Çalışma Sosyolojisi - Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerin başında gelir?

Tarım devrimi

Endüstri devrimi

Coğrafi kesifler

Burjuva sınıfının ortaya çıkışı

İşçi sınıfının ortaya çıkışı

Açıklama:

Sosyolojinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında birkaç faktör özellikle etkili olmuştur. Bu faktörlerin başında Endüstri Devrimi gelir. Endüstri Devrimi tarım toplumlarında var olan toplumsal yapı, kurum, grup ve ilişkileri alt üst etmiştir. Özellikle endüstrileşmenin ilk yıllarında toplumsal yapılarda yaşanan çözülmeler insanlarda toplumun sona mı erdiği korkusunu beraberinde getirmiştir. Endüstri Devrimi’nin yarattığı etkiye benzer şekilde özellikle Fransız İhtilali ve siyasal alanda yaşanan devrimler, sadece siyasal alanda değil toplumsal alanda da önemli değişimler yaratmıştır. İmparatorluklar çağı sona ererken ulusa dayalı yapılar ortaya çıkmakta dönüşüm son derece kanlı ve kaotik olarak gerçekleşmektedir. Eski toplumsal yapıların ortadan kalktığı, büyük kaosların yaşandığı yeni toplumda nasıl olur da toplumsal düzeni sağlarız sorusu sosyolojinin, toplumsal yapıları, grupları, kurumları, ilişkileri sistematik bir tarzda inceleyen bilim dalı olarak ortaya çıkmasına neden olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Çalışma sosyolojisinin ortaya çıkışı ve gelişimi aşağıdaki dönemlerden hangisinde gerçekleşmiştir?

Fransız Devrimi ile birlikte

Endüstri Devrimi ile birlikte

Tarım Devrimi’ni takip eden süreçte

18. Yüzyılda

20. Yüzyılda

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin ortaya çıkışı ve gelişimi 20. yüzyılda gerçekleşmiştir. Daha önceki dönemlerde sosyolojinin kurucu isimleri çalışmanın sosyolojik boyutuyla ilgili değerlendirme ve analizlerde bulunmuşlardır. Fakat bu analizler daha genel bir sosyolojik bağlam içinde anlam kazanmışlardır. Çalışmanın sosyolojik boyutuna ilişkin çalışmalara 1930’lu yıllarda başlansa da çalışma sosyolojinin 1950’li yıllardan sonar yükselişe geçtiği söylenebilir. 1950’li yıllardan itibaren çalışmanın sosyolojik boyutunu sistematik ve bütünlüklü olarak ele alan sadece çalışma sosyolojisi bağlamında ortaya çıkan çok sayıda çalışma ortaya konmuştur. Bu noktada çalışma sosyolojinin yeni bir bilim dalı olduğunu söylemek mümkündür. Türkiye açısından ele alındığında da özellikle 1980’li yıllardan sonra çalışma sosyolojisinin değişik boyutlarına vurgu yapan akademik çalışmaların yükselişe geçtiği görülmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki sosyologlardan hangisinin görüşleri alana dair daha sistematik ve bütünlüklü kuramlar ortaya koyması nedeniyle literatürde klasik yaklaşımlar arasında nitelendirilir?

Giddens

Marx

Foucault

Bourdieu

Mead

Açıklama:

Çalışmaya yönelik olarak daha sistematik ve bütünlüklü kuramlar ortaya atmaları nedeniyle Marx, Weber ve Durkheim’ın görüşleri sosyoloji literatüründe klasik yaklaşımlar olarak öne çıkar. Marx, çalışmalarının merkezine kapitalist toplumun yarattığı eşitsizlikleri ve sorunları alır. Çalışma sosyolojisi açısından son derece önemli olan yabancılaşma, çalışma yaşamında sınıflar, gözetim ve denetim gibi konular hakkında önemli saptamalarda bulunur. Weber, endüstrileşme sürecinde çalışma yaşamında da büyük önem taşıyan rasyonelleşme kavramına vurgu yapar. Durkheim, endüstri toplumlarında dayanışmanın şekillenmesinde organik dayanışma kavramını öne çıkarır. Tarım toplumundaki benzeşmeye dayalı yapılardaki mekanik dayanışma, yerini endüstri toplumunun gelişmesiyle birlikte iş bölümüne dayalı organik dayanışmaya bırakır. Durkheim, ayrıca endüstri toplumunda iş bölümünün gelişimine önemli vurgu yapar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Charlie Chaplin’in “Modern Zamanlar” (1936) isimli filmi aşağıdakilerden hangisine dönük bir eleştiri olarak kabul edilir?

Kitle üretimi ve montaj hattına dayalı çalışma düzenine

Feodal ekonomik ilişkilerde yaşanan dönüşüme

İşçi sınıfının içinde bulunduğu zor ekonomik koşullara

Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkışına

1929 Ekonomik Buhranı’na

Açıklama:

Kitle üretimi ve montaj hattına dayalı çalışma düzenine ve çalışanın yaptığı işe yabancılaşmasına yönelik en sert eleştirilerden biri sinemanın dâhi yönetmenlerinden Charlie Chaplin’den gelir. Chaplin, bir endüstri toplumu ve fabrika çalışma düzeni eleştirisi içeren tüm zamanların en önemli sinema eserlerinden biri olan “Modern Zamanlar”(1936) filminin bir bölümünde fabrikalardaki hareketli montaj hattına yer verir. Tek görevi sadece vida sıkmak olan Chaplin, bir süre sonra her şeyi vida olarak görmeye başlayacaktır. Chaplin’in fabrikadan sonraki adresi akıl hastanesi olur. Örnek aslında son derece çarpıcıdır. Tarım toplumunda hem tarımda çalışan hem de zanaatkârlık yapan insanların ürettiği ürünle özdeşleşmesi ve bütünleşmesi söz konusudur. Üretilen ürün bir yönüyle o kişiyi de temsil eder. Endüstri toplumunda fabrikalarda işi sadece vida sıkmak ya da herhangi basit bir işi tekrarlamak olan işçinin ise ürettiği ürün ve yaptığı iş ile ilgili hiçbir duygusal bağı kalmamış, hem işine hem ürettiği ürüne yabancılaşmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunda çalışanın işe, işyerine ve ürettiği ürüne yabancılaşmasını da beraberinde getiren unsurlardan biri değildir?

Fabrikalarda makineleşmenin öne çıkması

Kitle üretiminin yapılması

İşlerin en ince ayrıntısına kadar bölünüp basitleştirilmesi

Sendikalaşmanın artışı

Çalışanın makinenin bir uzantısı haline gelip ürettiği ürün ile bağının kopması

Açıklama:

Endüstrileşme sürecinde fabrikalarda makineleşmenin öne çıkması, kitle üretiminin yapılması, işlerin en ince ayrıntısına kadar bölünüp basitleştirilmesi, çalışanın makinenin bir uzantısı hâline gelip ürettiği ürün ile bağının kopması, işletmenin teknik bir yapı olarak görülüp insani boyutun göz ardı edilmesi endüstri toplumunda çalışanın işe, iş yerine ve ürettiği ürüne yabancılaşmasını da beraberinde getirir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde çalışma yaşamında 20. yüzyılda ortaya çıkan önemli sorunlardan birisi olan ırk ayrımcılığı “Yurttaş Hakları Yasası” (1964) ile yasaklanmıştır?

İngiltere

Fransa

Amerika Birleşik Devletleri

Almanya

Türkiye

Açıklama:

Endüstri toplumu, çalışma yaşamında ırk, etnisite ve azınlıklar açısından homojenliğin öne çıktığı bir toplumdur. Dünyanın birçok yerinde 1900’lü yıllarda ciddi ırk ayrımcılığının ve azınlıklara yönelik düşmanca yaklaşımın bulunduğu görülür. Endüstri toplumunun gelişim sürecinde çalışma yaşamında ayırımcılık öne çıkan sorunlardan biridir. Çalışma yaşamında ayrımcılık konusuna dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri olan Amerika örneği verilebilir. Amerika’da siyahlar birçok alandaki haklarını 1960’lı yıllarda kazanmışlardır. Amerika’da 1964 yılında çıkan “Yurttaş Hakları Yasası” ile ırk ayrımcılığı yasaklanmıştır. Avrupa’da da endüstri toplumu sürecinde çalışma yaşamında cinsiyet, din ve etnisite anlamında önemli ayrımcılık uygulamaları görülmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıda yer alan kişilerden hangisi “Bilimsel Yönetim Anlayışı” yaklaşımıyla çalışanlar üzerindeki kontrolü kurumsal hale getirmiştir?

K. Marx

F. W. Taylor

E. Durkheim

H. Spencer

M. Weber

Açıklama:

Çalışanlar üzerindeki yoğun denetim ve kontrolün arka planında yönetimin çalışanlara duyduğu güvensizlik yatmaktadır. “Bilimsel Yönetim Anlayışı” ile çalışanlar üzerindeki kontrolü kurumsal hâle getiren F. W. Taylor, işçilerin birçoğunun insan doğası gereği kendi başlarına bırakılırsa yazılı talimatlara pek kulak asma niyetin de olmadığını bu sebeple başlarında eğiticilerin (fonksiyonel ustabaşı) bulunup, onların bu talimatlara göre iş yapmalarını sağlamaları gerektiğini ifade eder. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Tarihi süreç içerisinde çalışma kültürünün dönüşümü birbirinden farklı dönemler merkezinde incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden birisi olarak ele alınabilir?

İlkel toplumda çalışma

Tarım toplumunda çalışma

Bilim toplumunda çalışma

Aydınlanma çağında çalışma

Enformasyon çağında çalışma

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi dönemler itibarıyla çalışma kültüründe yaşanan dönüşümleri derinlemesine ele alır. Tarihî süreçte çalışma kültürünün dönüşümü birbirinden farklı üç dönem merkezinde incelenebilir. Tarım toplumunda çalışma, bir disiplin kazanamamış, dağınık, koordinasyonsuz, bütünlük ve süreklilikten uzak bir özellik göstermiştir. Çalışma kültürünün önem kazanması ise endüstrileşme sürecinde gerçekleşecek ve çalışma toplumsal yaşamın merkezine oturacaktır. Çalışma disiplini oluşacak, yaşamını çalışarak kazanan bir sınıf olan işçi sınıfı ortaya çıkacak, kazanç hırsı ve sermaye birikimini meşru gören yeni bir işadamı zihniyeti oluşacaktır. 1970’li yıllarda ise endüstri sonrası toplum öne çıkmaya başlayacak, gelişen ve yaygınlaşan teknoloji çalışma yaşamını değiştirecek, bilgi işçisi öne çıkacak, çalışma süreleri kısalacak, boş zaman artacak, disiplinli bir çalışmanın yanında boş zaman, tüketim, yaşam kalitesi, kendini gerçekleştirmeyi de öne çıkaran yeni bir kişilik yapısı ortaya çıkacaktır. Doğru cevap B'dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi kadınların çalışma yaşamında daha fazla yer edinmesini kolaylaştıran faktörlerden birisidir?

Kentleşmenin artması

Çalışma hayatında ağır çalışma koşullarının ortaya çıkması

Esnek çalışma yöntemlerinin ortaya çıkması

Sendikaların çalışma hayatında etkili olması

Fordist üretim tarzının ortaya çıkması

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumda hem toplumsal yaşamda hem de çalışma yaşamında her türlü farklılık öne çıkmıştır. Bilgi ve hizmet işlerinin öne çıkması, esnek çalışma yöntemleri kadınların çalışma yaşamında çok daha fazla yer bulmalarına yol açmıştır. Günümüz çalışma yaşamına bakıldığında cinsiyet ayırımcılığına dayalı yapıların önemli ölçüde kırılmaya başladığı görülür. Endüstri toplumuyla kıyaslanamayacak ölçüde kadın çalışan, işletmelerde yönetici olarak görev almaktadır. Hem aile yaşamını hem de kariyerini bir arada götürmek isteyen kadınlar için esnek çalışma saat ve tarzları büyük kolaylık sağlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi positivist bilim anlayışının dayandığı temel varsayımlardan birisidir?

Bilimsel ilerleme birikimseldir.

Bilimsel bilgi tek meşru bilgi kaynağı değildir.

Metafizik iddialar bilimsel bir bilgi olarak da düşünülebilir.

Değer yargıları bilimsel bilginin bir parçasıdır.

Kanaatler meşru bilgi olarak düşünülebilir.

Açıklama:

Pozitivizme göre bizim dışımızda bağımsız sosyal bir dünya vardır ve buna ait özellikler nesnel yöntemler kullanılarak ölçülmelidir. Burada gerçeklik dışsal ve nesneldir. Bilgi, bu dışsal gerçekliğin gözlemlerine dayalıysa gerçek bilgidir. Pozitivist bilim anlayışının dayandığı temel varsayımlar şunlardır.

Bilimsel ilerleme birikimseldir.

Bilimsel bilgi tek meşru bilgidir. Metafizik iddialar, değer yargıları ve kanaatler meşru bilgi değildir.

Görgül verilerin derlenmesi ve değerlendirmesinde, kuram oluşturulmasında normatif bakış açılarına, değer yargılarına, kanaatlere ve kişisel bakış açılarına yer yoktur.

Meşru bilgiye ancak mantık ve matematiği kullanarak, doğa bilimlerinin yöntemleri ile ulaşılabilir. Kavramlar gerçeklerin sayısal olarak ölçülmesine olanak tanıyacak şekilde işlevsel hâle getirilmelidir.

Bilimin amacı neden sonuç ilişkilerini açığa çıkarmak ve düzenlilikleri açıklayan kanunlar ortaya koymaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Sosyoloji, toplumu, toplumsal yaşamı, toplumsal kurum, grup ve bunlar arasındaki ilişkileri sistematik bir tarzda inceleyen bilim dalıdır.
II. Çalışma sosyolojisinin endsütrileşmenin ilk yıllarından sonra yükselişe geçtiği söylenebilir.
III. Çalışma, en geniş anlamıyla mal, hizmet ve bilgi üretmek için gerçekleştirilen faaliyetler anlamına gelir.

Yalnız I

I ve II

II ve III

I v III

I, II ve III

Açıklama:

Geniş anlamıyla sosyoloji “toplumu, toplumsal yaşamı toplumsal kurum, grup ve bunlar arasındaki ilişkileri sistematik bir tarzda inceleyen bilim dalı” olarak tanımlanabilir.
Çalışmanın sosyolojik boyutuna ilişkin çalışmalara 1930’lu yıllarda başlansa da çalışma sosyolojisinin 1950’li yıllardan sonra yükselişe geçtiği söylenebilir.
Çalışma sosyolojisi, çalışmanın toplumda, toplumsal yapıda, toplumsal kurum ve gruplardaki etkilerini inceleyen bilim dalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Endüstri Devriminin gelişim sürecinde karşılaşılan durumlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Fabrika sayısında artış

Düşük cüret karşılığı çalışma

Ağır çalışma koşulları

Büyük göçlerin yaşanması

Birinci Dünya Savaşı

Açıklama:

Endüstrileşmenin gelişim sürecinde, ki bu süreci geniş bir zamana yayarak 1750-1950 yıllarını kapsayan yaklaşık iki yüzyıllık bir dönemi dahil edebiliriz, son derece ağır ve kötü çalışma koşulları ortaya çıkar. İşsizliğin yaygın olması, kentlere kitleler hâlinde yapılan büyük göçler ücretlerin çok düşük olmasını da beraberinde getirmiş, çalışanların karın tokluğuna, ağır koşullarda, uzun süreler çalışmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Yeni işadamı ve çalışan tipinin oluşmasnda “Püritan etik” tezini öne çıkartan ve çalışmaya yönelik klasik kuramcılardandır?

Anthony Giddens

Max Weber

Saint Simon

Gerhald Lenski

Ralf Dahrendorf

Açıklama:

Weber, endüstrileşme sürecinde çalışma yaşamında da büyük önem taşıyan rasyonelleşme kavramına vurgu yapar. Weber, çalışma yaşamının şekillenmesinde, yeni işadamı ve çalışan tipinin oluşmasında “Püritan etik” tezini öne çıkarır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi 1750’li yıllardan itibaren değişik alanlarda ortaya çıkan teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdikleri arasında gösterilmez?

Boş zaman arttırmak

Kitlesel üretim

Vasıfsız çalışan sayısında artış

Gözeltim, denetimde ve kontrolde artış

Yabacılaşma

Açıklama:

Endüstri toplumunu ortaya çıkaran en temel unsurlardan biri, 1750’li yıllardan itibaren değişik alanlarda ortaya çıkan teknolojik gelişmelerdir. Yeni teknolojiler endüstri toplumunda fabrikalarda kitle üretimini mümkün hale getirmiş, çalışmanın şeklini tamamen değiştirmiştir. Endüstri toplumunda kitle üretim tarzına uyumlu bir çalışan yapısı ortaya çıkmıştır. Kitle üretim yapısında düşünmeyen, sorgulamayan, eleştirmeyen, sadece söyleneni yapan ve vasıfsız bir çalışan yapısı ağırlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Çalışanlar üzerindeki yoğun denetim ve kontrolün arka planında yönetimin çalışanlara duyduğu güvensizlik yatmaktadır. Aşağıdaki kişilerden hangisi Bilimsel Yönetim Anlayışı ile çalışanlar üzerindeki kontrolü kurumsal hâle getiren yaklaşımı ortaya çıkartmıştır?

Durkheim

Max Weber

F. W. Taylor

Gerhald Lenski

Anthony Giddens

Açıklama:

Çalışmanın toplumsal yaşamda merkezî önem kazanması, çalışma ilişkilerinde ve çalışma mekânlarında yeni iktidar mekanizmaları yaratır. Endüstri toplumunda fabrikaya dayalı çalışma ilişkisinde çalışanlar üzerinde yönetimin mutlak gözetimi, denetimi ve kontrolü bulunmaktaydı. Çalışanlar üzerindeki yoğun denetim ve kontrolün arka planında yönetimin çalışanlara duyduğu güvensizlik yatmaktadır. Bilimsel Yönetim Anlayışı ile çalışanlar üzerindeki kontrolü kurumsal hâle getiren F. W. Taylor, işçilerin birçoğunun insan doğası gereği kendi başlarına bırakılırsa yazılı talimatlara pek kulak asma niyetin-de olmadığını bu sebeple başlarında eğiticilerin (fonksiyonel ustabaşı) bulunup, onların bu talimatlara göre iş yapmalarını sağlamaları gerektiğini ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi çalışma çağı, gücü ve isteğinde olup, iş arayıp da bulamama durumunu ifade eder?

Yabancılaşma

Kültürel yoğunluk

Stres

İşsizlik

Globalleşme

Açıklama:

İşsizlik, toplumlarda son derece önemli sosyal sonuçları olan bir durumdur. İşsizlik “çalışma çağı, gücü ve isteğinde olup, iş arayıp da bulamama durumu” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Pozitivizimin bilim anlayışının dayandığı temel kavramlar varsayımlar arasında yer almaz?

Bilimsel ilerleme birikimseldir.

Bilimsel bilgi tek meşru bilgidir. Metafizik iddialar, değer yargıları ve kanaatler meşru bilgi değildir.

Bilimin amacı neden sonuç ilişkilerini açığa çıkarmak ve düzenlilikleri açıklayan kanunlar ortaya koymaktır.

Meşru bilgiye ancak mantık ve matematiği kullanarak, doğa bilimlerinin yöntemleri ile ulaşılabilir.

Görgül verilerin derlenmesi ve değerlendirmesinde, kuram oluşturulmasında normatif bakış açılarına, değer yargılarına, kanaatlere ve kişisel bakış açılarına gereksinim vardır.

Açıklama:

Bilimsel ilerleme birikimseldir.
Bilimsel bilgi tek meşru bilgidir. Metafizik iddialar, değer yargıları ve kanaatler meşru bilgi değildir.
Görgül verilerin derlenmesi ve değerlendirmesinde, kuram oluşturulmasında normatif bakış açılarına, değer yargılarına, kanaatlere ve kişisel bakış açılarına yer yoktur.
Meşru bilgiye ancak mantık ve matematiği kullanarak, doğa bilimlerinin yöntemleri ile ulaşılabilir. Kavramlar gerçeklerin sayısal olarak ölçülmesine olanak tanıyacak şekilde işlevsel hâle getirilmelidir.
Bilimin amacı neden sonuç ilişkilerini açığa çıkarmak ve düzenlilikleri açıklayan kanunlar ortaya koymaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Ele aldığı konu/olgu/olayı nesneleştirerek, değerden bağımsız özellikle anket, gözlem ve deney yoluyla araştırıp, araştırrma sonuçlarını da sayısal verilerle destekleyerek sunan araştırma yöntemine ne ad verilir?

Bağımsız değişken

Tümevarım

Nicel araştırma

Tümdengelim

Nitel araştırma

Açıklama:

Nicel araştırma, ele aldığı konu/olgu/olayı nesneleştirerek, değerden bağımsız özellikle anket, gözlem ve deney yoluyla araştırıp, araştırrma sonuçlarını da sayısal verilerle destekleyerek sunan araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Genel için doğru olanın özel için de doğru olduğu, bütün için doğru olanın parça için de doğru olduğu yorumuna dayanan ve genelden yola çıkarak özel hakkında çıkarımlar yapılmasına ne ad verilir?

Tümevarım

Tümdengelim

Bağımlı değişken

Nitel araştırma

Bağımsız değişken

Açıklama:

Tümdengelim: Genelden yola çıkarak özel hakkında çıkarımlar yapılmasıdır. Genel için doğru olanın özel için de doğru olduğu, bütün için doğru olanın parça için de doğru oldupu varsayımına dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri nitel araştırmanın özellikleri arasında yer alır?
I. Asıl olan çalışılan durumdur.
II. Araştırmacı olay ve olguları yakından izler.
III. Gerçek nesneldir.

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Gerçek oluşturulur.
Asıl olan çalışılan durumdur.
Değişkenler, karmaşık ve iç içe geçmiştir ve bunlar arasındaki ilişkileri ölçmek zordur.
Araştırmacı olay ve olguları yakından izler, katılımcı bir tavır geliştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunda çalışanın yabancılaşmasını doğuran faktörlerden biri değildir?

Çalışanın ürettiği ürün ile bağının kopması

İnsani boyutun işletme anlayışında göz ardı edilmesi

İşlerin detaylanarak bölünmesi ve basitleşmesi

Kitle üretiminin yapılması

İş yerine yakın sosyal bir tesisin kurulması

Açıklama:

Günümüzde çalışma sosyolojisinde geçmişten farklı olarak öne çıkan konuları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Çalışmanın toplumda, toplumsal yapıda, toplumsal kurum ve gruplardaki etkilerini inceleyen bilim dalına ne ad verilir?

Çalışma psikolojisi

Çalışma sosyolojisi

Çalışma ekonomisi

Çalışma hukuku

Çalışma tarihi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Araştırmacının araştırma yapacağı konunun sonucuna ilişkin olarak yaptığı araştırmada doğru ya da yanlışlığını kanıtlamaya çalışacağı varsayımlara ne ad verilir?

Araştırma problemi

Hipotez

Kuram

Değişken

Örneklem

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biridir?

Endüstri Devrimi

İnternetin gelişimi

Yalın üretimin yaygınlaşması

1929 Büyük Buhranı

II. Dünya Savaşı

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında temel rol oynamıştır?

Endüstrileşme

I. Dünya Savaşı

1973 Dünya Ekonomik Krizi

Bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmeler

Postfordizmin yükselişi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sendikaların güç kaybetmesinin nedenleri arasında sayılamaz?

Fordist üretimin yaygınlaşması

Bilgi ve enformasyon işlerinin öne çıkması

Vasıflı, eğitimli çalışan sayısındaki artış

Çalışma hayatında bireyciliğin artışı

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin yaygınlaşması

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi pozitivist bilim anlayışının dayandığı temel varsayımlardan biri değildir?

Görgül bilgilerin derlenmesi ve değerlendirilmesinde kişisel bakış açısına ihtiyaç duyulur.

Bilimsel ilerleme birikimseldir.

Bilimsel bilgi tek meşru bilgidir.

Bilimin amacı neden sonuç ilişkilerini açığa çıkarmaktır.

Meşru bilgiye ancak mantık ve matematiği kullanarak ulaşılabilir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemlerinin varsayımlarından biri değildir?

Gerçek nesneldir.

Asıl olan çalışılan durumdur.

Değişkenler kesin sınırlarıyla saptanabilir.

Değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilir.

Araştırmacı olay ve olgulara dışarıdan bakar.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki kavramlardan hangisi çalışma çağı, gücü ve isteğinde olup iş aradığı halde bulamama durumunu ifade eder?

İş gücü

Taşeron

İstihdam

Esneklik

İşsizlik

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunda çalışanın işe, işyerine ve ürettiği ürüne yabancılaşmasına neden olan faktörlerden biri değildir?

Kitle üretimin yapılması

İşlerin en ince ayrıntısına kadar bölünüp basitleştirilmesi

Çalışanların farklı işler yapması

Çalışanın makinenin bir uzantısı haline gelmesi

İşletmelerde insani boyutun gözardı edilmesi

Açıklama:

Günümüzde çalışma sosyolojisinde geçmişten farklı olarak öne çıkan konuları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Çalışma hayatına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi hem endüstri toplumunda hem de endüstri sonrası toplumda ağırlıklı olarak varlığını sürdürmektedir?

Kitle üretimi

Vasıfsız çalışanlar

Bürokratik kurumlar

Gözetim, denetim, kontrol

Dev fabrikalar

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Nitel araştırmanın yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuram ve denence ile son bulur.

Uzlaşma ve norm arayışı söz konusudur.

Araştırmanın kendisi veri toplama aracıdır.

Veri, bütün derinlik ve zenginliği içinde betimlenir.

Örüntülerin ortaya çıkarılması hedeflenir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Kuram oluşturmayı temel alan bir anlayışla sosyal olguları bağlı bulundukları çevre içerisinde araştırmayı ve anlamayı ön plana alan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Nitel araştırma yöntemi

Nicel araştırma yöntemi

Sayısal araştırma yöntemi

İstatistiki araştırma yöntemi

Deneysel araştırma yöntemi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Endüstri sonrası toplum sürecinde yükselişe geçen sosyal bilim paradigması aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Yorumlamacı yaklaşım

Nicel araştırma

Deneysel araştırma

Fonksiyonalizm

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Bir araştırmada özel bir grup, olay veya olgudan yola çıkarak genel ile ilgili yorumlamalarda bulunulmasına ne ad verilir?

Tümevarım

Tümdengelim

Örneklem

Manipülasyon

Hipotez

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemlerinin yaklaşımlarından biridir?

Veri bütün derinlik ve zenginliği içinde betimlenir.

Çokluk ve farklılık arayışı söz konusudur.

Araştırmacı kendisi veri toplama aracıdır.

Araştırma kendi bütünlüğü içinde ve doğaldır.

Araştırma kuram ve denence ile başlar.

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ağırlıklı olarak endüstri sonrası toplumda öne çıkan çalışma sosyolojisi konularındandır?

Yabancılaşma

Azınlıklar

Zanaatkarlık

Bürokrasi

Sınıf

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.
Yabancılaşma, zanaatkarlık, bürokrasi ve sınıf konuları endüstri toplumu ve öncesi aşamalarda öne çıkan konulardır.
Azınlıklar ise endüstri sonrası toplumda öne çıkan çalışma sosyolojisi konularından biridir.
Endüstrileşme sürecinde fabrikalarda makineleşmenin öne çıkması, kitle üretiminin yapılması, işlerin en ince ayrıntısına kadar bölünüp basitleştirilmesi, çalışanın makinenin bir uzantısı hâline gelip ürettiği ürün ile bağının kopması, işletmenin teknik bir yapı olarak görülüp insani boyutun göz ardı edilmesi endüstri toplumunda çalışanın işe, iş yerine ve ürettiği ürüne yabancılaşmasını da beraberinde getirir.
Gelişmiş ülkelerde özellikle endüstri sonrası topluma geçişin ilk dönemlerinde vasıf gerektirmeyen işlerde çalıştırmak üzere az gelişmiş ülkelerden ciddi bir işçi göçü kabul edilir. Çalışma yaşamında farklı ırk, etnisite ve dinsel çeşitliliğin artmasıyla birlikte, önemli sosyal problemlerle de karşılaşılır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Genelleme II. Yorumlama III. Aktörlerin perspektiflerini anlama Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nitel araştırma yöntemlerinin amaçlarından değildir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Devrimi’nin ilk döneminde yaşanan koşullardan biri değildir?

Ağır çalışma koşulları

Ücretlerin yüksekliği

Uzun saatler çalışma

Kentlere doğru kitlesel göçler

İşsizliğin yaygınlığı

Açıklama:

Günümüzde çalışma sosyolojisinde geçmişten farklı olarak öne çıkan konuları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Çalışma sosyolojisinin ortaya çıktığı ve geliştiği yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

17.

18.

19.

20.

21.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırmanın özelliklerinden biridir?

Yorumlama önemlidir.

Araştırmacı katılımcı bir tavır geliştirir.

Gerçek nesneldir.

Aktörlerin perspektifini anlamak önemlidir.

Kişisel değerler ve inançlar araştırma sürecinde önemlidir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Herhangi bir deneğe, şeye ait ve birden çok değer alabilen özellik ya da kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kuram

Değişken

Örneklem

Kütle

Problem

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Özellikle Marx ve Engels'in yoğun eleştiriler yönelttiği ve çalışanın makinenin bir uzantısı haline gelip ürün ile bağının kopmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dayanışma

Entropi

Sinerji

Hümanizm

Yabancılaşma

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumundaki makineleşmenin çalışma yaşamında ortaya çıkardığı değişimlerden biri değildir?

Yabancılaşma

Bireylerin boş zamanının artması

Denetim ve kontrol

Kitle üretimi

Sorgulamayan bir çalışan yapısı

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Endüstri toplumunda sosyal bilimlerde araştırma yöntemlerinde hakim olan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Hümanizm

Yorumlamacılık

Öznellik

Ayrımcılık

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Bir araştırmada genelden yola çıkarak özel hakkında çıkarımlar yapılmasına ne ad verilir?

Manipülasyon

Hipotez

Tümevarım

Tümdengelim

Örneklem

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Çalışmaya odaklanan aşağıdaki kuramcılardan hangisi klasik kuramcılar arasında yer alır?

Karl Marx

James Thompson

Charles Perrow

Joan Woodward

Alvin Gouldner

Açıklama:

Günümüzde çalışma sosyolojisinde geçmişten farklı olarak öne çıkan konuları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Endüstri toplumunda çalışanlar üzerinde yoğun denetim ve kontrolü kurumsal hale getiren ve F. Taylor'un ortaya koyduğu yönetim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Aston Grubu

Yankee City

Bilimsel Yönetim

Örgütsüz kapitalizm

Örgüt kültürü

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Çalışma sosyolojisinin sistematik ve bütünlüklü bir bilim dalı olarak öne çıktığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Fransız İhtilali dönemi

Endüstrileşmenin ilk yılları

1850’li yıllar

20. yüzyılın ilk on yılı

1950’li yıllar

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Devrimi’nin ilk döneminde karşılaşılan durumlardan biri değildir?

Fransız İhtilali ve ulusçuluk akımı

Fabrikalaşma

Kötü çalışma koşulları

Birinci Dünya Savaşı

Kentleşmenin hızlanması

Açıklama:

Çalışma sosyolojisini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi çalışmaya yönelik klasik kuramcılardan biridir?

Max Weber

Joan Woodward

Anthony Giddens

Ralf Dahrendorf

Gerhard Lenski

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumundaki makineleşmenin çalışma hayatında ortaya çıkardığı değişimlerden sayılamaz?

Yabancılaşma

Boş zamanı artırma

Denetim ve gözetim

Kitle üretimi

Vasıfsız çalışan

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 53

F. W. Taylor’un ortaya koyduğu, işletmelerde yönetimin mutlak hakimiyetini öne çıkaran ve işçiye güvenilmediği için çalışanlar üzerinde kontrol ve denetimi kurumsal hale getiren yönetim yaklaşımı hangisidir?

İnsan İlişkileri Ekolü

İnsan Kaynakları Yönetimi

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Toplam Kalite Yönetimi

Değişim Mühendisliği

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Endüstrileşme sürecinde ortaya çıkan, işçinin yaptığı iş ve ürünle bağının ve ilişkisinin kopmasını ifade eden kavram hangisidir?

Yabancılaşma

Kültürel boşluk

Anomi

Etnosantrizm

Stres

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinin konularını sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Endüstri toplumu sürecinde sosyal bilimlerde mutlak hakimiyeti bulunan bilimsel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodernizm

Kültürel görecelilik

Postfordizm

Pozitivizm

Hümanizm

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Araştırmacının araştırma yapacağı konunun sonucuna ilişkin olarak yaptığı, araştırmada doğru ya da yanlışlığını kanıtlamaya çalışacağı varsayımları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotez

Kuram

Örneklem

Veri

Sayıltı

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bir araştırmada özel bir grup/olay/önerme/olgudan yola çıkarak genel ile ilgili yorumlamalarda bulunmaya ne ad verilir?

Bağımlı değişken

Tümevarım

Tümdengelim

Nicel araştırma

Bağımsız değişken

Açıklama:

Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma sürecini açıklayabileceksiniz.
Tümevarım: Bir araştırmada özel bir grup/olay/önerme/olgudan yola çıkarak genel ile ilgili yorumlamalarda bulunmaktır. Tümevarım daha çok deney ve gözlemlerden yola çıkarak genellemelere ulaştığı için pozitivist bir yaklaşımı içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmanın özelliklerinden biri olarak sayılamaz?

Yorumlama önemlidir.

Araştırmacı katılımcı bir tavır sergiler.

Gerçek nesneldir.

Aktörlerin perspektifini anlama önemlidir.

Kişisel değerler, kanaatler ve inançlar da araştırma sürecinde önemlidir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi alanında kullanılan araştırma yöntemlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Max Weber rasyonalite kavramını aşağıdakilerden hangisini açıklarken kullanmıştır?

Bireylerin değer yargılarını açıklarken

Kapitalist ve bürokratik örgütlerin yapısını açıklarken

Çalışanların işyeri kültürünü açıklarken

İş yaşamında yönetimin rolünü açıklarken

Kitlesel üretimi açıklarken

Açıklama:

Karl Marx, Max Weber ve Emile Durkheim günümüz dünyasını daha iyi anlamamıza yardımcı olacak önemli yaklaşımlar ve yorumlamalar üretmişlerdir. Marx, tarihsel maddeci bir yaklaşımı benimseyerek, teorisini insan emeğinin bütün sosyal kurumların ve sosyal bilincinin temeli olduğu düşüncesine dayandırırken Weber, rasyonalite kavramını kapitalist ve bürokratik örgütlerin yapısını açıklarken kullanır. Ona göre, örgütlü sistemler, özellikle bürokrasi, modern hayatın temelini oluşturur. Durkheim ise ileri toplumlarda iş bölümünün arttığını ve mesleki örgütlerin sosyal dayanışma için gerekli olduğunu vurgular. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin bakış açısı tarihsel materyalist yoruma dayanır?

