kurullarının çalışma usul ve esaslarını belirlemek
D
İş sağlığı ve güvenliği kurullarının koordinasyonunu sağlamak
E
İş sağlığı ve güvenliği kurullarının fiyat politikasını belirlemek
Açıklama:
Fiyat politikasını belirlemek görevi temel bir görevi bulunmamaktadır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurullarından bulunabilecek kişiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İş güvenliği uzmanı
B
İşyeri hekimi
C
Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
D
Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta
E
Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde herhangi bir temsilci.
Açıklama:
Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde
baş temsilci.
baş temsilci.
Soru 21
İş sağlığı ve güvenliği bakımından işveren yükümlülükleri ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
B
Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
C
Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
D
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırır.
E
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
Açıklama:
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Soru 22
İş sağlığı ve güvenliği bakımından çalışanlarla ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve
korumak.
korumak.
B
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
C
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve
mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
D
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren
ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
E
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
koordinasyonu sağlar.
Açıklama:
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve
koordinasyonu sağlanması işverenin yükümlülüğündedir.
koordinasyonu sağlanması işverenin yükümlülüğündedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların, işyerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının korunması ve geliştirilmesi için yapması gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber verir.
B
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve ilgili mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan
temsilcisi ile işbirliği yapar.
temsilcisi ile işbirliği yapar.
C
Makine, tesisat ve kişisel koruyucu donanımı verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda ve amacına uygun olarak kullanır.
D
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin görevlerini yerine getirebilmeleri için, Bakanlıkça belirlenen sürelerden az
olmamak kaydı ile yeterli çalışma süresini sağlar.
olmamak kaydı ile yeterli çalışma süresini sağlar.
E
İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin çalışmalara, sağlık muayenelerine, bilgilendirme ve eğitim programlarına katılır.
Açıklama:
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin görevlerini yerine getirebilmeleri için, Bakanlıkça belirlenen sürelerden az
olmamak kaydı ile yeterli çalışma süresini sağlamak, işverenin görevidir.
olmamak kaydı ile yeterli çalışma süresini sağlamak, işverenin görevidir.
Soru 24
I. İşyeri hekimi
II. İş güvenliği uzmanı
III. Diğer sağlık personeli
IV. Formen
Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulabilmesi için hangisi veya hangilerine ihtiyaç vardır?
II. İş güvenliği uzmanı
III. Diğer sağlık personeli
IV. Formen
Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulabilmesi için hangisi veya hangilerine ihtiyaç vardır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
I,II ve III
E
I,III ve IV
Açıklama:
Yine İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir; işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli.
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir; işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine sağlanması gereken asgari eğitimde yer almaz?
Seçenekler
A
Acil durum önlemleri
B
İş hijyeninin temel ilkeleri
C
Sıkça rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri
D
Tıbbi eğitim
E
Kurulun görev ve yetkileri
Açıklama:
Tıbbi eğitim kurul üyeleri ve yedeklerinin eğitilmesi gereken asgari konular içinde yer almaz.
Soru 26
I. Meslek hastalıklarının sebepleri,
II. Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
III. Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
IV. İşyeri temizliği ve düzeni,
V. İlkyardım
Hangi şıkta işverenin çalışanına sağlıkla ilgili eğitim vermesi gereken konular eksiksiz verilmiştir?
II. Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
III. Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
IV. İşyeri temizliği ve düzeni,
V. İlkyardım
Hangi şıkta işverenin çalışanına sağlıkla ilgili eğitim vermesi gereken konular eksiksiz verilmiştir?
Seçenekler
A
I,II, III, IV
B
II, III ve IV
C
III,IV ve V
D
I ve V
E
I,II,III ve V
Açıklama:
İş yeri temizliği ve düzeni eğitimi verilmekle birlikte genel konular içinde sayılmaktadır.
Soru 27
Az tehlikeli iş yerlerinde çalışanlar en az kaç saat eğitim almalıdır?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
16
E
20
Açıklama:
C sınıfı tehlike arz eden yerlerde çalışanlar en az 8 saat eğitim almalıdır.
Soru 28
OSGB kurulabilmesi için en az kaç hekim çalıştırılmalıdır?
Seçenekler
A
Gerek yoktur
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
En az 1 hekim, 1 iş güveliği uzmanı ve en az bir diğer sağlık personelinin çalıştırılması zorunludur.
Soru 29
Tehlike sınıfı (A) olan bir iş yerinde çalışanlar en az kaç saat eğitim almalıdır?
Seçenekler
A
8
B
12
C
16
D
20
E
24
Açıklama:
Çok tehlikeli sınıfında kabul edilen iş yerlerinde çalışanların işe girişlerinde en az 16 saat eğitim almaları gereklidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesine göre işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşveren, şşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
B
İşveren, risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
C
İşveren, çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
D
İşveren işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
E
İşveren, kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanır ve korur.
Açıklama:
E şıkkı dışındaki maddeler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesine göre işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülüklerinden biridir. E şıkkı çalışanların genel yükümlülükleri ile ilgilidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 19. maddesine göre çalışanların yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
B
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamak.
C
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
D
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
E
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
Açıklama:
"İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamak." işverenlerin genel yükümlülüklerinden biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az hangi sınıf iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olması şartı aranır?
Seçenekler
A
A sınıfı
B
B sınıfı
C
C sınıfı
D
D sınıfı
E
E sınıfı
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi iş güvenliği uzmanlarının yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden hayati tehlike arz edenlerin, iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne bildirmek.
B
İşyerinde belirlediği hayati tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işin durdurulması için işverene başvurmak.
C
Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
D
Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak.
E
Görevinin gerektirdiği konularda işverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak
Açıklama:
"Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak." iş güvenliği uzmanlarının yetkilerinden değil yükümlülüklerinden biridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş güvenliği uzmanlarının eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
B
Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
C
Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak,
D
Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak.
E
Risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
Açıklama:
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt: İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş güvenliği uzmanlarının eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/1-ç):
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- Çalışma ortamıyla ilgili iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği halinde EK-2’deki örneğine uygun olarak hazırlamak.
- Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Bakanlıkça belirlenecek iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren konularla ilgili bilgileri, İSG KATİP’e bildirmek.
Doğru cevap A'dır.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- Çalışma ortamıyla ilgili iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği halinde EK-2’deki örneğine uygun olarak hazırlamak.
- Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Bakanlıkça belirlenecek iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren konularla ilgili bilgileri, İSG KATİP’e bildirmek.
Doğru cevap A'dır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş güvenliği uzmanlarının ilgili birimlerle işbirliği ile ilgili görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
B
İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak,
C
İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
D
Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
E
İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.
Açıklama:
İlgili Birimlerle İşbirliği: İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş güvenliği uzmanlarının ilgili birimlerle işbirliği ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/1-d):
- İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak,
- Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
Doğru cevap C'dir.
- İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak,
- Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak.
B
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve eğitim sağlanması için ilgili taraflarla işbirliği yapmak.
C
Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak.
D
Sağlık gözetimi sonuçlarına göre, iş güvenliği uzmanı ile işbirliği içinde çalışma ortamının gözetimi kapsamında gerekli ölçümlerin yapılmasını önermek, ölçüm sonuçlarını değerlendirmek.
E
İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek.
Açıklama:
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-ç):
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek.
- Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini sağlamak.
- Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik muayeneler konusunda bilgilendirmek.
- İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu iş güvenliği uzmanı ile işbirliği halinde Yönetmelikteki (EK-3) örneğine uygun olarak hazırlamak.
Doğru cevap E'dir.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek.
- Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini sağlamak.
- Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik muayeneler konusunda bilgilendirmek.
- İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu iş güvenliği uzmanı ile işbirliği halinde Yönetmelikteki (EK-3) örneğine uygun olarak hazırlamak.
Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri kaç sınıfa ayrılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır.
Doğru cevap B'dir.
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 38
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurullarında görevli kişilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşveren veya işveren vekili
B
İşyeri hekimi
C
Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
D
Avukat
E
Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.
Doğru cevap D'dir.
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.
Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
B
Çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yaparak eski görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun bir görev verilmesini tavsiye ederek işverenin onayına sunmak.
C
Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında tavsiyelerde bulunmak.
D
İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
E
İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.
Açıklama:
Risk Değerlendirmesi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak.
Doğru cevap A'dır.
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak.
Doğru cevap A'dır.
Soru 40
İş hukuku açısından iş sözleşmesiyle ilgili olarak seçeneklerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
İş sözleşmesi işçinin bizzat şahsına dayanır.
B
İşveren işçinin emeği kadar ona değer verir.
C
İş alanındaki bütün riskler işverenin sorumluluğundadır.
D
İş ortamındaki bütün önlemlerin alınması yükümlülüğü işçidedir.
E
İşçi her türlü riske karşı kendini korumak sorumluluğundadır.
Açıklama:
İş Hukuku açısından işçi, çalışan olarak iş sözleşmesinin hem konusu (objesi),
hem de tarafıdır (süjesi). Bu anlamıyla iş sözleşmesi işçinin bizzat şahsına dayanır. Ancak aynı zamanda işçi emeğini ve de zamanla kişiliğini de işverenin otoritesi altına sokar (Güzel, 2003, s.9-10). Bu yönüyle de işverenin emir ve talimatları altında bir çalışma düzeni içerisine sokulmuş olan işçinin hareket kabiliyeti de daralmaktadır. İşçinin işverenin kontrolü ve hareket alanı içerisinde kaldığı ve o alanın riskleriyle her zaman yüz yüze olduğu kabul edilir. Ancak işte bu alanda risklerin meydana gelme ihtimaline karşı işçinin korunması özel bir önem arz etmektedir. Çünkü işverenin kontrolünde emeğini sunan işçi, işverence alınmış önlemler içerisinde çalışmasını sürdürecektir. Eğer önlemler tehlikeleri ortadan kaldırmaya yetecek düzeyde ise sorun yaşanmayabilir. Ancak tedbirler olası tehlikeleri bertaraf edecek ölçekte değilse, bu takdirde zararların doğması kaçınılmazdır.
hem de tarafıdır (süjesi). Bu anlamıyla iş sözleşmesi işçinin bizzat şahsına dayanır. Ancak aynı zamanda işçi emeğini ve de zamanla kişiliğini de işverenin otoritesi altına sokar (Güzel, 2003, s.9-10). Bu yönüyle de işverenin emir ve talimatları altında bir çalışma düzeni içerisine sokulmuş olan işçinin hareket kabiliyeti de daralmaktadır. İşçinin işverenin kontrolü ve hareket alanı içerisinde kaldığı ve o alanın riskleriyle her zaman yüz yüze olduğu kabul edilir. Ancak işte bu alanda risklerin meydana gelme ihtimaline karşı işçinin korunması özel bir önem arz etmektedir. Çünkü işverenin kontrolünde emeğini sunan işçi, işverence alınmış önlemler içerisinde çalışmasını sürdürecektir. Eğer önlemler tehlikeleri ortadan kaldırmaya yetecek düzeyde ise sorun yaşanmayabilir. Ancak tedbirler olası tehlikeleri bertaraf edecek ölçekte değilse, bu takdirde zararların doğması kaçınılmazdır.
Soru 41
Seçeneklerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde işverenin yükümlülüklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak
B
Yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini dikkate almak
C
Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak
D
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak
E
İşyerindeki ekipmanları kurallar auygun kullanmak
Açıklama:
C seçeneği hariç bütün seçenekler çalışanların yükümlülüklerini ifade ederken, C seçeneği işverenin yükümlülüklerini ifade etmektedir.
Soru 42
6331 sayılı kanunun 8/3. maddesi uyarınca hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, kime karşı sorumludurlar?
Seçenekler
A
Çalışana
B
Hizmet sundukları işverene
C
Hükumete
D
Bağlı bulundukları meslek örgütüne
E
Çalışanın yakınlarına
Açıklama:
6331 sayılı kanunun 8/3. maddesi uyarınca hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludurlar
Soru 43
Bir kişinin iş güvenliği uzmanı olabilmesi için alması gereken belge en az hangi sınıfta olmalıdır?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan
işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az
tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme
yapabilir (mad.8/5).
işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az
tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme
yapabilir (mad.8/5).
Soru 44
Seçeneklerden hangisi 6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çıkarılan yönetmeliklerden hangisi işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektedir?
Seçenekler
A
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
B
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
E
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve
Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çok sayıda yönetmelik çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler işyerlerinin sosyal taraflarca denetimini ihtiva eden hükümler içermektedir. Bu özelliği gereği 6331 sayılı Kanundan ayrı bir düzenleme
olarak değerlendirilen bu yönetmelikler şunlardır:
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği(R.G., T.29.12.2012, S.28512)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (R.G., T. 18.01.2013,
S.28532)
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (R.G., T.15.05.2013, S.28648)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve
Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği
tedbirlerinin alınmasıyla ilgili olarak çıkarılan ilk yönetmeliklerden biridir. Bu
yönetmeliğin amacı, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir .
olarak değerlendirilen bu yönetmelikler şunlardır:
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği(R.G., T.29.12.2012, S.28512)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (R.G., T. 18.01.2013,
S.28532)
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (R.G., T.15.05.2013, S.28648)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve
Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği
tedbirlerinin alınmasıyla ilgili olarak çıkarılan ilk yönetmeliklerden biridir. Bu
yönetmeliğin amacı, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir .
Soru 45
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde işyerlerinde İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere göre en az kaç tane işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
1-1
B
1-2
C
2-2
D
2-1
E
2-3
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde işyerlerinde İşyeri Sağlık ve
Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere de yer verilmiştir
(mad. 10). Buna göre İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına
uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. Bu birimde işveren diğer sağlık personeli de görevlendirebilir.
Yine İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur
Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere de yer verilmiştir
(mad. 10). Buna göre İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına
uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. Bu birimde işveren diğer sağlık personeli de görevlendirebilir.
Yine İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur
Soru 46
Seçeneklerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurullarında bulunması gereken kişilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşyeri hekimi
B
İş güvenliği uzmanı
C
İşveren vekili
D
Hükumet temsilcisi
E
İnsan kaynakları personeli
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve
güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle
görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde
baş temsilci
güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle
görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde
baş temsilci
Soru 47
Seçeneklerden hangisi Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin hükümlerine göre işveren çalışanlarına vermesi gereken teknik konulardaki eğitimlerden biridir?
Seçenekler
A
İlkyardım
B
Meslek hastalıklarının sebepleri
C
Tahliye ve kurtarma
D
İşyeri temizliği ve düzeni
E
Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin amacı, çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul
ve esaslarını düzenlemektir (mad. 1). Söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre
işveren çalışanlarına asgari aşağıda belirtilen konuları içerecek şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar (mad. 6, Ek-1):
• Genel konular
- Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
- İşyeri temizliği ve düzeni,
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
• Sağlık konuları
- Meslek hastalıklarının sebepleri,
- Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
- Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
- İlkyardım
• Teknik konular
- Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
- Elle kaldırma ve taşıma,
- Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma,
- İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
- Ekranlı araçlarla çalışma,
- Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
- İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
- Güvenlik ve sağlık işaretleri,
- Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
- İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
- Tahliye ve kurtarma
ve esaslarını düzenlemektir (mad. 1). Söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre
işveren çalışanlarına asgari aşağıda belirtilen konuları içerecek şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar (mad. 6, Ek-1):
• Genel konular
- Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
- İşyeri temizliği ve düzeni,
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
• Sağlık konuları
- Meslek hastalıklarının sebepleri,
- Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
- Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
- İlkyardım
• Teknik konular
- Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
- Elle kaldırma ve taşıma,
- Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma,
- İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
- Ekranlı araçlarla çalışma,
- Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
- İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
- Güvenlik ve sağlık işaretleri,
- Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
- İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
- Tahliye ve kurtarma
Soru 48
Seçeneklerden hangisi İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve eğitim sağlanması
için ilgili taraflarla işbirliği yapmak
için ilgili taraflarla işbirliği yapmak
B
Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik muayeneler konusunda bilgilendirmek.
C
Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini sağlamak
D
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yapmak
E
Gebe ve emziren kadınlarıyakın takip ve koruma altına almak ve onları bilgilendirmek
Açıklama:
Risk Değerlendirmesi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak.
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak.
Soru 49
Seçeneklerden hangisi iş güvenliği uzmanlarının yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşyerinde belirlediği hayati tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işin durdurulması için işverene başvurmak
B
Verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak
C
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumlu olmak
D
Görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile faaliyetlerini, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazmak
E
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilmesi halinde yetki belgesinin askıya alınacağını bilmek
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının yetkileri İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu
madde hükmüne göre iş güvenliği uzmanlarının yetkileri şu şekilde sıralanabilir:
• İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden hayati tehlike arz edenlerin, iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il
müdürlüğüne bildirmek.