Michael Foucault

Herbert Spencer

Emile Durkheim

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Marx’ın bakış açısı tarihsel materyalist yoruma dayanır. Bu görüşe göre, toplumsal değişmenin ana kaynağı insanların benimsedikleri düşünceler ya da inançlar değildir. Bunun yerine, toplumsal değişmenin birincil nedeni ekonomik etkilerdir. Marx’ın bakış açısına göre sınıflar arasındaki çatışmalar, tarihsel gelişimi güdülemektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx’ın kapitalizm ve tarih anlayışında bir unsur olarak yer almamaktadır?

Altyapı

Üstyapı

Sınıf Bilinci

Sınıf Kavgası

Bürokrasi

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm ve tarih anlayışı, üretim güçleri, üretim ilişkileri, sınıf kavgası, sınıf bilinci ve altyapı-üstyapı kavramlarının bileşimine bağlıdır. Marx, toplumları altyapılarından, yani üretim güçleri, bilimsel ve teknik bilgileri, sanayi ve iş örgütlenmesinin durumunu inceleyerek analiz eder. Marx’a göre, her ekonomik rejimin kendi ekonomik yasaları vardır. Öte yandan onun toplumsal yapısı bir yana bırakılarak belirli bir ekonomik rejim anlaşılamaz. Çünkü ekonomik yasalar, belirli bir üretim biçimini belirleyen toplumsal ilişkilerin dışavurumudur. Marx’a göre kapitalizmin işleyişinin anlaşılması; insanların özel mülkiyet rejiminde neden sömürüldüklerini, bu rejimin kendi çelişkileri ile neden onu yıkacak bir devrime doğru geliştiğini anlamaya olanak verecektir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Marx’a göre kapitalist sistem içerisindeki iki ana unsurdan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Fabrikalaşma

Artık Değer

Ücretli Emek

Burjuva Sınıfı

İşçi Sınıfı

Açıklama:

Marx’a göre kapitalizm, tarihteki diğer geçmiş ekonomik sistemlerden köklü biçimde ayrılan, geniş bir tüketici kitlesine satılan mal ve hizmetlerin üretiminin hakim olduğu bir düzendir. Marx, kapitalist sistem içerisinde iki ana unsuru belirlemektedir. Bunlardan biri sermayedir; sermaye; para, makineler ve fabrikalar gibi gelecekteki varlıkları ortaya çıkarmakta kullanılan her tür varlığa verilen addır. İkinci unsur ise ücretli emektir. Ücretli emek, kendi yaşamlarını sürdürmek için gerekli araçlara sahip olmayan, sermaye sahiplerinin sunduğu işleri yapmak zorunda olan işçiler toplamıdır. Sanayileşme yaygınlaştıkça, eskiden kendilerini toprakta çalışarak geçindiren çok sayıda köylü, büyüyen kentlere göç etmiş ve bir sanayi işçileri sınıfının oluşmasına yardımcı olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Toplum, insan ve çalışma hayatına ilişkin görüşlerinin önemli bir kısmını “Toplumsal İşbölümü” isimli çalışmasında toplayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Emile Durkheim

Pierre Bourdieu

Max Weber

Karl Marx

Herbert Spencer

Açıklama:

Marx ve Weber gibi Emile Durkheim da modern toplumlarda gittikçe artan iş bölümünün sonuçları üzerinde çalışmıştır. Durkheim; toplum, insan ve çalışma hayatına ilişkin görüşlerinin önemli bir kısmını “Toplumsal İşbölümü” isimli çalışmasında toplamıştır. “Toplumsal İşbölümü” bir doktora tezi olarak yazılmış ve Fransa’da, 19. yy.’da, hızlı sosyal ve ekonomik geçişlerin olduğu bir dönemde, toplumsal dayanışma konusunu açıklamaya çalışmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın çalışmalarında ön planda yer alan kavramlardan birisidir?

Yanlış Bilinç

Ortak Bilinç

Toplumsal Çıkar

Kamusal Çıkar

İdeal Tip

Açıklama:

Durkheim’ın düşüncelerinin ön planında yer alan kavramlar uyum sağlama, ahlaki disiplin, ortak bilinçtir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’a göre işbölümünün gelişiminin nedenlerinden biridir?

Kitle üretimine dönük ihtiyacın artması

Ürün çeşitliliğine dönük ihtiyacın artması

Kar marjlarının artışını kolaylaştırması

Üretkenliğin düşme eğiliminde olması

İleri toplumlarda nüfusun gittikçe daha çok yoğunlaşması

Açıklama:

Durkheim’e göre, iş bölümünün gelişimi üç nedenden kaynaklanmıştır. Birincisi, ileri toplumlarda nüfusun gittikçe daha çok yoğunlaşmasıdır. Az gelişmiş toplumlarda nüfus geniş bir alana dağılırken daha ileri toplumlarda gittikçe yoğunlaşmaktadır. İkincisi, kentlerin oluşumu ve gelişiminin artışıdır. Nüfus yoğunluğu doğurganlığın artmasına bağlı olarak da artabilir ama kentleşme bireylerin iş birliği içinde yaşamasını gerektirir. Son olarak, iletişim ve ulaşım yollarının sayısının ve hızının artmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Emile Durkheim’ın tarif ettiği dayanışma türlerinden biridir?

Süreklileşmiş Dayanışma

Mekanik Dayanışma

Kültürel Dayanışma

Mesleki Dayanışma

Siyasal Dayanışma

Açıklama:

Durkheim, ekonomik etkinliği sanayi toplumu olan çağdaş toplumların özelliği olarak düşünür. Ekonominin örgütlenmesi toplumun bütünü üzerinde kesin bir etki yapmalıdır. Ama önce düşünce birliğini sağlamak gerekir. Söz konusu olan bireyi topluluğun bir üyesi yapmak, toplu yaşam için zorunlu olan ödevler, yasaklar ve zorunluluklara saygıyı bireyin kafasına iyice yerleştirebilmektir. Durkheim’a göre, tarihlerden beri süregelen iki tür dayanışma tipi vardır: Benzerliğe dayalı mekanik dayanışma ve farklılaşmaya dayalı organik dayanışma. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Max Weber’in tarih felsefesinin en önemli öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf Çatışması

Demir Kafes

Bürokrasi

Rasyonelleşme İlkesi

Organik Dayanışma

Açıklama:

Rasyonelleşme ilkesi Weber’in tarih felsefesinin en genel ögesidir. Weber, rasyonellik kavramını daha çok kapitalist ekonomi etkinliğini ve bürokratik iktidar biçimini tanımlamak için kullanmıştır. Kurumsal yapıların yükselişi ve çöküşü, sınıfların, partilerin ve yöneticilerin iniş ve çıkışları hep bu genel rasyonelleşme eğiliminin yansımalarıdır. Weber’e göre insan davranışlarının ve ilişkilerinin temelinde de rasyonellik vardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber’in "sosyal tabakalaşma" tanımlamasının boyutlarından birisidir?

Statü

Dayanışma

Sivil Toplum Örgütleri

Bürokrasi

Liderler

Açıklama:

Weber’in düşüncesinde sosyal tabakalaşma olarak adlandırılan tanımlama biçiminin üç boyutu vardır. Bunlardan birincisi sosyal sınıflar, ikincisi statü, üçüncüsü ise partilerdir. Yalnız bunları birbirinden tamamıyla ayırmak Weber için de zor olmuştur. Bir kişi aynı anda hem sınıf, hem statü hem de parti kriterlerine göre değerlendirilmektedir. Örneğin bir kişi üst bir sınıfa mensup iken düşük bir partiye üye olabildiği gibi, alt bir sınıfta bulunan kişi, yüksek bir statü ve partiye sahip olabilir. Weber’in bu üçlü sosyal tabakalaşma modelindeki her bir durumun belli kriterleri vardır. Buna göre sınıf durumu üretim ve mülkiyet; mülk sahibi olmayanlar için piyasaya sürdükleri mal ve hizmetlere; statü durumu toplumdaki onur ve itibara; parti durumu ise iktidar ve güce göre belirlenmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Karl Marx’ın tarihsel materyalist yorumuna göre toplumsal değişmenin ana kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

İnançlar

Düşünceler

İdeolojiler

Ekonomik etkiler

Felsefi akımlar

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Karl Marx insanı diğer canlılardan ayıran en önemli eylem olarak aşağıdakilerden hangisini görmektedir?

Emek

Para kazanma

Yazma

Konuşma

Okuma

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Karl Marx’ın Sosyal Gelişme Modelinde en üst sırada yer alan ve uzun vadede gerçekleşeceğini düşündüğü toplum türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalist toplum

Antik toplum

Sosyalist toplum

Feodal toplum

İlkel komünal toplum

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Emile Durkheim modern toplumun düzenleme açısından eksikliklerinin yarattığı anomi problemini aşağıdakilerden hangisinin çözebileceğini ileri sürmüştür?

İşçilerin

Meslek örgütlerinin

İşverenlerin

Politikacıların

Bilim insanlarının

Açıklama:

Durkheim’ın iş bölümünün işlemediği durumların nedenlerini açıklama biçimi ve çözüm önerilerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Ekonomi ile din sosyolojisini bir arada inceleyerek ekonomik kurumlarla sosyal ve dinî örgütler arasında bir bağ olduğunu göstermeye çalışmış olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Friedrich Engels

Immanuel Kant

Max Weber

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın teorisi için söylenemez?

Marx'ın teorisinde emek ve bürokrasi iç içe işlenen konulardır

Marx'ın teorisinde toplumsal konular ve ekonomi iç içe işlenen konulardır

Marx'ın teorisi modern dünyada bazı devletlerin resmi ideolojisi haline gelmiştir

Marx'ın teorisinde artı değer, üretim araçları sahiplerinin işçilerin emeğini sömürmesiyle ortaya çıkar

Marx'ın teorisinde toplumsal sınıflar arasındaki çatışmalar toplumu kaçınılmaz olarak sosyalist bir yapılanmaya götürür

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki belirlemelerden hangisi Marx'ın kapitalist toplumsal yapının tarihsel süreç içinde eninde sonunda yıkılacağının temel nedenlerinden birisi olarak düşünülemez?

Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında çelişkilerin olması

Toplumda teknoloji değişse de ahlakın değişmemesi

Kapitalist toplumsal düzende toplumun büyük bir kısmının işçi sınıfına dönüşeceği ve giderek fakirleşeceği öngörüsü

Emeği sömürülen işçi sınıfının örgütlenerek sermaye sahiplerine başkaldıracağı öngörüsü

Zenginliğin çoğalmasının çok sayıda fakirin de oluşmasına yol açması

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Marx'a göre kapitalist toplumsal yapının insanlar üzerinde yarattığı en önemli sorunlardan birisi de yabancılaşmadır. Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın yabancılaşma çeşitlerinden birisi değildir?

İşçilerin kendi emek süreçlerini izleyememesi ve işbölümünün artması

İşçilerin kendi ürettikleri ürünler üzerinde hak iddia edememeleri ve ürünlerle ilgili kontrolü kendilerinden çıkması

İşçi sınıfının hak ve özgürlüklerinin bürokrasi tarafından sınırlandırılmış olması

Aynı işyerinde çalışan emekçilerin rekabet halinde olmak zorunda olmaları

Kapitalist üretim biçiminin insanların yaratıcılığını engellemesi

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim'in görüşlerinden biridir?

Kapitalist toplumsal yapının en önemli sorunu emekçilerin emeklerinin sömürülmesidir

İşbölümünün artması toplumda çözülme ve çatışmaları beraberinde getirir

Toplumsal çözülme sınıfsız toplumu doğuracaktır

Bireylerin toplumsal yapının devamını destekleyebilmeleri için ahlaki bir disiplin içinde olmaları sağlanmalıdır

Toplumsal dayanışma için bireylerin ortak değer ve inançlarını kolektif çıkardan daha fazla savunmaları gerekir

Açıklama:

Durkheim’ın iş bölümünün işlemediği durumların nedenlerini açıklama biçimi ve çözüm önerilerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Weber'le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Weber çalışmalarında sosyal ve dini konular arasında bir bağ olduğunu ortaya koymaya çalışmıştır

Weber tarihsel materyalizm görüşünü reddetmiş ve ekonomik güç ile sosyal gücü birbirinden ayırmıştır

Weber kapitalist rejimin pazar aracılığıyla kar amacı taşıdığını ve bu amaçla üretici güçlerin sürekli olarak yeni üretim araçları geliştirdiğini ileri sürmüştür

Weber modern toplumun en önemli özelliğinin rasyonel bir anlayış üzerine yapılandığını ileri sürmüştür

Weber kapitalist toplumsal yapının tipik özelliğinin ekonomik temel üzerine yapılanmak olduğunu ve sosyal sınıflar arasındaki çelişkilerin değişimin kaynağı olduğunu ileri sürmüştür

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Marx'ın bakış açısının dayandığı tarihsel materyalist yoruma göre, toplumsal değişmenin birincil nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal etkiler

Ekonomik etkiler

Kültürel etkiler

İnsanlık etkileri

Felsefi etkiler

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Marx, kapitalist sistem içerisinde iki unsuru belirlemektedir. Bu iki unsur aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Sermaye - ücretli emek

Ekonomi - insan

Çelişki - hukuk

Sınıf - mülkiyet

Örgüt - ücret

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Durkheim'a göre aşağıdakilerden hangisi bireylerin ortaklaşa paylaştıkları inanç, değer ve duyguların soyut bir bütününü ifade eden kavramdır?

Ahlaki disiplin

Uyum sağlama

Ortak bilinç

İş bölümü

Toplumsal dayanışma

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Weber'e göre, modern toplumun en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Bürokrasi

Statü grupları

Sosyalleşme

Rasyonelleşme

Kapitalizm

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Weber'e göre, her biri uzmanlaşmış bir işlevi yerine getiren çok sayıda birey arasındaki iş birliğinin sürekli örgütlenmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bürokrasi

Parti

Sınıf

Statü grubu

Toplum

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

1844 tarihli "Ekonomi ve Felsefe El Yazmaları" kitabıyla tanımlamaya başladığı "insan emeği"ni çalışmalarında en temel kavram olarak kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Durkheim

Marx

Weber

Engels

Hegel

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Marx'a göre kapitalist sistemde işçiler dört şekilde yabancılaşmışlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu yabancılaşmalardan biri değildir?

İşçilerin kendi emek süreçlerine yabancılaşması

İşçilerin ürettikleri ürüne yabancılaşması

İşçinin işyerindeki diğer insanlara yabancılaşması

İşçilerin ahlaki değerlere yabancılaşması

İşçinin insanlığa ve topluma yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 28

İş bölümünün en basit şekliyle uygulandığı ve farklılığın en az düzeyde yaşandığı dayanışma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Organik dayanışma

Mekanik Dayanışma

Sosyolojik dayanışma

Psikolojik dayanışma

Kültürel dayanışma

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Marx, Durkheim ve Weber'in özellikle üzerinde durdukları konu aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumların gelişimi

Sınıf çatışması

Bürokrasi

Sermaye

Kapitalizm

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Kapitalizmin başka bir yerde değil de neden batıda yükseldiğini sorgulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Freud

Engels

Weber

Marx

Durkheim

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim'in geliştirdiği kavramlardan biridir?

Bürokrasi

Rasyonalite

Organik Dayanışma

Çatışma

Sosyal çatışma

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Tarihsel materyalist yorum görüşüne göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin ana kaynağıdır?

Ekonomik etkiler

İnançlar

Benimsenen düşünceler

Örf ve adetler

İklimsel etkiler

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Marx'a göre altyapıyı oluşturan en belirleyici faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Fikirler

Üretimin organize ediliş şekli

Kültür

Politikalar

Kanunlar

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e gore rasyonelleşmenin bir ifadesidir?

Ekonomik girişimin veya işletmenin üretim yeri olarak evden ayrılması.

İşletmenin ve üretimin aileler tarafından sağlanması sayesinde işletmenin girdilerinin ve harcamalarının ve uzun dönem karlarının rasyonel olarak hesaplanmasının mümkün olması

Kapitalist işletmenin karları, politik baskılar ve kayırmacılıkla elde edilmesi

Kapitalist işletme köle ve serflerin emeğine gereksinim duyulması

Kapitalist işletmenin bürokratik eğilimlere dönüşme eğilimi olmaması

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Weber'e göre aşağıdakilerden hangisi sınıf bilincinin oluşması için gereken koşullardan biridir?

Aynı sınıfsal konumu paylaşan kişi sayısının az olması durumunda.

Rakipleri ya da düşmanları ile rekabet içinde olan bir grup olduğunda.

İletişim veya örgütlenme imkanlarının bulunmaması durumunda

Örgütlenmeyi sağlayan iyi bir liderin bulunmaması durumunda.

Çalışan kişi sayısının az olması, dolayısı ile iletişim imkanının bulunmaması durumunda.

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Marx’a göre aşağıdakilerden hangisi artı değeri ücretlerin zararına artırmak için kullanılabilecek olan bir yoldur?

Zorunlu çalışma süresinin uzatılması

Sermayenin küçülmesi

İşsizlik oranının artması

İşçinin boş zamanının artması

Çalışma süresinin uzatılması

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Weber'e göre ortak normlara ve çevreye sahip olan, aynı yaşam tarzını sürdüren ve aynı çıkarlara sahip insan topluluğuna ne ad verilir?

Örgüt

Birlik

Statü grubu

Topluluk

Grup

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Organik dayanışmaya bağlı toplumların en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim basitleştirilmiştir.

Ortak bilinç kuvvetlidir.

İnsanların birbirlerine ekonomik bağımlılığı yoktur

Yasalar baskıcıdır.

Farklılaşma en az düzeydedir.

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx’ın teorisinde etkilendiği alanlardan biridir?

Amerikan kültürü

Avusturya basını

İngiliz ekonomisi

Rusya tarih bilimi

Uzakdoğu felsefesi

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Marx’ın sosyal gelişme modeline göre toprak sahipleri ile serfler arasındaki iş bölümüne dayanan feodal toplumdan sonra gelen toplum biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Antik

Köleci

Kapitalist

İlkel

Pastoral

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre rasyonelleşmenin boyutlarından biri değildir?

Araçların amaçlar için her zamankinden daha fazla kullanılma eğilimi

Mit ve büyücülüğün gerilemesi

Sömürünün artması

Nedenselliğin artması

Realitenin her zamankinden daha fazla sistematik olarak organize edilmesi

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 42

İşbölümünün en basit şekliyle uygulandığı ve farklılığın en az düzeyde yaşandığı dayanışmaya ne ad verilir?

Fiziki dayanışma

Mekanik dayanışma

Organik dayanışma

Toplumsal dayanışma

Sosyal dayanışma

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Organik dayanışmaya dayalı toplumlarda aşağıdakilerden hangisi görülmez?

İş bölümü genişlemiştir.

Ekonomik bakımdan insanlar birbirine bağımlıdır.

Ekonomik çıkarlar inançların yerini almıştır.

Ortak bilinç egemendir.

Toplumsal farklılaşma söz konusudur.

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Marx’a göre, aşağıdakilerden hangisi işçilerin yabancılaşma şekillerinden biri değildir?

İşçilerin kendi emek süreçlerine yabancılaşması

İşçilerin örgütsel birliklere yabancılaşması

İşçilerin ürettikleri ürüne yabancılaşması

İşçilerin işyerindeki diğer insanlara yabancılaşması

İşçilerin insanlığa ve topluma yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Durkheim’a göre, toplumsal dayanışmanın birincil kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

İşbölümü

Uzmanlık

Düşünce birliği

Örgütlülük

Bütünlük

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi emeğin temel özelliklerinden biri değildir?

Kişinin hedefi olması

İnsanı dönüştüren bir unsur olması

Materyal bir unsur olması

İnsan ihtiyaçlarını karşılaması

Nesnelleşme sürecinin bir unsuru olması

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 47

“Anomik işbölümü” de denilen işbölümüne ne ad verilir?

Kural dışı işbölümü

Zorlamaya dayalı iş bölümü

İyi örgütlenememiş işbölümü

Mekanik işbölümü

Organik işbölümü

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

“Ahlak Kodu” oluşturulması fikri aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Marx

Durkheim

Weber

Hegel

Kant

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Weber’e göre, aşağıdakilerden hangisi sınıf bilincinin oluşması için gerekli koşullardan biri değildir?

Rakiplerin ya da düşmanların rekabet içinde olan bir grup olması

Örgütlenme sınırlarının önceden belirlenmiş olması

Aynı sınıfsal konumu paylaşan çok sayıda kişinin olması

İletişim ve örgütlenme imkanlarının bulunması

Örgütlenmeyi sağlayan iyi bir liderin olması

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Durkheim’a göre toplumsal dayanışmanın birincil kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Statü

Sermaye

Teknoloji

İş bölümü

Bilim

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist üretim sürecinde ‘sermaye’ olarak nitelendirilir?

Teknoloji

Ücretli emek

Fabrika

İşgücü

Bilgi

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Fabrika

Doğru Cevap: C

Soru 52

Yabancılaşma Marx’a göre aşağıdaki süreçlerden hangisiyle ortadan kalkar?

işçilerin sendikalaşmasıyla

üretimin durmasıyla

tüketimin artışıyla

kapitalist sermaye birikiminin artmasıyla

işbölümünün ortadan kalkmasıyla

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Marx’a göre Yedek İşçi Ordusu aşağıdaki süreçlerden hangisiyle oluşur?

sanayinin gelişmesiyle

işçi sayısının fazlalığıyla

sermayenin artışıyla

verimliliğin artışıyla

sanayinin gerilemesiyle

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bürokrasi ve kapitalizmin açıklamasında Weber tarafından kullanılmıştır?

yedek iş gücü ordusu

organik dayanışma

rasyonalite

ortak bilinç

yabancılaşma

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Marx'ın hem herşeyin kendi değerinde değiş-tokuş edildiğini hem de buna karşın bir kar elde edildiğini gösterdiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Protestan etik

ortak bilinç

artı-değer

sınıf çatışması

iş bölümü

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in kapitalizmle ilgili görüşlerinden biri değildir?

Elde etme ve kazanç hırsı içerir.

Sınıf çatışması önemlidir.

Rasyonel kurallar işler.

Kaynağı Batıdır.

Askeri, siyasi ve hukuki kurumlar ekonomik ilişkilere bağlıdır.

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in üç boyutlu sosyal tabakalaşma modelinin unsurlarını doğru ifade eder?

Sosyal sınıflar, statü grupları, partiler

Sosyal sınıflar, roller, partiler

Sosyal çelişkiler, sosyal ağlar, sivil toplum kuruluşları

Sosyal çatışmalar, statü grupları, meslekler

Sosyal çelişkiler, roller, sivil toplum kuruluşları

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Marx’a göre aşağıdakilerden hangisi üstyapıyı oluşturan unsurlarından biridir?

İş örgütlenmesi

Sermaye

Devlet

Üretim güçleri

İş gücü

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Marx’a göre yabancılaşma aşağıdaki süreçlerden hangisiyle kalkar?

İşçinin sendikalara katılmasıyla

Kapitalistin sermaye birikiminin azalmasıyla

Teknolojinin gelişmesiyle

Üretimin durmasıyla

İş bölümünün ortadan kalkmasıyla

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Marx’ın artı-değer kavramıyla ilgilidir?

İşçinin ücreti karşılığından fazla çalıştığı miktara artı-değer denir.

Artı-değer kapitalistin sermayesidir.

Artı-değerin artmasıyla işçi daha çok para kazanır.

Artı-değer kişiye ödenen ücrete tekabül eder.

İşçi artı-değer ile işine yabancılaşır.

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Marx’ın tanımladığı Yedek İşçi Ordusu nasıl oluşur?

Sermayenin artmasıyla

Sanayinin gerilemesiyle

Sanayinin gelişmesiyle

İşçi sayısının fazlalığıyla

Verimliliğin artmasıyla

Açıklama:

Marx’ın emek süreci, iş gücü, artı değer, sınıf ve sınıf çatışması kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın iş bölümü ile ilgili düşüncelerinden değildir?

İş bölümünün gerçek işlevi insanlar arasında bir dayanışma duygusu yaratmaktır.

İş bölümü ilkel toplumlarda görülür.

İş bölümünün artmasıyla bireylerin birbirine bağımlılığı artar.

İş bölümü yaşam mücadelesinin sonucunda gelişen bir durumdur.

İş bölümüyle bireyler içinde bulundukları yalnızlıktan uzaklaşmış olurlar.

Açıklama:

Durkheim’ın iş bölümünün işlemediği durumların nedenlerini açıklama biçimi ve çözüm önerilerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Mekanik dayanışmacı toplumların en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal farklılaşma vardır.

Demokratik toplumlardır.

Bu tür toplumlarda ortak bir bilinç egemendir.

Sınıf çatışması en yüksek düzeydedir.

Üretim çeşitlidir.

Açıklama:

Durkheim’ın insan, toplum ve toplumsal iş bölümü ile ilgili genel düşüncelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Zorlamaya dayalı iş bölümünün en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Kişinin yaptığı işin kendisine uygun olması

İş bölümünün kişilerin yeteneklerine göre yapılmaması

İnsanlara ne yapmaları gerektiğini bildiren kuralların eksik kalması

Kişisel çatışmaların ortaya çıkması

Kişinin yaptığı işin kendisine uygun olmaması

Açıklama:

Marx’ın kapitalizm, yabancılaşma ve iş bölümü konusundaki görüşlerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in kapitalizmle ilgili görüşlerinden biri değildir?

Kapitalizmde sınıf savaşları önemlidir.

Kapitalizm elde etme ve kazanç hırsı barındırır.

Kapitalizm batıdan doğmuştur.

Rasyonel kurallara göre işler.

Dini, siyasal ve hukuksal kurumlar ekonomik ilişkilere bağlıdır.

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Weber tarafından bürokrasi ve kapitalizmin açıklanmasında kullanılmıştır?

Tarihsel materyalizm

Toplumsal dayanışma

Ortak bilinç

Rasyonalite

Yabancılaşma

Açıklama:

Weber’in bürokrasi, sınıf, statü, parti kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangileri Weber’in “sosyal sınıf” tanımının unsurlarıdır?

İşçi sınıfı ve burjuvazi

İşçi sınıfı, burjuvazi ve beyaz yakalılar

Zenginler ve fakirler

Beyaz yakalılar ve burjuvazi

İşçi sınıfı, burjuvazi, beyaz yakalılar ve eğitim ile ayrıcalığa kavuşanlar

Açıklama:

Weber’in kapitalizm ve rasyonalite kavramlarını anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Çalışma hayatında insan unsurunu makineler ve diğer fiziksel koşullara benzer bir biçimde kaynak boyutuyla ele alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel Yaklaşım

Otomasyona Dayalı Yaklaşım

Mekanik Yaklaşım

Rasyonel Yaklaşım

İdeal Yaklaşım

Açıklama:

Çalışma koşullarını etkileyen endüstriyel güç ilişkileri daha çok piyasa içi faktörler ile açıklanmaya çalışılmıştır. Daha net bir ifade ile bu dönemde çalışmanın kendisinin toplumsal yönünün kısıtlı olduğu düşünülmekteydi. Çalışma yaşamına ilişkin sorunlar iktisadın; iş yeri koşullarına ilişkin sorunlar ise daha çok mühendisliğin sorun alanı olarak görülmekteydi. Bu genel algıya “mekanik yaklaşım” adı verilmektedir. Mekanik yaklaşım çalışma hayatında insan unsurunu, makineler ve diğer fiziksel koşullarla benzer bir biçimde kaynak boyutuyla ele alır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların üç aşamada incelenebileceğini söyleyen Simpson’a göre, üçüncü aşamada çalışma sosyolojisi aşağıdaki alanlardan hangisinin belirleyiciliğine girmiştir?

Siyaset Biliminin

İktisadın

Antropolojinin

Felsefenin

Kültürel Antropolojinin

Açıklama:

Simpson çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların üç aşamada incelenebileceğini söylemektedir. Bu dönemleştirmede belirleyici olan ilk dönemde çalışanların sosyal varlıklar olduğuna yapılan vurgudan, üçüncü dönemde makro değişkenlerin belirlediği pasif objelere değişmesidir. Bu açıdan ilk dönemde antropoloji ile yakın ilgiler kuran çalışma sosyolojisi; son dönemde iktisadın belirleyiciliği altına girmiştir. Bu açıdan son dönemde çalışma sosyolojisi, emek piyasası analizlerinin egemen olduğu bir alan olarak iktisat sosyolojisinin bir kolu olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu dönüşümün aşağıdaki evrelerden geçtiğini düşünmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Çalışma sosyolojisinin gelişme aşamaları düşünüldüğünde 1960 ve 1970’ler dönemini kapsayan ikinci dönemde yapılan araştırmaların odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Beşeri İlişkiler

Birey

Bürokrasi

Sosyal Gruplar

Ekonomik Aktör

Açıklama:

1960’larda başlayan bu dönemin en önemli özelliği Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın gözden düşmesi olmuştur. İlk dönemin tersine, fabrika içi çalışmalar ve meslek içi etkileşimlere çok az değinilmiştir. Bu dönemde yapılan araştırmaların odak noktasında birey yer almıştır. ‹kinci dönemin temel özelliği, endüstriyel çalışma koşullarının sorunlarından çok, örgüt teorisine bağlı soyut konuların ele alınmasıdır. Bu bağlamda dönemin hakim sosyoloji eğilimi olan “işlevselcilik"den etkilenilmiştir. İlk dönemdeki antropoloji etkisine karşın; bu dönemde yaygın bir biçimde sosyal psikolojinin yöntemleri benimsenmiştir. Çalışma sosyolojisine ilişkin günümüzdeki eğilimlere temel olacak biçimde vurgu aktif ve yaratıcı çalışan algısından; yapısal koşulların bireyin ötesindeki belirleyici etkilerine kaymıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

“Beşeri ilişkiler Yaklaşımı” aşağıdakilerden hangisine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır?

Fordist Üretim Yaklaşımı

Kar Odaklı Yönetim

Bürokrasi

Bilimsel Yönetimin İlkeleri

Esnek Üretim Yaklaşımı

Açıklama:

Çalışma sosyolojisi için başlangıç noktası, çoğu zaman “beşeri ilişkiler yaklaşımı” olarak kabul edilir. Klasik sosyoloji içerisindeki analitik olmayan yorumların dışında sosyolojinin, “beşeri ilişkiler” yaklaşımının yaygınlaşmasına kadar olan dönemde çalışmaya ilişkin ilgileri sınırlı kalmıştır. Ayrıca iş yeri pratiğinde ve fabrika ortamında, klasik yorumların işlevsiz kalacağı bilinmektedir. Beşeri ilişkiler yaklaşımı, temelde “Bilimsel Yönetimin İlkeleri”ne karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bilimsel yönetim, çoğunlukla iş süreçleri ile ilgilenirken; çalışanları bu mekanik işleyişin bir parçası olarak düşünmektedir. Ayrıca endüstriyel iş kavramının monoton, yaratıcılıktan uzak doğası çalışanların nesneleşme ve yabancılaşma duygusunu sık yaşamalarına neden olmuştur. Bilimsel yönetim ilkelerinin gördüğü bu muhalefet ve düşmanlık, endüstriyel çatışmaları arttırmıştır. Bu soruna bilimsel yönetim ilkeleri, yapısal uyumsuzluk ve zihinsel yetersizlikler gibi soyut yanıtlar üretirken; çalışma hayatının yeni bir bakış açısı ile değerlendirilmesi gereği giderek yaygınlaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Mouzelis’e göre “Beşeri İlişkiler Yaklaşımı” olarak bilinen yaklaşımın alt ekollerinden biridir?

Liverpool Ekolü

Etkileşimci Yaklaşım

Frankfurt Okulu

Postmodern Yaklaşım

Modernist Yaklaşım

Açıklama:

Çalışanların sosyal koşullarına vurgunun yarattığı kapsamlı sonuçlar, Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın hem kendi içerisinde çeşitlenmesine hem de örgüt içi ve örgüt dışı unsurları kapsayacak çok sayıda çalışmanın yapılmasına neden olmuştur. Mouzelis’e göre bu eğilimler üçe ayrılabilir. Bunlar Ortodoks Okul, Chicago Okulu ve Etkileşimci Yaklaşımdır. Etkileşimci Yaklaşım içerisinde özellikle Homans’ın çalışmaları daha sonraki dönemde sosyal psikolojinin yöntemlerine ilgi gösterilmesine neden olmuştur. Etkileşimcilerin temel vurgusu örgüte ilişkin değerlendirmelerde etkinlikler ile ilgilidir ve iletişim yöntemlerinin, diğer duygusal faktörlerin önünde olduğunu savunmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gregor’un X kuramının varsayımlarından biri olarak gösterilebilir?

Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır

Ortalama insan mümkün olduğu kadar işi tamamlamaya odaklanır

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sadece kısmi olarak kullanılmaktadır

İşte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanması dinlenme kadar doğaldır

Örgütsel amaçlara yönelik çabanın sağlanmasında tek yol dış denetim ve ceza tehdidi değildir

Açıklama:

Mc Gregor tarafından ortaya atılan X kuramının varsayımları şu şekilde sıralanabilir:

Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.

Bu iş sevmezlik doğası dolayısıyla çoğu insanın örgütsel amaçlara ulaşılması için yeterli çabayı göstermesi için zorlanması, denetlenmesi, yönlendirilmesi ve cezalandırmayla tehdit edilmesi gerekir.

Ortalama insan yönlendirilmeyi ve sorumluluktan kaçmayı tercih eder. Oldukça az hırsı vardır ve her şeyden çok güvenlik ister.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gregor’un Y kuramının varsayımlarından biri olarak gösterilebilir?

Ortalama insan uygun koşullarda sorumluluğu kabul etmez

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir

Ortalama insan uygun koşullarda sorumluluk arayışından kaçar

Örgütsel sorunların çözülmesinden gerekli olan yetenek ve liderlik yalnızca bir grup insanda vardır

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi tam anlamıyla kullanılmaktadır

Açıklama:

Y Kuramının varsayımları şu şekilde sıralanabilir:

İşte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanması, oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

Örgütsel amaçlara yönelik çabanın sağlanmasında tek yol dış denetim ve ceza tehdidi değildir. İnsanlar inandığı amaçlar uğruna kişisel yönlendirme ve denetim yapabilir.

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir.

Ortalama insan uygun koşullarda sorumluluğu sadece kabul etmez; aynı zamanda arar da.

Örgütsel sorunların çözümlenmesinde göreli olarak yüksek hayal gücü yetenek ve yaratıcılık kapasitesi sınırlı sayıda insana değil, hemen herkese verilmiştir.

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sadece kısmi olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi çalışma ortamının şekillendiği örgütsel ortamın bir kültürel çevre olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia eder?

Ortodoks Yaklaşım

Etkileşimci Yaklaşım

Rasyonel İlişkiler Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Örgüt Kültürü Yaklaşımı

Açıklama:

Örgüt kültürüne yönelik ilgilerin kaynağı, öncelikle “Beşeri İlişkiler Yaklaşımı” olmakla birlikte, ara dönemdeki kuramların (özellikle de organizasyon teorisinin) mekanik ve bireyci tanımlarının eksikliklerinin giderilmesi amacına yöneliktir. İlk dönem, ara dönem ve son dönem eğilimlerinin çoğunda “örgüt kültürü” önemli bir faktör olsa bile, çalışma sosyolojisi içerisinde örgüt kültürü yaklaşımı, çalışma hayatının koşullarının sosyal ve bireysel faktörlere aynı anda bağlı olduğunu ileri sürer. Buna göre çalışma ortamının şekillendiği örgütsel ortam birer kültürel çevre olarak değerlendirilmelidir. Durağan ve işlevselci örgüt anlayışından sapmayı ifade eden bu yaklaşım, örgütlerin gelişme gösteren hatta bazen istikrarsız devam eden yapılar olduğuna vurgu yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Toplumun işlevsel bir bütün olması gibi örgütlerin de bu bütünün parçaları olduğu varsayımı hangi teorik yaklaşımın ana varsayımıdır?

Sistem Teorisi

Dayanışma Teorisi

Bürokrasi Teorisi

İdeal Tip Teorisi

Endüstriyel Süreklilik Teorisi

Açıklama:

Çağdaş çalışma sosyolojisi teorileri arasında, ara dönemin iki temel özelliği “bireysel” özelliklerin tanımlanmasına dayanması ve yapısal unsurlara önem vermesidir. Bu dönemde Hümanistik kuramlar sadece bireysel özellikler ile örgüt kültürü kuramı ise bireysel özelliklerin yapısal özellikler ile uyumu ile ilgilenmiştir. Sistem teorisinin odaklandığı nokta ise, yapısal unsurların nitelikleridir. Sistem Teorisi Yaklaşımı büyük oranda işlevselci sosyolojik eğilimlere dayanır. Bu yönüyle ara dönemdeki diğer iki kuramın sosyal psikolojiyle kurduğu yakınlıktan da uzaktır. Sistem teorisinin ana varsayımı, toplumun işlevsel bir bütün olması gibi örgütler de bu bütünün parçalarıdırlar. Buna göre örgütler, başlıca amaçları özel işlevlerin yerine getirilmesi olan yapılardır ve amaç odaklılığın bu şekilde net ortaya konmasıyla diğer sosyal sistemlerden ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi son dönem çalışma sosyolojisinde ortaya çıkan yeni eğilimlerden birisi olarak gösterilemez?

Taylorizm

Neo-Fordizm

Emek Süreci Teorisi

Yeni İktisat Sosyolojisi

Ağ Toplumu

Açıklama:

Ara dönemde çalışmaya ilişkin bireysel koşullar ve örgütsel analiz olarak iki temel ilgi alanı edinen çalışma sosyolojisinin son döneminde yine bir kırılma yaşanmıştır. Bu kırılmada temel olarak iki gelişmenin etkin olduğu söylenebilir. Bunlardan birincisi, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde çalışma yaşamının büyük oranda, çalışanların refahı ve yönetsel süreçlere katılımı ile ilgili olduğunu düşünen görüşlerin; 1970’lerin toplumsal ve ekonomik ortamında dönüşmeye başlamasıdır. Özellikle çalışmanın kolektif yönünden ilham alan “çalışma sosyolojisi” de bu dönüşümden etkilenmiştir. Kitle üretim modelleri ve onu çevreleyen toplumsal sistemlerin krize girmesi, değişim taleplerini güçlendirmiştir. İkinci etken bununla bağlantılı olarak radikal fikirlerin yükselmesidir. Özellikle 1960’ların sonundan itibaren “kapitalist” üretim ve çalışma fikirleri yoğun bir eleştiriyle karşılaşmıştır. Bu eğilimin doğal sonucu olarak da çalışmayı belirleyen yapısal unsurların kapsamlı bir şekilde yerilmesi gündeme gelmiştir. Son dönem çalışma sosyolojisinde ortaya çıkan yeni eğilimler ise Yeni Örgüt Kuramları başlığı altında işaret edilebilecek olan, Yalın Üretim, Neo-Fordizm, Örgütsüz Kapitalizm ve Ağ Toplumu iken, Emek Piyasası Kuramları başlığı altında işaret edilebilecek olan Emek Süreci Teorisi ve Yeni İktisat Sosyolojisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Çalışma sosyolojisinin başlangıç noktası için genellikle hangi yaklaşım kabul edilir?

Beşeri ilişkiler yaklaşımı

Örgüt Kültürü Yaklaşımı

Sistem yaklaşımı

Neo-Fordizm

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi beşeri ilişkiler yaklaşımının çalışma sosyolojisinde yol açtığı sonuçlardan biri değildir?

İnsan sosyal ve psikolojik bir varlıktır.

Çalışanların üretim düzeyi fizyolojik yeteneklerinden çok grup normlarına bağlıdır.

Çalışmanın örgütlenmesi sadece hiyerarşik ilişkileri kapsamamalıdır.

Etkin bir örgütsel anlayış öncelikle bireysel ihtiyaçlara yönelik olmalıdır.

Çalışma koşullarının iyileştirilmesi sadece ekonomik faktörler ile değil sosyal unsurların dikkate alınması ile de ilgilidir.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gregor’un önerdiği X kuramının varsayımlarından biridir?

Ortalama insanın oldukça az hırsı vardır ve her şeyden çok güvenlik ister.

Ortalama insan uygun koşullarda sorumluluğu sadece kabul etmez aynı zamanda arar.

İnsanlar inandığı amaçlar uğruna kişisel yönlendirme ve denetim yapabilir.

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir.

Örgütsel sorunların çözümlenmesinde göreli olarak yüksek hayal gücü, yetenek ve yaratıcılık hemen herkese verilmiştir.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Parson’un öne sürdüğü örgütlerin işlevlerinden biri değildir?

Yönlendirme İşlevi

Toplumsallaştırma İşlevi

Bütünleştirme İşlevi

Koruma İşlevi

Uygulama İşlevi

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi son dönem çalışma sosyolojisi yeni örgüt kuramlarından biri değildir?

Yalın Üretim

Neo-Fordizm

Yeni İktisat Sosyolojisi

Örgütsüz Kapitalizm

Ağ Toplumu

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Çalışma yaşamına ilişkin sorunların iktisadın; iş yeri koşullarına ilişkin sorunların ise daha çok mühendisliğin sorun alanı olarak görüldüğü genel algıya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mekanik yaklaşım

Sosyolojik yaklaşım

Matematiksel yaklaşım

Örgütsel yaklaşım

Yalın yaklaşım

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Çalışma sosyolojisinin başlangıç noktası çoğu zaman hangi yaklaşım olarak kabul edilmektedir?

Örgüt kültürü yaklaşımı

Beşeri ilişkiler yaklaşımı

Denge yaklaşım

Kuramsal yaklaşım

Ekonomik yaklaşım

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Çalışma Sosyolojisinin güncel bir ilgi alanı olarak gelişmesinde ve akademik bir disiplin olmasında belirleyici dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1840'ların sonu

1790'ların başı

1920'lerin sonu

1870'lerin başı

1720'lerin başı

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Sistem teorisi yaklaşımında aşağıdakilerden hangisi alt sistemlerden biri değildir?

Yönlendirici alt sistem

Koruyucu alt sistem

Uygulayıcı alt sistem

Bütünleştirici alt sistem

Öncü alt sistem

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Temel amacı insan doğasının örgütsel koşullar içerisinde, kendi çalışma tarzlarını nasıl yerleştireceğini anlamak olan X ve Y kuramı, aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Warner

Mayo

Maslow

Mc. Gregor

Weber

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Çalışma sosyolojisinin son dönemi hangi yılda başlamıştır?

1890

1900

1940

1970

1990

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Hümanistik kuramlar arasında, sosyal gruplar vurgusundan birey vurgusuna kayışın en önemli göstergelerinden biri olan "İnsan İhtiyaçları Kuramı" aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Mc. Gregor

Weber

Maslow

Marx

Durkheim

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal sistem yaklaşımında, bir alt sistem değildir?

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Bütünleştirme işlevi

Koruma işlevi

Denetleme işlevi

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Son Dönem Çalışma Sosyolojisinde, Yeni Örgüt Kuramlarından biri olarak sayılamaz?

Mekanik Yaklaşım

Yalın Üretim

Neo Fordizm

Örgütsüz Kapitalizm

Ağ Toplumu

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, çalışma sosyolojisinde çağdaş eğilimler ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Pratik odaklı ve problem merkezlidir.

Mikro sorunları, makro koşulları dikkate alarak değerlendirir.

Yapılan çalışmalarda nicel analiz kullanılmaz.

Toplumsal değişmenin yol açtığı rasyonalizasyon ve rasyonel yönetim süreçlerinin ortaya çıkardığı sorunlarla ilgilenir.

Çalışanların yaşadığı örgütsel sorunlara değinir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 26

H. I. Simpson'a göre III. dönem çalışma sosyolojisi araştırmalarının odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik insan

Antropoloji

Birey

Sosyal gruplar

Beşeri ilişkiler

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Maslow'un İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramına göre, aşadaki basamakları, ilk basamaktan son basamağa doğru sıralayınız.I-Sosyal bir varlık olmaları.II-Neslini devam ettirmekIII-GüvenlikIV-İnsanlar tarafından önemsenmek

IV-I-II-III

I-III-IV-II

II-III-I-IV

III-IV-II-I

I-II-IV-III

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sistem teorisinin çalışma sosyolojisi için sağladığı katkılardandır.

Sadece bireysel özellikler ile ilgilenmiştir.

Hakim eğilim işlevselciliktir.

Araştımaların odak noktası sosyal gruplardır.

Başlangıç noktası beşeri ilişkiler yaklaşımıdır.

Çatışma, yönetim, liderlik gibi unsurları belirleyen yapısal unsurların tanımlanmasını kolaylaştırmıştır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Emek Süreci Teorisinin özelliklerindendir?

Sivil toplumda ve sosyo-ekonomik gruplarda yaşanan parçalanmayı anlatır.

Çalışanların çoklu ve değişken görevler üstlenmesi ve hızlı tedarik yöntemlerini ifade eder.

Yaşam boyu istihdam prensibi ile sürdürülür.

Çalışma sosyolojisinin örgütler ile ilişkili doğasına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Örgütlerin ve çalışma hayatının dinamik ve karmaşık niteliklerinin anlaşılmasına yardımcı olmuştur.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi çalışma sosyolojisinde klasik yaklaşımların yerine çağdaş yaklaşımların doğmasında daha etkili bir faktör olarak düşünülebilir?

20 yüzyılın ikinci çeyreğinde ortaya çıkan dünya ekonomik bunalımı sonrası çalışma hayatına yeni düzenlemelerin getirilmesi zorunluluğu

Klasik yaklaşımların sınırlı sayıda savunucusunun olması

Klasik yaklaşımların toplumların değer sistemleriyle uyuşmaması

Klasik yaklaşımların çalışma alanını mühendislik alanıyla ilişkili bir süreç olarak algılamaları

Klasik yaklaşımlarda çalışanların hayat koşullarındaki sorunların iktisadi bir sorun olarak ele alınması

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Çalışma sosyolojisinin dönüşümü belli evreler halinde gerçekleşmiş ve her evrede bazı unsurlar daha fazla ön plana çıkmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen evre ve bu evrede öne çıkan unsurlar eşleşmesi yanlıştır?

I. Evre-beşeri ilişkiler yaklaşımı

II. Evre-Gruplar üzerinde antropolojik incelemelerin yapılması

I. Evre- Sosyal grupların önemine inanma

II. Evre-Sosyal psikolojik araştırmalar yoluyla çalışma hayatında yapısal ve bireysel faktörlerin ele alınması

III. Evre- Çalışma yaşamında sosyal insan algısının ekonomik insan algısına dönüşmesi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.
"II. Evre-Gruplar üzerinde antropolojik incelemelerin yapılması" ifadesi ikinci evre için geçerli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların gelişimi sürecinin ilk evresine özgü özelliklerden birisidir?

Yapısal ve bireysel unsurlara önem vermek

Sosyal psikolojiden yararlanmak

Sosyal ilişki ve sosyal grupların çalışma yaşamındaki etkileri

Örgüt kültürü yaklaşımın benimsenmesi

Çalışma gruplarının özgün birer toplumsal alt sistem olarak ele alınması

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi son dönem çalışma sosyolojisindeki yeni örgüt kuramlarından biri değildir?

Yalın üretim

Neo-Fordizm

Örgütsüz kapitalizm

Ağ toplumu

Yeni iktisat sosyolojisi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi çalışma sosyolojisinde hümanistik yaklaşım çerçevesinde ortaya çıkan x veya y yaklaşımları için hatalı bir ifadedir?

X yaklaşımı ortalama insanın iş sevmezlik özelliğinin olduğunu ileri sürer.

Y yaklaşımı işte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanmasının oyun ve dinlenme kadar doğal olduğunu ileri sürer.

X yaklaşımı ortalama insanın az hırslı olduğunu ve güvenlik gereksinimlerinin her şeyden önce geldiğini iddia eder.

Y yaklaşımı ortalama insanın çalışma yaşamında kendi kararını kendisi vermek yerine yönlendirilmeyi tercih ettiğini ileri sürer.

Y yaklaşımına göre endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sınırlı düzeyde kullanılmaktadır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki ifadelerden hangisi emek süreci teorisine göre modern kapitalist sistemin devam etmesinde özellikle emekçilerin rollerinin önemini ön plana çıkarmaktadır?

Üretim sermaye tarafından sürekli değişime zorlanan toplumsal bir süreçtir.

Modern kapitalist sistemde sendikal temsil yoluyla emekçilerin mutsuzluğunu bireysel tepkiler yoluyla dışa vurumu sağlanmaktadır.

Modern kapitalist toplumda emeğin işlevleri ve rolleri sürekli olarak değişmektedir.

Çalışmanın toplumsal niteliğini anlayabilmek için örgütlerden çok piyasa güçleri, teknoloji ve diğer yapısal unsurlara odaklanmak gerekir.

Çalışanlar ancak sermaye tarafından değişime zorlanan çalışma koşullarına uyum sağlayarak ayakta kalabilirler.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Çalışma sosyolojisinde, 1930’lardan başlayan ilk dönemde hakim olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Beşeri İlişkiler Yaklaşımı

İşlevselcilik Yaklaşımı

Emek Süreci Teorisi Yaklaşımı

Sosyal Psikoloji Yaklaşımı

Antropolik Yaklaşım

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, McGregor’un X ve Y Kuramında yer alan Y Kuramının varsayımlarından biri değildir?

İşte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanması, oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir

Ortalama insan uygun koşullarda sorumluluğu sadece kabul etmez; aynı zamanda arar da.

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sadece kısmi olarak kullanılmaktadır.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Örgüt kültürü yaklaşımının getirdiği en temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel çevrenin yenilenmesi

Örgüt bilincinin artması

Çalışma hayatının çevresel koşullarının önemsenerek analitik çevrenin geliştirilmesi

Örgütlü mücadelenin başlaması

Kültürel faaliyetlerin yaygınlaşması

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Parsons her toplumsal sistem gibi örgütlerin de dört temel işlevi olduğunu düşünmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu dört işlevden birisi değildir?

Yönlendirme İşlevi

Uygulama İşlevi

Bütünleştirme İşlevi

Sorgulama İşlevi

Koruma İşlevi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi son dönem çalışma sosyolojisi alt başlıklarından olan "Yeni Örgüt Kuramları"ndan birisi değildir?

Yalın Üretim

Neo- Fordizm

Örgütsüz Kapitalizm

Ağ Toplumu

Fordizm

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Hawthorne deneylerinin başlangıç amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma gruplarının verimliliğe etkisini ölçmek

Örgütsel liderliğin oluşma tarzlarını incelemek

Sendikalarca sürdürülen grevlerin nedenlerini araştırmak

Örgütsel çatışmaların nedenlerini öğrenmek

Fiziksel koşulların verimliliğe etkisini ölçmek

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 42

İktisadi faaliyetler içerisinde kültürel etkenlerin rolü üzerinde odaklanan yeni iktisat sosyolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Örgüt teorisi

Ağ teorisi

Kültürel sosyoloji

Sistem teorisi

Örgüt kültürü yaklaşımı

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, çalışma sosyolojisinde çağdaş kuramların gelişmesini sağlayan faktörlerden biri değildir?

1929 Büyük Bunalımı ardından oluşan sosyal ortam

Bilimsel yönetim tarzının yetersizliği

Sendikal hareketlerin güç kazanması

Çalışanların refahının demokratik bir toplum için gerekli olduğu fikri

Çalışmanın hayatında sosyal grupların belirleyici olabileceği inancı

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Thompson ve Smith’in İngiliz endüstri sosyolojisi olarak adlandırdıkları yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Emek süreci teorisi

Ağ toplumu

Örgütsüz kapitalizm

Neo-Fordizm

Yalın üretim

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Beşeri İlişkiler Yaklaşımının teorik sonuçlardan biri değildir?

En temel unsur insanın sosyal ve psikolojik bir varlık olarak ele alınmasıdır.

Çalışanların üretim düzeyi grup normlarından çok fizyolojik yeteneklerine bağlıdır.

Çalışma sadece ekonomik amaçların gerçekleştirilmesi anlamını taşımaz.

Üretim sürecinin formel örgütlenmesi kadar bu örgütlenmenin çevresini belirleyen enformel yönlerin de dikkate alınması gerekir.

Çalışmanın örgütlenmesi sadece hiyerarşik ilişkileri kapsamamalıdır.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’na göre aşağıdaki ifadelerden hangisi sosyal grupların işyerindeki rollerinden biri olamaz?

Enformel ilişkiler yoluyla kuralların yerleşmesine katkıda bulunurlar.

Verimliliğin arttırılmasında önemli bir rol oynarlar.

Yöneticiler kadar enformel liderlerin etkin olmasına neden olurlar.

Koordinasyon ve uyum gibi konularda belirleyicidir.

Çatışmaların düzenlendiği mekanizmalardır.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Hümanist kuramlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Genel anlamda bireysel gelişme, başarı ve içsel gelişime odaklanır.

Çalışma sosyolojisinin gelişiminde ilk iki evre arasında aracı rol oynamıştır.

Çalışmanın bireysel niteliğe sahip olması yolunda bir eğilim yaratmıştır.

Örgütlerin kültürel yapılar olduğunu iddia eder.

“Yeni İnsan İlişkileri Yaklaşımı” olarak da bilinir.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Yaklaşımı için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

İnsan ihtiyaçları özgün ve çeşitliliğe açıktır.

İnsanların zihin ve beceri gelişimleri, ihtiyaçlarının giderilmesine bağlıdır.

Temel ihtiyaçlar, daha çok insanın varlığını sürdürmesi ile ilişkilidir.

Alt düzey ihtiyaçlar, üst düzey ihtiyaçların karşılanabilmesine temel oluşturur.

İhtiyaç düzeyleri ile motivasyon arasında sıkı bir ilişki vardır.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi McGregor’un “Y Kuramının” varsayımlarından biri değildir?

İşte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanması oyun ve dinlenme kadar doğaldır

Ortalama insan yönlendirilmeyi ve sorumluluktan kaçmayı tercih eder.

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir.

Örgütsel sorunların çözümlenmesinde göreli olarak yüksek hayal gücü yetenek ve yaratıcılık kapasitesi hemen herkese verilmiştir.

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sadece kısmi olarak kullanılmaktadır.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ağ toplumu için geçerli değildir?

Klasik emeğe ihtiyaç çok artmıştır.

Sermaye ve emek arasındaki nitelik ayrışmasının derecesi artmıştır.

Sermaye, zaman ve mekandan giderek daha bağımsızlaşmıştır.

Halen iş yaratma kapasitesine sahiptir.

Etkin bir yatırım yapabilmenin koşulu enformasyonalizme uyum gösteren bir emek birimi olabilmektir.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sistem teorisinin çalışma sosyolojisi için sağladığı katkılardan biri değildir?

Bireyselliğin ön plana çıkmasını sağlamıştır.

Toplumsal ilişkiler bakımından soyut nitelikler taşıyan örgütsel yapıları somut hale getirmiştir.

Genel toplumsal yapıyla ilişkilerin oluşturulması bakımından sosyolojik bakış açısına yer açmıştır.

Çatışma, yönetim, liderlik gibi unsurları belirleyen yapısal unsurların tanımlanmasını kolaylaştırmıştır.

Makro anlamda yapısal unsurlar ile ilgilenmiştir.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.
"Bireyselliğin ön plana çıkmasını sağlamıştır." ifadesi sistem teorsinin katkılarından biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi McGregor’un “X Kuramının” varsayımlarından biridir?

Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.

İşte düşünsel ve bedensel enerjinin harcanması oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

Amaçlara bağlılık ulaşılmalarıyla elde edilen ödüllerle ilgili bir işlevdir.

Örgütsel sorunların çözümlenmesinde göreli olarak yüksek hayal gücü yetenek ve yaratıcılık kapasitesi hemen herkese verilmiştir.

Modern endüstriyel hayatta ortalama insanın entelektüel kapasitesi sadece kısmi olarak kullanılmaktadır.

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Stoksuz üretimin yapıldığı, çalışanların çoklu ve değişken görevler üstlendiği hızlı tedarik yöntemlerine ne ad verilir?

Seri üretim

Hat üretimi

Örgütsüz üretim

Temel üretim

Yalın üretim

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Hümanistik Ekol’ün temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal gruplar yönetim yapılarını belirler.

Çalışma hayatı ancak bireyin özellikleri iyi kavrandığı zaman doğru değerlendirilebilir.

Endüstriyel çatışma önüne geçilemez bir süreçtir.

Bireyler çalışma hayatında ancak yönlendirme ile motive olurlar.

Örgütsel koşullar, bireysel koşulların belirleyicisidir.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gregor’un X-Y Kuramı’nı ortaya atma amaçlarından biri değildir?

Yönetim tarzlarına ilişkin ideal tipler oluşturmak

İnsan doğasının çalışmaya ilişkin yönlerini tespit etmek

Yöneticilere etkin motivasyon yöntemleri için rehber olmak

Örgütsel yönetimi, evrimsel bir biçimde kavramak

Yönetsel ilkelerin pozitif yönleri için bir çerçeve oluşturmak

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Parsons’a göre, aşağıdakilerden hangisi örgütlerin temel işlevlerinden biri değildir?

Yönlendirme işlevi

Uygulama işlevi

Bütünleştirme işlevi

Koruma işlevi

Planlama işlevi

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Sistem teorisine göre her alt sistemin farklı hedeflerini bir araya getirecek ve koordine edecek işlevleri yerine getirmesi örgütlerin aşağıdaki işlevlerinden hangisi kapsamındadır?

Yönlendirme

Bütünleştirme

Koruma

Uygulama

Denetim

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.
Bütünleştirme

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi son dönem çalışma sosyolojisi yeni örgüt kuramlarından biri değildir?

Yalın üretim Modeli

Etkileşimci Model

Neo-Fordizm

Örgütsüz Kapitalizm

Ağ Toplumu

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

I. Çalışanların sabit görev tanımları ,II. Stoksuz üretim III. Hızlı tedarik yöntemleri Verilen ifadelerden hangisi/hangileri yalın üretimin unsurlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.
“Yalın Üretim”, Japonya’da otomotiv sanayinde uygulanan üretim prensiplerini ifade eder. Kitle üretiminin tersine stoksuz üretim, çalışanların sabit görev tanımları yerine çoklu ve değişken görevler üstlenmesi ve hızlı tedarik yöntemlerini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. Ortodoks OkulII. Chicago OkuluIII. Etkileşimci yaklaşım Verilen bu ekollerden hangisi/hangileri Beşeri İlişkiler Yaklaşımına aittir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 61

X Kuramı için hangisi söylenebilir?

Çalışma insan doğasının bir parçasıdır.

Çalışanlar herşeyden çok güvenliğe önem verirler.

Uygun koşullarda sorumluluk üstlenmek çalışanlar için önemlidir.

Modern endüstriyel düzen, çalışanların yeteneklerine çoğu zaman önem verir.

Başarı tutkusu ve yaratıcılık ortalama çalışanlar arasında geçerli bir motivasyon aracıdır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi çalışma sosyolojisinde III. evrenin özelliklerinden biridir?

İktisadın belirleyiciliği sözkonusudur.

Örgüt teorisine bağlı soyut konular ele alınır.

İşlevselcilikten etkilenilmiştir.

Sosyal psikolojinin yöntemleri benimsenmiştir.

Çalışanların değerleri, tatmini ve çalışmanın anlamı konuları çalışılmıştır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

H. I. Simpson çalışma sosyolojisinde çağdaş kuramları kaç evre içinde ele alır?

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 64

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı’na göre en temel ve birincil olan ihtiyaç aşağıdakilerden hangisidir?

kendini gerçekleştirme

güvenlik

ait olma

fizyolojik

barınma

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

H. I. Simpson’a göre çalışma sosyolojisindeki dönemler ve etkilenilen disiplinler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru ifade edilmiştir?

V. Evre- sosyal politika

IV. Evre- mühendislik

III. Evre- biyoloji

II. Evre- sosyal psikoloji

I. Evre- sosyal antropoloji

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Yalın üretim modelleri aşağıdaki ülkelerden hangisinin örgütsel özelliklerden etkilenmiştir?

Rusya

Kuzey Kore

Japonya

Malezya

İngiltere

Açıklama:

Çağdaş Kuramların ikinci evresi olan ara dönemin genel özelliklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Çalışma sosyolojisinde çağdaş kuramların I. evresi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1930’larla başlar.

Teknoloji, yönetim çevresi, tabakalaşma ve statü grupları gibi yapısal faktörler dikkate alınır.

Çalışanlar sosyal bir varlık olarak ele alınır.

Çalışmanın toplumsal anlamın asıl belirleyicisi olduğuna inanılır.

Sosyal psikolojinin etkisi sözkonusudur.

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal sistemin işlevleri arasında sayılmaz?

sosyalleştirme

yönlendirme

bütünleştirme

koruma

uygulama

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Çalışma sosyolojisinde çağdaş kuramların II. evresi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal grupların vurgulanmasından çok, bireysel özellikler dile getirilmiştir.

Sosyal psikoloji ile yakın ilişkiler kurulmuştur.

İstatistiki yöntemlerin gelişmesi ve kapsamlı verilere ulaşma şansı eğilimleri etkilemiştir.

Dönemin çalışma koşulları ve kapitalist gelişme eleştirilmektedir.

Yapısal unsurlar değer kazanmıştır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Y Kuramı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çalışma insan doğasının bir parçasıdır.

Çalışanlar her şeyden çok güvenliğe önem verir.

Uygun koşullarda sorumluluk üstlenmek çalışanlar için önemli bir faktördür.

Modern endüstriyel düzen, çalışanların yeteneklerine çoğu zaman önem vermez.

Başarı tutkusu ve yaratıcılık ortalama çalışanlar arasında geçerli bir motivasyon aracıdır.

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların evrelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

İhtiyaçlar Hiyerarşisi içerisinde sosyal saygınlık ihtiyacı, hangi ihtiyaçların tatmininden sonra ortaya çıkar?

Fizyolojik

Ait olma

Güvenlik

Değerlilik

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Çağdaş kuramların ilk evresi olan Beşeri İlişkiler Yaklaşımı’nın özelliklerini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi çalışma sosyolojisinde III. evrenin özelliklerinden biri değildir?

İktisadi yöntemler takip edilmeye başlanmıştır.

Yapısal unsurlar, sosyal ilişkilerin önündedir.

Çalışmanın niteliğine ilişkin açıklayıcı faktörler, örgütler tarafından düzenlenir.

Örgütsel analizler daha yapısal koşullara odaklanmıştır.

Makro değişkenler ile ilgili ayrıntılı analizler önem kazanmıştır.

Açıklama:

Çağdaş kuramlarda günümüzde etkili olan görüşleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisinin “Yeni - İktisat Sosyolojisi”nin ilgi alanlarından biri olduğu söylenemez?

Ağ teorisi

Örgüt kuramı

Kültürel sosyoloji

Teknoloji politikaları

İş bulma teorisi

Açıklama:

Çalışma sosyolojisinde çağdaş yaklaşımların ortaya çıkış nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Teknoloji politikaları Yeni-İktisat sosyolojisinin ilgi alanları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Üretim sürecinde kullanılan makine ve donanımda yapılan icatlar, çeşitli yenilikler ve bilimsel etkinlikler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Gelişme

İlerleme

Teknoloji

Üretim Planlaması

Değişme

Açıklama:

Teknoloji “bir sanayi alanında gücü ve bilgiyi biriktirme, denetleme, işleme, iletme gibi amaçlarla oluşturulan makinelerin, araç gereçlerin, aygıtların ve yöntemlerin tümünü kapsayan uygulama bilgisi” olarak tanımlanmaktadır. Teknoloji, örgütün amaçlarını gerçekleştirebilmek için işçilerin kullandığı tüm kuramsal ve teknik bilgilerdir. Bir diğer tanıma göre teknoloji; üretim sürecinde kullanılan makine ve donanımda yapılan icatlar, çeşitli yenilikler ve bilimsel etkinliklerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Örgütsel yapı ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda en çok çalışma yapan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Tavistock

Woodward

Trist

Bamforth

Stalker

Açıklama:

Joan Woodward, örgütsel yapı ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda en çok çalışma yapan araştırmacıdır. 1950’lerde İngiltere’de South Essex’te 100 üretim işletmesinde yapılan bu araştırma, en çok bilinen araştırmadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Teknoloji ve çalışma yaşamı üzerine yapılan çalışmalar arasında önemli bir yer tutan ve “işletmelerin örgüt yapıları ve yönetim uygulamaları dış çevre koşulları tarafından nasıl etkilenmektedir” temel sorusu etrafında gerçekleştirilmiş olan araştırma aşağıdaki bilim insanlarından hangisi tarafından ileri sürülmüştür?

Stalker

Trist

Bamforth

Tavistock

Woodward

Açıklama:

Tavistock Enstitüsü’nden diğer araştırmacılar, Tom Burns ve George M. Stalker, çalışmalarını 1961 yılında İngiltere’de ve İskoçya’da 20 endüstri işletmesinde yapmışlardır. Burns ve Stalker’ın asıl sorusu; “işletmelerin örgüt yapıları ve yönetim uygulamaları (süreçler) dış çevre koşulları tarafından nasıl etkilenmektedir” şeklindedir. Önerilerine göre teknolojideki değişme oranı, örgütteki en iyi yapıyı tayin eden temel faktördür. Bu nedenle “çevre” unsurunu “teknoloji ve pazardaki değişim hızı” boyutunu dikkate alarak incelemişlerdir. Buradaki değişme hızı, yeni buluşların ortaya çıkması, teknolojik yenilikler, yeni ve değişik mal talebindeki artış gibi konuları içermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi James Thompson’ın sınıflandırmasına göre bir örgütün kullandığı temel teknolojilerden biridir?

Esnek Teknoloji

Üretken Teknoloji

Seyreltilmiş Teknoloji

Bağımsız Teknoloji

Çözümleyici Teknoloji

Açıklama:

Thompson’a göre bir örgütün kullandığı temel teknolojiler üç şekilde olabilir.

Çözümleyici teknoloji: Bu tür teknolojinin en önemli özelliği, yapılan faaliyetlerin belirli grup veya kişileri birbirine bağlamasıdır.

Bağlı teknolojiler: Bu tür teknolojinin en önemli özelliği yapılan faaliyetlerin birbirine bağlı olmasıdır.

Yoğun teknoloji: En önemli özelliği bir işi başarmak için yapılacak olan faaliyetlerin hepsinin karşılıklı olarak birbirine bağlı olmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Fordizm olarak üretim yöntemi aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Thomas Ford

Jenny Ford

Henry Ford

Jean Ford

Richard Ford

Açıklama:

Fordizm, Henry Ford tarafından 1900’lü yılların başında geliştirilmiş ve ilk kez Ford otomobil fabrikasında uygulanmaya başlanmış bir üretim organizasyon biçimidir. Fordist iş organizasyonunda üretim sürecindeki küçük parçalara bölünen işler, yapılış sırasına göre bir hatta dizilmekte, işçilerin üretim sırasında işi gereği parça almak ya da alet/makine kullanmak için gidiş gelişleri önlenmektedir. Bunun yerine, üretim sürecinin gerektirdiği işlem sırasına göre dizilmiş makineler ve iş istasyonları boyunca hareket etmesi sağlanmakta ve böylece Fordist montaj hattı (akar bant) ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Fordist çalışma ile işgücünün vasıfsızlaştığı iddiasında bulunan yazarlar aşağıdakilerden hangi kavramı temel alarak bu iddialarını temellendirmektedirler?

Eğitimsizleşme

Yabancılaşma

Artık Değer

Esnekleşme

Uzmanlaşma

Açıklama:

Fordist çalışma ile iş gücünün vasıfsızlaştığı iddiasında bulunan yazarlar, Marx’ın yabancılaşma kavramını temel alarak, sistemin yabancılaşmaya yol açtığını düşünmektedirler. Örneğin Blauner, teknolojinin bireyin işine yabancılaşmasına neden olduğunu iddia etmektedir. Blauner’e göre, en yüksek seviyede yabancılaşma üretim bant işçilerinde gerçekleşmektedir. Üretim bandındaki teknoloji tecrübesini sadece ekonomik bir ödül ile ayakta duran bir faaliyete dönüştürmemekte, aynı zamanda çatışmayı kışkırtıp sosyal entegrasyonu en aza indirgemektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Post-Fordist üretim biçiminin özellikleri arasında gösterilebilir?