• İşyerinde belirlediği hayati tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işin durdurulması için işverene başvurmak.
• Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
• Görevinin gerektirdiği konularda işverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve
kuruluşlarla işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak.
A hariç bütün seçenekler iş güvenliği uzmanının yükümlülüklerini ifade etmektedir.
madde hükmüne göre iş güvenliği uzmanlarının yetkileri şu şekilde sıralanabilir:
• İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden hayati tehlike arz edenlerin, iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il
müdürlüğüne bildirmek.
• İşyerinde belirlediği hayati tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işin durdurulması için işverene başvurmak.
• Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
• Görevinin gerektirdiği konularda işverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve
kuruluşlarla işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak.
A hariç bütün seçenekler iş güvenliği uzmanının yükümlülüklerini ifade etmektedir.
Soru 50
Bir işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu kurulabilmesi için en az kaç işçinin çalışması gerekmektedir?
Seçenekler
A
50
B
45
C
35
D
30
E
10
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu 6331 sayılı Kanun
mad.22’ye göre elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren
sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda
bulunmak üzere oluşturulur. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
mad.22’ye göre elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren
sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda
bulunmak üzere oluşturulur. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Soru 51
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurullarında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
İşveren veya işveren vekili
B
İş güvenliği uzmanı
C
İşyeri hekimi
D
Çalışan temsilcisi
E
Hukuk müşaviri
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve
güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle
görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde
baş temsilci.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
• İşveren veya işveren vekili,
• İş güvenliği uzmanı,
• İşyeri hekimi,
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle
görevli bir kişi,
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
• Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
• Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde
baş temsilci.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurullarının görev ve yetkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak
B
İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini
planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek,
planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek,
C
İşçinin işyerinde hırsızlık yapması durumunda iş sözleşmesini feshetmek
D
İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek
E
İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlamak
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş sağlığı ve
güvenliği kurulunun görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.8):
• İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak,
işverenin veya işveren vekilinin onayına sunmak ve yönergenin
uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını rapor haline getirip alınması
gereken tedbirleri belirlemek ve kurul gündemine almak,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmek,
tedbirleri belirlemek, işveren veya işveren vekiline bildirimde bulunmak,
• İşyerinde meydana gelen her iş kazası ve işyerinde meydana gelen ancak iş
kazası olarak değerlendirilmeyen işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğratma
potansiyeli olan olayları veya meslek hastalığında yahut iş sağlığı ve güvenliği
ile ilgili bir tehlike halinde gerekli araştırma ve incelemeyi yapmak,
alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren
vekiline vermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim ve öğretimini planlamak, bu konu
ve kurallarla ilgili programları hazırlamak, işveren veya işveren vekilinin
onayına sunmak ve bu programların uygulanmasını izlemek ve eksiklik görülmesi
halinde geri bildirimde bulunmak,
• İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini
planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek,
• İşyerinde yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler için alınan tedbirlerin
yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek,
• İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlamak,
o yılki çalışmaları değerlendirmek, elde edilen tecrübeye göre ertesi yılın
çalışma programında yer alacak hususları değerlendirerek belirlemek ve
işverene teklifte bulunmak,
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13. maddesinde belirtilen çalışmaktan
kaçınma hakkı talepleri ile ilgili acilen toplanarak karar vermek,
• İşyerinde teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve
çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir
önleme politikası geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır
güvenliği kurulunun görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir (mad.8):
• İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak,
işverenin veya işveren vekilinin onayına sunmak ve yönergenin
uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını rapor haline getirip alınması
gereken tedbirleri belirlemek ve kurul gündemine almak,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmek,
tedbirleri belirlemek, işveren veya işveren vekiline bildirimde bulunmak,
• İşyerinde meydana gelen her iş kazası ve işyerinde meydana gelen ancak iş
kazası olarak değerlendirilmeyen işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğratma
potansiyeli olan olayları veya meslek hastalığında yahut iş sağlığı ve güvenliği
ile ilgili bir tehlike halinde gerekli araştırma ve incelemeyi yapmak,
alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren
vekiline vermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim ve öğretimini planlamak, bu konu
ve kurallarla ilgili programları hazırlamak, işveren veya işveren vekilinin
onayına sunmak ve bu programların uygulanmasını izlemek ve eksiklik görülmesi
halinde geri bildirimde bulunmak,
• İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini
planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek,
• İşyerinde yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler için alınan tedbirlerin
yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek,
• İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlamak,
o yılki çalışmaları değerlendirmek, elde edilen tecrübeye göre ertesi yılın
çalışma programında yer alacak hususları değerlendirerek belirlemek ve
işverene teklifte bulunmak,
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13. maddesinde belirtilen çalışmaktan
kaçınma hakkı talepleri ile ilgili acilen toplanarak karar vermek,
• İşyerinde teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve
çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir
önleme politikası geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır
Soru 53
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde periyodik muayene en geç kaç yılda bir tekrarlanır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
10
Açıklama:
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki,
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin sağlık gözetimi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak.
- Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
- Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli
olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde
yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;
- Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,
- Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
- Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi
halinde bu süreler kısaltılır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin sağlık gözetimi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak.
- Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
- Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli
olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde
yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;
- Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,
- Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
- Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi
halinde bu süreler kısaltılır.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bütün tehlike sınıflarında görev yapabilecek iş güvenliği uzmanı belgesidir?
Seçenekler
A
(A) sınıfı belge
B
(B) sıınıfı belge
C
(C) sınıfı belge
D
(D) sınıfı belge
E
Bütün iş güvenliği uzmanları bütün tehlike sınıflarında görev yapabilirler
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre işverenlerin iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirecekleri
kişilerin iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Bu belgelerden (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
hükümlerine göre işverenlerin iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirecekleri
kişilerin iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Bu belgelerden (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri
Hakkında Yönetmeliğine göre işyeri hekimlerinin görevleri arasında yer almamaktadır?
Hakkında Yönetmeliğine göre işyeri hekimlerinin görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çalışanlardan para toplamak
B
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi
ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.
ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.
C
İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili
çalışmalara ve uygulanmasına katılmak
çalışmalara ve uygulanmasına katılmak
D
Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek
E
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun
olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak
ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak
ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
Açıklama:
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri
Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine göre işyeri hekimlerinin görevleri
aşağıdaki şekilde sıralanarak açıklanabilir:
• Rehberlik: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk
ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin
rehberlik ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-a):
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi
ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.
- İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak işyerinin
tasarımı, kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması,
organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi
konularının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş sağlığı kurallarına
uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.
- İşyerinde çalışanların sağlığının geliştirilmesi amacıyla gerekli aktiviteler
konusunda işverene tavsiyelerde bulunmak.
- İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak, ayrıca
işin yürütümünde ergonomik ve psikososyal riskler açısından çalışanların
fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alarak iş ile çalışanın uyumunun
sağlanması ve çalışma ortamındaki stres faktörlerinden korunmaları
için araştırmalar yapmak ve bu araştırma sonuçlarını rehberlik
faaliyetlerinde dikkate almak.
- Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma
odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin
genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen
işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması
konularında tavsiyelerde bulunmak.
- İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin
araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda
çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
- İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmadığı
halde çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan
olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene
önerilerde bulunmak.
- İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı
olarak bildirmek.
• Risk Değerlendirmesi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev,
Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine
göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri şunlardır
(mad.9/2-c):
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili
çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda
alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene
önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı
tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve
engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş
kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip
ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde
özel olarak dikkate almak.
• Sağlık Gözetimi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki,
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin sağlık gözetimi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak.
- Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
- Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli
olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde
yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;
- Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,
- Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
- Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi
halinde bu süreler kısaltılır.
- Çalışanların yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik
sağlık muayenesi ile gerekli tetkiklerin sonuçlarını Yönetmelikte
gösterilen (EK-2) örneğe uygun olarak düzenlemek ve işyerinde muhafaza
etmek.
- Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı
alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş
olanlar gibi çalışanların, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli
sağlık muayenelerini yaparak rapor düzenlemek, meslek hastalığı tanısı
veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki
diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak.
- Sağlık sorunları nedeniyle işe devamsızlık durumları ile işyerinde olabilecek
sağlık tehlikeleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını tespit
etmek, gerektiğinde çalışma ortamı ile ilgili ölçümler yapılmasını planlayarak
işverenin onayına sunmak ve alınan sonuçların çalışanların sağlığı
yönünden değerlendirmesini yapmak.
- Çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra
işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yaparak eski
görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun
bir görev verilmesini tavsiye ederek işverenin onayına sunmak.
- Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için yayılmayı önleme ve bağışıklama
çalışmalarının yanı sıra gerekli hijyen eğitimlerini vermek, gerekli muayene
ve tetkiklerinin yapılmasını sağlamak.
- İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek, iş güvenliği
uzmanı ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme
yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve
araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve bu
konuları da içerecek şekilde yıllık çalışma planını hazırlayarak işverenin
onayına sunmak, uygulamaların takibini yapmak ve Yönetmelikte gösterilen
(EK-3) örneğine uygun yıllık değerlendirme raporunu hazırlamak.
• Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin
Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine
göre işyeri hekimlerinin eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevleri
şunlardır (mad.9/2-ç):
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun
olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak
ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve
personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda
yürütmek.
- Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine
ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan
maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve
toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini
sağlamak.
- Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik
muayeneler konusunda bilgilendirmek.
- İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedildiği
yıllık değerlendirme raporunu iş güvenliği uzmanı ile işbirliği
halinde Yönetmelikteki (EK-3) örneğine uygun olarak hazırlamak.
• İlgili Birimlerle İşbirliği: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki,
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin ilgili birimlerle işbirliği ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-d):
- Sağlık gözetimi sonuçlarına göre, iş güvenliği uzmanı ile işbirliği içinde
çalışma ortamının gözetimi kapsamında gerekli ölçümlerin yapılmasını
önermek, ölçüm sonuçlarını değerlendirmek.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği
içinde çalışmak.
- İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve eğitim sağlanması
için ilgili taraflarla işbirliği yapmak.
- İş kazaları ve meslek hastalıklarının analizi, iş uygulamalarının iyileştirilmesine
yönelik programlar ile yeni teknoloji ve donanımın sağlık açısından
değerlendirilmesi ve test edilmesi gibi mevcut uygulamaların iyileştirilmesine
yönelik programların geliştirilmesi çalışmalarına katılmak.
- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Yönetmeliğine
göre meslek hastalığı ile ilgili sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye
yetkili hastaneler ile işbirliği içinde çalışmak, iş kazasına uğrayan veya
meslek hastalığına yakalanan çalışanların rehabilitasyonu konusunda
ilgili birimlerle işbirliği yapmak.
- İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları
ile çalışma izin prosedürlerinin hazırlanmasında iş güvenliği uzmanına
katkı vermek.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin
yer aldığı yıllık çalışma planını iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlamak.
- İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına
destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine göre işyeri hekimlerinin görevleri
aşağıdaki şekilde sıralanarak açıklanabilir:
• Rehberlik: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk
ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin
rehberlik ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-a):
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi
ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.
- İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak işyerinin
tasarımı, kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması,
organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi
konularının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş sağlığı kurallarına
uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.
- İşyerinde çalışanların sağlığının geliştirilmesi amacıyla gerekli aktiviteler
konusunda işverene tavsiyelerde bulunmak.
- İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak, ayrıca
işin yürütümünde ergonomik ve psikososyal riskler açısından çalışanların
fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alarak iş ile çalışanın uyumunun
sağlanması ve çalışma ortamındaki stres faktörlerinden korunmaları
için araştırmalar yapmak ve bu araştırma sonuçlarını rehberlik
faaliyetlerinde dikkate almak.
- Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma
odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin
genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen
işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması
konularında tavsiyelerde bulunmak.
- İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin
araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda
çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
- İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmadığı
halde çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan
olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene
önerilerde bulunmak.
- İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı
olarak bildirmek.
• Risk Değerlendirmesi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev,
Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine
göre işyeri hekimlerinin risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri şunlardır
(mad.9/2-c):
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili
çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda
alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene
önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
- Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı
tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve
engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş
kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip
ve koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde
özel olarak dikkate almak.
• Sağlık Gözetimi: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki,
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin sağlık gözetimi ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-c):
- Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve
tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak.
- Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
- Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli
olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde
yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;
- Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,
- Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
- Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi
halinde bu süreler kısaltılır.
- Çalışanların yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik
sağlık muayenesi ile gerekli tetkiklerin sonuçlarını Yönetmelikte
gösterilen (EK-2) örneğe uygun olarak düzenlemek ve işyerinde muhafaza
etmek.
- Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı
alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş
olanlar gibi çalışanların, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli
sağlık muayenelerini yaparak rapor düzenlemek, meslek hastalığı tanısı
veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki
diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak.
- Sağlık sorunları nedeniyle işe devamsızlık durumları ile işyerinde olabilecek
sağlık tehlikeleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını tespit
etmek, gerektiğinde çalışma ortamı ile ilgili ölçümler yapılmasını planlayarak
işverenin onayına sunmak ve alınan sonuçların çalışanların sağlığı
yönünden değerlendirmesini yapmak.
- Çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra
işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yaparak eski
görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun
bir görev verilmesini tavsiye ederek işverenin onayına sunmak.
- Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için yayılmayı önleme ve bağışıklama
çalışmalarının yanı sıra gerekli hijyen eğitimlerini vermek, gerekli muayene
ve tetkiklerinin yapılmasını sağlamak.
- İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek, iş güvenliği
uzmanı ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme
yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve
araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve bu
konuları da içerecek şekilde yıllık çalışma planını hazırlayarak işverenin
onayına sunmak, uygulamaların takibini yapmak ve Yönetmelikte gösterilen
(EK-3) örneğine uygun yıllık değerlendirme raporunu hazırlamak.
• Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin
Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine
göre işyeri hekimlerinin eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili görevleri
şunlardır (mad.9/2-ç):
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun
olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak
ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu ve
personelin eğitiminin sağlanması çalışmalarını ilgili mevzuat doğrultusunda
yürütmek.
- Yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine
ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan
maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve
toplu korunma yöntemleri konularında eğitim vermek, eğitimin sürekliliğini
sağlamak.
- Çalışanları işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik
muayeneler konusunda bilgilendirmek.
- İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedildiği
yıllık değerlendirme raporunu iş güvenliği uzmanı ile işbirliği
halinde Yönetmelikteki (EK-3) örneğine uygun olarak hazırlamak.
• İlgili Birimlerle İşbirliği: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki,
Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri
hekimlerinin ilgili birimlerle işbirliği ile ilgili görevleri şunlardır (mad.9/2-d):
- Sağlık gözetimi sonuçlarına göre, iş güvenliği uzmanı ile işbirliği içinde
çalışma ortamının gözetimi kapsamında gerekli ölçümlerin yapılmasını
önermek, ölçüm sonuçlarını değerlendirmek.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği
içinde çalışmak.
- İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi ve eğitim sağlanması
için ilgili taraflarla işbirliği yapmak.
- İş kazaları ve meslek hastalıklarının analizi, iş uygulamalarının iyileştirilmesine
yönelik programlar ile yeni teknoloji ve donanımın sağlık açısından
değerlendirilmesi ve test edilmesi gibi mevcut uygulamaların iyileştirilmesine
yönelik programların geliştirilmesi çalışmalarına katılmak.
- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Yönetmeliğine
göre meslek hastalığı ile ilgili sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye
yetkili hastaneler ile işbirliği içinde çalışmak, iş kazasına uğrayan veya
meslek hastalığına yakalanan çalışanların rehabilitasyonu konusunda
ilgili birimlerle işbirliği yapmak.
- İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları
ile çalışma izin prosedürlerinin hazırlanmasında iş güvenliği uzmanına
katkı vermek.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin
yer aldığı yıllık çalışma planını iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlamak.
- İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına
destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre yerine getirmesi gereken yükümlülüklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mesleki risklerin önlenmesi
B
Eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması
C
İş organizasyonunun yapılması
D
Gerekli araç ve gereçlerin sağlanması
E
İşçiyi Bakanlığa şikayet etmesi
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği bakımından önemli olduğu kadar çalışma yaşamının denetimi
açısından da önemli olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4.
maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri
gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre bu yükümlülükler şu
şekilde sıralanabilir:
• İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü
olup bu çerçevede;
- Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü
tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin
sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale
getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
- İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
- Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu
göz önüne alır.
- Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel
tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
• İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını
ortadan kaldırmaz.
• Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını
etkilemez.
• İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulmasında mesleki risklerin
önlenmesi ve çalışanların bu risklerden korunmasına yönelik tedbirlerin
alınması kapsamında yapması gerekenler şu şekilde sıralanabilir (mad.6):
• Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli
görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel
bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık
ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ayrıca belirlenen
niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan
sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
• Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini
yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli
bütün ihtiyaçlarını karşılar.
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
• Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından
iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen
tedbirleri yerine getirir.
• Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel
konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum
ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları
ve bunların işverenlerini bilgilendirir.
açısından da önemli olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4.
maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri
gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre bu yükümlülükler şu
şekilde sıralanabilir:
• İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü
olup bu çerçevede;
- Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü
tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin
sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale
getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
- İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını
izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
- Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu
göz önüne alır.
- Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel
tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
• İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını
ortadan kaldırmaz.
• Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını
etkilemez.
• İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulmasında mesleki risklerin
önlenmesi ve çalışanların bu risklerden korunmasına yönelik tedbirlerin
alınması kapsamında yapması gerekenler şu şekilde sıralanabilir (mad.6):
• Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli
görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel
bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık
ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ayrıca belirlenen
niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan
sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
• Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini
yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli
bütün ihtiyaçlarını karşılar.
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
• Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından
iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen
tedbirleri yerine getirir.
• Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel
konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum
ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları
ve bunların işverenlerini bilgilendirir.
Soru 57
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre tehlikeli sınıflarda yer alan işyerlerinde çalıştırılacaklar aşağıdaki belgelerden hangisine sahip olması gerekmektedir?
hükümlerine göre tehlikeli sınıflarda yer alan işyerlerinde çalıştırılacaklar aşağıdaki belgelerden hangisine sahip olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
B sınıfı
B
C Sınıfı
C
D Sınıfı
D
E Sınıfı
E
Belge alma zorunluluğu yoktur
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre işverenlerin iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirecekleri
kişilerin iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Bu
belgelerden (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
hükümlerine göre işverenlerin iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirecekleri
kişilerin iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Bu
belgelerden (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır
Soru 58
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri kurulabilmesi
için tam süreli iş sözleşmesiyle en az kaç iş güvenliği uzmanı
çalıştırmak gerekir?
için tam süreli iş sözleşmesiyle en az kaç iş güvenliği uzmanı
çalıştırmak gerekir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi
için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi
için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur.
Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi işverenin çalışanlarına verdiği iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin teknik konuları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kimyasal, fiziksel, ergonomik risk etmenleri
B
Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma
C
Kişisel koruyucu donanım kullanımı
D
İş ekipmanlarının güvenli kullanımı
E
Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine göre;
işveren çalışanlarına asgari aşağıda belirtilen konuları içerecek şekilde iş sağlığı ve
güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar (mad. 6, Ek-1):
• Genel konular
- Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
- İşyeri temizliği ve düzeni,
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
• Sağlık konuları
- Meslek hastalıklarının sebepleri,
- Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
- Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
- İlkyardım
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine göre Teknik konular
- Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
- Elle kaldırma ve taşıma,
- Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma,
- İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
- Ekranlı araçlarla çalışma,
- Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
- İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
- Güvenlik ve sağlık işaretleri,
- Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
- İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
- Tahliye ve kurtarma.
işveren çalışanlarına asgari aşağıda belirtilen konuları içerecek şekilde iş sağlığı ve
güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar (mad. 6, Ek-1):
• Genel konular
- Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
- İşyeri temizliği ve düzeni,
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
• Sağlık konuları
- Meslek hastalıklarının sebepleri,
- Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
- Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri,
- İlkyardım
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine göre Teknik konular
- Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri,
- Elle kaldırma ve taşıma,
- Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma,
- İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
- Ekranlı araçlarla çalışma,
- Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
- İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması,
- Güvenlik ve sağlık işaretleri,
- Kişisel koruyucu donanım kullanımı,
- İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü,
- Tahliye ve kurtarma.
Soru 60
İş sağlığı ve güvenliği bakımından işverenin yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşveren ekonomik olarak karşılayabileceği önlemleri almakla yükümlüdür.
B
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırır.
C
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkiler.
D
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtabilir.
E
Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmeti ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir.
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri gösterilmiştir. Bu yükümlülükler arasında;
Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ayrıca belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
Soru 61
Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iş güvenliği uzmanı olarak görev alabilmek en az hangi sınıf iş güvenliği uzmanı belgesine sahip olmak gerekir?
Seçenekler
A
A sınıfı
B
B sınıfı
C
C sınıfı
D
D sınıfı
E
E sınıfı
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır.
Soru 62
Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar, çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisine başvurmak durumundadır?
Seçenekler
A
İşyeri hekimi
B
İş sağlığı ve güvenliği kurulu
C
Çalışan temsilcisi
D
Ortak sağlık ve güvenlik birimi
E
İş güvenliği uzmanı
Açıklama:
Kanuna göre; ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Dolayısıyla işçi öncelikle iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurmalıdır.
Soru 63
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu'nun kurulması için işyerinde en az kaç işçinin bulunması gereklidir?
Seçenekler
A
10
B
30
C
50
D
100
E
150
Açıklama:
Bu kurul, 6331 sayılı Kanun mad.22’ye göre elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere oluşturulur.
Soru 64
I. İşyeri hekimi,
II. İş güvenliği uzmanı,
III. Diğer sağlık personeli
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminin kurulabilmesi için yukarıdakilerden hangi veya hangilerinin istihdam edilmesi zorunludur?
II. İş güvenliği uzmanı,
III. Diğer sağlık personeli
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminin kurulabilmesi için yukarıdakilerden hangi veya hangilerinin istihdam edilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde işyerlerinde İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere de yer verilmiştir (mad. 10). Buna göre İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. Bu birimde işveren diğer sağlık personeli de görevlendirebilir.
Soru 65
I. İşyeri hekimi II. İş güvenliği uzmanı III. Diğer sağlık personeli Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri'nin kurabilmesi için yukardakilerden hangisi veya hangilerinin istihdam edilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
İşyeri hekimi,
İş güvenliği uzmanı,
Diğer sağlık personeli, istihdamı zorunludur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurullarında yer almaz?
Seçenekler
A
İşveren vekili
B
İşyeri hekimi
C
İşyeri hemşiresi
D
Ustabaşı
E
Sivil savunma uzmanı
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
İşveren veya işveren vekili,
İş güvenliği uzmanı,
İşyeri hekimi,
İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.
Soru 67
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde periyodik muayene en geç kaç yılda bir tekrarlanır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır.
Soru 68
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanının yetki belgesi ne kadar süreyle askıya alınır?
Seçenekler
A
6 ay
B
1 yıl
C
3 ay
D
2 yıl
E
18 ay
Açıklama:
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanının yetki belgesinin geçerliliği altı ay süreyle askıya alınır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurulunun görev ve yetkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak
B
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri belirlemek
C
Çalışanlara yol göstermek
D
İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerini araştırmak
E
İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim ve öğretimini planlamak
Açıklama:
İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerini araştırmak işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır.
Soru 70
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iş kazalarına karşı günümüzde geçerli anlayışı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İş kazalarının bireysel ya da ailevi bir dram olarak kabul edilmesi
B
İş kazalarının yol açtığı zararların tanzim edilmesi gerektiği
C
Sanayileşme ve fabrikalaşmanın doğal sonucu olduğunun kabul edilmesi
D
İş kazaları oluşmadan önleyici tedbirlerin alınması gerektiği
E
Çalışma temposunun mümkün olduğu kadar düşürülmesinin gerektiği
Açıklama:
Son dönemde ise çalışma yaşamının maddi unsurlarının oluşturduğu tehlikelere karşı sadece sonuçları onarmaya yönelik tedbirlerin yeterli olmadığı, tehlikelere karşı çalışanların korunmasına yönelik, tehlikelerin zarar veremeyeceği tedbirlerin alındığı bir ortamın oluşturulması ve önleyici tedbirler alınması anlayışı hakim olmuştur.
İş kazaları oluşmadan önleyici tedbirlerin alınması gerektiği
İş kazaları oluşmadan önleyici tedbirlerin alınması gerektiği
Soru 71
Aşağıda belirtilen birimlerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir?
Seçenekler
A
İş Güvenliği Uzmanı
B
İşyeri Sağlık Birimi
C
İşyeri hekimi
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu
E
İşveren
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre bu yükümlülükler şu şekilde sıralanabilir:
* İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.
….
İşveren
* İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.
….
İşveren
Soru 72
Aşağıdaki seçeneklerde belirtilen görevlerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre çalışanların yükümlülüğü değildir?
Seçenekler
A
Sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmek, mevcut durumu iyileştirmek.
B
Aldığı eğitim ve işveren talimatları doğrultusunda, kendisinin ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye düşürmemek.
C
İşyerindeki donanım, cihaz, araç, gereç ve ekipmanları kurallara uygun şekilde kullanmak.
D
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
E
Teftişlerde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Açıklama:
Çalışanların yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 19. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre bu yükümlülükler şu şekilde sıralanabilir:
- İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
- Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
- İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir
Sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmek, mevcut durumu iyileştirmek.
- Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
- Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
- İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
- Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
- İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir
Sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmek, mevcut durumu iyileştirmek.
Soru 73
Aşağıdaki seçeneklerde belirtilen işyeri sınıflarından hangisinde ya da hangilerinde, B sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip bir iş güvenliği uzmanı çalışma yetkisine sahiptir?
Seçenekler
A
Sadece çok tehlikeli işyerinde
B
Tehlikeli ve az tehlikeli işyerinde
C
Çok tehlikeli ve tehlikeli işyerinde
D
Sadece tehlikeli işyerinde
E
Çok tehlikeli ve az tehlikeli işyerinde
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir (mad.8/5).
Tehlikeli ve az tehlikeli işyerinde
belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir (mad.8/5).
Tehlikeli ve az tehlikeli işyerinde
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde iş güvenliği uzmanlığı yetki belgesi sınıf sayısı doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir (mad.8/5).
3
3
Soru 75
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bir işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu oluşturulması için gerekli en az çalışan sayısı belirtilmiştir?
Seçenekler
A
50
B
75
C
100
D
125
E
150
Açıklama:
Yukarıda belirtilen tedbirlerin alınmasıyla ilgili olarak başvurulacak bir makam olan kurul, “İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu”dur. Bu kurul, 6331 sayılı Kanun mad.22’ye göre elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere oluşturulur.
50
50
Soru 76
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan istihdamı zorunlu personel sınıfları ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
İşyeri hekimi, iş güvenliği kurulu, büro personeli
B
İş güvenliği uzmanı, iş güvenliği kurulu, diğer sağlık personeli
C
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, özel güvenlik personeli
D
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli
E
İşyeri temsilcisi, iş güvenliği uzmanı, çalışan temsilcisi
Açıklama:
Yine İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
- İşyeri hekimi,
- İş güvenliği uzmanı,
- Diğer sağlık personeli, istihdamı zorunludur.
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurullarında yer almaz?
Seçenekler
A
İşveren veya işveren vekili
B
Çalışma Bakanlığı temsilcisi
C
İş güvenliği uzmanı
D
İşyeri hekimi
E
Çalışan temsilcisi
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
Çalışma Bakanlığı temsilcisi
- İşveren veya işveren vekili,
- İş güvenliği uzmanı,
- İşyeri hekimi,
- İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
- Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
- Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
- Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.
Çalışma Bakanlığı temsilcisi
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği kurulunun başkanıdır?
Seçenekler
A
İşveren veya işveren vekili
B
İş güvenliği uzmanı
C
İşyeri hekimi
D
Çalışan temsilcisi
E
Sivil savunma uzmanı
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği kurulunun başkanı işveren veya işveren vekili, kurulun sekreteri ise iş güvenliği uzmanıdır. İş güvenliği uzmanının tam zamanlı çalışma zorunluluğu olmayan işyerlerinde ise kurul sekretaryası; insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi tarafından yürütülür.
İşveren veya işveren vekili
İşveren veya işveren vekili
Soru 79
Aşağıdaki seçeneklerde belirtilen en az iş sağlığı ve güvenliği eğitim süresi, çok tehlikeli işyerlerinde çalışanlara, işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
8
B
10
C
12
D
16
E
20
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
- Az tehlikeli işyerleri,
- Tehlikeli işyerleri ve
- Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur (Yön. mad.11).
Soru 80
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun .......... maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri gösterilirken, çalışanların yükümlülükleri ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun ....... maddesinde gösterilmiştir.
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak veerilmiştir?
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak veerilmiştir?
Seçenekler
A
9 ve 19
B
4 ve 9
C
19 ve 4
D
4 ve 19
E
19 ve 9
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri gösterilmiştir. Çalışanların yükümlülükleri ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 19. maddesinde gösterilmiştir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nunda belirtilen çalışan yükümlülüklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
B
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
C
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamak.
D
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
E
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Açıklama:
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamak işveren yükümlülüklerindendir.
Soru 82
İş güvenliği uzmanlığı belgesi kaç sınıfa ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır.
Soru 83
I. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
II. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
III. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çok sayıda yönetmelik çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler işyerlerinin sosyal taraflarca denetimini ihtiva eden hükümler içermektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 6331 sayılı Kanundan ayrı bir düzenleme olarak değerlendirilen bu yönetmeliklerdendir?
II. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
III. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çok sayıda yönetmelik çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler işyerlerinin sosyal taraflarca denetimini ihtiva eden hükümler içermektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 6331 sayılı Kanundan ayrı bir düzenleme olarak değerlendirilen bu yönetmeliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
6331 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak çok sayıda yönetmelik çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler işyerlerinin sosyal taraflarca denetimini ihtiva eden hükümler içermektedir. Bu özelliği gereği 6331 sayılı Kanundan ayrı bir düzenleme olarak değerlendirilen bu yönetmelikler şunlardır:
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği(R.G., T.29.12.2012, S.28512)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (R.G., T. 18.01.2013, S.28532)
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (R.G., T.15.05.2013, S.28648)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği(R.G., T.29.12.2012, S.28512)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (R.G., T. 18.01.2013, S.28532)
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (R.G., T.15.05.2013, S.28648)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
Soru 84
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri kaç sınıfa ayrılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri olarak üç sınıfa ayrılır.
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri olarak üç sınıfa ayrılır.
Soru 85
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre çok tehlikeli iş yerlerinde çalışanlara en az kaç saat eğitim verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
16
E
20
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
Soru 86
I. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB),
II. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB)
III. Toplum Sağlığı Merkezleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulması öngörülen sağlık birimlerindendir?
II. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB)
III. Toplum Sağlığı Merkezleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulması öngörülen sağlık birimlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulması öngörülen sağlık birimleri;
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB),
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ve
Toplum Sağlığı Merkezleridir.
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB),
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ve
Toplum Sağlığı Merkezleridir.
Soru 87
İş yeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi iş yeri hekimlerinin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Rehberlik
B
Sağlık Gözetimi
C
Risk Değerlendirmesi
D
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt
E
Performans Denetimi
Açıklama:
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, işyeri hekimlerinin görevleri; rehberlik ve danışmanlık hizmetleri, risk değerlendirmesi hizmetleri, sağlık gözetimi hizmetleri, eğitim ve bilgilendirme hizmetleri ile ilgili birimlerle işbirliği çalışmaları şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 88
I. nitelikleri,
II. eğitimleri ve belgelendirilmeleri,
III. görev, yetki ve sorumlulukları
IV. çalışma usul ve esaslarını
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin amacı bu uzmanların yukarıda yer alan hangi özelliklerini düzenlemektir?
II. eğitimleri ve belgelendirilmeleri,
III. görev, yetki ve sorumlulukları
IV. çalışma usul ve esaslarını
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin amacı bu uzmanların yukarıda yer alan hangi özelliklerini düzenlemektir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin amacı,
iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş güvenliği uzmanlarının
nitelikleri,
eğitimleri ve belgelendirilmeleri,
görev, yetki ve sorumlulukları ve
çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş güvenliği uzmanlarının
nitelikleri,
eğitimleri ve belgelendirilmeleri,
görev, yetki ve sorumlulukları ve
çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
Soru 89
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi/hangileri işverenin yükümlülüğüdür?
I. Risk değerlendirmesi yapmak
II. Çalışana görev verirken sağlık ve güvenlik açısından uygunluğunu göz önüne almak
III. Sağlık ve güvenlik tedbirlerini çalışanların kendilerinin almasını beklemek
IV. Çalışanların sağlık ve güvenlik tedbirlerine uyup uymadığını denetlemek
I. Risk değerlendirmesi yapmak
II. Çalışana görev verirken sağlık ve güvenlik açısından uygunluğunu göz önüne almak
III. Sağlık ve güvenlik tedbirlerini çalışanların kendilerinin almasını beklemek
IV. Çalışanların sağlık ve güvenlik tedbirlerine uyup uymadığını denetlemek
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, III
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
- Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
- İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
- Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
- Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
- Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
- İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
- Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
- Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
Soru 90
Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç kaç yılda bir muayene tekrarlanmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir,
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır.
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir,
Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere
periyodik muayene tekrarlanır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması durumunda işverenin sorumluluğu ortadan kalkar.
II. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını azaltır.
III. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanların ödeneklerinden keser.
IV. İşveren, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesini sağlar.
I. İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması durumunda işverenin sorumluluğu ortadan kalkar.
II. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını azaltır.
III. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanların ödeneklerinden keser.
IV. İşveren, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesini sağlar.
Seçenekler
A
I
B
III
C
IV
D
I, III
E
II, III, IV
Açıklama:
- İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
- İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
Soru 92
İşverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun kaçıncı maddesinde belirtilmektedir?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
19
E
22
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği bakımından önemli olduğu kadar çalışma yaşamının denetimi açısından da önemli olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde işverenlerin çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel yükümlülükleri gösterilmiştir.
Soru 93
Çalışanların işyeri sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülükleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun kaçıncı maddesinde belirtilmektedir?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
19
E
22
Açıklama:
Çalışanların yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 19. maddesinde gösterilmiştir.
Soru 94
Çalışanların yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi /hangileri doğrudur?
I. Gerekli kişisel koruyucu ve donanımı kendileri edinmek zorundadırlar.
II. Bir tehlike ile karşılaştıklarında bireysel insiyatif ile müdahale etmelidirler.
III. İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmalıdırlar.
IV. Tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmalıdırlar.
I. Gerekli kişisel koruyucu ve donanımı kendileri edinmek zorundadırlar.
II. Bir tehlike ile karşılaştıklarında bireysel insiyatif ile müdahale etmelidirler.
III. İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmalıdırlar.
IV. Tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmalıdırlar.
Seçenekler
A
I
B
II
C
I, II
D
III, IV
E
I, II, III
Açıklama:
- Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
- Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
- İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
- Te işe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
- Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Soru 95
İşyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının nasıl, hangi şartlarda çalışacakları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun kaçıncı maddesinde belirtilmektedir?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
19
E
22
Açıklama:
İşyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının nasıl, hangi şartlarda çalışacakları Kanunun 8. maddesi ile detaylı bir biçimde düzenlenmiştir.
Soru 96
Çalışmaktan kaçınma hakkı ne demektir?
Seçenekler
A
Çalışanın kişisel sağlık sorunları sebebiyle rapor alması
B
İşverenin çalışana ödeme yapmamasından dolayı çalışanın iş durdurması
C
Hayati bir tehlike söz konusu ise işçinin işi reddetmesi
D
İşverenin mevcut tehlike sebebiyle çalışanın işini durdurması
E
Ciddi yaralanmalar sonucunda çalışanın işi bırakması
Açıklama:
Bu deyim iş Hukukunun önemli konularından birisidir. Eğer işyerinde çalışan için hayati bir tehlike söz konusu ise işçinin işi reddetme, çalışmaktan kaçınma hakkının bulunduğu kabul edilir.
Soru 97
İSGB'nin kurulabilmesi için aşağıdaki hangi kişilerin istihdam edilmesi zorunludur?
I. İşyeri hekimi
II. Sağlık personeli
III. İş güvenliği uzmanı
IV. Teftiş kurulu
I. İşyeri hekimi
II. Sağlık personeli
III. İş güvenliği uzmanı
IV. Teftiş kurulu
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
II, IV
D
I, III
E
II, III, IV
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde işyerlerinde İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere de yer verilmiştir (mad. 10). Buna göre İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur.
Soru 98
Tehlikeli iş yerlerinde çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde en az kaç saat eğitim verilmesi zorunludur?
Seçenekler
A
4
B
8
C
12
D
16
E
18
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az 8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Rehberlik
B
Risk değerlendirmesi
C
Sağlık gözetimi
D
Eğitim, bilgilendirme ve kayıt
E
Çalışma ortamı gözetimi
Açıklama:
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine göre işyeri hekimlerinin görevleri aşağıdaki şekilde sıralanarak açıklanabilir:
- Rehberlik
- Risk değerlendirmesi
- Sağlık gözetimi
- Eğitim, bilgilendirme ve kayıt
- İlgili birimlerle işbirliği
Soru 100
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri kurulabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle en az kaç iş güvenliği uzmanı çalıştırmak gerekir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre işyerlerinde Ortak
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi
için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur.
Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) kurulmasına yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre, OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi
için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;
• İşyeri hekimi,
• İş güvenliği uzmanı,
• Diğer sağlık personeli,
istihdamı zorunludur.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi işyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin görev ve yetkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
OSGB’lerin görevlerini yerine getirmeler gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılamak
B
İş kazalarının tekrarlanmaması için işverene önerilerde bulunmak.
C
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere personel görevlendirmek
D
Tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda İSGB kurar.
E
İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
Açıklama:
İş kazalarının tekrarlanmaması için işverene önerilerde bulunmak, doğru cevaptır.
Soru 102
Hangi sınıf belgeye sahip olan iş güvenliği uzmanları bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise
bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.
Soru 103
Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak periyodik muayeneler az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde kaç yılda bir gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
7
E
8
Açıklama:
Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir gerçekleştirilir.
Soru 104
İş sağlığı ve güvenliği kurul üyelerinin ve yedeklerinin asgari almaları gereken eğitim konuları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği konularında ulusal mevzuat ve standartlar,
B
Sıkça rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri
C
İş hijyeninin temel ilkeleri
D
Tıbbi müdahale teknikleri
E
İletişim teknikleri
Açıklama:
Tıbbi müdahale teknikleri asgari düzeyde alınması gereken eğitimler arasında yer almaz.
Soru 105
İşverenin işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü kapsamında yer verilen düzenlemeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların gerekli ihtiyaçlarını karşılamak
B
Sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
C
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmek
D
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili maliyeti çalışanlara yansıtmak
E
Yerine getirilmeyen hususlar varsa gerekçesi ile birlikte bildirmek
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili maliyeti çalışanlara yansıtılmaz.
Soru 106
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre az tehlikeli işyerleri işe girişte kaç saat eğitim vermekle yükümlüdür?
Yönetmelik hükümlerine göre az tehlikeli işyerleri işe girişte kaç saat eğitim vermekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
8
B
10
C
16
D
20
E
24
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri.
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az
8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı
süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
Yönetmelik hükümlerine göre işyerleri;
• Az tehlikeli işyerleri,
• Tehlikeli işyerleri ve
• Çok tehlikeli işyerleri.
olarak üç sınıfa ayrılır. Her bir sınıf işyeri için tehlikeyle orantılı olarak en az
8, en az 12 ve en az 16 saat olmak üzere çalışanlara işe girişlerinde ve işin devamı
süresince belirlenen periyotlar içinde eğitim verilmesi zorunludur.
Soru 107
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin (İSGB) kurulmasına ilişkin hükümlere göre birim kurulabilmesi için gereken en asgari düzeyde görevliler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1 işyeri hekimi- 2 iş güvenliği uzmanı
B
1 işyeri hekimi- 1 iş güvenliği uzmanı
C
1 işyeri hekimi- 1 diğer sağlık personeli
D
1 işyeri hekimi- 2 diğer sağlık personeli
E
2 işyeri hekimi- 1 iş güvenliği uzmanı
Açıklama:
İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına
uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur.
uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi iş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak
B
Hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumlu olma
C
İşyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları
onaylı deftere yazma.
onaylı deftere yazma.
D
Çalışanın ölümüne neden olan iş kazası meydana gelmesinde ihmali varsa yetki belgesinin askıya alınması
E
Çalışanlara verilen sağlık raporlarının yönetmeliğe uygunluğunu kontrol etme
Açıklama:
Çalışanlara verilen sağlık raporlarının yönetmeliğe uygunluğunu kontrol etme görevleri arasında yer almaz.
Soru 109
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanının yetki belgesinin geçerliliği kaç ay süreyle askıya alınır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün
bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana
gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanının yetki belgesinin
geçerliliği altı ay süreyle askıya alınır.
bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana
gelmesinde ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanının yetki belgesinin
geçerliliği altı ay süreyle askıya alınır.
Ünite 8
Soru 1
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan sorunlardan olmayan hangisidir?
Seçenekler
A
İş gücü piyasalarının parçalanması,
B
Olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk iş gücünün artması,
C
Kayıt dışı istihdamın genişlemesi,
D
İstihdam biçimlerinin farklılaşması,
E
Üretim miktarının değişiklik göstermesi,
Açıklama:
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Soru 2
İş müfettişlerinin ücretlerinin işverenlerin sosyal sigortaya katkılarından ödendiği ülke örneği hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Yeni Zellanda
D
Hollanda
E
Türkiye
Açıklama:
Avustralya'nın bazı federe devletlerinde ve Yeni Zelanda’da mesleki sağlık ve güvenlik denetimi ile işçi tazminatlarından sorumlu sosyal güvenlik kurumu, tek bir örgüt altında toplanmıştır. İş müfettişleri, memur statüsünde kalırken ücretleri işverenlerin sosyal sigortaya katkılarından ödenir.
Soru 3
1988’de kurulan İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (OSHA), hangi ülkeye aittir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Yeni Zellanda
D
Avusturalya
E
Türkiye
Açıklama:
“Yeni Zelanda’da, 1988’de kurulan İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansının (OSHA), Kaza Sigortası Kurumu (ACC) ile ilişkileri mükemmeldir. OSHA, ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını ACC ise tazminatlar için yapılan ödemeleri azaltmak için çalışır.
Soru 4
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan kaç stratejik adım tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
15
B
8
C
10
D
7
E
13
Açıklama:
İş denetiminin güçlendirilmesinde, yine ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır.
Soru 5
ILO'nun hangi sözleşmesi Denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür?
Seçenekler
A
81 sayılı sözleşme
B
102 sayılı sözleşme
C
85 sayılı sözleşme
D
97 sayılı sözleşme
E
155 sayılı sözleşme
Açıklama:
ILO'nun 81 sayılı Sözleşmesi’ nin 9. maddesi, denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür. Bu karşılıklı yardım ilişkisi, iş denetiminin uygun işlevi için vazgeçilmezdir.
Soru 6
Hangisi İşkur iş denetimi örgütlerinin iş birliği yapacağı örgütlerden değildir?
Seçenekler
A
Medya
B
Meslek Odaları
C
Yerel Yönetimler
D
Sivil Toplum Kuruluşları
E
İŞ KUR
Açıklama:
İşkur değildir.
Soru 7
Hangisi İş yeri değerlendirme ve Hedef belirleme sistemidir?
Seçenekler
A
HSC
B
SATS
C
PDP
D
OSHA
E
ACC
Açıklama:
Avustralya’da Victoria İşçi Sigortaları Kurumu, İş yeri Değerlendirme ve Hedef Belirleme Sisteminde (SATS) iş müfettişleri iş yerinde, işletmenin sağlık ve güvenlik yönetim sistemini, mevzuata uyma performansını, tehlikeli malzemeler, etkinlikler ve birimlerden kaynaklanan riskleri denetim altına alma etkililiğini değerlendirerek, her iş yeri için bir puan saptaması yapar.
Soru 8
İşyeri denetiminde saptanan risklerin önlenmesi için, iş müfettişleri kaç aşamalı bir yol izlemelidirler?
Seçenekler
A
4
B
2
C
5
D
1
E
3
Açıklama:
İş yeri denetiminde saptanan risklerin önlenmesi için, iş müfettişleri bir iş yeri sağlık ve güvenlik planı oluşturmalı, planı uygulamaları için işverene ve işçilere gerekli bilimsel, teknik destek sağlamalı ve planın yaşama geçirilmesine taraf olarak doğrudan katkı yapmalıdırlar. Bu çağdaş denetim anlayışının yöntemidir. Bunu sağlamak üzere iş yeri, sektör ve ulusal ölçekte üçlü yapının oluşturulması, yöntemin bir parçasıdır.
Soru 9
PDP’nda, sağlık ve güvenlik programları kaç temel alanda değerlendirilir?
Seçenekler
A
4
B
2
C
5
D
1
E
3
Açıklama:
PDP’nda, sağlık ve güvenlik programları dört temel alanda değerlendirilir:
• Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
• Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
• Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
• Tehlike denetimi.
• Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
• Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
• Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
• Tehlike denetimi.
Soru 10
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütlere göre Mısır için hangi şık doğrudur?
Seçenekler
A
1/45.000,
B
1/90.000,
C
1/29.000,
D
1/370.000,
E
1/180.000’dir.
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler:
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000
Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’ dir.
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000
Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’ dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet yaklaşımları ile iş denetiminin karşı karşıya kaldığı sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Sendikaların Güç Kaybetmesi ve İş Denetimine Yansımaları
B
Standart-Dışı İşgücünün, Risk Grupları ve Kayıt-Dışı İstihdamın Artması
C
Küresel Çalışma İlişkilerinin Yaygınlaşması ve İşin İşyerinden Bağımsızlaşması
D
Devletin “Çalışma Barışını Sağlama” İşlevinin Ön Plana Çıkması
E
Devletin Çalışma İlişkileri Sistemindeki Rolünün Artması
Açıklama:
Standart-Dışı İşgücünün, Risk Grupları ve Kayıt-Dışı İstihdamın Artması
Küresel Çalışma İlişkilerinin Yaygınlaşması ve İşin İşyerinden Bağımsızlaşması
Devletin Çalışma İlişkileri Sistemindeki Rolünün Azalması
Devletin “Çalışma Barışını Sağlama” İşlevinin Ön Plana Çıkması
Sendikaların Güç Kaybetmesi ve İş Denetimine Yansımaları
Küresel Çalışma İlişkilerinin Yaygınlaşması ve İşin İşyerinden Bağımsızlaşması
Devletin Çalışma İlişkileri Sistemindeki Rolünün Azalması
Devletin “Çalışma Barışını Sağlama” İşlevinin Ön Plana Çıkması
Sendikaların Güç Kaybetmesi ve İş Denetimine Yansımaları
Soru 12
Aşağıdaki kavramların hangisi tanımlanmış amaçlara ulaşmak için öngörmeyi, uygun süreçler ve araçlar oluşturmayı, ilgili kişi ve grupları harekete geçirmeyi gerektirmektedir.
Seçenekler
A
Önleme politikası
B
Tepkisel denetim
C
İş sağlığı ve güvenliği
D
İş müfettişleri
E
Hedef Belirleme Sistemi
Açıklama:
Önleme politikası kavramı, tanımlanmış amaçlara ulaşmak için öngörmeyi, uygun süreçler ve araçlar oluşturmayı, ilgili kişi ve grupları harekete geçirmeyi gerektirir. Amaç, yöneticilerin ve işçilerin önleme kültürünün sağlayacağı yararların farkına varmalarını ve böylece bu kültürü daha yaygın olarak benimsemelerini sağlamaktır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çoğu ülkede, iş müfettişleri inceleme çalışmaları için araştırma kuruluşlarından uzman desteği sağlamaya çalışmaktadır.
B
İş denetim örgütünün bilgi ve politikalarını güncelleştirmesini sağlamada uygun bir şekilde kullanabileceği diğer bir yöntem, doğrudan ya da fonlar aracılığıyla araştırmalara katılmaktır.
C
İş denetim örgütleri araştırmaya olan gereksinimlerini giderek daha fazla duyurmakta ve işletmelere bu çabaya ortak olma çağrısı yapmaktadır.
D
Teknolojik gelişmeler nedeniyle giderek karmaşıklaşan bir göreve dönüşen iş denetiminde farklı uzmanlık alanları ve üniversiteler ile daha yakın işbirliği gereksinimi ortadan kaldırmıştır..
E
ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin 9. maddesi, denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür.