Modül Üretim

Bant Üretimi

Standart Üretim

Tek Amaçlı Makineler

Yatay İş Bölümü

Açıklama:

Post-Fordist üretimin, Fordist üretimden en temel farklılığı, iş gücünün üretim süreci içerisindeki rolünde ve iş gücünün örgütlenmesinde görülmektedir. Fordizmin niteliksiz veya yarı nitelikli iş gücü Post-Fordizm’de yerini nitelikli iş gücüne bırakmıştır. Fordist kitle üretimi, büyük ölçekli üretimin gerçekleştirildiği bir yöntemdir. Post-Fordizm ise tam aksine, tüketici beklentilerine dayalı, düşük miktarlarda gerçekleştirilen üretimi ifade eden bir kavramdır. Post-Fordist üretimin özelliklerine kısaca bakacak olursak bunlar arasında ürün farklılaşması, modül üretim, esnek makineler, vasıflı çalışanlar, montaj hattından bağımsızlık, zaman egemenliği ve dikey iş entegrasyonu sayılabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Bilgi toplumunun teknolojik yayılımının bilgi işçisi olarak ifade edilen yeni bir işçi türünü ortaya çıkarması, Brzezinski tarafından aşağıdakilerden hangisi ile nitelendirilmiştir?

Meritokrasi Çağı

Teknokratik Çağ

Oligarşik Çağ

Bilgi Çağı

Esneklik Çağı

Açıklama:

Yeni teknolojilerin yaygınlaşması, yeni bir çalışan kitlesinin önünü açmaya başlamıştır. Brzezinski’nin “Teknokratik Çağı” olarak nitelendirdiği, bilgi toplumunun teknolojik yayılımı, bilgi işçisi olarak ifade edilen yeni bir işçi türünü ortaya çıkarmıştır. Dereli’ye göre; üretim ve hizmet sektörlerinde rutin tipteki işlere olan talep azalacak, ileri derecede vasıflı teknisyenler ve yöneticilere talep artacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yeni teknolojilerin istihdam üzerine olan etkileri konusundaki yaklaşımlardan birisi olarak sınıflandırılabilir?

Dengeci Yaklaşım

Üretken Yaklaşım

Esnek Yaklaşım

Değerlendirici Yaklaşım

Uzmanlaştırıcı Yaklaşım

Açıklama:

Teknolojinin, çalışma hayatını birçok açıdan etkilediği bir gerçektir. Teknolojik değişimler, istihdam alanlarının hem genişlemesine ve hem de daralmasına; yani iki zıt kutbun bir arada yaşamasına yol açmıştır. Yeni teknolojiler, bir yandan yeni iş alanları doğururken, diğer yandan da mevcut iş alanlarının tarihe karışmasına neden olmuştur. Yeni teknolojilerin istihdam üzerindeki etkisi konusunda üç farklı yaklaşım bulunmaktadır. Bunlar:

İstihdamı Arttırıcı Etkisi (İyimserler)

İstihdamı Azaltıcı Etkisi (Kötümserler)

Dengeci Yaklaşım (Ilımlılar)dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İş yeri merkezinden uzak bir mekanda, iş yerindeki işçilerden ayrı yapılan ve ayrı mekanda çalışmaya yeni iletişim teknolojilerinin izin verdiği çalışma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Sıkıştırılmış Çalışma

İş Paylaşımı Yoluyla Çalışma

Kayan İş Süreleriyle Çalışma

Tele Çalışma

Esnek Çalışma

Açıklama:

Tele çalışmanın ilk örneği 1969 yılında Washington Post Gazetesi’nde yayınlanan bir makaleye dayanmaktadır. ILO, 1990 yılında tele çalışmayı “iş yeri merkezinden uzak bir mekânda, iş yerindeki işçilerden ayrı yapılan ve ayrı mekânda çalışmaya yeni iletişim teknolojilerinin imkân verdiği bir çalışma şekli” olarak tanımlamıştır. Tele çalışma, merkez iş yerinden veya üretimin yapıldığı yerden uzakta faaliyette bulunan bir yerde gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma türünde işçi, merkez büroda veya üretim bölümünde çalışan iş arkadaşları ile iletişimini yüz yüze değil, sadece bilişim teknolojileri kullanarak gerçekleştirmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji ile örgüt yapısı arasında doğrudan bir ilişki olduğunu gösteren çalışmalardan biri değildir?

Aston Grubu çalışması

ILO’nun yeni teknolojiler üzerindeki araştırmaları

Yankee City araştırması

Tavistock Enstitüsü Çalışmaları

Thompson’un Temel Teknolojiler Sınıflaması

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Ilonun teknoloji araştırmaları bu dönemde yapılmamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, teknoloji ile örgüt yapısı arasındaki ilişkide örgüt büyüklüğünün oynadığı rolün önemine dikkat çekerek örgüt ne kadar küçükse teknolojinin yapısal etkileri o kadar geniştir savını ortaya atmıştır?

Aston Grubu çalışması

Woodward araştırması

Yankee City araştırması

Tavistock Enstitüsü Çalışmaları

Thompson’un Temel Teknolojiler Sınıflaması

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Aston Grubu Araştırması sonuçlarına göre örgüt ne kadar küçükse teknolojinin yapısal etkileri o derecede geniştir. Büyük örgütlerde ise teknolojinin yapısal etkileri, iş akışıyla ilgili değişkenlerde yoğunlaşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi 1970’li yıllarda “Fordist” üretimin krize girmesinin nedenlerinden biri değildir?

İç piyasanın doyuma ulaşması

Küresel kriz

Teknolojik dönüşümün hızlanması

Rekabetin azalması

Kitle tüketiminin zora girmesi

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
1970'li yıllarda yaşanan krizle beraber rekabet azalmamış, aksine artmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi “Post-Fordist Üretim” biçimlerinden biridir?

Standart üretim

Yatay iş bölümü

Vasıflı çalışanlar

Makine temposuna uygunluk

Tek amaçlı makineler

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
post fordizm nitelikli uzmanlaşmış çalışmayı ifade eder

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi tele çalışma türlerinden birisi değildir?

Uydu büro

Gezici çalışma

Komşu büro

Evde tele çalışma

Çağrı üzerine çalışma

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin istihdama etkisini değerlendirebileceksiniz.
Çgrı merkezi çalışmaları ofiste yapılmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 16

Tavistock ya da sosyo-teknik sistem teorisi hangi iki sistem arasındaki bağ üzerinde durur?

teknolojik sistem - çevre sistemi

üretimin teknik sistemi - işin sosyal sistemi

yönetim sistemleri - ekonomik sistemler

üretimin teknolojik sistemi - yönetim sistemi

yönetimin sosyal sistemi - standart sistem

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Tavistock yaklaş›m› veya bilinen adıyla sosyo-teknik sistem teorisi üretimin teknik sistem ile işin sosyal sistemi arasındaki bağlar üzerinde durur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Drucker tarafından yapılan tanıma göre "işine el becerileri ve kol gücü yerine, eğitimi sırasında öğrendiği kavramları, fikirleri, kuramları katan kişiler" aşağıdakilerden hangisi olarak isimlendirilmiştir?

Altın yakalı işçi

Beyaz yakalı işçi

Bilgi işçisi

Mavi yakalı işçi

Vasıflı işçi

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Drucker tarafından yapılan tanıma göre "işine el becerileri ve kol gücü yerine, eğitimi sırasında öğrendiği kavramları, fikirleri, kuramları katan kişiler"bilgi işçisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Piyasa koşullarına göre işe alınıp, piyasadaki daralmayla birlikte firmanın pazardaki rekabet gücüne göre geçici, standart dışı istihdam ilişkileri çerçevesinde çalışan iş gücüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Çekirdek iş gücü

Çevre iş gücü

Sabit iş gücü

Mobil iş gücü

Toplam iş gücü

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Teknolojik değişmeler sonucu ortaya ç›kan yeni çalışma şekilleri arasında esnek çalışma saatleri, kısmi süreli çalışma, tele çalışma, iş paylaşımı, sıkıştırılmış iş haftası ve çağrı üzerine çalışma sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Haftalık toplam çalışma süresinin hafta içindeki günlere dağılımında değişiklik yapılarak daha az günde yoğunlaştırılması, aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Komşu büro

Kısmi süreli çalışma

Tele çalışma

Sıkıştırılmış iş haftası

İş paylaşımı

Açıklama:

Teknolojiyi ve teknolojik değişimi açıklayabileceksiniz.
sıkılaştırılmış iş haftası calışma günlerinin kısaltılmasını ifade eder

Doğru Cevap: D

Soru 20

Thompson’a göre, kullanılan temel teknoloji örgüt yapısını belirleyen önemli bir unsurdur. Örgütün amaçlarını gerçekleştirmek üzere yapılacak işlerin parçalara ayrılması ve sonunda bunların bütünleştirilmesi zorunludur. Aşağıdakilerden hangisi Thompson’a göre bir örgütün kullandığı temel teknolojilerden biridir biridir?

Yeni teknoloji

Çözümleyici teknoloji

Eski teknoloji

Modal teknoloji

Birim teknoloji

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
cözümleyici teknoloji bireylerin ve parçaların birbirine bağlanması demektir

Doğru Cevap: B

Soru 21

Yeni teknolojilerin ve üretim tekniklerinin gerektirdiği yeteneklere sahip olan ve sürekli çalışmak üzere istihdam edilen işgücüne ne ad verilir?

çevre iş gücü

çekirdek iş gücü

pembe yakalı iş gücü

yedek iş gücü

mavi yakalı iş gücü

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin istihdama etkisini değerlendirebileceksiniz.
İşletmelerin, esnek üretim sistemlerinin merkezinde yer verdikleri çekirdek iş gücü, yeni teknolojilerin ve üretim tekniklerinin gerektirdiği yeteneklere sahip olan ve sürekli çalışmak üzere istihdam edilen kişidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Kısmi süreli çalışma ILO’nun hangi sayılı sözleşmesinde tanımlanmaktadır?

185

125

175

130

160

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Kısmi Süreli Çalışma ILO’nun 175 sayılı sözleşmesinde tanımlanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 23

Örgütsel yapı ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda en çok çalışma yapan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

J. Woodward

Bamforth

E. Mayo

Tom Burns

G. Stalker

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Joan Woodward, örgütsel yapı ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda en çok çalışma yapan araştırmacıdır. 1950’lerde ingiltere’de South Essex’te 100 üretim işletmesinde yapılan bu araştırma, en çok bilinen araştırmadır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Yalın üretim sistemini oluşturan imalat prensipleri aşağıdaki işletmelerden hangisinde geliştirilmiştir?

Ford Motor İşletmesi

Hawthorne İşletmesi

Tavistock İşletmesi

Yankee City İşletmesi

Toyota Motor İşletmesi

Açıklama:

Fordizm ile Post-Fordizmin ayrımını yapabileceksiniz.
Yalın üretim sistemini oluşturan imalat prensipleri, 1940’lı ve 1950’li yıllarda Eiji Toyoda ve Taiichi Ohno tarafından Toyota Motor İşletmesi’nde geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Normal çalışma süresinden önemli ölçüde kısa, düzenli ve isteğe bağlı çalışma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

kısmi süreli çalışma

kayan iş süresi

tele çalışma

çağrı üzerine çalışma

iş paylaşımı

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Kısmi Süreli Çalışma, normal çalışma süresinden önemli ölçüde kısa, düzenli ve isteğe bağlı bir çalışma şeklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi tele çalışma biçimlerinden biri değildir?

uydu büro

komşu büro

evde tele çalışma

iş paylaşımı

gezici çalışma

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Kurland ve Bailey, tele çalışlmayı, evde tele çalışma, uydu büro, komşu büro ve gezici (mobil) çalışma olarak dört şekilde ele almıştır

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Fordizmin özelliklerinden biridir?

ürün farklılaşması

makine temposuna uygunluk

vasıflı çalışanlar

zaman egemenliği

dikey iş entegrasyonu

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
Fordist üretim son derece özel tek amaçlı makineler ve eğitimsiz niteliksiz iş gücü kullanılarak üretimin sürekli kayan bir bant hattı üzerinden yapılmasını ifade eder. Makine temposuna uyum bu çalışma biçiminin önemli özelliklerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Fordizmin krize girmesine yol açan unsurlardan biri değildir?

dış piyasanın doyması

rekabetin artması

çalışanların işe yabancılaşması

teknolojik dönüşümün hızlanması

maliyetlerin düşmesi

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
Dış piyasanı doyması Fordizm krizinin nedenlerinden bir değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bir örgütte teknolojinin kapsadığı nesnelerden biri değildir?

bilgi

teçhizat

gereç

insan

araç

Açıklama:

Teknolojiyi ve teknolojik değişimi açıklayabileceksiniz.
Örgütteki teknoloji araç, gereç, teçhizat ve diğer tüm insan dışı nesneleri içerir

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Post-Fordist üretim özelliklerinden biridir?

bant üretimi

vasıfsız çalışanlar

esnek üretim

standart üretim

yatay iş bölümü

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
Post-fordizm'in en öenmli özelliği esnek üretimdir. Fordist üretimde yaşanan aksaklıkların teknolojinin de kullanılmasıyla çözüm aranması esnek üretimin temellerini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin kapsadığı unsurlardan biri değildir?

Makine

Aygıt

Yöntem

İşçi

Araç gereç

Açıklama:

Teknolojiyi ve teknolojik değişimi açıklayabileceksiniz.
Örgütteki teknoloji araç, gereç, teçhizat ve diğer tüm insan dışı nesneleri içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Teknoloji ile örgüt yapısı arasında doğrudan bir ilişkinin saptandığı ilk araştırma aşağıdakilerden hangisidir?

Charles Perrow’un rutin-rutin olmayan iş sınıflaması

Tavistock Enstitüsü çalışmaları

Aston grubu çalışması

Woodward araştırması

James Thompson’un temel teknolojiler sınıflaması

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Joan Woodward, örgütsel yapı ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda en çok çalışma yapan araştırmacıdır. Joan Woodward’ın farklı faaliyet alanlarında bulunan 100 endüstriyel işletmeyi artan bir teknolojik karmaşıklık boyutunda değerlendirdiği ve kullanılan teknoloji ile örgüt yapısı arasında doğrudan bir ilişki bulduğu araştırma bu tür çalışmaların başlangıcı ve temeli olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Fordizmin özelliklerinden biri değildir?

Karar ve icranın birleşik olması

Kitlesel üretim

Özel amaçlı makineler

Niteliksiz iş gücü

İşin en küçük parçalara kadar ayrılması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Fordizm’in krize girmesine yol açan unsurlardan biri değildir?

Çalışanların işlerine yabancılaşmaları

İç piyasanın doyuma ulaşması

Küresel krizin çıkması

Teknolojik değişimin hızlanması

Rekabet eksikliği

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
Rekabet eksikliği Fordizm krizinin nedenlerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Post-Fordist üretim özelliklerinden biri değildir?

Yatay iş bölümü

Esnek makineler

Vasıflı çalışanlar

Ürün farklılaşması

Zaman egemenliği

Açıklama:

Fordizmi ve Post-Fordizmi açıklayabileceksiniz.
Post-fordizm'in en önemli özelliği esnek üretimdir. Fordist üretimde yaşanan aksaklıkların teknolojinin de kullanılmasıyla çözüm aranması esnek üretimin temellerini oluşturmaktadır. Yatay iş bölümü post-fordist değil fordist üretim özelliklerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Beyaz yakalı işçinin zihin gücünü, mavi yakalı işçinin kol gücünü birleştiren, yüksek vasıflı ve çok yönlü işçiye ne ad verilir?

Endüstri işçisi

Mavi yakalı işçi

Altın yakalı işçi

Vasıflı işçi

Pembe yakalı işçi

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Altın yakalı işçi, beyaz yakalı işçinin zihin gücünü, mavi yakalı işçinin kol gücünü birleştiren, yüksek vasıflı ve çok yönlü işçiye denmektedir. Örneğin bilgi işçileri için altın yakalı işçi denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Piyasa koşullarına göre işe alınıp, piyasadaki daralmayla birlikte firmanın pazardaki rekabet gücüne göre geçici, standart dışı istihdam ilişkileri çerçevesinde çalıştırılan iş gücüne ne ad verilir?

Çekirdek iş gücü

Çevre iş gücü

Nitelikli iş gücü

Mavi yakalı iş gücü

Standart dışı iş gücü

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin istihdama etkisini değerlendirebileceksiniz.
Piyasa koşullarına göre işe alınıp, piyasadaki daralmayla birlikte firmanın pazardaki rekabet gücüne göre geçici, standart dışı istihdam ilişkileri çerçevesinde çalıştırılan iş gücüne çevre iş gücü adı verilir. Çevre iş gücü için güvencesiz işler ve düşük standartlar geçerli olmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tele çalışma biçimlerinden biri değildir?

Uydu büro

Komşu büro

Çevre büro

Mobil çalışma

Evde tele çalışma

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Çevre büro tele çalışma biçimlerinden biri değildir

Doğru Cevap: C

Soru 39

Haftalık toplam çalışma süresinin hafta içindeki günlere dağılımında değişiklik yapılarak daha az günde yoğunlaştırılmasına ne ad verilir?

İş paylaşımı

Sıkıştırılmış iş haftası

Tele çalışma

Kısmi süreli çalışma

Kayan iş süreleri

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Sıkıştırılmış iş haftası haftalık toplam çalışma süresinin hafta içindeki günlere dağılımında değişiklik yapılarak daha az güne sıkıştırılmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 40

Teknoloji kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Toplumsal değişmenin önemli bir kaynağıdır.

Her örgüt ürettiği ürünlere uygun teknoloji kullanmaz.

Bir örgüt girdilerinin çıktılara nasıl dönüştürüldüğünü ifade eder.

Örgütün amaçlarını gerçekleştirebilmek için işçilerin kullandığı tüm kuramsal ve teknik bilgilerdir.

Bilimsel bilgilerin üretim için kullanılmasını sağlar.

Açıklama:

Teknolojiyi ve teknolojik değişimi açıklayabileceksiniz.
Teknoloji bir sanayi alanında gücü bilgiyi biriktirme, denetleme, işleme, iletme gibi araç gereçlerin aygıtların yöntemlerin tümünü kapsaya bilgidir. Her örgüt ürettiği teknolojiyi amaçladığı işi yapmak için kullanır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji ve örgüt ilişkisinin inceleyen araştırmalardan biri değildir?

Trist ve Bamforth çalışması

Watson araştırması

Aston Grubu araştırması

Burns ve Stalker çalışması

Woodward araştırması

Açıklama:

Teknoloji-örgüt ilişkisini tartışabileceksiniz.
Watson araştırması, teknoloji ve örgüt ilişkisi ile ilgili bir araştırma değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Birkaç şirket tarafından ortak kullanılan ve kira vb. masrafları ortak karşılanan büroda, her çalışanın kendi işyeri ile bağlantı kurarak çalışma imkanı bulduğu ofislere ne ad verilir?

Uydu büro

Evde çalışma

Mobil çalışma

Tele büro

Komşu büro

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Birkaç şirket tarafından ortak kullanılan ve kira vb. masrafları ortak karşılanan büroda, her çalışanın kendi işyeri ile bağlantı kurarak çalışma imkanı bulduğu ofislere komşu büro ismi verilir. Bu bürolar her çalışanın kendi işyeri ile bağlantı kurarak çalışma imkanı bulduğu ofislerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Üretimde mikro-teknolojilerin kullanılmasını ve farklı tüketici tercihlerini ve beklentilerini dikkate alarak çok çeşitli üretim yapılmasına ne ad verilir?

Yatay uzmanlaşma

Dikey uzmanlaşma

Fordist üretim

Esnek uzmanlaşma

Yalın üretim

Açıklama:

Yeni Teknolojilerin yol açtığı yeni çalışma biçimlerini listeleyebileceksiniz.
Üretimde mikro-teknolojilerin kullanılmasını ve farklı tüketici tercihlerini ve beklentilerini dikkate alarak çok çeşitli üretim yapılmasına esnek uzmanlaşma adı verilir. Esnek uzmanlaşma hem makinelerin hem de işçilerin vasıflı ve esnek olmasını gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Post-Fordist üretimin özelliklerinden biri değildir?

Zaman standartları

Ürün farklılaştırması

Modül üretim

Esnek makineler

Montaj hattından bağımsızlık

Açıklama:

Fordizm ile Post-Fordizmin ayrımını yapabileceksiniz.
Zaman standartları post-fordizm değil fordist üretim biçimlerindendir.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Sosyologlar insanlar arası eşitsizlikleri belirleyen karmaşık faktörlerin ilişkisini aşağıdaki kavramların hangisiyle açıklamaya çalışırlar?

Toplumsal tabakalaşma

Toplumsal bölünme

Toplumsal değişme

Toplumsal farklılaşma

Toplumsal eşitsizlik

Açıklama:

Eşitsizlik, tüm toplumlar için geçerli bir olgudur. Tarih boyunca olduğu gibi çağdaş toplumlarda da eşitsizliğin önemli bir toplumsal sorun olduğu görülmektedir. Eşitsizlik denildiğinde ilk akla gelen daha çok gelir eşitsizliği olmaktadır. Ancak sosyolojik anlamda eşitsizlik, gelir düzeyleri yanında, statü, eğitim, cinsiyet, din, dil ve hatta giyim tarzlarından bile kaynaklanabilen karmaşık bir olgudur. Sosyologlar, insanlar arası eşitsizlikleri belirleyen bu karmaşık faktörlerin ilişkisini, “toplumsal tabakalaşma” kavramı ile açıklamışlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma sistemlerinin sahip olması gereken temel ilkelerden birisidir?

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılaşacakları fırsatlar, büyük oranda içine doğdukları coğrafi ve siyasal ortam tarafından şekillendirilir.

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılaşacakları fırsatlar, büyük oranda çekirdek ve geniş ailelerinin onlara sundukları tarafından şekillendirilir.

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılaşacakları fırsatlar, büyük oranda ait oldukları toplumsal tabaka tarafından şekillendirilir.

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılacakları fırsatlar, büyük oranda kendi yetenekleri tarafından şekillendirilir.

Bireylerin karşılacakları fırsat ve olanaklar büyük oranda kendi kişisel deneyimleri ile ilgilidir.

Açıklama:

Bütün farklılıklara rağmen, tabakalaşma sistemlerinin bazı temel ilkelere sahip olması gereklidir:

Bireyin bir toplumsal tabaka içerisinde tanımlanması kendi bilincinden bağımsızdır. Örneğin gelir durumlarına göre, zengin veya fakir olarak tanımlanan insanların kendilerini farklı bir tabakada görmeleri onların konumların da bir değişiklik yaratmaz.

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılaşacakları “fırsatlar”, büyük oranda ait oldukları “toplumsal tabaka” tarafından şekillendirilir.

Ancak bu durum, bireylerin hayat koşullarının tamamen toplumsal tabakalar tarafından şekillendirileceği anlamına gelmez. Örneğin, zengin ailelerde doğan çocukların daha başarılı olacağı, daha sağlıklı olacağı ve daha yüksek gelire sahip olacağı düşünülebilir. Ancak yüksek de olsa bu sadece bir ihtimaldir ve bireysel yetenekler, şans vs. gibi faktörler ile bu durum lehte ve aleyhte değişebilir. Değişim sadece bireysel koşullardan da kaynaklanmaz, toplumsal dönüşümlerin de şansların dağılımındaki etkisi göz ardı edilmemelidir.

Buna karşın değişim çok hızlı yaşanmaz ve toplumsal tabaka kategorileri çok yavaş değişirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Sosyologlar tabakalaşma sistemlerini genellikle aşağıdakilerden hangisi ile değerlendirme eğilimindedirler?

Ekonomik bir olgu olarak

Tarihsel bir olgu olarak

Hukuki bir olgu olarak

Antropolojik bir olgu olarak

Süreklileşmiş bir olgu olarak

Açıklama:

Toplumsal eşitsizlikleri ve bunları yönlendiren tabakalaşma sistemleri, aslen toplumların kendi bünyesindeki dinamikler ile yakından ilgilidir. Her toplumun kendi tarihsel ve kültürel yapısı farklı biçimlerde tabakalaşma biçimleri meydana getirebilmektedir. Ancak, bu durum tabakalaşma sistemlerinin genel özellikleri bakımından sınıflandırılmasına engel değildir. Mayer, toplumlar arası farklılıklar söz konusu olsa bile demografik, siyasal ve kuramsal dönüşümlerin ortak etkisinin benzer sonuçlar doğurma potansiyelinin yüksek olduğunu belirtmiştir. Bu farklılıkların ve ortaklılıkların etkisiyle sosyologlar, tabakalaşma sistemlerini genellikle “tarihsel” olarak değerlendirme eğilimindedirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal tabakalaşma sistemi olarak gösterilemez?

Kölelik

Kast

Sivil Toplum

Sınıf

Zümre

Açıklama:

Toplumlar arası farklılıklar söz konusu olsa bile demografik, siyasal ve kuramsal dönüşümlerin ortak etkisinin benzer sonuçlar doğurma potansiyelinin yüksek olduğunu belirtmiştir. Bu farklılıkların ve ortaklılıkların etkisiyle sosyologlar, tabakalaşma sistemlerini genellikle “tarihsel” olarak değerlendirme eğilimindedirler. Bu bakımdan dört farklı tabakalaşma sisteminin var olduğu ileri sürülebilir. Bunlar Kölelik, Kast, Zümre ve Sınıf olarak tasnif edilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Turner'a göre sosyolojinin tek bağımsız değişkeni olarak ifade edilebilir?

Üretim ilişkileri

Toplumsal cinsiyet

Kurumlar

Aile

Sınıf

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşma ve sınıf, sosyolojide en çok ilgi duyulan alanların başında gelir. Hatta Turner için sosyolojinin tek bağımsız değişkeni “sınıf”tır ve özellikle klasik sosyoloji sonrası dönemdeki araştırmalarda ağırlıklı bir yer edinmiştir. Bu açıdan toplumsal tabakalaşma kavramı ve bunun çağdaş toplumlardaki karşılığı olan sınıf kavramı, toplumdaki temel farklılaşmaların kavranmasına güçlü bir temel oluşturur. Toplumsal tabakalaşma ve sınıf kavramlarının önemine karşın, sınıf ve tabakalaşma kavramlarının hem bir arada kullanılabildiğine hem de farklı anlamlara geldiğine dikkat etmek gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi klasik toplumsal tabakalaşma kuramları arasında gösterilebilir?

Aron'un tabakalaşma kuramı

Dahrendorf'un tabakalaşma kuramı

Karl Marx'ın tabakalaşma kuramı

Hegel'in tabakalaşma kuramı

Foucault'un tabakalaşma kuramı

Açıklama:

Karl Marx'ın sınıf kuramı toplumsal tabakalaşmaya dönük klasik kuramlar arasında gösterilir. Sınıf kavramına ve tabakalaşma sistemlerinde sosyolojinin açıklayıcı önem kazanması bir ölçüde Marx’›n toplumsal çözümleri sayesinde mümkün olmuştur. Zira Marx için sınıf kavramı sadece iktisadi fırsatların dağılımını anlatan bir içeriğe sahip değildir, aynı zamanda kapsamlı bir toplumsallık düşüncesinin temelidir. Marx, toplumsal tabakalaşma ilişkilerinin aslında “iktisadi” temelden türeyen bir niteliği olduğunu düşünür.

Doğru Cevap: C

Soru 7

"Kendisi için sınıf" ve "kendi içinde sınıf" kavramsallaştırmaları aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Max Weber

Karl Marx

Emile Durkheim

Herbert Spencer

Pierre Bourdieu

Açıklama:

Marx, sınıf kavramının bireysel bilincin ötesinde bir anlam taşıdığını ve bireysel olarak farkında olunmasa bile, toplumsal koşulların şekillenmesinde etkili olduğunu düşünmektedir. Ancak sınıf kavramı aynı zamanda politik bir içerik taşımaktadır. Yani benzer toplumsal konumlara sahip olanlar hayat şartlarını değiştirmek veya korumak için ortak hareket etmeleri durumunda toplumsal bir sınıf hâline gelirler. Marx bilince ilişkin bu farklı algıları kendisi içinde sınıf" ve "kendisi için sınıf" kavramları ile açıklamaya çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Marx'a göre insanlık tarihi incelendiğinde aşağıdaki sistemlerden hangisinden tarihsel bir dönem olarak söz edilemez?

Köleci sistem

Kast sistemi

Kapitalist sistem

Feodal sistem

İlkel komünal sistem

Açıklama:

Marx tarihi, materyal koşulların değişmesinin eşliğinde gelişen toplumsal ve düşünsel gelişmeler olarak kavrar. İnsanlık tarihine ilişkin olarak ise yaşanan toplumsal değişmeleri beş dönemde incelenebileceğini iddia eder. Bunlar ilkel komünal toplum, köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum ve komünist toplum olarak işaret eder.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş toplumsal tabakalaşma kuramlarının gelişmesini etkileyen faktörler arasında gösterilemez?

1929 Ekonomik Buhranı

Refah devleti uygulamalarının gelişmesi

Toplu pazarlık sisteminin yasal çerçevesine kavuşması

Sosyal Demokrat partilerin güç kazanması

Eğitim imkanlarının gelişmesi

Açıklama:

Çağdaş kuramların gelişmesini etkileyen faktörler olarak beş temel faktörden bahsedilebilir. Bunlar (1) Refah devleti uygulamalarının gelişmesi, (2) Toplu pazarlık sisteminin yasal çerçevesine kavuşması ve güçlü sendikal hareketler, (3) sendikaların ve işçi kitlelerin desteklediği "sosyal demokrat partilerin" güç kazanması, (4) eğitim imkanlarının genişlemesi, (5) teknolojik gelişmelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi E. O. Wright'ın ortaya koyduğu sınıf haritasında yer alan çelişkili mevkilerden biri olarak gösterilebilir?

Küçük İşverenler

Küçük Burjuvazi

Geleneksel Kapitalist Burjuvazi

Proleterya

Orta Düzey Yöneticiler

Açıklama:

Wright, Goldthorpe’un sınıf şemasına benzer bir toplumsal sınıf şeması geliştirmiştir. Bu sınıf şemasında kontrol biçimlerinin tümüne sahip geleneksel burjuvazi ile hiçbirine sahip olmayan proleterya arasına altı grup çelişkili mevki yerleştirmiştir. Bunların dışında küçük sermaye sahipliğinin küçük burjuvazi ve küçük girişimciler olarak iki alt kontrol grubunu dahil etmiştir. Kategoriler üretim araçlarının kontrolünden uzaklığa göre şekillenmektedir Bu sınıfsal analiz çoğu zaman sınıf haritası olarak tanımlanır. Orta Düzey Yöneticiler bu şemada çelişkili mevkilerden birisi olarak gösterilir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Para üzerindeki kontrol
II. Finansal kaynaklar üzerindeki kontrol
III. Üretimin fiziksel yönü üzerindeki kontrol
IV. Emek gücü üzerindeki kontrol
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sömürünün devamlılığı için gözlemlenen kontrol biçimleri arasında alır?

Yalnız I

I-II

II-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Sömürünün devamlılığı, kutuplaşmış sınıf ilişkisinden çok kontrolün farklı biçimlerinde gözlemlenebilir:
-Para ve finansal kaynaklar üzerindeki kontrol
-Üretimin fiziksel yönü (ofis, fabrika, işyeri vs.) üzerindeki kontrol
-Emek gücü üzerindeki kontrol

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşma için en doğru tanımdır?

Farklı gruptan insanlar arasında toplumsal konumlarından dolayı oluşan yapısal eşitsizliktir

Sahip oldukları sınıfa göre kişilerin farklı statüde olmalarıdır

Toplumda bazı kesimlerin daha avantajlı olmasıdır

Bir toplumdaki kişilerin yasalardan farklı biçimlerde yaralanmalarıdır

Bir toplumsal zümrenin ayrıcalıklı olmasıdır

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Tabakalaşma kavramı jeolojiden ödünç alınmıştır. Yeryüzünün farklı katmanlardan oluşması gibi toplumsal yapı içerisinde de farklı katmanların bulunduğu düşüncesine dayanmaktadır. Bu doğrultuda, toplumsal tabakalaşma, farklı gruptan insanlar arasında toplumsal konumlarından dolayı oluşan yapısal eşitsizlik olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal tabakalaşma sistemlerinde bir ilke olarak düşünülemez?

Bireyin bir toplumsal tabakaya dahil olması kendi iradesinden bağımsızdır

Kişinin bir toplumsal tabakaya dahil olması kendi istekleriyle yakından ilişkilidir

Tek te bireylerin sahip oldukları fırsatlar içinde bulundukları toplumsal tabakaya göre şekillenir

Kişilerin bireysel durum ve koşulları farklı toplumsal tabakalara geçmesine olanak verebilir

Toplumsal tabakalar oldukça uzun zaman dilimlerinde şekillenir

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Kişinin bir toplumsal tabakaya dahil olması sadece kendi istekleriyle değil toplumsal tabaka tarafından da şekillendirilir. Değişim sadece bireysel koşullardan kaynaklanmaz şansların dağılımındaki etkisi de göz önüne alınmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Toplumsal tabakalaşmayla ilgili aşağıdaki tanımlamalardan hangisi doğrudur?

Kölelik kısmi de olsa günümüze kadar gelmiş ve katı yasal düzenlemelerle devam eden bir tabakalaşma biçimidir.

Kölelikte kişilerin başka bir toplumsal tabakaya geçmelerinin önünde yasal engeller vardır.

Kast sisteminin hakim olduğu toplumsal tabakalaşma biçiminde kişilerin doğuştan elde ettikleri toplumsal statü neredeyse hiç değişmez.

Kast sisteminde kişilerin çabaları veya şansı onun başka toplumsal tabakalara geçmesine izin verebilir.

Zümre kanunlardan çok kişilerin doğuştan getirdiği özelliklerle şekillenen toplumsal bir tabakadır.

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Kast sistemi için değişken roller sözkonusu değildir. Bu bakımdan kast, bireyin toplumsal tabakadaki rolünün doğuştan tanımlandığı ve bu rollerin hayatboyu değişmediği kapalı statü grubu sistemini anlatır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdaki toplumsal tabakalardan hangisi günümüz toplumsal tabakalaşma sisteminde en öne çıkanıdır?

Kölelik

Kast

Zümre

Sınıf

Kentleşme

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Sınıf sadece çağdaş endüstri toplumları için geçerli bir tabakalaşma sistemini ifade eder. Dolayısıyla günümüz toplumsal tabakalaşma sisteminde en öne çıkanıdır

Doğru Cevap: D

Soru 16

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin klasik yaklaşımlardan birisi Karl Marks'ın öncülüğünü yaptığı diyalektik materyalizm anlayışıdır. Bu yaklaşıma göre insanlık birbirini izleyen beş aşamadan geçecek ve toplumsal tabakalaşma ortadan kalkacaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımın ön gördüğü son aşamadır?

İlkel komünizm

Feodalizm

Kapitalizm

Sosyalizm

Komünizm

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Marx için beşinci aşama bir gelecek varsayımıdır ve komünist aşama olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

1990’lı yılların ortalarına kadar süren Güney Afrika’da ki apartheid rejimi hangi tür tabakalaşma sistemine örnek olabilir?