Açıklama:
Uzman Kuruluşlarla İlişkileri Geliştirme ve Araştırmalara Katılma
ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin 9. maddesi, denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür. Bu karşılıklı yardım ilişkisi, iş denetiminin uygun işlevi için vazgeçilmezdir. Bu ilişki, kamu ve özel kurumları ve üniversiteleri içerir. Teknolojik gelişmeler nedeniyle giderek karmaşıklaşan bir göreve dönüşen iş denetiminde farklı uzmanlık alanları ve üniversiteler ile daha yakın işbirliği gereksinimi arttmıştır.
Çoğu ülkede, iş müfettişleri inceleme çalışmaları için araştırma kuruluşlarından uzman desteği sağlamaya çalışmaktadır (Richthofen-Benadon-Lurvey, 2003, s.71).
İş denetim örgütünün bilgi ve politikalarını güncelleştirmesini sağlamada uygun bir şekilde kullanabileceği diğer bir yöntem, doğrudan ya da fonlar aracılığıyla araştırmalara katılmaktır.
İş denetim örgütleri araştırmaya olan gereksinimlerini giderek daha fazla duyurmakta ve işletmelere bu çabaya ortak olma çağrısı yapmaktadır.
ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin 9. maddesi, denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür. Bu karşılıklı yardım ilişkisi, iş denetiminin uygun işlevi için vazgeçilmezdir. Bu ilişki, kamu ve özel kurumları ve üniversiteleri içerir. Teknolojik gelişmeler nedeniyle giderek karmaşıklaşan bir göreve dönüşen iş denetiminde farklı uzmanlık alanları ve üniversiteler ile daha yakın işbirliği gereksinimi arttmıştır.
Çoğu ülkede, iş müfettişleri inceleme çalışmaları için araştırma kuruluşlarından uzman desteği sağlamaya çalışmaktadır (Richthofen-Benadon-Lurvey, 2003, s.71).
İş denetim örgütünün bilgi ve politikalarını güncelleştirmesini sağlamada uygun bir şekilde kullanabileceği diğer bir yöntem, doğrudan ya da fonlar aracılığıyla araştırmalara katılmaktır.
İş denetim örgütleri araştırmaya olan gereksinimlerini giderek daha fazla duyurmakta ve işletmelere bu çabaya ortak olma çağrısı yapmaktadır.
Soru 14
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’nün riskleri ön- leme amacını “işten kaynaklanan, işe bağlı olan ve işte meydana gelen kazaları ve sağlık zararlarını ve çalışma ortamına içselleşmiş riskleri olası en alt düzeye indirmek” olarak ifade ettiği sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
100 sayılı Sözleşme
B
155 sayılı Sözleşme
C
97 sayılı Sözleşme
D
102 sayılı Sözleşme
E
85 sayılı Sözleşme
Açıklama:
ILO’nun 155 sayılı Sözleşmesi’nin ikinci paragrafında, önlemenin amacı; “işten kaynaklanan, işe bağlı olan ve işte meydana gelen kazaları ve sağlık zararlarını ve çalışma ortamına içselleşmiş riskleri olası en alt düzeye indirmek” olarak belirlenmiştir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi iş denetimi için ILO standartlarını içerecek şekilde oluşturulan 10 stratejik admdan değildir?
Seçenekler
A
Farklı İşgücü Kesimlerine ve Korunmasız İşgücü Kesimlerine Yönelik Denetim Stratejileri
B
İş Müfettişlerinin Sürekli Eğitimle Desteklenmesi ve Uzmanlaşmalarının Sağlanması
C
İşyeri Dışına Taşan Koruma Düzenlemeleri Geliştirilmesi ve Denetim Yetkisinin Genişletilmesi
D
Üretim Teknolojilerindeki Hızlı Değişimi İzleme Kapasitesini Güçlendirme Stratejileri
E
Uzman Kuruluşlarla İlişkileri ve Araştırmalara Durdurma
Açıklama:
Farklı İşgücü Kesimlerine ve Korunmasız İşgücü Kesimlerine Yönelik Denetim Stratejileri
Uzman Kuruluşlarla İlişkileri Geliştirme ve Araştırmalara Katılma
İşyeri Dışına Taşan Koruma Düzenlemeleri Geliştirilmesi ve Denetim Yetkisinin Genişletilmesi
Üretim Teknolojilerindeki Hızlı Değişimi İzleme Kapasitesini Güçlendirme Stratejileri
Uzman Kuruluşlarla İlişkileri Geliştirme ve Araştırmalara Katılma
İşyeri Dışına Taşan Koruma Düzenlemeleri Geliştirilmesi ve Denetim Yetkisinin Genişletilmesi
Üretim Teknolojilerindeki Hızlı Değişimi İzleme Kapasitesini Güçlendirme Stratejileri
Soru 16
Denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngören ILO Sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
81 sayılı ILO Sözleşmesi
B
Meslek odaları
C
161 sayılı ILO Sözleşmesi
D
98 sayılı ILO Sözleşmesi
E
102 sayılı ILO Sözleşmesi
Açıklama:
81 sayılı ILO Sözleşmesi’nin 5. maddesi, yetkili otoritenin kural olarak İşgücü Ba- kanlığının iş denetimi ve diğer kamu hizmetleri ve benzer faaliyetlerle ilgili kamu ve özel kurumlar arasında etkin işbirliğini destekleyecek uygun düzenlemelerin yapılmasını öngörür.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi denetimde önleme odaklı koruma yaklaşımına ilişkin stratejilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Cezalandırıcı anlayıştan yol göstericilik ve rehberliğe yönelinmesi
B
Ulusal ve sektörel politika ve eylem programları oluşturulması ve yürütülmesine katkı yapılması
C
İş sağlığı ve güvenliği işyeri örgütlenmeleri ile işbirliği
D
İşletmelerin iş sağlığı ve güvenliği performansının denetlenmesi
E
Cezalandırıcı yaklaşımın ön plana çıkması
Açıklama:
Genel olarak tüm kamu denetim anlayışlarında, “yasal yaptırımlar”ı kullanarak mevzuata aykırı davrananı cezalandırmak ve tekrarını önlemek amaçlanır. Çağdaş denetim anlayışlarında ise, “ceza” tek yöntem olarak kullanılmamakta, cezalandırıcı anlayıştan giderek yol göstericilik ve rehberliğe yönelinmektedir.
İş denetimindeki yaklaşımlar önleme politikalarına göre şekillendikçe, cezalandırıcı olmaktan çok eğitici ve yol gösterici bir rol üstlenmektedir.
Bilgi verme /danışmanlık ve eğitim, iş denetiminin; hükümet, sosyal taraflar ve genel kamuoyu karşısında, imajını ve aldığı sonuçları destekleme işlevi gören stratejik bir araçtır (Richthofen, Benadon, Lurvey, 2003, s.59).
Japonya’da iş denetimi, “...daha iyi ve rahat bir çalışma çevresi yaratmak için enformasyon sağlamak, yönlendirme ve yardım yapmak için bir araç” olarak tanımlanmaktadır” (İMD, 2003, s.42).
İş denetimindeki yaklaşımlar önleme politikalarına göre şekillendikçe, cezalandırıcı olmaktan çok eğitici ve yol gösterici bir rol üstlenmektedir.
Bilgi verme /danışmanlık ve eğitim, iş denetiminin; hükümet, sosyal taraflar ve genel kamuoyu karşısında, imajını ve aldığı sonuçları destekleme işlevi gören stratejik bir araçtır (Richthofen, Benadon, Lurvey, 2003, s.59).
Japonya’da iş denetimi, “...daha iyi ve rahat bir çalışma çevresi yaratmak için enformasyon sağlamak, yönlendirme ve yardım yapmak için bir araç” olarak tanımlanmaktadır” (İMD, 2003, s.42).
Soru 18
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’nün riskleri ön- leme amacını “işten kaynaklanan, işe bağlı olan ve işte meydana gelen kazaları ve sağlık zararlarını ve çalışma ortamına içselleşmiş riskleri olası en alt düzeye indirmek” olarak ifade ettiği sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
97 sayılı Sözleşme
B
100 sayılı Sözleşme
C
155 sayılı Sözleşme
D
102 sayılı Sözleşme
E
85 sayılı Sözleşme
Açıklama:
şgücünün korunması anlamında ele alındığında, önleme kavramı, öncelikle olayları, tartışmaları, uyuşmazlıkları, iş kazalarını, meslek hastalıklarını
varolan mevzuata uygunluk sağlayarak önleme çabasını tanımlar. Önleme kısaca, yasalara aykırılığın ortaya çıkmasını engelleyici faaliyetleri kapsar. ILO’nun 155 sayılı Sözleşmesi’nin ikinci paragrafında, önlemenin amacı; “işten kaynaklanan, işe bağlı olan ve işte meydana gelen kazaları ve sağlık zararlarını ve çalışma ortamına içselleşmiş riskleri olası en alt düzeye indirmek” olarak belirlenmiştir.
varolan mevzuata uygunluk sağlayarak önleme çabasını tanımlar. Önleme kısaca, yasalara aykırılığın ortaya çıkmasını engelleyici faaliyetleri kapsar. ILO’nun 155 sayılı Sözleşmesi’nin ikinci paragrafında, önlemenin amacı; “işten kaynaklanan, işe bağlı olan ve işte meydana gelen kazaları ve sağlık zararlarını ve çalışma ortamına içselleşmiş riskleri olası en alt düzeye indirmek” olarak belirlenmiştir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangileri iş denetimi örgütlerinin işbirliği yapacağı yeni ortaklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Meslek Odaları, Sendikalar
B
Yerel Yönetimler, Mahkemeler, Medya
C
Meslek Odaları, Sendikalar, Yerel Yönetimler, Medya
D
Meslek Odaları, Sendikalar, Yerel Yönetimler
E
Meslek Odaları, Sendikalar, Yerel Yönetimler, Mahkemeler
Açıklama:
Bazı ülkelerde geleneksel partnerlerin-işçi sendikaları- giderek artan bir şekildeki güçsüzlüğü ve diğer bazı ülkelerde mevcut partnerliği devam ettirmedeki istek- sizliğine cevap olarak iş denetimi uluslararası, ulusal ve sektörel düzeylerde yeni ortaklar aramak zorundadır (Richthofen, 2002, s.74). İşçi sendikaların zayıflaması ve bireysel çalışma ilişkilerinin egemen olmasıyla, iş denetimi kurumları işbirliği yapacak başka işçi ve işveren kesimi temsilcileri ile ilişki kurma gereksinimi ortaya çıkmaktadır.
İşyerlerinde çalışma ilişkilerini düzenleyen toplu pazarlık ve toplu sözleşme mekanizmalarının zayıflaması ve daralması karşısında, bu mekanizmaların yerini doldurmaya çalışan insan kaynakları yönetimi birimleri, iş denetimi örgütlerinin işbirliği sağlaması gerekli ortaklar olarak karşımıza çıkmaktadır.
İş denetimi örgütlerinin işverenlerle işbirliğinde, mesleki birlikler de önemli role sahiptir. İşveren örgütlerinin ceza vererek, hatalı üyelerini uyarmaları ve kınamaları teşvik edilmelidir. İşveren örgütleri, üyelerinin işletmelerinde yasal önlemlere uyulmasında denetim elemanları ile işbirliği yapmalarını sağlamalıdır (Siddiqui, 1990, s.15-18).
İşyerlerinde çalışma ilişkilerini düzenleyen toplu pazarlık ve toplu sözleşme mekanizmalarının zayıflaması ve daralması karşısında, bu mekanizmaların yerini doldurmaya çalışan insan kaynakları yönetimi birimleri, iş denetimi örgütlerinin işbirliği sağlaması gerekli ortaklar olarak karşımıza çıkmaktadır.
İş denetimi örgütlerinin işverenlerle işbirliğinde, mesleki birlikler de önemli role sahiptir. İşveren örgütlerinin ceza vererek, hatalı üyelerini uyarmaları ve kınamaları teşvik edilmelidir. İşveren örgütleri, üyelerinin işletmelerinde yasal önlemlere uyulmasında denetim elemanları ile işbirliği yapmalarını sağlamalıdır (Siddiqui, 1990, s.15-18).
Soru 20
Ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını için yapılan ödemeleri azaltmak için çalışan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ACC
B
ACS
C
OSH
D
OSHA
E
OSA
Açıklama:
Ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını için yapılan ödemeleri azaltmak için çalışan kurum ACC 'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi devletin “çalışma barışını sağlama” işlevinin ön plana çıkması ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Rekabet gücünün artması
B
Rekabet gücünün azalması
C
İş uyuşmazlıklarının artması
D
İş uyuşmazlıklarının azalması
E
Rekabet ve uyuşmazlık dengesinin sağlanması
Açıklama:
Devletin “Çalışma Barışını Sağlama” İşlevinin Ön Plana Çıkması Küreselleşmeyle birlikte üretimin devamlılığı için rekabet gücü ön plana çıkmıştır. Rekabet gücüyle, çalışma yaşamı ve çalışma ilişkileri arasında çok yakın ilişki ve etkileşim bulunduğu ortadadır. Çalışma barışı, rekabet gücünü artıran; iş uyuşmazlıkları ise rekabet gücünü azaltan etkenler arasındadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 22
Üretimin farklı mekanlara dağıtılarak parçalanmasını gündeme getiren sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fordist üretim sistem
B
Post-fordist esnek uzmanlaşma sistemi
C
Taylorist üretim sistemi
D
Japon üretim sistemi
E
Yalın üretim yaklaşımı
Açıklama:
Post-fordist esnek uzmanlaşma sistemi, üretimin farklı mekanlara dağıtılarak parçalanmasını gündeme getirmekte; örneğin, üretimin bir bölümü bir işyerinde, diğer bir bölümünün başka bir işyerinde yapıldığı bir yapı ortaya çıkartmaktadır. Yahut iş parçalanarak aynı işyerinde birden fazla taşeronluk ile işyerlerinde bir taşeronluk zinciri oluşmasına yol açmaktadır. Bu durum, çalışanlar açısından aynı işyerinde yan yana ancak farklı işverenlere bağımlı olarak çalışmayı getirmekte, iş denetimi açısından ise alt işveren çalışanları ayrıca ele alınması gerekli bir risk grubu olarak oraya çıkmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 23
Aşağıdaki hangisi ILO’nun denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngören maddesidir?
Seçenekler
A
80 sayılı Sözleşmesi’nin 5. Maddesi
B
81 sayılı Sözleşmesi’nin 7. Maddesi
C
80 sayılı Sözleşmesi’nin 6. Maddesi
D
81 sayılı Sözleşmesi’nin 9. Maddesi
E
81 sayılı Sözleşmesi’nin 8. Maddesi
Açıklama:
ILO’nun 81 sayılı Sözleşmesi’nin 9. maddesi, denetim hizmetleri ile uzmanlar arasında karşılıklı ilişkiyi öngörür. Bu karşılıklı yardım ilişkisi, iş denetiminin uygun işlevi için vazgeçilmezdir. Bu ilişki, kamu ve özel kurumları ve üniversiteleri içerir. Teknolojik gelişmeler nedeniyle giderek karmaşıklaşan bir göreve dönüşen iş denetiminde farklı uzmanlık alanları ve üniversiteler ile daha yakın işbirliği gereksinimi arttmıştır.Doğru cevap D’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Zelanda’da, 1988’de kurulan İş Sağlığı e Güvenliği Ajansının (OSHA) ve Kaza Sigortası Kurumu’nun (ACC) arasındaki işbirliği ile 1996 yılında imzalanan protokoldeki uzlaşma maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Stratejik enformasyonları paylaşacaktır,
B
Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır,
C
Sağlık zararlarına yönelik temel inisiyatifleri başlatmak için işbirliği yapacaktır,
D
Örgütler ile üst düzeyde ilişki kuracaktır,
E
Sağlık zararlarını önlemek için işyerlerine yaptıkları katkıları değerlendirecektir.
Açıklama:
“Yeni Zelanda’da, 1988’de kurulan İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansının (OSHA), Kaza Sigortası Kurumu (ACC) ile ilişkileri mükemmeldir. OSHA, ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını ACC ise tazminatlar için yapılan ödemeleri azaltmak için çalışır. Bu iki kurum 1996’da sağlık zararlarını önleme etkinliklerinin eş güdümünü sağlamak ve etkililiğini artırmak için bir işbirliği protokolü imzalamıştır. Buna göre iki kurum:
Doğru cevap D’dir.
- Stratejik enformasyonları paylaşacaktır,
- Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır,
- Sağlık zararlarına yönelik temel inisiyatifleri başlatmak için işbirliği yapacaktır,
- Örgütlerin bütün düzeylerinde düzenli ilişki kuracaktır,
- Sağlık zararlarını önlemek için işyerlerine yaptıkları katkıları değerlendirecektir.