Zümre

Kast

Kölelik

Sınıf

Feodalist

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Kast sistemi, temel nitelikler bakımından köleliğin karmaşıklaştığı ve sahiplik ve kölelik rollerinin sabitleştiği bir tabakalaşma sistemini ifade eder. Apartheid rejimi politik ve ekonomik düzenlemelerde “beyaz olmayan çoğunluğun” aleyhine hükümler bulunmasına olanak tanır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Zümre’yi tanımlayan özelliklerden biri değildir?

Tabakalar arası geçişin mümkün olması

Tabakalar arasındaki farklılıklar ve yükümlülüklerin büyük oranda kanunlar ile belirlenmesi

Tabakanın en üst noktasının din görevlilerinden oluşması

Toprak sahipliğinin belirgin bir iktidar kaynağı olması

Feodalizm olarak tanımlanan siyasal sistemin temellerini oluşturması

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Orta Çağ Avrupası’nda zümreler sisteminin en tepesinde din adamları değil soylular yer almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Meritokrasiyi esas alan tabakalaşma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Zümre

Kast

Kölelik

Sınıf

Feodalizm

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Sınıf sistemleri meritokrasiyi esas alır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Karl Marx insanlık tarihinin gelecekte aşağıda hangi çatışma biçimine evrileceğini öne sürmektedir?

İlkel komünizm

Feodalizm

Komünizm

Kapitalizm

Köleci toplum

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Marx insanlık tarihini beş dönemde ifade eder. Bunlardan beşincisi ise gelecek varsayımı olarak nitelendirilen komünist aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Sınıf yapısının gelir ve sosyal hareketlilik şanslarına etkisini açıklamaya yönelik “EGP sınıf şemasını” geliştiren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Raymond Aron

Ralf Dahrendorf

Erik Olin Wright

Alvin Gouldner

John Harry Goldthorpe

Açıklama:

Çağdaş toplumlarda tabakalaşma sistemlerini değerlendiren görüşleri tartışabileceksiniz.
Sınıf yapısının gelir ve sosyal hareketlilik şanslarına etkisini açıklamaya yönelik “EGP sınıf şemasını” geliştiren sosyolog John Harry Goldthorpe'dur

Doğru Cevap: E

Soru 22

"Farklı gruplardan insanlar arasında toplumsal konumlarından dolayı oluşan yapısal eşitsizlikler" aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade eder?

Tabakalaşma

Bürokrasi

Rasyonalite

Yabancılaşma

Toplumsal dayanışma

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Tabakalaşma ve eşitsizlik genellikle benzer anlamları içerirler. Tabakalaşma, eşitsizliğin yapısallaşmış hali olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir tabakalaşma sistemi değildir?

Kölelik

Feodalizm

Kast

Zümre

Sınıf

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Feodalizm bir tabakalaşma sistemi değik siyasal bir sistemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

İnsanlık Tarihi, değişmelerini beş dönemde "İlkel Komünizm, Köleci Toplum, Feodalizm, Kapitalist Toplum ve Komünist aşama olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Alvin W. Gouldner

Raymond Aron

Ralf Dahrendorf

Charles Perrow

Karl Marx

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
İnsanlık Tarihi, değişmelerini beş dönemde "İlkel Komünizm, Köleci Toplum, Feodalizm, Kapitalist Toplum ve Komünist aşama olarak tanımlayan düşünür Karl Marx'tır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Çağdaş Toplumlarda sınıf kategorisinde görülen dönüşümleri merkeze alan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Ralf Dahrendorf

Raymond Aron

Alvin Gouldner

Max Weber

Karl Marx

Açıklama:

Çağdaş toplumlarda tabakalaşma sistemlerini değerlendiren görüşleri tartışabileceksiniz.
Çağdaş Toplumlarda sınıf kategorisinde görülen dönüşümleri merkeze alan sosyolog Alvin Gouldner'dir. Gouldner, teknolojik gelişme ardından bilginin kazandığı önem ve bunların profesyonel kategorilere etkisine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Üretime dayalı tabakalaşma sisteminde hiyerarşinin alt basamaklarında dahi kendine yer bulamayan ve gelirden, yoksulluğun geçici olduğu durumlardan (örneğin işsizlik) farklı olarak bu durumu sürekli hale gelen gruplar, aşağıdaki hangi kavramla ifade edilebilir?

Kapitalist toplum

Feodalizm

Köleci toplum

Sınıflaraltı

İlkel komünizm

Açıklama:

Sınıf ve toplumsal tabakalaşmaya ilişkin tartışmaların günümüz toplumlarının analiz edilmesindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Üretime dayalı tabakalaşma sisteminde hiyerarşinin alt basamaklarında dahi kendine yer bulamayan ve gelirden, yoksulluğun geçici olduğu durumlardan (örneğin işsizlik) farklı olarak bu durumu sürekli hale gelen gruplar sınıflaraltı kavramı ile tanımlanırlar. Bu gruplar emek piyasasında kendilerine yer bulma fırsatlarından tamamen yoksundurlar.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Tabakalaşma ile eşitsizlik arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Tabakalaşma, kapsam bakımından çok daha geniş düzeyde oluşan gruplararası toplumsal farklılaşmayı içerir.

Tabakalanma değerli kaynaklardaki dengesizlikleri ifade eder. Eşitsizlik ise gelir dağılımını ifade eder.

Eşitsizlik, gelir düzeyleri, statü, eğitim, cinsiyet ten kaynaklanırken, tabakalaşma dil ve din kaynaklıdır.

Eşitsizlik tüm toplumlarda görülürken, tabakalaşma ilkel toplumlarda görülmez.

Tabakalaşma ile eşitlik tamamen aynı kavramlardır.

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Tabakalaşma ve eşitsizlik genelde benzer anlamları içerse de farklılıkları vardır. Bunlardan biri de tabakalaşma, kapsam bakımından çok daha geniş düzeyde oluşan gruplararası toplumsal farklılaşmayı içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel açıdan farklı bir tababakalaşma sistemi değildir.

Kölelik

Kast

Zümre

Sınıf

Toplum

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Toplum tarihsel açıdan farklı bir tababakalaşma sistemi değildir. Her toplumun kendi tarihsel ve kültürel yapısı farklı biçimlerde tabakalaşma sistemleri meydana getirebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Sınıf sisteminin diğer tabakalaşma türlerinden farkı aşağıdakilerden hangisidir.

Sınıfsal farklılıklar yalnızca piyasa koşullarına bağlıdır. Ekonomik olmayan unsurların etkisi dikkate alınmaz.

Sınıf sistemi toplumların kendi bünyesindeki dinamikler ile yakından ilgilidir.

Sınıf sisteminde demografik ve siyasi özelliklerin etkisi yüksektir.

Sınıf sisteminde toplumlar belirli statü gruplarına bölünmüştür.

Sınıf sistemi emek gücünün, sahipleri tarafından alınıp satılabildiği bir sitemdir.

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Sınıf sistemi bireylerin ekonomik koşullarına göre belirlenen ve grupların piyasa çıkarlarına göre farklılaştığı bir tabakalaşma sistemidir. Sınıf sistemi, diğer tabakalaşma türlerinden farklı olarak yalnızca piyasa koşullarına bağlıdır. Ekonomik olmayan unsurların etkisi dikkate alınmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Marx'a göre materyal koşulların değişmesine bağlı gelişen toplumsal ve düşünsel gelişmelerden etkilenen insanlık tarihinin sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

İlkel Kominizm- Köleci toplum- Feodalizm- Kapitalist Toplum- Kominist Aşama

Köleci toplum- feodalizm-kapitalist toplum - İlkel Kominizm- Kominist aşama

Kominist aşama- Köleci Toplum- Feodalizm- Kapitalist Toplum- İlkel Kominizm- Kominist Aşama

Köleci toplum-İlkel Kominizm-kominist aşama-Feodalizm- Kapitalist toplum-

Kapitalist toplum- Köleci toplum-İlkel Kominizm-kominist aşama-Feodalizm

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Marx, insanlık tarihinin beş dönemde incelenebileceğini iddia eder. Bunlar: İlkel Kominizm- Köleci toplum- Feodalizm- Kapitalist Toplum- Kominist Aşama'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdaki gruplardan hangisi Goldthorpe' nin sınıf şemasına göre işçi sınıfını temsil eder.

Orta ve alt düzey teknisyenler, ustabaşları ve vasıflı ve yarı vasıflı işçiler

vasıflı ve yarı vasıflı işçiler, vasıflı olmayan tarım dışı sektör işçileri ve tarım sektörü işçileri.

Küçük toprak sahibi çiftçi ve vasıflı ve yarı vasıflı işçiler.

İşçi çalıştırmayan zanaatkarlar, vasıflı ve yarı vasıflı işçiler ve vasıflı olmayan tarım dışı sektör işçileri.

Üst düzey rutin ofis işleri, orta düzey rutin ofis işleri ve vasıflı ve yarı vasıflı işçiler.

Açıklama:

Çağdaş toplumlarda tabakalaşma sistemlerini değerlendiren görüşleri tartışabileceksiniz.
vasıflı ve yarı vasıflı işçiler, vasıflı olmayan tarım dışı sektör işçileri ve tarım sektörü işçileri oldthorpe' nin sınıf şemasına göre işçi sınıfını temsil eder.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Tabakalaşma sistemleri "tarihsel" olarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma sistemlerinden biri değildir?

Kölelik

Kast

Zümre

Sınıf

Grup

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Grup tabakalaşma sistemleri içerisinde yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

İnsanların mülkiyet olarak tanımladığı ve emek güçlerinin sahipleri tarafından alınıp satılabildiği bir sistem aşağıdakilerden hangisi ile anlatılabilir?

Kölelik

Hizmetkarlık

İşçilik

Sahiplik

Emekçilik

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Kölelik, insanların mülkiyet olarak tanımladığı ve emek güçlerinin sahipleri tarafından alınıp satılabildiği bir sistemi anlatır. Kölelik genellikle tarım toplumlarının gelişmesi ve toprak mülkiyeti kavramının şekillenmesi ile görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bireylerin iradelerinden bağımsız olarak tanımlanan cinsiyet veya ırk gibi faktörler aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Kazanılmış statüler

Edinilmiş statüler

Değişmez statüler

Verilmiş statüler

Belirleyici statüler

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Edinilmiş statüler, bireylerin iradelerinden bağımsız olarak tanımlanan statülerdir. Dolayısıyla cinsiyet veya ırk gibi faktörler edinilmiş statü olarak tanımlanırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Karl Marx'a göre insanlık tarihinin tümünde gözlenebilecek sınıf çatışmaları temel olarak aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanır?

Statü

Mülkiyet

Zümre

Farklılaşma

Kapitalizm

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Marx tarihte tüm toplumların mülkiyet eşitsizliğine dayalı sömürü biçimleri yarattığını ve temel ayrımın mülkiyet üzerinden şekillendiğini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Max Weber'e göre sınıflar aşağıdakilerden hangisinden türeyen farklılaşma olarak değerlendirilmektedir?

Politik düşünce

Otorite

Mülkiyet

Pazar ilişkileri

Eşitsizlik

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Weber'e göre sınıflar arası farklılaşmalar ve ilişkiler Marx'ın ifade ettiği anlamda sadece mülkiyet ilişkilerinden değil, daha kısıtlı bir çerçevede pazar ilişkilerinden türeyen farklılaşmalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojik anlamda eşitsizliğe kaynak teşkil eden olgulardan biri değildir?

Gelir düzeyi

Statü

Eğitim

Cinsiyet

Coğrafya

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
sosyolojik olarak eşitsizlik, gelir düzeyleri yanında statü, eğitim, cinsiyet, din, dil, ırk ve hatta giyim tarzlarından bile kaynaklanabilen karmaşık bir olgudur.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kölelik sisteminde belirleyici olan faktörler arasında sayılamaz?

Irk farklılığı nedeniyle köleleşme

Parasal borçların karşılığı nedeniyle köleleşme

Savaş -fetihler dolayısıyla köleleşme

Bir eğlence sistemi olarak köleleşme

Bir cezalandırma sistemi olarak köleleşme

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Bir eğlence sistemi olarak köleleşme kölelik sisteminde belirleyici olan faktörler arasında sayılamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Hindistanda'ki kast sisteminin bir parçası değildir?

Brahimler

Savaşçılar

Bilişimciler

Zanaatkarlar

Paryalar

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Bilişim ve teknoloji alanında çalışanlar Hindistan da kast sisteminin bir parçası değillerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Marx, toplumsal tabakalaşma ilişkilerinin aslında “iktisadi” temelden türeyen bir niteliği olduğunu düşünür. Ancak bu iktisadi temeli kısıtlı bir piyasa ilişkileri konumuna indirgemez. Marx'a göre bu temel hangi tür ilişkiler üzerinden kurulur?

Tarihi ilişkiler

Mülkiyet ilişkileri

Sosyal ilişkiler

Kurumsal İlişkiler

Siyasi ilişkiler

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Marx sınıflar arasındaki temel ayırımın mülkiyet üzerinden şekillendiğini düşünmektedir. Mülkiyet eşitsizliğine bağlı sömürü biçimleri toplumsal değişimleri etkilemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Marx'a göre insanlık tarihi, beş dönemde incelenebilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu beş dönemden birisi değildir?

Aristokrat Toplum

Köleci toplum

Feodal Toplum

Komünist Toplum

Kapitalist Toplum

Açıklama:

Sınıf ve toplumsal tabakalaşmaya ilişkin tartışmaların günümüz toplumlarının analiz edilmesindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Aristokrat Toplum Marx'ın iddia ettiği insanlık tarihine ait beş dönemden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma sistemlerinin sahip olması gerekli ilkelerinden biri değildir?

Bireyin bir toplumsal tabaka içerisinde tanımlanması bireyin kendi bilincinden bağımsızdır.

Bireyin kişisel değişim hızı toplumsal tabakalaşmada belirleyicidir.

Bireylerin hayattaki deneyimleri ve karşılaşacakları fırsatla büyük oranda ait oldukları toplumsal tabaka tarafından şekillendirilir.

Bireylerin hayat koşulları tamamen toplumsal tabakalar tarafından şekillendirilmez.

Toplumsal tabaka kategorileri çok yavaş değişirler.

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Toplumsal tabakalarda değişim çok hızlı yaşanmaz ve toplumsal tabaka kategorileri çok yavaş değişirler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Kast sistemi için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Doğuştan statüler sistemin tamamını belirler.

Tanımlanmış roller aynı zamanda karşılıklı yükümlülükleri içerir.

Bir zorunluluk olmasa da dini yapı sistemin yerleşikliğini güçlendirir.

Kısmi de olsa kastlar arası geçişkenlik olasılığı vardır.

Daha çok kapalı toplumsal sistemleri anlatır.

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Kastların en önemli özelliği statü grupları arasında herhangi bir geçişkenlik olmamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi tabakalaşmanın eşitsizliklerden daha geniş bir kavram olmasının nedenlerinden biri olarak görülebilir?

Eşitsizlikler ekonomik kaynakların dağılımı ile ilgilidir, buna karşın toplumda çok farklı gerekçeler ile ortaya çıkabilen ayrımlar vardır.

Eşitsizlikler daha kısıtlı grupları ilgilendiren sorunlardır.

Toplumsal tabakalaşma tüm bireysel ilişkileri kapsayan bir alanı ifade eder.

Ekonomik ilişkiler tüm toplumsal ilişkilerin şekillendiricisidir.

Tabakalaşma yapısının tespiti için çok daha geniş çaplı bir analiz gereklidir, oysa ki eşitsizlikler tahsis sorunun çözülmesi ile son bulabilir.

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Tabakalaşma kapsam bakımından daha geniş düzeyde oluşan gruplar arası toplumsal farklılaşmaları içerir. Eşitsizlik genellikle, toplumdaki farklı grupların refah, fırsatlar veya iktidar gibi değerli kaynaklara erişebilmeleri bakımından ele alınır ve bunların dağılımındaki dengesizlikleri ifade eder. Buna karşılık, tabakalaşma bu kaynakların genelinden doğan gruplar arası farklılıkların grup içi ve kuşaklar arası devamlılık kazanmasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kölelik sisteminde tabakalaşmayı belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Kölelerin emek güçleri üzerinde sahiplerin değişim hakkı

Özgür emek koşullarına kısmen sahip olabilme

Geleneklerin getirdiği kuralların hakimiyeti

Toprak mülkiyetine ek olarak ortaya çıkan köle çalıştırma gücü

Toplumsal kabulün, köle - efendi ilişkisinde belirleyici olması

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Kölelik insanların mülkiyet olarak tanımladığı ve emek güçlerinin sahipleri tarafından alınıp satılabildiği bir sistemi anlatır. Kölelikte tabakalaşmayı belirleyen ana husus mülkiyet kavramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

İnsanların mülkiyet olarak tanımlandığı ve emek güçlerinin sahipleri tarafından alınıp satılabildiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Kölelik sistemi

Kast sistemi

Zümre sistemi

Sınıf sistemi

Statü sistemi

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
İnsanların mülkiyet olarak tanımlandığı ve emek güçlerinin sahipleri tarafından alınıp satılabildiği sistem kölelik sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tabakalaşma sistemlerinden değildir?

Kölelik

Kast

Zümre

Sınıf

Statü

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Statü tabakalaşma sistemleri arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Bireyin toplumsal tabakalardaki rolünün doğuştan tanımlandığı ve bu rollerin hayat boyu değişmediği kapalı statü sistemine ne ad verilir?

Kast sistemi

Zümre sistemi

Sınıf sistemi

Statü sistemi

Kölelik sistemi

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Bireyin toplumsal tabakalardaki rolünün doğuştan tanımlandığı ve bu rollerin hayat boyu değişmediği kapalı statü sistemine kast sistemi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Sınıf sistemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sınıfsal farklılıklar piyasa koşullarından bağımsızdır.

Sınıf sisteminde yakın tabakalar arası dayanışma ve ortak çıkardan bahsetmek zordur.

Farklı sınıflar arası ilişkiler büyük oranda ekonomik çıkar etrafında belirlenir.

Sınıf tanımları sadece toplumsal olarak belirlenir.

Sınıf sisteminde net bir sosyal hareketlilik söz konusudur.

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Diğer tabakalaşma sistemlerinden farklı olarak sınıfsal faklılıklar yalnızca piyasa koşullarına bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Sınıf sosyolojisinin önem kazanmasından çok demokratik haklara vurgu yapılmasını savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Wright

Goldthorpe

Dahrendorf

Gouldner

Aron

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Raymond Aron, sınıf sosyolojisinin önem kazanmasından çok demokratik haklara vurgu yapılmasını savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Marx’ın insanlık tarihi içinde mülkiyet ilişkilerinin sona erdiği ve sınıf ilişkilerinin proleterya lehine ortadan kalkacağını varsaydığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

feodalizm

köleci toplum

komünist

ilkel komünizm

kapitalist toplum

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Marx’ın insanlık tarihi içinde mülkiyet ilişkilerinin sona erdiği ve sınıf ilişkilerinin proleterya lehine ortadan kalkacağını varsaydığı aşama komünist aşamadır ve bir gelecek varsayımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Marx’a göre sınıf çatışmalarının kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

aile ilişkileri

mülkiyet ilişkileri

tüketim ilişkileri

iş yeri ilişkileri

ast-üst ilişkileri

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Marx’a göre sınıf çatışmalarının kaynağı mülkiyet ilişkileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Eşitsizlik kavramı ile çoğunlukla hangi tür eşitsizlik akla gelmektedir?

din

statü

eğitim

gelir

cinsiyet

Açıklama:

Toplumda eşitsizliklerin toplumsal kökenlerini ve bunların türlerini tanımlayabileceksiniz.
Eşitsizlik denildiğinde akla ilk olarak gelir eşitsizliği gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Avrupası’nda zümre sisteminde yer alan Avamların alt gruplarından biri değildir?

serf

tüccar

din görevlileri

çiftçi

zanaatkar

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Zümreler sisteminin en tepesinde soylular, hemen altında din görevlileri gelmektedir. Avamlar bu iki grubun altındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi, toplumsal tabakalaşmayı belirleyen faktörlerden biri değildir?

Cinsiyet

Irk

Gelir

Din

Vatandaşlık

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Vatandaşlık toplumsal tabakalaşmayı belirleyen faktörlerden biri değildir

Doğru Cevap: E

Soru 56

Zümre sistemi ile kast sistemi arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Tabakalaşma sisteminin doğuştan statülere dayanması

Alt tabakalar için emeklerini özgür bir biçimde ortaya koyabilme hakkının tanınması

Geleneklerden gelen kuralların belirleyici olması

Alt tabakaların üst tabaka ile ilişkisinde hukuk sisteminin daha gevşek bağlılıkları tanımlıyor olması

Tabakalar arası farkın statü kadar ekonomik kaynakları da içermesi

Açıklama:

Tarihte ve dünyanın çeşitli toplumlarında görülen tabakalaşma biçimlerini ve bunların evrimini açıklayabileceksiniz.
Zümre sistemi mevkiye ve ailenin konumuna göre belirlenir. Tabakalar arası geçiş mümkündür ve farklılıklar ile yükümlülükler kanunlarla belirlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Toplumsal sınıflar aşağıdaki toplum biçimlerinden hangisinde belirgin bir tabakalaşma biçimi olabilir?

Tarım toplumları

Feodal toplumlar

Endüstri toplumları

Tarih öncesi toplumlar

Avcı - toplayıcı toplumlar

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Sınıf modern/endüstri toplumlarında görülen özel bir tabakalaşma biçimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Dahrendorf’a göre endüstri toplumlarındaki çatışmanın asli unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Otorite

Ücret

Mülkiyet

Finansal birikim

Politik koşullar

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Ralf Dahrendorf Marx'ın mülkiyet temelli sınıf kavramsallaştırmasının yetersiz olduğuna vurgu yaparak endüstri içerisinde otorite ilişkilerini ön plana çıkarır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aron, aşağıdakilerden hangi gerekçe ile demokratik toplum idealinin sınıf çatışmasından önce geldiğini iddia eder?

Toplumsal sınıf kavramının ima ettiği çatışma, toplumlarda birlik duygusunu zedeler.

Eşitsizlik tüm toplumlar için geçerlidir. Bu eşitsizlik toplumsal sınıflara vurgu yapmakla değil, demokratik kurumların yerleşmesi ile azalabilir.

Sınıf tabanlı hareketler, demokratik kuralların yerleşmesini engeller.

Ekonomik çelişkilere dayanan sınıf kavramı, toplumsal sorunların asıl kaynaklarının yanlış anlaşılmasına neden olur.

Demokratik kurumların varlığı ile sınıfsal çatışma arasında giderilemez bir çelişki mevcuttur.

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Aron, endüstri toplumlarının kaçınılmaz bir şekilde, eşitsizlikler yarattığını ve önemli olanın bu eşitsizlikleri bertaraf edecek demokratik düzenlemelerin geliştirilmesi gerekliliğine vurgu yapar.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Marx’a göre, sınıfların kendi konumunun bilincinde olup, politik bir birliktelik meydana getirmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kendisi içinde sınıf

Hegemonya

Sömürü

Lümpen proleterya

Kendisi için sınıf

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Marx'a göre benzer toplumsal konumlara sahip olanlar, hayat şartlarını değiştirmek veya korumak için ortak hareket ederler. Bu bilince ilişkin farklı algıları Marx, kendisi içinde sınf ve kendisi için sınıf kavramları ile açıklar. Kendisi için sınıf kavramı kişilerin kendilerini politik bir aktör olarak konumlamaları ve o toplumsal paylaşanlar arasında güçlenmesi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Gouldner’in “teknik entelijensiya” kategorisi içerisine aşağıdakilerden hangi meslek grubu girmez?

Tıp uzmanları

Mühendisler

Hesap uzmanları

Ustabaşılar

Araştırmacılar

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Alvin Gouldner teknik entelijensiya kavramı ile daha çok ekonomiyi, toplumu, siyaseti kontrol eden ve beyaz yakalı sınıf kapsayan bir tanımlama yapmıştır. Bu tanıma da büyük oranda, mühendisler, teknisyenler, bilgi işçileri gibi meslekler girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

“Bilgi İşçisi” kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hizmetler sektöründe çalışan daha az hiyerarşik ilişkilere bağlı, eğitimli uzmanlar grubu

Üretimin kendi içerisinde birikim sağlayan yöneticiler

Kolektif temsile bağımlı ve ücret konusunda iyi şartlara odaklanmış çalışanlar

Öncü bir toplumsal sınıf

Ekonomik kaynakların dönüştürülmesinden çok, verili koşullarda çalışma konusunda başarılı yönetici grubu

Açıklama:

Toplumsal tabakalaşmaya ilişkin olarak ortaya atılan klasik kuramları ve bunlar arasındaki farklılıkları saptayabileceksiniz.
Bilgiye dayalı üretim modellerinin verimlilik kazanmasında rol oynayan ve hizmetle sektöründe çalışan daha az hiyerarşik ilişkilere bağlı, eğitimli uzmanlar grubu bilgi işçisi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Bireylerin toplum içindeki statülerinin ve rollerinin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Siyasal cinsiyetçilik

Cinsiyet eşitsizliği

Cinsiyetçilik

Cinsel ideoloji

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği

Açıklama:

Bireylerin toplum içindeki yerleri ve sahip oldukları rolleri belirleyen birçok unsur bulunmaktadır. Bu unsurlardan biri de cinsiyettir. Cinsiyet, gerek biyolojik gerekse de toplumsal anlamlar yüklenmiş olan bir kavramdır. Biyolojik bir ayrım olan cinsiyet aynı zamanda bütün toplumlarda bireylerin toplum içindeki yeri ve sahip oldukları roller açısından belirleyici bir unsurdur. Bireylerin toplum içindeki statülerinin ve rollerinin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesine cinsel ideoloji adı verilmektedir. Ancak, toplum yapısının belirlenmesinde çoğunlukla erkek egemen bir nitelik bulunduğundan, cinsel ideoloji kavramı ile daha çok kadınların toplum içindeki yerleri ve sahip oldukları rolleri ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yaşamda cinsiyetlerin sahip oldukları görev ve sorumlulukları ifade eden bir kavramdır?

Biyolojik cinsiyet

Toplumsal rol

Toplumsal statü

Toplumsal cinsiyet

Cinsiyet

Açıklama:

Bilinen tarih içerisinde cinsiyet kavramı, toplumsal ilişkilerde belirleyici unsurların başında gelmiştir. Her ne kadar dönemsel olarak farklılıklar gösterse de kadın ile erkek cinsiyeti arasında gerek konum gerekse de hak açısından önemli farklılıklar vardır. Cinsiyet kavramı temelde iki noktaya işaret etmektedir: Biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet. Biyolojik olarak cinsiyet, sahip olunan bedensel farklılıkları vurgulamak için kullanılan bir kavramdır. Toplumsal cinsiyet ise toplumsal yaşamda cinsiyetlerin sahip olduğu görev ve sorumlulukları ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Toplumsal cinsiyete ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kadın ve erkek arasındaki hiyerarşinin biyolojik temelleri olduğunu ifade eder

Kültürel bir olgudur

Öğrenilen/öğretilen bir olgudur

Kadın ve erkek rollerinin yükümlülüklerini ortaya koyar

Kadın ve erkek arasında bir hiyerarşinin olduğunu ifade eder

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet kültürel bir olgudur. Dolayısıyla toplumsal cinsiyet öğrenilen/öğretilen bir olgudur. Diğer bir ifade ile toplumsal cinsiyet bir sosyalleştirme aracıdır. Bireyler doğdukları andan itibaren ait oldukları cinsiyet ve bu cinsiyetin sahip olması gereken davranışsal özellikler kendilerine benimsetilmektedir. Örneğin, kız çocukları pembe renk, erkek çocukları mavi renk ile özdeşleştirilmektedir. Aynı şekilde, oynamasına izin verilen oyuncaklar da bireye kız ya da erkek çocuk olduğunu en baştan itibaren öğretmekte ve böylelikle bireyler yine çocukluklarından başlayarak kendi cinsiyeti ile diğer cinsiyetin birbirinden kesin sınırlarla ayrılmış olduğunu ve bu ayrımın farklı davranış biçimlerini gerektirdiğini öğrenmektedirler. Toplumsal cinsiyet, toplumsal açıdan kadın ve erkek rolleri ve yükümlülüklerini ortaya koymanın yanı sıra kadın ve erkek arasında bir hiyerarşi olduğunu da ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Cinsel ideoloji ve toplumsal cinsiyet nedeniyle kadın emeğinin sınırlandırılmasını ve değersizleştirilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği

Cinsiyete bağlı işgücü eşitsizliği

İstihdam olanaklarına erişim eşitsizliği

Cinsiyete bağlı istihdam olanakları

Cinsiyet belirlenimli istihdam yapısı

Açıklama:

Cinsel ideoloji ve buna bağlı olarak toplumsal cinsiyet, cinsiyetler arasında keskin sınırların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu sınırlar kadınların toplumsal yaşamda haksızlıklara uğramasına neden olmaktadır. Bu haksızlıklardan biri de cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliğidir. Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği aynı zamanda kadınların toplumsal yaşamda uğradıkları eşitsizliklerin önemli bir kaynağıdır. Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği ile kadınların emekleri sınırlandırılmakta ve değersizleştirilmekte, bunun sonucunda erkeklere olan bağımlılıkları arttırılmaktadır. Böylelikle kadın ve erkek arasındaki hiyerarşide erkekler üstün konuma gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kadınların toplumsal yaşamda karşılaştırkları sorunlara dönük sosyolojik yaklaşımlardan biri olarak gösterilebilir?

Rasyonel Seçim Kuramı

Sosyal Seçim Kuramı

Çatışmacı Kuram

Yapabilirlik Yaklaşımı

İnsani Kalkınma Yaklaşımı

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili farklı sosyolojik yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar, kadın ve erkek rollerinin niçin farklı olduğunun ve kadınların eşitsizliklere uğradıklarının açıklanması kadar bu farklılıkların ve eşitsizliklerin nasıl ortadan kaldırılabileceğine ilişkin geniş bir perspektiften konuya yaklaşmaktadırlar. Bu yaklaşımlar arasında fonksiyonalist kuramlar, çatışmacı kuram ve feminist kuram örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi erken dönem feminist yaklaşımlar arasında gösterilebilir?

Toplumsal İnşa Feminizmi

Materyalist Feminizm

Çokırklı Feminizm

Irk, Cinsiyet ve Sınıf Yaklaşımı

Liberal Feminist Kuram

Açıklama:

Erken dönem feminist yaklaşımlar ana akım feminist yaklaşımları ifade etmektedir. Bu yaklaşımlar çok sayıda olmakla birlikte dört temel başlık altında incelenebilmektedir: Liberal Feminist Kuram, Radikal Feminist Kuram, Sosyalist Feminist Kuram ve Marksist Feminist Kuram.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Köken itibariyle etnometodolojiye dayanan feminist kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Materyalist feminizm

Sosyalist feminist kuram

Marksist feminist kuram

Radikal feminist kuram

Toplumsal İnşa Feminizmi

Açıklama:

Toplumsal inşacı feminist kuram köken itibariyla etnometodolojiye dayanmaktadır. Etnometodolojiye göre, bireyler gündelik yaşamları sırasında sürdürdükleri faaliyetler sırasında bir dizi kalıcı model oluşturmakta ya da diğer bir deyişle gündelik yaşam içerisinde kendilerine rol modeller inşa etmektedirler. Bu rol modeller rutin, sistemli ve tekrarlanan oluşumlardan kaynaklanmaktadır ve cinsiyet de bu süreç içerisinde kalıcı bir model hâline dönüştürülmekte ya da inşa edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hizmet sektöründe özellikle de büro işlerinde çalışan işgücünü ifade etmek için kullanılan kavramsallaştırma aşağıdakilerden hangisidir?

Mavi yakalı iş gücü

Beyaz yakalı iş gücü

Altın yakalı iş gücü

Yeşil yakalı iş gücü

Nitelikli iş gücü

Açıklama:

Beyaz yakalı iş gücü, hizmet sektöründe özellikle de büro işlerinde çalışan iş gücünü ifade etmek için kullanılan deyimdir. İş gücünün zihinsel etkinliğinin daha çok olduğunu ifade etmektedir. Sanayi sektöründe, daha çok bedensel emeğini sunan iş gücüne de Mavi Yakalı İş Gücü adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yedek işgücü ordusu olarak nitelendirilen bireyleri oluşturan ana gruplardan birisidir?

Güvencesiz

Üretken

Gezgin

Değişken

Esnek

Açıklama:

Yedek iş gücü ordusu üç ana grupta oluşmaktadır: Gizli, Gezgin ve Durgun. Gizli yedek iş gücü ordusu ihtiyaç nedeniyle bir kere kullanılan ve ihtiyaç giderildikten sonra kullanılmasından vazgeçilen iş gücünü ifade etmektedir. Gezgin yedek iş gücü ordusu mevsimlik çalışanları geçici işlerde iş bulduklarında çalışanları, durgun yedek iş gücü ordusu ise sürekli işsizliği ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Kadınların yedek iş gücü olarak konumlandırılıp konumlandırılmadıkları tartışmalı bir konudur. Bununla birlikte kadınlardan yedek iş gücü ordusu olarak da yararlanıldığına dair birçok örnek vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Yedek işgücü ordusu kavramsallaştırması ilk olarak aşağıdaki düşünürlerden hangisi tarafından ileri sürülmüştür?

Emile Durkheim

Karl Marx

Max Weber

Pierre Bourdieu

Herbert Spencer

Açıklama:

İlk olarak Karl Marx tarafından ileri sürülen Yedek İş Gücü Ordusu görüşüne göre, kapitalist sistem mevcut işçilere her an işlerini kaybedeceklerini hatırlatmak ve böylelikle dirençlerini kırmak amacıyla bilinçli olarak bir miktar işsizlik oluşturmaktadır ya da ihtiyaç duyulduğunda
çalıştıracağı bir miktar işgücünü hazırda bekletmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Kadınların içinde bulundukları durumun yalnızca eşitsizliği üreten ataerkil düzen ve alışkanlıklarına karşı bilinçlenme ve karşı koyma ile ortadan kalkacağını ifade eden birinin aşağıdaki feminist yaklaşımlardan hangisini savunduğu söylenebilir?

Radikal Feminizm

Marksist Feminizm

Postmodern Feminizm

Liberal Feminizm

Sosyalist Feminizm

Açıklama:

Radikal Feminist Kuram, kadınların uğradıkları haksızlıkların sadece kadın olmalarından kaynaklandığı görüşüne dayanmaktadır. Radikal feminist kuramı savunanlara göre kadınların uğramış oldukları haksızlıklar, evrensel olarak bütün haksızlıkların temelini oluşturmaktadır. Kadınların içinde bulundukları bu durum, yalnızca eşitsizliği üreten ataerkil düzen ve alışkanlıklarına karşı bilinçlenme ve karşı koyma ile ortadan kalkacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kadın sorununu;
I. Ücretli iş gücü olarak
II. Kapitalist gündelik yaşamda
III. Ev işi ve ev işinin sermaye ile olan ilişkisi açısından
ele alan feminist yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist Feminist Yaklaşım

Liberal Feminizm

Toplumsal İnşa Feminizmi

Marksist Feminizm

Çokırklı Feminizm

Açıklama:

Marksist Feminist Yaklaşım, kadın sorununu; ücretli iş gücü olarak kadın, kapitalist gündelik yaşamda kadın ve ev işi ve ev işinin sermaye ile olan ilişkisi açısından kadın olmak üzere üç temel noktada ele almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdaki ifadelerden hangisi cinsel ideoloji kavramını en kapsamlı şekilde açıklamaktadır?

Bireylerin toplum içindeki statülerinin ve rollerinin cinsiyetleriyle ilişkilendirilmesi

Erkek cinsiyetinin kadınlara göre daha ayrıcalıklı tutulması

Kadınların doğuştan dezavantajlı olması

Erkek cinsiyetine sahip olan kişilerin toplumda ayrıcalıklı olarak algılanması

İş yaşamında kadınlara erkeklere göre daha az rol verilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet için söylenebilir?

Toplumsal cinsiyet bireylerin cinsiyetlerine göre ayrıcalıklı olmasıdır

Toplumsal cinsiyet toplumsal değerler ışığında kadın ve erkek biyolojik cinsiyetlerine yüklenen anlam ve beklentiler bütünüdür

Toplumsal cinsiyet bireylerin toplumdan beklentilerinin cinsiyetine göre şekillenmesidir

Toplumsal cinsiyet toplumdan erkek cinsiyetinin üstün tutulmasıdır

Toplumsal cinsiyet kişilerin toplumun beklentilerine göre hareket etmesidir

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Cinsiyet kavramı biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet olarak iki şekilde tanımlanmaktadır. Toplumsal cinsiyet kültürel bir olgudur ve toplumsal değerler ışığında kadın ve erkek biyolojik cinsiyetlerine yüklenen anlam ve beklentiler bütünüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 15

İş yaşamı ve toplumsal cinsiyet ilişkisi için yapılan aşağıdaki yorumların hangisi doğrudur?

İş yaşamı tümüyle cinsiyete göre şekillenir

İş yaşamında erkek cinsiyetinin rolünün giderek zayıfladığı söylenebilir

İş yaşamında günümüzde kadınların geçmişe göre daha fazla rol aldığı söylenebilir

Tarihsel süreç içinde kadınların iş yaşamındaki rollerinde bir değişme olmamıştır

Kadınların iş yaşamına girmesiyle erkeklerin iş yaşamındaki etkileri ortadan kalkmıştır

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
İş yaşamında günümüzde kadınların geçmişe göre daha fazla rol aldığı söylenebilir ifadesi diğer ifadelere göre doğru bir ifadedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdaki kuramsal yaklaşımlardan hangisi kadınların toplumsal ve iş yaşamındaki rol ve işlevlerinin daha çok ideolojik tutumlar nedeniyle sırf kadın oldukları için sınırlandırıldığını iddia etmektedir?

Fonksiyonalist kuram

Çatışmacı kuram

Liberal feminist kuram

Radikal Feminist kuram

Sosyalist Feminist kuram

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Radikal feminist kuram, kadınların uğradıkları haksızlıkların sadece kadın olmalarından kaynaklandığı görüşüne dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunlar arasında sayılamaz?

Yeterli eğitim seviyesine sahip olamama

Yeterli iş tecrübesine sahip olmama

Aile sorumlulukları nedeniyle iş yaşamına tam dahil olamama

iş ve meslek ayrımcılığına tabi tutulma

Beceri düzeylerinin erkeklerden geri olması

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Beceri düzeylerinin erkeklerden geri olması adınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunlar arasında sayılamaz

Doğru Cevap: E

Soru 18

Toplumsal cinsiyet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Toplumsal cinsiyet kültürel olgudur.

Cinsiyet bir sosyalleştirme aracıdır.

Toplumsal cinsiyet sahip olunan bedensel farklılıklara vurgu yapar.

Toplumsal cinsiyet bireylerarası rollerin farklılığına vurgu yapar.

Toplumsal cinsiyet kadın ve erkek rollerinin farklılığına vurgu yapar

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Toplumsal cinsiyet değil biyolojik cinsiyet kavramı sahip olunan bedensel farklılıklara vurgu yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Kadınların uğradıkları haksızlıkların, sadece kadın olmalarından kaynaklandığını ve bu durumun ataerkil yapıya dayandığını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal Feminist Kuram

Radikal Feminist Kuram

Sosyalist Feminist Kuram

Marksist Feminist Kuram

Postmodern Feminist Kuram

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Kadınların uğradıkları haksızlıkların, sadece kadın olmalarından kaynaklandığını ve bu durumun ataerkil yapıya dayandığını savunan kuram Radikal Feminist Kuram'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, diğerlerine kıyasla çalışma yaşamında kadınların karşılaştıkları başlıca sorunlardan biri değildir?

Erkeklerden daha düşük ücretler ile çalıştırılma

Yeteri kadar iş tecrübesine sahip olamama

Çalışma yaşamına tam olarak dâhil olamama

İşverenler tarafından ayrımcılığa uğrama

Çalışma ortamında siyasi baskıya uğrama

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Çalışma ortamında siyasi baskıya uğrama sadece kadınlar için değil tüm çalışanlar için bir sorun nedendir. Bu nedenle bu sorunu cinsiyet ayrımcılığı üzerinden açıklamamız doğru değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Kadınların, çalışma yaşamında yükselirken, toplumsal cinsiyetlerinden kaynaklı görünmez engellerle karşılaşması aşağıdaki hangi kavram ile tanımlanmaktadır?

Fonksiyonalist yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

Cam tavan sendromu

Ethnometodoloji

Cinsiyet körü

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Her ne kadar erkekler için de geçerli olsa da, kadınların, çalışma yaşamında yükselirken, toplumsal cinsiyetlerinden kaynaklı görünmez engellerle karşılaşması cam tavan sendromu ile ifade edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Perçinci Rosie kampanyasının en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Cinsel ideolojiyi ve toplumsal cinsiyeti sorgulanabilir hale getirmiştir.

Kadınlara esnek çalışma biçimleri getirmiştir

Kadınların vasıf gerektirmeyen hizmet sektörlerinde iş bulabilmelerini sağlamıştır

Kadınların örgütlü hareket etmelerini sağlamıştır

Kadınların ev işleri ve çocuk bakımı gibi sorumluluklarını azaltmıştır

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Perçinci Rosie kampanyası kadınların da çalışma hayatında erkekler gibi yer almasını sağlayarak, cinsel ideolojiyi ve toplumsal cinsiyeti sorgulanabilir hale getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Erken Dönem Feminist Yaklaşımlardan biri değildir?

Çokırklı Feminizm

Sosyalist Feminist Kuram

Radikal Feminist Kuram

Liberal Feminist Kuram

Marksist Feminist Kuram

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Erken Dönem Feminist Yaklaşımları arasında Çokırklı Feminizm bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Belirgin bir kadın kimliği, ev ve iş yerinin ayrılması ve kadın emeğinin sınırlarının belirlenmesi, hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

Modernizm Sonrası

Endüstri Devrimi Sonrası

Birinci Dünya Savaşı

Ortaçağ

İkinci Dünya Savaşı

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Kadın emeğinin tanımlanması için gerekli unsurlar endüstri devrimi sonrası dönemde ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Daha çok kadınların kariyer basamaklarında yükselirken karşılaştıkları görünmeyen engelleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrımcılık

Yedek İş Gücü Ordusu

Cam Tavan Sendromu

Çifte Vardiya

Cinsel İdeoloji

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Toplumsal cinsiyet olarak erkekleri kapsamakta olsa da daha çok kadınların kariyer basamaklarında yükselirken karşılaştıkları görünmeyen engelleri ifade eden kavram cam tavan sendromu olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bireylerin, toplum içindeki statülerinin ve sahip oldukları rollerin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?

Toplumsal Cinsiyet

Cinsiyete Bağlı İş Gücü Eşitsizliği

Çatışma Kuramı

Cinsel İdeoloji

Ayrımcılık

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bireylerin, toplum içindeki statülerinin ve sahip oldukları rollerin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesi Cinsel İdeoloji kavramı ile tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Cinsel ideoloji ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Kadınların toplumdaki yerleri ve toplumsal yaşamda üstlendikleri roller, içinde yaşadıkları toplumun yapısından ve kültüründen doğrudan doğruya etkilenir.

Sadece kadınlarla ilgili bir olgudur.

Toplumsal cinsiyetle ilgisi yoktur.

Bireylerin toplum içindeki statü ve rollerinin gelir seviyeleri ile ilişkilendirilmesidir.

Bütün toplumlarda aynı yapıya sahiptir.

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunların kaynaklarını tartışabileceksiniz.
Kadınların toplumdaki yerleri ve toplumsal yaşamda üstlendikleri roller, içinde yaşadıkları toplumun yapısından ve kültüründen doğrudan doğruya etkilenir seçeneği doğru bir ifadedir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet özelliklerinden değildir?

Kültürel bir olgudur.

Kadın ve erkek arasında bir hiyerarşi olduğunu ifade eden bir kavramdır.

Kadın ve erkek arasındaki bedensel farklılıkları vurgular.

Cinsel ideoloji ile doğrudan ilişkilidir.

Toplumsal yaşamda cinsiyetlerin sahip oldukları görev ve sorumlulukları ifade eden kavramdır.

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Kadın ve erkek arasındaki bedensel farklılıkları vurgulayan toplumsal değil biyolojik cinsiyetçiliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet bakış açısı ile; kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunların sebeplerinden değildir?

Eğitim açısından dezavantajlı olmaları.

Aile ve ev sorumluluklarını yerine getirecek olmaları.

Yeterli iş tecrübesine sahip olamamaları.

Kadınların birbiri ile çekişmeleri.

İşteki mesailerini tamamladıktan sonar ev işlerini yapmak durumunda olmaları.

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Kadınların birbiri ile çekişmelerinin toplumsal cinsiyet bakış açısı ile ilişkisi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

İhtiyaç sebebi ile bir kere kullanılan ve ihtiyaç giderildikten sonra kullanılmasından vaz geçilen iş gücü aşağıdakilerden hangisidir?

Mavi yakalı iş gücü

Beyaz yakalı iş gücü

Kadın iş gücü

Gezgin yedek iş gücü

Gizli yedek iş gücü

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
İhtiyaç sebebi ile bir kere kullanılan ve ihtiyaç giderildikten sonra kullanılmasından vaz geçilen iş gücü gizli yedek iş gücü olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Toplumu bir organizmaya benzeterek toplum içindeki her bireyin bir rolünün ve işlevinin olduğunu ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern Feminist Kuramlar

Irk, Cinsiyet ve Sınıf Yaklaşımı

Liberal Feminist Kuram

Radikal Feminist Kuram

Fonksiyonalist Kuramlar

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Fonksiyonalist (işlevselci) yaklaşım, toplumu bir organizmaya benzeterek toplum içindeki her bireyin bir rolünün ve işlevinin olduğunu ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Toplumu bir organizmaya benzeterek toplum içindeki her bireyin bir rolünün ve işlevinin olduğunu ileri süren ve cinsiyet ile ilgili konulara rol ve işlev açısından yaklaşan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyolanist kuram

Çatışmacı kuram

Feminist kuram

Materyalist kuram

Eşitlik kuramı

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Fonksiyonalist yaklaşım, toplumu bir organizmaya benzeterek toplum içindeki her bireyin bir rolünün ve işlevinin olduğunu ileri sürmektedir. Bu nedenle fonksiyonalistler, cinsiyetle ilgili konulara rol ve işlev açısından yaklaşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Toplumsal ilişkilerin uyum ve düzenden değil, tam aksine çıkarları birbirine zıt olan unsurlardan oluştuğu görüşünden hareket eden kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist kuram

İşlevselci kuram

Çatışmacı kuram

Eşitsizlik kuram

Radikal kuram

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Çatışmacı yaklaşım, toplumsal ilişkilerin uyum ve düzenden değil, tam aksine çıkarları birbirine zıt olan unsurlardan oluştuğu görüşünden hareket etmektedir. Bu nedenle, kadın sorunları konusunda çatışmacı yaklaşımın temel hareket noktasını toplumdaki kadın ve erkek rollerinin belirlenmesinde cinsiyetler arasındaki güç farklılaşmasının etkisi olduğu görüşü oluşturmaktadır. Bu yaklaşıma göre, kadınların yaşadıkları sorunların kaynağında bu güç farklılıkları yatmaktadır. Çünkü, toplumsal yapıyı belirleyen güç erkeklerin kontrolündedir ve erkekler bu gücü ellerinde tutmak için toplumsal yapıyı buna uygun olarak biçimlendirmektedirler. Dolayısıyla, bu sorunun üstesinden gelebilmek için kadınların güç dengesini tekrardan düzenleyecek bir sosyal eylemde bulunmaları gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kadınların uğradıkları haksızlıkların sadece kadın olmalarından kaynaklandığı görüşüne dayana kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal feminist kuram

Marksist feminist kuram

Liberal feminist kuram

Sosyalist feminist kuram

Materyalist feminist kuram

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Radikal Feminist Kuram, kadınların uğradıkları haksızlıkların sadece kadın olmalarından kaynaklandığı görüşüne dayanmaktadır. Radikal feminist kuramı savunanlara göre kadınların uğramış oldukları haksızlıklar, evrensel olarak bütün haksızlıkların temelini oluşturmaktadır ve kadınlar, toplum içinde her anlamda kökleşmiş bu anlayış nedeniyle uğramış oldukları haksızlıklara karşı tamamen savunmasız bir durumdadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Toplumsal inşacı feminist kuram köken itibariyle aşağıdaki kavramlardan hangisine dayanmaktadır?

Fenomenoji

Sosyoloji

Etnometodoloji

Psikoloji

Homoloji

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Toplumsal inşacı feminist kuram köken itibarıyla etnometodolojiye dayanmaktadır. Etnometodolojiye göre, bireyler gündelik yaşamları sırasında sürdürdükleri faaliyetler sırasında bir dizi kalıcı model oluşturmakta ya da diğer bir deyişle gündelik yaşam içerisinde kendilerine rol modeller inşa etmektedirler. Bu rol modeller rutin, sistemli ve tekrarlanan oluşumlardan kaynaklanmaktadır ve cinsiyet de bu süreç içerisinde kalıcı bir model hâline dönüştürülmekte ya da inşa edilmektedir. Toplumsal inşa feminizmi de etnometodoloji yaklaşımına dayanarak, toplumsal cinsiyetin toplumsal düzene uygun olarak inşa edildiğini ileri sürmektedir. Bu yaklaşımı benimseyenlere göre, toplum bir bütün olarak cinsiyetlendirilmiştir ve cinsiyetleştirme toplumun inşası ve muhafazasında önemli bir rol oynamaktadır. Böylelikle eşitsizlik tekrar tekrar üretilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Kadınların toplum içindeki eşitliğini esas inceleme konusu olarak ele alan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminist kuram

Radikal feminist kuram

Marksist feminist yaklaşım

Sosyalist feminist yaklaşım

Materyalist feminist yaklaşım

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Liberal Feminist Kuram, kadınların toplum içindeki eşitliğini esas inceleme konusu olarak ele almıştır. Bu görüşü savunanlara göre biyolojik cinsiyet farklılığı nedeniyle kadınlar gerek ideolojik gerekse de ekonomik anlamda eşitsizlik yaşamaktadırlar. Bu nedenle, bu eşitsizliğin ortadan kaldırılması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve böylelikle liberal anlayışa uygun olarak toplum içindeki her bireyin eşit haklara sahip olmaları ve fırsatlardan tam olarak yararlanabilme hakkını elde edebilmeleri gerektiğini savunmaktadırlar

Doğru Cevap: A

Soru 37

Toplumsal cinsiyetin toplumsal düzene uygun olarak inşa edildiğini ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Çok ırklı feminizm

Yapısökümcü feminizm

Sosyalist feminizm

Liberal feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Etnometodolojiye göre, bireyler gündelik yaşamları sırasında sürdürdükleri faaliyetler sırasında bir dizi kalıcı model oluşturmakta ya da diğer bir deyişle gündelik yaşam içerisinde kendilerine rol modeller inşa etmektedirler. Bu rol modeller rutin, sistemli ve tekrarlanan oluşumlardan kaynaklanmaktadır ve cinsiyet de bu süreç içerisinde kalıcı bir model hâline dönüştürülmekte ya da inşa edilmektedir. Toplumsal inşa feminizmi de etnometodoloji yaklaşımına dayanarak, toplumsal cinsiyetin toplumsal düzene uygun olarak inşa edildiğini ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Kadın emeğinin sınırlandırılmasını ve değersizleştirilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cinsel ideoloji

Cam tavan sendromu

Toplumsal cinsiyet

Çifte vardiya

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Cinsel ideoloji ve buna bağlı olarak toplumsal cinsiyet, cinsiyetler arasında keskin sınırların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu sınırlar kadınların toplumsal yaşamda haksızlıklara uğramasına neden olmaktadır. Bu haksızlıklardan biri de cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliğidir. Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği aynı zamanda kadınların toplumsal yaşamda uğradıkları eşitsizliklerin önemli bir kaynağıdır. Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği ile kadınların emekleri sınırlandırılmakta ve değersizleştirilmekte, bunun sonucunda erkeklere olan bağımlılıkları arttırılmaktadır. Böylelikle kadın ve erkek arasındaki hiyerarşide erkekler üstün konuma gelmektedir. Dolayısıyla, cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği cinsel ideoloji ve toplumsal cinsiyet nedeniyle kadın emeğinin sınırlandırılmasını ve değersizleştirilmesini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdaki kavramlardan hangisi toplumsal cinsiyet kavramının kaynağını ifade etmektedir?

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Cam tavan sendromu

Kast sistemi

Biyolojik cinsiyet

Cinsel ideoloji

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Cinsel ideoloji, bireyin toplum içindeki görev ve sorumlulukları ile sahip olduğu haklarının ve statüsünün elde edilmesinde cinsiyetin belirleyici olduğunu vurgulayan bir kavramdır. Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet kavramı ile yakından ilişkilidir, çünkü toplumsal cinsiyet cinsel ideoloji ile doğallaştırılır. ve statüsünün elde edilmesinde cinsiyetinin belirleyici olduğunu vurgulayan bir kavramdır. Diğer bir deyişle, cinsel ideoloji toplumsal cinsiyetin nasıl oluştuğunu açıklamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi postmodern feminist kuramlardan biri değildir?

Irk, cinsiyet ve sınıf yaklaşımı

Çok ırklı feminizm

Materyalist feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Radikal feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Radikal feminist kuram, postmodern feminist kuramlardan biri değil, erken dönem feminist kuramlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sosyalist feminist kuramın inceleme alanlarından biri değildir?

Kadınların ev içi emeği ve bunun kapitalizme olan katkısı

Kadınların deneyimledikleri birbirilerinden farklı ezilme biçimleri

Ücret karşılığı emeğini ev dışında sunan kadınların üretim ilişkilerindeki konumları

Kadınlar ve sınıf arasındaki ilişki

Ev ve aile perspektifinde kadınların ideolojik anlamda toplumsallaşmasındaki roller

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Sosyalist Feminist Kuram Sosyalist feminist kuram incelemelerini dört temel nokta üzerinden gerçekleştirmektedir. Bunlar: 1-Evin rolü, kadınların evdeki rollerinin bir sonucu olarak ortaya koydukları ev içi emek ve bunun kapitalizme olan katkısı, 2- Ücret karşılığı emeğini ev dışında sunan kadınların üretim ilişkilerindeki konumları, 3-Kadınlar ve sınıf arasındaki ilişki, 4- Ev ve aile perspektifinde kadınların ideolojik anlamda toplumsallaşmadaki rolleridir. Kadınların deneyimledikleri birbirilerinden farklı ezilme biçimleri ise postmodern feminist kuramların inceleme alanına girer.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Kadın ve erkek arasındaki fizyolojik ve biyolojik farklılıkları toplumsal açıdan ortaya koymak ve sosyolojik ve kültürel anlamda vurgulamak için tercih edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kast sistemi

Toplumsal cinsiyet

Biyolojik cinsiyet

Cinsel ideoloji

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Açıklama:

Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet ve cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Kadın ve erkek arasındaki fizyolojik ve biyolojik farklılıkları, toplumsal açıdan ortaya koymak ve sosyolojik ve kültürel anlamda vurgulamak için tercih edilen kavram, toplumsal cinsiyet kavramıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Kadın sorunları konusunda temel hareket noktasının toplumdaki kadın ve erkek rollerinin belirlenmesinde cinsiyetler arasında güç farklılaşmasının etkisi olduğunu savuna görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?

Metaryalist kuram

Feminizm

İşlevselci kuram

Fonksiyonalist kuram

Çatışmacı kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi erken dönem feminist yaklaşımlardan biri değildir?

Postmodern Feminist Kuram

Liberal Feminist Kuram

Radikal Feminist Kuram

Marksist Feminist Kuram

Sosyalist Feminist Kuram

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Erken dönem feminist yaklaşımlar, Liberal Feminist Kuram, Radikal Feminist Kuram, Sosyalist Feminist Kuram ve Marksist Feminist Kuramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Toplumsal cinsiyetin kültürel bir olgu olduğunu ve dil tarafından biçimlendirildiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısökümcü feminizm

Liberal feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Çok ırklı feminizm

Sosyalist feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Yapısökümcü feminizm ırk, toplumsal cinsiyet, söylem gibi kavramların maddi gerçekliklerinin toplumsal ilişkileri nasıl biçimlendirdiğine ve bu ilişkilerden kaynaklanan toplumsal sonuçlara odaklanmıştır. Yapısökümcü feminizm, toplumsal cinsiyetin kültürel bir olgu olduğunu ve dil tarafından biçimlendirildiğini savunan görüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Geçici işlerde iş bulduklarında çalışan mevsimlik çalışanların Marx’a göre hangi tür yedek iş gücü ordusunu ifade etmektedir?

Durgun

Gezgin

Gücenmiş

Gizli

Açık

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunların kaynaklarını tartışabileceksiniz.
Yedek iş gücü ordusu üç ana grupta oluşmaktadır: Gizli, Gezgin ve Durgun. Gizli yedek iş gücü ordusu ihtiyaç nedeniyle bir kere kullanılan ve ihtiyaç giderildikten sonra kullanılmasından vazgeçilen iş gücünü ifade etmektedir. Gezgin yedek iş gücü ordusu mevsimlik çalışanları geçici işlerde iş bulduklarında çalışanları, durgun yedek iş gücü ordusu ise sürekli işsizliği ifade etmek için kullanılan bir kavramdır

Doğru Cevap: B

Soru 47

Köken itibarıyla etnometodolojiye dayanan feminist kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal inşa feminizmi

Irk, cinsiyet ve sınıf yaklaşımı

Materyalist feminizm

Radikal feminizm

Marksist feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Toplumsal inşa feminizmi de etnometodoloji yaklaşımına dayanarak, toplumsal cinsiyetin toplumsal düzene uygun olarak inşa edildiğini ileri sürmektedir. Bu yaklaşımı benimseyenlere göre, toplum bir bütün olarak cinsiyetlendirilmiştir ve cinsiyetleştirme toplumun inşası ve muhafazasında önemli bir rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Sanayi sektöründe daha çok bedensel emeğini sunan iş gücüne ne ad verilir?

Beyaz yakalı iş gücü

Kahverengi yakalı iş gücü

Mavi yakalı iş gücü

Altın yakalı iş gücü

Pembe yakalı iş gücü

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Sanayi sektöründe, daha çok bedensel emeğini sunan iş gücüne Mavi Yakalı iş gücü adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi erken dönem feminist kuramlardan biridir?

Marksist feminist kuram

Materyalist feminist kuram

Çok ırklı feminist kuram

Toplumsal inşa feminizmi

Yapısökümcü feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Erken dönem feminist kuramların başlıcaları Liberal Feminist Kuram, Marksist Feminist Kuram, Radikal Feminist Kuram ve Sosyalist Feminist Kuram’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Erkek egemen toplum yapısını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Matriyarka

Patriarka

Poliandri

Polijini

Neolokalite

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Patriarka, erkek egemen toplum yapısını ifade eden kavramdır. Toplumsal düzen erkeklerin otoritesine bağlı olarak gerçekleştirilir ve soy ilişkilerinde erkek egemenliği vardır. Türkçe karşılığı olarak “ataerkillik” ve “pederşahilik” kavramları da kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Toplumdaki kadın ve erkek rollerinin belirlenmesinde cinsiyetler arasındaki güç farklılaşmasının etkisi olduğu görüşünü temel alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonalist kuram

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Feminizm

Çatışmacı kuram

Sosyo kültürel evrim kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

Marksist Feminist Kuram ile Radikal Feminist Kuramın özelliklerini birlikte barındıran ve melez özellik taşıyan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminizm

Sosyalist feminizm

Ekofeminizm

Çokırklı feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Sosyalist Feminist Kuram, niteliği itibarıyla Marksist Feminist Kuram ile Radikal Feminist Kuramın her ikisinin de özelliklerini barındıran ve bu nedenle de söz konusu iki kuramın birleştiği melez bir özellik taşımaktadır. Sosyalist feminist kuramı savunanlara göre, Marksizm kadınların yaşadıkları sorunların kaynağını sadece ekonomik boyutta ele aldığından eksik bir yaklaşım sergilemektedir. Bu nedenle sosyalist feminist kuram bu eksikliği ataerkil boyutu da dikkate alarak gidermeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kadın ve erkek arasındaki bedensel farklılıkları vurgulayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Biyolojik cinsiyet

Toplumsal cinsiyet

Gelişme

Feminizm

Çifte yük

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Cinsiyet kavramı temelde iki noktaya işaret etmektedir: Biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet. Biyolojik olarak cinsiyet, sahip olunan bedensel farklılıkları vurgulamak için kullanılan bir kavramdır. Toplumsal cinsiyet ise toplumsal yaşamda cinsiyetlerin sahip olduğu görev ve sorumlulukları ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Kadın emeğinin sınırlandırılmasına ve değersizleştirilmesine karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cinsel ideoloji

Toplumsal cinsiyet

Biyolojik cinsiyet

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Cam tavan sendromu

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği ile kadınların emekleri sınırlandırılmakta ve değersizleştirilmekte, bunun sonucunda erkeklere olan bağımlılıkları arttırılmaktadır. Böylelikle kadın ve erkek arasındaki hiyerarşide erkekler üstün konuma gelmektedir. Dolayısıyla, cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği cinsel ideoloji ve toplumsal cinsiyet nedeniyle kadın emeğinin sınırlandırılmasını ve değersizleştirilmesini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi postmodern feminist kuramlardan biri değildir?

Liberal feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Materyalist feminizm

Irk, cinsiyet ve sınıf yaklaşımı

Çok ırklı feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Liberal feminizm erken dönem feminist yaklaşımlar arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bireylerin, toplumdaki statüleri ve sahip oldukları rollerin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kast sistemi

Ayrımcılık

Cinsel ideoloji

Toplumsal cinsiyet

Feminizm

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Bireylerin toplum içindeki statülerinin ve rollerinin cinsiyetleri ile ilişkilendirilmesine cinsel ideoloji adı verilmektedir. Ancak, toplum yapısının belirlenmesinde çoğunlukla erkek egemen bir nitelik bulunduğundan, cinsel ideoloji kavramı ile daha çok kadınların toplum içindeki yerleri ve sahip oldukları rolleri ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Toplumsal cinsiyetin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrımcılık

Cinsel ideoloji

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Kast sistemi

Önyargılar

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Cinsel ideoloji, toplumsal cinsiyet kavramı ile yakından ilişkilidir, çünkü toplumsal cinsiyet cinsel ideoloji ile doğallaştırılır. Diğer bir deyişle, cinsel ideoloji toplumsal cinsiyetin nasıl oluştuğunu açıklamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

İlk feminist kuramlar hangi dönemden sonra ortaya çıkmıştır?

Ortaçağ

Aydınlanma dönemi

Endüstri Devrimi

İkinci Dünya Savaşı

Postmodernizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Gerçekten, kadın emeğinin tanımlanması için gerekli olan unsurlar, örneğin belirgin bir kadın kimliği, ev ve iş yerinin ayrılması ve sonuçta kadın emeğinin sınırlarının belirlenmesi, Endüstri Devrimi sonrasındaki dönemde ortaya çıkmıştır. Bu nedenle bugünkü anlamda kadın kimliği sadece 150 - 200 yıl öncesine dayanan bir olgudur. Son iki yüzyıllık dönem içerisinde birçok feminist yaklaşım ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi postmodern feminist yaklaşımlardan biri değildir?

Radikal feminizm

Toplumsal inşa feminizmi

Çokırklı feminizm

Materyalist feminizm

Yapısökümcü feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Radikal feminizm postmodern feminist yaklaşımlardan biri değil, erken dönem feminist yaklaşımlardan biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Yapısökümcü feminist yaklaşım aşağıdaki feminist yaklaşımlardan hangisi içinde değerlendirilmektedir?

Liberal feminizm

Materyalist feminizm

Radikal feminizm

Çokırklı feminizm

Sosyalist feminizm

Açıklama:

Kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili sosyolojik yaklaşımları ve aralarındaki yaklaşım farklarını açıklayabileceksiniz.
Materyalist feminizm yaklaşımının iki önemli dayanağı bulunmaktadır. Bunlar, yapısökümcü feminizm ve Marksist feminizmdir. Materyalist feminizm, Marksist feminizmi esas almakla beraber yapısökümcü analiz nedeniyle Marksist feminizminden bir noktada ayrılmaktır. Yapısökümcü feminizm olarak adlandırılabilecek yaklaşım ırk, toplumsal cinsiyet, söylem gibi kavramların maddi gerçekliklerinin toplumsal ilişkileri nasıl biçimlendirdiğine ve bu ilişkilerden kaynaklanan toplumsal sonuçlara odaklanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Özellikle hizmetler sektöründe zihinsel emeğini sunarak çalışan işçilere hangi isim verilmektedir?

Mavi yakalı

Pembe yakalı

Altın yakalı

Beyaz yakalı

Kahverengi yakalı

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Beyaz Yakalı İş Gücü, hizmet sektöründe özellikle de büro işlerinde çalışan iş gücünü ifade etmek için kullanılan terimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Çalışma yaşamında kadınların üst kademelere yükselirken karşılaştıkları görünmeyen engelleri tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cinsel ideoloji

Cam tavan sendromu

Ayrımcılık

Toplumsal cinsiyet

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Cam tavan sendromunda kadınlar, özellikle üst düzeylere yükselirken görünmeyen engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu görünmeyen engeller yine toplumsal cinsiyetten kaynaklanmaktadır. Kadınlar kariyer basamaklarında yükselseler de yükseldikleri bu pozisyonların genellikle düşük ücretli ve stratejik olarak daha az önemi olan pozisyonlar olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Ücretli olarak çalışan kadınların mesailerini tamamladıktan sonra evde ev kadınlığı ve annelik görevlerini sürdürmelerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cam tavan sendromu

Ücretsiz aile işçiliği

Cinsiyete bağlı iş gücü eşitsizliği

Yedek iş gücü

Çifte vardiya

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
Çifte Vardiya, çalışan kadınların iş yerlerinde mesailerini tamamlayıp eve geldikten sonra bile ev işleri ve çocuk bakımıyla uğraşmaları nedeniyle günün büyük bir bölümünü çalışarak geçirmek zorunda kalmalarını ifade eden bir deyimdir. Ev işleri ve çocuk bakımı gibi işlerin kadınların asli görevi olduğu düşüncesi nedeniyle çalışan kadınların işte çalışıp mesailerini tamamladıktan sonra eve gidip evde de çalışmayı sürdürmeleri “çifte vardiya” ile sömürülmelerine ve ezilmelerine neden olmaktadır: “...erkek işçiler genellikle sadece bir işte çalışırken ve her gün eve dönüp dinlenmeyi ve ev yemeğini düşünürken, çalışan kadınlar eve döndüklerinde çalışmaya devam etmektedirler, çünkü ev işlerinde (yemek yapmak, temizlik yapmak, yemeği planlamak) ve çocuk bakımında asli sorumlu olmaya devam etmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Kadınların hizmet sektöründe yoğun bir biçimde istihdam edilmeleri hangi dönemden sonra başlamıştır?

Endüstri Devrimi

Birinci Dünya Savaşı

İkinci Dünya Savaşı

Modernizm

Postmodernizm

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ifade edebileceksiniz.
II. Dünya Savaşı sırasında savaşa giden erkeklerin yerine çalışmak üzere kadınlar çağrılmışsa da kadınların ihtiyaç nedeniyle çalışmak üzere çağrılmaları “gizli yedek iş gücü” özelliklerini göstermektedir. Savaş sonunda ise çalışma yaşamından ayrılmayı kabul etmeyen kadınlar ya çoğunlukla fazla vasıf gerektirmeyen ve çoğunlukla esnek çalışma modellerine uygun bazı hizmet sektörü işlerinde iş bulabilmiş ya da işsiz kalmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi kadınların sendikal faaliyetlere yakın olmamalarının nedenlerinden biri değildir?

Kayıtdışı çalışıyor olma

Düşük vasıf gerektiren işlerde çalışıyor olma

Aile sorumlulukları

Sendikalardaki erkek egemenliği

Yüksek eğitimli olma

Açıklama:

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunların kaynaklarını tartışabileceksiniz.
Kadınlar ve sendikalar arasındaki ilişkilerin yeterince güçlü olmamasının en önemli nedenlerinden biri, sendikaların başlangıçta erkek egemen kurumlar olarak oluşmuş olmaları ve bu nedenle de kadın istihdamına başlangıçta olumsuz yaklaşmış olmalarıdır. Aynı zamanda kadınların sendika üyelikleri doğal karşılanmamakta, onların sendikalarda üst düzeyde yönetici olmalarına izin verilmemekte ve kadınlardan gelen talepler genellikle göz ardı edilmektedir. Bunlara ilave olarak, kadınların cinsel ideoloji ve toplumsal cinsiyetten kaynaklanan aile sorumlulukları da sendikal faaliyetlere katılmak için zaman ayırmalarına izin vermemektedir. Diğer yandan eğitim düzeyleri düşük olan ve düşük vasıf gerektiren işlerde çalışan kadınlar da sendikal faaliyetlere yakın durmamaktadır. Ayrıca, kadın iş gücünün büyük bir bölümünün kayıt dışı ve sigortasız olarak çalışmasının yanı sıra sendikalaşma oranının genel olarak düşük olduğu hizmet sektöründe veya yine sendikalaşma oranının düşük olduğu veya hiç olmadığı esnek çalışma biçimleri çerçevesinde çalışıyor olmaları da sendikalaşma oranlarını düşürmektedir. Diğer taraftan yüksek eğitimli olma, kadınların sendikal faaliyetlere yakın olmamalarının nedenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kitle üretim ve montaj hattına dayalı çalışma düzenine ve çalışanın yaptığı işe yabancılaşmasına yönelik en sert eleştirilerenden birini hangi sanatçı hangi eseriyle sorgulamıştır.