Doğru cevap D’dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi “İş teftişinin bütünlüğü” ile kastedilenlerden teftiş yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
İşçinin çalışma ilişkilerinin teftişi
B
İşçinin çalışma koşulları ve çalışma ilişkilerinin birlikte teftişi
C
İşçinin çalışma ortamının, çalışma ilişkilerinin ve çalışma koşullarının birlikte teftişi
D
İşçinin çalışma ortamı ve koşullarının birlikte teftişi
E
İşçinin çalışma ortamı ve çalışma ilişkileirnin birlikte teftişi
Açıklama:
“İş teftişinin bütünlüğü” ile kastedilen işçinin çalışma ilişkileri, çalışma koşulları ve çalışma ortamının birbirine etkilerini bütünsel açıdan değerlendiren bir teftiş yaklaşımıdır. Doğru cevap C’dir.
ÇALIŞMA YAŞAMININ DENETİMİNDE YENİDEN YAPILANMA GEREKSİNİMİ VE STRATEJİLERİ syf 204
ÇALIŞMA YAŞAMININ DENETİMİNDE YENİDEN YAPILANMA GEREKSİNİMİ VE STRATEJİLERİ syf 204
Soru 26
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre gelişmiş bir ülke için bu aradan aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1/1.000
B
1/45.000
C
1/10.000
D
1/20.000
E
1/2.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre gelişmiş bir ülke için 1/10.000 oranındadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 27
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre gelişmekte olan bir ülke için bu aradan aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1/1.000
B
1/45.000
C
1/10.000
D
1/20.000
E
1/2.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000 oranındadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 28
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre az gelişmiş bir ülke için bu aradan aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1/1.000
B
1/45.000
C
1/10.000
D
1/20.000
E
1/2.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Buna göre az gelişmiş bir ülke için 1/45.000 oranındadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi ABD’de, İş Güvenliği ve Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı’nda (PDP) geliştirilen sağlık ve güvenlik programlarının dört temel alanından biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
B
Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
C
Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
D
Tehlikelerin önlenmesi ve denetim altına alınması: tehlike denetimi.
E
İşçi sendikalarının yönetimler üzerinde işçi güvenliği yaptırımlarının yasal güvenceler ile desteklenmesi.
Açıklama:
ABD’de de, İş Güvenliği ve Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı (PDP) geliştirmiştir. ABD’de, İş Güvenliği ve Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı (PDP) geliştirmiştir. PDP’nda, sağlık ve güvenlik programları dört temel alanda değerlendirilir:
Doğru cevap E’dir
- Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
- Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
- Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
- Tehlikelerin önlenmesi ve denetim altına alınması: tehlike denetimi.
Doğru cevap E’dir
Soru 30
İş denetimine ilişkin yüksek performans sergileyen tüm sistemlerde denetime konu olan tüm alanlarda önlemeyi esas alan yaklaşımı geliştirildiği görülmektedir. Buna göre önlemeyi esas alan koruma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
İşyerlerinde işgücünü koruyucu politikaların gelişimini,
B
Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır,
C
Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini,
D
Sosyal diyalog yolu ile daha sağlıklı işleyen endüstri ilişkilerinin sağlanmasını,
E
İş sağlığı ve güvenliği yönetiminde, kendi kendini düzenleyen ve işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımını,
Açıklama:
İş denetimine ilişkin yüksek performans sergileyen tüm sistemlerde denetime konu olan tüm alanlarda önlemeyi esas alan yaklaşımı geliştirildiği görülmektedir. Önlemeyi esas alan koruma yaklaşımı;
Doğru ceva B’dir.
- İşyerlerinde işgücünü koruyucu politikaların gelişimini,
- Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini,
- Sosyal diyalog yolu ile daha sağlıklı işleyen endüstri ilişkilerinin sağlanmasını,
- Özellikle iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde, kendi kendini düzenleyen ve işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımın içerir.
Doğru ceva B’dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi iş denetimindeki sorunların artmasına etki eden bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması
B
İşgücü piyasalarının parçalanması
C
Olumsuz koşullarda çalışan çocuk işgücünün artması
D
Kayıt dışı istihdamın genişlemesi
E
Teknolojinin gelişmesi
Açıklama:
Diğer yandan, çalışma standartlarının gelişiminde geleneksel olarak oldukça önemli roller üstlenen sendikaların, değişen üretim ve istihdam biçimlerine yanıt vermede yetersiz kalmasıyla, sendikalar güç kaybetmiş, kolektif iş ilişkileri yerine bireysel iş ilişkileri yaygınlaşmıştır.
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi küresel sorunlar nedeniyle, iş denetimin önündeki sorunlar artırmıştır.
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi küresel sorunlar nedeniyle, iş denetimin önündeki sorunlar artırmıştır.
Soru 32
"...... belirginleşen küreselleşmeyle birlikte üretim süreçlerinde değişim başlamış ve fordist üretim süreci yerini “üretim süreçlerinin parçalandığı, ulus devletlerin sınırlarını aşacak şekilde küresel bir örgütlenmenin geliştiği” post-fordist olarak ifade edilen üretim yapısının egemen olduğu bir üretim sürecine bırakmıştır." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?
Seçenekler
A
18. yüzyılda
B
1900 lerin başında
C
1. Dünya savaşından sonra
D
1980 lerde
E
Milenyumun ilk çeyreğine yaklaşırken
Açıklama:
1980’lerde belirginleşen küreselleşmeyle birlikte üretim süreçlerinde değişim başlamış ve fordist üretim süreci yerini “üretim süreçlerinin parçalandığı, ulus devletlerin sınırlarını aşacak şekilde küresel bir örgütlenmenin geliştiği” post-fordist olarak ifade edilen üretim yapısının egemen olduğu bir üretim sürecine bırakmıştır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasının olumsuz sonuçlarından birisi olamaz?
Seçenekler
A
İstihdam biçimlerinin farklılaşması
B
İşgücü piyasalarının parçalanması
C
Olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması
D
Kayıt dışı istihdamın genişlemesi
E
Sendikalaşmanın artması
Açıklama:
Post-fordist esnek uzmanlaşma sistemi, üretimin farklı mekanlara dağıtılarak
parçalanmasını gündeme getirmekte; örneğin, üretimin bir bölümü bir işyerinde,
diğer bir bölümünün başka bir işyerinde yapıldığı bir yapı ortaya çıkartmaktadır.
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
parçalanmasını gündeme getirmekte; örneğin, üretimin bir bölümü bir işyerinde,
diğer bir bölümünün başka bir işyerinde yapıldığı bir yapı ortaya çıkartmaktadır.
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Soru 34
"........ rekabet gücünü artıran; ........ ise rekabet gücünü azaltan etkenler arasındadır." cümlesinde boş bırakılan yerlere gelebilecek uygun ifadeler sırasıyla hangileridir?
Seçenekler
A
Sendikalaşma- İş uyuşmazlıkları
B
Çalışma barışı- İş uyuşmazlıkları
C
Çalışma barışı- Teknoloji
D
Teknoloji- Sendikalaşma
E
Küreselleşme- Teknoloji
Açıklama:
Küreselleşmeyle birlikte üretimin devamlılığı için rekabet gücü ön plana çıkmıştır. Rekabet gücüyle, çalışma yaşamı ve çalışma ilişkileri arasında çok yakın ilişki ve etkileşim bulunduğu ortadadır.
Çalışma barışı, rekabet gücünü artıran; iş uyuşmazlıkları ise rekabet gücünü azaltan etkenler arasındadır
Çalışma barışı, rekabet gücünü artıran; iş uyuşmazlıkları ise rekabet gücünü azaltan etkenler arasındadır
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin önündeki sorunların artmasına neden olan problemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması
B
İşgücü piyasalarının parçalanması
C
Olumsuz koşullarda çalışan göçmenler
D
Çocuk işgücünün azalması
E
Kayıt dışı istihdamın genişlemesi
Açıklama:
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi küresel sorunlar nedeniyle, iş denetimin önündeki sorunlar artırmıştır.
Soru 36
Post-fordist üretim yapısı hangi yıllarda başlamıştır?
Seçenekler
A
1960'lar
B
1970'ler
C
1980'ler
D
1990'lar
E
2000'ler
Açıklama:
1980’lerde belirginleşen küreselleşmeyle birlikte üretim süreçlerinde değişim başlamış ve fordist üretim süreci yerini “üretim süreçlerinin parçalandığı, ulus devletlerin sınırlarını aşacak şekilde küresel bir örgütlenmenin geliştiği” post-fordist olarak ifade edilen üretim yapısının egemen olduğu bir üretim sürecine bırakmıştır.
Soru 37
Çalışma yaşamının denetiminde karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik ILO tarafından kaç adet stratejik adım tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
İş denetiminin güçlendirilmesinde, yine ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır.
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ILO tarafından tanımlanan 10 stratejik adımdan birisi değildir?
Seçenekler
A
Özellikle denetim elemanı anlamında kaynakların daha iyi kullanımını
B
Müfettişlere, gözetim, tavsiye ve yasaları uygulatma düzlemlerinde daha etkin rol verilmesi
C
Yönetim sistemleri ve denetim elemanları için gerekli araçların sağlanmasını
D
Sosyal diyaloğun denetlenmesi
E
Sigorta kuruluşları ve acil yardım bölümleri ile ağ yapı oluşumuna önem verilmesi
Açıklama:
Bu on adım; iş denetimi için ILO standartlarını içerecek şekilde uygun yapı ve örgütlenmenin oluşturulmasını; özellikle denetim elemanı anlamında kaynakların daha iyi kullanımını; önlemeye yönelik denetim anlayışını içselleştirmek adına etkin eğitimlerin yapılmasını; müfettişlere, gözetim, tavsiye ve yasaları uygulatma düzlemlerinde daha etkin rol verilmesini; tümleşik/bütünleşik denetim anlayışının yaygınlaştırılmasını; denetimlerin sıklığı ve önleme stratejilerine ilişkin plan oluşturulmasını; yönetim sistemleri ve denetim elemanları için gerekli araçların sağlanmasını (bilgi, veri akışı sağlanması); sosyal diyaloğun geliştirilmesini; iş denetimi ile ilgili çalışan uluslararası örgütler ve ulusal düzeyde işçi ve işveren örgütleri, sigorta kuruluşları ve acil yardım bölümleri ile ağ yapı oluşumuna önem verilmesini; yolsuzluk ve alanda sorun yaratan diğer unsurların ortadan kaldırılmasını içermektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesini
güçlendirme stratejilerinden birisidir?
güçlendirme stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Cezalandırıcı anlayıştan yol göstericilik ve rehberliğe yönelinmesi
B
Uzman kuruluşlarla ilişkilerin geliştirme ve araştırmalara katılmak
C
İşletmelerin iş sağlığı ve güvenliği performansının denetlenmesi
D
İş sağlığı ve güvenliği işyeri örgütlenmeleri ile işbirliği
E
Ulusal ve sektörel politika ve eylem programları oluşturulması ve yürütülmesine katkı yapılması
Açıklama:
Üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesini güçlendirme stratejileri; “iş müfettişlerinin sürekli eğitimle desteklenmesi ve uzmanlaşmalarının sağlanması, uzman kuruluşlarla ilişkilerin geliştirme ve araştırmalara katılmak, teknolojideki ve çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları
ve rehberler hazırlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilir.
ve rehberler hazırlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi farklı işgücü kesimlerine ve korumasız işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Standart koruma politikalarının işkolu ve işyerine özgü koruma politikaları ile tamamlanması
B
İş müfettişlerinin sürekli eğitimle desteklenmesi ve uzmanlaşmalarının sağlanması
C
Teknolojideki ve çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları ve rehberler hazırlanması
D
Yolsuzluk ve alanda sorun yaratan diğer unsurların ortadan kaldırılması
E
Benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi
Açıklama:
Farklı işgücü kesimlerine ve korumasız işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejileri; “işyeri dışına taşan koruma düzenlemeleri geliştirilmesi ve denetim yetkisinin genişletilmesi, iş denetimi kaynaklarının en korunaksız işgücü kesimlerine
yöneltilmesi ve standart koruma politikalarının işkolu ve işyerine özgü koruma politikaları ile tamamlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilir.
yöneltilmesi ve standart koruma politikalarının işkolu ve işyerine özgü koruma politikaları ile tamamlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi
B
Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek
C
Çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları
ve rehberler hazırlanması
ve rehberler hazırlanması
D
İş denetimi kaynaklarının en korunaksız işgücü kesimlerine yöneltilmesi
E
Standart koruma politikalarının işkolu ve işyerine özgü koruma politikaları ile tamamlanması
Açıklama:
Bu gereklilik doğrultusunda kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri; “benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi, tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek ve önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların öncelikli sorunlara yönlendirilmesi” şeklinde sıralanarak açıklanabilir.
Soru 42
OSHA ve ACC hangi tarihte sağlık zararlarını önleme etkinliklerinin eş güdümünü sağlamak ve etkililiğini artırmak için bir işbirliği protokolü imzalamıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1996
D
1997
E
1998
Açıklama:
“Yeni Zelanda’da, 1988’de kurulan İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansının (OSHA), Kaza Sigortası Kurumu (ACC) ile ilişkileri mükemmeldir. OSHA, ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını ACC ise tazminatlar için yapılan ödemeleri azaltmak için çalışır. Bu iki kurum 1996’da sağlık zararlarını önleme etkinliklerinin eş güdümünü sağlamak ve etkililiğini artırmak için bir işbirliği protokolü imzalamıştır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi OSHA ve ACC'nin imzaladığı protokolün maddelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Stratejik enformasyonları paylaşacaktır
B
Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır
C
Sağlık zararlarına yönelik temel inisiyatifleri başlatmak için işbirliği yapacaktır,
D
Örgütlerin bütün düzeylerinde düzenli ilişki kuracaktır
E
Her iki kurum da mesleksel kaza ve hastalık sigortasından veya işçi tazminatlarından sorumlu olmayacaktır
Açıklama:
Bu iki kurum 1996’da sağlık zararlarını önleme etkinliklerinin eş güdümünü sağlamak ve etkililiğini artırmak için bir işbirliği protokolü
imzalamıştır. Buna göre iki kurum:
• Stratejik enformasyonları paylaşacaktır,
• Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır,
• Sağlık zararlarına yönelik temel inisiyatifleri başlatmak için işbirliği yapacaktır,
• Örgütlerin bütün düzeylerinde düzenli ilişki kuracaktır,
• Sağlık zararlarını önlemek için işyerlerine yaptıkları katkıları değerlendirecektir.”
imzalamıştır. Buna göre iki kurum:
• Stratejik enformasyonları paylaşacaktır,
• Sağlık zararlarını önlemek için öncelikleri saptayacak ve tanımlayacaktır,
• Sağlık zararlarına yönelik temel inisiyatifleri başlatmak için işbirliği yapacaktır,
• Örgütlerin bütün düzeylerinde düzenli ilişki kuracaktır,
• Sağlık zararlarını önlemek için işyerlerine yaptıkları katkıları değerlendirecektir.”
Soru 44
Uluslararası Çalışma Örgütünün koyduğu ölçütlere göre gelişmekte olan bir ülke için, işyeri başına düşen müfettiş sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/15.000
C
1/18.000
D
1/20.000
E
1/40.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri,
iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Soru 45
I-Benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi II-Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek III-Önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların öncelikli sorunlara yönlendirilmesi Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İş denetimine ayrılan kaynakların azalması, denetimin kendine ortak araması ve ortak etkinliğe yönelmesini gerektirmektedir.
kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri; “benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi, tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek ve önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların öncelikli sorunlara yönlendirilmesi” şeklinde sıralanabilir.
kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri; “benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi, tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek ve önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların öncelikli sorunlara yönlendirilmesi” şeklinde sıralanabilir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi iş müfettişlerinin işlevlerini yerine getirirken etkin ilişkiler kurması gereken kurum/kuruluşlardan değildir?
Seçenekler
A
Polis teşkilatı
B
Yargı
C
Şehir plancıları
D
Çevre kurumları
E
Spor kulüpleri
Açıklama:
Küçük işletmeler de ve informel sektörde, önleyici kapasiteleri geliştirmek için
artan bir şekilde, iş denetimi yeni partnerler ve müşteriler aramaktadır
İş müfettişleri işlevlerini yerine getirirken; polisle, yargıyla, şehir plancıları veya çevre kurumları gibi diğer kurumlarla etkin ve yapıcı ilişkiler kurmalıdır.
artan bir şekilde, iş denetimi yeni partnerler ve müşteriler aramaktadır
İş müfettişleri işlevlerini yerine getirirken; polisle, yargıyla, şehir plancıları veya çevre kurumları gibi diğer kurumlarla etkin ve yapıcı ilişkiler kurmalıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi tümleşik/bütünleşik iş denetimi sisteminde yer alan temel aktörlerden değildir?