David Fincher-Dövüş Kulübü

James Cameron-Abyss

Charlie Chaplin-Modern Zamanlar

Ang Lee-Pi’nin Yaşamı

Quentin Tarantino-Django zincirsiz

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Kitle üretimi ve montaj hattına dayalı çalışma düzenine ve çalışanın yaptığı işe yabancılaşmasına yönelik en sert eleştirilerden biri sinemanın dâhi yönetmenlerinden Charlie Chaplin’den gelir. Chaplin, bir endüstri toplumu ve fabrika çalışma düzeni eleştirisi içeren tüm zamanların en önemli sinema eserlerinden biri olan “Modern Zamanlar” filminin bir bölümünde fabrikalardaki hareketli montaj hattına yer verir. Tek görevi sadece vida sıkmak olan Chaplin, bir süre sonra her şeyi vida olarak görmeye başlayacaktır. Chaplin’in fabrikadan sonraki adresi akıl hastanesi olur.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Gözlem, görüşme ve doküman analizi, veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına nasıl bir araştırma yöntemidir?

Nicel araştırma

Nitel araştırma

Tümevarım

Tümdengelim

Bağımlı değişken

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Nitel araştırma, gözlem, görüşme ve doküman analizi, veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik bir araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Weber'e göre aşağıdakilerden hangisi rasyonelleşme sürecinin özelliklerinden biri değildir?

Ekonomik girişimin üretim yeri olarak evden ayrılması

İşletmenin harcamalarının ve kârlarının hesaplanabilir olması

Kapitalist işletmenin hür emeğe ihtiyaç duyması

Kapitalistişletmenin bürokratik organizasyonlara dönüşme eğiliminde olması

İşverenin işçinin genel refahından sorumlu olması ve işçiyle ücretin ötesinde bir ilişki kurması

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Rasyonelleşme ilkesi Weber’in tarih felsefesinin en genel ögesidir. Weber, rasyonellik kavramını daha çok kapitalist ekonomi etkinliğini ve bürokratik iktidar biçimini tanımlamak için kullanmıştır. Kurumsal yapıların yükselişi ve çöküşü, sınıfların, partilerin ve yöneticilerin iniş ve çıkışları hep bu genel rasyonelleşme eğiliminin yansımalarıdır. Weber’e göre insan davranışlarının ve ilişkilerinin temelinde de rasyonellik vardır. Weber’e göre, modern toplumun en belirgin özelliği rasyonelleşmedir ve kapitalist toplumun oluşumu esasen rasyonelleşmenin bir sonucudur. Weber’e göre, rasyonelleşme kendini şu şekilde ifade etmektedir: 1. Ekonomik girişimin veya işletmenin üretim yeri olarak evden ayrılması, 2. İşletmenin ve üretimin aileden ayrılması işletmenin girdilerinin, harcamalarının ve uzun dönem kârlarının rasyonel olarak hesaplanmasını mümkün kılmaktadır, 3. Kapitalist işletmenin kârları, eskiden sıkça olduğu gibi politik baskılar veya kayırmacılıkla değil, serbest piyasada yapılan mübadeleden elde edilmektedir,. 4 Kapitalist işletme, daha öncekilerin aksine köle veya serflerle değil, resmî olarak hür emeğe ihtiyaç duymaktadır. Bu rasyonellik için oldukça önemlidir. Zira bu işvereni işçinin genel refahından sorumlu olmaktan kurtarmakta ve ilişkiyi sadece ücret ödemekle sınırlandırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi X kuramının varsayımlarından biri değildir?

Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.

Ortalama insan yönlendirilmeyi ve sorumluluktan kaçmayı tercih eder.

Ortalama insan oldukça az hırsa sahiptir ve her şeyden çok güvenlik ister.

Çoğu insanın örgütsel amaçlara ulaşması için zorlanması, denetlenmesi, yönlendirilmesi ve cezalandırmayla tehdit edilmesi gerekir.

Ortalama insan doğası gereği çalışmayı sever ve örgütsel hareketlere gönüllüdür.

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
X Kuramının varsayımları şunlardır: 1. Ortalama insanın doğasında iş sevmezlik vardır ve mümkün olduğu kadar işten kaçar. 2. Bu iş sevmezlik doğası dolayısıyla çoğu insanın örgütsel amaçlara ulaşılması için yeterli çabayı göstermesi için zorlanması, denetlenmesi, yönlendirilmesi ve cezalandırmayla tehdit edilmesi gerekir. 3. Ortalama insan yönlendirilmeyi ve sorumluluktan kaçmayı tercih eder. Oldukça az hırsı vardır ve her şeyden çok güvenlik ister.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Fordizmin 1970'lerde krize girmesinin nedenlerinden değildir?

Çalışanların işe yabancılaşması.

İç piyasaların doyuma ulaşması.

Krizle beraber rekabetin yoğunlaşması.

Teknolojik dönüşümüm hızlanması.

Fordist üretim biçiminin gereğinden fazla esnek olması

Açıklama:

Toplumsal yaşamda cinsiyetin önemini ve kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları sorunların kaynaklarını açıklayabileceksiniz.
Fordizmin krize girmesine yol açan unsurlar şunlardır: Yüksek düzeyde iş bölümüne dayalı “aşırı uzmanlaşma” sonucu çalışanların giderek işe yabancılaşmaları, iç piyasanın giderek doyuma ulaşması, bu dönemde dünyayı saran küresel krizin varlığı, krizle birlikte rekabetin yoğunlaşması, teknolojik dönüşümün hızlanması ve maliyetlerin aşağı çekilmesi zorunluluğu, kitle tüketimin zora girmesi.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi "çalışma" olgusunu geniş anlamıyla tanımlarken, söz konusu bu tanımın içeriğini oluşturan unsurlardan birisi olarak nitelendirilebilir?

Kendini gerçekleştirme

Başarı elde etme

Mal ve hizmet üretme

Saygınlık kazanma

Beğeni elde etme

Açıklama:

Sosyal bilimlerin birçok alanında olduğu gibi, çalışma konusunu merkeze alan literatür incelendiğinde de çalışma kavramı konusunda değişik boyutlara vurgu yapan çok sayıda farklı tanım karşımıza çıkmaktadır. Tek tek bu tanımlara vurgu yapmak yerine, günümüzü de kapsayacak şekilde geniş anlamıyla çalışma kavramını tanımlamak genel bir çerçeve sunmayı kolaylaştırır. Geniş anlamda çalışmayı mal, hizmet ve bilgi üretmek için gerçekleştirilen faaliyetler olarak tanımlayabiliriz.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi "Tarım Toplumu" olarak isimlendirilen dönemi işaret etmektedir?

1750'li yıllara kadar olan dönem

1750 ve 1850 arasında kalan dönem

1850 ve 1950 arasında kalan dönem

1950 ve 1980 arasında kalan dönem

1980 ve 2000 yılları arasında kalan dönem

Açıklama:

Her dönem kendi içerisinde farklı bölümlere ayrılabilse ve aynı dönem içerisinde değişik toplumlarda farklı kültürel özellikler görülebilse de endüstrileşmenin ağırlığını hissettirmeye başladığı 1750’li yıllara kadar olan dönem “Tarım Toplumu” olarak adlandırılmaktadır. Tarım toplumu, o toplumsal koşullar içerisinde oluşmuş değerlere ve çalışma kültürüne sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Tarım toplumunda var olmanın/ayakta kalmanın/güç elde etmenin temelini oluşturan fiziki kuvvet sayısının büyük önem taşıması aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılmıştır?

Merkezi siyasal otoritelerin ortaya çıkışını

Geniş aile yapısını varlığını

Çekirdek aile yapısının ortaya çıkışını

Üretken nüfus sayısındaki artışı

Bölgesel askeri işbirliklerini

Açıklama:

Tarım toplumları geniş aile yapısının öne çıktığı toplumlardır. Bu toplumlarda var olmanın/ayakta kalmanın/güç elde etmenin temelini oluşturan fiziki kuvvet sayısının büyük önem taşıması, özellikle geniş aile yapısının varlığını da zorunlu kılmaktadır. Dış tehditlere açık bu tür toplumlarda sayıca fazla olmak dış tehditler karşısında önemli bir caydırıcılık unsurudur. Bunun yanında geniş ailenin toprakların işlenmesi sürecinde aile üyeleri arasında işlerin yürütülmesi ve dayanışma anlamında da önemli işlevleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Tarım toplumlarında insan ve ürettiği ürün arasındaki ilişkiyi aşağıdaki yargılardan hangisi açıklamaktadır?

Tarım toplumlarında insan ihtiyacından fazla ürün üretmektedir

Tarım toplumlarında insan ihtiyacı oranında ürün üretememektedir

Tarım toplumlarında insan ürettiği ürüne yabancılaşmıştır

Tarım toplumlarında insan ürettiği ürün ile özdeşleşmiş/bütünleşmiştir

Tarı toplumlarında insan ürettiği ürünü kar güdüsü ile üretmektedir

Açıklama:

Tarım toplumlarında insanın toprak ve ürettiği ürün ile kurduğu ilişki endüstri toplumlarından bambaşka bir özellik içermektedir. Endüstri toplumlarından genel olarak insanın ürettiği ürüne karşı yabancılaştığı ifade edilirken, bu durum tarım toplumlarında farklı bir özellik göstermektedir. Tarım toplumlarında insanların toprakları ve ürettikleri ürünlerle özdeşleştikleri/bütünleştikleri/hemhâl oldukları söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinin Endüstri Devrimi ile kalıcılık kazandığı ifade edilebilir?

Anomi

Sosyal realizm

Şüphecilik

Eleştirel düşünce

Akılcılık

Açıklama:

Endüstri toplumunda akıl toplumsal yaşamda merkezi önem kazanmıştır. Toplumsal yaşamda özellikle din, metafizik ve geleneksel düşünce yerine aklın merkezi önem kazanmasının arka planı 15. yüzyıldan itibaren şekillenmeye başlayan Reform ve Rönesans hareketlerine götürülebilir. 18. yüzyıldan itibaren ise Aydınlanma Çağı akılcılığın merkezi önem kazanmasını da beraberinde getirmiş, akılcılığın toplumsal yaşamın her alanına yerleşmesi ise Endüstri Devrimi ile kalıcılık kazanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Freyer'in İngiltere'yi merkeze alarak ortaya koyduğu teknik gelişmenin aşamaları arasında yer almaz?

Dokuma Endüstrisi Dalgası

Demir Çelik Dalgası

Ulaştırma Dalgası

Coğrafi Keşifler

Kimya Çağı

Açıklama:

Freyer’in İngiltere’yi merkeze alarak ortaya koyduğu teknik gelişmenin aşamaları, endüstrileşme sürecinin gelişimi açısından bize önemli bir çerçeve sağlamaktadır. Bu aşamalar şu şekilde sıralanabilir:
* Dokuma endüstrisi dalgası
* Demir çelik dalgası
* Ulaştırma dalgası
* Kimya çağı
* Elektrik endüstrisi dalgası
* Benzin motoru çağı

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre kapitalizmin gelişiminde itici güç olarak rol oynamıştır?

Protestanlığın Kalvinci öğretisi

Sermaye birikim modelindeki değişim

Teknolojik gelişmeler

Sekülerizm

Sömürgecilik

Açıklama:

Max Weber, "Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu" adlı eserinde Protestanlığın Kalvinci öğretisinin kapitalizmin gelişiminde itici güç olduğunu ileri sürer. Weber’e göre dünyevi asketik Protestanlık, mülk sahibi olmanın verdiği doğal zevke var gücüyle karşı çıkmış, tüketimi, özellikle lüks tüketimi sınırlamıştır. Buna karşılık, mal kazancını, psikolojik olarak geleneksel ahlakın yasaklarından kurtarmış, kazanç uğraşısının zincirlerini koparıp bunu yalnız yasal hale getirmekle kalmayıp, ayrıca doğrudan doğruya Tanrının isteği olarak görmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Taylor'un bilimsel yönetim modelini oluşturan kombinasyonun unsurlarından birisi olarak gösterilemez?

İhtilaf

Uyum

Bilim

İşbirliği

Maksimum üretim

Açıklama:

Taylor, zaman ve hareket etütleriyle çalışanların hangi işi ne kadar sürede yapabileceklerini hesaplayarak verimliliği arttırmayı hedefler. Zaman ve hareket etütleri, mühendislik yaklaşımının işe uygulanmasını da beraberinde getirir. Zamanla gelişecek hareketli montaj hattıyla birleştiğinde zaman ve hareket etütleri işin insanilikten çıkışına temel oluşturacaktır. Taylor, zaman ve hareket etütleri yoluyla işçiyi montaj hattının bir uzantısı şeklinde düşünerek beden hareketleriyle iş süreçlerini uyumlaştırmış ve çalışanın ne kadar sürede bedenini etkin kullanarak üretim yapabileceğini tespit etmiştir. Bu çerçevede Taylor'un ortaya koyduğu bilimsel yönetimi oluşturan kombinasyon şu şekilde özetlenebilir:

Gelişigüzel yöntemler değil, bilim.
İhtilaf değil, uyum.
Bireycilik değil, iş birliği.
Sınırlı üretim değil, maksimum üretim.
Her işçinin en üst verimlilik ve refah düzeyine geliştirilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden dönemlerden hangisi endüstri toplumunun krize girdiği yıllar olarak gösterilebilir?

1850 ve 1900 yılları arası

1910'lu yıllar

1945 ve 1950 yılları arası

1970'li yılların ikinci yarısı

1990'lı yıllar

Açıklama:

1970’li yılların ikinci yarısı endüstri toplumunun krize girdiği ve çalışmaya yaklaşımlarda önemli değişmelerin başladığı yıllara karşılık gelir. 1970’li yıllarda endüstri toplumunun, fabrikaların, kitle örgütlerinin ve sendikaların krize girmesinin önemli nedenleri bulunmaktadır. Bu nedenlerin en öne çıkanlarını şu şekilde belirtebiliriz:
* Teknolojide yaşanan gelişmeler, teknolojilerin ucuzlaması ve yaygınlaşması,
* Müşteri taleplerinde yaşanan değişmeler ve müşterinin belirleyiciliğinin önem kazanması
* Liberal paradigmaların öne çıkışı

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda öne çıkan beyaz yakalı işçilerin genel özellikleri arasında gösterilebilir?

Ağırlıklı olarak tarım sektöründe çalışmaktadırlar

İş süreçlerinin tamamı hakkında bilgi sahibi olmayan

İnisiyatif alabilen

Tek yönlü uzmanlık sahibi olan

Bireysel üretim süreçlerine adapte olmuş

Açıklama:

Çalışma hayatında bilgi ve hizmet işlerinin öne çıkması yeni bir çalışan profilini de ortaya çıkarmıştır. Endüstri toplumunun tek yönlü çalışan profili artık yeni toplumda önemini kaybetmiştir. Endüstri sonrası toplumda öne çıkan bilgi ve hizmet işlerinde çalışan beyaz yakalı olarak tanımlanan işçilerin genel özellikleri şu şekilde belirtilebilir:

Eğitimli,
Çalıştığı işte uzman,
İş süreçlerinin bütünü hakkında bilgi sahibi,
Çok yönlü,
Yaratıcı,
Muhakeme ve analiz yeteneği kuvvetli,
Yeni teknolojileri kullanabilen,
İnisiyatif alabilen,
Gelişime açık,
Takım çalışmasına uyumlu ve
Esnek çalışmaya uyumlu.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Akılcılığın toplumsal yaşamın her alanına yerleşmesi aşağıdakilerden hangisi ile kalıcı hale gelmiştir?

15. yüzyıl rönesansı

18. yüzyıl aydınlanma çağı

Endüstri devrimi

Fransız devrimi

Ortaçağ

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Toplumsal yaşamda özellikle din, metafizik ve geleneksel düşünce yerine aklın merkezi önem kazanmasının arka planı 15. yüzyıldan itibaren şekillenmeye başlayan Reform ve Rönesans hareketlerine götürülebilir. 18. yüzyıldan itibaren ise Aydınlanma Çağı akılcılığın merkezi önem kazanmasını da beraberinde getirmiş, akılcılığın toplumsal yaşamın her alanına yerleşmesi ise Endüstri Devrimi ile kalıcılık kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Tarihsel süreç dikkate alındığında Endüstri Devrimi aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Ulaştırma Endüstrisi

Dokuma Endüstrisi

Elektrik Endüstrisi

Kimya Endüstrisi

Demir Çelik Endüstrisi

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstri Devrimi dokuma endüstrisi dalgası ile başlamıştır. 1765 ile 1780 yılları arasında dokuma endüstrisi teknik alanındaki en önemli icatlarını yapmıştır. Bu dönemde icatlar, bilim adamları tarafından değil, el işçiliğinden yetişmiş teknisyenler ve meslekten olmayan kişiler tarafından yapılmıştır. 1769 ile 1780 yılları arasında, pamuk eğirme makinesini yapan Arkwrigth, on yıl sonra en güçlü dokuma fabrikatörü olur. Aynı dönemde Cartwritgh, mekanik dokuma tezgâhını icat eder.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Endüstrileşmenin tüm Avrupa'yı etkisi altına aldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1600'lü yıllar

1700'lü yıllar

1800'lü yıllar

1900'lü yıllar

2000'li yıllar

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
1800’lü yıllar endüstrileşmenin tüm Avrupa’yı etkisi altına aldığı ve büyük değişimler yarattığı dönemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Taylor'un bilimsel yönetimini oluşturan öğelerinden biri değildir?

Bilime dayalı yöntemler

Uyuma dayalı çalışma

Bireyselliğe dayalı çalışma

Maksimum üretim

İşçi refah düzeyinin geliştirilmesi

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Taylor’un bilimsel yönetimini oluşturan öğeler bilim, uyum, iş birliği, maksimum üretim ve her işçinin en üst verimlilik düzeyine getirilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda öne çıkan bilgi ve hizmet işlerinde çalışan işçilerin genel özelliklerinden biri değildir?

Eğitimli olmaları

İtaatkâr olmaları

Uzman olmaları

İş süreçlerinin bütünü hakkında bilgi sahibi olmaları

Çok yönlü olmaları

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
Endüstri sonrası toplumda, endüstri toplumunun itaatkâr, söyleneni yapan, düşünmeyen, eleştirmeyen, tek yönlü çalışan profili artık önemini kaybetmiştir. Endüstri sonrası toplumda öne çıkan bilgi ve hizmet işlerinde çalışan beyaz yakalı olarak tanımlanan işçilerin eğitimli, çalıştığı işte uzman, iş süreçlerinin bütünü hakkında bilgi sahibi, çok yönlü, yaratıcı, muhakeme ve analiz yeteneği kuvvetli, yeni teknolojileri kullanabilen, inisiyatif alabilen, gelişime açık, takım çalışmasına ve esnek çalışmaya uyumlu olması beklenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi çalışma kültürü için en doğru ve kapsamılı tanımdır?

Bir toplumda çalışmaya yönelik değer, tutum, inanç ve davranışların tümüdür.

Bireylerin iş alışkanlıklarıdır.

Mal, hizmet ve bilgi üretmek için yürütülen faaliyetlerdir.

Çalışma hayatının hakim olan dönemin tarihi özelliklerini yansıtmasıdır.

Kişilerin çalışma hayatındaki donanımıdır.

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
“Çalışma kültürü” bir toplumda çalışmaya yönelik değer, tutum, inanç ve davranışlardan oluşan bir bütün olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tarım toplumu çalışma kültürünün özelliklerinden birisidir?

İş yaşamında bireysel faaliyetler ön plandadır.

Üretim daha çok fiziki kuvvet ve toprakla ilişkilidir.

Bireysel yetenekler ön plandadır.

Kalifiye eleman olmak önemlidir.

Teknolojinin özel bir önemi vardır.

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında “güç” daha fazla toprağa ve fiziki kuvvete sahip olmaktan geçmektedir. Bu toplumlarda sahip olunan toprak miktarı ve insan gücü toplumsal statü sağlamada önemli işlev görmektedir. Tarım toplumlarında toprak sahipliği prestijin temel kaynağını oluşturmaktadır. Gücün yanında geçimi sağlamanın en önemli unsuru da toprağı işlemekten geçmektedir. Bu nedenle tarım toplumlarında çalışmayı belirleyen şey toprağın işlenmesidir. Çalışma kültürü de tarımsal üretime dayalı olarak şekillenir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerde hangisi tarım toplumunun özelliklerinden biri değildir?

Ailenin geniş aile formunda olması

Fiziki kuvvet ve kişi sayısının önemli olması

Bireysel yeterliklerin ön planda olması

İnsanların ürettikleri ürünler ve topraklarıyla bütünleşmiş olmaları

Dinsel inançların çalışma kültürünün oluşmasında önemli yeri olması

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında insanlar içinde doğdukları toplumsal sınırların dışına çıkma ve bu sınırları aşma imkânına çok fazla sahip değildirler. İnsanlar belirli bir statü grubu içerisinde doğmakta ve hayatlarını bu grup içerisinde geçirmektedirler. Yani tarım toplumları sosyal hareketliliğin çok yavaş gerçekleştiği toplumlardır. Bulunduğu pozisyon ve statüden çok daha farklı bir pozisyon ve statüye geçmeyi ifade eden “dikey hareketlilik” yolları, tarım toplumlarında kapalıdır. Bir kişinin ailesinin sosyal konumunun üzerine çıkma fırsatını bulması çok ender görülen bir durumdur. Bu nedenle bireysel yeterliliklerin ön planda olması, tarım toplumunun özelliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumları için söylenemez?

Endüstri toplumunda akıl toplumsal yaşamda merkezi bir yere sahiptir.

Endüstri toplumları rönesans ve reform hareketlerinin ortaya çıkmasından etkilenmiştir.

Endüstri toplumlarında bireysel yeteneklerin önem kazandığı bir çalışma hayatı söz konusudur.

Endüstri toplumlarında bireylerin çalışma hayatında dini ve geleneksel değerlerin belirleyiciliği söz konusudur.

Endüstri toplumlarında çalışma yaşamında insan unsurunun yanında makinelerin de büyük bir önemi vardır.

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Bireylerin çalışma hayatında dini ve geleneksel değerlerin belirleyiciliği endüstri toplumlarındaki değil, tarım toplumlarındaki çalışma kültürünün bir özelliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Endüstri toplumunda çalışma hayatında mühendislik yaklaşımı ve bilimin önemli bir yeri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunun bilimselliğe önem verdiğinin bir kanıtı olarak değerlendirilebilir?

Çalışma hayatında bireylerin çalışma sürelerinin sınırlandırılması.

Bireysel yeteneklerin ve farklılıkların vurgulanması.

İşçilerin refah seviyelerinin iyileştirilmesi için çalışılması.

Üretim süreçlerinde en az enerji ve zamanda en fazla ürünü ortaya çıkarmak için sistematik yöntemlerin kullanılması.

Beden gücünün üretim faaliyetlerinde daha verimli kullanılması için yöntemler geliştirilmesi.

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstri toplumundaki mühendislik yaklaşımının ve pozitif bilimlerin hâkimiyetinin fabrikalardaki izlerini ise 1800’lü yılların son döneminde ve 1900’lü yıllarda bütün ağırlığıyla görmekteyiz. Bilimsel yöntemlerin örgüte uyarlanmasında Frederick Winslow Taylor’un geliştirdiği “Bilimsel Yönetim Ekolü”nün önemli etkisi vardır. Taylor, disipline olmamış çalışma ilişkileri ve eşgüdüm sağlanmamış iş süreçlerinin yerine bilimsel yöntemleri koyarak örgütlerde önemli değişimler gerçekleştirmiştir. İş süreçlerinde mühendislik yaklaşımından faydalanan Taylor, zaman ve hareket etütleriyle çalışanların hangi işi ne kadar sürede yapabileceklerini hesaplayarak verimliliği arttırmayı hedefler.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisinde yeni teknolojilerin çalışma hayatında yarattığı etkilerden biri değildir?

Çalışan profilinin farklılaşması

Çalışan sayısının azalması

Çalışma hayatında bilgi ve hizmet işlerinin öne çıkması

Çalışma hayatında sendikaların güç kazanmaya başlaması

Çalışanların iş süreçlerinin bütünü hakkında bilgi sahibi olmak zorunda olması

Açıklama:

Çalışma kültüründeki değişimin arkasında yatan sebepleri saptayabileceksiniz.
Çalışma hayatında sendikaların güç kazanmaya başlaması teknolojilerin çalışma hayatında yarattığı etkilerden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bir toplumda çalışmaya yönelik değer, tutum, inanç ve davranışlardan oluşan bir bütün olarak tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma normları

Çalışma sosyolojisi

Çalışma kültürü

Çalışma metodolojisi

Çalışma ekonomisi

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Çalışma kültürü, bir toplumda çalışmaya yönelik değer, tutum, inanç ve davranışlardan oluşan bir bütün olarak tanımlanabilen kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda öne çıkan bilgi ve hizmet işlerinde çalışan ve beyaz yakalı olarak tanımlanan işçilerin genel özelliklerinden biri değildir?

Bireysel çalışmaya uygun

Eğitimli

Çalıştığı işte uzman

Yaratıcı

Esnek çalışmaya uyumlu

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
Beyaz yakalı olarak tanımlanan işçiler bireysel değil takım çalışmasına uygundurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Freyer’e göre, endüstrileşme süreci aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Demir-çelik dalgası

Dokuma endüstrisi dalgası

Ulaştırma dalgası

Elektrik endüstrisi dalgası

Kimya çağı

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Freyer, İngiltere'yi merkeze alarak ortaya koyduğu endüstri devrimini dokuma endüstrisi dalgasıyla başlatmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi endüstrileşmenin ihtiyaç duyduğu çalışan tipine ait özelliklerden biri değildir?

Fabrika düzeyinde çalışmayı içselleştirmiş olma

Düzenli çalışıyor olma

Bedenini disiplin altına almış olma

Yüksek eğitim düzeyine sahip olma

İtaatkâr olma

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Eğitim düzeyi yüksek olmak endüstrileşmenin ihtiyaç duyduğu çalışan tipine ait öncelikli özelliklerinden biri değildir

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda çalışmayı, endüstri toplumunda çalışmadan ayıran özelliklerden biri değildir?

İşin mekandan bağımsız bir hal alması

Rekabetin küresel hale gelmesi

Kendini gerçekleştirmenin çalışmak kadar önem kazanması

Kendine ve hayatına önem veren kişilik yapılarının gelişmesi

Büyük ölçekteki işletmelerin sayısının artması

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
Endüstri sonrası toplumda küçük ölçekteki işletmelerin sayısının artışı öngörülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Eskiden beri süregelen yaşam ve davranış alışkanlıklarını içeren, yeni ve farklı yaşam tarzlarının, çalışma alışkanlıklarının, değişikliklerin karşısında yer almayı da ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabet

Gelenekçilik

Durağanlık

Yatay hareketlilik

Zamansallık

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Eskiden beri süregelen yaşam ve davranış alışkanlıklarını içeren, yeni ve farklı yaşam tarzlarının, çalışma alışkanlıklarının, değişikliklerin karşısında yer almayı da ifade eden kavrama gelenekçilik adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Tarım toplumunda çalışma ilişkilerini de belirleyen toplumsal tabakalaşma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tarım toplumlarında katı toplumsal sınırlar bulunmaktadır

Tarım toplumlarda insanlar içinde doğdukları toplumsal sınırların dışına çıkma ve bu sınırları aşma imkânına çok fazla sahip değildirler.

Tarım toplumlarında insanlar belirli bir statü grubu içerisinde doğmakta ve genel olarak hayatlarını bu grup içerisinde geçirmektedirler.

Dikey hareketlilik yolları tarım toplumunda kurumsallaşmıştır.

Yönetenler, aristokrasi, din adamlığı, askerlik, köylülük tarım toplumunda insanların yaşam sınırlarını belirleyen statülerden bazılarıdır.

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında katı sosyal sınırlar bulunmaktadır ve dikey hareketlilik kapalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

“Bilimsel Yönetim Ekolü” aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Taylor

Marx

Weber

Smith

Say

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Ekolü Taylor tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Endüstri Devrimi’nin başlangıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Kimya endüstrisi

Dokuma endüstrisi

Demir çelik endüstrisi

Ulaştırma endüstrisi

Benzin motoru endüstrisi

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstrileşme dokuma endüstrisi dalgası ile başlamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 31

Endüstrileşme sürecinde benzin motoru çağında otomobil sektöründe lider olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

İsveç

Almanya

Japonya

İtalya

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstrileşme sürecinde benzin motoru çağında otomobil sektöründe lider olan ülke Amerika Birleşik Devletleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan yeni çalışan tipinin özelliklerinden biri değildir?

uysal

itaatkar

sorun çıkarmayan

düzenli çalışan

yaratıcı

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstrileşmeyle birlikte, itaatkar, uysal, düzenli çalışan bireylere ihtiyaç olmuştur. Yaratıcılık bunlar arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Tarım toplumlarında hakim aile yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Ana ailesi

Matrilinealite

Neolokalite

Geniş aile

Egzogami

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında hakim aile yapısı geniş ailedir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Tarım toplumlarında gücün kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi

Sermaye

Toprak ve fiziki kuvvet

Teknoloji

Hammadde

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında gücün kaynağı toprak ve fiziksel kuvvettir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tarım toplumlarında ailenin işlevlerinden biri olarak görülemez?

Dış tehditler karşısında güvenlik sağlaması

Dayanışma aracı olması

Toprağın işlenmesinde iş gücü oluşturması

Farklılığı teşvik etmesi

Neslin devamını sağlaması

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Farklılığı teşvik etmesi tarım toplumlarında ailenin işlevlerinden biri olarak görülemez

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kişilerin bulunduğu pozisyon ve statüden çok daha farklı bir pozisyon ve statüye geçmeyi ifade eden, tarım toplumlarında kısıtlıyken endüstri toplumuyla birlikte kurumsallaşmaya başlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yatay hareketlilik

Dikey hareketlilik

Çapraz hareketlilik

Sınıf çatışması

Dayanışma

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında dikey hareketlilik kapalıdır ancak endüstri toplumlarında dikey hareketlilik daha kolaydır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

“Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu” adlı eserinde endüstri toplumunda ortaya çıkan çalışma etiğinin arka planını da yansıtan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Auguste Comte

Max Weber

Saint Simon

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
“Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu” adlı eserinde endüstri toplumunda ortaya çıkan çalışma etiğinin arka planını da yansıtan sosyolog Max Weber'dir

Doğru Cevap: D

Soru 38

Hareketli montaj hattına dayalı olarak seri üretimde öncü olan ve bütün bir üretim tarzına adını veren araba üretimini kim gerçekleştirmiştir?

Henry Ford

Enzo Ferrari

Karl Benz

Kiichiro Toyoda

Adam Opel

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Hareketli montaj hattına dayalı olarak seri üretimde öncü olan ve bütün bir üretim tarzına adını veren araba üretimi fikrini Henry Ford bulmuştur. Ford bu fikrinde, bir kesimhaneden esinlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan ve emeğiyle hayatını geçindiren sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Burjuvazi

İşçi sınıfı

Zanaatkârlar

Memurlar

Köylüler

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan ve emeğiyle hayatını geçindiren sınıf işçi sınıfıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunun ve fabrikaların krize girmeye başladığı, endüstri sonrası toplumun öne çıkmaya başladığı tarih aralığına işaret eder?

1750-1760

1850-1860

1900-1910

1930-1940

1970-1980

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstri toplumunun ve fabrikaların krize girmeye başladığı, endüstri sonrası toplumun öne çıkmaya başladığı tarih 1970'li yıllardır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda öne çıkan çalışanın özellikleri arasında sayılamaz?

Eğitimli

Yaratıcılık

Çok yönlülük

Teknolojiye hakimlik

Standartlık

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
Standartlık endüstri sonrası toplumda öne çıkan çalışanın özellikleri arasında sayılamaz. Bu toplumda yaratıcılık ve çok yönlülük daha önemlidir

Doğru Cevap: E

Soru 42

Endüstrileşmenin ağırlığını hissettirmeye başladığı1750’li yıllara kadar olan döneme çalışma kültüründe hangi isim verilmektedir?

Tarım toplumu

Endüstri sonrası toplum

Erken dönem toplum

Endüstri toplumu

Çalışma toplumu

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Endüstrileşmenin ağırlığını hissettirmeye başladığı1750’li yıllara kadar olan döneme çalışma kültüründe tarım kültürü ismi verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Freyer’in İngiltere’yi merkeze alarak ortaya koyduğu teknik gelişmenin aşamalarına göre Endüstri Devrimi aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Demir çelik dalgası

Dokuma endüstrisi dalgası

Ulaştırma dalgası

Kimya çağı

Benzin motoru dalgası

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Freyer’in İngiltere’yi merkeze alarak ortaya koyduğu teknik gelişmenin aşamalarına göre Endüstri Devrimi dokuma endüstrisi dalgası ile başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Uzun yıllar fabrikalardaki gözlemleri sonucunda “Bilimsel Yönetim Anlayışı”nı ortaya koyan ve iş süreçlerinde mühendislik yaklaşımından faydalanan ve kendisi de mühendis olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Frederic Winslow Taylor

Freyer

Max Weber

Jean M. Twenge

Toffler

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Bilimsel yöntemlerin örgüte uygulanmasında Bilimsel Yönetim Ekolünü geliştiren Frederic Winslow Taylor'dır

Doğru Cevap: A

Soru 45

“Bilimsel Yönetim Ekolü” geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Jean M. Twenge

Toffler

Frederick Winslow Taylor

James Watt

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
“Bilimsel Yönetim Ekolü” geliştiren kişi Frederick Winslow Taylor'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Jean M. Twenge'in “Ben Nesli” olarak tanımladığı 1970, 1980 ve 1990’larda doğmuş insanların temel özelliklerinden biri değildir?

Bireyci ve kendine odaklı

Çok para kazanma isteği

Farklılıklara karşı

İyi bir kariyer isteği

Kendi tarzıyla fark yaratma isteği

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
Ben nesli insanları farklılıklara karşı değil hoşgörülüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, köye dayalı yaşamda çalışma hayatında öne çıkan değerlerden biri değildir?