Seçenekler
A
İlgili bakanlıklar
B
İşverenler ve örgütleri
C
İşçi sendikaları
D
İşçi birlikleri
E
Yargı mensupları
Açıklama:
Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sisteminde, bütüncül bir yaklaşımla sistem içerisindeki temel aktörler ilgili bakanlıklar, işverenler ve örgütleri, işçi sendikaları, birlikler ve diğer paydaşlar arasında sinerji yaratılmak istenmektedir.
Soru 48
Uluslararası Çalışma Örgütünün ortaya koyduğu ölçütlere göre gelişmiş bir ülke için iş yeri başına düşen müfettiş sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/20.000
C
1/30.000
D
1/45.000
E
1/90.000
Açıklama:
Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’dir.
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir
Soru 49
Uluslararası Çalışma Örgütünün ortaya koyduğu ölçütlere göre gelişmekte olan bir ülkede işyeri başına düşen müfettiş sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/20.000
C
1/29.000
D
1/37.000
E
1/45.000
Açıklama:
Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’dir.
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Soru 50
Uluslararası Çalışma Örgütünün ortaya koyduğu ölçütlere göre az gelişmiş bir ülkede işyeri başına düşen müfettiş sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/20.000
C
1/45.000
D
1/90.000
E
1/180.000
Açıklama:
Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’dir.
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler;
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Soru 51
I. Esnek çalışma biçimlerinin yaygınlaşması
II. Kadınların işcücüne katılım oranlarının artması
III. Sendikaların güç kazanması
IV. Çalışma mekanının bağımsızlaşması, işin işyeri dışında yapılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma ilişkilerinin küreselleşmesi sonucu ortaya çıkan sonuçlar arasında yer almaktadır?
II. Kadınların işcücüne katılım oranlarının artması
III. Sendikaların güç kazanması
IV. Çalışma mekanının bağımsızlaşması, işin işyeri dışında yapılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma ilişkilerinin küreselleşmesi sonucu ortaya çıkan sonuçlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III
C
II-III
D
III-IV
E
I-III
Açıklama:
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla istihdam biçimlerinin farklılaşması,
işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk
işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Post-fordist esnek uzmanlaşma sistemi, üretimin farklı mekanlara dağıtılarak
parçalanmasını gündeme getirmektedir. Özellikle kısmi süreli çalışma ve diğer esnek çalışma biçimlerinin yaygınlaşmasıylakadınların işgücüne katılım oranlarının artmıştır. Özellikle informel sektörün
büyümesiyle, bu sektörde çalıştırılan çocukların sayısında artışlar gözlemlenmektedir.
Yasal çalışma yaşının altındaki çocuklar, yasadışı istihdamın bir parçasını oluştururlar.
Risk grupları (kadın /çocuk/ özürlü) korunması gerekli işgücü kesiminin başında
gelmekte, iş denetiminin de öncelikli hedef grupları arasında bulunmaktadır.İşgücü piyasasının güvenceli işlerde istihdam edilen çekirdek işgücü ve güvencesiz,
düzensiz işlerde istihdam edilen çevre işgücü olarak ayrışması ve çevre işgücünün
örgütlenmesindeki zorluklar, sendikaların, değişen üretim ve istihdam
biçimlerine yanıt vermede yetersiz kalmasıyla, sendikalar güç kaybetmiştir. Sendikal
hareket, fordist dönemin aksine gücünü kaybetmiş ve kolektif iş ilişkileri
yerine bireysel iş ilişkileri yaygınlaşmıştır. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır.
işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk
işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Post-fordist esnek uzmanlaşma sistemi, üretimin farklı mekanlara dağıtılarak
parçalanmasını gündeme getirmektedir. Özellikle kısmi süreli çalışma ve diğer esnek çalışma biçimlerinin yaygınlaşmasıylakadınların işgücüne katılım oranlarının artmıştır. Özellikle informel sektörün
büyümesiyle, bu sektörde çalıştırılan çocukların sayısında artışlar gözlemlenmektedir.
Yasal çalışma yaşının altındaki çocuklar, yasadışı istihdamın bir parçasını oluştururlar.
Risk grupları (kadın /çocuk/ özürlü) korunması gerekli işgücü kesiminin başında
gelmekte, iş denetiminin de öncelikli hedef grupları arasında bulunmaktadır.İşgücü piyasasının güvenceli işlerde istihdam edilen çekirdek işgücü ve güvencesiz,
düzensiz işlerde istihdam edilen çevre işgücü olarak ayrışması ve çevre işgücünün
örgütlenmesindeki zorluklar, sendikaların, değişen üretim ve istihdam
biçimlerine yanıt vermede yetersiz kalmasıyla, sendikalar güç kaybetmiştir. Sendikal
hareket, fordist dönemin aksine gücünü kaybetmiş ve kolektif iş ilişkileri
yerine bireysel iş ilişkileri yaygınlaşmıştır. Sorunun Doğru Cevabı A şıkkıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi önlemeyi esas alan koruma yaklaşımında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İşyerlerinde işgücünü koruyucu politikaların gelişimini içerir
B
Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini içerir
C
Sosyal diyalog yolu ile daha sağlıklı işleyen endüstri ilişkilerinin sağlanmasını içeriri
D
Özellikle iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde, kendi kendini düzenleyen ve
işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımın içerir
işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımın içerir
E
Kaza olduktan sonra sonuçlarını ortadan kaldırmaya yönelik politikaları içerir
Açıklama:
Önlemeyi esas alan koruma yaklaşımı;
• İşyerlerinde işgücünü koruyucu politikaların gelişimini,
• Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini,
• Sosyal diyalog yolu ile daha sağlıklı işleyen endüstri ilişkilerinin sağlanmasını,
• Özellikle iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde, kendi kendini düzenleyen ve
işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımın içerir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
• İşyerlerinde işgücünü koruyucu politikaların gelişimini,
• Sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini,
• Sosyal diyalog yolu ile daha sağlıklı işleyen endüstri ilişkilerinin sağlanmasını,
• Özellikle iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde, kendi kendini düzenleyen ve
işletme yönetiminin bir parçası hâline gelen sistemlerin tanıtımın içerir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır
Soru 53
İşverenlere kalite ile güvenliği bütünleştiren bir yönetim sistemi çerçevesi ve iş sağlığı ve güvenliği sisteminin etkinliğinin ölçülmesi için ayrıntılı bir denetim aracı sunan Güvenlik Yönetimi Gerçekleştirme Programı hangi, ülkede oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
Avusturalya
C
Japonya
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Avustralya’da Victoria İşçi Sigortaları Kurumu tarafından Güvenlik Yönetimi
Gerçekleştirme Programı oluşturulmuş, bu programla işverenlere kalite ile güvenliği
bütünleştiren bir yönetim sistemi çerçevesi ve iş sağlığı ve güvenliği sisteminin
etkinliğini ölçmesi için ayrıntılı bir denetim aracı sunulur.
Gerçekleştirme Programı oluşturulmuş, bu programla işverenlere kalite ile güvenliği
bütünleştiren bir yönetim sistemi çerçevesi ve iş sağlığı ve güvenliği sisteminin
etkinliğini ölçmesi için ayrıntılı bir denetim aracı sunulur.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi iş denetiminin güçlendirilmesinde ILO tarafından ortaya çıkarılan rehber niteliği taşıyan 10 stratejik adımda yer almamaktadır?
Seçenekler
A
ILO standartlarını içerecek şekilde uygun yapı ve örgütlenmenin oluşturulmasını
B
Özellikle denetim alanında kaynakların daha iyi kullanımını
C
Denetimlerin sıklığı ve önleme stratejilerine ilişkin plan oluşturulmasını
D
Yönetim sistemleri ve denetim elemanları için gerekli araçların sağlanması
E
Verimliliğin arttırılmasını
Açıklama:
İş denetiminin güçlendirilmesinde, yine ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır. Bu adımlar, iş denetimi pratikleri,
politika soruları, meslek içi eğitim ve denetim aktiviteleri hakkında, politikacılara
ve denetim elemanlarına rehber sunmaktadır. Bu on adım; iş denetimi için ILO
standartlarını içerecek şekilde uygun yapı ve örgütlenmenin oluşturulmasını; özellikle
denetim elemanı anlamında kaynakların daha iyi kullanımını; önlemeye yönelik
denetim anlayışını içselleştirmek adına etkin eğitimlerin yapılmasını; müfettişlere,
gözetim, tavsiye ve yasaları uygulatma düzlemlerinde daha etkin rol verilmesini;
tümleşik/bütünleşik denetim anlayışının yaygınlaştırılmasını; denetimlerin sıklığı
ve önleme stratejilerine ilişkin plan oluşturulmasını; yönetim sistemleri ve denetim
elemanları için gerekli araçların sağlanmasını (bilgi, veri akışı sağlanması); sosyal
diyaloğun geliştirilmesini; iş denetimi ile ilgili çalışan uluslararası örgütler ve ulusal
düzeyde işçi ve işveren örgütleri, sigorta kuruluşları ve acil yardım bölümleri ile ağ
yapı oluşumuna önem verilmesini; yolsuzluk ve alanda sorun yaratan diğer unsurların
ortadan kaldırılmasını içermektedir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır. Bu adımlar, iş denetimi pratikleri,
politika soruları, meslek içi eğitim ve denetim aktiviteleri hakkında, politikacılara
ve denetim elemanlarına rehber sunmaktadır. Bu on adım; iş denetimi için ILO
standartlarını içerecek şekilde uygun yapı ve örgütlenmenin oluşturulmasını; özellikle
denetim elemanı anlamında kaynakların daha iyi kullanımını; önlemeye yönelik
denetim anlayışını içselleştirmek adına etkin eğitimlerin yapılmasını; müfettişlere,
gözetim, tavsiye ve yasaları uygulatma düzlemlerinde daha etkin rol verilmesini;
tümleşik/bütünleşik denetim anlayışının yaygınlaştırılmasını; denetimlerin sıklığı
ve önleme stratejilerine ilişkin plan oluşturulmasını; yönetim sistemleri ve denetim
elemanları için gerekli araçların sağlanmasını (bilgi, veri akışı sağlanması); sosyal
diyaloğun geliştirilmesini; iş denetimi ile ilgili çalışan uluslararası örgütler ve ulusal
düzeyde işçi ve işveren örgütleri, sigorta kuruluşları ve acil yardım bölümleri ile ağ
yapı oluşumuna önem verilmesini; yolsuzluk ve alanda sorun yaratan diğer unsurların
ortadan kaldırılmasını içermektedir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
Soru 55
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan kaç adet stratejik adım bulunmaktadır?
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan kaç adet stratejik adım bulunmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
8
E
10
Açıklama:
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 adet stratejik adım bulunmaktadır. Sorunun doğru Cevabı E Şıkkıdır.
bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber
niteliği taşıyan 10 adet stratejik adım bulunmaktadır. Sorunun doğru Cevabı E Şıkkıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi ILO'nun işlevsel bir iş denetim için tavsiye ettiği stratejik adımlara uygun olarak bir çok ülkede çalışma yaşamının denetiminde karşılaşılan sorunların çözümünde benimsediği stratejiler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesinin güçlendirilmesi
B
Kamu kaynaklarını azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma
C
Korunmasızlaşan işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejileri geliştirilmesi
D
Sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi
E
Denetimde önleme odaklı koruma yaklaşımından ziyade maliyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaklaşımların benimsenmesi
Açıklama:
ILO’nun işlevsel bir iş denetimi için tavsiye ettiği stratejik adımlara uygun
olarak bir çok ülkede çalışma yaşamının denetiminde karşılaşılan sorunların çözümünde
benimsenen stratejiler “üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme
kapasitesini güçlendirme, korunmasızlaşan işgücü kesimlerine yönelik denetim
stratejileri geliştirilmesi, sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi,
kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği
artırma, denetimde önleme odaklı koruma yaklaşımının benimsenmesi” ne
yönelik stratejiler şeklinde sıralanabilir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
olarak bir çok ülkede çalışma yaşamının denetiminde karşılaşılan sorunların çözümünde
benimsenen stratejiler “üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme
kapasitesini güçlendirme, korunmasızlaşan işgücü kesimlerine yönelik denetim
stratejileri geliştirilmesi, sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi,
kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği
artırma, denetimde önleme odaklı koruma yaklaşımının benimsenmesi” ne
yönelik stratejiler şeklinde sıralanabilir. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, ABD'de işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programındaki (PDP) sağlık ve güvenlik programlarının değerlendirildiği alanlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Yönetim önderliği ve işçilerin katılımı
B
Amaca yönelik işyeri çözümlemesi
C
Primlerin toplanması
D
Kaza ve kayıt çözümlemeleri
E
Tehlikelerin önlenmesi ve denetim altına alınması
Açıklama:
ABD’de, İş Güvenliği ve
Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen
bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı
(PDP) geliştirmiştir. PDP’nda, sağlık ve güvenlik programları dört temel alanda
değerlendirilir (Richthofen, Benadon, Lurvey, 2003, s.57):
• Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
• Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
• Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
• Tehlikelerin önlenmesi ve denetim altına alınması: tehlike denetimi.
Sorunun Cevabı C Şıkkıdır
Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen
bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı
(PDP) geliştirmiştir. PDP’nda, sağlık ve güvenlik programları dört temel alanda
değerlendirilir (Richthofen, Benadon, Lurvey, 2003, s.57):
• Yönetimin önderliği ve işçilerin katılımı,
• Amaca yönelik işyeri çözümlemesi,
• Kaza ve kayıt çözümlemeleri,
• Tehlikelerin önlenmesi ve denetim altına alınması: tehlike denetimi.
Sorunun Cevabı C Şıkkıdır
Soru 58
Bütüncül bir yaklaşımla sistem içerisindeki temel aktörler ilgili bakanlıklar, işverenler ve örgütleri, işçi sendikaları,
birlikler ve diğer paydaşlar arasında sinerji yaratılmak istenen denetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
birlikler ve diğer paydaşlar arasında sinerji yaratılmak istenen denetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tümleşik/bütünleşik denetim
B
Caydırıcı denetim
C
Önleme odaklı denetim
D
Tepkisel denetim
E
Sistematik denetim
Açıklama:
Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sisteminde, bütüncül bir yaklaşımla sistem
içerisindeki temel aktörler ilgili bakanlıklar, işverenler ve örgütleri, işçi sendikaları,
birlikler ve diğer paydaşlar arasında sinerji yaratılmak istenmekmektedir. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
içerisindeki temel aktörler ilgili bakanlıklar, işverenler ve örgütleri, işçi sendikaları,
birlikler ve diğer paydaşlar arasında sinerji yaratılmak istenmekmektedir. Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi iş denetim sistemlerinin değişen koşullar altında yetersiz kalmasının nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sendikaların güç kaybetmesi
B
Denetim elemanlarının sayısal olarak azalması
C
Kayıt dışı istihdamın genişlemesi
D
Kamu kaynaklarının azaltılması
E
İş güvencesinin gelmesi
Açıklama:
Üretim ve istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi küresel sorunlar nedeniyle, iş denetimin önündeki sorunlar artırmıştır. Diğer yandan, çalışma standartlarının gelişiminde geleneksel olarak oldukça önemli roller üstlenen sendikaların, değişen üretim ve istihdam biçimlerine yanıt vermede yetersiz kalmasıyla, sendikalar güç kaybetmiş, kolektif iş ilişkileri yerine bireysel iş ilişkileri yaygınlaşmıştır. Değişen koşullar karşısında iş denetiminin stratejik ortağı olan sendikaların güç kaybetmesi, iş denetimi kurumlarının farklı stratejik ortaklıklar kurması gereksinimini ortaya çıkarmıştır.
Değişen koşullar nedeniyle iş denetimi kurumları açısından kurumsal kapasite genişlemesine olan gereksinim artmış, ancak diğer yandan aynı süreçte kamunun rolünün daraltılması, kamu kesimi kaynaklarının azalması gibi etkenler, denetim sistemlerini var olan koşullara yanıt bulma açısından baskı altına sokan diğer unsurlar olarak ortaya çıkmıştır. Kamu kesimi kaynaklarının azalmasının ilk etkisi, denetim elemanlarının sayısında yaşanan azalışta kendini göstermektedir .
Yukarıda değinilen sorunlar nedeniyle iş denetim sistemleri, 2000’li yılların başlarından itibaren değişen üretim ve istihdam biçimleri karşısında gerek gelişmiş ve gerekse de gelişmekte olan ülkelerde var olan yapılanmaları ile yetersiz kalmışlardır. Sorunun Doğru Cevabı E şıkkıdır.
Değişen koşullar nedeniyle iş denetimi kurumları açısından kurumsal kapasite genişlemesine olan gereksinim artmış, ancak diğer yandan aynı süreçte kamunun rolünün daraltılması, kamu kesimi kaynaklarının azalması gibi etkenler, denetim sistemlerini var olan koşullara yanıt bulma açısından baskı altına sokan diğer unsurlar olarak ortaya çıkmıştır. Kamu kesimi kaynaklarının azalmasının ilk etkisi, denetim elemanlarının sayısında yaşanan azalışta kendini göstermektedir .
Yukarıda değinilen sorunlar nedeniyle iş denetim sistemleri, 2000’li yılların başlarından itibaren değişen üretim ve istihdam biçimleri karşısında gerek gelişmiş ve gerekse de gelişmekte olan ülkelerde var olan yapılanmaları ile yetersiz kalmışlardır. Sorunun Doğru Cevabı E şıkkıdır.
Soru 60
UÇÖ'ne göre az gelişmiş bir ülke için işyeri başına düşen müfettiş sayısını belirleme ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/20.000
C
1/30.000
D
1/40.000
E
1/45.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri,
iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler ();
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası
Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler ();
• Gelişmiş bir ülke için 1/10.000
• Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000
• Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir.
Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla çıkan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
olumsuz koşullarda çalışan göçmen işgücünün artması
B
kayıt dışı istihdamın daralması
C
istihdam biçimlerinin farklılaşması
D
işgücü piyasalarının parçalanması
E
olumsuz koşullarda çalışan çocuk işgücünün artması
Açıklama:
kayıt dışı istihdamın daralması
Soru 62
1980’lerde belirginleşen küreselleşmeyle birlikte üretim süreçlerinde değişim başlamış ve fordist üretim süreci yerini “üretim süreçlerinin parçalandığı, ulus devletlerin sınırlarını aşacak şekilde küresel bir örgütlenmenin geliştiği” post-fordist olarak ifade edilen .......... egemen olduğu bir üretim sürecine bırakmıştır.
Seçenekler
A
üretim yapısının
B
tüketim yapısının
C
sermaye piyasasının
D
iş denetiminin
E
istihdam biçimlerinin
Açıklama:
üretim yapısının
Soru 63
Çalışma barışı, rekabet gücünü artıran;............ ise rekabet gücünü azaltan etkenler arasındadır.
Seçenekler
A
sosyal diyalog
B
işgücü piyasası
C
piyasa işlerliği
D
örgütsüz işgücü
E
iş uyuşmazlıkları
Açıklama:
iş uyuşmazlıkları
Soru 64
..............., risklerin olumsuz sonuçlarını telafi etmekten çok, riskleri önleme yönünde evrilmektedir.
Seçenekler
A
İş denetimi kurumları
B
Çalışma ilişkileri
C
Çağdaş sosyal koruma sistemleri
D
İşveren temsilcileri
E
Toplu sözleşme mekanizmaları
Açıklama:
Çağdaş sosyal koruma sistemleri
Soru 65
İşgücünün korunması anlamında ele alındığında,............. kavramı, öncelikle olayları, tartışmaları, uyuşmazlıkları, iş kazalarını, meslek hastalıklarını varolan mevzuata uygunluk sağlayarak önleme çabasını tanımlar.
Seçenekler
A
erteleme
B
gevşeme
C
aktarma
D
önleme
E
değişme
Açıklama:
önleme
Soru 66
Gelişmekte olan ülkelerde sanayileşmeyle birlikte istihdam ve istihdam içinde bağımlı çalışanların oranı büyümektedir. Bu süreçte, iş denetiminin hedef grubu olan................ de büyümektedir.
Seçenekler
A
bağımlı çalışanlar kitlesi
B
işsizler kitlesi
C
bağımsız çalışanlar kitlesi
D
iş güvenliği kitlesi
E
standart-dışı çalışma kitlesi
Açıklama:
bağımlı çalışanlar kitlesi
Soru 67
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
iş denetimi için ILO standartlarını içerecek şekilde uygun yapı ve örgütlenmenin oluşturulmasını
B
yönetim sistemleri ve denetim elemanları için gerekli araçların sağlanmasını
C
birbirinden bağımsız denetim anlayışının yaygınlaştırılmasını
D
denetimlerin sıklığı ve önleme stratejilerine ilişkin plan oluşturulmasını
E
sosyal diyaloğun geliştirilmesini
Açıklama:
birbirinden bağımsız denetim anlayışının yaygınlaştırılmasını
Soru 68
İşyeri dışına taşan koruma düzenlemeleri geliştirilmesi ve denetim yetkisinin genişletilmesi, iş denetimi kaynaklarının en korunaksız işgücü kesimlerine yöneltilmesi ve standart koruma politikalarının işkolu ve işyerine özgü koruma politikaları ile tamamlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilen stratejiler, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş müfettişlerinin sürekli eğitimle desteklenmesi stratejileri
B
Yapılanma stratejileri
C
Değişime uyumlu yönetmelik stratejileri
D
Uygulama kodları stratejileri
E
Farklı işgücü kesimlerine ve korumasız işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejileri
Açıklama:
Farklı işgücü kesimlerine ve korumasız işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejileri
Soru 69
OSHA, ölümcül iş kazalarını ve ağır meslek hastalıklarını, ACC ise .........azaltmak için çalışır.
Seçenekler
A
işçiler için yapılan ödemeleri
B
tazminatlar için yapılan ödemeleri
C
örgütsel yapılan ödemeleri
D
sağlık zararlarına yönelik ödemeleri
E
iş denetimi ödemeleri
Açıklama:
tazminatlar için yapılan ödemeleri
Soru 70
..................başarısı, çalışma ortamından, çalışma koşullarından ve çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunları, toplumsal şartlara ve gereksinimlere uygun olarak çözümleyebilme gücüne göre değerlendirilir.
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği sistemlerinin
B
İş yaklaşım sistemlerinin
C
İş denetim sistemlerinin
D
İşin yürütümü sistemlerinin
E
İş gücü sistemlerinin
Açıklama:
İş denetim sistemlerinin
Soru 71
I. İstihdam biçimlerinin farklılaşması
II. İşgücü piyasalarının parçalanması
III. Olumsuz koşullarda çalışan göçmenler
IV. Çocuk işgücünün artması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan sorunlardandır?
II. İşgücü piyasalarının parçalanması
III. Olumsuz koşullarda çalışan göçmenler
IV. Çocuk işgücünün artması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan sorunlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Post-fordist üretim biçimlerinin yaygınlaşmasıyla istihdam biçimlerinin farklılaşması, işgücü piyasalarının parçalanması, olumsuz koşullarda çalışan göçmen, çocuk işgücünün artması, kayıt dışı istihdamın genişlemesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Soru 72
I. Sosyal diyalog döneminin başlaması
II. İş denetimi ile sorunların çözülmesi
III. İş uyuşmazlıklarının en alt düzeye indirgenmesi
IV. Sendikal toplu pazarlık
Sosyal devletin çalışma ilişkilerindeki rolünün değişmesi ile birlikte devletin “çalışma barışını sağlama” işlevi ön plana çıkmıştır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu kapsamda ortaya çıkan uygulamalardandır?
II. İş denetimi ile sorunların çözülmesi
III. İş uyuşmazlıklarının en alt düzeye indirgenmesi
IV. Sendikal toplu pazarlık
Sosyal devletin çalışma ilişkilerindeki rolünün değişmesi ile birlikte devletin “çalışma barışını sağlama” işlevi ön plana çıkmıştır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu kapsamda ortaya çıkan uygulamalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Çalışma ilişkilerinde sosyal diyalog dönemi başlamış, yoğunlaşan küresel rekabet ortamında çatışma esasına dayalı sendikal toplu pazarlık yerini iş uyuşmazlıklarını en alt düzeye indirmeyi hedefleyen insan kaynakları yönetimi politikaları almıştır (Şenkal, 1996, s.175). Bu gelişmeler karşısında “çalışma barışının sağlanması” sosyal devletin işlevleri arasında ön plana çıkmıştır. Bu süreçte iş denetiminin, iş uyuşmazlıklarının çıkmasını önleyerek ve çözümlenmesine katkı vererek çalışma barışının sağlanması konusundaki rolünün de ön plana çıkartıldığı görülmektedir.
Soru 73
I. İş denetimi pratikleri
II. Politika soruları
III. Meslek içi eğitim
IV. Denetim aktiviteleri
V. Sendikal sorunlar
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan stratejik adımlar yukarıdakilerden hangisi/hangileri politikacılara ve denetim elemanlarına rehberlik etmektedir?
II. Politika soruları
III. Meslek içi eğitim
IV. Denetim aktiviteleri
V. Sendikal sorunlar
İş denetiminin güçlendirilmesinde, ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan stratejik adımlar yukarıdakilerden hangisi/hangileri politikacılara ve denetim elemanlarına rehberlik etmektedir?
Seçenekler
A
II ve V
B
I, II ve III
C
I, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
İş denetiminin güçlendirilmesinde, yine ILO tarafından ortaya çıkarılan ve işlevsel bir iş denetimi sisteminin nasıl oluşturulacağı ve geliştirileceği konusunda rehber niteliği taşıyan 10 stratejik adım tanımlanmaktadır. Bu adımlar, iş denetimi pratikleri, politika soruları, meslek içi eğitim ve denetim aktiviteleri hakkında, politikacılara ve denetim elemanlarına rehber sunmaktadır.
Soru 74
I. İş müfettişlerinin sürekli eğitimle desteklenmesi ve uzmanlaşmalarının sağlanması
II. Sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi
III. Uzman kuruluşlarla ilişkilerin geliştirme ve araştırmalara katılmak
IV. Teknolojideki ve çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları ve rehberler hazırlanması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesini güçlendirme stratejileri arasındadır?
II. Sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi
III. Uzman kuruluşlarla ilişkilerin geliştirme ve araştırmalara katılmak
IV. Teknolojideki ve çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları ve rehberler hazırlanması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesini güçlendirme stratejileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi izleme kapasitesini güçlendirme stratejileri; “iş müfettişlerinin sürekli eğitimle desteklenmesi ve uzmanlaşmalarının sağlanması, uzman kuruluşlarla ilişkilerin geliştirme ve araştırmalara katılmak, teknolojideki ve çalışma ilişkilerindeki hızlı değişime uyumlu yönetmelik, uygulama kodları ve rehberler hazırlanması” şeklinde sıralanarak açıklanabilir. Sosyal diyaloğun ve katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi ise çalışma yaşamının denetiminde karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik stratejilere bir örnektir.
Soru 75
I. Benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi
II. Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek
III. İş denetiminin geleneksel ortağı olan işçi sendikaları ile işbirliğinin güçlendirilmesi ve yeni ortaklıklar geliştirme
IV. İşyeri dışına taşan koruma düzenlemeleri geliştirilmesi ve denetim yetkisinin genişletilmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri arasındadır?
II. Tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek
III. İş denetiminin geleneksel ortağı olan işçi sendikaları ile işbirliğinin güçlendirilmesi ve yeni ortaklıklar geliştirme
IV. İşyeri dışına taşan koruma düzenlemeleri geliştirilmesi ve denetim yetkisinin genişletilmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bu gereklilik doğrultusunda kamu kaynakları azaltma girişimleri karşısında etkinlik ve verimliliği artırma stratejileri; “benzer hizmet veren kamu kurumlarıyla işbirliği yoluyla kaynakların birleştirilmesi, tümleşik/bütünleşik iş denetimi sistemlerini yaşama geçirmek ve önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların öncelikli sorunlara yönlendirilmesi” şeklinde sıralanarak açıklanabilir. “İş denetiminin geleneksel ortağı olan işçi sendikaları ile işbirliğinin güçlendirilmesi ve yeni ortaklıklar geliştirme” katılımcı denetim anlayışının güçlendirilmesi ve sosyal diyaloğun geliştirilmesi stratejisi iken “işyeri dışına taşan koruma düzenlemeleri geliştirilmesi ve denetim yetkisinin genişletilmesi” farklı işgücü kesimlerine ve korunmasız işgücü kesimlerine yönelik denetim stratejilerindendir.
Soru 76
İş denetim örgütlerinin belirli sorunlara ilişkin olarak genellikle sektörel düzeyde de kampanyalar yürütmektedir. Aşağıdaki ülkelerden hangisinde turizm döneminde, otel ve catering sektörlerine yönelik olarak yürütülen kampanyalar çerçevesinde, çalışma ve yaşam koşullarının denetimi yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
ABD
D
Avustralya
E
Kanada
Açıklama:
Uygulamalardan biri de iş denetim örgütlerinin belirli sorunlara ilişkin olarak genellikle sektörel düzeyde yürüttükleri kampanyalardır. Örneğin, Fransa, Belçika gibi ülkelerde, turizm döneminde, otel ve catering sektörlerine yönelik olarak yürütülen kampanyalar çerçevesinde, çalışma ve yaşam koşullarının denetimi de yapılmaktadır.
Soru 77
I. İşyerlerinde tehlikeleri saptamak
II. Tehlikelere yol açan riskleri değerlendirmek
III. Tehlikeleri önlemek veya denetim altına almak
IV. Riskleri azaltmak
Yukarıdaki hangi amaç/amaçlar doğrultusunda işyeri güvenlik ve sağlık yönetimi programları geliştirilmektedir?
II. Tehlikelere yol açan riskleri değerlendirmek
III. Tehlikeleri önlemek veya denetim altına almak
IV. Riskleri azaltmak
Yukarıdaki hangi amaç/amaçlar doğrultusunda işyeri güvenlik ve sağlık yönetimi programları geliştirilmektedir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İşyerlerinde tehlikeleri saptamak, bu tehlikelere yol açan riskleri değerlendirmek, önleme amaçlı önlemleri belirlemek, tehlikeleri önlemek veya denetim altına almak ve riskleri azaltmak için işyeri güvenlik ve sağlık yönetimi programları geliştirilmektedir (Richthofen-Benadon-Lurvey, 2003, s.48).
Soru 78
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde İşyeri Değerlendirme ve Hedef Belirleme Sistemi (SATS) adlı sistemle, iş müfettişleri işyerinde, işletmenin sağlık ve güvenlik yönetim sistemini, mevzuata uyma performansını, tehlikeli malzemeler, etkinlikler ve birimlerden kaynaklanan riskleri denetim altına alma etkililiğini değerlendirerek, her işyeri için bir puan saptaması yapılmaktadır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Avustralya
C
Yeni Zelanda
D
Kanada
E
Hollanda
Açıklama:
Avustralya’da Victoria İşçi Sigortaları Kurumu, İşyeri Değerlendirme ve Hedef Belirleme Sisteminde (SATS), iş müfettişleri işyerinde, işletmenin sağlık ve güvenlik yönetim sistemini, mevzuata uyma performansını, tehlikeli malzemeler, etkinlikler ve birimlerden kaynaklanan riskleri denetim altına alma etkililiğini değerlendirerek, her işyeri için bir puan saptaması yapar.
Soru 79
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde İş Güvenliği ve Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan bir Program Değerlendirme Programı (PDP) geliştirmiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
Avustralya
C
Yeni Zelanda
D
Kanada
E
Almanya
Açıklama:
ABD’de, İş Güvenliği ve Sağlığı Kurumu (OSHA), işverenin güvenlik ve sağlık programının kalitesini belirleyen bir sayısal değerlendirmeye dayanan Program Değerlendirme Programı (PDP) geliştirmiştir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisinde Uluslararası Çalışma Örgütünün az gelişmiş bir ülke için işyeri başına düşen müfettiş sayısı ölçütü doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
1/10.000
B
1/20.000
C
1/45.000
D
1/90.000
E
1/180.000
Açıklama:
Çalışma yaşamının denetiminin etkinliği ve başarısının en somut ölçütlerinden biri, iş müfettişlerinin sayısı ve ülkedeki işyeri başına düşen müfettiş sayısıdır. Uluslararası Çalışma Örgütünün bu konuda koyduğu ölçütler (Gökbayrak ve Özsuca, 2009, s.377); • Gelişmiş bir ülke için 1/10.000 • Gelişmekte olan bir ülke için 1/20.000 • Az gelişmiş bir ülke için 1/45.000’dir. Bu ölçüt, ABD için 1/45.000, Mısır için 1/90.000, Rusya için 1/29.000, Kamboçya için 1/370.000, Filipinler için 1/180.000’dir.