Dayanışma

Bilgi

Kanaatkarlık

Kadercilik

Yakın çevreye güven

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
köye dayalı yaşamda çalışma hayatında dayanışma, işbirliği, kanaatkarlık, tevekkül ve yakın çevreye güven ön plana çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi endüstrileşmenin tüm Avrupa'yı etkisi altına aldığı ve büyük değişimler yarattığı dönem olarak kabul edilebilir?

1000'li yıllar

1300'lü yıllar

1600'lü yıllar

1800'lü yıllar

2000'li yıllar

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
1800'lü yıllar endüstrileşmenin tüm Avrupa'yı etkisi altına aldığı ve büyük değişimler yarattığı dönem olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Yeni bir işadamı ve çalışan zihniyetinin oluşmasında Protestan Ahlakının etkisini öne çıkartan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Alvin Gouldner

Karl Marx

Emile Durkheim

Raymond Aron

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Max Weber, yeni bir işadamı ve çalışan zihniyetinin oluşmasında protestan ahlakını öne çıkarır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda öne çıkan, bilgi ve hizmet işlerinde çalışan beyaz yakalı olarak tanımlanan işçilerin genel özelliklerinden biridir?

İtaatkar

Düşünmeyen

Eleştirmeyen

Tek yönlü çalışan

Eğitimli

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
endüstri sonrası toplumda öne çıkan, bilgi ve hizmet işlerinde çalışan beyaz yakalı olarak tanımlanan işçilerin genel özelliklerinden biri bilgidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri sonrası toplumda öne çıkan bir kişilik özelliği değildir?

Tüketim merkezli

Egoist

İtaatkar

Narsisist

hedonist

Açıklama:

Endüstri sonrası toplumlardaki çalışma kültürünü özetleyebileceksiniz.
İtaatkar olmak endüstri sonrası toplumda öne çıkan bir kişilik özelliği değildir

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi tarım toplumunda çalışma kültürünün temel özelliklerinden birisidir.

Toprak sahipliği prestijin temel kaynağıdır.

Tarım toplumları, nüfusun çok büyük bölümünün yerleşim yeri olan kentlerde yaşamaktadır.

Uluslararası pazarları içeren büyük üretimler yapılmaktadır

Kanaatkarlık ve tevekkül tarım toplumundaki çalışma kültüründe beğenilmeyen değerlerdir.

Gücün kaynağını sermaye sahipliği belirlemektedir.

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında güç daha fazla toprağa ve fiziki kuvvete sahip olmaktan geçmektedir. Dolayısıyla sahip olunan toprak miktarı statünün temel unsurudur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunda çalışma kültürünün temel özelliklerinden birisidir?

Gücün temel kaynağı toprak sahipliğindedir.

Kaderci, kanaatkar, toplulukçu ve dayanışmacı kişilik yapısı egemendir.

Çalışanı makinenin bir uzantısı gibi gören yaklaşım yaygınlaşmıştır.

İnsanlar, felaketler gibi kendileri dışındaki kuvvetler tarafından şekillendirilen bir dünyanın pasif ve edilgen mensuplarıdır.

Bu toplumlarda insanlar yaşanan olumlu olay ya da felaketlerin sebeplerini kendi dışlarında ararlar.

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Makineleşme endüstri toplumlarının en büyük özelliklerinden biridir. Bu dönemde çalışanı makinenin uzantısı gibi görüşler yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetimi oluşturan parametrelerden birisi değildir?

Bilim

Uyum

Bireycilik

Maksimum üretim

En üst verimlilik ve refah düzeyine ulaşmak

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Diğerlerinin yanısıra bilimsel yönetimi oluşturan parametrelerden biri bireycilik değil işbirliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi, 1970'li yılların ikinci yarısında, endüstri toplumunun, fabrikaların, kitle örgütlerinin ve sendikaların krize girmelerinin başlıca nedenlerinden biri değildir.

Teknolojide yaşanan gelişme

Teknolojinin ucuzlaması ve yaygınlaşması

Müşteri taleplerinde yaşanan değişmeler ve müşterinin belirleyiciliğinin önem kazanması

Liberal paradigmalarının öne çıkışı

Üretim miktarlarındaki değişiklik

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Teknolojinin gelişmesi ve liberal paradigmalar, insan yaşamı üzerinde insani çalışma koşulları açısından önemli sorunlara yol açmıştır. Üretim miktarlarındaki değişiklik bu sorun kaynakları arasında değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplumda yetişmiş insanların genel özelliklerinden biri değildir?

Açık sözlülükte ve duyguyu yansıtmada rahat

Narsisist

Depresif ve yalnız

Bireyci ve kendine odaklı

Siyasete, protesto gösterilerine ve oy kullanmaya ilgili

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstri sonrası toplumda yetişmiş insanlar "Ben" nesli olarak tanımlanır ve siyasete, protesto gösterilerine ve oy kullanmaya daha az ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Her dönem, kendi içerisinde ayrımlaştırılabilecek olsa da çalışma kültürünümerkeze aldığımızda, üç farklı dönemi öne çıkarmak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biridir?

Endüstri toplumu dönemi

Bilgi çağı dönemi

Feodal toplum dönemi

İlk çağ dönemi

Monarşik toplum dönemi

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Çalışma kültürü merkeze alındığında endüstri dönemi bunlardan biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi tarım toplumlarında geniş ailenin öne çıkmasının nedenidir?

Yöneticilerin daha fazla işçi talebi

Toplumun dış tehditlere açık olması ve iş gücü ihtiyacı

Dini inanışlar

Orduya adam ihtiyacı

Erkek çocuk takıntısı

Açıklama:

Tarım toplumundaki çalışma kültürünü anlatabileceksiniz.
Tarım toplumlarında, toprak genişliği ve fiziki güç ön planda olduğundan dış tehditleri azaltmak ve daha fazla işgücü elde etmek için geniş aile öne çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi endüstrileşme sürecinin çerçevesini çizen teknik gelişmelerden biri değildir?

Dokuma endüstrisi dalgası

Demir çelik dalgası

Bilişim teknolojileri dalgası

Ulaştırma dalgası

Kimya çağı

Açıklama:

Endüstri toplumundaki çalışma kültürünü açıklayabileceksiniz.
Endüstrileşme sürecinin çerçevesini çizen teknik gelişmeler; * Dokuma endüstrisi dalgası *Demir çelik dalgası * Ulaştırma dalgası * Kimya çağı * Elektrik endüstrisi dalgası * Benzin motoru çağı

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Frederic Winslow Taylor tarafından uzun yıllar fabrikalardaki gözlemleri sonucunda geliştirdiği "Bilimsel Yönetim Anlayışı"nı oluşturan ögelerden biri değildir?

İhtilaf değil, uyum.

Bireycilik değil, iş birliği

Sınırlı üretim değil, maksimum üretim.

Her işçinin en üst verimlilik ve refah düzeyine geliştirilmesi.

Bürokratik yapının güçlendirilmesi

Açıklama:

Örgütlerin, çalışma kültürünün şekillenmesindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Bilimsel yönetimi oluflturan kombinasyon flu flekilde özetlenebilir (Taylor, 1997: 117): • Gelişigüzel yöntemler değil, bilim. • ihtilaf değil, uyum. • Bireycilik değil, iş birliği. • Sınırlı üretim değil, maksimum üretim. • Her işçinin en üst verimlilik ve refah düzeyine geliştirilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 61

1970’li yıllarda endüstri toplumunun, fabrikaların, kitle örgütlerinin ve sendikaların krize girmesinin önemli nedenleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerin en öne çıkanlarından birisidir?

Müşteri taleplerinde yaşanan değişmeler ve müşterinin belirleyiciliğinin önem kazanması

Köyden kente göç sonucu işsizliğin artması

Nüfus artışı sonucu arz talep dengesinin bozulması

Ekonomide yaşanan yüksek enflasyon sorunu

Üretimde yaşanan hammadde sorunu

Açıklama:

Örgütlerin, çalışma kültürünün şekillenmesindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
1970’li yıllarda endüstri toplumunun, fabrikaların, kitle örgütlerinin ve sendikaların krize girmesinin önemli nedenleri; • Teknolojide yaşanan gelişmeler, teknolojilerin ucuzlaması ve yaygınlaşması, • Müşteri taleplerinde yaşanan değişmeler ve müşterinin belirleyiciliğinin önem kazanması ve • Liberal paradigmaların öne çıkışıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen niteliklerden biri değildir?

Öz kontrol yerine dışsal kontrol mekanizması

Genel, sistematik bilgi

Müşteriler üzerinde otorite

Kendi çıkarlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme

Ayırt edici kültür

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen altı nitelik şunlardır: • Genel, sistematik bilgi • Müşteriler üzerinde otorite • Kendi çıkarlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme • Dışsal kontrol yerine öz kontrol mekanizması • Mesleğin profesyonel olduğunun toplum ve yasalar tarafından onaylanması • Ayırt edici kültürdür.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda Hristiyan, Marksist ve hümanist düşüncelerde çalışmaya dair ortak inanışı ifade eder?

Alt sınıfların uğraşısı olması

İnsanları yıpratması

İnsanın özü olması

İnsanın doğasına ters olması

Doğaya aykırı olması

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
On dokuzuncu yüzyıl, çalışmayı/emeği en yetkin yaratıcı faaliyet modeli yaparak bu tasarımı değiştirir ve emek bundan böyle insanın özü olarak görülür (Méda, 2004: 93). Yirminci yüzyılda farklı doktriner akımları oluşturan Hristiyan, Marksist ve hümanist düşüncelerde ortak bir payda söz konusudur, bu da ütopik bir çalışma kavramına olan inançtır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi profesyonel mesleğin tanımına ilişkin öne çıkan ortak unsurlardan biri değildir?

Anlaşılması ve kullanılması güç, fakat talep edilen bilgi

Yüksek eğitim düzeyi ve hayat boyu öğrenim bilinci

Piyasada ayrıcalıklı bir yer ve kontrol olanağı

Bağımsızlık ve sorumluluk

Bilgiye dayalı mesleki statü ve maddi ödüller

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Profesyonel mesleğin tanımına ilişkin öne çıkan ortak unsurlar şöyle sıralanabilir 1. Anlaşılması ve kullanılması güç, fakat talep edilen bir bilgi, 2. Yüksek eğitim düzeyi ve hayat boyu öğrenim bilinci, 3. Piyasada ayrıcalıklı bir yer ve kontrol olanağı, 4. Bilgiye dayalı mesleki statü ve maddi ödüller, 5. Örgütlenme sayesinde kazanılmış topluluk, üyelik ve kurum kimliği duygusu, 6. Bağlılık, sorumluluk ve meslektaşlık bilincidir

Doğru Cevap: D

Soru 4

“Meslek” kelimesi aşağıdaki dillerden hangisinden gelmektedir?

İngilizce

İspanyolca

Arapça

Çince

Çekce

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek, Arapça bir kavramdır ve “suluk” kelimesinden gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Ritzer’e göre, aşağıdakilerden hangisi profesyonel meslek olma yolunda geçilen süreçlerden biri değildir?

Mesleğin yarı zamanlı hale gelmesi

Ulusal bir dernek kurulması

Eğitim alanının açılması

Etik kurallarının belirlenmesi

Popüler ve yasal destek kazanmak için politik girişimlerde bulunulması

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Ritzer, profesyonel meslek olma yolunda şu süreçlerden geçildiğini ifade etmiştir (Ritzer, 1972’den aktaran Seçer, 2011: 138): • Mesleğin tam zamanlı hâle gelmesi • İsim değişimi ile mesleğin özel olarak seçilmiş bazı kişilere ait bir nüfuz alanına sahip olması • Ulusal bir dernek kurulması • Eğitim alanının açılması • Etik kurallarının belirlenmesi • Popüler ve yasal bir destek kazanmak için politik girişimlerde bulunulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi modern toplumda mesleğin önemini vurgulayan unsurlardan biri değildir?

Meslek, aile ve boş zaman yanında genel yaşamın yalnızca bir alanını oluşturur.

İnsanların meslekleri ile olan ilişkileri problemsizdir.

İş ortamı, bir sosyal ilişkiler ortamıdır.

Meslek insana kişiliğini geliştirme şansı veren en önemli alandır.

Kişinin mesleki rollerine göre belirlenen kazanç sosyal durumun istikrarını belirler.

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Modern toplumda mesleğin önemi şu noktalarda toplanabilir: 1. Meslek, aile ve boş zaman yanında genel yaşamın yalnızca bir alanını oluşturur. 2. Sosyal yaşam ve onu belirleyen gelir, yaşam stilinin belirlenmesinde en önemli faktördür. 3. İnsanların yaşamda başarılar, genelde meslek başarılarıyla ölçülür ve mesleki nitelik, sınıflandırma, sosyal statü yükselmeleri için bir araçtır. 4. Mesleki niteliklerin artırılması, uzmanlaşma ve yönelimlerle yakından ilgilidir. 5. İş ortamı, bir sosyal ilişkiler ortamıdır. Bundan kişinin özel yaşamı ve aile yaşamı da etkilenir. 6. Meslek insana kişiliğini geliştirme şansı veren en önemli alandır. 7. Kişinin mesleki rollerine göre belirlenen kazanç, sosyal durumun istikrarını belirler. 8. İnsanların meslekleriyle olan ilişkileri problemsiz değildir. Kadınların çifte yükü, meslekte yükselme şansı olmayan işçiler vb. gibi çeşitli sorunlar söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Çalışmanın çokluk, beceri ve yeteneklerin elde edilmesi ve kullanılması için bir temel oluşturması çalışma ile ilgili aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelir?

Toplumsal temalar

Etkinlik düzeyi

Kişisel kimlik

Zamansal yapı

Para

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
2. Etkinlik düzeyi: Çalışma çokluk, beceri ve yeteneklerin elde edilmesi ve kullanılması için bir temel oluşturur. Çalışmanın rutin olduğu bir durumda dahi çalışmak, bir kişinin içinde enerjilerini kullanabildiği, yapısal bir çevre sağlar. O olmadan, bu tür beceri ve yetenekleri kullanma fırsatları azalabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Mavi yakalı çalışanlara mal ve hizmet üretimleri karşılığında yapılan ödemeye ne ad verilir?

maaş

bahşiş

artı değer

bonservis

ücret

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
İmalat sanayinde; bedensel çabalarıyla mal ve hizmet üreten çalışanlar mavi yakalılardır ve onlara yapılan ödemeler “ücret” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bir mesleğim profesyonel bir statüye ulaşmak için geçirdiği tarihsel aşamalara odaklanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

benzeşim yaklaşımı

fonksiyonalist yaklaşım

süreç yaklaşımı

nicelik yaklaşımı

çatışma yaklaşımı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Süreç yaklaşımı bir mesleğin profesyonel statüye ulaşmak için geçirdiği tarihsel aşamalara ve profesyonel bir mesleği karakterize eden içsel süreçlere odaklanan bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yeşil yakalı mesleklerden biri değildir?

Yenilenebilir enerji mühendisliği

İçilebilir su uzmanlığı

Rüzgar enerjisi teknikerliği

Yiyecek hazırlama yardımcıları

Isı yalıtım uzmanlığı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nda ifade edilen tanıma göre yeşil yakalı meslekler imalat, tarım, hizmet ve Ar-Ge sektörlerinde insanlığın karşı karşıya olduğu çevresel tehditleri gidermeyi amaçlayan işler/ mesleklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

“Meslek” hangi dilden gelen bir kavramdır?

Türkçe

Japonca

İngilizce

Arapça

Almanca

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek, Arapça bir kavramdır ve “suluk” kelimesinden gelmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 12

Uluslar arası Standart meslek Sınıflaması ISCO-08’e göre aşağıdakilerden hangisi hizmet ve satış elemanları sınıfında yer almaz?

Montajcılar

Kişisel hizmet veren elemanlar

Satışla ilgili elemanlar

Kişisel bakım hizmeti veren elemanlar

Koruma hizmeti veren elemanlar

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
9. Hizmet ve satış elemanları a. Kişisel hizmetler veren elemanlar b. Satışlar ile ilgili elemanlar c. Kişisel bakım hizmetleri veren elemanlar d. Koruma hizmetleri veren elemanlar

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ABD’de en fazla hayranlık duyulan en meslekten biri değildir?

hemşirelik

kuaförlük

askerlik

rahiplik

polislik

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
ABD’de en fazla hayranlık duyulan meslekler olarak itfaiyecilik, doktorluk, hemşirelik, bilim adamlığı, öğretmenlik, askerlik, polislik, rahiplik, çiftçilik ve mühendislik sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Japonya’da hızla büyüyen mesleklerden biri değildir?

tarım işçileri

memuriyet

satıcılar

profesyonel işçiler

teknisyen işçiler

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Ülke : Hızla büyüyenler Gerileyenler veya yavaş büyüyenler Japonya Madenler ve tarım işçileri

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mesleğin ayırt edici özeliklerinden biri sayılmaz?

Sistematik bilgi gerektirmesi

Sosyal yönelim gerektirmesi

Uzmanlaşma düzeyiyle ilişkisiz olması

Kendini gerçekleştirmede etken olması

Süreklilik göstermesi

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen altı nitelik şunlardır: • Genel, sistematik bilgi • Müşteriler üzerinde otorite • Kendi çıkarlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme • Dışsal kontrol yerine öz kontrol mekanizması • Mesleğin profesyonel olduğunun toplum ve yasalar tarafından onaylanması • Ayırt edici kültürdür.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ABD’de gerileyen veya yavaş büyüyen meslekten biri değildir?

idari personel

tarım işçileri

İmalat alanındaki makine operatörleri

özel ev işçileri

tıp asistanlığı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
A.B.D. Hızlı büyüyen ve gelişen meslekler Tıp asistanlığı, fizik terapisti bilgisayar programcısı gibi t›bbi ve cop. alanlarında profesyoneller ve teknik eleman.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Çalışma ortamının genellikle arkadaşlık ve ötekilerle paylaşılan etkinliklere katılma fırsatı sunması çalışmanın aşağıdaki niteliklerinden hangisi ile ilişkilidir?

kişisel kimlik

toplumsal temaslar

değişiklik

etkinlik düzeyi

zamansal yapı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Toplumsal temaslar: Çalışma ortamı genellikle arkadaşlık ve ötekilerle paylaşı lan etkinliklere katılma fırsatı sunar. Çalışma ortamından ayrılan bir insanın olası arkadaş ve tanıdık çevresinin küçülmesi olasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi mavi yakalı meslekler arasında yer alır?

Sekreterler

Yöneticiler

Maden işçileri

Satış elemanları

Öğretmenler

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
İmalat sanayi şlçileri, maden işçileri, tamir, bakım ve onarım alanlarında çaışlan işçiler ile inşaat ve bayındırlık sektörlerinde devamlı çalışan işçiler buna örnek olarak verilebilir. Bu sayılan örneklerden de anlaşılacağı üzere mavi yakalı işler vasıf gerektiren (nitelikli) işler olabileceği gibi vasıf gerektirmeyen (niteliksiz) işler de olabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki kuramcılardan hangisi çalışmayı “dünyaya nedensellik sağlayan, ellerimizle üstlendiğimiz aktivite” olarak tanımlar?

Diderot

Arendt

Grint

Auster

Giddens

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Arendt ise emek ile çalışma arasında yaptığı ayrımda çalışma kavramının “dünyaya nedensellik sağlayan, ellerimizle üstlendiğimiz aktivite” olduğunu belirtir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi profesyonel mesleklerin özelliklerinden biri değildir?

Dışsal kontrol mekanizması

Müşteriler üzerinde otorite

Ayırtedici kültür

Toplum çıkarlarına yönelme

Genel, sistematik bilgi

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen altı nitelik şunlardır: • Genel, sistematik bilgi • Müşteriler üzerinde otorite • Kendi ç›karlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme • Dışsal kontrol yerine öz kontrol mekanizması • Mesleğin profesyonel olduğunun toplum ve yasalar tarafından onaylanması • Ayırt edici kültürdür.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi bir mesleğin profesyonelleşme aşamalarından biri değildir?

Eğitim alanının açılması

Ulusal bir dernek kurulması

Etik kurallarının belirlenmesi

Mesleğin tam zamanlı hale gelmesi

Dini bir nitelik taşıması

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
Ritzer, profesyonel meslek olma yolunda şu süreçlerden geçildiğini ifade etmiştir • Mesleğin tam zamanlı hâle gelmesi • İsim değişimi ile mesleğin özel olarak seçilmiş bazı kişilere ait bir nüfuz alanına sahip olması • Ulusal bir dernek kurulması • Eğitim alanının açılması • Etik kurallarının belirlenmesi • Popüler ve yasal bir destek kazanmak için politik girişimlerde bulunulmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi mesleğin kelime anlamlarından biri değildir?

Tertip

Yol

Öğrenme

Gidiş

Tarz

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek, Arapça bir kavramdır ve “suluk” kelimesinden gelmektedir. “Yol, gidiş, usul, tarz ve tertip” gibi anlamlara da gelmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi meslekleri bilimsel açıdan inceleyen bir çalışma alanıdır?

Mesleki eğitim

Meslekler sosyolojisi

Endüstri ilişkileri

Çalışma ekonomisi

İş hukuku

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek olgusuna ilişkin bazı açıklamalar getiren ve meslekleri açıklamaya çalışan iki temel çalışma alanı bulunmaktadır: “meslek sosyolojisi” ve “meslek psikolojisi”.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi çalışmanın önemli niteliklerinden biri değildir?

Kişisel kimlik

Zamansal yapı

Para

Zorunluluk

Etkinlik düzeyi

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Çalışmanın birkaç niteliği burada önem kazanmaktadır: 1. Para: 2. Etkinlik düzeyi: 3. Değişiklik: 4. Zamansal yapı: 5. Toplumsal temaslar: 6. Kişisel kimlik:

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Çevre Programı’na göre “imalat, tarım, hizmet ve AR-GE sektörlerinde insanlığın karşı karşıya olduğu çevresel tehditleri gidermeyi amaçlayan işler” olarak tanımlanan mesleki sınışamadır?

Mavi yakalı

Pembe yakalı

Yeşil yakalı

Kahverengi yakalı

Beyaz yakalı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Birleflmiş Milletler Çevre Programı’nda ifade edilen tanıma göre yeşil yakalı meslekler imalat, tarım, hizmet ve Ar-Ge sektörlerinde insanlığın karşı karşıya olduğu çevresel tehditleri gidermeyi amaçlayan işler/ mesleklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Profesyonel sözcüğünün türediği “profes” sözcüğü ilk olarak hangi anlamda kullanılmıştır?

Dini

Hukuki

Ekonomik

Siyasi

Sosyal

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Küçük Oxford Sözlü¤ü’ne göre “profes” sözcüğünün ilk anlamı dinsel bir kökenden gelmekte ve “dinsel düzen adına yemin etmeyi” dile getirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi bilge kabul edilen üç profesyonel meslekten biridir?

Hemşirelik

Berberlik

Ebelik

Doktorluk

Oyunculuk

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Profesyonel meslek kavramı özellikle üç bilge meslek; din, hukuk, tıp ve bazen de askeriye için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi çalışmanın niteliklerinden biri değildir?

Para

Meslek

Değişiklik

Kişisel kimlik

Toplumsal temaslar

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Çalışmanın birkaç niteliği burada önem kazanmaktadır: 1. Para 2. Etkinlik düzeyi 3. Değişiklik 4. Zamansal yapı 5. Toplumsal temaslar 6. Kişisel kimlik

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de en hızla büyüyen meslek gruplarındandır?

Hizmet işçileri

İdari kadrolar

Tıp asistanlığı

Satış görevlileri

Bilgisayar programcısı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
Ülke: Hızla büyüyenler Türkiye Hizmet işçileri, üretim işçileri Tablo 8.1 Hızla Büyüyen ve Gerileyen Meslek Gruplar› Kaynak: Bozkurt, 2006, 182-183; OECD

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de gerileyen veya yavaş büyüyen meslek gruplarındandır?

Tarım işçiliği

Maden işçiliği

Tekstil işçiliği

Üretim işçiliği

Vasıfsız endüstri işçiliği

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Ülke: Hızla büyüyenler Gerileyenler veya yavaş büyüyenler Türkiye Hizmet işçileri, üretim işçileri Tarım işçileri Tablo 8.1 Hızla Büyüyen ve Gerileyen Meslek Gruplar› Kaynak: Bozkurt, 2006, 182-183; OECD.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ISCO-08'e göre akademisyenler hangi meslek grupları arasındadır?

Yöneticiler

Profesyonel meslek mensupları

Büro hizmetinde çalışan elemanlar

Hizmet ve satış elemanları

Teknisyenler, teknikerler ve yardımcı profesyonel meslek mensupları

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
2. Profesyonel meslek mensupları a. Bilim ve mühendislik alanlarındaki profesyonel meslek mensupları b. Sağlıkla ilgili profesyonel meslek mensupları c. E¤itimle ilgili profesyonel meslek mensupları d. İş ve yönetim ile ilgili profesyonel meslek mensupları

Doğru Cevap: B

Soru 32

İmalat sanayinde bedensel çabalarıyla mal ve hizmet üreten çalışanlar hangi renk yakalı meslek grubu olarak sınıflandırılmaktadır?

Beyaz

Sarı

Kahvrengi

Mavi

Yeşil

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
İmalat sanayinde bedensel çabalarıyla mal ve hizmet üreten çalışanlar mavi yakalılardır

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdaki ifadelerden hangisi "meslek ve işle " kavramına uymamaktadır?

Meslek işe göre daha sistematik bilgi birikimi gerektirir.

Meslekte süreklilik esasken işte süreklilik olmayabilir.

Meslek insanın ahayata bakış açsını işe göre çok daha fazla belirler.

Meslek işbölümünün uzmanlaşma düzeyiyle ilgiliyken iş için uzmanlaşmak gerekmeyebilir.

Para kazandırdığı süreçe kişinin yaptığı iş mesleğidir.

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Bir ücret ya da maaş, pek çok insan için gereksinimlerini karşılamalarını sağlayacak temel bir kaynaktır. Bir gelir sahibi olmadan, gündelik yaşama ayak uydurmaya ilişkin kaygılar artar.

Doğru Cevap: E

Soru 34

aşağıdakilerden hangisi iş, meslek ve çalışma kavramlarıyla ilgili doğru bir açıklamadır?

Meslek kişinin sergilediği ve gelir getiren her türlü eylemdir.

İş uzmanlaşma gerektiren gelir getirici faaaliyetlerin tümüdür.

Çalışmanın olması için bir mesleğin olması şarttır.

Meslek uzmanlık gerektiren ve eğitimle kazanılan bir özelliktir.

Para kazanılan faaaliyetler kişinin mesleğini ifade eder.

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek, endüstrileşme sonucu ortaya çıkan iş bölümü ve uzmanlaşma düzeyiyle de ilişkilidir. şöyle ki iş bölümü ve uzmanlaşmanın gelişmiş olduğu toplumlarda meslek sayısı ve çeşitliliği de fazladır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi modern toplumlarda mesleğin önemini en iyi şekilde açıklamaktadır?

Meslek kişinin kazanç elde etmesini tek yoludur.

Meslek kişinin günlük yaşamında en çok zman ayrıdığı bir faaliyettir.

Meslek kişinin profesyonel beceri alanıdır.

Meslek kişinin toplumdaki prestijinin yegane ölçüsüdür.

Meslek olmadan iş yapmak mümkün değidlir.

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
En temel düzeyde yapılan mesleki faaliyetler için bile en alt düzeyde bir eğitim gereklidir. Bunun yanında özel uğraşılar da eğitimle kazanılan becerilerle sürdürülür

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangiis profesyonel mesleğin özelliklerinden birisidir?

Analşılması ve kullanılması kolay bilgiler içermesi.

Yüksek eğitim gerektirmesi.

O mesleğin uzmanı olmasa da başka kişilerce devam ettirilebilmesi.

Ödül ve ya para kazanmanın bilgiye dayalı olmaması.

Yapılmasında herhangi bir resmiyet gerektirmeyebilmesi.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 37

Yakalara göre mesleklerin sınıflandırılmasında imalat sanayi işçileri, maden işçileri, tamir, bakım ve onarım alanlarında çalışan işçiler ile inşaat ve bayındırlık sektörlerinde devamlı çalışan işçiler hangi renk yaka grubunda çalışanlara örnek olarak verilebilir?

Mavi

Beyaz

Kahverengi

Yeşil

Sarı

Açıklama:

Profesyonel meslek kavramını ve profesyonelleşmeyi açıklayabileceksiniz.
imalat sanayinde bedensel çabalarıyla mal ve hizmet üreten çalışanlar mavi yakalılardır ve onlara yapılan ödemeler “ücret” olarak adlandırılır. Mavi yakalıların ücreti genellikle saat başına ödenir. İmalat sanayi işçileri, maden işçileri, tamir, bakım ve onarım alanlarında çalışan işçiler ile inşaat ve bayındırlık sektörlerinde devamlı çalışan işçiler buna örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Yakalara göre mesleklerin sınıflandırılmasında Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nda ifade edilen tanıma göre yeşil yakalı meslekler imalat, tarım, hizmet ve Ar-Ge sektörlerinde insanlığın karşı karşıya olduğu çevresel tehditleri gidermeyi amaçlayan işlerin, mesleklerin yer aldığı grup aşağıdakilerden hangisidir?

Mavi yakalılar

Yeşil yakalılar

Beyaz yakalılar

Pembe yakalılar

Sarı yakalılar

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nda ifade edilen tanıma göre yeşil yakalı meslekler imalat, tarım, hizmet ve Ar-Ge sektörlerinde insanlığın karşı karşıya olduğu çevresel tehditleri gidermeyi amaçlayan işler/ mesleklerdir

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi modern/endüstriyel toplumun özelliklerinden biri değildir?

Otoritenin merkezileşmesi

ilerleme ve evrim anlayışı

İleri düzeyde iş bölümü

Siber uzaylar ve ağlar

Standartlaşma ve kitle üretimi

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
Modern/endüstriyel toplum büyük ölçüde şu özelliklere sahiptir: • Fabrika üretimi ya da endüstrileşme, • ileri düzeyde iş bölümü, • Otoritenin merkezileşmesi, • Bürokratikleşme, • Büyük ölçekli işletmeler, • Mekanik evren/ya da organizasyon anlayışlı ve kişisellikten uzaklaştırma, • Rasyonalite ve püritan etik, • ilerleme ve evrim anlayışı, • Düzen ve homojenleşme, • Yaşamın demistifikasyonu, • Standartlaşma ve kitle üretimi

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, enformasyon/bilgi toplumunun özelliklerinden biri değildir?

Farklılaşma

Siber uzaylar ve ağlar

Yaşam boyu eğitim

Büroklatikleşme

Küresel rekabet

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
Diğer taraftan enformasyon/bilgi toplumunun temel özellikleri ise şunlardır: • Enformasyon/bilgi temelli ekonomiye ve topluma yöneliş, • Endüstri toplumunun simgesi olan makine teknolojisinin yerini, enformasyon toplumunda iletişim/enformasyon teknolojilerinin ve ağlarının alması, • Küresel rekabet, • Hızlı değişim, • Dolayısıyla ölçek ekonomisinden zaman ekonomisine yöneliş, • Esneklik ve çeviklik, • Bürokratik yapıların ayak bağı olarak görülmesi, • Her alanda merkeziyetçilikten uzaklaşma, • Farklılaşma, • Siber uzaylar ve ağlar, • Bilgi işleri ve bilgi işçileri, • Yaşam boyu eğitim,

Doğru Cevap: D

Soru 41

"Göreli olarak istikrarlı, genellikle yaşamı boyunca veyaemekli oluncaya kadar süren, sistematik düzenlenmiş, kazanç sağlayan bellibir çalışma biçimi" aşağıdakilerden hangisinin tanımı verilebilir?

İhtiyaç

Meslek

İş

Çalışma

Görev

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Meslek, bir tanıma göre “göreli olarak istikrarlı, genellikle yaşamı boyunca veya emekli oluncaya kadar süren, sistematik düzenlenmiş, kazanç sağlayan” belli bir çalışma biçimidir

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi mesleğin kelime anlamlarından biridir?

Yol

Eğitim

Sosyoloji

Etkinlik

Otorite

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Bir başka tanımlamaya göre meslek, bir kimsenin yaşamını sürdürmek, geçimini sağlamak için seçtiği sürekli iş alanıdır ve yalnızca para kazanma yolu olmayıp aynı zamanda bireyin kendini gerçekleştirme yoludur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de gerileyen veya yavaş büyüyen bir meslek grubudur?

Satıcılık

Tarım işçileri

Tekstil işçileri

İdari kadrolar

Vasıflı teknik işçiler

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Ülke Hızla büyüyenler Gerileyenler veya yavaş büyüyenler Türkiye Hizmet işçileri, üretim işçileri Tarım işçileri Tablo 8.1 Hızla Büyüyen ve Gerileyen Meslek Gruplar› Kaynak: Bozkurt, 2006, 182-183; OECD.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi nitelik gerektirmeyen mesleklerden biridir?

Kişisel hizmetler veren elemanlar

Satışlar ile ilgili elemanlar

kişisel bakım hizmetleri veren elemanlar

Koruma hizmetleri veren elemanlar

Temizlikçiler ve yardımcılar

Açıklama:

Meslek ve ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Nitelik gerektirmeyen meslekler a. Temizlikçiler ve yardımcılar b. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinde nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar

Doğru Cevap: E

Soru 45

Yakalarına göre mesleklerin sınıflamasında imalat sanayinde bedensel çabalarıyla mal ve hizmet üreten çalışanlar hangi meslek sınıfında yer alır?

Beyaz yakalılar

Mavi yakalılar

Altın yakalılar

Yeşil yakalılar

Pembe yakalılar

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
Genelde fabrikalarda imalat işlerinde, inşaatlarda çalışan işçiler çabuk kirlenmeyen, mavi renkli kot kumaş tarzı iş elbiseleri giyerlerken, büro hizmetlerinde çalışanlar beyaz gömlek giyerler

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen altı nitelikten biri değildir?

Genel sistematik bilgi

Müşteriler üzerinde otorite

Kendi çıkarlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme

Dışsal kontrol

Mesleğin profesyonel olduğunun toplum ve yasalar tarafından onaylanması

Açıklama:

Profesyonel mesleklerin özelliklerini sıralayabilecek, Gelecekte çalışma yaşamını değerlendirebileceksiniz.
Profesyonel mesleği karakterize ettiği düşünülen altı nitelik şunlardır: • Genel, sistematik bilgi • Müşteriler üzerinde otorite • Kendi çıkarlarından çok toplumun çıkarlarına yönelme • Dışsal kontrol yerine öz kontrol mekanizması • Mesleğin profesyonel olduğunun toplum ve yasalar tarafından onaylanması • Ayırt edici kültürdür.

Doğru Cevap: D

Çalışma Sosyolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler