⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
3. Dönem ÇEK203U

Çalışma Ekonomisi I

Toplam 844 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Çalışma Ekonomisi I - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Emek piyasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak fazladır.
B
Emek piyasasını mal ve diğer piyasalardan ayıran belki de en önemli özellik, emeğin istihdamının çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade etmesidir.
C
Emek piyasası hakkında genellikle hem işveren hem de işçi bakımından bir bilgi eksikliği söz konusudur.
D
Emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır.
E
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojenlik gösterir.
Açıklama:
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır. Genellikle bu piyasalarda güç “alıcılar” lehinedir. Çünkü iş arayanların sayısı açık işlerden fazladır. İşveren bekleyebilir ya da birçok işçi arasından seçim yapabilir, ancak işçi sınırlı kaynaklara sahip olduğu için istihdam koşullarının belirlenmesinde işveren kadar etkili olamaz. İşçinin “pazarlık gücü” bir işi kabul etme ya da geri çevirebilme kabiliyetine bağlıdır. Bu ise alternatif boş işlerin sayısının bir fonksiyonudur. Örneğin, işsizlik oranının yüksek olduğu dönemlerde işçinin
sahip olduğu pazarlık gücü zayıflayacaktır.

Soru 2

Bir ülkedeki emek arzını insan sayısı yönünden ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İşgücü
B
Aktif nüfus
C
Çalışma çağındaki nüfus
D
İşsizlik
E
İstihdam
Açıklama:
İşgücü bir ülkedeki emek arzını insan sayısı yönünden ifade eden bir kavramdır. Başka bir tanımlama ile bir ülkedeki nüfusun üretici durumda bulunan yani ekonomik faaliyete katılan kısmıdır.

Soru 3

I. İş bulma ümidi olmayanlar
II. Öğrenciler
III. Emekliler
IV. İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar
Yukarıdaki gruplardan hangisi veya hangileri Türkiye İstatistik Kurumunca 'işgücüne dahil olmayanlar' olarak kabul edilmiştir ?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV.
B
I ve II.
C
I ve IV.
D
Yalnız IV.
E
II, III ve IV.
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu, işgücüne dahil olmayanları şu gruplara ayırmıştır:
• İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar: Çeşitli nedenlerle bir iş aramayan, ancak 2 hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• İş bulma ümidi olmayanlar: Daha önce iş aradığı hâlde bulamayan veya kendi vasıflarına uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için iş aramayan ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• Diğer: Mevsimlik çalışma, ev kadını olma, öğrencilik, irad sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz hâlde olma gibi nedenlerle iş aramayıp ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• Mevsimlik çalışanlar: Mevsimlik çalışması nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Ev işleriyle meşgul: Kendi evinde ev işleriyle meşgul olması nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Öğrenci: Bir öğrenim kurumuna devam etmesi nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Emekli: Bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli olduğu için iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Çalışamaz hâlde: Bedensel özür, hastalık veya yaşlılık nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Diğer: Ailevi ve kişisel nedenler ve bunun dışındaki diğer nedenler ile iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Soru 4

İstihdam edilenlerle işsizlerin toplamının oluşturduğu işgücünün aktif nüfusa oranına ne ad verilir ?

Seçenekler

A
İşgücüne katılma oranı
B
İşsizlik oranı
C
İstihdam oranı
D
Verimlilik oranı
E
Eksik istihdam oranı
Açıklama:
İşgücüne katılma oranı, istihdam edilenlerle işsizlerin toplamının oluşturduğu işgücünün aktif nüfusa oranıdır. Bu oran, aktif nüfus içerisinde işgücünün nispi ağırlığını gösterir.

Soru 5

İşçinin sahip olduğu niteliğin, işin gerektirdiğinden çok daha fazla olması, başka bir ifade ile işçinin kapasitesini tam olarak kullanamaması durumu aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Niteliğe dayalı yetersiz istihdam durumu
B
Verimlilik oranı
C
Gelire dayalı yetersiz istihdam durumu
D
Aşırı çalışmaya dayalı yetersiz istihdam
E
Bağımlılık oranı
Açıklama:
Yetersiz istihdam kavramı görülemeyen eksik istihdamdan daha geniş bir alanı içine alır. Tanımı görülemeyen eksik istihdama göre hem daha objektif ve hem de daha pratiktir. Yetersiz istihdam şu üç durumda söz konusu olmaktadır;
• Niteliğe dayalı yetersiz istihdam durumu (skill-related inadequate employment): İşçinin sahip olduğu niteliğin, işin gerektirdiğinden çok daha fazla olmasıdır. Yani, işçinin kapasitesini tam olarak kullanamaması
durumudur.
• Gelire dayalı yetersiz istihdam durumu (income-related inadequate employment): Normal çalışma süresinin altında çalışmamakla birlikte elde edilen gelirin çok düşük olması durumudur. Bu duruma daha çok gelişmekte olan ülkelerde kendi hesabına ve informel ekonomik faaliyetlerde çalışanlar arasında yoğun olarak rastlanmaktadır (Bolle, 1999: 74).
• Aşırı çalışmaya dayalı yetersizistihdam (inadequate employment related to excessive hours): Aşırı istihdam olarak da isimlendirilebilecek bu durumda kişilerin gelirlerinin azalmasına rağmen referans dönemindekinden daha az sürelerle çalışmak istemeleri söz konusu olmaktadır (ILO, 1998, s. 52).

Soru 6

"İnsanın bizzat üretime katılma fonksiyonu" olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İstihdam
B
Emek
C
Arz
D
Talep
E
Çalışma
Açıklama:
İnsanın bizzat üretime katılma fonksiyonu olarak ifade edilen emeğin üretimde kullanılır hâle gelmesi, yani istihdam edilmesi için emekle ilgili birbirini tamamlayıcı iki fonksyonun bir araya gelmesi gerekir. Bunlar emek arzı ve emek talebidir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorulardan biri olamaz?

Seçenekler

A
Cömert bir işsizlik sigortası işsizlik süresini uzatır mı?
B
Sendikaların, üyeleri ve ekonomi üzerindeki ekonomik etkileri nelerdir?
C
Çocukların işgücüne katılımının ekonomiye katkısı nedir?
D
Göçün, yerel işgücünün ücret ve istihdamı üzerine etkisi nedir?
E
İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelirlere etkisi nedir?
Açıklama:
Çocukların işgücüne katılımı yasal bir durum değildir. Dolayısıyla çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorulardan biri olamaz.

Soru 8

Emek piyasalarının özellikleri ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Başlıca işlevi talebin arzı geçmesini sağlamaktır.
B
Emeğini arz edenlerin oluşturduğu piyasalardır.
C
Emeğin satılıp satın alındığı ilkesine dayanmaktadır.
D
İş ve işgücü bulmanın zorluklarından beslenmektedir.
E
Tüm piyasalar arasında en büyük önem taşıyanıdır.
Açıklama:
Emek piyasası kavramı bir soyutlamadır; emeğin arz edenlerle emek talep edenlerin bir araya geldikleri ortamı tanımlamak üzere kullanılan analitik bir kurgudur. Emek piyasalarının başlıca fonksiyonu ücretlerdeki düzenlemeler yoluyla emek arz ve talebinin dengelenmesi ve eşitlenmesidir. Modern bir ekonomide mevcut birçok piyasa arasında emek piyasası en önemli olandır. Emek piyasaları, özellikle özgür bir toplumda gerekli iş ve işgücünü bulma kolaylığını sağlayan yerler olmaktadır. İşçinin kişiliğinin ayrılmaz bir parçası olan emek, satılamaz ya da satın alınamaz.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi emek piyasalarını diğer piyasalardan ayıran özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Emek istihdamı, çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade eder.
B
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojenlik gösterir.
C
Farklı birçok işi içine alan tek bir emek piyasası bulunmaktadır.
D
Piyasa hakkında hem işveren hem de işçi bakımından bilgi eksikliği vardır.
E
İşçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır, pazarlık gücü alıcılar lehinedir.
Açıklama:
Tek bir emek piyasası yoktur, farklı birçok iş için binlerce piyasa vardır.

Soru 10

Aşağıdaki yaş aralıklarından hangisi çalışma çağındaki nüfusu oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
15-64
B
16-65
C
15-65
D
18-65
E
18-64
Açıklama:
15-64 yaşları arasındaki kişiler çalışma çağındaki nüfusu oluşturmaktadır.

Soru 11

Türkiye İstatistik Kurumu'na göre "Okul, yurt, otel, çocuk yuvası, huzurevi, özel nitelikli hastane, hapishane, kışla ve orduevi gibi yerlerde ikamet edenler ve yabancı uyruklular dışındaki nüfus" aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İşgücü
B
İstihdam edilenler
C
Çalışma çağındaki nüfus
D
Kurumsallaşmamış nüfus
E
İş bulma ümidi olmayanlar
Açıklama:
Kurumsallaşmamış nüfus, Türkiye İstatistik Kurumuna göre; okul,yurt, otel, çocuk yuvası, huzurevi, özel nitelikli hastane, hapishane, kışla ve orduevi gibi yerlerde ikamet edenler ve yabancı uyruklular dışındaki nüfustur.”

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi aktif nüfusu oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
İşgücü + işgücünde olmayanlar
B
İstihdam edilenler + İşsizler
C
İşgücü + işsizler
D
İstihdam edilenler + İşgücü
E
İşgücünde olmayanlar + istihdam edilenler
Açıklama:
Aktif nüfus; işgücü ve işgücünde olmayanlar olarak ikiye ayrılmakta, işgücü de istihdam edilenler ve işsizlerin toplamından oluşmaktadır.

Soru 13

Türkiye İstatistik Kurumu'na göre, referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son _______ içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve _______ içinde işbaşı yapabilecek durumda olan tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler. Verilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
2 ay / 2 hafta
B
2 ay / 3 hafta
C
3 ay / 1 hafta
D
3 ay / 2 hafta
E
3 ay / 3 hafta
Açıklama:
Türk İstatistik Kurumu'na göre, referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son üç ay içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler.

Soru 14

"Çalışma çağı dışındaki nüfus / çalışma çağındaki nüfus X 100" formülü aşağıdakilerden hangisini vermektedir?

Seçenekler

A
İşgücüne katılma oranı
B
Çocuk bağımlılık oranı
C
İşsizlik oranı
D
Bağımlılık oranı
E
Emek verimliliği
Açıklama:
Bağımlılık oranı= Çalışma çağı dışındaki nüfus / çalışma çağındaki nüfus X 100

Soru 15

Belirli bir dönemde bir firmanın, iş kolunun veya ülkenin ürettiği toplam reel üretim miktarının, bu üretimin elde edilmesi için kullanılan toplam emek-saat miktarına bölünmesiyle elde edilen oran aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eksik istihdam
B
İşsizlik oranı
C
Emek verimliliği
D
Bağımlılık oranı
E
İşgücüne katılma oranı
Açıklama:
Emek verimliliği, belirli bir dönemde bir firmanın, iş kolunun veya ülkenin ürettiği toplam reel üretim miktarının, bu üretimin elde edilmesi için kullanılan toplam emek-saat miktarına bölünmesiyle elde edilmektedir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangi kavram emek arzı ve talebinin karşılaştığı ve emeğin fiyatı olan ücretin belirlendiği yer olarak ifade edilir?

Seçenekler

A
Çalışma ekonomisi
B
Emek piyasası
C
İstihdam
D
Ücret yapısı
E
İnsan sermayesi
Açıklama:
Emek arzı ve talebinin karşılaştığı ve emeğin fiyatı olan ücretin belirlendiği piyasaya ise emek piyasası adı verilir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 17

Aşağıda emek piyasasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Emek piyasasında emek kavramı; istihdamının çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade eder.
B
Emek piyasası hakkında genellikle hem işveren hem de işçi bakımından bir bilgi eksikliği söz konusudur.
C
Tek bir emek piyasası yoktur, farklı birçok iş için binlerce piyasa vardır.
D
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde homojenlik gösterir.
E
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır.
Açıklama:
Emek piyasasında bireyler, motivasyonları, belirli işlere yatkınlıkları, yetenekleri ve risk alma istekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Bu bakımdan emek piyasasına arz edilen emek homojenlik göstermez, aksine büyük ölçüde heterojenlik gösterir. Bu sebeple doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 18

Emek piyasalarında kullanılan işgücü miktarı hangi faktöre bağlıdır?

Seçenekler

A
Üretim fonksiyonu
B
İşgücünün marjinal verimliliği
C
Bireysel tercihler
D
Ücret geliri
E
Demografi
Açıklama:
Emek piyasalarında kullanılan işgücü miktarı üretim fonksiyonuna bağlıdır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi emek piyasasındaki kategorilerde uluslararası düzeyde genel kabul görmüş standart tanımlar oluşturan kuruluşun kısaltılmış ismidir?

Seçenekler

A
UN
B
OECD
C
ILO
D
OPEC
E
WHO
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) emek piyasasındaki kategorilerde uluslar arası düzeyde genel kabul görmüş standart tanımlar oluşturmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangi kavram "çalışma çağında yani on beş ve daha yukarı yaş grubunda olup kurumsallaşmamış nüfus" olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
İşgücü
B
Aktif nüfus
C
İstihdam
D
Çalışma çağındaki nüfus
E
İşsizler
Açıklama:
Aktif ya da faal nüfus, çalışma çağında yani 15 ve daha yukarı yaş grubunda olup kurumsallaşmamış nüfustan oluşmaktadır. Buna, aynı zamanda, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus adı da verilmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 21

(I)Aktif olarak iş arayanlar, (II)iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar, (III)iş bulma ümidi olmayanlar ve (IV)mevsimlik çalışanlar, yukarıda verilen gruplardan hangileri Türkiye İstatistik Kurumu' nun belirlemiş olduğu işgücüne dahil olmayanlar kapsamındadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu, işgücüne dahil olmayanları şu gruplara ayırmıştır:

  • İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar

  • İş bulma ümidi olmayanlar

  • Mevsimlik çalışanlar

  • Ev işleriyle meşgul olanlar

  • Öğrenciler

  • Emekliler

  • Çalışamaz hâlde olanlar


Aktif bir biçimde iş arayanlar ise işgücüne dahil edilmektedir. Bu nedenle doğru cevap, sorudaki II, III ve IV. maddeleri içeren E seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde istihdam oranının formülü doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
İstihdam edilenler / Aktif Nüfus x 100
B
İstihdam edilenler / İşsizler x 100
C
İşgücü / Aktif Nüfus x 100
D
Çalışma çağındaki nüfus / Aktif Nüfus x 100
E
İşsizler / İşgücü x 100
Açıklama:
Emek piyasalarının temel göstergelerinden birisi olan istidam oranı, aktif nüfus içerisinde istihdam edilenlerin görece ağırlığını gösterir. İstihdam oranının formülü istihdam edilenlerin aktif nüfusa bölümünün yüzle çarpılmasıyla elde edilir:
İstihdam Oranı = İstihdam edilenler / Aktif Nüfus x 100
Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 23

(I)Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir. (II)Kişi, formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır. (III)Kişi, işin gerektirdiğinden daha az formel eğitime sahiptir. (IV)Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az kazanmaktadır. Yukarıda eksik istihdamın boyutlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Eksik istihdamın boyutları aşağıdaki gibidir:

  • Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla formel eğitime sahiptir.

  • Kişi, formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır.

  • Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir.

  • Kişi, gönülsüz olarak yarı zamanlı, geçici veya kesintili istihdamdadır.

  • Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az kazanmaktadır.


Görüldüğü üzere, eksik istihdamda kişi, işin gerektirdiğinden daha az formel eğitime değil daha fazla formel eğitime sahiptir. Bu bakımdan soruda verilen III numaralı madde yanlıştır. Bu nedenle doğru seçenek I, II ve IV. maddeleri içeren D seçeneğidir.

Soru 24

Kişilerin gelirlerinin azalmasına rağmen referans dönemindekinden daha az sürelerle çalışmak istemelerinin söz konusu olduğu yetersiz istihdam türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Niteliğe dayalı yetersiz istihdam
B
Gelire dayalı yetersiz istihdam
C
Aşırı çalışmaya dayalı yetersiz istihdam
D
Zamana dayalı yetersiz istihdam
E
Duruma dayalı yetersiz istihdam
Açıklama:
Zamana dayalı yetersiz istihdam değil zamana dayalı eksik istihdam kavramı mevcuttur. Zamana dayalı eksik istihdam, çalışma süresinin yetersizliği nedeniyle ilave bir iş arayan ve bu işte çalışmaya müsait olanların durumunu ifade eder.
Aşırı istihdam olarak da isimlendirilebilecek aşırı çalışmaya dayalı yetersiz istihdamda kişilerin gelirlerinin azalmasına rağmen referans dönemindekinden daha az sürelerle çalışmak istemeleri söz konusu olmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 25

Ekonomi politikalarının belirlenmesinde ve uygulanmasında önemli bir rol oynayan ve İşgücü / Aktif nüfus x 100 şeklinde formüle edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bağımlılık oranı
B
İşsizlik oranı
C
Emek verimliliği
D
İşgücüne katılma oranı
E
İstihdam oranı
Açıklama:
“İktisadi faaliyet oranı” olarak da adlandırılan işgücüne katılma oranı, ekonomi politikalarının belirlenmesinde ve uygulanmasında önemli bir rol oynar. Formülü aşağıdaki gibidir:
İşgücüne katılma oranı = İşgücü / Aktif nüfus x 100
Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinde; emeğin makroekonomik yönü ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Emek arzı
B
Çalışma-boş zaman kararı
C
Verimlilik
D
Katılma oranları
E
Emek talebi
Açıklama:
Çalışma Ekonomisinin temel konularını Şekil 1.1’de gözlememiz mümkündür. Şekilde Çalışma Ekonomisinin konularının “makroekonomik” ve “mikroekonomik” konular olmak üzere ikiye ayrıldığı anlatılmaktadır. Sayfa 3
Makroekonomik konular, ekonominin bütününe ilişkin alanları kapsarken; mikroekonomik konular ise bireysel ekonomik birimlerin kararlarıyla ilgilenir. Emek arzı (çalışma-boş zaman kararı, katılma oranları ve emeğin kalitesi) ve emek talebi, emeğin mikroekonomik yönü altında incelenir. Diğer taraftanm, makroekonomik konular ise kişisel kazançların dağılımı, verimlilik, istihdam ve işsizliktir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinde; "mikroekonomik" konulardan biridir?

Seçenekler

A
İstihdam ve işsizlik
B
Verimlilik
C
Kişisel kazançların dağılımı
D
Ücret yapısı
E
Emeğin kalitesi
Açıklama:
Çalışma Ekonomisinin temel konularını Şekil 1.1’de gözlememiz mümkündür. Şekilde Çalışma Ekonomisinin konularının “makroekonomik” ve “mikroekonomik” konular olmak üzere ikiye ayrıldığı anlatılmaktadır. Sayfa 3 inceleyebilirsiniz
Makroekonomik konular, ekonominin bütününe ilişkin alanları kapsarken, mikroekonomik
konular ise bireysel ekonomik birimlerin kararlarıyla ilgilenir.
Mikroekonomik konular: EMEK ARZI-Çalışma-boşzaman kararı-Katılma oranları-Emeğin kalitesi-EMEK
TALEBİ

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi 'Uluslararası Çalışma Örgütü'nün' kısaltmasıdır?

Seçenekler

A
NATO
B
OECD
C
ILO
D
ICLS
E
UN
Açıklama:
Çalışma ekonomisine ait çeşitli kavramlar ve bu kavramların içerikleri kadar, bu kavramlar tarafından temsil edilen emek piyasasına ait kategorilerin ölçülmesi de oldukça sorunlu bir alandır. Her şeyden önce, emek piyasasındaki kategorilerin uluslar arası düzeyde kabul edilmiş bir standarda oturtulması konusu gelir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) bu anlamda genel kabul görmüş standart tanımlar oluşturmaktadır. Standartlaşma emek piyasasına dönük veri tabanının oluşturulmasını ve bu verileri kullanarak analiz yapılmasını kuşkusuz kolaylaştırmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi 'ikincil işgücü' olarak nitelendirilir?

Seçenekler

A
Evli kadınlar
B
Emekliler
C
İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar
D
İş bulma ümidi olmayanlar
E
Mevsimlik çalışanlar
Açıklama:
İşgücünü; birincil ve ikincil işgücü olarak ikiye ayırabiliriz. Birincil işgücü emek piyasasında tam ve sürekli çalısanları kapsar. Hanehalkı reisleri gibi. İkincil işgücü ise, bir işe bağımlılıkları esas sorumlulukları olarak görülmeyen kişilerden oluşur. Evli kadınlar, okul çağındaki çocuklar ve gençler ikincil işgücü olarak nitelendirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 30

İstihdam edilenler ile işsizlerin toplamı bize aşağıdakilerden hangi bilgiyi verir?

Seçenekler

A
İşsizlik oranı
B
İşgücü
C
İşgücüne katılma oranı
D
İstihdam
E
Emek verimliliği
Açıklama:
İşgücü bir ülkedeki emek arzını insan sayısı yönünden ifade eden bir kavramdır. Baska bir tanımlama ile bir ülkedeki nüfusun üretici durumda bulunan yani ekonomik faaliyete katılan kısmıdır.
İşgücü = İstihdam edilenler + İşsizler
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi 'istihdam dışında kalan çalışanlardır'?

Seçenekler

A
Yevmiyeli çalışanlar
B
Ücretli çalışanlar
C
Mal karşılığı gelir elde etmeksizin çalışan kişiler
D
Referans dönemi içinde en az bir saat ekonomik faaliyette bulunan kişiler
E
Mesleki bilgi ve görgülerini arttırmak amacıyla para ya da mal karşılığı bir gelir elde etmeksizin çalışan çıraklar
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumunun tanımına göre; İstihdam edilenler, işbaşında olanlar ve işbaşında olmayanlar olarak ikiye ayrılırlar. İşbaşında olanlar; yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans dönemi içinde en az bir saat ekonomik faaliyette bulunan kişilerdir. İşbaşında olmayanlar ise işi olanlardan, çeşitli nedenlerle referans döneminde işlerinin başında bulunmayan ancak işleri ile ilişkileri devam eden kişilerdir. Üretici kooperatifi üyeleri ile mesleki bilgi ve görgülerini arttırmak amacıyla para ya da mal karşılığı bir gelir elde etmeksizin çalışan çıraklar da istihdam kapsamına alınmışlardır. Bir hayır kurumunda para ya da mal karşılığı gelir elde etmeksizin çalışan kişiler istihdam kapsamı dışında tutulmuşlardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 32

İşsizler / İşgücü x 100 işlemi bize aşağıdakilerden hangi bilgiyi verir?

Seçenekler

A
İşgücü
B
İstihdam oranı
C
Bağımlılık oranı
D
İşsizlik Oranı
E
İşgücüne katılma oranı
Açıklama:
Emek piyasalarının temel göstergelerinden birisi de toplam işgücü içersinde işsizlerin görece ağırlığını gösteren işsizlik oranıdır.
İşsizlik oranı aşağıdaki gibi tanımlanır:
İşsizlik oranı = İşsizler/İşgücü X 100 (İşsizler=İşgücü - İstihdam Edilenler)
Doğru sevap D seçeneğidir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi 'zamana dayalı eksik istihdam' kriterlerinden biridir?

Seçenekler

A
İlave çalışmaya müsait olma
B
İşçi kapasitesini tam olarak kullanamaması
C
Normal çalışma süresinin üzerinde çalışma
D
İlave çalışmaya istekli olmama
E
Formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışma
Açıklama:
Zamana dayalı eksik istihdam, çalışma süresinin yetersizliği nedeniyle ilave bir iş arayan ve bu işte
çalışmaya müsait olanların durumunu ifade eder. Zamana dayalı eksik istihdamı tanımlamak için bu durumun referans döneminde şu üç kritere de uyması gerekir. Bu kriterler şunlardır:
• İlave çalışmaya istekli olma,
• İlave çalışmaya müsait olma,
• Normal çalışma süresinden az çalışma.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıdakiler işlemlerden hangisi bizi 'işgücüne katılma oranına' ulaştırır?

Seçenekler

A
Çalışma çağı dışındaki nüfus / Çalışma çağındaki nüfus x 100
B
İşgücü / Aktif nüfus x 100
C
İşsizler / İşgücü x 100
D
İstihdam edilenler / Aktif nüfus x 100
E
İstihdam edilenler + İşsizler
Açıklama:
İşgücüne katılma oranı, istihdam edilenlerle işsizlerin toplamının oluşturduğu işgücünün aktif nüfusa oranıdır. Bu oran, aktif nüfus içersinde işgücünün nispi ağırlığını gösterir.
İşgücüne Katılma Oranı = İşgücü / Aktif nüfus x 100'dür.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 35

Belirli bir dönemde bir firmanın, iş kolunun veya ülkenin ürettiği toplam reel üretim miktarının, bu üretimin elde edilmesi için kullanılan toplam emek-saat miktarına bölünmesiyle aşağıdakilerden hangisi elde edilir?

Seçenekler

A
İşsizlik oranı
B
Bağımlılık oranı
C
İşgücüne katılma oranı
D
Emek verimliliği
E
Eksik istihdam
Açıklama:
Emek verimliliği, belirli bir dönemde bir firmanın, iş kolunun veya ülkenin ürettiği toplam reel
üretim miktarının, bu üretimin elde edilmesi için kullanılan toplam emek-saat miktarına bölünmesiyle elde edilir.
Emek Verimliliği =Toplam ürün / Çalışılan süre x 100
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 36

Üretme katılma fonksyonu olarak ifade edlen emeğin üretimde kullanılır hâle gelmesi, yan istihdam edilmesi için emekle ilgili birbirin tamamlayıcı iki fonksyonun bir araya gelmesi gerekir. Bunlar nelerdir?

Seçenekler

A
Emek arzı ve emek talebi
B
Ücret yapısı ve emek piyasaları
C
Devlet ve emek piyasaları
D
Emek arzı ve devlet
E
Emek piyasaları ve verimlilik
Açıklama:
Üretme katılma fonksyonu olarak ifade edlen emeğin uüretimde kullanılır hâle gelmesi, yan istihdam edilmesi için emekle ilgili birbirin tamamlayıcı iki fonksyonun br araya gelmesi gerekir. Bunlar emek arzı ve emek talebidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorular arasında bulunmaz?

Seçenekler

A
Endüstri toplumlarının çoğunda, geçtiğimiz yüzyıl boyunca, neden kadınların işgücüne katılımı sürekli bir artış göstermiştir?
B
Göçün, yerel işgücünün ücret ve istihdamı üzerine etkisi nedir?
C
Asgari ücretler nitelik düzeyi düşük çalışanların işsizlik oranını arttırır mı?
D
İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelirlere etkisi nedir?
E
Ekonominin büyümesi için hangi yollara başvurmak gerekir?
Açıklama:
Endüstri toplumlarının çoğunda, geçtiğimiz yüzyıl boyunca, neden kadınların işgücüne katılımı sürekli bir artış göstermiştir?
Göçün, yerel işgücünün ücret ve istihdamı üzerine etkisi nedir?
Asgari ücretler nitelik düzeyi düşük çalışanların işsizlik oranını arttırır mı?
İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelirlere etkisi nedir?
Çalışma ekonomisisninn cevabını aradığı sorulardan bazılarıdır.
"Ekonominin büyümesi için hangi yollara başvurmak gerekir?" sorusu çalışma ekonomisinin alanına girmez. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 38

Çalışma ekonomisinin ana konusu nedir?

Seçenekler

A
Sermaye piyasaları
B
Emek piyasaları
C
Sanayi
D
Ticaret
E
Enerji
Açıklama:
Çalışma ekonomisi emek piyasalarının işleyişi ve bu piyasalarda ortaya çıkan sorunlarla ilgilenen bir disiplindir. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Emek piyasalarının başlıca fonksiyonu nedir?

Seçenekler

A
Enerji açığına dönük çözüm üretmesi
B
Kur farkının dengelenmesi
C
Ücretlerdeki düzenlemeler yoluyla emek arz ve talebinin dengelenmesi ve eşitlenmesi
D
Yeni iş alanlarının ortaya çıkarılması
E
Ar-Ge faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi
Açıklama:
Emek piyasalarının başlıca fonksiyonu ücretlerdeki düzenlemeler yoluyla emek arz ve talebinin dengelenmesi ve eşitlenmesidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi emek piyasalarını diğer piyasalardan ayıran özellikler arasında bulunmaz?

Seçenekler

A
Emeğin istihdamının çalışan ve çalıştıran arasında kişisel br ilişki ifade etmesidir
B
Genellikle hem işveren hem de işçi bakımından bir bilgi eksikliği söz konusudur.
C
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojenlik gösterir.
D
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır.
E
Emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen faktör bulunmaz.
Açıklama:
Emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi neoklasik emek piyasasaı akımı öğeleri arasında bulunmaz?

Seçenekler

A
İşgücü arzı
B
Ücret
C
Demografi
D
Sermaye arz edenler
E
İşgücünün marjinal verimliliği
Açıklama:
Sermaye arz edenler firmanın faaliyet göstermek zorunda olduğu piyasalarla ilgili bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 42

“Belirli bir referans dönemi boyunca, Birleşmiş Milletler Milli Gelir, Muhasebe ve Denge Sistemleri tarafından tanımlanmış iktisadi mal ve hizmetlerin üretim için gerekli olan işgücü arzını besleyen kadın ve erkekler” şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çalışma çağındaki nüfus
B
Aktif nüfus
C
İşgücü
D
İstihdam
E
İşveren
Açıklama:
“Belirli bir referans dönemi boyunca, Birleşmiş Milletler Milli Gelir, Muhasebe ve Denge Sistemleri tarafından tanımlanmış iktisadi mal ve hizmetlerin üretim için gerekli olan işgücü arzını besleyen kadın ve erkekler” seklinde tanımlanan kavram aktif nüfus kavramıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 43

"Cesareti kırılmış işçiler" kimlerdir?

Seçenekler

A
İşsiz kalan ve çalışmak istediği hâlde iş bulamadığı için iş aramaktan vazgeçen kişiler
B
Çalısma çağı dışında oldugu hâlde çalışmak zorunda olan çocuklar
C
Yaşlılar
D
Ev kadınları
E
Engelliler
Açıklama:
İşsiz kalan ve çalışmak istediği hâlde iş bulamadığı için iş aramaktan vazgeçen kişilere "cesareti kırılmış işçiler" denir. Doğru cevap A'dır.

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi eksik istihdamın boyutlarını belirleyen özellikler arasında bulunmaz?

Seçenekler

A
Kişi, gerektirdiğinden daha fazla formel eğitime sahiptir.
B
Kişi, formel eğitimi dışında bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır.
C
Kişi, gerektirdiğinden daha düşük iş deneyimine ve niteliğe sahiptir.
D
Kişi, gönülsüz olarak yarı zamanlı, geçici veya kesintili istihdamdadır.
E
Kişi, bir önceki işinden %20 veya daha az kazanmaktadır.
Açıklama:
Kişi, gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir. Doğru cevap C'dir.

Soru 45

Üretim sürecine katılan üretim faktörleriyle elde edilen üretim arasındaki ilişkiyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İşgücüne katılma oranı
B
Bağımlılık oranı
C
Verimlilik
D
Demografik faktör
E
Üretim-tüketim dengesi
Açıklama:
Üretim sürecine katılan üretim faktörleriyle elde edilen üretim arasındaki ilişkiyi ifade eden kavram verimliliktir. Doğru cevap C'dir.

Soru 46

I. Etkin ücret ödemeleri
II. Sendikalar ve toplu pazarlık
III. Mobilite ve göç
IV. İstihdam ve işsizlik
Yukarıdakilerden hangileri emeğin mikroekonomik yönü altında incelenen 'emek piyasaları' ile ilgilidir?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Çalışma Ekonomisinin konularını ‘makroekonomik’ ve ‘mikroekonomik’ konular olmak üzere ikiye ayrırabiliriz. Makroekonomik konular, ekonominin bütününe ilişkin alanları kapsarken, mikroekonomik konular ise bireysel ekonomik birimlerin kararlarıyla ilgilenir. Emeğin mikroekonomik yönü altında incelenen 'emek piyasası' ise emeğin makrıekonomik yönü altında incelenen 'istihdam ve işsizlik' ile ilişkili değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 47

I. Göçün yerel işgücünün ücret ve istihdamı üzerine etkisi nedir?
II. Asgari ücretler nitelik düzeyi düşük çalışanların işsizlik oranını artırır mı?
III. İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelirlere etkisiz nedir?
IV. Cömert bir işsizlik sigortası işsizlik süresini uzatır mı?
Çalışma ekonomisi, modern toplumların karşı karşıya oldukları sosyal ve ekonomik sorunların çoğunu anlamamıza ve bu sorunlara çözümler bulunmasına katkı sağlar. bu bağlamda yukarıdakilerden hangileri çalışma ekonomisi disiplinin cevabını aradığı sorulardandır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünite'nin "Çalışma Ekonomisinin Konuları" başlığını yeniden gözden geçiriniz.
Çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorulardan bazıları şunlardır :
• Endüstri toplumlarının çoğunda, geçtiğimiz yüzyıl boyunca, neden kadınların işgücüne katılımı sürekli bir artış göstermiştir?
• Göçün, yerel işgücünün ücret ve istihdamı üzerine etkisi nedir?
• Asgari ücretler nitelik düzeyi düşük çalışanların işsizlik oranını arttırır m?
• İş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelirlere etkisi nedir?
• İnsan sermayesine yapılan sübvansiyonlar, dezavantajlı çalışanların ekonomik refahının arttırılmasında etkin bir yöntem midir?
• Sendikaların üyeleri ve ekonomi üzerindeki ekonomik etkileri nelerdir?
• Cömert bir işsizlik sigortası işsizlik süresini uzatır mı?
• Avrupa’daki işsizlik oranı niçin Amerika Birleşik Devletleri’nden daha yüksektir?

Soru 48

Çalışma ekonomisi emek piyasalarının işleyişi ve bu piyasalarda ortaya çıkan sorunlarla ilgilenen bir disiplindir. Bu bağlamda, aşağıdakilerden hangisi emek piyasasını diğer piyasalardan ayıran temel özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Emeğin istihdamı çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade eder.
B
Emek piyasasında işçi ve işveren bakımından tam bilgi vardır.
C
Emek piyasasında grup ilişkilerini etkileyen bir çok faktör bulunur.
D
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojendir.
E
Tek bir emek piyasası yoktur.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünite'nin "Emek Pİyasalarına Genel Bakış" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Emek piyasalarını diğer piyasalardan ayıran birçok farklı özellikler bulunmaktadır. Şimdi bu özellikleri sıralayalım:
a) Emek piyasasını mal ve diğer piyasalardan ayıran belki de en önemli özellik, emeğin istihdamının çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade etmesidir.
b) Emek piyasası hakkında genellikle hem işveren hem de işçi bakımından bir bilgi eksikliği söz konusudur.
c) Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojenlik gösterir.
d) Tek bir emek piyasası yoktur, farklı birçok iş için binlerce piyasa vardır.
e) Emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır.
f) Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır.

Soru 49

Çalışma çağındaki nüfus tanımlanırken bir yaş sınırlamasından hareket edilir. Buna göre, çalışma çağın alt sınırını belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zorunlu temel eğitimin bitişi
B
Emek piyasasındaki açık işlerin nitelikleri
C
Çalışabilir nüfusun yoğunluğu
D
Genç işsizlik oranı
E
Kaba doğum oranı
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlılıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Çalışma çağındaki nüfus tanımlanırken bir yaş sınırlamasından hareket edilir. Genellikle, bu çağın alt sınırı, zorunlu temel eğitimin bitişini ifade ederken; üst sınırı da emeklilik yaşına karşılık gelmektedir.

Soru 50

Çalışma çağında yani 15 ve daha yukarı yaş grubunda olup kurumsallaşmamış nüfusa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çalışma çağındaki nüfus
B
İşgücü
C
İstihdam edilenler
D
Aktif nüfus
E
İşgücünde olmayanlar
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Aktif ya da faal nüfus, çalışma çağında yani 15 ve daha yukarı yaş grubunda olup kurumsallaşmamış nüfustan oluşmaktadır.

Soru 51

Bir ülkedeki nüfusun üretici durumda bulunan yani ekonomik faaliyete katılan kısmına ne ad verilir?

Seçenekler

A
İstihdam edilenler
B
İşgücü
C
İşsiz
D
Aktif nüfus
E
Çalışma çağındaki nüfus
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İşgücü bir ülkedeki emek arzını insan sayısı yönünden ifade eden bir kavramdır. Başka bir tanımlama ile bir ülkedeki nüfusun üretici durumda bulunan yani ekonomik faaliyete katılan kısmıdır.

Soru 52

I. İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar
II. İş bulma ümidi olmayanlar
III. Mevsimlik çalışanlar
TÜİK'e göre, yukarıdakilerden hangileri işgücüne dahil olmayanlar grubunda yer alır?

Seçenekler

A
I, I ve III
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye İstatistik Kurumu, işgücüne dahil olmayanları şu gruplara ayırmıştır:
• İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar: Çeşitli nedenlerle bir iş aramayan, ancak hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• İş bulma ümidi olmayanlar: Daha önce iş aradığı hâlde bulamayan veya kendi vasıflarına uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için iş aramayan ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• Diğer: Mevsimlik çalışma, ev kadını olma, öğrencilik, irad sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz hâlde olma gibi nedenlerle iş aramayıp ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
• Mevsimlik çalışanlar: Mevsimlik çalışması nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Ev işleriyle meşgul: Kendi evinde ev işleriyle meşgul olması nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Öğrenci: Bir öğrenim kurumuna devam etmesi nedeniyle iş aramayan ve iş başı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Emekli: Bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli olduğu için iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Çalışamaz hâlde: Bedensel özür, hastalık veya yaşlılık nedeniyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
• Diğer: Ailevi ve kişisel nedenler ve bunun dışındaki diğer nedenler ile iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Soru 53

"Birincil İşgücü" aşağıdakilerden hangisini kapsar?

Seçenekler

A
Emekli çalışanlar
B
Emek piyasasında tam ve sürekli çalışanlar
C
İşe bağımlılıkları esas sorumlulukları olarak görülmeyenler
D
Okul çağındaki çocuklar
E
Evli kadınlar
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İşgücüne katılma durumunda bulunan kişilerin hepsinin çalışma istek ve zorunlulukları aynı derecede değildir. Bu bakımdan işgücünü; birincil ve ikincil işgücü olarak ikiye ayırabiliriz. Birincil işgücü, emek piyasasında tam ve sürekli çalışanları kapsar. Hanehalkı reisleri gibi. İkincil işgücü ise, bir işe bağımlılıkları esas sorumlulukları olarak görülmeyen kişilerden oluşur. Evli kadınlar, okul çağındaki çocuklar ve gençler ikincil işgücü olarak nitelendirilir.

Soru 54

"İkincil işgücü" aşağıdakilerden hangisini kapsar?

Seçenekler

A
İşe bağımlılıkları esas sorumlulukları olarak görülmeyenler
B
Emek piyasasında tam ve sürekli çalışanlar
C
Emekli çalışanlar
D
Kısmi süreli çalışanlar
E
Yarı zamanlı işlerde çalışanlar
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İşgücüne katılma durumunda bulunan kişilerin hepsinin çalışma istek ve zorunlulukları aynı derecede değildir. Bu bakımdan işgücünü; birincil ve ikincil işgücü olarak ikiye ayırabiliriz. Birincil işgücü, emek piyasasında tam ve sürekli çalışanları kapsar. Hanehalkı reisleri gibi. İkincil işgücü ise, bir işe bağımlılıkları esas sorumlulukları olarak görülmeyen kişilerden oluşur. Evli kadınlar, okul çağındaki çocuklar ve gençler ikincil işgücü olarak nitelendirilir.

Soru 55

Aktif nüfus içerisinde istihdam edilenlerin görece ağırlığını gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çalışan oranı
B
Eksik istihdam oranı
C
İşgücüne katılım oranı
D
İstihdam oranı
E
İşsizlik oranı
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Emek piyasalarının temel göstergelerinden birisi olan istidam oranı, aktif nüfus içerisinde istihdam edilenlerin görece ağırlığını gösterir.

Soru 56

İstihdamın sektörel dağılımı içinde tarımın ağırlıkta olduğu, ücretsiz aile işçilerinin yoğun olarak bulunduğu ve işsizlik sigortası uygulamasının bulunmadığı ülkelerde, işgücünün gereği gibi değerlendirilememesinden kaynaklanan istihdam sorununa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kayıtdışı istihdam
B
Eksik istihdam
C
Az istihdam
D
Gizli istihdam
E
Kayıtlı istihdam
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise 1. Ünitenin "Çalışma Ekonomisinin Bazı Temel Kavramları" başlıklı ünitesini yeniden gözden geçiriniz.
Eksik istihdam, istihdamın sektörel dağılımı içinde tarımın ağırlıkta olduğu, ücretsiz aile işçilerinin yoğun olarak bulunduğu ve işsizlik sigortası uygulamasının bulunmadığı ülkelerde, işgücünün gereği gibi değerlendirilememesinden kaynaklanan önemli bir sorundur.

Soru 57

I- Çalışma/boş zaman kararı, II- Katılma oranları, III- Verimlilik, IV- Emeğin kalitesi
Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin makroekonomik yönü ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece IV
E
I ve IV
Açıklama:
Sayılan şıklardan sadece verimlilik çalışma ekonomisinin makro yönü ile ilgilidir, diğerleri mikro yönü ile ilgili konulardır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorular arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Endüstrileşmiş toplumlarda neden kadınların işgücüne katılma oranları artmıştır?
B
Göç yerli işçilerin istihdamı ve ücretlerini nasıl etkiler?
C
Asgari ücretler niteliksiz işgücünün işsizlik oranını arttırır mı?
D
Kamu kesimi borçlanma gereğini arttıran unsurlar nelerdir?
E
İşsizlik sigortasının cömert olması işsizlik süresini uzatır mı?
Açıklama:
d şıkkı çalışma ekonomisi ile doğrudan ilgisi olmayan, kamu ekonomisi/maliyesi ile ilgili bir konudur. Diğer şıklar çalışma ekonomisinin cevabını aradığı sorulardır

Soru 59

İşçinin iş seçerken sadece en yüksek ücreti değil bütün unsurları göz önüne alarak en yüksek faydayı elde etmeyi amaçlaması emek piyasalarının aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
İstihdamın çalışan ile çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade etmesi
B
Emek piyasalarında bilgi eksikliğinin olması
C
Emek piyasalarına arz edilen emeğin heterojen olması
D
Tek bir emek piyasasının olmaması
E
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücünün nispeten düşük olması
Açıklama:
İşçinin işe girerken sadece ücreti değil çalışma koşulları ve diğer hususları da içeren istihdam paketinin tümüne bakarak değerlendirme yapması emek piyasalarının 'İstihdamın çalışan ile çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade etmesi' özelliği ile alakalıdır.

Soru 60

Emek piyasalarında işçinin bulduğu işin kendisine en uygun iş olup olmadığı konusunda değerlendirme yapmasının güçlüğü piyasaların hangi özelliği ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Piyasaların çok sayıda olması
B
İşgücünün heterojen olması
C
İşlerin heterojen olması
D
Piyasalarda bilgi eksikliği olması
E
İşçi- işveren arasında pazarlık güçlerinin eşit olmaması 'Piyasalarda bilgi eksikliği olması' özelliği ile ilgilidir.
Açıklama:
Emek piyasalarında işçinin bulduğu işin kendisine en uygun iş olup olmadığı konusunda değerlendirme yapmasının güçlüğü emek piyasasında bir bilgi eksikliğinin olmasından kaynaklanmaktadır.

Soru 61

'Emek piyasalarında sendikaların davranışlarını belirleyen sosyal, siyasal ve ideolojik bazı etkenler mal piyasasında yer alan firmaların davranışlarını etkileyen faktörlerden farklıdır' cümlesinde emek piyasalarının aşağıdaki özelliklerinden hangisine vurgu yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Emek piyasalarında bilgi eksikliğinin olması
B
Emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen bir çok faktörün olması
C
İstihdamın çalışan ve çalıştıran arasında kişisel bir ilişkiyi ifade etmesi
D
Emek piyasalarında işgücünün heterojen olması
E
İşçi-işveren arasında pazarlık gücü farklılığının olması
Açıklama:
'Emek piyasalarında sendikaların davranışlarını belirleyen sosyal, siyasal ve ideolojik bazı etkenler mal piyasasında yer alan firmaların davranışlarını etkileyen faktörlerden farklıdır' cümlesinde emek piyasalarında grup ilişkilerini etkileyen bir çok faktörün olması özelliğine vurgu yapılmaktadır.

Soru 62

I- Demografi, II- İş arayanlar, III- İşgücünün Marjinal Verimliliği, IV- Bireysel tercihler
Neoklasik Emek Piyasası Akımına göre aşağıdakilerden hangisi İşgücü arzı ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Neoklasik Emek Piyasası Akımına göre Demografi, İş arayanlar, ve Bireysel tercihler İşgücü arzı ile ilgilidir

Soru 63

I- İşgücünün marjinal verimliliği, II- İş arayanlar, III- Demografi, IV- Bireysel tercihler
Aşağıdakilerden hangisi Neoklasik Emek Piyasası Akımında İşgücü Talebi kısmında yer alır?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Seçeneklerden sadece İşgücünün marjinal verimliliği Neoklasik Emek Piyasası Akımının İşgücü Talebi kısmında yer alırken diğerleri İşgücü Arzı tarafında yer almaktadır.

Soru 64

Aslı Hanım, göçün yerel işgücünün ücretlerine etkisi, insan sermayesinin bireysel getirileri ve ekonomik refah üzerindeki etkileri hakkında bir ödev hazırlamaktadır.
Aslı Hanım'ın ödevi "temel olarak" hangi çalışma alanı kapsamında değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Göç sosyolojisi
B
Çalışma ekonomisi
C
Kamu maliyesi
D
Çalışma sosyolojisi
E
Antropoloji
Açıklama:
Çalışma ekonomisi disiplini iktisadın bir alt dalı olarak emek piyasalarının işleyişine odaklanmıştır. Emek arzı ve emek talebi, ücretler, insan sermayesi (farklı kaynaklarda beşeri sermaye olarak da kullanılmaktadır), iş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin istihdam ve gelire etkisi, sendikaların ekonomik etkileri gibi konuları kapsamaktadır. Diğer bir ifadeyle modern toplumların karşı karşıya olduğu sosyal ve ekonomik sorunların anlaşılması ve bu sorunlara çözüm bulunmasında önemli katkı sağlayan bir alandır. Soru kökünde temel olarak ücretler, insan sermayesinin bireysel getiriler üzerindeki etkileri ve refah ilişkisi verildiğinden öncelikli olarak çalışma ekonomisi alanı içinde değerlendirilmektedir.

Soru 65

"Çalışma Ekonomisinin Çerçevesi" şemasını göz önünde bulundurduğunuzda "verimlilik" hangi kategori içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Emek piyasaları
B
Etkin ücret ödemeleri
C
Emeğin makroekonomik yönü
D
Emek arzı
E
Mobilite ve göç
Açıklama:
Çalışma ekonomisi alanında yaygın olarak kullanılan ve kitap kapsamında 3. saydafa verilmiş olan Çalışma Ekonomisinin Çerçevesine göre verimlilik emeğin makroekonomik yönünde yer almaktadır. Soru seçeneklerinde yer alan emek piyasaları, etkin ücret ödemeleri, emek arzı ile mobilite ve göç kavramları emeğin mikroekonomik yönü kapsamındadır.

Soru 66

"Çalışma Ekonomisinin Çerçevesi" şemasını göz önünde bulundurduğunuzda "ayrımcılık" hangi kategori içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
İşsizlik
B
Verimlilik
C
Kişisel kazançların dağılımı
D
Emeğin mikroekonomik yönü
E
Emeğin makroekonomik yönü
Açıklama:
Çalışma ekonomisi alanında yaygın olarak kullanılan ve kitap kapsamında 3. saydafa verilmiş olan Çalışma Ekonomisinin Çerçevesine göre ayrımcılık, emeğin mikroekonomik yönünde yer almaktadır. Soru seçeneklerinde yer alan işsizlik, kişisel kazançların dağılımı ve verimlilik emeğin makroekonomik yönü kapsamındadır.

Soru 67

Aşağıdakileden hangisi emek piyasalarında güç dengesinin "alıcılar" lehine olması durumuna uygun bir açıklamadır?

Seçenekler

A
İş arayan sayısının fazla olmaması
B
İşverenlerin beklemesinin zorluğu
C
İşçilerin sınırsız seçeneklere sahip olması
D
İşçinin farklı gelir kaynaklarının olması
E
İşsizliğin yaygınlığı
Açıklama:
Emek piyasaları emek arz ve talebinin karşılaştığı ortamlardır ve bu piyasalarda "alıcılar" ile işverenler anlatılmak istenmektedir. Alıcılar emeği talep eder ve işçilerde emek güçlerini sunarlar. Tekrar belirtmek gerekirse işçiler emek arz ederken , işverenler emek talep etmekte bir anlamda emekgücünün alıcısı olmaktadır. Emek piyasalarında güç dengesinin "alıcılar" lehine olması durumu ile anlatılmak istenen çok sayıda işçinin ve az sayıda işverenin bulunduğu bir ortamda daha fazla bekleyebilecek ve seçenekler arasında seçim yapabilecek taraf işverenlerdir. Ancak sendikaların varlığı ve işçileri işverenler karşısında daha güçlü hale getirebilmesi durumunda güç dengesi değişebilecektir. Soru kökünde güçün alıcılar lehine olması durumunu açıklayabilecek ifade sorulduğundan e seçeneğinde yer alan "işsizliğin yaygın olması" durumu doğru seçenektir. Diğer seçenekler kendi başına doğru ya da mevcut farklı durumları ifade etse de sorunun cevabı kapsamında geçerli değildir. İşsizlik yaygınsa güç alıcılar lehinedir.

Soru 68

Aktif nüfusun 100 kişi olduğu bir ekonomide 25 kişi "İstihdamda Olmayanlar" ve 10 kişi de "İşsiz" kategorisinde yer almaktadır.
Bu ekonomide "İşgücü" ve "İstihdam Edilenler" kategorilerinde kaç kişinin yer aldığı hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İşgücü 100 - İstihdam edilenler 90
B
İşgücü 75 - İstihdam edilenler 65
C
İşgücü 25 - İstihdam edilenler 25
D
İşgücü 10 - İstihdam edilenler 90
E
İşgücü 25 - İstihdam edilenler 10
Açıklama:
Sorunun çözümü "Aktif Nüfusun Dağılımı" durumunun bilinmesine dayalıdır.
Şemaya göre 100 kişi "Aktif Nüfus" kategorisinde ve 25 kişi "İstihdamda Olmayanlar" kategorisinde ise 75 kişi "İşgücü" olarak bulunur. İşgücü de "İstihdam Edilenler" ve "İşsiz" toplamıdır. 10 kişi de "işsiz" kategorisinde yer almakta olduğundan "İstihdam Edilenler" 65 kişidir.

Soru 69

Aktif Nüfus - (İstihdam Edilenler+ İşsizler) hesaplaması bulunacak sayı aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Seçenekler

A
Toplam Nüfus
B
Eksik İstihdam
C
Gücenmiş İşgücü
D
Kurumsal Nüfus
E
İşgücünde olmayanlar
Açıklama:
Aktif Nüfustan işgücü (istihdam edilenler+işsizler) çıkarıldığında işgücünde olmayanlara ulaşılır.

Soru 70

İşgücü - İstihdam Edilenler=?
Yukarıdaki hesaplama sonucunda elde edilecek değer aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Seçenekler

A
Aktif Nüfus
B
İşsizler
C
İşgücünde olmayanlar
D
Kurumsal Nüfus
E
Toplam Nüfus
Açıklama:
İşgücü istihdam edilenler ile işsizlerin toplamından oluşur.

Soru 71

Bir kişi çalıştığı işin gerektirdiğinden daha fazla formel eğitime sahipse aşağıdakilerden hangisi onun işgücü piyasasındaki durumunu gösterir?

Seçenekler

A
Eksik istihdam edilen
B
Friksiyonel İşsiz
C
Gücenmiş İşçi
D
İşgücü Dışında Kalan
E
Yapısal İşsiz
Açıklama:
Bir kişi istihdam edildiği halde işin gerektirdiğinden daha fazla formel eğitime sahipse 'eksik istihdam edilmiş' sayılır.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi "Kurumsal Nüfus" tanımı içinde yer alan nüfus gruplarından biridir?

Seçenekler

A
Özel nitelikli hastanede kalanlar
B
Hanelerde ikamet edenler
C
Kadınlar
D
Ücretsiz aile işçileri
E
Devlet memurları
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumuna göre "Kurumsallaşmış Nüfus", “okul, yurt, otel, çocuk yuvası, huzurevi, özel nitelikli hastane, hapishane, kışla ve orduevi gibi yerlerde ikamet edenlerle, yabancı uyruklulardan oluşan nüfustur.”
Bu bağlamda "a" seçeneği doğrudur. Yukarıdaki tanımda sayılan yerlerde kalan nüfus için "emek piyasalarında yer alma kararları" bir kurumun iznine ya da düzenlemesine bağlı olduğundan, diğer bir ifadeyle bu nüfus gruplarında yer alan bireyler kaç saat çalışıp kaç saat boş zaman kullanacaklarına ilişkin kararları sadece piyasa ücret oranları ve kişisel değerlendirmeleri ile yapamadıklarından kurumsal nüfus içinde yer almaktadırlar.

Soru 73

Hatice Hanım kendi evinde ev işleriyle meşgul olmakta bu nedenle iş aramamaktadır. Ayrıca işbaşı yapmaya da hazır değildir.
Türkiye İstatistik Kurumu tanımına göre Hatice Hanım'ın emek piyasalarındaki konumu hangi sınıflandırma kapsamında değerlendirilir?

Seçenekler

A
Bağımlı nüfus
B
Cesareti kırılmış işgücü
C
İstihdamda
D
İşgücüne dahil olmayan
E
İşsiz
Açıklama:
Ücretsiz aile işçiliği kadınlarla ilgili olarak karışıklığa yol açabilen bir durumdur ancak burada "ev işleri" vurgusu yapılmıştır ve çeldiricilerde de ücretsiz aile işçiliği kavramına yer verilmemiştir.Tarım sektöründe ailenin işilerine yardım etmektedir vb. bir ifade olmadığı için bu kavram ile ilgili durum nettir.
Bir diğer durum "bağımlı nüfus" ile ilgili bir karışıklık durumu olabilir. Burada da kitapta yer alan "Bağımlılık Oranı" esas alınmalıdır. Daha geniş bir yorum yapılarak "ev işleri ile meşgul ise gelir yoktur ve bağımlıdır" gibi bir sonuca varılmamalıdır. Tüm sorular ve yanıtları öncelikli olarak kitapta yer alan temel kavramlara dayalıdır. her şık ile ilgili farklı yorumlar yapılabilir belki ancak temel olarak teorik çerçeve, tanım ve kavramlar dikkate alınmalıdır.
Türkiye İstatistik Kurumu tanımına göre , işgücüne dahil olmayanları şu gruplara ayırmıştır:
• İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar
• İş bulma ümidi olmayanlar
• Mevsimlik çalışanlar
• Ev işleriyle meşgul
• Emekli
• Çalışamaz hâlde
• Diğer: Ailevi ve kişisel nedenler ve bunun dışındaki diğer nedenler ile iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.
Soru kökünde yer alan Hatice Hanım kendi evinde ve ev işleriyle meşgul olarak tanımlandığından doğru yanıt "d" şıkkıdır.

Soru 74

Aktif nüfusun 70 ve istihdam edilenlerin 35 kişi olduğu bir ekonomide istihdam oranı kaçtır?

Seçenekler

A
% 100
B
%50
C
%150
D
%3,5
E
%7
Açıklama:
İstihdam Oranı %50'dir, doğru yanıt "b" şıkkıdır. İstihdam oranı formülü yardımıyla 35/70*100 ile hesaplama yapılabilir.

Soru 75

Türkiye İstatistik Kurumunun tanımına göre; “istihdam edilenler,.................(1) ve işbaşında olmayanlar olarak ikiye ayrılırlar. ..............(2); yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans dönemi içinde .....................(3) ekonomik faaliyette bulunan kişilerdir. İşbaşında olmayanlar ise işi olanlardan, çeşitli nedenlerle referans döneminde işlerinin başında bulunmayan ancak işleri ile ilişkileri devam eden kişilerdir.
Yukarıdaki parçada numaralandırılmış yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
(1) Kurumsal nüfus
(2) işbaşında olanlar
(3) en az bir saat
B
(1) işsizler
(2) işbaşında olanlar
(3) referans haftasında
C
(1) işbaşında olanlar
(2) istihdamda olanlar
(3) haftada 45 saat
D
(1) işbaşında olanlar
(2) işbaşında olmayanlar
(3) en az bir saat
E
(1) işbaşında olanlar
(2) işbaşında olanlar
(3) en az bir saat
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumunun tanımına göre; “istihdam edilenler, işbaşında olanlar ve işbaşında olmayanlar olarak ikiye ayrılırlar. İşbaşında olanlar; yevmiyeli, ücretli, maaşlı, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans dönemi içinde en az bir saat ekonomik faaliyette bulunan kişilerdir. İşbaşında olmayanlar ise işi olanlardan, çeşitli nedenlerle referans döneminde işlerinin başında bulunmayan ancak işleri ile ilişkileri devam eden kişilerdir.
Kitap kapsamında verilen Türkiye İstatistik Kurumu tanımı açık ve net olarak bir ayrım ve tanımlama yapmıştır. Doğru yanıt "e" şıkkıdır.

Soru 76

Normal çalışma süresinden az çalışan Hasan Bey ilave çalışmaya müsait ve isteklidir.
Hasan Bey'in emek piyasalarındaki konumu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Cesareti kırılmamış işgücü
B
İkame etkisi kuvvetli olan birey
C
Zamana Dayalı Eksik İstihdam
D
Yüksek insan sermayesi yatırımına sahip
E
İşsiz
Açıklama:
Uluslararası Çalışma İstatistikçileri Konferan- sı’nın (ICLS) 1998 yılında yapılan 16. toplantısında, eksik istihdamın tanımı ve ölçülmesi yeniden gözden geçirilmiş ve bu konuda önemli bir adım atılmıştır. Buna göre eksik istihdam, zamana dayalı eksik istihdam (time-related underemployment) ve yetersiz istihdam (inadequate employment) olarak ikiye ayrılmıştır. Bu tanımdan önce 1982 yılında yapılan 13. toplantısında eksik istihdam, görülebilir ve görülemeyen eksik istihdam olmak üzere ikiye ayrılmıştı.
Her iki tanımda da normalden az çalışma durumunun kişinin isteğine bağlı olup olmadığına dikkat edilmelidir.
Soruda verilen durum "Zamana Dayalı Eksik İstihdam" durumudur, doğru yanıt"c" şıkkıdır. Bu durumda kişinin normal olarak kabul edilen süreden az çalışması bir tercih değildir, ilave çalışmaya istekli ve müsait olmaksızın normal olarak kabul edilen süreden az çalışılması eksik istihdam kapsamında değerlendirilemez.

Soru 77

Çalışma ekonomisi bir disiplin olarak, emeğin hem mikro hem de makro ekonomik yönlerine ilişkin araştırmaları kapsamaktadır. Aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi araştırma alanı çalışma ekonomisi alanı açısından emeğin makro ekonomik yönünü ilgilendirmektedir?

Seçenekler

A
Emek piyasasında istihdam ve işsizlik oranları
B
Çalışma boş zaman kararı
C
İşgücüne katılma oranı
D
Emeğin kalitesi
E
Emek arzı ve emek talebinin belirleyicileri
Açıklama:
Sorunun cevabına ilişkin daha detaylı bilgi ve açıklamaları kitabınızın 'ÇALIŞMA EKONOMİSİNİN KONULARI' başlıklı içeriğinde bulabilirsiniz
Çalışma boş zaman kararı, İşgücüne katılma oranı, Emeğin kalitesi ,Emek arzı ve emek talebinin belirleyicileri olarak seçeneklerde verilen kavramlar çalışma ekonomisinin mikro ekonomi ile ilişkilendirdiği ve daha çok bireysel olarak emek piyasalarında dengeleri etkileyen kavramlardır ve emek piyasasının mikro ekonomi ile ilişkili konuları arasında yer alır ancak A seçeneğinde verilen İstihdam ve işsizlik konusu ise emek piyasasında gerçekleşen ancak ekonominin genelini ve toplumun refah düzeyini etkileyen bir kavram olması nedeniyle emek piyasasının makro ekonomi ilişkisini açıklamaktadır. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.

Soru 78

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde emek piyasalarının ekonomik rolü net olarak ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
İş arayan işgücüne, vasıflarına uygun iş bulabilme, işverenlere ise üretim sürecinde kullanacakları, ihtiyaç duydukları vasıfta işgücünü seçebilme olanağı
tanıması
B
Ekonomide işsizlik ve enflasyonu azaltmak
C
Sürdürülebilir bir büyümenin sağlanmasında etkili politikalar üretmek
D
Para ve sermaye piyasalarında geçerli olacak faiz ve kur seviyesine ilişkin gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek
E
Bölgesel kalkınma ve kişi başına düşen gelirin artması yönünde politika üretmek
Açıklama:
Emek piyasasının ekonomik rolüne ilişkin daha fazla bilgi için, Emek Piyasalarına Genel Bir Bakış isimli konuyu inceleyebilirsiniz.
A seçeneğinde verilen 'iş arayan iş gücüne, vasıflarına uygun iş bulabilme, işverenlere ise üretim sürecinde kullanacakları, ihtiyaç duydukları vasıfta işgücünü seçebilme olanağı tanıması' olarak ifade edilen seçenek emek piyasalarının ekonomide gerçekleştirdiği temel fonksiyon olan emek arz ve talebinin karşılaşması durumunu açıklamaktadır. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde verilen açıklamalar emek piyasasının direkt olarak etki alanını kapsayan faaliyet ve politikalar değildir.

Soru 79

Emek talebini açıklamak üzere bir fonksiyonu Y=f(x1,x2) şeklinde ifade etsek; fonksiyonda Y=emek talebi olduğu varsayımı altında x1 ve x2 sırasıyla aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi kavramları ifade eder?

Seçenekler

A
Ücret, Emeğin Marjinal Verimliliği
B
Faiz, Ücret
C
Döviz kuru, faiz
D
Ücret , İşsizlik Oranı
E
Emeğin Marjinal Verimliliği, İşgücüne Katılım Oranı
Açıklama:
Emek talebinin belirleyicileri konusunda daha fazla bilgi sahibi olmak için; Emek Piyasalarına Genel Bir Bakış isimli konu başlığını inceleyebilirsiniz.
Emek talebini açıklamak üzere bir fonksiyonu Y=f(x1,x2) şeklinde bir fonksiyon yazıldığında; x1=Ücret ve X2= Emeğin marjinal verimliliği olarak ifade edilmelidir. Çünkü bu iki kavram emek talebini doğrudan etkiler, diğer seçeneklerde verilen kavramlarla emek talebi arasında doğrudan bir neden sonuç ilişkisi yoktur.

Soru 80

Emek piyasasındaki kategorilerin uluslar arası düzeyde kabul edilmiş bir standarda oturtulması konusunda yetkili kuruluş aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
ILO
B
WHO
C
UNESCO
D
IMF
E
WB
Açıklama:
Çalışma ekonomisine ilişkin kavram ve içeriklerin oluşturulması ve duruma ilişkin uluslararası normların oluşturulmasında ILO ( Uluslararası Çalışma Örgütü) yetkil kuruluştur. Bu konuya ilişkin daha fazla bilgi edinmek için 'Çalışma Ekonomisinde Bazı Temel Kavramlar' başlıklı konuyu inceleyebilirsiniz.
Çalışma ekonomisine ait çeşitli kavramlar ve bu kavramların içerikleri kadar, bu kavramlar tarafından temsil edilen emek piyasasına ait kategorilerin ölçülmesi de oldukça sorunlu bir alandır. Her şeyden önce emek piyasasındaki kategorilerin uluslar arası düzeyde kabul edilmiş bir standarda oturtulması konusunda
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) bu anlamda genel kabul görmüş standart tanımlar oluşturmaktadır.

Soru 81

Aktif nüfus, “belirli bir referans dönemi boyunca, Birleşmiş Milletler Milli Gelir, Muhasebe ve Denge Sistemleri tarafından tanımlanmış iktisadi mal ve hizmetlerin üretimi için gerekli olan işgücü arzını besleyen kadın ve erkekler” şeklinde tanımlanmaktadır. Aşağıdaki kavramlardan hangileri tanımlanan aktif nüfusun bileşenleri arasında sayılabilir?
I. İş gücü
II. İş gücüne dahil olmayanlar
III. İstihdam Edilenler
IV. İşsizler

Seçenekler

A
I,II,III ve IV
B
I,II ve III
C
II,III ve IV
D
I,III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Aktif Nüfus konusuna ilişkin olarak daha fazla bilgi edinmek için ilgili başlığı inceleyebilirsiniz.
Aktif nüfus, “belirli bir referans dönemi boyunca, Birleşmiş Milletler Milli Gelir, Muhasebe ve Denge Sistemleri tarafından tanımlanmış iktisadi mal ve
hizmetlerin üretimi için gerekli olan işgücü arzını besleyen kadın ve erkekler” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanım, işi olmayıp iş arayanları ve istihdam
edilenleri de kapsadığı kadar işgücüne dahil olmayanları da içine almaktadır. Bu durumda I,II,III ve IV nolu kavramlar aktif işgücü tanımı içinde yer alır.

Soru 82

Aşağıdaki kavramlardan hangisi eksik istihdamın kişinin yaptığı iş ile sahip olduğu eğitim arasındaki uyumsuzluğu açıklamak için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Eğitim-İş Boşluğu
B
Açık İşsizlik
C
Eğitimli İşsiziik
D
Gücenmiş İşsizlik
E
Doğal İşsizlik
Açıklama:
Eğitim -İş uyumsuzluğuna ilişkin olarak daha fazla bilgi için 'Eksik İstihdam'başlıklı konuyu inceleyebilirsiniz.
Bazı iktisatçılar ise, eksik istihdamı düzensiz istihdama veya istihdam ile eğitim arasındaki uyumsuzluğa dayandırırlar. Livingstone’a göre, eksik istihdam kişinin yaptığı işle sahip olduğu eğitim arasındaki uyumsuzluğun bir sonucudur. Livingstone, ABD ve Kanada üzerinde yaptığı araştırmasında bunu “eğitim-iş boşluğu” (education-job gap) olarak adlandırmış ve bazı ampirik verilere
dayandırmıştır.

Soru 83

Aşağıdaki kavramlardan hangileri eksik istihdam tanımı içinde yer almaktadır?
I. Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla formel eğitime sahiptir.
II. Kişi, formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır.
III. Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir.
IV. Kişi, gönülsüz olarak yarı zamanlı, geçici veya kesintili istihdamdadır.
V. Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az kazanmaktadır (çalışma hayatına yeni girenler için aynı mesleki nitelikteki kişilerden % 20 az kazanması koşulu aranır).

Seçenekler

A
I,II,III,IV ve V
B
II,III,IV ve V
C
IV ve V
D
I,II ve III
E
I,IV ve V
Açıklama:
Eksik istihdam ve boyutları konusunda daha fazla bilgi için; Eksik İstihdam konu başlığını inceleyebilirsiniz.
Bütün bu tanımlamaların ışığında eksik istihdamın boyutları şu şekilde belirlenebilir:
• Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla formel
eğitime sahiptir.
• Kişi, formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır.
10
Çalışma Ekonomisine Giriş ve Temel Kavramlar
• Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir.
• Kişi, gönülsüz olarak yarı zamanlı, geçici
veya kesintili istihdamdadır.
• Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az
kazanmaktadır (çalışma hayatına yeni girenler için aynı mesleki nitelikteki kişilerden % 20 az kazanması koşulu aranır).

Soru 84

Aşağıda sıralanan kavramlar arasında hangileri İşgücüne katılma oranını etkileyen faktörler arasında sayılabilir?
I. Ücret
II. Emek piyasasının koşulları
III. Eğitim düzeyi
IV. Kentleşme,
V. Kadınların çalışmasına yönelik sosyal tutumlar,
VI. Boş zamanı daha değerli kılan teknolojik yenilikler ve demografik faktörler

Seçenekler

A
I, II, III, IV, V, ve VI
B
II, III, V ve VI
C
III, IV, V ve VI
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve VI
Açıklama:
İşgücüne Katılma Oranının belirleyicileri konusunda daha fazla bilgi almak için 'İşgücüne Katılma Oranı' konu başlığını inceleyebilirsiniz.
İşgücüne katılma oranını etkileyen faktörler arasında
I. Ücret
II. Emek piyasasının koşulları
III. Eğitim düzeyi
IV. Kentleşme,
VI. Kadınların çalışmasına yönelik sosyal tutumlar,
VII. Boş zamanı daha değerli kılan teknolojik yenilikler ve demografik faktörler sayılmaktadır . Bu durumda doğru seçenek A seçeneğidir.

Soru 85

Aşağıda yer alan kavramlardan hangileri emek verimliliğini etkiler?

  1. Teknolojik gelişmeler

  2. Uzmanlaşma

  3. Emek hareketliliği

  4. Toplumdaki verimlilik kültürü

  5. Kamu politikaları

Seçenekler

A
I, II, III, IV ve V
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
Emek verimliliğine ilişkin daha detaylı bilgi için 'Emek Verimlilği' konusunu inceleyebilirsiniz.
Emeğin verimliliğini belirleyen bir başka unsur, birim emek
başına düşen sermaye malı miktarıdır. Zamanla sanayide kullanılan makine sayısındaki artışlar işçi başına daha fazla sermaye malı düşmesine neden
olmuş, bu da verimliliği yükseltmiştir. Bütün bunların yanında, teknolojik gelişmeler, uzmanlaşma, emek hareketliliği, toplumdaki verimlilik kültürü
ve kamu politikaları da emek verimliliğini etkileyen unsurlar arasında sayılabilir.

Soru 86

Çalışılan süreye bağlı olarak ortaya konulan ürün değerlendirmesi çalışma ekonomisi disiplini içinde aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Emek verimliliği
B
Emek Kalitesi
C
Bağımlılık Oranı
D
İşgücüne Katılım Oranı
E
Eksik İstihdam Oranı
Açıklama:
Emek verimliliği ile ilgili daha detaylı bilgiyi Emek Verimliliği konu başlığı altında bulabilirsiniz.
Emek verimliliği, belirli bir dönemde bir firmanın, iş kolunun veya ülkenin ürettiği toplam reel üretim miktarının, bu üretimin elde edilmesi için
kullanılan toplam emek-saat miktarına bölünmesiyle elde edilir, dolayısıyla ilgili kavram; A seçeneğinde verilen Emek verimliliğidir.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi çalışma ekonomisinin makroekonomik konularından birisidir?

Seçenekler

A
Çalışma-Boş zaman kararı
B
Katılma oranları
C
İşsizlik
D
Emeğin kalitesi
E
Emek arzı
Açıklama:
Çalışma Ekonomisinin temel konularını Şekil 1.1’de gözlememiz mümkündür. Şekilde Çalışma Ekonomisinin konularının “makroekonomik” ve “mikroekonomik” konular olmak üzere ikiye ayrıldığı anlatılmaktadır. Makroekonomik konular, ekonominin bütününe ilişkin alanları kapsarken, mikroekonomik konular ise bireysel ekonomik birimlerin kararlarıyla ilgilenir. İşsizlik ekonominin bütününe ilişkin kararı kapsadığıdan makroekonomik bir konudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 88

Emek piyasası ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Emek piyasası hakkında genellikle hem işveren hem de işçi bakımından bir bilgi
eksikliği söz konusudur.
B
Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır
C
Tek bir emek piyasası yoktur, farklı birçok iş için binlerce piyasa vardır.
D
Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde homojendir.
E
Emek piyasalarının başlıca fonksiyonu ücretlerdeki düzenlemeler yoluyla emek arz ve talebinin dengelenmesi ve eşitlenmesidir
Açıklama:
Emek piyasalarının başlıca fonksiyonu ücretlerdeki düzenlemeler yoluyla emek arz ve talebinin dengelenmesi ve eşitlenmesidir. Emek piyasası hakkında genellikle hem
işveren hem de işçi bakımından bir bilgi eksikliği söz konusudur. Emek piyasasında işçinin pazarlık gücü nispi olarak azdır. Genellikle bu piyasalarda güç “alıcılar” lehinedir. Çünkü iş arayanların sayısı açık işlerden fazladır. İşveren bekleyebilir ya da birçok işçi arasından seçim yapabilir, ancak işçi sınırlı kaynaklara sahip olduğu için istihdam koşullarının belirlenmesinde işveren kadar etkili olamaz. D seçeneğinde verilen ifade doğru değildir. Emek piyasasına arz edilen emek büyük ölçüde heterojenlik gösterir. Bireyler, motivasyonları, belirli işlere yatkınlıkları, yetenekleri ve risk alma istekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 89

Emek piyasasındaki genel kabul görmüş standart tanımları hangi kurum oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
B
Dünya Bankası (WB)
C
NATO
D
IMF
E
Birleşmiş Milletler (UN)
Açıklama:
Çalışma ekonomisine ait çeşitli kavramlar ve bu kavramların içerikleri kadar, bu kavramlar tarafından temsil edilen emek piyasasına ait kategorilerin ölçülmesi de oldukça sorunlu bir alandır. Her şeyden önce, emek piyasasındaki kategorilerin uluslar arası düzeyde kabul edilmiş bir standarda oturtulması konusu gelir.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) bu anlamda genel kabul görmüş standart tanımlar oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 90

Ülkeler arasında yaygın olan yaş sınırına göre çalışma çağındaki nüfusun yaş aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
14-50
B
15-64
C
18-64
D
18-72
E
18-56
Açıklama:
Ülkeler arasında gerek zorunlu temel eğitimin süreleri ve gerekse emeklilik yaşları konusundaki farklılıklar çalışma çağındaki nüfusun uygulamada farklılaşmasına yol açmaktadır. Ancak, ülkeler arasında yaygın olan yaş sınırları 15-64 yaşları arasıdır. Yani, 15-64 yaşları arasındaki kişiler çalışma çağındaki nüfusu oluşturmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 91

Bir ülkenin aktif nüfusü 75 milyon,işgücüne dahil olmayan nüfusu 25 milyon ise işgücünün toplam nüfusu kaçtır?

Seçenekler

A
25 milyon
B
100 milyon
C
75 milyon
D
60 milyon
E
50 milyon
Açıklama:
Aktif Nüfus = İşgücü + İşgücüne dahil olmayanlar
75 milyon=işgücü+25 milyon
işgücü 50 milyon olarak bulunur.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye İstatistik Kurumuna göre işgücüne dahil olmayan gruplardan değildir?

Seçenekler

A
İş bulma ümidi olmayanlar
B
Mevsimlik çalışanlar
C
Ev işleriyle meşgul
D
Kısmi zamanlı çalışanlar
E
Emekli
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu, işgücüne dahil olmayanları şu gruplara ayırmıştır:
• İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar • İş bulma ümidi olmayanlar • Mevsimlik çalışanlar Ev işleriyle meşgul, Öğrenci, Emekli ve diğer nedenler.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 93

Aktif nüfusü 60 milyon olan bir ülkede işgücünün nüfusu 50 milyon iken istihdam edilenlerin sayısı 30 milyon ise istihdam oranı yüzde kaçtır?

Seçenekler

A
%50
B
%60
C
%55.5
D
%66.6
E
%75
Açıklama:
İstihdam oranı= İstihdam edilenler/Aktif nüfus*100
30/60*=0.5
0.5*100=50
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri eksik istihdam kapsamında değerlendirilemez?
I.Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az kazanıyorsa
II. Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahipse
III.Kişi, gönüllü olarak yarı zamanlı, geçici veya kesintili istihdamda

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Bütün bu tanımlamaların ışığında eksik istihdamın boyutları şu şekilde belirlenebilir:
• Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla formel
eğitime sahiptir.
• Kişi, formel eğitimi dışındaki bir alanda gönülsüz olarak çalışmaktadır
• Kişi, işin gerektirdiğinden daha fazla iş deneyimine ve niteliğe sahiptir.
• Kişi, gönülsüz olarak yarı zamanlı, geçici
veya kesintili istihdamdadır.
• Kişi, bir önceki işinden % 20 veya daha az
kazanmaktadır (çalışma hayatına yeni girenler için aynı mesleki nitelikteki kişilerden % 20 az kazanması koşulu aranır)
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 95

İşgücüne Katılma Oranı başka hangi adla adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
İstihdam Oranı
B
Üretim Kapasitesi Endeksi
C
Emek Verimliliği
D
Bağımlılık Oranı
E
İktisadi faaliyet oranı
Açıklama:
“İktisadi faaliyet oranı” olarak da adlandırılan işgücüne katılma oranı, ekonomi politikalarının belirlenmesinde ve uygulanmasında önemli bir rol oynar. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 96

Çalışma süresinin yetersizliği nedeniyle ilave bir iş arayan ve bu işte çalışmaya müsait olanların durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eksik istihdam
B
Zamana dayalı eksik istihdam
C
Yetersiz istihdam
D
Emek Verimliliği
E
Gelire dayalı yetersiz istihdam durumu
Açıklama:
Zamana dayalı eksik istihdam, çalışma süresinin yetersizliği nedeniyle ilave bir iş arayan ve bu işte çalışmaya müsait olanların durumunu ifade eder. Zamana dayalı eksik istihdamı tanımlamak için bu durumun referans döneminde şu üç kritere de uyması gerekir. Bu kriterler şunlardır:
• İlave çalışmaya istekli olma,
• İlave çalışmaya müsait olma,
• Normal çalışma süresinden az çalışma
Doğru cevap B seçeneğidir.

Ünite 2

Soru 1

____________ bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hisleri ve sezgileridir.
Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
Tercihler
B
Farklılıklar
C
Fikirler
D
İhtiyaçlar
E
Öncelikler
Açıklama:
Tercihler bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hisleri ve sezgileridir.

Soru 2

Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğri _____________ eğrisidir.
Aşağıdakilerden hangisi verilen boşluğa yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
Gelir
B
Boş zaman
C
Farksızlık
D
Fayda
E
Maliyet
Açıklama:
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren farksızlık eğrisidir.

Soru 3

Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Boş zaman
B
Farksızlık
C
Gelir
D
Bütçe kısıtı
E
Fayda
Açıklama:
Bütçe kısıtı, ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.

Soru 4

Ücret sabitken ___________ değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren ____________ etkisidir. Boşluklara yerleştirilmesi gereken kelimeler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Fayda - gelir
B
Fayda - fayda
C
Maliyet - farksızlık
D
Gelir - gelir
E
Gelir - maliyet
Açıklama:
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren gelir etkisidir.

Soru 5

Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkame
B
Gelir
C
Farksızlık
D
Bütçe kısıtı
E
Emek arzı
Açıklama:
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etki ikame etkisidir.

Soru 6

_______________ düşük ücret düzeylerinde ikame etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
Piyasa emek arz eğrisi
B
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
C
Bireysel emek arz eğrisi
D
Emek arz eğrisi
E
Toplam fayda eğrisi
Açıklama:
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi, düşük ücret düzeylerinde ikame etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.

Soru 7

Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emek arz eğrisi
B
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
C
Bireysel emek arz eğrisi
D
Arz eğrisi
E
Piyasa emek arz eğrisi
Açıklama:
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğri piyasa emek arz eğrisidir.

Soru 8

Herhangi bir ücret düzeyinde piyasa genelinde daha çok insan ikame etkisi altında olduğundan, piyasa emek arz eğrisi ____________ eğimli olmaktadır. Ancak ücret oranı yükseldikçe giderek daha çok sayıda insan gelir etkisi altına girebileceğinden eğrinin artış hızı__________________.Boşluklara yerleştirilmesi gereken kelimeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Pozitif - sabit kalacaktır
B
Negatif - yükselecektir
C
Negatif - yavaşlayacaktır
D
Pozitif - yavaşlayacaktır
E
Negatif - sabit kalacaktır
Açıklama:
Herhangi bir ücret düzeyinde piyasa genelinde daha çok insan ikame etkisi altında olduğundan, piyasa emek arz eğrisi pozitif eğimli olmaktadır. Ancak ücret oranı yükseldikçe giderek daha çok sayıda insan gelir etkisi altına girebileceğinden eğrinin artış hızı yavaşlayacak yani eğri dikleşmeye başlayacaktır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir meslekte iş gücünün çalışma kararını etkilemez?

Seçenekler

A
İşveren sayısının artması
B
İşlerin ücret dışı yönleri
C
Ücret dışı gelir
D
Bireylerin boş zamanı tercih etmeleri
E
Diğer ücret oranları
Açıklama:
Herhangi bir meslekte iş gücünün çalışma kararını o mesleğin ücret oranları dışında etkileyen 5 faktör bulunmaktadır: işçi sayısının artması, işlerin ücret dışı yönleri, ücret dışı gelir, bireylerin boş zamanı tercih etmeleri, diğer ücret oranları.

Soru 10

İktisatta yer alan hangi konuya göre miktarı azalan şey değerlenmektedir?

Seçenekler

A
Neoklasik Çalışma
B
Boş Zaman Teorisi
C
Nedret Kanunu
D
Emek Piyasası
E
İkame Etkisi
Açıklama:
İktisatın temel konularından olan Nedret (kıtlık) Kanunu’na göre miktarı azalan şey değerlenecektir.

Soru 11

Neoklasik çalışma/boş zaman teorisinde zaman kullanım tipleri aşağıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
Emek, Üretim
B
Çalışma ,Boş zaman
C
Mesai, ücret
D
Üretim, Tüketim
E
Ücret, Maliyet
Açıklama:
Burada piyasa dışı aktiviteleri kolaylık sağlamak amacıyla ‘boş zaman’ olarak nitelendiriyoruz.
Gerçekte çocuk bakımı, yemek pişirmek, ev işlerini yapmak gibi faaliyetlerin de piyasa dışı aktivitelerin içinde yer aldığını ve bunların vakti boş geçirmek kadar rahat işler olmadıklarını belirtmekte fayda
vardır.
Neoklasik çalışma/boş zaman teorisinde zaman kullanımının iki tipi olduğu savunulur. Bunlar “çalışma” ve “boş zaman”dır

Soru 12

"Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir."
Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma verilen addır?

Seçenekler

A
Bütçe Kısıtı
B
Ücret oranı
C
Farksızlık Eğrisi
D
Çalışma Kararı Dengesi
E
Gelir ve İkame Etkileri
Açıklama:
Farksızlık eğrileri ayrıca; orijinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda düzeyini göstermek (I2’nin fayda düzeyi >I1’in fayda düzeyi) ve kesişmemek özelliklerine de sahiptirler.
Farksızlık Eğrisi
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir.

Soru 13

Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir. Bu eğriye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütçe Kısıtı
B
Farksızlık Eğrisi
C
Gelir Etkisi
D
İkâme Etkisi
E
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
Açıklama:
Bütçe kısıtı kişinin piyasada kazanacağı ücret oranı veri iken mümkün olabilen bütün farklı gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren doğrudur.
Buna göre saat başı ücret T5 olarak varsayılırsa, zamanının tümünü (100 saat) çalışarak değerlendiren kişi 500 lira gelire sahip olacak, (B noktası) ancak hiç boş zamanı olmayacaktır.
Bütçe Kısıtı
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.

Soru 14

Ücret oranının değişmesi, bütçe kısıtının ve denge çalışma kararının değişmesine neden olur.
Örneğin, ücret oranının yükselmesi bireyin çalışma
kararını etkileyen ve ters yönde çalışan iki etki meydana
getirir. Bu etkiler aşağıdaki seçeneklerden hangileridir?

Seçenekler

A
Bütçe ve İkame Etkileri
B
Gelir ve Ürün Etkileri
C
Üretim ve İkame Etkileri
D
Bütçe Kısıtı ve İkame Etkileri
E
Gelir ve İkame Etkileri
Açıklama:
Ücret oranının değişmesi, bütçe kısıtının ve
denge çalışma kararının değişmesine neden olur.
Örneğin, ücret oranının yükselmesi bireyin çalışma
kararını etkileyen ve ters yönde çalışan iki etki meydana
getirir.
Bunlardan gelir etkisine göre, ücretin yükselmesi
kişinin gelirinin yükselmesi anlamına gelir.
Boş zaman gelir arttığında talebi artan normal bir
mal olduğundan, bu durumda birey daha fazla boş
zaman satın alarak çalıştığı süreyi azaltır.
Gelir Etkisi
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
İkâme Etkisi
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.

Soru 15

İnsanlar çok isteseler bile gelirlerini aşan miktarlarda mal ve hizmet talep edemeyeceklerine göre, talep edebileceğimiz boş zaman/ çalışma süresi miktarları da sınırlı olacaktır. Bunu kanıtlamanın en doğru yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık Eğrisi
B
Çalışma Kararı Dengesi
C
Bütçe Kısıtı
D
Emek Arzı
E
Gelir Etkisi
Açıklama:
Bütçe Kısıtı
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin
elde edebileceği bütün gelir ve çalışma
süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.
Hangi boş zaman ve gelir kombinasyonunu seçeceğimiz (satın alacağımız) piyasada çalışarak elde edeceğimiz gelir
ile bağlantılıdır. İnsanlar çok isteseler bile gelirlerini
aşan miktarlarda mal ve hizmet talep edemeyeceklerine
göre, talep edebileceğimiz boş zaman/ çalışma süresi miktarları da sınırlı olacaktır.Bunu bütçe kısıtı ile gösterebiliriz.

Soru 16

Çalışanları mutlu etmek başarılı bir işi yürütmenin temel unsurudur. İşçilere “iyi ve rekabetçi bir ücret ödemek” her ne kadar önemli olsa
da onları mutlu etmek için tek yol değildir. “İyİ ücret” aslında sadece bir başlangıçtır. Çalışanlar sizden (işverenler) aşağıdakilerden hangisini talep etmez?

Seçenekler

A
Esneklik
B
İstihdam Güvenliği
C
Adil Davranış
D
Takdir Edilmek
E
Çok Çalışmak
Açıklama:
Çalışanlar Siz İşverenlerden Ne İsterler?
Çalışanları mutlu etmek başarılı bir işi yürütmenin
temel unsurudur. İşçilere “iyi ve rekabetçi
bir ücret ödemek” her ne kadar önemli olsa
da onları mutlu etmek için tek yol değildir. “İyi
ücret” aslında sadece bir başlangıçtır. Çalışanlar
sizden (işverenler) şunları isterler:
1. Esneklik
2. İstihdam Güvenliği
3. Takdir Edilmek
4. Adil Davranış
5. Hoş Bir Ortam

Soru 17

Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde
ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir. Bu eğriye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücret Dışı Gelir
B
İkâme Etkisi
C
Bireysel Emek Arz Eğrisi
D
Emek Arzı
E
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
Açıklama:
Çeşitli ücret düzeylerinde bireyin çalışmak istediği süreleri göstermektedir. Bu şekil bölümün başından bu yana adım adım bulmaya çalıştığımız geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisinden başka bir şey değildir.
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde
ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.

Soru 18

Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir. Bu eğriye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
B
Piyasa Emek Arz Eğrisi
C
Arz Eğrisi
D
Ücret Oranları Eğrisi
E
Ücret Dışı Gelir Eğrisi
Açıklama:
Piyasa kişilerden oluştuğuna göre, çeşitli ücret düzeylerinde
piyasadaki şahısların tek tek çalışma sürelerini toplarsak o ücret düzeyinde piyasadaki toplam emek arz miktarını bulabiliriz. Aşağıdaki şekil bu yolla elde edilen piyasa emek arz eğrisini göstermektedir.
Piyasa Emek Arz Eğrisi
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 19

Emek arzının temel belirleyicilerinden birisi de işçi sayısıdır. Bir emek piyasasında işçi sayısının artmasının bağlı olduğu unsurlar hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Emek göçü-Doğum oranının ölüm oranından fazla olmasıdır
B
Ücret Dışı Gelir-İşçi Sayısının Artması
C
Çalışma süresinin artması-İşçi Sayısının Artması
D
İşlerin Ücret Dışı Yönleri-Ölüm oranı
E
İşçi Sayısının Artması -Bireylerin Boş Zamanı Tercih Etmeleri
Açıklama:
İşçi Sayısının Artması
Emek arzının temel belirleyicilerinden birisi de işçi sayısıdır. Bir emek piyasasında işçi sayısının artması iki unsura bağlıdır. Bunlardan birincisi doğum oranının ölüm oranından fazla olmasıdır.
Zaman içinde tıp teknolojisinde; ulaştırma, su ve arıtma sistemlerinde sağlanan gelişmeler ölüm oranlarını azaltmış, nüfusun artmasını sağlamıştır.
Ancak “çalışabilir nüfus”un 15-64 yaş arası olduğu düşünülürse, nüfusun bu şekilde artmasının kısa dönemde emek arzını etkilemeyeceği söylenebilir.
Emek piyasalarında işçi sayısını bundan daha çabuk değiştiren ikinci unsur “emek göçü ”dür.

Soru 20

Bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hisleri ve sezgilerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Alışveriş
B
Moda
C
Tüketim
D
Tercih
E
Pazarlama
Açıklama:
Tercihler kişiden kişiye farklılık gösterse de araştırmalar, insanların birbiri ile rekabet eden mal ve hizmetleri arzulanabilirlik bakımından sıralayabildiklerini ve birinden daha fazla elde etmek için diğerinden ne kadar vermek istedikleri konusunda açık fikirleri bulunduğunu
göstermektedir.
Tercihler, bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hisleri ve sezgileridir. Tercihler doğuştan sübjektiftir (kişisel) ve kişinin etnik yapısı, sosyoekonomik sınıfı,
mesleği ve kişiliği ile ilgili faktörler tarafından potansiyel olarak etkilenir.

Soru 21

Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütçe kısıtı
B
Çalışma kararı dengesi
C
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
D
Farksızlık eğrisi
E
Piyasa emek arz eğrisi
Açıklama:
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğri, farksızlık eğrisidir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 22

I-Negatif eğimlidirler. II-Orijinden bakıldığında içbükeydirler. III-Orijinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda düzeyini gösterirler. IV-Kesişmezler. Farksızlık eğrileri ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Farksızlık eğrileri;

  • Negatif eğimlidirler.

  • Orijinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda düzeyini gösterirler.

  • Kesişmezler.


Ancak orijinden bakıldığında içbükey değil dışbükeydirler. Dolayısıyla soruda verilen II numaralı madde yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I, III ve IV. maddeleri içeren E seçeneğidir.

Soru 23

Kişinin saat başı ücretinin 4 liradan 8 liraya yükselmesi bütçe kısıtını nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Bütçe kısıtı hiçbir şekilde etkilenmez.
B
Bütçe kısıtı başlangıca göre basıklaşır.
C
Bütçe kısıtı başlangıca göre dikleşir.
D
Bütçe kısıtı başlangıca göre sağa doğru paralel olarak kayar.
E
Bütçe kısıtı başlangıca göre sola doğru paralel olarak kayar.
Açıklama:
Kişinin saat başı ücreti 4 liradan 8 liraya yükselirse, zamanının tümünü çalışılarak kullandığında elde edeceği gelir de 400 liradan 800 liraya yükselecektir. Bu durumda bütçe kısıtı dikleşecektir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 24

Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi
B
İkame etkisi
C
Ücret etkisi
D
Bütçe etkisi
E
Emek arz kararı
Açıklama:
Ücret oranı yükseldiğinde zamanı boş olarak geçirmenin maliyeti de yükselecek, bu durum bireyi daha fazla çalışmaya yöneltecektir. Bu etkiye de ikame etkisi adı verilir. İkame etkisi; gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneği, ikame etkisidir.

Soru 25

Piyasa emek arz eğrisinin pozitif eğimli olmasını sağlayan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasanın genelinde ikâme etkisinin daha baskın olması
B
Piyasanın genelinde gelir etkisinin daha baskın olması
C
Piyasanın genelinde bütçe etkisinin daha baskın olması
D
Piyasanın genelinde fayda etkisinin daha baskın olması
E
Piyasanın genelinde ölçek etkisinin daha baskın olması
Açıklama:
Piyasanın genelinde ikâme etkisinin daha baskın olması, piyasa emek arz eğrisinin pozitif eğimli olmasını sağlamaktadır. Herhangi bir ücret düzeyinde piyasa genelinde daha çok insan ikâme etkisi altında olduğundan, piyasa emek arz eğrisi pozitif eğimli olmaktadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 26

I-Ücretler ölçülebilir nitelikte iken, mesleğin diğer özellikleri ölçülebilir özellikte değildir. II-Pek çok kişi emek arz kararını ücret oranlarına bakarak vermektedir. III-Ücret oranı bir mesleğin daha esnek özelliklerindendir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri emek arz eğrisi çizilirken dikey eksende ücretlerin yer almasının nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Emek arz eğrisi çizilirken dikey eksende, neden çalışma koşulları yerine ücret oranının seçildiğinin üç nedeni vardır. İlk olarak, ücretler ölçülebilir nitelikte iken, mesleğin diğer özellikleri böyle değildir. İkinci olarak her ne kadar bazı kimseler için emek arz kararında ücret dışı unsurlar etkili olabilse de pek çok kişi bu kararı ücret oranlarına bakarak vermektedir. Son olarak, ücret oranı bir mesleğin daha esnek özelliklerindendir. Bir mesleğin zorluğu/kolaylığı, çalışma koşulları, kökleri derinde olan ve yavaş değişen özellikleridir. Öte yandan ücret oranı aydan aya değişebilir. Bu nedenle, herhangi bir işin/mesleğin emek arz eğrisi elde edilirken diğer özellikler sabit kabul edilerek ücret oranı değiştiğinde çalışma kararının bundan nasıl etkileneceği incelenir. Görüldüğü üzere soruda verilen üç madde de doğrudur. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 27

"Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir. Negatif eğilimli olması boş zaman miktarı arttıkça gelirin azalacağını ifade eder. Eğimi, ücret oranına eşittir. Ücretlerde ve ücret dışı gelirdeki değişimlerin gösterilmesine imkan sağlar." Yukarıda özellikleri sayılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Gelir etkisi
C
Bütçe kısıtı
D
İkâme etkisi
E
Piyasa emek arz eğrisi
Açıklama:
Bütçe kısıtı; ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir. Bütçe kısıtının negatif eğilimli olması boş zaman miktarı arttıkça gelirin azalacağını ifade eder. Bütçe kısıtının eğiminin ücret oranına eşit olması bir diğer özelliğidir. Ayrıca ücretlerde ve ücret dışı gelirdeki değişmeleri bütçe kısıtı ile göstermek mümkündür. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 28

I-Tamamen negatif eğimli bir eğridir. II-Belirli bir ücret düzeyine kadar ikâme etkisi baskın olduğu için ücret arttığında çalışma süresi de artar. III-Hemen hemen herkes için geriye kıvrımlıdır. Yukarıda bireysel emek arz eğrisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Bireysel emek arz eğrisi geriye kıvrımlıdır. Bir başka deyişle düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli bir arz eğrisidir. Bu eğriye geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi adı verilmektedir. Bu bakımdan tamamen negatif eğimli ya da tamamen pozitif eğimli bir eğri değildir. Belirli bir ücret düzeyine kadar ikâme etkisi baskın olduğu için ücret arttığında çalışma süresi de artacaktır. Bu ücret düzeyinden sonra ise, gelir etkisi daha kuvvetli kabul edildiğinden, ücret artışları çalışma sürelerinin azalmasına neden olacaktır. Bu nedenle soruda verilen I numaralı madde yanlış iken II ve III numaralı maddeler doğru olduğundan doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 29

Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
İkâme etkisi
B
Bütçe kısıtı
C
Dışlama etkisi
D
Gelir etkisi
E
Fayda etkisi
Açıklama:
Gelir etkisine göre, ücretin yükselmesi kişinin gelirinin yükselmesi anlamına gelir. Boş zaman gelir arttığında talebi artan normal bir mal olduğundan, bu durumda birey daha fazla boş zaman satın alarak çalıştığı süreyi azaltır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 30

"Sigortacılık ve muhasebecilik mesleklerinden sigortacılığın ücretinde bir değişme yokken muhasebeciliğin ücreti artarsa, muhasebeci olmak daha cazip hale gelecek, bu işi seçenlerin sayısı artarken sigortacılığı seçenlerin azalacaktır." Yukarıda verilen örnek emek arzını etkileyen ücret dışı unsurlardan hangisi kapsamındadır?

Seçenekler

A
Ücret dışı gelir
B
İşlerin ücret dışı yönleri
C
Emek piyasasında işçi sayısının artması
D
Diğer ücret oranları
E
Bireylerin boş zamanı tercih etmeleri
Açıklama:
Bireyler, emek arzı ile ilgili kararlarını verirlerken sadece çalıştıkları işte aldıkları ücretlerle ilgilenmezler. Kendi niteliklerine uyan diğer işlerin ücret oranları da emek arz kararlarını etkiler. Bu nedenle, herhangi bir işin ücreti değişmemiş olsa da işçilerin alternatif olarak çalışabilecekleri işlerin ücretlerinde meydana gelen değişmeler, o işe yönelik emek arz kararlarını etkileyebilecektir. Sigortacılık ve muhasebecilik mesleklerinden sigortacıların ücretinde bir değişme yokken, muhasebeciliğin ücreti artarsa muhasebeci olmak daha cazip hale gelecek, bu işi seçenlerin sayısı artarken sigortacılığı seçenlerin azalacaktır. Dolayısıyla, diğer ücret oranları da emek arzını etkilemektedir.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi farksızlık eğrisi için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir.
B
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.
C
Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.
D
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
E
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
Açıklama:
Farksızlık Eğrisi: Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir.

Soru 32

"Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir." ifadesi aşağıdakilerden hangisi için söylenir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Gelir etkisi
C
Bütçe kısıtı
D
İkame etkisi
E
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
Açıklama:
Bütçe Kısıtı
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.

Soru 33

Gelir etkisi için aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Seçenekler

A
Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.
B
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
C
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
D
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
E
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.
Açıklama:
Gelir Etkisi
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.

Soru 34

"Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir." aşağıdakilerden hangisi için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Gelir etkisi
C
Bütçe kısıtı
D
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
E
İkame etkisi
Açıklama:
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.

Soru 35

Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir. Verilen bu tanım aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
İkame etkisi
B
Gelir etkisi
C
Piyasa emek arz eğrisi
D
Bütçe kısıtı
E
Farksızlık eğrisi
Açıklama:
Piyasa Emek Arz Eğrisi
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi "ikame etkisi" için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
B
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
C
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir.
D
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir.
E
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
Açıklama:
İkâme Etkisi
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.

Soru 37

A, B ve C'nin üç kişiden oluştuğunu varsayalım. W1 ücretinde A ve B şahsı 40’ar saat çalışıyor ve C şahsı bu ücreti piyasaya girmek için yeterli bulmuyorsa (sıfır saat çalışma), bu ücret düzeyinde piyasadaki toplam çalışma süresi 80 saat olacaktır. Bu analiz aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?

Seçenekler

A
Piyasa Emek Arz Eğrisi
B
Farksızlık Eğrisi
C
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi
D
İkâme Etkisi
E
Bütçe Kısıtı
Açıklama:
Piyasanın genelinde ikâme etkisinin daha baskın olması, piyasa emek arz eğrisinin şekilde görüldüğü gibi pozitif eğimli olmasını sağlamaktadır. Analizi kolaylaştırmak için piyasanın A, B ve C gibi üç kişiden oluştuğunu varsayalım. W1 ücretinde A ve B şahsı 40’ar saat çalışıyor ve C şahsı bu ücreti piyasaya girmek için yeterli bulmuyorsa (sıfır saat çalışma), bu ücret düzeyinde piyasadaki toplam çalışma süresi 80 saat olacaktır.

Soru 38

"İşlerin ücretlerinde bir değişme olmadığı hâlde, bireylerin boş zamanlarının çeşitli nedenlerle daha değerli/değersiz oluşu emek arzını etkileyecektir." İfadesi aşağıdakilerden hangisi için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Bireylerin Boş Zamanı Tercih Etmeleri
B
İşçi Sayısının Artması
C
Ücret Dışı Gelir
D
İşlerin Ücret Dışı Yönleri
E
Emek Arz Kararı ve Ücret Oranları
Açıklama:
Bireylerin Boş Zamanı Tercih Etmeleri
İşlerin ücretlerinde bir değişme olmadığı hâlde, bireylerin boş zamanlarının çeşitli nedenlerle daha değerli/değersiz oluşu emek arzını etkileyecektir.

Soru 39

Bireylerin daha fazla boş zaman satın almalarının, bir başka deyişle, çalışma sürelerini kısaltmalarının sebebi nedir?

Seçenekler

A
Bütçe kısıtı
B
İkame etkisi
C
Ücret dışı gelir
D
Gelir etkisi
E
İşçi sayısının artması
Açıklama:
Bireylerin Boş Zamanı Tercih Etmeleri
İşlerin ücretlerinde bir değişme olmadığı hâlde, bireylerin boş zamanlarının çeşitli nedenlerle daha değerli/değersiz oluşu emek arzını etkileyecektir. Örneğin, genellikle okuyan gençlerin çalıştıkları işlerde
(Örneğin turizm bölgelerindeki çoğu hizmet sektörü işlerinde) okulların kapanması ile birlikte -ücrette bir değişme olmasa bile- emek arzı artacak, arz eğrisi sağa doğru kayacaktır. Aynı mesleklerde okulların başlaması ile birlikte bireyler bu defa boş zamanı tercih edeceklerinden emek arzı azalacak, emek arz eğrisi sola doğru kayacaktır.

Soru 40

"Tüm şartlar eşitken, firmaların çalışan kadın işçilerine kreş hizmeti sunması onların daha fazla mesai yapabilmelerini mümkün kılar. " ifadesi aşağıdakilerden hangisi için fayda sağlar?

Seçenekler

A
Ücret dışı gelir
B
Bireylerin Boş Zamanı Tercih Etmeleri
C
İşçi Sayısının Artması
D
İşlerin Ücret Dışı Yönleri
E
Diğer Ücret Oranları
Açıklama:
İşlerin Ücret Dışı Yönleri
Bireyler, herhangi bir işte çalışıp çalışmamaya sadece o işin ücretine değil, aynı zamanda çalışma koşullarına da bakarak karar verirler. Buna göre çalışma koşullarının iyileştirildiği işlerde (örneğin yapılan düzenlemeler ile iş daha güvenli hale getirilmiş, çalışma ortamında ısı, aydınlatma, gürültü gibi hususlarda iyileştirmeler yapılmışsa) ücret değişmemiş bile olsa daha fazla kişi çalışmak isteyecektir. Benzeri bir örneği de kadın işgücü için verebiliriz. İşgücü piyasasında çalışan kadınların karşı karşıya kaldıkları en büyük sorun küçük çocuklarının bakımıdır. Kreşlerin yeterli sayı ve ucuzlukta olmaması kadın işgücünü ya tamamen işgücü piyasasının dışına itebilmekte veya çalışma saatlerini sınırlandırabilmektedir. Diğer şartlar eşitken firmaların çalışan kadın işçilerine kreş hizmeti sunması onların daha fazla mesai yapabilmelerini mümkün kılar.

Soru 41

Çalışma ekonomisinde, piyasa dışı aktivitelere genel olarak ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gönüllü işler
B
Dinlenme
C
Boş zaman
D
Ev işleri
E
Çocuk bakımı
Açıklama:
Piyasa dışı aktiviteleri kolaylık saglamak amacıyla ‘boş zaman’ olarak nitelendiriyoruz. Gerçekte çocuk bakımı, yemek pişirmek, ev işlerini yapmak gibi faalyetlerin de piyasa dışı aktvtelerin içinde yer aldığını ve bunların vakit boş geçirmek kadar rahat işler olmadıklarını belirtmekte fayda vardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 42

Bir malın, diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hislerine ve sezgilerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tercih
B
Alternatif
C
Eğilim
D
Karar
E
Zorunluluk
Açıklama:
Bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hislerine ve sezgilerine tercih denmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 43

Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Bütçe kısıtı
C
Çalışma kararı dengesi
D
Gelir etkisi
E
Bireysel emek arz eğrisi
Açıklama:
Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebleceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğriye bütçe kısıtı denir. Doğru cevap B'dir.

Soru 44

Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Bütçe kısıtı
C
Çalışma kararı dengesi
D
Gelir etkisi
E
İkame etkisi
Açıklama:
Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğriye farksızlık eğrisi denir. Doğru cevap A'dır.

Soru 45

Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi
B
İkame etkisi
C
Bireysel emek arz
D
Piyasa emek arz
E
Bütçe kısıtı
Açıklama:
Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye gelir etkisi denir. Doğru cevap A'dır.

Soru 46

Herhangi bir mesleğin emek arzı sadece o mesleğin ücret oranlarına bağlı değildir, başka unsurlar da işgücünün çalışma kararını etkiler. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Erken emeklilik imkanı
B
Ücret dışı gelir
C
Bireylerin boş zamanı tercih etmeleri
D
İşlerin ücret dışı yönleri
E
İşçi sayısının artması
Açıklama:
Bireyler, emek arzı ile ilgili kararlarını verirken sadece çalıştıkları işte aldıkları ücretlerle ilgilenmezler. Aynı zamanda, diğer ücret oranlarıyla, ücret dışı gelirle, boş zamanla, işlerin ücret dışı yönleriyle ve işçi sayısıyla da ilgilenirler. Erken emeklilik imkanı ise kitapta bu bağlamda incelenmemiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi çalışanların işverenlerden istedikleri arasında bulunmaz?

Seçenekler

A
İstihdam güvenliği
B
Adil davranış
C
Takdir edilmek
D
Katılık
E
Hoş bir ortam
Açıklama:
Çalışanlar işverenlerinden katılık değil esneklik bekler. Doğru cevap D'dir.

Soru 48

Çalışanlar, işlerini ve aile sorumluluklarını her ikisi de kendilerine fayda sağlayacak şekilde dengeleyebilmek isterler. Bu çalışanın, işvereninden hangi konuda beklenti içinde olduğunu gösterir?

Seçenekler

A
Esneklik
B
İstihdam güvenliği
C
Adil davranış
D
Takdir edilmek
E
Hoş bir ortam
Açıklama:
Çalışanlar işlerini ve aile sorumluluklarını her ikisi de kendilerne fayda sağlayacak şeklde dengeleyebilmek isterler. Çalışanlara esnek bir çalışma takvimi oluşturulması onları daha mutlu insanlar haline dönüştürür. Doğru cevap A'dır.

Soru 49

Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi
B
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
C
Piyasa emek arz eğrisi
D
Farksızlık eğrisi
E
Çalışma kararı dengesi
Açıklama:
Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğriye "piyasa emek arz eğrisi" denir. Doğru cevap A'dır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi 'ikame etkisini' açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Ücret artışlarının emek arzını nasıl değiştireceğini gösteren etkidir.
B
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.
C
Ücret düşüşlerinin çalışma koşullarını nasıl etkileyeceğini gösteren etkidir.
D
Ücret oranı ve ücret dışı gelirin emek piyasasını nasıl yönlendireğini gösteren etkidir.
E
Düşük ücret düzeylerinde çalışma süresinin nasıl şekilleneceğini gösteren etkidir.
Açıklama:
İkame etkisi, gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 51

I.Emek göçü II.Boş zaman tercihi III.Doğum oranının ölüm oranından fazla olması Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri emek piyasasında işçi sayısının artmasına sebep olan unsurlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca II
Açıklama:
Emek arzının temel belirleyicilerinden birisi işçi sayısıdır. Bir emek piyasasında işçi sayısının artması iki unsura bağlıdır. Bunlardan birincisi doğum oranının ölüm oranından fazla olması, ikincisi ise emek göçüdür.

Soru 52

“Neoklasik emek arzı teorisine'' göre emek arzının teme belirleyicileri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Çalışma saati-boş zaman
B
Boş zaman-verimlilik
C
Ücret -verimlilik
D
Boş zaman-ücret
E
Verimlilik-Çalışma saati
Açıklama:
Neoklasik Çalışma/BoşZaman Teorisi” aracılığıyla kendi çalıştığı süreyi seçmekte hür bir kişinin çalışma süresini nasıl belirleyeceği; Neoklasik çalışma/boş zaman teorisine dayanır. Teoride, zaman kullanımının iki tipi olduğu savunulur. Bunlar “çalışma” ve “boş zaman”dır. Dolayısıyla bu teoriye göre kişinin çalışma arzını belirleyen temel unsurlar çalışma zamanı ve boş zaman tercihi arasındaki kombinasyondur.
İnsanların tarlalardan atölyelere, maden ocaklarından uzay istasyonlarına kadar her yerde çalışıyor olmaları aslında hayatın bir kuralı, çalışmamak ise
ekonomik bedeli olan bir istisnasıdır. Yaşamak için ihtiyaçlarımızı karşılamaya, bunun için ise çalışmaya mecburuz. O hâlde insanlar ne kadar çalışacaklarına nasıl karar verirler? Hangi faktörler çalışma kararını ne yönde etkiler? Bu bölümde bu sorulara cevap aranılacaktır. Bu amaçla çalışma ekonomisinin genel kabul görmüş “Neoklasik Çalışma/BoşZaman Teorisi” aracılığıyla kendi çalıştığı süreyi seçmekte hür bir kişinin çalışma süresini nasıl belirlediği analiz edilecektir.
Neoklasik çalışma/boş zaman teorisinde zaman kullanımının iki tipi olduğu savunulur. Bunlar “çalışma” ve “boş zaman”dır. Dolayısıyla bu teoriye göre kişinin çalışma arzını belirleyen temel unsurlar çalışma zamanı ve boş zaman tercihi arasındaki kombinasyondur.

Soru 53

Bireyin boş zaman ve çalışma saati tercihleri arasında aynı faydayı sağlayan alternatif seçimlerini gösteren geometrik eğri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Farksızlık Eğrisi
B
Lorenz Eğrisi
C
Phillips Eğrisi
D
Toplam harcama eğrisi
E
Toplam Tasarruf Eğrisi
Açıklama:
Farksızlık eğrisi, geometrik olarak üzerinde yer alan tüm noktalarda aynı faydayı sağlamakla birlikte her bir fayda düzeyinin sağlanmasında kullanılan boş zaman ve çalışma zamanı tercihleri birbirinden farklıdır.
İktisat Teorisi dersinde bireyin iki mal (örneğin peynir ile reçel) arasında tercihlerini incelediğimiz gibi, burada da bireyin çalışma ile boş zaman arasındaki tercihlerini de ifade etmekte kullandığı eğri ''farksızlık eğrisidir.'' Bireyin buradaki amacı, zamanı söz konusu iki alternatif arasında kendisine en yüksek faydayı sağlayacak şekilde paylaşmaktır.

Soru 54

Boş zaman olarak değerlendirilen bir saatlik sürenin fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ÜFE Oranı
B
TÜFE Oranı
C
Saatlik ücret
D
Sermayenin kira bedeli
E
Yan ödemeler toplamı
Açıklama:
Bir saatlik boş zamanın fiyatı o bir saati boş geçirmek yerine piyasada çalışarak geçirseydik elde edebileceğimiz getiridir (saatlik ücret oranı)

Soru 55

I- Doğuştan objektiftir, II- Psikolojik his ve sezgilerdir, III- Kişiden kişiye farklılık gösterir, IV- Öncelik açısından sıralanabilir
Yukarıdakilerden hangisi tercihlerin özellikleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece IV
E
II ve IV
Açıklama:
Tercihler doğuştan subjektiftir.

Soru 56

'Neoklasik Çalışma/ Boş Zaman Modelinde bireyin boş zaman ile gelir arasındaki tercihini gösteren eğriye .......denilir ve bu eğri.......şeklindedir'
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan kısımları aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
bütçe kısıtı/ negatif eğimli
B
üretim imkanları eğrisi/ pozitif eğimli
C
marjinal ikame oranı eğrisi/ yatay eksene paralel
D
farksızlık eğrisi/ orijinden bakıldığında dışbükey
E
geriye kıvrımlı emek arz eğrisi/ dikey eksene paralel
Açıklama:
Neoklasik Çalışma/ Boş Zaman Modelinde bireyin boş zaman ile gelir arasındaki tercihini gösteren eğriye farksızlık eğrisi denilir ve bu eğri orijinden bakıldığında dış bükey (Konveks) şeklindedir'

Soru 57

Bütçe kısıtının şekli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Pozitif eğimli bir doğrudur
B
Negatif eğimli bir doğrudur
C
Orijinden bakıldığında dış bükeydir (konveks)
D
Orijinden bakıldığında iç bükeydir (konkav)
E
Belli bir noktaya kadar pozitif, sonra negatif eğimlidir
Açıklama:
Bütçe kısıtı negatif eğimli bir doğrudur

Soru 58

Boş zaman nasıl bir maldır?

Seçenekler

A
Normal mal
B
Giffen malı
C
Fakir Mal
D
Lüks mal
E
Bağlı mal
Açıklama:
Boş zaman gelir arttıkça talebi artan normal bir maldır.

Soru 59

'Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi ........ ücret düzeylerinde .......sebebiyle ....../.....ücret düzeylerinde .......sebebiyle .....dir'
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alanları sırası ile aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
düşük- ikame etkisi- pozitif/ yüksek- gelir etkisi- negatif
B
düşük- gelir etkisi- pozitif/ yüksek- ikame etkisi- negatif
C
yüksek- ikame etkisi- pozitif/ düşük- gelir etkisi- negatif
D
düşük- dışlama etkisi- negatif/ yüksek- yayılma etkisi- pozitif
E
düşük- yayılma etkisi- negatif/ yüksek- dışlama etkisi- pozitif
Açıklama:
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi düşük ücret düzeylerinde ikame etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.

Soru 60

Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gelir Etkisi
B
Azalan Fayda Etkisi
C
İkame Etkisi
D
Yayılma Etkisi
E
Tehdit Etkisi
Açıklama:
Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etki İkame Etkisidir

Soru 61

Diğer şeyler eşitken İİBF mezunlarının yapabilecekleri iki işten banka memurluğunun ücretinin artması sigortacılık arzını nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Sigortacılık arz eğrisi sola doğru kayar
B
Sigortacılık arz eğrisi sağa doğru kayar
C
Sigortacılık arz eğrisi üzerinde aşağıdan yukarıya doğru hareket olur
D
Sigortacılık arz eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya doğru hareket olur
E
Sigortacılık arzında herhangi bir değişme olmaz
Açıklama:
Her iki iş de İİBF mezunlarının yapabileceği alternatif işler olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla sigortacılığın ücretinde bir değişme yokken banka memurluğunun ücreti artarsa daha fazla sigortacı banka memuru olmak isteyecek, ücreti değişmese bile sigortacı olmak isteyen sayısı azalacaktır. Bu durumda sigortacı emek arz eğrisi sola doğru kayar

Soru 62

Diğer şeyler sabitken daha önce güvensiz olan maden işçiliği kamunun zorunlu iş güvenlik önlemleri sayesinde güvenli hale gelirse bu durum maden işçiliği arzını nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Maden işçiliği arz eğrisi üzerinde aşağıdan yukarıya doğru hareket olur
B
Maden işçiliği arz eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya doğru hareket olur
C
Maden işçiliği arz eğrisi sağa doğru kayar
D
Maden işçiliği arz eğrisi sola doğru kayar
E
Çalışma koşullarının maden işçiliği arzı üzerinde etkisi olmaz
Açıklama:
Çalışma güvenliği işlerin ücret dışı yönleri ile ilgilidir. Koşullarının düzelmesi ücret oranı değişmemiş olsa bile eskiden güvensiz olduğu için madencilikte çalışmak istemeyen kişileri de sektöre çekecek, maden işçiliği emek arz eğrisi bütün olarak sağa kayacaktır.

Soru 63

Bir emek piyasasına yurt dışından vasıfsız göçmen akımının olması durumunda diğer şeylerde bir değişme yokken daha çok beden gücüne dayanan mavi yakalı bir işe olan emek arzı bundan nasıl etkilenir?

Seçenekler

A
O işin emek arz eğrisi üzerinde aşağıdan yukarıya doğru bir hareket olur
B
O işin emek arz eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya doğru bir hareket olur
C
O işin emek arz eğrisi bütün olarak sola doğru kayar
D
O işin emek arz eğrisi bütün olarak sağa doğru kayar
E
Gelen işgücü vasıfsız olduğu için bir etki doğurmaz
Açıklama:
Bir emek piyasasına yurt dışından vasıfsız işgücü akımının olması o piyasadaki vasıfsız işlere olana emek arzını arttıracağından emek arz eğrisi bütün olarak sağa doğru kayar.

Soru 64

Neo-klasik Çalışma/Boş Zaman Modeline göre birey haftada en çok kaç saat çalışabilir?

Seçenekler

A
168
B
100
C
68
D
40
E
35
Açıklama:
Neoklasik çalışma/boş zaman teorisinde zaman kullanımının iki tipi olduğu savunulur. Bunlar “çalışma” ve “boş zaman”dır. Örneğin, bir haftada toplam 168 saat olduğu ve bireyin 68 saati yemek, uyumak gibi biyolojik ihtiyaçları için harcayacağı varsayılırsa, birey kalan 100 saatin bir kısmını çalışmak için kullanacak, bir kısmını ise boş zaman olarak talep edecektir. Soruda dikkat edilmesi gereken nokta teorinin çalışma ya da boş zaman kullanımının son sınırıdır. Gerçek hayatta mümkün olup olmaması, ya da yasal durumdan bağımsız olarak teoriye göre çalışılabilecek ( tam tersi boş zaman olarak kullanılabilecek) 100 saat vardır. Bireyin 101. saati bulunmamaktadır.

Soru 65

Ayşe Hanım haftada 10 saat evde çocuklarına bakmakta, 80 saat ev işleri yapmakta ve 10 saat yemek pişirmektedir.
Neo-klasik Çalışma/Boş Zaman Modeli'ne göre Ayşe Hanım haftada kaç saat çalışmaktadır?

Seçenekler

A
10 saat çalışmaktadır
B
100 saat çalışmaktadır
C
20 saat çalışmaktadır
D
80 saat çalışmaktadır
E
Çalışmamaktadır
Açıklama:
Neo-klasik Çalışma/Boş Zaman Modeli haftalık 168 saatin 68 saatini yeme, içme gibi zorunlu ihtayaçlar için ayırır ve kalan 100 saatin ya çalışma ya da boş zaman kullanımı olarak değerlendirileceğini belirtir. Teori piyasa dışı aktiviteleri kolaylık sağlamak amacıyla ‘boş zaman’ olarak nitelendirir. Soruda yer alan Ayşe Hanım Çalışma/Boş Zaman Modeli kapsamında değerlendirildiğinde "çalışmamakta" "boş zaman" kullanmaktadır. Yaptığı bu faaliyetler piyasada değerlendirilmediğinden çalışma sayılmaz. Gerçekte çocuk bakımı, yemek pişirmek, ev işlerini yapmak gibi faaliyetlerin de piyasa dışı aktivitelerin içinde yer aldığını ve bunların vakti boş geçirmek kadar rahat işler olmadıklarını belirtmekte fayda vardır.

Soru 66

Grafikte yer alan ve "I" simgesi ile gösterilen eğrilerin adı nedir?

Seçenekler

A
Bütçe Kısıtı
B
Farksızlık Eğrisi
C
Phillps Eğrisi
D
Arz Eğrisi
E
Talep Eğrisi
Açıklama:
Grafikte yer alan eğriler "Farksızlık Eğrisi" dir. Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğriler "Farksızlık Eğrisi" olarak adlandırılır. Neo-klasik Çalışma/Boş Zaman Modeline göre bireyin "çalışma" ile ilgili "psikolojik" değerlendirmelerini his ve sezgilerini modele dahil etmek üzere kullanılmaktadır.

Soru 67


Yukarıda verilen "Farksızlık Eğrileri" grafiğine göre Hasan Bey A noktasında gösterilen bir durumda iken 10 saat daha fazla çalışması istenmiştir (B noktası). Bu fazla çalışmaya 100 liralık artışla razı olmuştur. B noktasında iken 10 saat daha fazla çalışması istendiğinde 200 lira daha fazla ödeme almak istemektedir.
Hasan Bey’in bu durumunu “Neo-Klasik Çalışma/Boş Zaman Modeli” kapsamında açıklayan en doğru ifade hangisidir?

Seçenekler

A
Çok çalışkan olması
B
Hakkını aramak istemesi
C
Farksızlık eğrilerinin kesişmemesi
D
Farksızlık eğrilerinin bütçesini göstermesi
E
Miktarı azalan şeyin değerinin artması (Nedret Kanunu)
Açıklama:
Eğri boyunca aşağıdan yukarıya gidildikçe, aynı miktar (10 saat) boş zamandan vazgeçmesi istenilen Hasan Bey A’dan B’ye 100 liralık artış isterken, B’den C’ye daha fazla (200 liralık) fark istemektedir. Bunun nedeni orijine yaklaştıkça boş zaman miktarının gittikçe azalmasıdır. İktisatın temel konularından olan Nedret (kıtlık) Kanunu’na göre miktarı azalan şey değerlenecektir. Bu durum farksızlık eğrilerinin konveks (dış bükey) olmalarına neden olmaktadır.

Soru 68

Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğri nasıl adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Farksızlık Eğrisi
B
Arz Eğrisi
C
Talep Eğrisi
D
Bütçe Kısıtı
E
Laffer Eğrisi
Açıklama:
Bütçe kısıtı kişinin piyasada kazanacağı ücret oranı veri iken mümkün olabilen bütün farklı gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren doğrudur.

Soru 69

I. Tercihler doğuştan subjektiftir.
II. Tercihler kişilerin etnik yapısından etkilenebilir.
III. Tercihler kişiden kişiye farklılık gösterir.
Tercihlerle ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tercihler ve Farksızlık Eğrileri" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tercihler, bir malın diğer mal ve hizmetlere göre arzu edilebilirliği hakkında kişilerin psikolojik hisleri ve sezgileridir. Tercihler doğuştan subjektiftir (kişisel) ve kişinin etnik yapısı, sosyoekonomik sınıfı, mesleği ve kişiliği ile ilgili faktörler tarafından potansiyel olarak etkilenir. Tercihler kişiden kişiye farklılık gösterse de araştırmalar, insanların birbiri ile rekabet eden mal ve hizmetleri arzulanabilirlik bakımından sıralayabildiklerini ve birinden daha fazla elde etmek için diğerinden ne kadar vermek istedikleri konusunda açık fikirleri bulunduğunu göstermektedir

Soru 70

Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bütçe kısıtı
B
Farksızlık eğrisi
C
Tam eşitlik doğrusu
D
Eş maliyet doğrusu
E
Eş ürün eğrisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tercihler ve Farksızlık Eğrileri" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Farksızlık Eğrisi: Üzerindeki her noktada farklı gelir ve boş zaman kombinasyonları ile aynı fayda düzeyini gösteren eğridir.

Soru 71

Grafiğe göre kişinin çalışma dengesini gösteren nokta hangisidir?

Seçenekler

A
Grafikte denge noktası bulunmamaktadır.
B
X
C
L
D
K
E
M
Açıklama:
I2 farksızlık eğrisinin bütçe kısıtına teğet olduğu nokta (X noktası) hem bütçe kısıtının hem de bireyin ulaşabileceği en yukarıdaki farksızlık eğrisi üzerinde olması nedeniyle fayda maksimizasyonunun sağlandığı denge noktasıdır.
Faydasını maksimize etmek (azamileştirmek) isteyen birey (a) mümkün olabilen en uzaktaki farksızlık eğrisinin üzerinde bulunmak isteyecek, ancak (b) bütçe kısıtının ötesine geçemeyecektir. Buna göre şekildeki I3 eğrisi üzerindeki M noktası mevcut düzeyi ile bireyin ulaşamayacağı bir fayda seviyesini gösterdiğinden ilk adımda elenecek seçenektir.
K ve L noktaları bütçe kısıtı üzerinde bulunmakla birlikte faydayı maksimize etmemektedir.

Soru 72

İktisadın temel konularından olan Nedret Kanunu'na göre, miktarı azalan şey değerlenecektir. bu durum farksızlık eğrisinin özelliklerinden hangisinin bir nedenidir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi konvekstir
B
Farksızlık eğrisi negatif eğimlidir
C
Farksızlık eğrisi kesişmez
D
Farksızlık eğrisi orjinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda sağlar
E
farksızlık eğrisi farklı gelir-boş zaman tercihlerini gösterir
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tercihler ve Farksızlık Eğrileri" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İktisatın temel konularından olan Nedret (kıtlık) Kanunu’na göre miktarı azalan şey değerlenecektir. Bu durum farksızlık eğrilerinin konveks (dış bükey) olmalarına neden olur.

Soru 73

Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma süresi kombinasyonlarını gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tam eşitlik doğrusu
B
Eş maliyet doğrusu
C
Eş ürün eğrisi
D
Bütçe kısıtı
E
Farksızlık eğrisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tercihler ve Farksızlık Eğrileri" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bütçe Kısıtı: Ücret oranı ve ücret dışı gelir veri iken bireyin elde edebileceği bütün gelir ve çalışma
süresi kombinasyonlarını gösteren eğridir

Soru 74

Onat Bey’e piyangodan 100.000 dolar ikramiye çıkmıştır. Buna bağlı olarak çalıştığı işten ayrılmıştır.
Onat Bey’in durumu Neo-klasik Çalışma/Boş Zaman Modeline göre nasıl açıklanabilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi ortaya çıkmıştır
B
Kendi işini kurmuştur
C
İkame etkisi ortaya çıkmıştır
D
Farksızlık eğrisi 'L' şekline dönüşmüştür
E
Farksızlık eğrisi konveks olmuştur
Açıklama:
Bunlardan gelir etkisine göre, ücretin yükselmesi kişinin gelirinin yükselmesi anlamına gelir. Boş zaman gelir arttığında talebi artan normal bir mal olduğundan, bu durumda birey daha fazla boş zaman satın alarak çalıştığı süreyi azaltır.
Ücret dışı gelirdeki artışın çalışma kararı üzerindeki etkisi belki de en iyi şekilde piyango kazananlar üzerinde görülebilir. ABD’de piyangodan 50.000 doların üstünde para kazanan 1000 talihliyi kapsayan bir çalışmada kazananların (veya eşlerinin) yaklaşık % 25’inin bir yıl içinde emek piyasasını terk ettikleri tespit edilmiştir.

Soru 75

Ekonomik açıdan bütçe kısıtının doğrusal bir yapıya sahip olmasının anlamı nedir?

Seçenekler

A
Ücret oranı artarken çalışılan sürenin azalması
B
Ücret oranının çalışılan süre ile artması
C
Ücret oranının sabit ve çalışılan süre ile değişmemesi
D
Ücret oranının çalışılan süre ile azalması
E
Ücret oranı ile çalışılan süre arasında ilişki olmaması
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tüketim İmkanları: Bütçe Kısıtı" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Şekilde bütçe kısıtı düz bir doğru şeklindedir ve dolayısıyla eğimi sabittir. Ekonomik açıdan doğrusal bütçe kısıtı ücret oranının sabit olduğu ve çalışılan süre ile birlikte değişmeyeceği anlamına gelir.

Soru 76

Bütçe kısıtının eğimi aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Seçenekler

A
Ücrete
B
Çalışma zamanına
C
Boş zamana
D
Fiyata
E
Ücret dışı gelire
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Tüketim İmkanları: Bütçe Kısıtı" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bütçe kısıtının eğiminin ücret oranına eşit
olması ikinci özelliğidir.

Soru 77

Grafikte verilen "Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arzı" eğrisinde X-Z noktaları arasında hangi etki geçerlidir?

Seçenekler

A
İkame etkisi
B
Gelir Etkisi
C
İşsizlik etkisi
D
Piyasa etkisi
E
Ürün etkisi
Açıklama:
"Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi" tanımı gereği gelir ve ikame etkilerinin birlikte etkisi ile şekillenmektedir. Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli bir eğridir. "Bireysel Emek Arz Eğrisi" mutlaka geriye kıvrımlıdır.

Soru 78

Farksızlık eğrisinin bütçe kısıtına teğet olduğu noktada oluşan dengeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Boş zaman dengesi
B
Çalışma kararı dengesi
C
Emek arz dengesi
D
Emek talep dengesi
E
Kararlı denge
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Çalışma Kararı Dengesi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Farksızlık eğrisinin bütçe kısıtına teğet olduğu nokta (X noktası) hem bütçe kısıtının hem de bireyin ulaşabileceği en yukarıdaki farksızlık eğrisi üzerinde olması nedeniyle fayda maksimizasyonunun sağlandığı denge noktasıdır.

Soru 79

Grafikte yer alan "Piyasa Emek Arz Eğrisi" hangi noktadan sonra "geriye kıvrımlı" hale gelir?

Seçenekler

A
A
B
B
C
C
D
Piyasa emek arz eğrisi geriye kıvrılmaz
E
C noktasından oldukça yukarıdaki bölgelerde
Açıklama:
"Piyasa Emek Arz Eğrisi" pozitif eğimli bir eğridir ve ASLA geriye kıvrılmaz. Bireysel Emek Arz Eğrilerinin yatay toplamı alınarak elde edilen bir eğridir. Piyasada herbir ücret düzeyinde çalışacak bir kişi bile olsa bulunacağından geriye kıvrımlı olmaz.

Soru 80

Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çalışma etkisi
B
İkame etkisi
C
Gelir etkisi
D
Gücenmişlik etkisi
E
Boş zaman etkisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Ücret Oranındaki Değişmeler" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gelir Etkisi: Ücret sabitken gelir değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini
gösteren etkidir.

Soru 81

Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çalışma etkisi
B
Gelir etkisi
C
Gücenmişlik etkisi
D
İkame etkisi
E
Boş zaman etkisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Ücret Oranındaki Değişmeler" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İkâme Etkisi: Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini
gösteren etkidir.

Soru 82

I. İşçi sayısının artması
II. İşçilerin ücret dışı yönleri
III. Ücret dışı gelir
Yukarıdakilerden hangileri emek arzını etkileyen ücret dışı unsurlardandır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise kitabınızın 2. ünitesinin "Emek Arzını Etkileyen Ücret Dışı Unsurlar" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Herhangi bir mesleğin emek arzı sadece o mesleğin ücret oranlarına bağlı değildir, başka unsurlar da
işgücünün çalışma kararını etkiler. Bu unsurları beş başlık altında inceleyebiliriz:diğer ücret oranları, işçi sayısının artması, işçilerin ücret dışı yönleri, ücret dışı gelir ve bireylerin boş zamanı tercih etmeleridir.

Soru 83

Grafikte verilen A ülkesi başlangıçta SL0 da dengedir. Ancak A ülkesine kitlesel göç ile 3 milyon kişi gelmiştir.
Verilen bilgilere göre emek arz eğrisinin değişimi hangi eğri ile gösterilir?

Seçenekler

A
SL0
B
SL1
C
SL2
D
w0
E
L1
Açıklama:
Emek arzının temel belirleyicilerinden birisi de işçi sayısıdır. Bir emek piyasasında işçi sayısının artması iki unsura bağlıdır. Bunlardan birincisi doğum oranının ölüm oranından fazla olmasıdır. Zaman içinde tıp teknolojisinde; ulaştırma, su ve arıtma sistemlerinde sağlanan gelişmeler ölüm oranlarını azaltmış, nüfusun artmasını sağlamıştır. Ancak “çalışabilir nüfus”un 15-64 yaş arası olduğu düşünülürse, nüfusun bu şekilde artmasının kısa dönemde emek arzını etkilemeyeceği söylenebilir. Emek piyasalarında işçi sayısını bundan daha çabuk değiştiren ikinci unsur “emek göçü”dür. Bir ülkeye komşu ülkelerdeki siyasi ve ekonomik problemler nedeniyle çalışabilir yaşta çok sayıda kişinin göç ettiğini düşünelim. Bu durumda örneğin garfikteki A mesleğinin ücreti değişmese bile o mes
lekte çalışmak isteyenlerin sayısı artacak, emek arz eğrisi sağa (SL2’ye) doğru kayacaktır.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir mesleğin emek arzını etkileyen faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ücret
B
Diğer ücret oranları
C
Ücret dışı gelir
D
Bireylerin boş zamanı tercih etmeleri
E
Firmaların üretim kararları
Açıklama:
Herhangi bir mesleğin emek arzını etkileyen faktörler; ücret, bireylerin boş zamanı tercih etmeleri, işçi sayısının artması, işlerin ücret dışı yönleri, ücret dışı gelir, diğer ücret oranları olarak sıralanabilir.

Soru 85

Emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farksızlık eğrisi
B
Bütçe kısıtı eğrisi
C
Piyasa emek talebi eğrisi
D
Piyasa emek arzı eğrisi
E
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
Açıklama:
Piyasa emek arz eğrisi; emek piyasasında çeşitli ücret düzeyleri ile çalışma süreleri arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 86

Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli olan eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasa emek talep eğrisi
B
Piyasa emek arz eğrisi
C
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
D
Bütçe kısıtı eğrisi
E
Farksızlık eğrisi
Açıklama:
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir.

Soru 87

Zamanın tümü boş zaman şeklinde değerlendirildiğinde birey şekildeki hangi nokta üzerinde olacaktır?

Seçenekler

A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Birey zamanın tümü boş zaman şeklinde değerlendirildiğinde A noktasında bulunulacak, bu noktada hiç çalışmayan bireyin doğal olarak geliri sıfır olacaktır.

Soru 88

"Bütçe kısıtının ............. eğimli olması boş zaman miktarı arttıkça gelirin azalacağını ifade eder. Bütçe kısıtının eğiminin ücret oranına ............ ikinci özelliğidir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler nelerdir?

Seçenekler

A
pozitif/eşit olması
B
negatif/eşit olması
C
pozitif/yüksek olması
D
negatif/yüksek olması
E
pozitif/düşük olması
Açıklama:
Bütçe kısıtının negatif eğimli olması boş zaman miktarı arttıkça gelirin azalacağını ifade eder. Bütçe kısıtının eğiminin ücret oranına eşit olması ikinci özelliğidir.

Soru 89

Piyasa emek arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni nedir?

Seçenekler

A
Piyasanın genelinde gelir etkisinin daha baskın olması
B
Piyasanın genelinde ikâme etkisinin daha baskın olması
C
Çoğu kimsenin çalışma kararını ücret oranına göre belirlemesi
D
Çalışma koşullarını ölçmenin mümkün olmaması
E
Ücret oranının kolay değişmemesi
Açıklama:
Piyasanın genelinde ikâme etkisinin daha baskın olması, piyasa emek arz eğrisinin şekilde görüldüğü gibi pozitif eğimli olmasını sağlamaktadır.

Soru 90

Yukarıdaki grafikte yer alan I1 ve I2 eğrileri nasıl adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Bireysel emek arzı eğrisi
B
Bütçe kısıtı eğrisi
C
Farksızlık eğrisi
D
Geriye kıvrımlı bireysel emek arz eğrisi
E
Piyasa emek talep eğrisi
Açıklama:
Şekildeki I1 eğrisi, bireyin “A noktası dışında hangi diğer gelir ve boş zaman bileşimlerinde eskisi ile aynı düzeyde kalırım?” sorusuna vereceği cevaba dayanmaktadır. I1 üzerindeki C ve B noktaları farklı kombinasyonları göstermekle birlikte, A noktası ile aynı tatmin düzeyini gösterdiği için I eğrisi farksızlık eğrisi olarak adlandırılır.

Soru 91

Gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etki nedir?

Seçenekler

A
Boş zaman etkisi
B
İkramiye etkisi
C
Piyasa ücreti etkisi
D
Gelir etkisi
E
İkâme etkisi
Açıklama:
İkâme etkisi; gelir sabitken ücret değişimine bağlı olarak çalışma süresinin nasıl değişeceğini gösteren etkidir.

Soru 92

Yukarıdaki grafikte hangi ücret düzeyine kadar ikâme etkisi baskın olduğu için ücret arttığında çalışma süresi de artacaktır?

Seçenekler

A
W1
B
W2
C
W3
D
W4
E
W5
Açıklama:
W2 ücret düzeyine kadar ikâme etkisi baskın olduğu için ücret arttığında çalışma süresi de artacaktır.

Soru 93

I- Ücretler ölçülebilir nitelikte iken, mesleğin diğer özellikleri böyle değildir.
II- Her ne kadar bazı kimseler için emek arz kararında ücret dışı unsurlar etkili olabilse de pek çok kişi bu kararı ücret oranlarına bakarak vermektedir.
III- Ücret oranı bir mesleğin daha esnek özelliklerindendir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri emek arz eğrisinde dikey eksende çalışma koşulları yerine ücret oranının yer almasının nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Emek arz eğrisi çizilirken dikey eksende, örneğin neden çalışma koşulları yerine ücret oranının yer almasının üç nedeni vardır. İlk olarak, ücretler ölçülebilir nitelikte iken, mesleğin diğer özellikleri böyle değildir. İkinci olarak her ne kadar bazı kimseler için emek arz kararında ücret dışı unsurlar etkili olabilse de pek çok kişi bu kararı ücret oranlarına bakarak vermektedir. Son olarak, ücret oranı bir mesleğin daha esnek özelliklerindendir.

Soru 94

''İktisatın temel konularından ' .............................' Kanunu’na göre miktarı azalan şey değerlenecektir. Bu durum farksızlık eğrilerinin konveks (dış bükey) olmalarına neden olur.'' şeklinde verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi kavram getirilmelidir?

Seçenekler

A
Nedret
B
Okun
C
Marshall
D
Singer- Prebish
E
Say
Açıklama:
Arz miktarı azalan mal ve hizmetlerin ekonomik değerleri artar, İktisatta bu kanun '' Nedret Yasası '' olarak ifade edilir.
İktisatın temel konularından olan Nedret (kıtlık) Kanunu’na göre miktarı azalan
şey değerlenecektir. Bu durum farksızlık eğrilerinin
konveks (dış bükey) olmalarına neden olur.

Soru 95

Boş zaman gelir arttığında talebi artan normal bir mal olduğundan, bu durumda birey daha fazla boş zaman satın alarak çalıştığı süreyi azaltır. Bu etki İktisat literatüründe aşağıda verilen hangi kavramla açıklanmaktadır ?

Seçenekler

A
Gelir
B
İkâme
C
Marjinal
D
Zamanlararası İkâme
E
Laffer Etkisi
Açıklama:
Kişinin çalışma tercihini boş zamanı ve gelir arasında yapmış olduğu tercih oluşturur. Kişinin gelirinin artması durumunda çalışma zamanında azaltmaya giderek boş zamanını arttırması 'Gelir Etkisi' olarak ifade edilmektedir.
Ücret oranının değişmesi, bütçe kısıtının ve denge çalışma kararının değişmesine neden olur. Örneğin, ücret oranının yükselmesi bireyin çalışma
kararını etkileyen ve ters yönde çalışan iki etki meydana getirir. Bunlardan gelir etkisine göre, ücretin yükselmesi kişinin gelirinin yükselmesi anlamına gelir.
Boş zaman gelir arttığında talebi artan normal bir mal olduğundan, bu durumda birey daha fazla boş zaman satın alarak çalıştığı süreyi azaltır.

Soru 96

Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisinin bu şekilde oluşmasının ardında geçerli olan neden aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Bireysel Emek Arz Eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimlidir.
B
Bireysel Emek Arz Eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde gelir etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise İkame etkisi sebebiyle negatif eğimlidir.
C
Bireysel Emek Arz Eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle negatif , yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle pozitif eğimlidir.
D
Bireysel Emek Arz Eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde marjial etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimlidir.
E
Bireysel Emek Arz Eğrisi; Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise uluslararası etki sebebiyle negatif eğimlidir.
Açıklama:
Bireysel arz eğrisinin önce pozitif eğimli ardından geriye kıvrımlı olmasının ana nedeni ikâme etkisi nedeniyle önce boş zaman azaltılarak bunun yerine çalışma tercihi gerçekleştiriliyor, ardından ise , kişinin belli bir gelir düzeyinden sonra gelir ne kadar artarsa artsın artık çalışma isteği gerçekleşmeyip kendisine boş zaman yaratmak istemesi nedeniyle çalışma zamanını azaltması eğrisinin geriye bükülmesi ile sonuçlanıyor.
Geriye Kıvrımlı Bireysel Emek Arz Eğrisi Düşük ücret düzeylerinde ikâme etkisi sebebiyle pozitif, yüksek ücret düzeylerinde ise gelir etkisi sebebiyle negatif eğimli arz eğrisidir. Bu nedenle bireysel arz eğrisi önce pozitif sonra ise geriye kıvrımlı biçimde negatif bir form alır.

Soru 97

'' Çeşitli ücret düzeylerinde piyasadaki bireylerin tek tek çalışma sürelerini toplarsak o ücret düzeyinde piyasadaki toplam emek arz miktarını bulabiliriz. Böylece ....................................eğrisine ulaşılmış olur. '' şeklinde verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi kavram getirilmelidir.?

Seçenekler

A
Piyasa emek arz eğrisi
B
Piyasa eğrisi
C
Toplam piyasa arzı
D
Piyasa dengesi
E
Emek piyasası
Açıklama:
Bireysel emek arz eğrilerinin yan yana yatay toplamı olarak hesaplanan ve aynı ücret düzeyinde çalışmak isteyen kişi sayısının toplanması yoluyla piyasa emek arz eğrisi elde edilir.
Piyasa kişilerden oluştuğuna göre, çeşitli ücret düzeylerinde piyasadaki şahısların tek tek çalışma sürelerini toplarsak o ücret düzeyinde piyasadaki toplam emek arz miktarını bulabiliriz.

Soru 98

''Emek göçünde meydana gelen artış emek arz eğrisini .................... yönünde değiştirirken emek talebinin sabit olması durumunda ücretler ............ yönünde değişir'' şeklinde tanımlanan cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Artış- Düşme
B
Azalış- Artma
C
Azalış - Azalış
D
Artış-Artış
E
Azalış - Sabit
Açıklama:
Emek talebi sabitken emek miktarında meydana gelen artışlar ücretin düşmesine ve emek arz eğrisinin ağa hareket etmesine neden olur.
Emek piyasalarında işçi sayısını bundan daha çabuk değiştiren ikinci unsur “emek göçü”dür. Bir ülkeye komşu ülkelerdeki siyasi ve ekonomik problemler nedeniyle çalışabilir yaşta çok sayıda kişinin göç ettiğini düşünelim. Bu durumda emek arz eğrisi artış yönünde değişirken, emek talebi sabitken, emeğin fiyatı olan ücret düşer.

Soru 99

Bireylerin boş zaman -çalışma tercihleri arasında karar verirken, diğer şartlar eşitken firmaların çalışan kadın işçilerine kreş hizmeti sunması durumunun kadınlara ilişkin emek arz eğrisini aşağıda seçeneklerde verilen durumlardan hangisi biçiminde değiştirir?

Seçenekler

A
Kadınlara ilişkin emek arz eğrisi artar
B
Kadınlara ilişkin emek arz eğrisi azalır
C
Kadınlara ilişkin emek arz eğrisi değişmez
D
Kadınlara ilişkin emek arz eğrisi önce artar, sonra azalır
E
Kadınlara ilişkin emek arz eğrisi önce azalır, sonra artar
Açıklama:
Kadınlar için çocuk bakım hizmetinin sunulmasına ilişkin kreş hizmetinin ilgili firma tarafından sağlanması durumunda kadınların işgücüne katılım oranı artar dolayısıyla emek arzı yükselir.
İşgücü piyasasında çalışan kadınların karşı karşıya kaldıkları en büyük sorun küçük çocuklarının bakımıdır. Kreşlerin yeterli sayı ve ucuzlukta olmaması kadın işgücünü ya tamamen işgücü piyasasının dışına itebilmekte veya çalışma saatlerini sınırlandırabilmektedir. Diğer şartlar eşitken firmaların çalışan kadın işçilerine kreş hizmeti sunması onların daha fazla mesai yapabilmelerini mümkün kılar. Bu durumda kadınlara ilişkin emek arzı artar.

Soru 100

Ücret dışı gelirlere sahip olma durumununda emek arzı konusunda etkili olduğunu biliyoruz, geliri dışında gayrimenkul (emlak) gelirine de sahip olduklarını varsayalım. Bir deprem sonrası insanlar ücret dışı gelirlerini
kaybederlerse yaşam standartlarını düşürmemek için ücret değişmese bile daha fazla çalışmaya karar vereceklerdir. Bu durumda emek talebi sabitken emek arzı ve ücret değişiminin doğru kombinasyonunu veren seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emek Arzı Artar- Ücret Düşer
B
Emek Arzı Azalır- Ücret Artar
C
Emek Arzı Değişmez - Ücret Artar
D
Emek Arzı Azalır- Ücret Değişmez
E
Emek Arzı Değişmez - Ücret Değişmez
Açıklama:
Emek arzının artmasını sağlayan temel mekanizma iç ya da dış göç ya da kişilerin çalışma tercihlerinde boş zaman yerine çalışmayı tercih etmeleri durumudur. Böylece emek arzı artacak, ücret düşecektir.
Ücret dışı gelirlere sahip olma durumununda emek arzı konusunda etkili olduğunu biliyoruz, geliri dışında gayrimenkul (emlak) gelirine de sahip olduklarını varsayalım. Bir deprem sonrası insanlar ücret dışı gelirlerini
kaybederlerse yaşam standartlarını düşürmemek için ücret değişmese bile daha fazla çalışmaya karar vereceklerdir. Bu durumda emek talebi sabitken emek arzı artar ve ücret azalır.

Soru 101

Ücret oluşumunu açıklarken kendi çalışma süresini hür bir şekilde seçebilen bir kişinin zamanını çalışmak ile boş zaman (çalışma dışında kalan faaliyetler) arasında faydasını maksimize edecek (ençoklayacak) şekilde nasıl dağıtacağı sorusundan hareket eden teori aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Neoklasik teori
B
Klasik Teori
C
Keynesyen Teori
D
Monetarist Teori
E
Post Keynesyen Teori
Açıklama:
Çalışma tercihi ve boş zaman arasında ücret geliri üzerinden açıklık getiren bu durumun kişini bireysel emek arz eğrisini etkilediğini açıklayan teori Neoklasik Model'dir.
Ücret oluşumunu açıklarken kendi çalışma süresini hür bir şekilde seçebilen bir kişinin zamanını çalışmak ile boş zaman (çalışma dışında kalan faaliyetler) arasında faydasını maksimize edecek (ençoklayacak) şekilde nasıl dağıtacağı sorusundan hareket eden teori Neo Klasik teoridir.

Ünite 3

Soru 1

"____________________ veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir." Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
İkame etkisi
B
Üretim fonksiyonu
C
Emek talebi
D
Piyasa değeri
E
Ölçek etkisi
Açıklama:
Üretim fonksiyonu, veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir.

Soru 2

"______________________ sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir." "Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
Azalan verimler kanunu
B
Emeğin marjinal ürün geliri
C
Kısa dönem emek talep eğrisi
D
Emeğin marjinal ürünü
E
Eş-maliyet doğrusu
Açıklama:
Emeğin marjinal ürünü sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir.

Soru 3

Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emeğin marjinal ürünü
B
Emeğin marjinal ürün geliri
C
Kısa dönem emek talep
D
Azalan verimler
E
Eş- maliyet
Açıklama:
Azalan verimler kanunu, üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden kanundur.

Soru 4

Son işe alınan işçinin toplam üründe sağladığı artışın para karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
M
B
W
C
MR
D
MPL
E
MRPL
Açıklama:
Emeğin marjinal geliri (MRPL) son işe alınan işçinin toplam üründe sağladığı artışın para karşılığıdır.

Soru 5

_______________________ sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.
Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet doğrusu
B
Emek talep eğrisi
C
Denge istihdam düzeyi
D
Emeğin marjinal ürünü
E
Eş- ürün eğrisi
Açıklama:
Eş-maliyet doğrusu, sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi hem eş-ürün eğrilerinin hem de eş-maliyet doğrularının bir özelliğidir?

Seçenekler

A
Negatif eğilimli olma
B
Pozitif eğilimli olma
C
Eğimin sabitliği
D
Dış bükey olma
E
İç bükey olma
Açıklama:
Eş-ürün eğrilerinin ve eş-maliyet doğrularının başlıca özellikleri negatif eğimli olmalarıdır.

Soru 7

Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkame etkisi
B
Emek talep etkisi
C
Ölçek etkisi
D
Eş- maliyet etkisi
E
Eş-ürün etkisi
Açıklama:
Ölçek etkisi, ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmedir.

Soru 8

Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçek etkisi
B
İkame etkisi
C
Verimlilik etkisi
D
Emek talep etkisi
E
Azalan verimler etkisi
Açıklama:
Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişme ikame etkisidir.

Soru 9

Hem emek hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eş-ürün eğrisi
B
Eş-maliyet eğrisi
C
Piyasa emek talep eğrisi
D
Kısa dönem emek talep eğrisi
E
Uzun dönem emek talep eğrisi
Açıklama:
Uzun dönem emek talep eğrisi hem emek hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi emek talebini etkileyen unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Diğer üretim faktörlerinin fiyatları
B
Ürün talebindeki değişmeler
C
Verimlilik değişmesi
D
İşveren sayısı
E
İşçi sayısı
Açıklama:
Ücret dışında emek talebinş etkileyen unsurlar; diğer üretim faktörlerinin fiyatları, ürün talebindeki değişmeler, verimlilik değişmesi ve işveren sayısıdır.

Soru 11

Q = f (K, L, T) şeklinde basit bir üretim fonksiyonunda 'L' aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim
B
Sermaye
C
Emek
D
Teknoloji
E
Toprak
Açıklama:
Q = f (K, L, T) şeklinde basit bir üretim fonksiyonunda (burada Q üretimi, K sermayeyi, L emek faktörünü ve T üretim için gerekli olan teknik bilgiyi göstermektedir) basitliği sağlamak amacıyla teknoloji’nin (teknik bilgi) sabit olduğunu varsayarsak kısa dönem K’nin sabit, L’nin değişken olduğu, uzun dönem ise her iki faktörün de değişken olduğu döneme işaret etmektedir (Elliott,
1991).

Soru 12

İstihdam edilen en son işçinin getirisi maliyetine eşitse firma, bu durumda aşağıdakilerden hangi kararı verir?

Seçenekler

A
İstihdamı arttırır
B
İstihdamı azaltır
C
İstihdamı durdurur
D
Üretime son verir
E
Üretimi arttırır
Açıklama:
Firmalar istihdam kararını verirken, çoğumuzun gündelik hayatta -belki de
farkında olmadan- uyguladığımız marjinal karar alma kuralını uygularlar. Bu kural herhangi bir eylemi yapmakla elde edilecek getiri ve maliyetin
karşılaştırılması esasına dayanır. Buna göre kâr, maliyeti aştığı sürece o eylemi yapmak tercih edilecektir. Marjinal karar alma kuralını istihdam kararına uyarlarsak işe alınan son işçinin maliyetinden çok gelir sağladığı durumda firma o işçiyi çalıştırarak kârlarını arttırıyor olacaktır. İstihdam edilen en son işçinin
getirisi maliyetine eşitse firma, bu durumda kârını maksimize etmiş olacağından, istihdamı durduracaktır.

Soru 13

Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet Doğrusu
B
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
C
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
D
Üretim Fonksiyonu
E
Emeğin Marjinal Ürünü
Açıklama:
Emeğin Marjinal Ürünü : Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir.

Soru 14

Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
B
Uzun Dönem Emek Talep Eğrisi
C
Piyasa Emek Talep Eğrisi
D
Eş-Ürün Eğrileri
E
Marjinal Teknik İkâme Eğrisi
Açıklama:
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi: Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken
ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 15

Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını aşağıdakilerden hangisi gösterir?

Seçenekler

A
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
B
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
C
Piyasa Emek Talep Eğrisi
D
Eş-maliyet Doğrusu
E
Eş-Ürün Eğrileri
Açıklama:
Eş-maliyet Doğrusu: Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.

Soru 16

Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eş-ürün Eğrisi
B
Eş-maliyet Doğrusu
C
Piyasa Emek Talep Eğrisi
D
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
E
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
Açıklama:
Eş-ürün Eğrisi: Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi eş-maliyet doğrularının özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Negatif eğimli olmaları
B
Pozitif eğilimli olmaları
C
Eğiminin sabit ve faktör fiyatlarının birbirine oranına (w/r) eşit olması
D
Üretim bütçesindeki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi
E
Faktör fiyatlarındaki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi
Açıklama:
Eş-maliyet doğrularının bazı özellikleri vardır. Eş-maliyet doğrularının başlıca özelliği, “negatif eğimli olmaları” dır. Bu doğru, veri faktör fiyatlarında firmanın belirli bir miktar para ile satın alabileceği farklı sermaye/emek kombinasyonlarını gösterdiğine göre, herhangi bir faktör için daha fazla para kullanılmasının sonucu diğer faktör için daha az bütçenin kalmasıdır. Bir faktörün miktarı artarken diğerinin azalması doğruyu negatif eğimli yapar. Eş-maliyet doğrularının ikinci özelliği, “eğiminin sabit ve faktör fiyatlarının birbirine oranına (w/r) eşit olması”dır. Eğimin sabit olması firmanın piyasada geçerli faktör fiyatlarından istediği kadar sermaye ve emek alabileceğini göstermektedir. Üçüncü özellik, “üretim bütçesindeki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi” dir. Veri faktör fiyatlarında firmanın emek ve sermaye üzerine daha fazla harcamada bulunması eş-maliyet doğrusunu öncekine paralel biçimde (AB’den CD ve EF’ye) sağa kaydırır. Buna göre orijinden daha uzaktaki eş maliyet doğrusu daha yüksek harcama düzeyini gösterecektir. Son olarak, “faktör fiyatlarındaki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi” doğruların bir başka özelliğidir. Faktör fiyatları doğruların
eğimi olduğuna göre, bunlarda meydana gelen değişmeler eş-maliyet doğrularının eğimini değiştirecektir.

Soru 18

Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçek Etkisi
B
İkame Etkisi
C
Emek Talep Etkisi
D
Emek Arz Etkisi
E
Sermaye Etkisi
Açıklama:
Ölçek Etkisi: Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmedir.

Soru 19

Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkâme Etkisi
B
Ölçek Etkisi
C
Arz Etkisi
D
Talep Etkisi
E
Sermaye Etkisi
Açıklama:
İkâme Etkisi: Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişmedir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi emek talebini etkileyen ücret dışı unsurlardan birisidir?

Seçenekler

A
İşveren Sayısı
B
İşçi Sayısı
C
Ürün Arzındaki Değişmeler
D
Firmanın Sermayesinin Değişmesi
E
Diğer Üretim Faktörlerinin Çeşitliliği
Açıklama:
EMEK TALEBİNİ ETKİLEYEN
ÜCRET DIŞI UNSURLAR:
Ürün Talebindeki Değişmeler
Verimlilik Değişmesi
İşveren Sayısı
Diğer Üretim Faktörlerinin Fiyatları

Soru 21

I- Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar. II- Emek maliyeti ücretten oluşur. III- İşgücü heterojendir. IV- Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir. Yukarıdakilerden hangileri talep teorisinin varsayımları arasındadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Talep teorisinin varsayımları aşağıdaki gibidir:

  • Firmalar kâr maksimizasyoncusudur.

  • Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye
    kullanırlar.

  • Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir (yani ürün fiyatı ve ücretler veridir).

  • Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.


Dolayısıyla soruda verilen III. madde yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 22

Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal Teknik İkame Oranı
B
Eş Ürün Eğrisi
C
Ölçek Etkisi
D
Azalan Verimler Kanunu
E
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
Açıklama:
Azalan Verimler Kanunu; üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanunudur.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 23

Kârını maksimize etmek isteyen işveren için işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri maliyetine eşit olduğunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
İstihdam artar.
B
Emek faktörünün niteliği değişir.
C
Ücretler artar.
D
İşletmenin kârı artar.
E
İstihdam durma noktasına ulaşır.
Açıklama:
Kârını maksimize etmek isteyen işveren, işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri maliyetinden büyük olduğu müddetçe istihdamı arttıracak, son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri maliyetine eşit olduğunda olduğunda ise istihdamda durma noktasına ulaşılacaktır. İstihdamın daha da artırılması durumunda azalan verimler kanunu nedeniyle son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri maliyetinden az olacak, son işçinin firmaya sağladığı getiriden çok maliyet yükleyeceğinden istihdam gerçekleşmeyecektir.
Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 24

Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kısa dönem emek talep eğrisi
B
Eş-maliyet eğrisi
C
Eş-ürün eğrisi
D
Uzun dönem emek talep eğrisi
E
Gelir eğrisi
Açıklama:
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri, kısa dönem emek talep eğrisidir.
Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 25

I- Negatif eğimlidirler. II- Orijinden bakıldığında içbükeydirler. III- Eğrinin üst kısımlarında sermaye faktörünün marjinal verimi düşüktür. IV-Orijinden uzaklaştıkça daha düşük üretim düzeyini gösterirler. V-Eş-ürün eğrileri kesişmezler. Yukarıda eş-ürün eğrileriyle ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II ve V
E
I, III ve V
Açıklama:
Eş-ürün eğrileri, negatif eğimlidir. Faktörlerden birinin istihdamı azaltıldığında aynı üretim düzeyini koruyabilmek için diğer üretim faktörünün kullanımın artması gerekir. Eğrinin üst kısımlarında sermaye fazla kullanıldığı için sermaye faktörünün marjinal verimi düşüktür. Eş-ürün eğrilerinin kesişmeme özelliği vardır. Ancak, eş-ürün eğrileri, orijinden bakıldığında dışbükeydirler. Ayrıca orijinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim düzeyini gösterirler.
Dolayısıyla, soruda II. ve IV. maddelerde verilen bilgiler yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I., III. ve V. maddeleri içeren E seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabetçi piyasadaki bir firmanın kısa dönem emek talep eğrisini gösterir?

Seçenekler

A
Piyasa emek talep eğrisi
B
Emeğin marjinal ürün geliri eğrisinin negatif eğimli kısmı
C
Eş ürün eğrisinin negatif eğimli kısmı
D
Toplam gelir eğrisi
E
Toplam ürün eğrisi
Açıklama:
Yalnızca emeğin marjinal ürün geliri eğrisinin negatif eğimli kısmı kısa dönem emek talep eğrisini göstermektedir. Eğrinin pozitif eğimli kısmının dikkate alınmamasının sebebi o bölgede artan verimlilikler söz konusu olduğu için istihdamı arttırmanın firma açısından daha kârlı olmasıdır.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet doğrusu
B
Eş-ürün eğrisi
C
Marjinal teknik ikâme oranı
D
Uzun dönem emek talep eğrisi
E
Kısa dönem emek talep eğrisi
Açıklama:
Eş-maliyet doğrusu sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.
Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 28

Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
İkâme etkisi
B
Gelir etkisi
C
Ölçek etkisi
D
Dışlanma etkisi
E
Fayda etkisi
Açıklama:
Üretim ölçeğinin küçülmesi nedeniyle istihdamda daralma meydana gelir. Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmeye ölçek etkisi adı verilir.
Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

Kısa ve uzun dönem emek talep eğrileri arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Kısa dönem emek talep eğrisinin istihdamdaki değişime daha fazla duyarlı olması
B
Kısa dönem emek talep eğrisinin istihdamdaki değişime daha az duyarlı olması
C
Uzun dönem emek talep eğrisinin ücret değişimine daha az duyarlı olması
D
Kısa dönem emek talep eğrisinin ücret değişimine daha az duyarlı olması
E
Kısa dönemde emek talebinin ikame etkisi sebebiyle azalması
Açıklama:
İki talep eğrisi arasındaki temel fark, kısa dönem emek talep eğrisinin ücret değişimine daha az duyarlı (daha az esnek-inelastik), uzun dönem emek talep eğrisinin ise daha duyarlı (daha esnek-elastik) olmasıdır. Bir başka deyişle ücret yükselmelerine işverenlerin uzun dönemde gösterdiği tepki daha şiddetlidir.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 30

Diğer unsurlarda bir değişme yokken sermaye fiyatının ucuzlaması eş maliyet doğrusunda nasıl bir değişikliğe yol açar?

Seçenekler

A
Eş maliyet doğrusu başlangıca göre basıklaşır.
B
Eş maliyet doğrusu başlangıca göre dikleşir.
C
Eş maliyet doğrusunda herhangi bir değişiklik olmaz.
D
Eş maliyet doğrusu öncekine paralel biçimde sağa kayar.
E
Eş maliyet doğrusu öncekine paralel biçimde sola kayar.
Açıklama:
Faktör fiyatları doğruların eğimi olduğuna göre, bunlarda meydana gelen değişmeler eş-maliyet doğrularının eğimini değiştirecektir. Diğer unsurlarda bir değişme yokken sermayenin fiyatının ucuzlaması firmanın bütün parası ile daha fazla sermaye alabilmesini sağlayacaktır. Emeğin fiyatı ve üretim bütçesi değişmediğinden firmanın bütün parasıyla satın alabileceği emek miktarı da değişmeyecektir. Bu bakımdan faktör fiyatındaki değişme, doğrunun eğimini değiştirerek dikleşmesine sebep olacaktır.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 31

Veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel eşitliğe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Emeğin Marjinal Ürünü
B
Üretim Fonksiyonu
C
Azalan Verimler Kanunu
D
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
E
Marjinal Teknik İkâme Oranı
Açıklama:
Üretim Fonksiyonu
Veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi “Talep teorisi”nin varsayımları dışında kalır?

Seçenekler

A
Firmalar kâr maksimizasyoncusudur.
B
Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar.
C
İkame malı belirlerler.
D
Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir.
E
Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.
Açıklama:
Marjinal Karar Alma Kuralı
Emek talebi ile ilgili analize “Kısa dönemde firma kaç işçi istihdam etmelidir?” sorusu ile başlayalım. Ancak, öncelikle burada kullanacağımız talep teorisinin varsayımlarını hatırlamamız yararlı olacaktır.
Bunlar:
• Firmalar kâr maksimizasyoncusudur.
• Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar.
• Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir (yani ürün fiyatı ve ücretler veridir).
• Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi "Emeğin Marjinal Ürünü" için doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir.
B
Son işe alınan işçinin toplam üründe sağladığı artışın parasal karşılığıdır.
C
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
D
Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.
E
Üretim miktarı sabitken sermayenin emek yerine kullanılabileceği orandır.
Açıklama:
Emeğin Marjinal Ürünü (MPL)
Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi "Azalan Verimler Kanunu"dur?

Seçenekler

A
Son işe alınan işçinin toplam üründe sağladığı artışın parasal karşılığıdır.
B
Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.
C
Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir.
D
Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki
artışın bir noktadan sonra azalır.
E
Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişmedir.
Açıklama:
Azalan Verimler Kanunu
Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki
artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanunudur.

Soru 35

Son işe alınan işçinin toplam üründe sağladığı artışın parasal karşılığına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üretim Fonksiyonu
B
Emeğin Marjinal Ürünü
C
Emeğin Marjinal Ürün Geliri
D
Eş-maliyet Doğrusu
E
Marjinal Teknik İkâme Oranı
Açıklama:
Tablo 3.1 Tam Rekabetçi Bir Firmanın Kısa Dönem Üretim ve İstihdam Değerleri tabloyu inceleyebilirsiniz. Tablonun 5. sütununda yer alan emeğin marjinal ürün geliri bunu göstermektedir. Sayfa 38
Ücret oranı para birimi (T), marjinal ürün ise adet cinsindendir. Karşılaştırma yapabilmek için son işçinin toplam üründe sağladığı artışın da para birimi cinsinden verilmesi gerekir. Marjinal ürün değerlerini ürünün piyasa fiyatı ile (aynı zamanda MR) çarparak son işçinin firmaya sağladığı getiriyi para birimi ile ifade edebiliriz.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi "Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi" ni açıklar?

Seçenekler

A
Veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir.
B
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
C
Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir.
D
Hem emek, hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.
E
Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmedir.
Açıklama:
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 37

"Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir." ifadesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Uzun Dönem Emek Talep Eğrisi
B
Marjinal Teknik İkâme Oranı
C
Ölçek Etkisi
D
Eş-ürün Eğrisi
E
Eş-maliyet Doğrusu
Açıklama:
Eş-maliyet Doğrusu
Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi "Marjinal Teknik İkâme Oranı"nın tanımıdır?

Seçenekler

A
Üretim miktarı sabitken sermayenin emek yerine kullanılabileceği oran
B
Üretilen malın yerine farklı mal üretim oranı
C
Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişiklik oranı
D
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren oran
E
Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişim oranı
Açıklama:
Marjinal Teknik İkâme Oranı
Üretim miktarı sabitken sermayenin emek yerine kullanılabileceği (ikâme edeceği) orandır.

Soru 39

Ürün piyasasında ürün arzı sabitken ürün talebinin artması ürün fiyatlarının yükselmesine sebep olacaktır. Ürün fiyatının yükselmesi ise marjinal geliri arttıracağından sonuçta emeğin marjinal ürün geliri
artacak, işveren veri ücret düzeyinde daha fazla işgücü talep ettiği için emek talebi artacaktır şeklinde verilen örnek aşağıdakilerden hangisi için verilmiştir?

Seçenekler

A
İşveren sayısı
B
Verimlilik değişmesi
C
Ürün talebindeki değişmeler
D
Diğer üretim faktörelerinin fiyatları
E
İkame üretim
Açıklama:
Ürün Talebindeki Değişmeler
Emek talebi türetilmiş bir talep olduğundan ürün piyasasında meydana gelen değişmeler aynı yönde emek piyasasına yansıyacaktır. Örneğin, ürün piyasasında ürün arzı sabitken ürün talebinin artması ürün fiyatlarının yükselmesine sebep olacaktır. Ürün fiyatının yükselmesi ise marjinal geliri arttıracağından sonuçta emeğin marjinal ürün geliri artacak, işveren veri ücret düzeyinde daha fazla işgücü talep ettiği için emek talebi artacaktır.

Soru 40

Hem emek, hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Seçenekler

A
İkâme Etkisi
B
Ölçek Etkisi
C
Marjinal Teknik İkâme Oranı
D
Uzun Dönem Emek Talep Eğrisi
E
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
Açıklama:
Şekil 3.8 Kısa ve Uzun Dönem Emek Talep Eğrileri 47. sayfa inceleyiniz.
Şekil 3.8 Kısa ve uzun dönem emek talep eğrilerini karşılaştırmalı olarak incelememizi sağlamaktadır. Başlangıçtaki X noktası ile firmanın ücret yükseldiği zaman kısa dönemde hareket edeceği Y noktaları birleştirilerek firmanın kısa dönem emek talep eğrisi (DLkd) elde edilir. Benzeri şekilde başlangıçtaki X noktası ile ücret yükseldiği zaman firmanın uzun dönemde üzerinde bulunacağı Z noktaları birleştirilerek de firmanın uzun dönemdeki emek talep eğrisini (DLud) elde ederiz.
Uzun Dönem Emek Talep Eğrisi
Hem emek, hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 41

I. Kısa dönem emek talep eğrisi ücret değişimine daha az duyarlıdır (daha az esnek-inelastik).II. Uzun dönem emek talep eğrisi ücret değişimine daha duyarlıdır (daha esnek-elastik).III. Ücret yükselmelerine işverenlerin kısa dönemde gösterdiği tepki daha şiddetlidir. IV. Kısa dönemde emek talebi sadece ikâme etkisi sebebiyle azalırken, uzun dönemde ölçek etkisi de emek talebinin daha fazla artmasına sebep olmaktadır.Yukarıda uzun ve kısa dönem emek talep eğrilerine ilişkin verilen bilgilerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Uzun ve kısa dönem emek talep eğrisi arasındaki temel fark, kısa dönem emek talep eğrisinin ücret değişimine daha az duyarlı (daha az esnek-inelastik), uzun dönem emek talep eğrisinin ise daha duyarlı (daha esnek-elastik) olmasıdır. Bir başka deyişle ücret yükselmelerine işverenlerin uzun dönemde gösterdiği tepki daha şiddetlidir. Kısa dönemde emek talebi sadece ölçek etkisi sebebiyle azalırken, uzun dönemde ikâme etkisi de emek talebinin daha fazla artmasına sebep olmaktadır.

Soru 42

İşverenlerin mal ve hizmet üretebilmek için talep ettiği “emek” kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Emek talebini etkileyen ücret dışı unsurlar vardır.
B
Kısa dönemde piyasalarda emek değişken faktördür.
C
Başta ücretler olmak üzere çok sayıda unsura bağlı olarak emek talebi artar ve azalır.
D
Günlük hayatta, emek piyasalarında firmaların işgücüne olan talepleri sabit seyir izler.
E
Emek talebinin türetilmiş bir talep olduğu gerçeği emek piyasalarının en belirgin özelliğidir.
Açıklama:
Emek talebinin türetilmiş bir talep olduğu, yani işverenlerin mal ve hizmet üretebilmek için emek talep ettikleri gerçeği, emek piyasalarının en belirgin özelliğidir. Güncel hayatta emek piyasalarında firmaların işgücüne olan taleplerinin sabit bir seyir izlemediği, başta ücretler olmak üzere çok sayıda
unsura bağlı olarak artıp azalabildiğine şahit olmaktayız.

Soru 43

Emeğe olan talep iki unsura bağlıdır; bunlardan birisi ürünün üretilmesinde emeğin ne derece verimli olduğudur.
Yukarıdaki cümlede yer almayan diğer unsur hangi seçenekte doğru olarak yer almaktadır?

Seçenekler

A
Firmaların bulunduğu sektör
B
Ürünün piyasa değeri
C
Kaç işçinin izin kullandığı
D
Üretimin verimlilik durumu
E
Firmaların bulundukları ürün grubu
Açıklama:
Emek piyasasının en belirgin özelliği, emek talebinin “türetilmiş” bir talep olmasıdır. İnsanlar mal ve hizmetleri bizatihi onlardan sağladıkları fayda sebebiyle talep ederlerken, emek işverenler tarafından “bir şey üretmek amacıyla” talep edilir. Bu açıdan herhangi bir tür emeğe olan talep iki şeye bağlıdır: (1) Ürünün üretilmesinde emeğin ne derece verimli olduğu, (2) O ürünün piyasa değeri.

Soru 44

Kısa dönemde “emek” talebi emek verimliliğine ve ürün fiyatına bağlıdır, burada kısa dönemin bazı özellikleri vardır aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Firma üretimde kullandığı emeği artırabilir.
B
Sermaye miktarı ve üretim kapasitesi değişmez.
C
Firmanın üretimde kullandığı girdilerin bazıları artırılabilir.
D
Üretim ile yeni makine alma ve yeni bina inşasına yönelir.
E
Emek talebi emek verimliliği ve ürün fiyatına bağlı olarak açıklanır.
Açıklama:
Gerek iktisada giriş, gerekse iktisat teorisi derslerinden hatırlanacağı gibi, üretimde iki temel dönem söz konusudur. Bunlardan kısa dönem firmanın üretimde kullandığı girdilerden bazılarını (örneğin emek ve hammadde) arttırabildiği ancak sermaye miktarını ve üretim kapasitesini değiştiremediği zaman dilimini; uzun dönem ise firmanın bütün üretim faktörlerini değiştirebildiği, yeni makineler satın alıp yeni binalar inşa edebildiği zaman dilimini göstermektedir.

Soru 45

“Emek” talebi ile ilgili analize kısa dönemde firma kaç işçi istihdam etmelidir sorusu ile başlanır burada kullanılacak talep için işverenler ve firmalar talep teorisinin varsayımlarına göre hareket eder, aşağıdakilerden hangisi talep varsayımlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Emeğin maliyeti ücretten oluşur.
B
Firmalar kar maksimizasyonu yapar.
C
Firmalar için talebin miktarı ve ücreti veridir.
D
Firmalar üretim için emek ve sermaye kullanır.
E
Ürün ve emek piyasalarında işgücü tamamen homojen değildir.
Açıklama:
Emek talebi ile ilgili analize “Kısa dönemde firma kaç işçi istihdam etmelidir?” sorusu ile başlayalım. Ancak, öncelikle burada kullanacağımız talep teorisinin varsayımlarını hatırlamamız yararlı olacaktır. Bunlar:
• Firmalar kar maksimizasyoncusudur.
• Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar.
• Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir (yani ürün fiyatı ve ücretler veridir).
• Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.

Soru 46

Firmaların istihdam kararını verirken firmanın karına bir lira dahi olsa katkı sağlamasına bakmaları biçiminde gerçekleştirilen karar verme sürecinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal karar alma kuralı
B
O eylemi yapma tercihi kuralı
C
Maliyetin karşılaştırılması kuralı
D
Karın maliyeti aşağıya çekme kuralı
E
Eylemi yapma ile elde edilecek getiri kuralı
Açıklama:
Bu varsayımları göz önünde bulundurarak yukarıdaki soruyu cevaplamamız gerekirse, karını maksimize etmek isteyen bir firmanın, işçileri -firmanın karına katkıları bir lira dahi olsa- istihdam edeceğini söyleyebiliriz. Firmalar istihdam kararını verirken, çoğumuzun gündelik hayatta -belki de farkında olmadan- uyguladığımız marjinal karar alma kuralını uygularlar. Bu kural herhangi bir eylemi yapmakla elde edilecek getiri ve maliyetin karşılaştırılması esasına dayanır. Buna göre kar, maliyeti aştığı sürece o eylemi yapmak tercih edilecektir.

Soru 47

İstihdam kararı verilirken son işçinin maliyeti ile getirisi mukayese edilir son işçinin maliyeti ve getirisi nedir?

Seçenekler

A
Ürün değeri ve çarpan etkisi.
B
Ücret oranı ve marjinal ürün.
C
İşçinin toplam ürünü ve para birimi cinsi.
D
Adet cinsinden değeri ve toplam ürün sağlama.
E
Pratikte karşılaştırma değeri ve önemli problemler.
Açıklama:
Marjinal karar alma kuralına dönersek, işverenin, istihdam
kararı verirken son işçinin maliyeti ile getirisini mukayese edeceği belirtilmişti. Son işçinin maliyetini ücret oranı, getirisini ise marjinal ürün göstermektedir.

Soru 48

Karını maksimize etmek isteyen işveren, işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri maliyetinden büyükse nasıl hareket eder?

Seçenekler

A
İstihdamı azaltır.
B
İstihdamı artırır.
C
İstihdamı kaldırır.
D
İstihdamı sabit yapar.
E
İstihdamı denge rakamlarına getirir.
Açıklama:
Karını maksimize etmek isteyen işveren, işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri (MRPL) maliyetinden (W) büyük olduğu müddetçe istihdamı arttıracak, MRPL=W olduğunda ise istihdamda durma noktasına ulaşılacaktır.

Soru 49

Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Denge İstihdam Kuralı
B
Azalan Verimler Kanunu
C
Emeğin Marjinal Ürünü (MPL)
D
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi
E
Emeğin Marjinal Ürün Geliri (MRPL)
Açıklama:
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi: Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 50

Firmaların üretimde ne kadar emek ve ne kadar sermaye kullanacakları sorusu “faktörler arası ikame ve eş-ürün eğrileri” kavramı ile ilgilidir, buradaki önemli konu nedir?

Seçenekler

A
Faktörlerin birbirleri yerine kullanılıp kullanılmayacağına bağlı olmasıdır.
B
Ayakkabı fabrikalarının makinelerinin bir kısmının bozulması demektir.
C
Bozulan makineler yerine çok sayıda işçinin sermaye fiyatına göre konulması demektir.
D
Üretim seviyesini düşürmemek demektir, bunun için gerekli olan üretim maliyetlerini belirlemek gereklidir.
E
Orijininden kaymış eş-ürün eğrilerinin dış bükey yapılarını korumak için azalan teknolojileri sağlamak gereklidir.
Açıklama:
Herhangi bir malı üretirken, teknolojik olarak faktörleri birbiri yerine kullanmak mümkünse, kullanılabilecek faktör miktarları ile ilgili olarak genellikle birden fazla seçenek söz konusu olabilmektedir. Örneğin, ayakkabı üretimini atölye düzeninde çok sayıda işçi, az sayıda sermaye malı (makine ve teçhizat) kullanarak yapmak mümkün olduğu gibi; aynı miktar üretimi yoğunlukla bilgisayarlı makinelerle gerçekleştirip çok az sayıda işçi çalıştırarak da yapmak mümkündür. “Üretimde ne kadar emek ve ne kadar sermaye kullanılacaktır?” sorusunun cevabı faktörlerin örneğimizde olduğu gibi birbirleri yerine kullanılıp kullanılmayacağına bağlıdır.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi "Eş-maliyet doğruları"nın özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet doğruları negatif eğimlidir.
B
Eğim sabit ve faktör fiyatlarının birbirine oranına (w/r) eşittir.
C
Üretim bütçesindeki değişiklikleri gösterir.
D
Faktör fiyatlarındaki değişiklikleri gösterir.
E
Faktörlerin birbirlerini mükemmel şekilde ikame ettiklerini gösterir.
Açıklama:
Eş-maliyet doğrularının başlıca özelliği, “negatif eğimli olmaları” dır. Eş-maliyet doğrularının ikinci özelliği, “eğiminin sabit ve faktör fiyatlarının birbirine oranına (w/r) eşit olması”dır. Üçüncü özellik, “üretim bütçesindeki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi”dir. Son olarak, “faktör fiyatlarındaki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi” doğruların bir başka özelliğidir.

Soru 52

Q = f (K, L, T) fonksiyonunda L harfi aşağıdakilerden hangisini simgelemektedir?

Seçenekler

A
Üretim
B
Emek
C
Tüketim
D
Sermaye
E
Teknoloji
Açıklama:
Q = f (K, L, T) şeklinde basit bir üretim fonksiyonunda (burada Q üretimi, K sermayeyi, L emek faktörünü ve T üretim için gerekli olan teknik bilgiyi göstermektedir) basitliği sağlamak amacıyla teknoloji’nin (teknik bilgi) sabit oldu-ğunu varsayarsak kısa dönem K’nin sabit, L’nin değişken olduğu, uzun dönem ise her iki faktörün de değişken olduğu döneme işaret etmektedir

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bir eylemi yapmakla elde edilecek gelirin ve maliyetin karşılaştırılması esasına dayanır?

Seçenekler

A
Marjinak karar alma kuralı
B
Emeğin marjinal ürünü
C
Üretim fonksiyonu
D
Ücret oranı
E
Emek miktarı
Açıklama:
Firmalar istihdam kararını verirken, çoğumuzun gündelik hayatta -belki de farkında olmadan- uyguladığımız marjinal karar alma kuralını uygularlar. Bu kural herhangi bir eylemi yapmakla elde edilecek getiri ve maliyetin karşılaştırılması esasına dayanır. Buna göre kâr, maliyeti aştığı sürece o eylemi yapmak tercih edilecektir

Soru 54

Firmanın kullandığı sermaye ve donanım sabitken, istihdam artmasıyla birlikte ilave işçilerin verimliliklerinin azalmasının nedeni hangisiyle açıklanır?

Seçenekler

A
Teknik bilgi
B
Emeğin marjinal ürünü
C
Azalan verimler kanunu
D
Toplam üretim
E
Ücret oranı
Açıklama:
Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanuna Azalan Verimler Kanunu denmektedir.

Soru 55

Sermaye ve diğer faktörler sabitken, ücret oranı ve firmanın talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasa emek talep eğrisi
B
Ortalama ürün eğrisi
C
Toplam ürün eğrisi
D
Toplam gelir eğrisi
E
Kısa dönem emek talep eğrisi
Açıklama:
Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri Kısa dönem emek talep eğrisidir.

Soru 56


  1. Negatif eğilimli olmaları

  2. Orijininden bakıldığında dış bükey olmaları

  3. Orijinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim düzeyini göstermesi


Yukarıdakilerden hangileri eş-ürün eğrilerinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, II
C
II, III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Eş-ürün eğrilerinin özelliklerin başında negatif eğimli olmaları gelmektedir. Eş-ürün eğrilerinin ikinci özelliği orijinden bakıldığında dış bükey olmalarıdır. Bu özellik azalan marjinal teknik ikâme oranı kavramı ile ilgilidir. Eş-ürün eğrilerinin üçüncü özelliği ise orijinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim düzeyini göstermesidir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişmedir?

Seçenekler

A
İkame etkisi
B
Ölçek etkisi
C
Emek talep eğrisi
D
Eş maliyet doğrusu
E
Azalan verimler kanunu
Açıklama:
Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişme ikame etkisi olarak adlandırılır.

Soru 58

Hem emek hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda, ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğri hangisidir?

Seçenekler

A
Eş-ürün eğrisi
B
Uzun dönem emek talep eğrisi
C
Toplam gelir eğrisi
D
Marjinal gelir eğrisi
E
Ortalama üretim eğrisi
Açıklama:
Hem emek, hem de sermaye faktörleri değişken olduğunda ücret oranı ile firmanın istihdam düzeyi arasındaki ilişkiyi gösteren eğri Uzun dönem emek talep eğrisidir.

Soru 59


  1. Faktörler arası ikame imkanlarına

  2. Faktörlerin nispi fiyatlarına

  3. Emek faktörünün niteliğine


Uzun dönemde bir firmanın emek talebi yukarıdakilerden hangisine/hangilerine bağlıdır?

Seçenekler

A
I,II
B
I,II,III
C
II,III
D
Sadece III
E
Sadece I
Açıklama:
Uzun dönemde bir firmanın sermaye ve emek faktörlerinden ne kadar talep edeceğinin (a) bu faktörler arasında ikâmenin mümkün olup olmamasına (b) bu faktörlerin nispi fiyatlarına bağlı olduğunu söyleyebiliriz. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 60

  1. İşveren sayısı
  2. Ürün talebindeki değişmeler
  3. Verimlilik değişmesi
  4. Hammadde fiyatlarındaki değişmeler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri emek talebini etkileyen faktörler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Sadece IV
B
II,IV
C
I,III
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Emek talep eğrisi, ücret oranı ile talep edilen emek miktarı arasındaki ilişkiyi gösterir. Oysa emek talebinin tek belirleyi-cisi ücret oranı değildir, başka unsurlar da bu konuda etkilidir. Ürün talebindeki, verimlilikteki, işveren sayısındaki değişmeler ile diğer üretim faktörlerinin fiyatları, sermaye, hammadde ve toprak fiyatlarındaki değişmeler emek talebini etkileyen ücret dışı unsurlar arasında sayılabilir.

Soru 61

Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak, sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişmeye ne denir?

Seçenekler

A
Ürün talep esnekliği
B
Verimlilik değişmesi
C
İkame etkisi
D
Ölçek etkisi
E
Artan maliyetler kanunu
Açıklama:
Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişme İkame Etkisi olarak adlandırılır.

Soru 62

İnsanların mal ve hizmetleri bizzat onlardan sağladıkları fayda nedeniyle talep etmelerine karşılık işverenlerin ancak bir şey üretecekler ise emek talep etmeleri emek piyasalarının aşağıdaki özelliklerinin hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Emek talebinin türetilmiş bir talep olması
B
Emek piyasalarında bilgi eksikliğinin olması
C
Emek piyasalarında işgücünün heterojen olması
D
Emek piyasalarında işlerin heterojen olması
E
Piyasaların çok sayıda olması
Açıklama:
İnsanların mal ve hizmetleri bizzat onlardan sağladıkları fayda nedeniyle talep etmelerine karşılık işverenlerin ancak bir şey üretecekler ise emek talep etmeleri 'emek talebinin türetilmiş bir talep olması' özelliği ile ilgilidir.

Soru 63

'........................ veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir' cümlesinde boş bırakılan kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Kar Fonksiyonu
B
Hasıla Fonksiyonu
C
Üretim Fonksiyonu
D
Maliyet Fonksiyonu
E
Bütçe Fonksiyonu
Açıklama:
Üretim Fonksiyonu veri faktör miktarlarında ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek çıktı miktarını gösteren matematiksel bir eşitliktir'

Soru 64

Marjinal karar alma kuralı ile kısa dönemde emek talebi analiz edilirken aşağıdakilerden hangisi kullanılan varsayımlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Firmalar kar maksimizasyoncusudur
B
Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar
C
Emek maliyeti ücretten oluşur
D
İşgücü tamamen homojendir
E
Firmaların içinde bulundukları ürün piyasaları eksik rekabetçidir
Açıklama:
Firmaların içinde bulundukları ürün piyasaları (e) seçeneğinde belirtildiği gibi eksik rekabetçi değil tam rekabetçidir.

Soru 65

Tam rekabetçi bir firma için emeğin marjinal ürün geliri aşağıdakilerden hangisi ile hesaplanır?

Seçenekler

A
Emeğin Marjinal Ürünü X Ücret Oranı
B
Emek Miktarı X Ücret Oranı
C
Üretim / Emeğin Marjinal Ürünü
D
Üretim X Marjinal Gelir
E
Malın Fiyatı X Emeğin Marjinal Ürünü
Açıklama:
Tam rekabetçi bir firma için emeğin marjinal ürün geliri Emeğin Marjinal Ürününün Ücret Oranı ile çarpılması suretiyle elde edilir

Soru 66

Uzun dönemde emek talebi analiz edilirken üretimde kullanılan sermaye/emek kombinasyonuna teknolojinin sınır getirip getirmediği aşağıdakilerden hangisi yardımıyla incelenir?

Seçenekler

A
Eş maliyet doğrusu
B
Bütçe kısıtı
C
Farksızlık eğrisi
D
Eş ürün eğrisi
E
Üretim imkanları eğrisi
Açıklama:
Uzun dönemde emek talebi analiz edilirken üretimde kullanılan sermaye/emek kombinasyonuna teknolojinin sınır getirip getirmediği eş ürün eğrisi yardımıyla incelenir.

Soru 67

Üretimde kullanılan emek miktarı azaltıldığında aynı üretim düzeyini koruyabilmek için sermaye miktarının arttırılması gereği eş ürün eğrilerinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Eş ürün eğrilerinin doğrusal olması
B
Eş ürün eğrilerinin negatif eğimli olması
C
Eş ürün eğrilerinin eğiminin ücret oranına eşit olması
D
Eş ürün eğrilerinin kesişmemesi
E
Eş ürün eğrilerinin orijinden bakıldığında iç bükey olması
Açıklama:
Üretimde kullanılan emek miktarı azaltıldığında aynı üretim düzeyini koruyabilmek için sermaye miktarının arttırılması gereği eş ürün eğrilerinin 'negatif eğimli olma' özelliği ile ilgilidir

Soru 68

Eş maliyet doğrusunun eğimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücret oranının pozitif değeri
B
Ücret oranının negatif değeri
C
Emeğin fiyatı ile sermayenin fiyatının birbirine oranının negatif değeri
D
Sermayenin fiyatı ile emeğin fiyatının birbirine oranının pozitif değeri
E
Sermayenin fiyatının negatif değeri
Açıklama:
Eş maliyet doğrusunun eğimi emeğin fiyatı ile sermayenin fiyatının birbirine oranının negatif değerine (-W/r) eşittir

Soru 69

Emeğin ücreti arttığında uzun dönemde istihdam aşağıdaki etkilerden hangisi nedeniyle azalır?

Seçenekler

A
Yayılma Etkisi
B
Ölçek Etkisi
C
Gelir Etkisi
D
Ölçek Etkisi+ İkame Etkisi
E
İkame Etkisi+Gelir Etkisi
Açıklama:
Emeğin ücreti arttığında uzun dönemde istihdam ölçek etkisi ve ikame etkisinin toplamı nedeniyle azalır

Soru 70

Emek talebini etkileyen diğer faktörler sabitken ürün talebinin azalmasını aşağıdakilerden hangisi ile gösterebiliriz?

Seçenekler

A
Bu durum emek talebini etkilemez, aynı kalır
B
Emek talep eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya hareket olur
C
Emek talep eğrisi üzerinde aşağıdan yukarıya hareket olur
D
Emek talep eğrisi bütün olarak sola doğru kayar
E
Emek talep eğrisi bütün olarak sağa doğru kayar
Açıklama:
Emek talebini etkileyen diğer faktörler sabitken ürün talebinin azalmasını emek talep eğrisinin bütün olarak sola doğru kayması ile gösterebiliriz.

Soru 71

Diğer şeylerde değişme yokken hükumetin iş makinelerinden alınan vergileri önemli ölçüde azalttığını varsayalım. Bu durum vinç operatörleri talebini nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Konu sermaye ile ilgilidir. Vinç operatörü talebi bundan etkilenmez
B
Vinç operatörü talep eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya hareket olur
C
Vinç operatörü talep eğrisi üzerinde aşağıdan yukarıya hareket olur
D
Vinç operatörü talep eğrisi bütün olarak sağa doğru kayar
E
Vinç operatörü talep eğrisi bütün olarak sola doğru kayar
Açıklama:
Vinç (iş makinesi) ile vinç operatörü 'tamamlayıcı' faktörlerdir. Vinç fiyatları ucuzlayınca inşaat firmaları daha çok vinç alacaklar, haliyle vinç operatörlerine olan talepleri artacaktır. Bu durum vinç operatörü talep eğrisinin bütün olarak sağa (artma) doğru kayması ile gösterilir.

Soru 72

Basit bir üretim fonksiyonunda aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Emek
B
Sermaye
C
Üretim
D
Teknik bilgi
E
Sosyal sermaye
Açıklama:
Q = f (K, L, T) şeklinde basit bir üretim fonksiyonunda (burada Q üretimi, K sermayeyi, L emek faktörünü ve T üretim için gerekli olan teknik bilgiyi göstermektedir. Sosyal sermaye üretim sürecinde ve ülkelerin kalkınmasında fiziki sermaye ve beşeri sermayeden sonra gündeme gelmiş bir faktördür. Ancak genel kabul görmüş bir tanımı bulunmamakta ve konu tartışmalı bir durumda bulunmaktadır. Soru kökünde "basit üretim fonksiyonu" ifadesiyle "en temel" durum sorulduğundan sonraki aşamalarda üretim fonkisyonuna dahil edilen "sosyal sermaye" sorunun yanlış cevabıdır. Ancak geniş düşünüldüğünde bir üretim faktörü olabilir.

Soru 73

Emek talebini incelerken sermaye (K) sabit ve emek (L) değişken ise …………(A)……..dönem, her iki faktör de değişken ise ………(B)………..dönem olduğunu bilmemiz gerekir.
Yukarıda yer alan (A) ve (B) boşluklarına gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
(A) kısa dönem - B (uzun dönem)
B
(A) uzun dönem - B (kısa dönem)
C
(A) kısa dönem - B (belirsiz dönem)
D
(A) uzun dönem - B (ikinci dönem)
E
(A) birinci dönem - B (ikinci dönem)
Açıklama:
Q = f (K, L, T) şeklinde basit bir üretim fonksiyonunda basitliği sağlamak amacıyla teknoloji’nin (teknik bilgi) sabit olduğunu varsayarsak K’nin sabit, L’nin değişken olduğu döneme "kısa dönem", her iki faktörün de değişken olduğu döneme ise "uzun dönem" denilmektedir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi talep teorisinin varsayımlarından biridir?

Seçenekler

A
Firmalar sosyal faydayı temel alır.
B
Emek maliyetini hesaplamak zordur.
C
Piyasa rekabeti sınırlıdır.
D
İşgücü heterojendir.
E
Ürün fiyatı ve ücretler veridir.
Açıklama:
Doğru cevap "E" şıkkıdır. Ürün ve ücretlerin veri olması demek, firmanın Firmanın faaliyet gösterdiği ürün ve emek piyasalarının tam rekabetçi olduğunu gösterir. “Kısa dönemde firma kaç işçi istihdam etmelidir?” sorusunu cevaplayabilmek için, öncelikle talep teorisinin varsayımlarını bilmek gerekmektedir. Bunlar:
  • Firmalar kâr maksimizasyoncusudur.
  • Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar.
  • Firmaların içinde bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir (yani ürün fiyatı ve ücretler veridir).
  • Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.

Soru 75

"Ürün fiyatı ve ücretlerin veri" olduğu belirtilen bir durum hangi piyasa koşullarının varlığını göstermektedir?

Seçenekler

A
Tam rekabet
B
Monopol
C
Oligopol
D
Oligopson
E
Düopol
Açıklama:
Ürün fiyatı ve ücretlerin "veri" olduğu ifadesi firmaların ve işçilerin piyasada oluşan fiyat ve ücret düzeylerini değiştiremeyeceğini, kabul ettikleri, veri aldıklarını gösteren "Tam Rekabet Piyasası" koşullarıdır.

Soru 76

Yukarıdaki tabloda “Tam Rekabetçi Bir Firmanın Kısa Dönem Üretim ve İstihdam Değerleri” verilmiştir. Tabloya göre “Emeğin Marjinal Ürünü” değerlerini gösteren (3) numaralı sütunun tam ve doğru olarak gösterimi hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
“Tam Rekabetçi Bir Firmanın Kısa Dönem Üretim ve İstihdam Değerleri” tablosuna göre doğru seçenek "B" şıkkında verilmiştir.
Emeğin Marjinal Ürün Değeri, her ialve işçinin üretime katkısı olsuğundan TP değerlerinin arasındaki fark alınarak hesaplanır. Dİğer bir ifadeyle hiç işçi çalışmıyor iken sıfır, birinci işçi 6 birim üretir. İkinci işçi çalışmaya başlayında üretim (TP) 14 olmuş ama bunun 6 birimi birinci işçinin ürünü idi. İkinci işçi 14-6=8 kadar ilave üretim yapmıştır.

Soru 77

Tabloda kısa dönemde üretim yapan bir firmanın Emek Miktarı (L) ve Üretim (TP) değerleri yer almaktadır. Üretilen ürünlerin satış fiyatı da 4 olarak belirlenmiştir. Bu firmanın Marjinal Ürün Gelirini gösteren sütun ile birlikte yeni tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Doğru cevap"C" şıkkında verilen seçenektir. Marjinal ürün gelirini bulmak için önce marjinal ürünler hesaplanır ardından satıldığı piyasa fiyatı ile çarpılır.

Soru 78

Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim artırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliğe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Emeğin marjinal geliri
B
Emeğin marjinal ürünü
C
Emeğin ortalama ürünü
D
Emeğin toplam ürünü
E
Emeğin azalan verimi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Marjinal Karar Alma Kuralı" başlıklı konusunu yeniden okuyunuz.
Sermaye sabitken emek girdisinin bir birim arttırılması sonucunda toplam üründe meydana gelen değişikliktir.

Soru 79

Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Emek arz ve talep denge eğrisi
B
Uzun dönem emek arz eğrisi
C
Kısa dönem emek arz eğrisi
D
Kısa dönem emek talep eğrisi
E
Uzun dönem emek talep eğrisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Marjinal Karar Alma Kuralı" başlıklı ünitesini yeniden gözden geçiriniz.
Kısa Dönem Emek Talep Eğrisi: Sermaye ve diğer bütün faktörler sabitken ücret oranı ile firmanın emek talep miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir.

Soru 80

Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir şekle ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet doğrusu
B
Eş-ürün eğrisi
C
Bütçe kısıtı
D
Farksızlık eğrisi
E
Tam eşitlik doğrusu
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Eş-maliyet Doğrusu: Sermayenin maliyeti ve ücret oranı veri iken bir firmanın belirli bir miktardaki parasıyla (üretim bütçesi) satın alabileceği bütün farklı sermaye ve emek kombinasyonlarını gösterir.

Soru 81

Bir firmanın bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren şekle ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eş-maliyet doğrusu
B
Eş-ürün eğrisi
C
Bütçe kısıtı
D
Farksızlık eğrisi
E
Tam eşitlik doğrusu
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konuyu yeniden gözden geçiriniz.
Eş-ürün Eğrisi: Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir.

Soru 82

I. Negatif eğimlidir.
II. Eş ürün eğrileri kesişmezler
III. Orjinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim düzeyini gösterir.
IV: Orjinden bakıldığında iç bükeydir.
Yukarıdakilerden hangileri eş-ürün eğrilerinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
- Bu özelliklerin başında negatif eğimli olmaları gelmektedir.
- Eş-ürün eğrilerinin ikinci özelliği orijinden bakıldığında dış bükey olmalarıdır.
- Eş-ürün eğrilerinin üçüncü özelliği orijinden uzaklaştıkça daha yüksek üretim düzeyini göstermesidir.
- Son olarak eş-ürün eğrilerinin kesişmeme özelliğinin de olduğunu hatırlamamız gerekmektedir.

Soru 83

I. Negatif eğimlidir.
II. Eğim sabittir.
III. Faktör fiyatlarındaki değişiklik gösterilemez.
IV: Üretim bütçesindeki değişiklik gösterilebilir.
Yukarıdakilerden hangileri eş-maliyet doğrularının özelliklerindendir?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
- Eş-maliyet doğrularının bazı özellikleri vardır. eş-maliyet doğrularının başlıca özelliği, “negatif eğimli olmaları” dır.
- Eş-maliyet doğrularının ikinci özelliği, “eğiminin sabit ve faktör fiyatlarının birbirine oranına (w/r) eşit olması”dır.
- Üçüncü özellik, “üretim bütçesindeki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi” dir.
- Son olarak, “faktör fiyatlarındaki değişikliklerin eş-maliyet doğruları ile gösterilebilmesi” doğruların bir başka özelliğidir.

Soru 84

Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişikliğe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi
B
Ölçek etkisi
C
İkame etkisi
D
Ücret etkisi
E
Zaman etkisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ölçek Etkisi: Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmedir.

Soru 85

Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişime ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gelir etkisi
B
Ölçek etkisi
C
İkame etkisi
D
Ücret etkisi
E
Zaman etkisi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Uzun dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İkâme Etkisi: Ücret oranındaki bir değişmeye bağlı olarak sermayenin emek yerine kullanılması nedeniyle emek talebinde meydana gelen değişmedir.

Soru 86

Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanunu ……………………………….olarak adlandırılır.
Yukarıdaki cümlede verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Rant Kanunu
B
Anti Tekel Kanunu
C
Gresham Kanunu
D
Azalan Verimler Kanunu
E
Tam Rekabet Kanunu
Açıklama:
Üretim faktörlerinden birisi sabit tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanunu AZALAN VERİMLER KANUNU olarak adlandırılır.

Soru 87

Kârını maksimize etmek isteyen işveren, işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı ….(A)……. maliyetinden (W) ……..(B)…….olduğu müddetçe istihdamı arttıracak, ……..(C)……….. olduğunda ise istihdamda durma noktasına ulaşılacaktır.
Yukarıdaki parçada verilen (A), (B) ve (C) boşluklarına gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte tem ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
(A) parasal getiri (MRPL)
(B) büyük olduğu MRPL=W
(C) TP=W
B
(A) parasal getiri (MRPL)
(B) büyük olduğu TP=MP
(C) MRPL=W
C
(A) reel getiri (TP/P)
(B) büyük olduğu MRPL=W
(C) MRPL=W
D
(A) marjinal maliyet (MC)
(B) büyük olduğu MRPL=W
(C) MRPL=W
E
(A) parasal getiri (MRPL)
(B) büyük olduğu MRPL=W
(C) MRPL=W
Açıklama:
Kârını maksimize etmek isteyen işveren, işe alacağı son işçinin firmaya sağladığı parasal getiri (MRPL) maliyetinden (W) büyük olduğu müddetçe istihdamı arttıracak, MRPL=W olduğunda ise istihdamda durma noktasına ulaşılacaktır.

Soru 88

Firmanın “uzun dönem emek talep eğrisi” elde edilirken, sermaye/emek kombinasyonlarına teknolojinin getirdiği sınırları açıklayabilmek için hangi eğrilerden yararlanılmaktadır.

Seçenekler

A
Eş-ürün eğrileri
B
Farksızlık eğrileri
C
Talep eğrileri
D
Arz eğrileri
E
Satış eğrileri
Açıklama:
Uzun dönemin sabit faktörün bulunmadığı, bütün üretim faktörlerinin miktarının değiştirebildiği üretim dönemi olduğu belirtilmişti. Bir başka deyişle, firma uzun dönemde hem sermaye hem de emek miktarlarını değiştirme imkânına sahiptir.
Burada yanıtı aranılacak soru firmanın üretimini gerçekleştirmek için ne kadar sermaye ve ne kadar emek kullanacağıdır. Firmanın bu kararını iki faktör etkiler. Bunlar:

  • Sermaye/emek kombinasyonlarına teknolojinin getirdiği sınırlar,

  • Üretim faktörlerinin nispi fiyatlarıdır.


İlk faktör Eşürün eğrileri, ikinci faktör ise eş-maliyet doğruları yardımıyla açıklanmaktadır.

Soru 89

Eş-ürün eğrilerinin orijinden bakıldığında dış bükey olmaları hangi kavram ile ilgildir?

Seçenekler

A
Marjinal hasılat oranı
B
Azalan marjinal teknik ikâme oranı
C
Ücret oranı
D
Kar oranı
E
Artan verim oranı
Açıklama:
Eş-ürün eğrilerinin ikinci özelliği orijinden bakıldığında dış bükey olmalarıdır. Bu özellik azalan marjinal teknik ikâme oranı kavramı ile ilgilidir. Emek arzı ünitesinde de farksızlık eğrilerinin özellikleri arasında bulunan dışbükeylik, azalan marjinal ikame oranı ile açıklanmaktaydı. Emek ve sermaye arasındaki kombinasyon olduğundan kavrama "teknik" ifadesinin eklenmiş olduğuna dikkat ediniz.

Soru 90

I. Ürünün üretilmesinde emeğin ne derece verimli olduğu
II. Ürünün piyasa değeri
III. Ürünün tamamlayıcılık niteliği
İnsanlar mal ve hizmetleri bizatihi onlardan sağladıkları fayda sebebiyle talep ederken; emek işverenler tarafından "bir şey üretmek amacıyla" talep edilir. Buna göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri emeğe olan talebi belirleyen unsurlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Kısa dönemde emek talebi" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Emek piyasasının en belirgin özelliği, emek talebinin “türetilmiş” bir talep olmasıdır. İnsanlar mal
ve hizmetleri bizatihi onlardan sağladıkları fayda
sebebiyle talep ederlerken, emek işverenler tarafından “bir şey üretmek amacıyla” talep edilir. Bu
açıdan herhangi bir tür emeğe olan talep iki şeye
bağlıdır: (1) Ürünün üretilmesinde emeğin ne derece verimli olduğu, (2) O ürünün piyasa değeri.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi talep teorisinin varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Firmalar kar maksimizasyoncudur
B
Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar
C
Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir
D
Emek maliyeti ücretten oluşur
E
İşgücü tamamen heterojendir
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise ünitenin "Marjinal karar alma kuralı" başlıklı konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bunlar:
• Firmalar kâr maksimizasyoncusudur.
• Firmalar üretim için sadece emek ve sermaye kullanırlar.
• Firmaların bulundukları ürün ve emek piyasaları tam rekabetçidir (yani ürün fiyatı
ve ücretler veridir).
• Emek maliyeti ücretten oluşur ve işgücü tamamen homojendir.

Soru 92

''Emek talebinin .............................. bir talep olduğu, yani işverenlerin mal ve hizmet üretebilmek için emek talep ettikleri gerçeği, emek piyasalarının en belirgin özelliğidir'' şeklinde ifade edilen bir cümlede mal ve hizmet talebine bağlı olarak emek talep edilmesi durumunu açıklayan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Türev Talep
B
İnelâstik Talep
C
Esnek Talep
D
Ters Talep
E
Marjinal Talep
Açıklama:
Emek talebi türetilmiş talep'tir.
''Emek talebinin .............................. bir talep olduğu, yani işverenlerin mal ve hizmet üretebilmek için emek talep ettikleri gerçeği, emek piyasalarının en belirgin özelliğidir'' şeklinde ifade edilen bir cümlede mal ve hizmet talebine bağlı olarak emek talep edilmesi durumunu açıklayan kavram Türev Talep'tir. Mal ve Hizmet piyasasında üretilen ürünlere ilişkin talep arttıkça ilgili mal ve hizmetlerin üretimi için de emek talebi artar .

Soru 93

Emek Miktarı (L)
Üretim (TP)
Emeğin Marjinal ürünü (MPL)
Marjinal Gelir (MR) Malın Fiyatı
Emeğin Marjinal Ürün Geliri ( MRP)
1
2
2
5
3
9
4
14
5
20
Yukarıdaki tabloda verilen emek miktarı ve üretim rakamları dikkate alındığında, emeğin marjinal ürün değerini ifade eden rakamlar sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
2-3-4- 5 ve 6
B
1-2-3-4 ve 5
C
1-1,5-2-2,5 ve 3
D
3-4-5-6 ve 7
E
1-2-3-4 ve 5
Açıklama:
Emeğin marjinal ürün değeri son istihdam edilen emek biriminin toplam üretime olan net katkısını ifade etmektedir; Bu durumda Üretimdeki net artışın değişen emek miktarına bölünmesiyle elde edilen rakamlar A seçeneğinde ifade edilmektedir.

Soru 94

Aşağıdaki tablo verilerinden hareketle her bir emek miktarı için hesaplanan ''Emeğin Marjinal Ürün Değeri '' olarak hesaplanan değerler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Emek Miktarı (L)

Üretim (TP)

Emeğin Marjinal ürünü (MPL)

Marjinal Gelir (MR) Malın Fiyatı

Emeğin Marjinal Ürün Geliri ( MRP)

1

2

2

2

2

5

3

2

3

9

4

2

4

14

5

2

5

20

6

2

Seçenekler

A
4-6-8-10 ve 12
B
2-4-6-8 ve 10
C
1-2-3-4-ve 5
D
1-3-5-7- ve 9
E
11-8-7-5- ve 3
Açıklama:
Emeğin marjinal ürün değeri= Emeğin marjinal ürünü (MPL) X MR (Marjinal Gelir) şeklinde ifade edilmektedir. Bu durumda sırasıyla elde edilen rakamlar A seçeneği ile uyumludur. Doğru seçenek A seçeneğidir.

Soru 95

Emeğin marjinal ürünü (MPL) aşağıdaki hangi nedenle azalır?

Seçenekler

A
Azalan Verimler Yasası
B
Marjinal Verim Yasası
C
Faktör Verimliliği
D
Altın Kural
E
Optimum Faktör Verimliliği
Açıklama:
Azalan Verimler Kanunu Üretim faktörlerinden birisi sabit
tutulurken diğer faktörün miktarı arttırıldığında toplam üründeki
artışın bir noktadan sonra azalacağını ifade eden iktisat kanunudur.

Soru 96

Aşağıdaki hangi eşitlik emek piyasasında ''Kısa Dönem Denge İstihdam Düzeyinin Belirlenmesi' 'durumunda geçerli olur?

Seçenekler

A
W=PXMPL
B
W/P= W
C
W=TP
D
W=TPPL
E
MPL=MRP
Açıklama:
Firma temel amaç fonksiyonu olarak kâr maksimizasyonunu hedeflediği için emeğe ödediği ücret emeğin toplam üretim katkısı ve ürün fiyatının çarpımı olan MRP'den büyük olamaz. Bu durumda doğru seçenek A seçeneği olacaktır .
Firmaya kârını maksimize etme imkânı sağlayan denge istihdam kuralını W=MRPL veya W=MPLXMR(P) şeklinde yazabiliriz. Yani; emek için ödeyeceği ücret maliyeti emeğin marjinal ürün değerine eşit olduğu durumda emek piyasası denge kuralı geçerli olacaktır.

Soru 97

Üretim miktarı sabitken sermayenin emek yerine kullanılabileceği oranı belirleyen oran aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Marjinal Teknik İkâme Oranı
B
Marjinal Verimlilik Oranı
C
Toplam Faktör Verimliliği
D
Optimum Faktör Verimliliği
E
Ölçek Verimliliği
Açıklama:
Marjinal Teknik İkâme oranı emek ve sermayenin hangi oranda birbirini ikâme edeceğini göstermektedir.
Marjinal Teknik İkâme Oranı Üretim miktarı sabitken sermayenin emek
yerine kullanılabileceği (ikâme edeceği) orandır. Bu durumda doğru seçenek A seçeneğidir.

Soru 98

''Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli
emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eş ürün eğrisi
B
Eş fayda eğrisi
C
Marjinal verimlilik eğrisi
D
Ortalama emek verimliliği eğrisi
E
Uzun dönem faktör verimliliği eğrisi
Açıklama:
Eş-ürün Eğrisi; Bir firmanın belirli bir miktarda üretimi sağlayabilmesi için kullanabileceği çeşitli emek ve sermaye kombinasyonlarını gösteren eğridir. Üretim sürecine dahil olan emek ve sermaye miktarına ilişkin kombinasyonları veren eğri olarak tanımlanmaktadır.

Soru 99

Koordinat sisteminde K ve L düzleminde çizilen ''Eş Maliyet Doğrusunun'' K eksenini kestiği yer aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi noktayı göstermektedir?

Seçenekler

A
Firmanın elindeki tüm maliyet bütçesi ile satın alabileceği maksimum Sermaye miktarını.
B
Firmanın elindeki tüm maliyet bütçesi ile satın alabileceği maksimum Emek miktarını.
C
Firmanın elindeki tüm maliyet bütçesi ile satın alabileceği maksimum Sermaye ve Emek miktarlarını.
D
Firmanın elindeki tüm maliyet bütçesi ile satın alabileceği minimum Emek ve Sermaye miktarlarını.
E
Firmanın elindeki tüm maliyet bütçesi ile satın alabileceği ortalama Emek ve Sermaye miktarlarını.
Açıklama:
Firmanın bütçesini belirleyen ve bütçe ile hangi kombinasyonlarda üretim faktörü satın alabileceğini gösteren eğriler '' Eş Maliyet Eğrileridir.''
Sermayenin fiyatı r1 olduğunda, firmanın E1 kadar parası olması durumunda firma bütün parasıyla E1/r1=K1 kadar sermaye alabileceği yani elindeki tüm parasını sermaye yatırması durumunda konum olarak belirlenen yer Eş Maliyet Doğrusunun K eksenini kestiği nokta olarak tanımlamaktadır.

Soru 100

Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana gelen değişmeyi açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ölçek Etkisi
B
Marjinal Etki
C
Faktör Verimliliği Etkisi
D
Uzun Dönem Etki
E
Kısa Dönem Etki
Açıklama:
Ölçek Etkisi; Ücret artışı veya azalışı sonucunda firmanın optimal üretim düzeyinin değişmesine bağlı olarak emek talebinde meydana
gelen değişmedir.

Soru 101

Firmanın üretim sürecinde üretime dahil etmiş olduğu faktörler arası ikame yoksa eş ürün eğrisinin biçimi aşağıdakilerden hangisi olur?

Seçenekler

A
L
B
U
C
I
D
V
E
T
Açıklama:
Eşitoranlı faktör tercihinin olması durumunda eş ürün eğrisinin formu L biçiminde olacaktır.
faktörler arası ikâme yoksa ve üretim sadece eşit kombinasyonda mümkünse, bu durumda eş-ürün eğrisi “L” şeklinde olacaktır.

Ünite 4

Soru 1

Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse emek talep esnekliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ed=0
B
Ed<1
C
Ed=1
D
Ed>1
E
Ed=∞
Açıklama:
Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse budurumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir (Ed=1).

Soru 2

Bir firmanın toplam ücret ödemesi aşağıdaki formüllerden hangisi aracılığyla bulunmaktadır?

Seçenekler

A
W x L
B
DL x W
C
Ed x L
D
DL x L
E
Ed x W
Açıklama:
Toplam ücret ödemesi bir firmanın işçilerine yaptığı ücret ödemelerinin toplamıdır ve ücret oranı ile emek miktarı çarpılarak bulunur (W x L).

Soru 3

"Emek talebi __________ ise ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin _________ yönde hareketine neden olur." Boşluklara yerleştirilmesi gereken kelimeler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
esnek değil / ters
B
esnek / aynı
C
esnek değil/ negatif
D
esnek / pozitif
E
esnek değil / aynı
Açıklama:
Emek talebi esnek değil ise ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin aynı yönde hareketine neden olur. Emek talebi esnek ise ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin ters yönde hareketine neden olur.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir?

Seçenekler

A
Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı
B
Emek talebinin çapraz ücret esnekliği
C
Üretim faktörlerinin arz esnekliği
D
Ürün talebinin esnekliği
E
Emek- talep esnekliği
Açıklama:
Emek talebinin çapraz ücret esnekliği, emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir.

Soru 5

Marshall-Hicks Türetilmiş Talep Kanunları’na göre emek talebinin esnekliğinin yüksek olması aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?

Seçenekler

A
Ürün talebinin esnekliğinin düşük olmasına
B
Üretilen malın fiyat esnekliğinin yüksek olmasına
C
Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin büyük olmasına
D
Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payının büyük olmasına
E
Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmenin kolay olmasına
Açıklama:
Marshall-Hicks Türetilmiş Talep Kanunları’na göre emek talebinin esnekliğinin yüksek olması
  • Ürün talebinin esnekliğinin düşük olmasına
  • Üretilen malın fiyat esnekliğinin yüksek olmasına
  • Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin büyük olmasına
Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payının büyük olmasına bağlıdır.

Soru 6

"Fiyatlar yükseldiğinde ürün talebi ____________ ise fiyat artışı satışlarda büyük miktarda azalmaya neden olacak ve emek talebi _______________. Fiyatlarda meydana gelen düşüş ise mala olan talebi arttıracağından emek talebinde de önemli ölçüde bir ____________ olacaktır." Boşluklara yerleştirilmesi gereken kelimeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
esnek / artacaktır /artış
B
esnek değil / düşecektir /düşüş
C
esnek / düşecektir / artış
D
esnek değil / düşecektir / artış
E
esnek değil / artacaktır / artış
Açıklama:
Fiyatlar yükseldiğinde ürün talebi esnek ise fiyat artışı satışlarda büyük miktarda azalmaya neden olacak ve emek talebi düşecektir. Fiyatlarda meydana gelen düşüş ise mala olan talebi arttıracağından emek talebinde de önemli ölçüde bir artış olacaktır.

Soru 7

Toplam üretim maliyeti içinde emek maliyetinin payı %80 iken ücretlerde %10’luk bir artış olursa bunun ürün maliyetine yansıması % kaç olacaktır?

Seçenekler

A
10
B
8
C
6
D
4
E
2
Açıklama:
Toplam üretim maliyeti içinde emek maliyetinin payı %80 iken ücretlerde %10’luk bir artış olursa bunun ürün maliyetine yansıması %8 olacaktır.

Soru 8

Sermaye fiyatının, talep artışına bağlı olarak ne derece artacağı aşağıda verilenlerden hangisine bağlıdır?

Seçenekler

A
Ürün talebinin esnekliğine
B
Emek talep esnekliğine
C
Emek talebinin çapraz ücret esnekliğine
D
Sermaye arz eğrisinin esnekliğine
E
Emek talebinin ücret esnekliğine
Açıklama:
Sermaye fiyatının, talep artışına bağlı olarak ne derece artacağı sermaye arz eğrisinin esnekliğine bağlıdır.

Soru 9

Talep edilen emek miktarındaki % değişiminin, ücret oranındaki % değişimine bölünmesiyle aşağıdakilerden hangisi elde edilmektedir?

Seçenekler

A
Ürün talebinin esnekliği
B
İkame edilebilirlik
C
Toplam ücret ödemesi
D
Emek talep esnekliği
E
Çapraz ücret esnekliği
Açıklama:
Emek talep esnekliği = Talep edilen emek miktarındaki % değişim / ücret oranındaki % değişim

Soru 10

Emek talep esnekliği emeğin ikame edilebilirliğine bağlıdır. Boşluğa yerleştirilmesi gereken ifade hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Özelliklerine
B
Gerekliliğine
C
Talep edilirliğine
D
Üretime katkısına
E
İkame edilebilirliğine
Açıklama:
Emek talep esnekliği emeğin diğer faktörlerle kolayca ikame edilip edilmediğine bağlıdır.

Soru 11

Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ed=0
B
Ed=1
C
Ed<1
D
Ed>1
E
Ed=∞
Açıklama:
Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir. Ed= 0.

Soru 12

I. Emek talebi esnekse ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin ters yönde hareketine neden olur.
II. Emek talebi esnek değilse, ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin de aynı yönde değişmesine neden olur.
III. Emek talebi esnek değilse, ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin ters yönde hareketine neden olur.
Emek talep esnekliği ve toplam ücret ödemesi arasındaki ilişki hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ücret yükseldiği zaman; esnek olmayan emek talebi eğrisi söz konusu olduğunda istihdam ücret yükselmesini dengeleyecek ölçüde azalamamış, bu yüzden toplam ücret ödemesi artmıştır. Öte yandan emek talebi esnek olduğunda, ücret yükselmesine bağlı olarak istihdam önemli ölçüde azaldığından toplam ücret ödemesi azalmıştır. Buradan hareketle aşağıdaki genellemeleri yapmamız mümkündür; ilki, emek talebi esnekse ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin ters yönde hareketine neden olur. İkincisi ise, emek talebi esnek değilse, ücret oranındaki bir değişiklik toplam ücret ödemesinin de aynı yönde değişmesine neden olur.

Soru 13

Aşağıdaki kavramlardan hangisi "Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesi" ifadesine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Arz esnekliği
B
Ürün talep esnekliği
C
Üretilen malın fiyat esnekliği
D
Emek talep esnekliği
E
Emek talebinin çapraz ücret esnekliği
Açıklama:
Emek talebinin çapraz ücret esnekliği; emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir.

Soru 14

I. İşverenler yetişkin işgücü yerine genç işgücü ikame ederler. II. Genç işçilerin ücretleri yükseldiğinde yetişkin işçilere olan talep azalır. III. Genç işçilerin ücretleri yükseldiğinde yetişkin işçilere olan talep artar. Genç işgücünün ücretleri yükseldiğinde yetişkin işçilere olan talebin bundan nasıl etkileneceğine ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca III
B
Yalnızca II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Genç işçilerin ücretleri yükseldiğinde yetişkin işçilere olan talep artar. Buradaki iki tür emek arasındaki ilişki ikâme edicilik ilişkisidir. Dolayısıyla, aralarında ikâme ilişkisi bulunan iki faktörden birisinin fiyatındaki bir değişme diğerinin talebini arttıracaktır.

Soru 15

I. Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse, emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.
II. Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse, emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.
III. Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece zor ise,emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.
IV. Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar küçük ise emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.
Marshall- Hicks Türetilmiş Talep Kanunları' na göre emek talep esnekliğine ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
Yalnızca ı
Açıklama:
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından Marshall-Hicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında özetlenmiştir. Buna göre, diğer şeyler sabitken;
• Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse,
• Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse,
• Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece kolaysa,
• Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar büyükse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.

Soru 16

I. Firmanın faaliyet gösterdiği ürün piyasası ne kadar rekabetçi ise o firmanın
emek talebi esnekliği o derece azalacaktır.
II. Ürün talebi esnekse fiyat artışı satışlarda büyük miktarda azalmaya neden olacak, bu da emek talebini düşürecektir.
III. Ürün talebi esnekse fiyatlarda meydana gelen düşüş, mala olan talebi arttıracağından, emek talebinde önemli ölçüde bir artışa neden olacaktır.
Ürün talebinin esnekliği ile o ürünün üretiminde kullanılan emeğe olan talebin
esnekliği ilişkisi bakımından yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Diğer şeyler sabitken, üretilen mala olan talep arttıkça emek maliyetlerindeki artışı fiyat artışlarıyla karşılamak daha da kolaylaşacaktır. Fiyatlar yükseldiğinde ürün talebi esnekse fiyat artışı satışlarda büyük miktarda azalmaya neden olacak, bu da emek talebini düşürecektir. Aksine, fiyatlarda meydana gelen düşüş mala olan talebi arttıracağından, emek talebinde de önemli ölçüde bir artışa neden olacaktır. Diğer şeyler sabitken, firmanın faaliyet gösterdiği ürün piyasası ne kadar rekabetçi ise o firmanın emek talebi o derece esnek olacaktır. Bir malı piyasada satan ne kadar çok firma varsa tüketiciler bu firma yerine diğerlerinden kolaylıkla satın alabilirler. Bu da firmaların ürün talep esnekliklerini fiyat değişimlerine karşı duyarlı yapacaktır.

Soru 17

I. Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir. II. Ücret oranındaki bir artış, emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 1 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam esnek talep olacaktır. III. Emek talebinin ücret esneklik değerleri 0 ile sonsuz arasında değişmektedir. Yukarıda emek talebinin ücret esnekliğine ilişkin verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir. Emek talebinin ücret esneklik değerleri 0 ile sonsuz arasında değişmektedir. Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

Soru 18

"Doğrusal bir emek talep eğrisinin eğimi her noktada aynı iken, aynı miktar ücret değişimine karşılık eğrinin ortası ....... , üst kısmı ......., alt kısmı ise .......tir."Aşağıdakilerden hangisi sırasıyla yukarıda verilen ifadede yer alan boşluklara karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Birim esnek, elastik, inelastik.
B
Birim esnek, inelastik, elastik.
C
Elastik, inelastik, birim esnek.
D
Elastik, birim esnek, inelastik.
E
İnelastik, birim esnek, elastik.
Açıklama:
Doğrusal bir talep eğrisinin eğimi her noktada aynı iken, aynı miktar ücret değişimine karşılık eğrinin ortası birim esnek, üst kısmı elastik alt kısmı ise inelastiktir. Bunun nedeni eğimin mutlak değer, esnekliğin ise oransal (yüzde) değişimlere göre hesaplanmasıdır.

Soru 19

Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse emek talep esnekliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esnek talep
B
Birim talep esnekliği
C
Esnek olmayan talep
D
Tam esnek talep
E
Tam inelastik
Açıklama:
Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur. Ed= ∞

Soru 20

I. Ücretlerin toplam maliyet içindeki payı azaldıkça sendikanın pazarlık gücünün artar.
II. Emek talep eğrisinin pozitif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir.
III. Sendikalar emek talep esnekliğinin düşük olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler.
Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca II
Açıklama:
Ücretlerin toplam maliyet içindeki payı azaldıkça sendikanın pazarlık gücü artar. Çünkü işverenin toplam maliyet içinde yalnızca küçük bir bölümü teşkil eden ücret artışlarına karşı sendika baskısına direnme ihtimali azdır. Böyle bir durumda ücret oranındaki artış toplam maliyetleri çok fazla arttırmadığı için sendikanın teklifini kabul ettirme ihtimalinin görece yüksek olacağı söylenebilir (sayfa 66). Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir(sayfa 57). Ayrıca sendikalar emek talep esnekliğinin düşük olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler (sayfa 58).
Ücretlerin toplam maliyet içindeki payı azaldıkça sendikanın pazarlık gücü artar. Çünkü işverenin toplam maliyet içinde yalnızca küçük bir bölümü teşkil eden ücret artışlarına karşı sendika baskısına direnme ihtimali azdır. Böyle bir durumda ücret oranındaki artış toplam maliyetleri çok fazla arttırmadığı için sendikanın teklifini kabul ettirme ihtimalinin görece yüksek olacağı söylenebilir. I ile verilen bilgi doğrudur. Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir. Dolayısıyla eğim pozitif değildir II ile verilen bilgi yanlıştır. Ayrıca sendikalar emek talep esnekliğinin düşük olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler. III ile verilen bilgi doğrudur.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığının bir göstergesidir?

Seçenekler

A
Ücret esnekliği
B
Türetilmiş talep kanunları
C
Emek talep esnekliği
D
Toplam ücret ödemesi
E
Çapraz ücret esnekliği
Açıklama:
Emek talep esnekliği, emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığının bir göstergesidir. Esneklik bir çeşit tepki ölçme aracıdır. Bir malın fiyatı değiştiğinde talep miktarındaki değişim nasıl olacaktır? Bu değişim görece daha büyükse, esnek bir talep; görece daha düşükse esnek olmayan bir talep söz konusudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 22

Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, aşağıdakilerden hangileri arasında ters yönlü bir ilişki olduğunu gösterir?

Seçenekler

A
Ücret oranı ile istihdam düzeyi
B
Emek ile talep
C
Talep ile ücret
D
Türetilmiş talep ile toplam ücret ödemesi
E
Ücret esnekliği ile talep
Açıklama:
Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir. İki değişken arasındaki ilişkinin bu yönü bilinmekle beraber, istihdam düzeyinin ücret artışlarına göre ne derece hassas olduğunun bilinmesi de önemlidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi emek talebi ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Emek talebini esneklik değerine göre beş grupta toplamak mümkündür.
B
Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır.
C
Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse bu durumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir.
D
Ücret oranındaki değişim emek talep miktarında oransal olarak daha büyük değişimlere yol açıyorsa bu durumda inelastik talepten söz edilebilir.
E
Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur.
Açıklama:
Emek talebini esneklik değerine göre beş grupta toplamak mümkündür. Bunlar:

  1. Ed= 0 Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

  2. Ed<1 Ücret oranındaki artış ya da düşüşler emek talep miktarında oransal olarak daha düşük değişimlere yol açıyorsa esnek olmayan talep söz konusudur.

  3. Ed=1 Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse bu durumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir.

  4. Ed>1 Ücret oranındaki değişim emek talep miktarında oransal olarak daha büyük değişimlere yol açıyorsa bu tür talebe esnek talep denir.

  5. Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ücret oranı ile emek miktarı çarpılarak bulunur?

Seçenekler

A
Toplam ücret ödemesi
B
Çapraz ücret esnekliği
C
Emek talep esnekliği
D
Türetilmiş talep miktarı
E
İstihdam miktarı
Açıklama:
Bir firmanın toplam ücret ödemesinde meydana gelen değişmelere bakarak emek talebinin ücret esnekliğini belirlemek mümkündür. Toplam ücret ödemesi, firmanın işçilerine yaptığı ücret ödemelerinin toplamıdır ve ücret oranı ile emek miktarı çarpılarak bulunur. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir?

Seçenekler

A
Toplam ücret ödemesi
B
Çapraz ücret esnekliği
C
Emek talep esnekliği
D
Türetilmiş talep miktarı
E
İstihdam miktarı
Açıklama:
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği, emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir. Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır. Doğru cevap B'dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından MarshallHicks Türetilmiş Talep Kanunları olarak özetlenen emek talep esnekliğini artıran unsurlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üretilen malın fiyat esnekliğinin yüksekliği
B
Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payının büyüklüğü
C
Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmenin kolaylığı
D
Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin büyüklüğü
E
Çapraz ücret esnekliğinin düşüklüğü
Açıklama:
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından MarshallHicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında özetlenmiştir. Buna göre, diğer şeyler sabitken;

  • Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse,

  • Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse,

  • Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece kolaysa,

  • Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar büyükse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Ücretlerde bir yükselme olması durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Seçenekler

A
Satışlar azalır.
B
Emek talebi düşer.
C
Toplam maliyet artar.
D
Daha fazla sermaye kullanılabilir.
E
Firmalar ikame konusunda ısrarcı davranırlar.
Açıklama:
Ücretlerdeki bir yükselme üretim maliyetlerinin ve dolayısıyla ürün fiyatının yükselmesine; bu da satışların azalmasına ve emek talebinin düşmesine neden olmaktadır. Emek-yoğun sektörlerde ücretlerde meydana gelecek küçük bir artış bile toplam maliyetleri önemli ölçüde arttıracaktır. Ücretler yükseldiğinde firmalar ikame etkisi nedeniyle emek talebini kısarak daha fazla sermaye kullanmaya karar verebilirler. Ücretlerin sermayenin fiyatına oranla artması, firmaları emek yerine sermaye kullanmaya yöneltiyordu. Sermaye talebi arttığında bu durum sermaye fiyatını arttırarak firmanın ikâme konusundaki isteklerinden vazgeçmesine neden olacaktır. Doğru cevap E'dir.

Soru 28

Ücret oranı T60’dan T50’ye düştüğünde emek miktarı 40.000 kişiden 50.000'e yükselirse, bu işçilere yönelik talep esnekliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
-1
B
-0,5
C
1
D
1,5
E
2
Açıklama:
Doğrusal bir emek talep eğrisinin özelliği, eğri boyunca her noktada ücretlerdeki bir birim değişmenin istihdamda da bir birim olarak aynı miktarda değişmeye neden olmasıdır. Şekilde ücretlerde her (T)10 birimlik azalma istihdamı da 10 birim arttırmaktadır. Bununla birlikte eğri boyunca birim olarak aynı değişmelerin olması değişmelerin oransal olarak aynı olduğunu göstermez. Örneğin ücret 80 T’dan T70’na düşerse (A’dan B’ye hareket), istihdam 20 işçiden 30 işçiye yükselir. Ed = %∆L / %∆W = % 50 / % 12.5 = 4 olduğundan emek talep eğrisinin üst tarafında talebin ücret esnekliğinin bir hayli yüksek olduğu görülmektedir. Talep edilen emek miktarındaki % değişimin Ücret oranındaki % değişime oranı talep esnekliğini vermektedir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 29

Ücret oranı %10 ve emek talep miktarı 8 olduğunda toplam ücret ödemesi ne olur?

Seçenekler

A
80
B
50
C
40
D
12,5
E
0,8
Açıklama:
Toplam ücret ödemesi, firmanın işçilerine yaptığı ücret ödemelerinin toplamıdır ve ücret oranı ile emek miktarı çarpılarak bulunur. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Soru 30

Ücret oranının artması, emek talebini nasıl etkiler?

Seçenekler

A
Artırır.
B
Azaltır.
C
Önce azaltır sonra artırır.
D
Önce artırır sonra azaltır.
E
Hiç etkilemez.
Açıklama:
Ücret oranı ile emek talebi ters ilişkili olduğu için (yani biri azalırken diğeri arttığı için) esnekliğin işareti aslında negatiftir. Ancak uygulamada kolaylık sağlamak için ya negatif işareti yok sayılmakta ya da formülün başına eksi işareti konularak esnekliğin pozitif değer alması sağlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

I. Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır.
II. Ed= 0 olduğu durumda tam esnek talep söz konusudur.
III. Sendikalar emek talep esnekliğinin yüksek olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler.
Yukarıda emek talep esnekliğine ilişkin verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
sayfa 57/ 58
(Ed= 0); Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir. Sendikalar emek talep esnekliğinin düşük olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler.

Soru 32

I. Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir.II. Çapraz esneklik değeri negatif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden
birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır.III. Emek talebinin çapraz ücret esnekliği pozitif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır. Yukarıda "emek talebinin çapraz ücret esnekliğine" ilişkin verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır.

Soru 33

I. Emek talebinin ücret esneklik değerleri 0 ile 1 arasında değişmektedir. II. Ücret oranı ile emek talebi ters ilişkili olduğu için esnekliğin işareti aslında negatiftir. III. Ed= 0 olması durumunda eğri tam inelastik, Ed= 1 olması durumunda ise tam esnektir. Yukarıda emek talebinin ücret esnekliğine ilişkin verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Emek talebinin ücret esneklik değerleri 0 ile sonsuz arasında değişmektedir. Ücret oranı ile emek talebi ters ilişkili olduğu için (yani biri azalırken diğeri arttığı için) esnekliğin işareti aslında negatiftir. (Ed= 0); Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir. (Ed= ∞); Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur.

Soru 34

Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, aşağıdakilerden hangileri arasında ters yönlü bir ilişki olduğunu gösterir?

Seçenekler

A
Ücret oranı - istihdam düzeyi
B
Ücret oranı - işyeri maliyeti
C
İşgücü maliyeti - ücret talep düzeyi
D
İstihdam düzeyi - verimlilik
E
Verimlilik - işgücü maliyeti
Açıklama:
Emek talep eğrisinin negatif eğimli olması, ücret oranı ile istihdam düzeyi arasında ters yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 35

Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse emek talep esnekliği nasıl ifade edilir?

Seçenekler

A
Tam inelastik talep
B
Esnek olmayan talep
C
Birim talep esnekliği
D
Esnek talep
E
Tam esnek talep
Açıklama:
Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur.

Soru 36

Emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığının bir göstergesi olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emek talep bağımlılığı
B
Emek talep boşluğu
C
Emek talep esnekliği
D
Emek talep arzı
E
Emek talep sabitliği
Açıklama:
Emek talep esnekliği ise emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığının bir göstergesidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 37

Emek talebi esneklik değerine göre beş grupta toplanmaktadır aşağıdakilerden hangisi bunlarda birisi değildir?

Seçenekler

A
Ed= 0
B
Ed<1
C
Ed=1
D
Ed>1
E
Ed>0
Açıklama:
1. Ed= 0
2. Ed<1
3. Ed=1
4. Ed>1
5. Ed= ∞
Doğru cevap E'dir.

Soru 38

Sendikalar emek talep esnekliğinin ne şekilde olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler?

Seçenekler

A
Bağımsız
B
Yüksek
C
Orantılı
D
Düşük
E
Çeşitli
Açıklama:
Sendikalar emek talep esnekliğinin düşük olduğu piyasalarda örgütlenmek isterler. Doğru cevap D'dir.

Soru 39

Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliğinde değerler hangi tür işaretler taşımaktadır?

Seçenekler

A
Aşağı-Yukarı
B
Pozitif-Negatif
C
Doğrusal-Yatay
D
Bağımlı-Bağımsız
E
İlişkili-İlişkisiz
Açıklama:
Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 40

Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesi aşağıdaki hangi kavramla açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Çaprazlık
B
İlişiklik
C
Bağımsılık
D
Döngüsellik
E
Derecelelik
Açıklama:
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği: Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından Marshall- Hicks ........... Kanunları adı altında özetlenmiştir.

Seçenekler

A
Üretilmiş talep
B
Türetilmiş talep
C
İlişkilendirilmiş talep
D
Sabitlenmiş talep
E
Bağımsızlandırılmış talep
Açıklama:
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından Marshall- Hicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında özetlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 42

Ücretler yükseldiğinde firmalar ikame etkisi nedeniyle emek talebini kısarak daha fazla ........... kullanmaya karar verebilirler. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Satış
B
Borç
C
Sermaye
D
Faiz
E
Açık
Açıklama:
Ücretler yükseldiğinde firmalar ikame etkisi nedeniyle emek talebini kısarak daha fazla sermaye kullanmaya karar verebilirler. Doğru cevap C'dir.

Soru 43

Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse emek talebi o ölçüde .... olacaktır. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Bağımsız
B
Katı
C
İlişkili
D
Sabit
E
Esnek
Açıklama:
Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır. Doğru cevap E'dir.

Soru 44

Üretim maliyetlerinin ve ürün fiyatının yükselmesi ile birlikte satışların azalmasına ve emek talebinin düşmesine neden olan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücret sabitlenmesi
B
Ücretlerin dengelenmesi
C
Ücretlerin azalması
D
Ücretlerin artması
E
Ücretlerin planlanması
Açıklama:
Ücretlerdeki bir yükselme üretim maliyetlerinin ve dolayısıyla ürün fiyatının yükselmesine; bu da satışların azalmasına ve emek talebinin düşmesine neden olmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 45

Çapraz esneklik değeri ...... ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Pozitif
B
Negatif
C
Sabit
D
Dengeli
E
Nötr
Açıklama:
Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Doğru cevap A'dır.

Soru 46

Talep edilen emek miktarındaki yüzdelik değişimin; ücret oranındaki yüzdelik değişime oranına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Emek arz esnekliği
B
Emek talep esnekliği
C
Emek talep eğrisi
D
Emek arz eğrisi
E
Emeğin çapraz talep esnekliği
Açıklama:
Emek Talebinin Ücret Esnekliği
Emek talep esnekliği şu şekilde ifade edilebilir:
Talep edilen emek miktarındaki % değişim Ücret oranındaki % değişime oranıdır.

Soru 47

Emek talep eğrisinin tam inelastik olması durumunda esneklik değeri kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
1'den küçük 0'dan büyük
D
1'den büyük
E
Sonsuz
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed= 0 Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır.
Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

Soru 48

Ücret oranındaki değişimin emek talep miktarında oransal olarak daha düşük değişime yol açması durumunda emek talep eğrisinin esneklik değeri kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
1'den küçük
D
1'den büyük
E
Sonsuz
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed<1 Ücret oranındaki artış ya da düşüşler emek talep miktarında oransal olarak daha düşük değişimlere yol açıyorsa esnek olmayan talep söz konusudur.

Soru 49

Birim talep esnekliği durumunda emek talep esnekliği değeri kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
1'den küçük
D
1'den büyük
E
Sonsuz
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed=1 Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse bu durumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir.

Soru 50

Ücret oranındaki değişimin emek talep miktarında oransal olarak daha büyük değişimlere yol açması durumunda emek talep esnekliği değeri kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
1'den küçük
D
1'den büyük
E
Sonsuz
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed>1 Ücret oranındaki değişim emek talep miktarında oransal olarak daha büyük değişimlere yol
açıyorsa bu tür talebe esnek talep denir

Soru 51

Firmanın cari ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmemesi durumunda emek talep esnekliği değeri kaçtır?

Seçenekler

A
0
B
1
C
1'den küçük
D
1'den büyük
E
Sonsuz
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur.

Soru 52

Marshall-Hicks Türetilmiş Talep Kanunlarına göre, aşağıdakilerden hangisi emek talep esnekliğini belirleyen unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Üretilen malın fiyat esnekliği
B
Üretilen malın diğer mallarla ikame edilebilirlik derecesi
C
Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı
D
Emeği diğer üretim faktörleriyle ikame edebilme derecesi
E
Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği
Açıklama:
Emek talep esnekliğini etkileyen unsurlar
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından MarshallHicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında özetlenmiştir. Buna göre, diğer şeyler sabitken;
• Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse,
• Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse,
• Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece kolaysa,
• Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar büyükse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.

Soru 53

Emek talep esnekliği değerinin sıfır (0) olması durumunda aşağıdaki durumlardan hangisi söz konusudur?

Seçenekler

A
Ücret oranındaki artış emek talebini hiç etkilemiyor.
B
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha az etkiliyor.
C
Ücret oranındaki artış emek talebindeki artışa eşit oluyor
D
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha fazla etkiliyor
E
Cari ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam edilmiyor.
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed= 0 Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır.
Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

Soru 54

Emek talep esnekliği değerinin bir (1) olması durumunda aşağıdaki durumlardan hangisi söz konusudur?

Seçenekler

A
Ücret oranındaki artış emek talebini hiç etkilemiyor.
B
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha az etkiliyor.
C
Ücret oranındaki artış emek talebindeki artışa eşit oluyor.
D
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha fazla etkiliyor.
E
Cari ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam edilmiyor.
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed=1 Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse bu durumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir.

Soru 55

Emek talep esnekliği değerinin sonsuz olması durumunda aşağıdaki durumlardan hangisi söz konusudur?

Seçenekler

A
Ücret oranındaki artış emek talebini hiç etkilemiyor
B
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha az etkiliyor
C
Ücret oranındaki artış emek talebindeki artışa eşit oluyor
D
Ücret oranındaki artış emek talebini oransal olarak daha fazla etkiliyor
E
Cari ücretin üzerinde hiç bir işçi istihdam edilmiyor
Açıklama:
Emek talep esnekliği türleri
Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde
hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur

Soru 56

Şekilde verilen "Emek Talep Esnekliği" formülünde A ve B boşluklarına gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
A; Talep edilen emek miktarındaki - B; Ücret oranındaki
B
A; Ücret oranındaki - B; Talep edilen emek miktarındaki
C
A; Ücret gelirindeki - B; Marjinal üründe
D
A; Satış miktarındaki - B; Gelir oranındaki
E
A; Talep değişimindeki - B; Arz değişimindeki
Açıklama:

Soru 57

Ücret oranındaki artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği hangi değeri alır?

Seçenekler

A
Sonsuz
B
Sıfır
C
Bir
D
İki
E
Üç
Açıklama:
Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

Soru 58

Farklı emek talep esnekliklerinin gösterildiği şekilde A ve B boşluklarına gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
A; Ed=-1 ve B; Ed=1
B
A; Ed=2 ve B; Ed=-2
C
A; Ed=1 ve B; Ed=0
D
A; Ed=0 ve B; Ed=0
E
A; Ed=0 ve B; Ed=1
Açıklama:

Soru 59

Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse ................. talep söz konusudur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
birim esnek
B
sonsuz esnek
C
tam esnek
D
esnek olmayan
E
negatif esnek
Açıklama:
Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur

Soru 60

Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam ........................tir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
inelastik
B
esnek
C
sonsuz esnek
D
birim esnek
E
elastik
Açıklama:
Ed= 0 Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir.

Soru 61

Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesi hangi esneklik tanımını vermektedir?

Seçenekler

A
Emek Talebinin Ürün Esnekliği
B
Emek talebinin gelir esnekliği
C
Emek talebinin ölçek esnekliği
D
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği
E
Emek Arzının Birim Esnekliği
Açıklama:
Firmalar, çeşitli kategorilerde emek ve sermaye istihdam edebildikleri için, herhangi bir kategori için talep diğerlerindeki fiyat değişimlerinden etkilenebilir. Örneğin, marangoz ücretleri yükseldiğinde daha çok insan, taş evlere yönelebilir ve bu da duvar ustalarına olan talebi arttırabilir. Marangozların ücretlerindeki bir artış genel olarak inşaat sektörünü olumsuz yönde etkileyebilir ve dolayısıyla da tesisatçılara olan talebi düşürebilir. Sonuçta, sermaye fiyatındaki değişmeler bu üç işteki emek talebini arttırabilir ya da azaltabilir. Bu durum "Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği" olarak adlandırılır.

Soru 62

Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar .................. faktörlerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
ikâme
B
tamamlayıcı
C
emek yoğun
D
sermaye yoğun
E
ucuz
Açıklama:
Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır.

Soru 63

Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar ………………………………… adı altında ele alınmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Azalan Verimler Kanunu
B
Mahreçler Kanunu
C
Marshall Hicks Türetilmiş Talep Kanunları
D
Talep Esnekliği Kanunu
E
Marjinal Verim Kanunu
Açıklama:
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından MarshallHicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında ele alınmaktadır.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi ücret oranı ile istihdam düzeyinin ters yönde ilişkili olmasının sonucudur?

Seçenekler

A
Ücret oranlarının düşük olması
B
Emek talebi türetilmiş talep olması
C
Arz faktörlerinin sabit olması
D
Emeğin marjinal ürünün azalması
E
Emek talebinin ücret esnekliğinin negatif işaretli olması
Açıklama:
Ücret oranı ile istihdam düzeyi ters yönde ilişkili olduğu için emek talebinin ücret esnekliğinin işareti negatif olmaktadır.

Soru 65

"Emek Talep Esnekliği -Toplam Ücret Ödemesi İlişkisi" düşünüldüğünde, toplam ücret ödemesi nasıl hesaplanmaktadır?

Seçenekler

A
Marjinal verim ile ücret toplanarak
B
Ücret oranı ile işçi sayısı çarpılarak
C
Toplam ücret ortalama ücrete bölünerek
D
İşçi sayısı ile işveren sayısı toplanarak
E
Ortama ürün ve marjinal ürün toplanarak
Açıklama:
Emek talep esnekliği ile firmanın toplam ücret ödemesi birbiriyle yakından ilişkili kavramlardır. Bir firmanın toplam ücret ödemesinde meydana gelen değişmelere bakarak emek talebinin ücret esnekliğini belirlemek mümkündür. Toplam ücret ödemesi, firmanın işçilerine yaptığı ücret ödemelerinin toplamıdır ve ücret oranı ile emek miktarı çarpılarak bulunur (W x L).

Soru 66

Esneklik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Esneklik bir tepki ölçme aracıdır
B
Emek talep esnekliği emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığını gösterir
C
Bir malın fiyatı değiştiğinde talep miktarı görece daha büyükse esnek olmayan talep söz konusudur
D
Hükümet asgari ücrette yapılacak bir artışın istihdamda ne kadar daralma yaratacağını emek talep esnekliği biliniyorsa hesaplayabilir
E
Sendikalar ücret taleplerinin istihdamı nasıl etkileyeceğini emek talep esnekliği yardımıyla bilebilirler
Açıklama:
Bir malın fiyatı değiştiğinde talep miktarı görece daha büyükse esnek talep söz konusudur

Soru 67

Emek talebinin esneklik değeri bire eşitse aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Emek talep miktarı ücret oranındaki değişimden daha fazla değişir
B
Emek talep miktarı ücret oranındaki değişimden daha az değişir
C
Emek talep miktarı ücret oranındaki değişim kadar değişir
D
Ücret oranı arttığında emek talep miktarı hiç değişmez
E
Emek talep miktarı değiştiğinde ücret oranı sabit kalır
Açıklama:
Emek talep miktarı ücret oranındaki değişim kadar değişir

Soru 68

Emek talep esnekliği sonsuz ise emek talep eğrisinin şekli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur

Seçenekler

A
Belli bir ücret düzeyinde yatay eksene paraleldir
B
Belli bir istihdam düzeyinde dikey eksene paraleldir
C
Negatif eğimli dik bir eğridir
D
Negatif eğimli yatık bir eğridir
E
Belli bir ücret düzeyine kadar pozitif, ondan sonra negatif eğimlidir
Açıklama:
Emek talep esnekliği sonsuz ise emek talep eğrisi belli bir ücret düzeyinde yatay eksene paraleldir

Soru 69

Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üstünde hiç bir işçi istihdam etmeyecekse emek talep eğrisinin şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Belli bir istihdam düzeyinde dikey eksene paraleldir
B
Belli bir ücret düzeyinde yatay eksene paraleldir
C
Belli bir ücret düzeyine kadar negatif ondan sonra pozitiftir
D
Belli bir ücret düzeyine kadar pozitif ondan sonra negatiftir
E
Negatif eğimli ve yatık bir eğridir
Açıklama:
Bu durumda emek talep eğrisi Belli bir ücret düzeyinde yatay eksene paraleldir

Soru 70

Bir emek talep eğrisinin orta noktasının esneklik değeri nedir?

Seçenekler

A
Bire eşittir
B
Sıfıra eşittir
C
Sonsuzdur
D
Birden büyük sonsuzdan küçüktür
E
Sıfırdan büyük birden küçüktür
Açıklama:
Emek talep eğrisinin orta noktasının esneklik değeri bire eşittir

Soru 71

Toplam Ücret Ödemesi aşağıdakilerden hangisi ile hesaplanır?

Seçenekler

A
L X H
B
W X L
C
W X r
D
r X H
E
K X L
Açıklama:
Toplam ücret ödemesi ücret ile emek miktarının çarpılması ile (W X L) hesaplanır

Soru 72


Yukarıdaki formül aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Emek Talep Esnekliği
B
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği
C
İkame Esnekliği
D
Tamamlayıcı Esneklik
E
Nokta Esnekliği
Açıklama:
Formül emek talebinin çapraz ücret esnekliğine aittir.

Soru 73

I- Sigara , II- Otomobil , III- Beyaz Eşya, IV- Petrol Ürünleri
Yukarıda sayılan sektörlerin hangisinde emek talep eğrisinin esnek olmaması beklenebilir?

Seçenekler

A
I ve IV
B
II ve III
C
I ve II
D
II ve IV
E
Sadece II
Açıklama:
Sigara ve petrol ürünleri talebi esnek olmayan mallardır. Yani fiyatları artsa da tüketici talebi o nispette azalmaz. Öte yandan beyaz eşya ve otomobil talebi esnek mallardır. Yani bu malların fiyatı artınca talep daha büyük oranda azalır. Marshall- Hicks Türetilmiş Talep Kanunlarına göre bir malın talebi esnekse o malın üretiminde kullanılan işgücüne olan talep de aynı şekilde esnek olmak durumundadır. Bunun tersi de geçerlidir.

Soru 74

THY Pilot ücretleri 9.000 dolardan 12.000 dolara yükseldiğinde (yüzde 33) pilot sayısı 5400'den 5350'ye azaldıysa (yüzde 0,92) pilotlara yönelik talep esnekliği ile ilgili olarak ne söylenebilir?

Seçenekler

A
İnelastiktir (Esnek Olmayan)
B
Elastiktir (Esnektir)
C
Birim Esnektir
D
Sıfır Esnektir
E
Sonsuz Esnektir
Açıklama:
Pilotların ücreti önemli ölçüde arttığı halde istihdam miktarınde küçük bir azalma meydana gelmiştir. Dolayısıyla pilot talebi inelastiktir.

Soru 75

Aşağıda sektörlere göre toplam üretim maliyeti içinde emeğin payları verilmiştir
I- Tarım ürünleri (%80), II- Otomobil (%30), III- Deri (%75), IV- Tekstil (%70), V- Hava Ulaşımı (%8)
Buna göre aşağıdaki sektörlerin hangisinde emek talebinin esnek olması (elastik) beklenir?

Seçenekler

A
I, III ve IV
B
I ve V
C
II ve III
D
II ve V
E
Sadece I
Açıklama:
Tarım ürünleri, Deri ve Tekstil sektörlerinde emeğin toplam maliyet içindeki payları oldukça yüksektir. Marshall-Hicks Türetilmiş Talep Kanunlarına göre bu sektörlerde emek talebinin esnek olması beklenir. Yani bu sektörlerde emeğin ücretine yapılacak artışlar toplam maliyetleri önemli ölçüde arttıracağından istihdam kayıpları oransal olarak daha fazla olacaktır.

Soru 76

Ücrette meydana gelen artışın emek talebini nasıl değiştireceğini açıklayan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Emek Talep Esnekliği
B
Arz esnekliği
C
Gelir esnekliği
D
Fiyat esnekliği
E
Çapraz fiyat esnekliği
Açıklama:
Esneklik bir çeşit tepki ölçme aracıdır. Bir malın fiyatı değiştiğinde talep miktarındaki değişim nasıl olacaktır? Bu değişim görece daha büyükse,
esnek bir talep; görece daha düşükse esnek olmayan bir talep söz konusudur. Emek talep esnekliği ise emek talebinin ücret değişmelerine karşı duyarlılığının bir göstergesidir.
Emek talep esnekliği iktisatçıların, işverenlerin, sendikaların ve politika yapıcı ve uygulayıcılarının göz önünde bulundurması gereken önemli bir göstergedir. Örneğin, hükümet açısından, asgari ücrette yapılacak bir artışın istihdamda ne kadar bir daralma yaratacağı emek talep esnekliği bilindiğinde ortaya çıkabilir. Sendikalar açısından ise ücret talep düzeylerinin istihdamda yaratacağı etkiyi bilmek son derece önemlidir.

Soru 77

Ed<1 yani emek talep esnekliği 1'den küçükse emek piyasasına ilişkin olarak aşağıdaki seçeneklerde verilen yorumlardan hangisi doğru olarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
Esnek olmayan talep
B
Emek talebi tam inelastiktir.
C
Birim emek talebi esnekliğinden söz edilebilir.
D
Esnek Talep
E
Tam Esnek Talep
Açıklama:
Ücrette meydana gelen değişimlere emek talebinin tepkisinin değerlendirilmesi sonucu elde edilen kavram emek talebi esnekliği olarak açıklanmaktadır. Eğer ücretteki değişim emek talebinde hiçbir değişim yaratmıyorsa bu durumda emek talebinin esnekliği 0 şeklinde yorumlamak mümkündür. Eme talebinin değişim derecesine bağlı olarak esneklik değeri de farklılık gösterir.
Ed= 0 Ücret oranındaki bir artış emek talebini hiç etkilemiyorsa emek talep esnekliği 0 olacaktır. Bu durumda emek talep eğrisi tam inelastiktir. 2. Ed<1 Ücret oranındaki artış ya da düşüşler emek talep miktarında oransal olarak daha düşük değişimlere yol açıyorsa esnek olmayan talep söz konusudur. 3. Ed=1 Ücret oranındaki değişim emek talebindeki değişime eşitse bu durumda birim talep esnekliğinden söz edilebilir. Şekil 4.1 Çeşitli Emek Talep Esneklikleri Ücret Oranı (W) Ed = 0 Ed = Ed = 1 Emek Miktarı (L) Ücret Oranı (W) 1 2 Z Y X W 1 W 0 Ed>1 Ed<1 L0 L1 L2 Emek Miktarı (L) Talep edilen emek miktarındaki % (yüzde) değişim Ücret oranındaki % (yüzde) değişim Ed= 58 Emek Talep Esnekliği 4. Ed>1 Ücret oranındaki değişim emek talep miktarında oransal olarak daha büyük değişimlere yol açıyorsa bu tür talebe esnek talep denir. 5. Ed= ∞ Firma cari ücret düzeyinde bütün işçileri istihdam etmeye istekli fakat bu ücretin üzerinde hiçbir işçi istihdam etmeyecekse tam esnek talep söz konusudur.

Soru 78

Doğrusal bir emek talep eğrisinin orta noktası ile ücret ekseni arasında kalan mesafede gerçekleşen emek talep esnekliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Ed= 0
B
Ed<1
C
Ed=1
D
Ed>1
E
Ed= ∞
Açıklama:
Doğrusal emek talep eğrisinin orta noktasında emek talep esnekliği 1'dir Bunun nedeni ücrette meydana gelen değişmenin emek talebinde aynı oranda değişim yaratmasıdır. Emek talep eğrisinin ücret eksenine olan kısmında ise emek talep esnekliği; Ed>1 olarak hesaplanmaktadır. Yani ücrette meydana gelen artış ya da azalış durumunda emek talebi ücretin vermiş olduğu tepkiden daha fazla bir tepki vermektedir. Diğer yanda ise emek talep eğrisinin orta noktasından emek miktarı ekseni arasındaki bölgede ise; Ed<1 olarak hesaplanmaktadır. Yani emek talebi inelastiktir. Ücrette meydana gelen değişmeler emek talebinde ücret düzeyinde meydana gelen değişmelerden daha az etki yaratmaktadır.
Doğrusal bir emek talep eğrisinin özelliği, eğri boyunca her noktada ücretlerdeki
bir birim değişmenin istihdamda da bir birim olarak aynı miktarda değişmeye neden olmasıdır. Şekilde ücretlerde her (T)10 birimlik azalma istihdamı da 10 birim arttırmaktadır. Bununla birlikte eğri boyunca birim olarak aynı değişmelerin olması değişmelerin oransal olarak aynı olduğunu göstermez. Eğrinin alt kısımları esnek olmayan talep özelliği taşımaktadır. Doğrusal bir talep eğrisinin eğimi her noktada aynı iken, aynı miktar ücret değişimine karşılık eğrinin ortası birim esnek, üst kısmı elastik alt kısmı ise inelastiktir. Bunun nedeni eğimin mutlak değer, esnekliğin ise oransal (yüzde) değişimlere göre hesaplanmasıdır.

Soru 79

Şekilsel olarak emek talep eğrisinin üzerinde seçilen herhangi bir noktanın altında kalan alan firma için aşağıda verilen ekonomik kavramlardan hangisini temsil eder?

Seçenekler

A
Toplam Ücret Ödemesi
B
Toplam Hasılat
C
Ortalama Hasılat
D
Toplam Maliyet
E
Ortalama Verim
Açıklama:
Toplam ücret ödemesi ile emek talep esnekliği arasında yakından ilişki bulunmaktadır. Emek talebi ne kadar inelastik olursa ücret oranlarındaki değişimlere bağlı olarak emek talebi değişmeyeceğinden toplam ücret ödemesi firma için artacaktır.
Emek talep esnekliği ile firmanın toplam ücret ödemesi birbiriyle yakından ilişkili kavramlardır. Bir firmanın toplam ücret ödemesinde meydana gelen değişmelere bakarak emek talebinin ücret esnekliğini belirlemek mümkündür. Toplam ücret ödemesi, firmanın işçilerine yaptığı ücret ödemelerinin toplamıdır ve ücret oranı
ile emek miktarı çarpılarak bulunur (W x L). Şekilsel olarak toplam ücret ödemesi talep eğrisi üzerinde seçilen herhangi bir noktanın altında kalan alandır

Soru 80

Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği kavramı üretim faktörleri talebine ilişkin olarak aşağıdaki seçeneklerde verilen açıklamalardan hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir
B
Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin verimlerindeki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir
C
Emek talebinin toplam hasılattaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir
D
Emek talebinin ortalama fiyatlardaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir
E
Emek talebinin marjinal verimlilikteki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir
Açıklama:
Üretim sürecinde doğru üretim faktörü seçimi özellikle firmanın katlandığı maliyetlerin belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. Sermaye ve emek fiyatında meydana gelen değişimler firmaların üretim süreçlerinde kullanacakları üretim faktörler kombinasyonlarının belirlenmesinde oldukça önemlidir. Firma emek talebinin çapraz ücret esnekliği kavramından bu anlamda oldukça önemli sonuçlar çıkarabilir.
Firmalar, çeşitli kategorilerde emek ve sermaye istihdam edebildikleri için, herhangi bir kategori için talep diğerlerindeki fiyat değişimlerinden etkilenebilir. Örneğin, marangoz ücretleri yükseldiğinde daha çok insan, taş evlere yönelebilir ve bu da duvar ustalarına olan talebi arttırabilir. Marangozların ücretlerindeki bir artış genel olarak inşaat sektörünü olumsuz yönde etkileyebilir ve dolayısıyla da tesisatçılara olan talebi düşürebilir. Sonuçta, sermaye fiyatındaki değişmeler bu üç işteki emek talebini arttırabilir ya da azaltabilir, bu durum ; ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır.

Soru 81

Aşağıda verilen açıklamalardan hangileri diğer koşullar saabitken; Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar arasında yer almaktadır?
I. Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse,
II. Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece kolaysa,
III. Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar büyükse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.
IV. Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse,

Seçenekler

A
I,II,III ve IV
B
I,II
C
I,II ve III
D
III ve IV
E
I,IV
Açıklama:
Üretilen malın fiyat esnekliği, emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payının büyüklüğü, üretimde emeğin diğer üretim faktörleri ile ikâme edilebilirlik derecesinin yüksek olması, diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin yüksek olması durumu emek talebi esnekliğini doğrudan pozitif etkilemektedir.
Emek talep esnekliğini belirleyen unsurlar Alfred Marshall ve John R. Hicks tarafından MarshallHicks Türetilmiş Talep Kanunları adı altında özetlenmiştir. Buna göre, diğer şeyler sabitken;
• Üretilen malın fiyat esnekliği ne derece yüksekse,
• Emek maliyetinin toplam maliyet içindeki payı ne derece büyükse,
• Üretimde emeği diğer faktörlerle ikame edebilmek ne derece kolaysa,
• Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar büyükse emek talebi o ölçüde esnek olacaktır.

Soru 82

''Marangozların ücretlerindeki bir artış genel olarak inşaat sektörünü olumsuz yönde etkileyebilir ve dolayısıyla da tesisatçılara olan talebi düşürebilir.'' şeklinde açıklanan cümlede faktörler arasındaki ikâme durumundan hareketle emek talebinin çapraz talep esnekliğine ilişkin olarak aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi açıklama uygundur?

Seçenekler

A
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği Negatif
B
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği Negatif
C
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği Sıfır
D
Emek Talebinin Çapraz Ücret Esnekliği Sonsuz
E
Emek Talebinin Ücret Esnekliği Negatif
Açıklama:
Emek talebinin diğer üretim faktörlerinin fiyatlarındaki değişmelere ne ölçüde duyarlı olduğunun göstergesidir.
Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır.

Soru 83

''Firmanın faaliyet gösterdiği ürün piyasası ne kadar ............................... ise o firmanın emek talebi o derece ..................olacaktır.' Aşağıdaki seçeneklerde verilen ifadelerden hangi ikili cümlede boş bırakılan yerlere getirilirse, cümle emek talebinin esnekliğini etkileyen faktörleri belirtmek açısından doğru bir açıklama olur?

Seçenekler

A
Rekabetçi-Esnek
B
Monopolistik-Esnek
C
Rekâbetçi-İnelâstik
D
Oligopolistik-İnelâstik
E
Rekebetçi-Sıfır Esnek
Açıklama:
Bir endüstride emek talebinin esnek olup olmaması o endüstride üretilen ürünün talebinin esnekliği ile yakından ilgilidir. Diğer şeyler sabitken, üretilen mala olan talep arttıkça emek maliyetlerindeki artışı fiyat artışlarıyla karşılamak daha da kolaylaşacaktır. Fiyatlar yükseldiğinde ürün talebi esnekse fiyat artışı satışlarda büyük miktarda azalmaya neden olacak, bu da emek talebini düşürecektir. Aksine, fiyatlarda meydana gelen düşüş mala olan talebi arttıracağından, emek talebinde de önemli ölçüde bir artışa neden olacaktır.
Diğer şeyler sabitken, firmanın faaliyet gösterdiği ürün piyasası ne kadar rekabetçi ise o firmanın emek talebi o derece esnek olacaktır. Bir malı piyasada satan ne kadar çok firma varsa tüketiciler bu firma yerine diğerlerinden kolaylıkla satın alabilirler. Bu da firmaların ürün talep esnekliklerini fiyat değişimlerine karşı duyarlı yapacaktır. Bu nedenle eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi rekabetçi firmanın talep eğrisinden daha az esnek olacaktır. Bu durum sendikaların daha yüksek ücret sağlama bakımından neden eksik rekabetçi firmalarda daha başarılı olduğunun açıklamasıdır

Soru 84

Bağımsız değişkendeki bir değişmenin, bağımlı değişkende oluşturduğu net etki aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Esneklik
B
Fayda
C
Kâr
D
Ortalama Maliyet
E
Marjinal Verimlilik
Açıklama:
Emek talep esnekliği iktisatçıların, işverenlerin, sendikaların ve politika yapıcı ve uygulayıcılarının göz önünde bulundurması gereken önemli bir göstergedir. Örneğin, hükümet açısından, asgari ücrette yapılacak bir artışın istihdamda ne kadar bir daralma yaratacağı emek talep esnekliği bilindiğinde ortaya çıkabilir. Sendikalar açısından ise ücret talep düzeylerinin istihdamda yaratacağı etkiyi bilmek son derece önemlidir.
Esneklik bir çeşit tepki ölçme aracıdır. Bu nedenle bağımsız değişkendeki değişimin bağımlı değişkende oluşturduğu net yüzde etkiyi ölçmeye yarayan kavram ''esneklik'' kavramı ile açıklanır ..

Soru 85

Genç işgücünün ücretleri yükseldiğinde yetişkin işçilere olan talebin azalması durumu sözkonusu ise bu durumda emek talep esnekliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen değeri alır?

Seçenekler

A
Ed<0
B
Ed>0
C
Ed=0
D
Ed=1
E
Ed=Sonsuz
Açıklama:
Firmalar, çeşitli kategorilerde emek ve sermaye istihdam edebildikleri için, herhangi bir kategori için talep diğerlerindeki fiyat değişimlerinden etkilenebilir. Örneğin, marangoz ücretleri yükseldiğinde daha çok insan, taş evlere yönelebilir ve bu da duvar ustalarına olan talebi arttırabilir. Marangozların ücretlerindeki bir artış genel olarak inşaat sektörünü olumsuz yönde etkileyebilir ve dolayısıyla da tesisatçılara olan talebi düşürebilir. Sonuçta, sermaye fiyatındaki değişmeler bu üç işteki emek talebini arttırabilir ya da azaltabilir.
Çapraz esneklik değerleri pozitif ya da negatif işaret taşıyabilir. Bu durum faktörler arasındaki ilişkinin türüne bağlıdır. Çapraz esneklik değeri
pozitif ise bunlar ikâme faktörlerdir. Yani, girdilerden birinin fiyatındaki artış diğerinin talebini arttırır. Diğer taraftan, emek talebinin çapraz ücret esnekliği negatif işaret taşıyorsa faktörler arasındaki ilişki tamamlayıcıdır. Yani, bir girdinin fiyatındaki artış diğerinin talebini azaltır. Bu durum genç ve yaşlı işçiler arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabetçi bir emek piyasası için kabul edilen varsayımlar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
İşçiler kârlarını maksimize etme peşindedir
B
Piyasada homojenite yoktur
C
Sendikalar mevcuttur
D
Mobilite (emek hareketliliği) maliyetlidir
E
Piyasadaki tüm işler işçilerin rekabetine açıktır
Açıklama:
Piyasadaki tüm işler işçilerin rekabetine açık olması, tam rekabetçi bir emek piyasası için kabul edilen varsayımlar arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 2

Emek arz talebini eşitleyen ve işsizliğin olmadığı ücret düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Arz Ücreti
B
Tek Ücret
C
İşgücü Ücreti
D
Denge Ücreti
E
Piyasa Ücreti
Açıklama:
Emek arz talebini eşitleyen ve işsizliğin olmadığı ücret düzeyine "Denge Ücreti adı verilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 3

Tam rekabetçi piyasalarda varolan Tek Ücret Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Tam rekabetçi emek piyasasının kararlı bir denge halinde bulunması mümkün değildir
B
Tam rekabetçi iki piyasa arasında ücret farklılıkları eşitlenemez
C
Piyasanın geneli için geçerli olan sonuçlar alt piyasalar için de geçerlidir
D
Denge ücretinden sapmalar olduğu takdirde tekrar denge ücretinin oluşması söz konusu değildir
E
Tam rekabetçi piyasalarda şeffaflık varsayımı bulunmaz
Açıklama:
Tam rekabetçi piyasalarda varolan Tek Ücret Kanunu'na göre, piyasanın geneli için geçerli olan sonuçlar alt piyasalar için de geçerlidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

Bir piyasada talep fazlası aşağıdaki durumlardan hangisi ile mümkün olur?

Seçenekler

A
Emek arzı sabitken, emek talebinin artması durumunda
B
Ücret farklılıklarının kalıcı olması durumunda
C
Emek arzı ve emek talebinin eşit olması durumunda
D
Emek talebi sabitken, emek arzının çoğalması durumunda
E
Emek arzı sabitken, emek talebinin azalması durumunda
Açıklama:
Bir piyasada talep fazlası, emek arzı sabitken, emek talebinin artması durumunda mümkün olmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 5

I. Talepte bir değişme yokken emek arz eğrisinin sağa kayması
II. Arzda bir değişme yokken emek talep eğrisinin sola kayması
III. Emek ve talep eğrilerinde bir değişme olmaması
Yukarıdaki durumlardan hangisi/hangileri arz fazlasının meydana gelmesinde etkilidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Talepte bir değişme yokken emek arz eğrisinin sağa kayması veya arzda bir değişme yokken emek talep eğrisinin sola kayması durumlarında arz fazlası meydana gelmektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 6

Ücretler azalma yönünde rijit (katı) halde iken arz veya talep kaymasına bağlı olarak piyasada arz fazlası oluştuğunda bozulan piyasa dengesinin tekrar kurulabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

Seçenekler

A
Nispi ücretler ve faktör hareketliliği
B
Mobilite (Emek hareketliliği)
C
Emek arz eğrisinin sonsuz esneklikte olması
D
Parasal ücret düzeyinde daha düşük istihdam düzeyinin sağlanması
E
Emek talebinin, ürün talebinin azalması nedeniyle düşmesi
Açıklama:
Ücretler azalma yönünde rijit (katı) halde iken arz veya talep kaymasına bağlı olarak piyasada arz fazlası oluştuğunda bozulan piyasa dengesinin tekrar kurulabilmesi için, Nispi ücretler ve faktör hareketliliği gereklidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 7

"Marjinal Ürün Değeri" aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

Seçenekler

A
Sendikalar ve toplu sözleşme düzeniinden kaynaklanan parasal sebepler
B
Tam rekabetçi emek piyasasında arz fazlası
C
Tam rekabetçi emek piyasasındaki denge ücretinden sapmalar
D
İlave işçinin istihdamı ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretim
E
Tam rekabette ücret eşitlenme süreci
Açıklama:
"Marjinal Ürün Değeri", ilave işçinin istihdamı ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi göstermektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 8

Oligapol piyasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Endüstrideki üretimin büyük kısmı çok sayıda farklı firmalar tarafından yapılır
B
Oligapol piyasasında firmaların üretim, satış, yatırım ve reklam işlemleri birbirinden bağımsızdır
C
Oligapol piyasasında etkili olan firmalar emek piyasasında etkili olamaz
D
Oligapol piyasasındaki emek arz eğrisi sonsuz esneklikte bir eğridir
E
Oligapol piyasasında firmalardan birinin atacağı adım, diğer firmaların misilleme yapmasına neden olabilir
Açıklama:
Oligapol piyasasında firmalardan birinin atacağı adım, diğer firmaların misilleme yapmasına neden olabilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 9

Tam rekabetçi bir firma ile oligapolcü firmaların birbirinden ayrıldığı nokta aşağıdaki seçekeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Emek arz eğrisi
B
Ücret katılığı
C
Denge ücreti
D
Marjinal ürün değeri
E
Marjinal ürün geliri
Açıklama:
Oligapolcü firmaların piyasadaki üretimin büyük kısmını gerçekleştiren büyük kuruluşlar olduğu gerçeğinin altını çizmekte fayda vardır. Bu nedenle oligapolcü firmaların karşılaşacakları emek arz eğrisi asla tam rekabetçi bir firmanın karşılaştığı gibi sonsuz esneklikte olmaz. Doğru cevap A'dır.

Soru 10

"Ücret Katılığı", parasal ücretlerin bir takım faktörlerden dolayı azalmaması halinde ortaya çıkmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi parasal ücretlerin azalmamasında önemli bir rol oynamaktadır?

Seçenekler

A
Toplu sözleşme düzeni
B
Tekelci firmalar
C
Oligapolcü firmalar
D
Tam rekabetçi firmalar
E
Nispi ücretler
Açıklama:
"Ücret Katılığı", parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalmaması halinde ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 11

"İşlerin ve İşgücünün homojen ve çok sayıda olduğu, şeffaflık ve emek hareketliliğinin tam olduğu, sendikaların olmadığı bir emek piyasasıdır." şeklinde tanımlanan emek piyasası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monopson
B
Monopol
C
Tekel
D
Tam rekabetçi
E
Oligopol
Açıklama:
Tam rekabetçi emek piyasası; işlerin ve İşgücünün homojen ve çok sayıda
olduğu, şeffaflık ve emek hareketliliğinin tam olduğu, sendikaların olmadığı bir emek piyasasıdır.

Soru 12

I. Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
II. Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
III. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler. IV. İş piyasasında çok sayıda işçi, sendika ve işveren vardır. "Tam rekabetçi emek piyasasına" ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası için varsayımlar kabul edilmektedir. Bunlar şu şekilde sıralanabilirler. Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını
maksimize etme peşindedirler. Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki
işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler. Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip). İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur. Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller
yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir.

Soru 13

"Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denir" ifadesi aşağıdakilerden hangisi için geçerlidir?

Seçenekler

A
Denge ücreti
B
Ücret Katılığı
C
Arz Fazlası
D
Oligopolcü Piyasa
E
Tek Ücret Kanunu
Açıklama:
Denge ücreti: Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denir.

Soru 14

İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılması ile aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Seçenekler

A
Ücret Katılık Değerine
B
Marjinal Ürün Değerine
C
Arz Fazlası Değerine
D
Talep Fazlası Değerine
E
Denge Ücret Değerine
Açıklama:
Marjinal Ürün Değeri
İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılarak bulunur.

Soru 15

Ücret Katılığını aşağıdakilerden hangisi açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek arz miktarının emek talep miktarından fazla olması durumudur.
B
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumudur.
C
Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.
D
Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.
E
Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır.
Açıklama:
Ücret Katılığı
Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Arz Fazlasının tanımıdır?

Seçenekler

A
Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.
B
Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır.
C
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumudur.
D
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek arz miktarının emek talep miktarından fazla olması durumudur.
E
Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.
Açıklama:
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek arz miktarının emek talep miktarından fazla olması durumudur.

Soru 17

Son işçinin verimliliği ile firmanın marjinal gelirinin (son üretilen malın satımından elde edilecek
gelir) çarpımına eşittir. İşlemi aşağıdakilerden hangisini sonucunu verir?

Seçenekler

A
Marjinal ürün değeri
B
Denge ücreti
C
Talep fazlası
D
Arz fazlası
E
Marjinal Ürün Geliri
Açıklama:
Marjinal ürün değeri (VMP), ilave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile ürün fiyatının çarpımına eşittir. Marjinal ürün geliri (MRP) ise ilave işçinin istihdamı ile firmanın para birimi cinsinden sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile firmanın marjinal gelirinin (son üretilen malın satımından elde edilecek gelir) çarpımına eşittir.

Soru 18

Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumu aşağıdakilerden hangisi için söylenebilir?

Seçenekler

A
Arz fazlası
B
Talep fazlası
C
Tek ücret kanunu
D
Marjinal ürün geliri
E
Marjinal ürün değeri
Açıklama:
Talep Fazlası
Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumudur.

Soru 19

Endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tam rekabetçi piyasa
B
Tekelci firma piyasası
C
Emek piyasası
D
Oligopolcü piyasa
E
Marjinal ürün piyasası
Açıklama:
Oligopol piyasası, bildiğiniz gibi endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı bir piyasa türüdür. Oligopol piyasasında firmaların üretim, satış, yatırım ve reklam planlarında karşılıklı bağımlılık söz konusudur. Bir firmanın bu değişkenlerle ilgili bir manüpülasyonu diğer firmaların buna misillemede bulunmalarına neden olmaktadır.

Soru 20

Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifadesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Tek ücret kanunu
B
Ücret katılığı
C
Talep fazlası
D
Ücret dengesi
E
Arz fazlası
Açıklama:
Tek ücret kanunu
Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır.

Soru 21

Bir piyasada ......... .......... ; ya emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken
emek arzının azalması nedeniyle olabilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Talep fazlası
B
Arz fazlası
C
Ücret katılığı
D
Ücret dengesi
E
Marjinal ürün değeri
Açıklama:
Talep Fazlası
Bir piyasada talep fazlası; ya emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken
emek arzının azalması nedeniyle olabilir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi eksik rekabetçi piyasalardan biridir?

Seçenekler

A
Tekel
B
Tam rekabet
C
Monopson
D
İki yanlı tekel
E
Marjinal
Açıklama:
Tam rekabet piyasası ekonomide kaynak dağılımının en iyi olduğu durumu göstermekle birlikte gerçek
hayatta piyasanın bütün özelliklerini eksiksiz taşıyan örneklere rastlamak neredeyse imkânsızdır. Gerçek
hayatta bunun yerine eksik rekabetçi yapılanmalar gözlenir. Eksik rekabetçi piyasalardan tekel ve oligopol piyasalardır.

Soru 23

  • İşler ve işgücü homojendir ve çok sayıdadır
  • Şeffaflık ve emek hareketliliği tamdır
  • Sendikalar yoktur
Yukarıda özellikleri sayılan piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oligopol piyasa
B
Tam rekabetçi emek piyasası
C
Birincil piyasa
D
İkincil piyasa
E
Eksik rekabetçi emek piyasası
Açıklama:
Tam rekabetçi emek piyasası, işlerin ve işgücünün homojen ve çok sayıda olduğu, şeffaflık ve emek hareketliliğinin tam olduğu, sendikaların olmadığı bir emek piyasasıdır.

Soru 24

  1. Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
  2. Piyasa şeffaftır.
  3. Piyasada homojenite vardır.
  4. İş piyasasında çok sayıda işçi, işveren ve sendikalar vardır.
  5. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kurumsal engeller vardır.
Yukarıdakilerden hangileri tam rekabetçi emek piyasasının varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası için aşağıdaki varsayımlar kabul edilmektedir:
  • Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
  • Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
  • Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler.
  • İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
  • Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur.
Bu nedenle soruda verilen IV. ve V. maddeler hatalıdır. Dolayısıyla doğru cevap I., II. ve III. maddeleri içeren C seçeneğidir.

Soru 25

Tam rekabet piyasasında piyasa ücretinin yükselip dengenin bozulması aşağıdakilerden hangisine yol açar?

Seçenekler

A
İşgücünün bir kısmı ücrete razı oldukları hâlde iş bulamaz.
B
İşgücü arasındaki rekabet azalır.
C
İşverenler çalıştırmak için işçi bulamazlar.
D
İşverenler arasındaki rekabet artar.
E
Piyasa bir daha denge haline dönemez.
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında denge kararlı bir dengedir. Piyasa ücreti yükselirse denge bozulacak, yüksek ücret işçiler için cazip olduğundan işgücünün belirli bir kısmı bu ücrette çalışmak isteyecektir. Ancak işverenler böyle bir yüksek ücret düzeyinde sadece belirli sayıda işçi çalıştırmak isteyeceklerinden, işgücünün bir kısmı ücrete razı oldukları hâlde iş bulamayacaklardır. Piyasada bu şekilde işsizliğin olması, sayıları açık işlere göre fazla olan işçilerin istihdam imkânı bulabilmek için birbirleriyle rekabete girmelerine neden olacaktır. İşgücü arasındaki rekabet artacaktır. Emek arz fazlasının neden olduğu bu rekabet ücretlerin kademeli olarak tekrar inmesini sağlayacaktır. Bu ücret düzeyinde ücrete razı olup çalışmak isteyen herkes iş imkânı bulduğundan, piyasa tekrar dengesine kavuşacaktır.
Ücret düzeyi denge düzeyinin altına inerse, bu durumda yukarıdaki durumun tersi söz konusu olacaktır. Ücret düşük olduğu için işverenler için cazip, işçiler için arzulanmayan bir durum oluşacaktır. Bu ücret düzeyinde işverenler belirli bir düzeyde işçi çalıştırmak isteyecekler,
ancak işgücünün yalnızca bir kısmı bu ücrete razı olarak piyasada çalışmak isteyecektir. Bu da talep fazlasına yol açacak, işverenler çalıştırmak için işçi bulamayacaklardır. Bu durum, işverenlerin az sayıda işgücünü çalıştırmak için rekabete girmelerine neden olacaktır. Ücretler kademeli olarak yükselecektir ve piyasa yeniden denge seviyesine dönecektir.
Görüldüğü üzere ücret denge düzeyinin üzerine çıktığında işgücü arasındaki rekabet azalmayacak aksine artacaktır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır. C ve D seçeneklerinde verilen işverenlerin çalıştırmak için işçi bulamaması ve işverenler arasındaki rekabetin artması durumu ise ücretin denge düzeyinin altına düşmesi durumunda gerçekleşecektir. Ancak her iki durumda da -ücretin denge seviyesinin üzerine çıkması veya altına inmesi- piyasa denge düzeyine geri dönecektir. Bu nedenle C, D ve E seçenekleri de doğru değildir.
Ancak, ücret denge düzeyinin üzerine çıktığında işgücünün bir kısmı ücrete razı oldukları hâlde iş bulamayacaklardır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 26

Piyasayı temizleyen ücret oranı olarak da adlandırılan emek arz ve talebini eşitleyen ücret aşağıdakilerden hangi adla anılmaktadır?

Seçenekler

A
Tek ücret kanunu
B
Ücret katılığı
C
Ücret fonu
D
Denge ücret
E
Etkin ücret
Açıklama:
Denge ücreti; emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 27

Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etkin ücret teorisi
B
Artık değer teorisi
C
Ücret fonu teorisi
D
Tunç kanunu
E
Tek ücret kanunu
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası kararlı denge hâlindedir ve denge ücretinden sapmalar olsa da piyasa zaman içinde tekrar denge ücretine dönecektir. Bu duruma tam rekabette tek ücret kanunu adı verilir.
Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 28

B şehrinde çalışan işçilerin, A şehrindeki kendileri ile aynı özelliklere sahip meslektaşlarının daha yüksek ücret aldıklarından haberdar olup B piyasasından A piyasasına geçiş yapması, diğer şeylerde değişme yokken göç alan A piyasasındaki emek arzında nasıl bir değişikliğe yol açar?

Seçenekler

A
Emek arzı başlangıca göre sağa kayar.
B
Emek arzı başlangıca göre sola kayar.
C
Emek arzında bir değişiklik olmaz.
D
Emek arzı başlangıca göre dikleşir.
E
Emek arzı başlangıca göre basıklaşır.
Açıklama:
Tam rekabet piyasasının şeffaflık varsayımı gereği B şehrinde çalışan işçiler A şehrindeki kendileri ile aynı özelliklere sahip meslektaşlarının daha yüksek ücret aldıklarından haberdar olacaklardır. Yine piyasanın mobilitenin tam ve maliyetsiz oluşu varsayımı gereğince düşük ücretle çalışan işçiler A piyasasına gireceklerdir. İşgücünün bu şekilde B piyasasından A piyasasına geçiş yapması, diğer şeylerde değişme yokken göç alan A piyasasında emek arzının sağa (artma), göç veren B piyasasında ise sola (azalma) kaymasına neden olacaktır.
Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 29

Piyasada emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken emek arzının azalması aşağıdakilerden hangisine yol açar?

Seçenekler

A
Arz fazlası
B
Denge ücreti
C
Marjinal verimlilik
D
Talep fazlası
E
Artık değer
Açıklama:
Arz fazlası ise ya talepte bir değişme yokken emek arz eğrisinin sağa kayması ile ya da arzda bir değişme yokken emek talep eğrisinin sola kayması ile meydana gelebilir.
Bir piyasada talep fazlası; ya emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken emek arzının azalması nedeniyle olabilir.
B nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 30

İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösteren ve son işçinin verimliliği ile ürün fiyatının çarpımına eşit olan kavram aşağıdakilerden hangidir?

Seçenekler

A
Marjinal ürün geliri
B
Marjinal ürün değeri
C
Artık Değer
D
Marjinal karar alma kuralı
E
Emek verimliliği
Açıklama:
Marjinal ürün değeri, ilave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile ürün fiyatının çarpımına eşittir.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 31

Tam rekabetçi bir firmada marjinal gelirin malın fiyatına eşit olmasına karşılık, tekelci bir firmada marjinal gelirin fiyattan küçük olması aşağıdakilerden hangi sonucu doğurur?

Seçenekler

A
Tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisine paralel olmasına
B
Tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sağ tarafında yer alması ve daha eğik olmasına
C
Tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sağ tarafında yer alması ve daha dik olmasına
D
Tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer alması ve daha eğik olmasına
E
Tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer alması ve daha dik olmasına
Açıklama:
Ürün piyasasında tekelci bir firmanın emek talep eğrisi ve tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisi şekil üzerinde gösterildiğinde tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer aldığı ve daha dik olduğu görülmektedir. Bu farklılığın temel nedeni tam rekabetçi bir firmada marjinal gelirin malın fiyatına eşit olmasına karşılık, tekelci bir firmada marjinal gelirin fiyattan küçük olmasıdır.
Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 32

Endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tam rekabet piyasası
B
Monopolcü rekabet piyasası
C
Oligopol piyasa
D
Monopol piyasa
E
İkincil piyasa
Açıklama:
Üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı piyasa türü oligopol piyasasıdır.

Soru 33

"Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır." tanımına karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek ücret kanunu
B
Piyasayı temizleyen ücret
C
Denge ücret
D
Marjinal ücret
E
Etkin ücret
Açıklama:
Tek ücret kanunu tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır.

Soru 34

Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması hali aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Talep fazlası
B
Arz fazlası
C
Ücret katılığı
D
Ücret esnekliği
E
Tek ücret kanunu
Açıklama:
Ücret katılığı (rijitliği); parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.

Soru 35

"İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılarak bulunur." ifadesi aşağıda verilen kavramlardan hangisine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Ortalama emek maliyeti
B
Ortalama emek verimliliği
C
Marjinal ürün geliri
D
Marjinal ücret
E
Marjinal ürün değeri
Açıklama:
Marjinal Ürün Değeri; İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılarak bulunur.

Soru 36

I. Emeğe olan talep azalır II. Emek talep eğrisi sola kayar III. Geçerli ücret düzeyinde talep fazlası meydana gelir IV. Emek piyasası, eskisine göre hem daha yüksek ücret hem de daha yüksek istihdam düzeyinde yeni bir dengeye gelir Diğer şeyler sabitken, bir mala olan talebin artması o malın üretildiği emek piyasasında yukarıda verilen sonuçlardan hangilerine yol açar?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bir mala yönelik talebin artması o malın üretiminde kullanılan emeğe olan talebin de artmasına neden olur. Diğer şeylerde değişme yokken emek talebinin bu şekilde artması emek talep eğrisini sağa kaydıracak ve geçerli ücret düzeyinde talep fazlası meydana gelecektir. Piyasada işverenlerin çalıştırmak istediklerinden daha az işçi olması işverenler arası rekabete sebep olarak emek
piyasası, eskisine göre hem daha yüksek ücret hem de daha yüksek istihdam
düzeyinde yeni bir dengeye gelecektir.

Soru 37

I. Diğer şeyler eşitken tekelci firmalar, tam rekabetçi firmalara nazaran daha az sayıda işçi istihdam ederler II. Tam rekabetçi bir firmada marjinal gelirin malın fiyatına eşit olmasına karşılık, tekelci bir firmada marjinal gelir fiyattan küçüktür III. Gerçek hayatta eksik rekabet piyasanın bütün özelliklerini eksiksiz taşıyan örneklere rastlamak neredeyse imkânsızdır. Bunun yerine tam rekabetçi yapılanmalar gözlenir Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnızca III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tam rekabet piyasası ekonomide kaynak dağılımının en iyi olduğu durumu göstermekle birlikte gerçek hayatta piyasanın bütün özelliklerini eksiksiz taşıyan örneklere rastlamak neredeyse imkânsızdır. Gerçek hayatta bunun yerine eksik rekabetçi yapılanmalar gözlenir. Ürün piyasasında tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer aldığı ve daha dik olduğu görülmektedir. Bu farklılığın temel nedeni tam rekabetçi bir firmada marjinal gelirin malın fiyatına eşit olmasına karşılık, tekelci bir firmada marjinal gelirin fiyattan küçük olmasıdır. Diğer şeyler eşitken tekelci firmalar, tam rekabetçi firmalara nazaran daha az sayıda işçi istihdam ederler.

Soru 38

Oligopolcü firmaya olan emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmı neyi gösterir?

Seçenekler

A
Firmanın toplam emek arzı miktarını gösterir
B
Firmanın işsizlerin toplamı kadar işgücünü, ücreti yükseltmeksizin istihdam edebileceğini gösterir
C
Firmanın piyasadaki işsizlerin tümünü istihdam ettikten sonra diğer firmalardan eleman transfer etmek durumunda kaldığı istihdam düzeylerini gösterir
D
Firmanın piyasadaki geçerli ücretten istihdam ettiği emek miktarını gösterir
E
Firmanın toplam emek talebi miktarını gösterir
Açıklama:
Oligopolcünün emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmı, firmanın piyasadaki işsizlerin tümünü istihdam ettikten sonra diğer firmalardan eleman transfer etmek durumunda kaldığı istihdam düzeylerini gösterir. Oligopolcü rakip firmalardan transfer yapmak istediğinde rakipleri de elemanlarını kaptırmamak için ücretleri yükseltirlerse emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmı dik olacaktır. Öte yandan rakip firmalar oligopolcünün bu çabalarına karşılık vermezlerse emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmı yatık olacak, oligopolcü ücreti fazla yükseltmeden rakip firmalardan personel transfer edebilecektir.

Soru 39

Tam rekabetçi piyasada yer alan firmanın emek arz eğrisinin sonsuz esneklikte olması neyi gösterir?

Seçenekler

A
İlave işçinin istihdamı ile firmanın para birimi cinsinden sağladığı ekstra üretimi gösterir
B
İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir
C
Firmanın işsizlerin toplamı kadar işgücünü, ücreti yükselterek istihdam edebileceğini gösterir
D
Veri ücret düzeyinde firmanın ücreti değiştirmeksizin dilediği kadar işçi çalıştırabileceğini göstermektedir
E
Firmanın piyasadaki işsizlerin tümünü istihdam ettikten sonra diğer firmalardan eleman transfer etmek durumunda kaldığı istihdam düzeylerini gösterir
Açıklama:
Emeği tam rekabetçi bir piyasadan istihdam eden firma piyasada bu tür emeği istihdam eden çok sayıda firmadan birisi konumunda olacaktır. Emeğin fiyatı piyasa emek arz ve talep eğrilerinin kesiştiği noktada belirlenecektir. Tam rekabet piyasasında yer alan tek bir firmanın fiyatı değiştirme gücü olmadığı, yani fiyat alıcısı olduğu hatırlanırsa, firma bu ücreti veri olarak alacak ve bu ücret düzeyinden dilediği kadar işçi çalıştırabilecektir. Emek arz eğrisinin sonsuz esneklikte olması veri ücret düzeyinde firmanın ücreti değiştirmeksizin dilediği kadar işçi çalıştırabileceğini göstermektedir.

Soru 40

I. Tek ücret kanunu geçerlidir II. Oligopolcü firmaya olan emek arz eğrisi belirli bir istihdam düzeyine kadar sonsuz esnek, sonra pozitif eğimlidir III. Oligopolcü firmaya olan emek arz eğrisi sonsuz esnekliktedir Oligopolcü bir firma için denge ücret ve istihdam düzeyine ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Tek ücret kanunu, tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır. Oligopolcü bir firmaya olan emek arz eğrisinin şekli, belirli bir istihdam düzeyine kadar sonsuz esnek, sonra pozitif eğimlidir. Oligopolcü firmaların karşılaşacakları emek arz eğrisi asla tam rekabetçi bir firmanın karşılaştığı gibi sonsuz esneklikte bir eğri olmayacaktır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabetçi bir emek piyasasının varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
B
Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
C
İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından birbirinden farklıdır.
D
İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
E
İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur.
Açıklama:
Tam rekabetçi emek piyasasında; firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler, firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler, işçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler, iş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur ve işçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur gibi varsayımlar söz konusudur.

Soru 42

Tam rekabette emek piyasası dengesini gösteren grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Tam rekabet piyasasında kararsız bir denge vardır
B
Piyasa ücreti W2’ye yükseldiğinde L1 kadar işçinin çalışması dengenin kararlı olduğunu gösterir
C
Piyasa ücreti W2’ye yükseldiğinde L2 kadar iş gücünün çalışmak istemesi işsizliğin artmasına yol açacaktır
D
Piyasada işsizliğin olmaması için WTR düzeyindeki ücrete L1 kadar iş gücü talebi gerekir
E
Piyasada artan işgücüne karşılık ödenen ücret kademeli olarak artmaktadır
Açıklama:
Bir malın piyasa denge fiyatı arz ve talep eğrilerinin kesiştiği noktada oluşmaktadır. Aynı analiz emek piyasasına uyarlanıldığında, tam rekabetçi bir emek piyasasında piyasa dengesinin emek arz (SL) ve talep (DL) eğrilerinin kesiştiği X noktasında kurulduğu görülmektedir. X noktasında denge ücreti olan WTR ücretine razı olup çalışmak isteyen herkes (LTR kadar işgücü) işverenler tarafından talep edileceğinden, piyasada işsizlik olmayacaktır.

Soru 43

Tam rekabetçi bir emek piyasası özelliklerinin geçerli olduğu farklı alt ölçeklerde aşağıdaki durumlardan hangisinin olması beklenir?

Seçenekler

A
Arz talep dengesinin işveren lehine dönmesi
B
Tüm piyasalarda aynı işe verilen ücretlerin eşitlenmesi
C
Sendikaların işçi ve işveren arasındaki görüşmelere aracılık etmesi
D
Yeni çalışma alanlarının açılması
E
İşçilerin yeni iş alanları için göç etmesi
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasasının özellikleri geçerli ise iki alt piyasada (örneğin aynı mesleğin iki farklı şehirdeki piyasası) ücret farklılıkları kalıcı olmayacak, ücretler zaman içinde eşitlenecektir. Bir başka deyişle tek ücret kanunu piyasanın geneli (O mesleğin ülke genelindeki arz ve talebi) için geçerli olduğu kadar, bütünü oluşturan alt piyasalar arasında da geçerli olacaktır.

Soru 44

I. Ücretlerin değişmesi
II. Emeğin hareket etmesi
III. Piyasanın emek talebinin artması
IV. Emeğin sendikal haklarını kullanması
Piyasalardaki arz ve talep arasındaki dengenin sağlanabilmesi yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin sağlanması ile mümkün olmaktadır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
İş piyasalarının başlıca görevi, işgücünün etkin dağılımını gerçekleştirmektir. Piyasanın gerek arz gerekse talep yönünün oldukça dinamik olduğu göz önünde bulundurulursa bu gerçekleştirilmesi bir hayli zor bir görevdir. Arz yönünden her yıl piyasaya yeni işçiler girer ve mevcut çalışanların bir kısmı iş değiştirirken, talep yönünden de kimi işveren firmasını kapatıp piyasadan çekilirken bazıları da piyasaya yeni giriş yapmakla, bir kısmı da işini büyüttüğü için ilave işçiye ihtiyaç duyar.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi piyasada talep fazlasının oluşmasına yol açmaktadır?

Seçenekler

A
Emek talebi sabitken emek arzının artması
B
Emek arzı sabitken emek talebinin azalması
C
Emek talebi sabitken emek arzının sabitlenmesi
D
Emek arzı sabitken emek talebinin artması
E
Emek arzı artarken emek talebinin artması
Açıklama:
Bir piyasada talep fazlası; ya emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken emek arzının azalması nedeniyle olabilir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi piyasada arz fazlası oluşmasına yol açmaktadır?

Seçenekler

A
Talepte bir azalma varken emek arz eğrisinin sağa kayması
B
Arzda bir değişme yokken emek arz eğrisinin sola kayması
C
Arzda bir değişme varken emek arz eğrisinin sağa kayması
D
Talepte bir değişme yokken emek arzının sola kayması
E
Talepte bir değişme yokken emek arz eğrisinin sağa kayması
Açıklama:
Emek piyasalarında piyasa dengesinin bozulmasına neden olan bir başka durum arz fazlasıdır. Arz fazlası ya talepte bir değişme yokken emek arz eğrisinin sağa kayması ile ya da arz da bir değişme yokken emek talep eğrisinin sola kayması ile meydana gelebilir.

Soru 47

Tam rekabetçi olan bir firma için aşağıdakilerden hangisi belirlenmelidir?

Seçenekler

A
İstihdam düzeyi
B
İşçi ücretleri
C
Üretim miktarı
D
Kullanılacak para birimi
E
Yıllık net kar düzeyi
Açıklama:
Emek piyasasında tam rekabetçi olan bir firma için ücret zaten piyasada belirlendiğinden, burada belirlenecek tek şey vardır: İstihdam düzeyi.

Soru 48

I. İşçiye denge ücretinin üzerinde ücrete ödemek
II. İşçiye denge ücretinin altında ücret ödemek
III. İşçiye denge ücreti düzeyinde ücret ödemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri karını maksimize etmek isteyen bir firmanın yapmak istemeyeceği bir durumdur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Kârını maksimize etme amacında olan hiçbir firma, işgücüne denge ücretinin üstünde bir ücret teklif etmeyecektir. Çünkü firma, denge ücretinde zaten dilediği kadar işgücünü bulabilmektedir. İşgücü emininde zorluk olmadığı hâlde işçiye daha yüksek ücret verilmesi firmaların amaçlarının kârlarını maksimize etmek olduğu varsayımına ters düşecektir.

Soru 49

I. Tekelci piyasalar
II. Oligopol piyasalar
III. Tam rekabetçi piyasalar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekonomide kaynak dağılımının en iyi olduğu piyasaları göstermektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Tam rekabet piyasası ekonomide kaynak dağılımının en iyi olduğu durumu göstermekle birlikte gerçek hayatta piyasanın bütün özelliklerini eksiksiz taşıyan örneklere rastlamak neredeyse imkânsızdır. Gerçek hayatta bunun yerine eksik rekabetçi yapılanmalar gözlenir.

Soru 50

Endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tekelci piyasa
B
Oligopol piyasa
C
Tam rekabetçi piyasa
D
İki yanlı tekel piyasa
E
Monopson piyasa
Açıklama:
Oligopol piyasası, bildiğiniz gibi endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı bir piyasa türüdür. Oligopol piyasasında firmaların üretim, satış, yatırım ve reklam planlarında karşılıklı bağımlılık söz konusudur. Bir firmanın bu değişkenlerle ilgili bir manüpülasyonu diğer firmaların buna misillemede bulunmalarına neden olmaktadır. Bu tür piyasalarda işkolundaki toplam üretimin büyük bir kısmını gerçekleştiren az sayıda büyük firma emek piyasasında da etkilidir.

Soru 51

I. Oligopolcü firmaların karşılaşacakları emek arz eğrisi tam rekabetçi bir firmanın karşılaştığı gibi sonsuz esnekliktedir. II. Oligopol piyasası, endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı bir piyasa türüdür.III. Oligopol piyasasında firmaların üretim, satış, yatırım ve reklam planlarında karşılıklı bağımlılık söz konusudur. Oligopol piyasasına ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Oligopol piyasası, endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından yapıldığı bir piyasa türüdür. Oligopol piyasasında firmaların üretim, satış, yatırım ve reklam planlarında karşılıklı bağımlılık söz konusudur. Oligopolcü firmalar piyasadaki üretimin büyük kısmını gerçekleştiren büyük kuruluşlar olduğundan, oligopolcü firmaların karşılaşacakları emek arz eğrisi asla tam rekabetçi bir firmanın karşılaştığı gibi- sonsuz esneklikte bir eğri olmayacaktır.

Soru 52

I. Nispi ücretler II. Faktör hareketliliği III. Sendikalar ve toplu sözleşme düzeni Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri ücret rijitliği (katılığı) durumunda bozulan piyasa dengesinin yeniden kurulmasını sağlayan unsurlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Ücretler azalma yönünde yapışkan ise arz veya talep kaymasına bağlı olarak piyasada arz fazlası oluştuğunda bozulan piyasa dengesinin yeniden dengeye gelmesini sağlayan unsurlar nispi ücretler ve faktör hareketliliğidir.

Soru 53

I. Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. II. İşsizliğin olmadığı ücret düzeyidir. III. Piyasayı temizleyen ücret de denilir. IV. Oligopol piyasası için geçerlidir. Denge ücrete ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Denge Ücreti: Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir. Tam rekabetçi bir emek piyasası kararlı denge hâlindedir ve denge ücretinden sapmalar olsa da piyasa zaman içinde tekrar denge ücretine döner.

Soru 54

I. Marjinal ürün geliri (MRP), ilave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile ürün fiyatının çarpımına eşittir. II. Marjinal ürün değeri (VMP), ilave işçinin istihdamı ile firmanın para birimi cinsinden sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile firmanın marjinal gelirinin çarpımına eşittir. III. Ürün piyasasında tam rekabetçi bir firma için emek talebi marjinal ürün gelirine ve marjinal ürün değerine eşit olacaktır. Marjinal ürün değeri ve marjinal ürün gelirine ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Marjinal ürün değeri (VMP), ilave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile ürün fiyatının çarpımına eşittir. Marjinal ürün geliri (MRP) ise ilave işçinin istihdamı ile firmanın para birimi cinsinden sağladığı ekstra üretimi gösterir ve son işçinin verimliliği ile firmanın marjinal gelirinin (son üretilen malın satımından elde edilecek gelir) çarpımına eşittir. Ürün piyasasında tam rekabetçi bir firma için emek talebi (DL) marjinal ürün gelirine ve marjinal ürün değerine eşit olacaktır.

Soru 55

Günümüzde ekonomik ve sosyal politikaların temelinde "ücret" konusu vardır ücret geniş kitleleri yakından ilgilendiren önemli bir konudur, aşağıdakilerden hangisi "ücret" için yanlıştır?

Seçenekler

A
Ücret emeğin fiyatıdır.
B
Ücret çok geniş kesimleri ilgilendiren bir konu ve göstergedir.
C
Emeğin fiyatı olan ücretin temel belirleyicisi emek arzı ve talebidir.
D
Ücret değişik konuları içinde barındıran emek piyasasının dengesine bağlı toplumsal bir kavramdır.
E
Özellikle gelişmiş ülkelerde çalışanların yaklaşık %90'ı ücret ve maaş geliri ile geçimlerini sağlamaktadır
Açıklama:
Özellikle gelişmiş ülkelerde, çalışanların neredeyse %90’ına yakınının ücret ve maaş geliriyle geçimlerini sağlıyor olmaları, ücret konusunun ne kadar geniş bir kitleyi ilgilendirdiğinin de en önemli göstergesidir. Emeğin fiyatı olan ücretin temel belirleyicileri emek arzı ve talebidir

Soru 56

Çalışma ekonomisinin temel kavramlarından birisi olan emeğin fiyatı nasıl belirlenir?

Seçenekler

A
Emek arzına göre
B
Emek talebine göre
C
Rekabetçi piyasaların dengesine göre
D
Emek piyasasının dinamik yapısına göre
E
Emek arzı ve emek talebi ile
Açıklama:
Emeğin fiyatı olan ücretin temel belirleyicileri emek arzı ve talebidir

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabetçi emek piyasası varsayımlarından değildir?

Seçenekler

A
Tam rekabetçi emek piyasasında sendikalar yoktur.
B
Tam rekabetçi emek piyasasında emek talebi en büyük olandır.
C
Tam rekabetçi emek piyasasında şeffaflık ve emek hareketliliği tamdır.
D
Tam rekabetçi emek piyasasında mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir.
E
Tam rekabetçi emek piyasasında işler ve işgücü homojen yapıdadır ve çok sayıdadır.
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası için aşağıdaki varsayımlar kabul edilmektedir.
• Firmalar karlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
• Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
• Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip).
• İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
• Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir

Soru 58

Tam rekabetçi emek piyasasının bazı temel özellikleri vardır aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Piyasada çok sayıda çalışan ve işveren vardır sendikalar da yoktur.
B
Firmalar karlarını çalışanlar ise faydalarını maksimize etmek isterler.
C
Piyasadaki işlerde rekabet yoktur ve çalışanların bir işten diğerine geçemezler.
D
Piyasa şeffaftır yani firmalar ve işçiler piyasadaki tüm işlerle ilgili ve ücretlerle ilgili tam bilgiye sahiptirler.
E
Piyasa homojendir yani çalışanlar becerileri ve verimlilikleri açısından aynıdırlar işlerde ücret dışı gelirler ve çalışma koşulları açısından aynıdırlar.
Açıklama:
Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur.

Soru 59

Tam rekabetçi emek piyasasında "piyasa dengesi" emek arzı ile emek talebi eğrilerinin kesiştiği noktada kurulur bu durum nasıl açıklanır?

Seçenekler

A
Yani, emek arzı fazlası ve emek talebi fazlası olan piyasalar dışarıda tutularak tam rekabetçi emek piyasasının dengesi sağlanmış olur.
B
Yani, piyasada oluşan denge noktası ve piyasanın her koşulda tekrar dengeye gelme kapasitesi ile denge fiyatı eşitlenmiş olur.
C
Yani, piyasanın kendi işleyiş yapısı içinde emek arzı ve emek talebi dengeden sonraki fiyata denk gelecektir.
D
Yani, dengeden herhangi bir biçimde uzaklaşma ihtimalini ortaya çıkartan emeğin arz durumları denge fiyatı ile giderilmiştir.
E
Yani, emek piyasası dengesinin emek arz ve talep eğrisinin kesiştiği noktada kurulur ve bu nokta denge ücreti olan ücrete razı olup çalışmak isteyen herkes işveren tarafından talep edilecektir.
Açıklama:
Aynı analiz emek piyasasına uyarlanıldığında, tam rekabetçi bir emek piyasasında piyasa dengesinin emek arz (SL) ve talep (DL) eğrilerinin kesiştiği X noktasında kurulduğu görülmektedir. X noktasında denge ücreti olan WTR ücretine razı olup çalışmak isteyen herkes (LTR kadar işgücü) işverenler tarafından talep edileceğinden, piyasada işsizlik olmayacaktır.

Soru 60

Ücretlerin yükselmesi sonucu bozuşan tam rekabetçi emek piyasasında, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
Yüksek ücret çalışanlar için cazip hale gelir ve belli bir çalışan bu yüksek ücrette çalışmak ister.
B
Piyasa tekrar dengeye gelir ve çalışanlar yüksek ücret karşısında kayıtsız kalır.
C
İşverenler bu yüksek ücreti vermeye razı olurlar ve ücretler yükselir.
D
Belli sayıdaki işgücü bu yeni yüksek ücretle çalıştırılmaya başlanır.
E
Yüksek ücrete işverenler razı olur çalışanlar da aynı yönde hareket eder.
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında denge kararlı bir dengedir. Örneğin, piyasa ücreti W2’ye yükselirse denge bozulacak, yüksek ücret işçiler için cazip olduğundan L2 kadar işgücü bu ücrette çalışmak isteyecektir. Ancak işverenler böyle bir yüksek ücret düzeyinde sadece L1 kadar işçi çalıştırmak isteyeceklerinden, L1-L2 (veya ab) kadar işgücü ücrete razı oldukları hâlde iş bulamayacaklardır. Piyasada bu şekilde işsizliğin olması, sayıları açık işlere göre fazla olan işçilerin istihdam imkânı bulabilmek için birbirleriyle rekabete girmelerine neden olacaktır. Emek arz fazlasının neden olduğu bu rekabet ücretlerin kademeli olarak tekrar WTR düzeyine inmesini sağlayacaktır.

Soru 61

Aşağıdaki ifadelerden hangisi tam rekabetçi emek piyasasında oluşan "denge ücretinde" geçerli değildir?

Seçenekler

A
İşsizlik yoktur.
B
Emek arzı emek talebine eşittir.
C
Emek piyasasının farklılık halidir.
D
Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir.
E
Denge ücretine piyasayı temizleyen ücret oranı da denir.
Açıklama:
Denge Ücreti: Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.

Soru 62

Tam rekabetçi emek piyasası kararlı denge halinde olduğunda denge ücretinde meydana gelen sapmalar olabilir sonuçta piyasa zaman içinde tekrar denge ücretine dönecektir bu durumun adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uzun dönem kanunu
B
Açık ifade kanunu
C
Tek ücret kanunu
D
Çoklu ücret kanunu
E
Ücret eşitleme kanunu
Açıklama:
Önceki şekilde tam rekabetçi bir emek piyasasının kararlı denge hâlinde olduğunu, denge ücretinden sapmalar olsa da piyasanın zaman içinde tekrar denge ücretine döneceğini incelemiştik. Bu duruma tam rekabettetek ücret kanunu denilir. Piyasanın geneli için geçerli olan bu sonuç alt piyasalar için de geçerlidir. Daha açık bir ifadeyle belirtmek gerekirse tam rekabetçi iki piyasa arasında ücret farklılıkları olabilse de bu durum uzun dönemde geçerli olmayacak ve ücretler eşitlenecektir

Soru 63

Başlıca görevi işgücünün etkin dağılımını gerçekleştirmek olan şş piyasaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Piyasalar emek arz ve talebi yönünden oldukça dinamiktir.
B
Piyasada ücretler değişebilir ve emek hareketlidir böylece piyasanın hareketliliği sağlanmış olur.
C
Piyasalar arz yönünden her yıl piyasaya yeni çalışanlar girer. ve mevcut çalışanların bir kısmı da iş değiştirir.
D
Piyasada dengenin bozulması durumunda ekonomik kriz ortaya çıkar ve çok sayıda firma kapanır, çok sayıda çalışan işten çıkartılır.
E
Piyasalar talep yönünden firmaların kapanması piyasadan çekilmesiyle bazı firmaların piyasa yeni giriş yapmasıyla ve bazılarının da işlerini büyütmesiyle ilave çalışana ihtiyaç olur.
Açıklama:
İş piyasalarının başlıca görevi, işgücünün etkin dağılımını gerçekleştirmektir. Piyasanın gerek arz gerekse talep yönünün oldukça dinamik olduğu göz önünde bulundurulursa bu gerçekleştirilmesi bir hayli zor bir görevdir. Arz yönünden her yıl piyasaya yeni işçiler girer ve mevcut çalışanların bir kısmı iş değiştirirken, talep yönünden de kimi işveren firmasını kapatıp piyasadan çekilirken bazıları da piyasaya yeni giriş yapmakla, bir kısmı da işini büyüttüğü için ilave işçiye ihtiyaç duyar. Böylesine dinamik iki unsurun dengede olabilmesi, ücretlerin değişebilmesi ve emeğin hareketliliği sayesinde mümkün olmaktadır.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması haline verilen addır?

Seçenekler

A
Denge Ücret
B
Talep Fazlası
C
Ücret Katılığı
D
Arz Fazlası
E
Tek Ücret Kanunu
Açıklama:
Ücret Katılığı: Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.

Soru 65

I. İşçiler ve işgücü homojendir.
II. Emek hareketliliği tamdır.
III. Şeffaftır.
Yukarıdaki özellikler hangi emek piyasasına aittir?

Seçenekler

A
Tam rekabetçi emek piyasası
B
Eksik rekabetçi emek piyasası
C
Oligopol emek piyasası
D
Monopol emek piyasası
E
Tekel emek piyasası
Açıklama:
Rekabetçi Piyasalarda Emek Piyasası
Tam Rekabetçi Emek Piyasası: İşlerin ve İşgücünün homojen ve çok sayıda olduğu, şeffaflık ve emek hareketliliğinin tam olduğu, sendikaların olmadığı bir emek piyasasıdır.

Soru 66

I. Firmalar karlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
II. İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
III. Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır.
Yukarıdakilerden hangileri tam rekabetçi bir emek piyasası için kabul edilen varsayımlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Tam Rekabet Piyasasında Tek Ücret Kanunu
Tam rekabetçi bir emek piyasası için aşağıdaki varsayımlar kabul edilmektedir.
• Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
• Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
• Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip).
• İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
• Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir.

Soru 67

"Piyasayı temizleyen ücret oranı" adı da verilen ücret düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasa ücreti
B
Rezervasyon ücreti
C
Denge ücreti
D
Esnek ücret
E
Götürü ücret
Açıklama:
Tam Rekabet Piyasasında Tek Ücret Kanunu
Denge Ücreti: Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.

Soru 68

Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kurala ne ad verilir?

Seçenekler

A
Denge ücreti kanunu
B
Tek ücret kanunu
C
Asgari ücret kanunu
D
Tam rekabet kanunu
E
Tekel kanunu
Açıklama:
Tam Rekabetçi Alt Piyasalarda Dengelenme
Tek Ücret Kanunu: Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de
uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kuraldır.

Soru 69

B şehrinde çalışan işçilerin A şehrindeki kendileri ile aynı özelliklere sahip meslektaşlarının daha yüksek ücret aldıklarından haberdar olmaları tam rekabetçi emek piyasasının hangi özelliğinin bir sonucudur?

Seçenekler

A
Fayda maksimizasyonu
B
Şeffaflık
C
Homojenite
D
Emek hareketliliğinin tam olması
E
İşlerin rekabete açık olması
Açıklama:
Tam Rekabetçi Alt Piyasalarda Dengeleme
Tam rekabet piyasasının şeffaflık varsayımı (özelliği) gereği B şehrinde çalışan işçiler A şehrindeki kendileri ile aynı özellikleresahip (homojenite) meslektaşlarının daha yüksek ücret aldıklarından
haberdar olacaklardır. Yine piyasanın mobilitenin tam ve maliyetsiz oluşu varsayımı gereğince düşük
ücretle çalışan işçiler A piyasasına gireceklerdir. Çünkü işçilerin düşük ücreti kabullenmeleri onların faydalarını azamileştirme peşinde olacakları varsayımı ile çelişecektir.

Soru 70

Emek arz ve talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üretim fazlası
B
Emek fazlası
C
Miktar fazlası
D
Arz fazlası
E
Talep fazlası
Açıklama:
Talep Fazlası: Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek talep miktarının emek arz miktarından fazla olması durumudur.

Soru 71

Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek arz miktarının emek talep miktarından fazla olması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üretim fazlası
B
Miktar fazlası
C
Emek fazlası
D
Arz fazlası
E
Talep fazlası
Açıklama:
Arz Fazlası: Emek arz veya talep eğrilerindeki kaymaya bağlı olarak veri ücret düzeyinde emek arz
miktarının emek talep miktarından fazla olması durumudur.

Soru 72

Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalmaması haline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sabit ücret
B
Denge ücreti
C
Ücret rijitlilği
D
Tam ücret
E
Tek ücret
Açıklama:
Ücret Rijitliği (Katılığı) Durumunda Dengelenme
Ücret Katılığı: Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir.

Soru 73

İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösteren değere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ortalama ürün değeri
B
Marjinal ürün geliri
C
Marjinal ürün değeri
D
Ortalama ürün geliri
E
Toplam gelir
Açıklama:
Tam Rekabetçi Bir Firma İçin Ücret ve İstihdam Düzeylerinin Belirlenmesi
Marjinal Ürün Değeri: İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılarak bulunur.

Soru 74

Tekelci bir firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer alır ve daha dik bir konumdadır. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tekelci bir firmanın marjinal gelirinin fiyattan küçük olması
B
Tekelci bir firmanın marjinal gelirinin fiyatta eşit olması
C
Tekelci bir firmanın marjinal gelirinin fiyattan büyük olması
D
Tekelci bir firmanın marjinal gelirinin fiyattan bağımsız olması
E
Tekelci bir firmanın marjinal gelirinin fiyatla ters yönlü bir ilişkisinin olması
Açıklama:
Tekelci Bir Firma İçin Piyasa Dengesi
Ürün piyasasında tekelci bir firmanın emek talep eğrisinin tam rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisinin sol tarafında yer aldığı ve daha dik olduğu görülmektedir. Bu farklılığın temel nedeni tam rekabetçi bir firmada marjinal gelirin malın fiyatına eşit olmasına karşılık, tekelci bir firmada marjinal gelirin fiyattan küçük olmasıdır.

Soru 75

Aşağıdaki piyasaların hangisinde kaynak dağılımı en etkin biçimde sağlanır?

Seçenekler

A
Oligopol
B
Tekel
C
Tam rekabet
D
Monopson
E
İki yanlı tekel
Açıklama:
Tam rekabet piyasası kaynak dağılımının en etkin gerçekleştirildiği piyasadır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasalarının özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İşlerin ve işgücünün heterojen (farklı) oluşu
B
Sendikaların olmayışı
C
Piyasaların şeffaf olması
D
İş piyasasında çok sayıda işçi ve işverenin olması
E
Piyasadaki bütün işlerin işçilerin rekabetine açık olması
Açıklama:
Tam rekabet piyasalarında işlerin ve işgücünün heterojen (farklı) olduğu DEĞİL homojen (aynı) olduğu varsayılır

Soru 77

I- Etkin Ücret, II- Komisyon Ücreti, III- Piyasayı temizleyen ücret, IV- Hisse ücreti
Yukarıdan hangisi tam rekabetçi bir piyasada denge ücretine verilen isimdir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece IV
E
I ve IV
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında denge ücretinde emek arz ve talebi birbirine eşit olduğu için bu ücrete aynı zamanda piyasayı temizleyen ücret de denilir.

Soru 78

Tam rekabet piyasasında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de sonuçta denge ücretine tekrar dönüleceğini ifade eden iktisat yasası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doğal ücret kanunu
B
Tek ücret kanunu
C
Marjinal verim kanunu
D
Nedret (kıtlık) kanunu
E
Gresham kanunu
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de sonuçta denge ücretine tekrar dönüleceğini ifade eden iktisat yasasına tek ücret kanunu denilir.

Soru 79

I- Emek arzı sabitken emek talebinin artması, II- Emek talebi sabitken emek arzının artması , III- Emek talebi sabitken emek arzının azalması, IV- Emek arzı sabitken emek talebinin azalması
Tam rekabet piyasasında yukarıdaki durumların hangisinde talep fazlası ortaya çıkar

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında talep fazlası ya emek arzı sabitken emek talebinin artması ya da emek talebi sabitken emek arzının azalması durumlarında ortaya çıkar

Soru 80

I- Emek arzı sabitken emek talebinin artması, II- Emek talebi sabitken emek arzının artması , III- Emek talebi sabitken emek arzının azalması, IV- Emek arzı sabitken emek talebinin azalması
Tam rekabet piyasasında aşağıdaki durumların hangisinde arz fazlası ortaya çıkar

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tam rekabet piyasasında arz fazlası ya emek talebi sabitken emek arzının artması ya da emek arzı sabitken emek talebinin azalması durumlarında ortaya çıkar

Soru 81

A- Ürün piyasasında tam rekabetçi, emek piyasasında eksik rekabetçi
B- Ürün ve emek piyasalarında tam rekabetçi
İki firma karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
A'da ücretler B'ye göre daha yüksektir
B
A'da ücretler B'ye göre daha düşüktür
C
A'da denge istihdam düzeyi B'ye göre daha yüksektir
D
A'da denge istihdam düzeyi B'ye göre daha düşüktür
E
A'nın emek talep eğrisi B'nin emek talep eğrisinden daha yatıktır
Açıklama:
İki firma karşılaştırıldığında her ikisinde de ücretler aynı iken A' da istihdam düzeyi B'ye göre daha düşüktür. Ayrıca A' nın emek talep eğrisi B'ye göre daha diktir (Şekil 5.6)

Soru 82

Emek piyasasında tam rekabetçi bir firmaya nazaran eksik rekabetçi bir firmanın emek talep eğrisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisinden daha diktir ve onun solunda yer alır
B
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisinden daha yatıktır ve onun solunda yer alır
C
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisinden daha diktir ve onun sağında yer alır
D
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisinden daha yatıktır ve onun sağında yer alır
E
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisi ile aynı esnekliktedir fakat onun sağında yer alır
Açıklama:
Eksik rekabetçi firmanın emek talep eğrisi tam rekabetçi firmanın emek talep eğrisinden daha diktir ve onun solunda yer alır

Soru 83

Endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından üretildiği piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tekel
B
Tam rekabet
C
Oligopol
D
Monopson
E
İki yanlı tekel
Açıklama:
Endüstrideki üretimin büyük bir kısmının az sayıda firma tarafından üretildiği piyasa türü 'oligopol' dür.

Soru 84

Emeğin fiyatı olan ücretin temel belirleyicileri aşağıdaki seçeneklerde verilen ikililerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emek Arzı - Emek Talebi
B
Emeğin Marjinal Verimliliği-Emeğin Marjinal Maliyeti
C
Marjinal Ürün Değeri- Emeğin Marjinal Maliyeti
D
Mal ve Hizmet Talebi- Emeğin Marjinal Ürün Değeri
E
Marjinal Kâr- Marjinal Maliyet
Açıklama:
Emek piyasasında belirlenen ücret düzeyini emek talebi ve emek arzı belirler.
Günümüzde gerek ekonomik ve gerekse de sosyal politikaların temel konularından birisini ücretler oluşturmaktadır. Özellikle gelişmiş ülkelerde,
çalışanların neredeyse %90’ına yakınının ücret ve maaş geliriyle geçimlerini sağlıyor olmaları, ücret konusunun ne kadar geniş bir kitleyi ilgilendirdiğinin de en önemli göstergesidir. Emeğin fiyatı olan ücretin temel belirleyicileri emek arzı ve talebidir. Bu bölüm söz konusu kavramların ayrıntılı bir şekilde incelendiği 2. ve 3. bölümlerin doğal bir uzantısı niteliğindedir

Soru 85

Aşağıdaki seçeneklerde ifade edilen varsayımlardan hangisi Tam Rekabet Piyasasının temel varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller vardır.
B
Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme isterler.
C
Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
D
İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendir.
E
İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
Açıklama:
A seçeneğinde verilen Tam Rekabet Piyasasında emek mobilitesi maliyetlidir açıklaması doğru olmadığı için doğru seçenek A seçeneğidir.
Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
• Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
• Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip).
• İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
• Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir. A seçeneğinde verilen emek piyasasında mobilite durumunu maliyetli olduğunun açıklanması nedeniyle bu seçenekteki açıklama doğru olmaması nedeniyle cevap A seçeneğidir.

Soru 86

Aşağıdaki durumların hangisinde istihdamı arttırmak isteyen oligopolcü firma bunun için ücreti önemli ölçüde arttırmak durumunda kalır?

Seçenekler

A
Emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmının daha dik olması durumunda
B
Emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmının daha yatık olması durumunda
C
Emek arz eğrisinin sonsuz esneklikte olması durumunda
D
Emek arz eğrisinin belli istihdam düzeyinde negatif eğimli olması durumunda
E
Firmanın eleman transfer etmek istediği rakip firmaların işgücünü korumak için fazla tepki göstermemesi durumunda
Açıklama:
Emek arz eğrisinin pozitif eğimli kısmının daha dik olması durumunda istihdamı arttırmak isteyen oligopolcü firma ücreti önemli ölçüde arttırmak durumunda kalacaktır.

Soru 87

Emek piyasasında emek arz ve emek talebi eğrilerinin çizildiği koordinat sisteminde düşey ve yatay eksende ifade edilen değişkenler sırasıyla doğru olarak aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Ücret Oranı (w) - Emek Talep ve Arz Miktarı (Ld,Ls)
B
Emeğin Marjinal Verimliliği (MPP) ve Ücret (W)
C
Emeğin Marjinal Maliyeti ( MCL), Emel Talebi (Ld)
D
Emek Arzı- Marjinal Emek Verimliliği (MPP)
E
Ortalama Emek Verimliliği-Emek Talebi Miktarı
Açıklama:
Emek piyasası dengesinde düşey eksende ücret yatay eksende emek arz ve talep miktarı yer almaktadır.
Koordinat sisteminde, emek piyasası dengesinin gösterilmesinde düşey ve yatay eksende sırasıyla ücret ve emek arz ve talep miktarı belirtilmektedir . Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.

Soru 88

"Emek piyasasında tam rekabet dengesi sözkonusu ise; bu durumda emek arz ve talebinin birbirine eşit olduğu ücret düzeyinde işsizlik olmayacaktır."
Yukarıda verilen bu ücret düzey aşağıdaki seçeneklerde verilen ücret ifadelerinden hangisi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Piyasayı temizleyen ücret düzeyi
B
Koruma ücret düzeyi
C
Rezerve ücret düzeyi
D
Asgari ücret düzeyi
E
Doğal Ücret Düzeyi
Açıklama:
Tam Rekabet Piyasasında piyasayı temizleyen ücret düzeyinde emek arzı ve emek talebi birbirine eşittir.
Denge ücretinde (WTR) emek arzı emek talebine eşit olup işsizlik olmadığından, buna piyasayı temizleyen ücret oranı da (market clearing wage rate) denilir.

Soru 89

Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kural aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Tek Ücret Kanunu
B
Asgari Ücret Kanunu
C
Doğal Ücret Kanunu
D
Rezerv Ücret Kanunu
E
Koruma Ücret Kanunu
Açıklama:
Tam Rekabet Piyasasında uzun vadede farklı emek piyasalarında, birbirinden farklı oluşan ücretlerin eşitleneceğini açıklayan kural ''Tek Ücret Kanunudur''.
Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de
uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini
ifade eden kuraldır.

Soru 90

Tam rekabetçi emek piyasasında emek talebi sabitken emek arzının artması durumunda denge ücret düzeyinde ve emek miktarında değişme kombinasyonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Denge ücreti düşer- emek arzı artar
B
Denge ücreti yükselir- emek arzı artar
C
Denge ücreti düşer- emek arzı azalır
D
Denge ücreti düşer- emek talebi yükselir.
E
Denge ücreti düşer- emek arzı aynı kalır.
Açıklama:
Denge ücretinin düşmesini sağlayan mekanizma emek talebi sabitken emek arzının artması durumudur.
Tam rekabet piyasası koşullarının geçerli olduğu emek piyasasında emek talebi sabitken, emek arzı yükselirse; denge ücreti düşer emek arzı artar.

Soru 91

Gerçek hayatta ise parasal ücretlerin artabildiği hâlde azalma yönünde yapışkan (rijit) olduğu bilinmektedir. Parasal ücretlerin azlamaması kimi zaman sendikalardan ve toplu sözleşme düzeninden kaynaklandığı hâlde, bazen de işverenler ücret indirimini arzulamamaktadırlar. Bu şekilde açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ifade edilmektedir.

Seçenekler

A
Ücret Katılığı
B
Koruma Ücreti
C
Asgari Ücret
D
Ücret Verimliliği
E
Doğal Ücret
Açıklama:
Ücret katılığı durumunda ücretler yukarı doğru esnekken aşağı doğru esnek olamamaktadır.
Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması halidir olarak açıklanan kavram ''ücret Katılığı'' kavramıdır.

Soru 92

Aşağıdaki varsayımlardan hangileri “emek piyasasının tam rekabetçi” olduğunu anlamamıza yardımcı olur?

Seçenekler

A
Çok sayıda işçi ve işverenin varlığı ve sendikaların olmaması
B
İşçilerin birbiri ile aynı olmaması
C
Rekabet olmaması
D
Kurumsal engellerin varlığı
E
Kıdemin önemli olması
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası için aşağıdaki varsayımlar kabul edilmektedir.
  • Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
  • Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
  • Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip).
  • İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
  • Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir.
bu varsayımlar altında A şıkkında yer alan ifade yani "çok sayıda işçi ve işveren olması durumu" bu emek piyasasının tam rekabetçi olabileceğini söylememize imkan veren seçenektir.

Soru 93

Ağaıdakilerden hangisitam rekabetçi emek piyasası varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller bulunmaktadır.
B
Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında eksik bilgiye sahiptirler.
C
İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından farklı özelliklere sahiptir.
D
Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açık değildir.
E
Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası için aşağıdaki varsayımlar kabul edilmektedir.
  • Firmalar kârlarını, işçiler ise faydalarını maksimize etme peşindedirler.
  • Piyasa şeffaftır. Firmalar ve işçiler piyasadaki işler ve ücretler hakkında tam bilgiye sahiptirler.
  • Piyasada homojenite vardır. İşçiler beceri ve verimlilik bakımından, işler ise ücret dışı gelirler ve çalışma şartları bakımından homojendirler (birbirinin aynı özelliklere sahip).
  • İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
  • Piyasadaki bütün işler işçilerin rekabetine açıktır. İşçinin bir işten diğerine geçişini engelleyen kıdem şartı veya firma içinden elemanların işe alınması gibi kurumsal engeller yoktur. Mobilite (emek hareketliliği) maliyetsizdir.
E şıkkında yer alan ifade tam rekabetçi emek piyasaları varsayımlarından birini içermektedir.

Soru 94

Grafikte yer alan Z ve Y harfleri ile gösterilen eğrilerin doğru biçimi hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
Z için ML (Emek Ürünü) ve Y için W (Ücret)
B
Z için SL (Emek Arzı) ve Y için DL (Emek Talebi)
C
Z için SL (Emek Talebi) ve Y için EV (Emek Verimi)
D
Z için MRPL (Marjinal Ürün Geliri) ve Y için DL (Emek Talebi)
E
Z için SL (Emek Talebi) ve Y için DL (Emek Arzı)
Açıklama:
Verilen grafik pozitif eğimli SL emek arzı ve negatif eğimli DL emek talebi olmak üzere, doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 95

Tam rekabetçi emek piyasaları ve sendikalar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sendikalar ücret pazarlığı yapar.
B
Sendikalar kurumsal engeller yaratır.
C
Tam rekabetçi emek piyasalarında sendika yoktur.
D
Sendikalar işçilerin aynı özelliklere sahip olmasını sağlar.
E
Sendikalar az üyeli ise grev yapamaz.
Açıklama:
Tam rekebetçi emek piyasası varsayımları hatırlandığında;
  • İş piyasasında çok sayıda işçi ve işveren vardır, sendikalar yoktur.
özelliği gereği doğru cevap "C" şıkkıdır.

Soru 96

Tam rekabetçi emek piyasalarında denge ücreti ile ilgili olarak hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Emek verimliliğini eşitler
B
İşsizlik oranı düşüktür
C
Piyasa katılığı yaratan ücrettir
D
Piyasa temizleyen ücrettir
E
Çalışma saatlerini dengeler
Açıklama:
Denge Ücreti Emek arz ve talebini eşitleyen ücrettir. İşsizliğin olmadığı bu ücret düzeyine piyasayı temizleyen ücret de denilir.
Doğru cevap "D" şıkkı

Soru 97

Daha açık bir ifadeyle belirtmek gerekirse tam rekabetçi iki piyasa arasında ……..I……….. olabilse de bu durum uzun dönemde geçerli olmayacak ve ………II…………… eşitlenecektir.
Yukarıdaki cümlede I ve II olarak numaralanmış boşluklara gelmesi gereken ifade hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir.

Seçenekler

A
I; verimlilik ve II; ücretler
B
I; ücret farklılıkları ve II; ücretler
C
I; ücret endeksi ve II; ücret oranı
D
I; marjinal verim ve II; enflasyon
E
I; ücret düzeyi ve II; fiyatlar
Açıklama:
Tam rekabetçi bir emek piyasası kararlı denge hâlindedir. Denge ücretinden sapmalar olsa da piyasa zaman içinde tekrar denge ücretine dönecektir. Bu duruma tam rekabette tek ücret kanunu denilir. Piyasanın geneli için geçerli olan bu sonuç alt piyasalar için de geçerlidir. Daha açık bir ifadeyle belirtmek gerekirse tam rekabetçi iki piyasa arasında ücret farklılıkları olabilse de bu durum uzun dönemde geçerli olmayacak ve ücretler eşitlenecektir. Bu bağlamda doğru cevap "B" şıkkıdır.

Soru 98

Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kural ………..olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek Ücret Kanunu
B
Talep Kanunu
C
Denge Kuralı
D
Tam Rekabet İlkesi
E
Etkin Ücret Kanunu
Açıklama:
Tam rekabet piyasalarında kısa dönemde denge ücretinden sapmalar olabilse de uzun dönemde arz ve talep güçlerinin piyasayı tekrar denge ücretine getireceğini ifade eden kural “Tek Ücret Kanunu” olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamad doğrı cevap "A" şıkkıdır.

Soru 99

Parasal ücretlerin; sendikalar, toplu sözleşme düzeni veya işverenlerden kaynaklanan sebeplerle azalamaması hali nasıl adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Talep fazlası
B
Denge ücreti
C
Ücret Katılığı
D
Arz fazlası
E
Esnek ücret
Açıklama:
Gerçek hayatta parasal ücretlerin artabildiği hâlde azalma yönünde yapışkan (rijit) olduğu bilinmektedir. Parasal ücretlerin azalamaması kimi zaman sendikalardan ve toplu sözleşme düzeninden kaynaklandığı hâlde, bazen de işverenler ücret indirimini arzulamamaktadırlar. Bu durum "ücret katılığı" olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Soru 100


Ürün ve emek piyasasında tam rekabetçi bir firmada ücret oluşumunu gösteren grafikte yer alan Z alanına gelmesi gereken ifade hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
SL=ACL=MCL
B
ML=MRPL
C
SL=VMP
D
MR=MC
E
MR=MCL
Açıklama:

Ürün ve emek piyasasında tam rekabetçi bir firmada ücret oluşumunu gösteren grafikte yer alan Z alanına gelmesi gereken ifade "A" şıkkında yer alan SL=ACL=MCL ifadesidir.

Soru 101

Son işçinin verimliliğinin ürün fiyatı ile çarpılarak bulunan ve ilave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösteren kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal ürün değeri
B
Marjinal verimlilik
C
Fayda düzeyi
D
Talep
E
Gelir
Açıklama:
Marjinal Ürün Değeri İlave işçinin istihdam edilmesi ile para birimi cinsinden toplumun sağladığı ekstra üretimi gösterir. Son işçinin verimliliği ürün fiyatı ile çarpılarak bulunur. Cevap "A" şıkkıdır.

Soru 102

Tam rekabetçi emek piyasasında, emek talebi eğrisi aynı zamanda aşağıdaki seçeneklerde verilen eğrilerden hangilerine eşittir?

Seçenekler

A
D=MRP=VMP
B
D=ACL=VMP
C
D=MRP=MCL
D
D=W=ACL
E
D=MRP=P
Açıklama:
Tam rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren bir firmanın emek talep eğrisi, marjinal ürün gelir eğrisi ve marjinal ürün değerine eşittir.
Ürün piyasasında tam rekabetçi bir firmanın marjinal ürün geliri eğrisinin (MRPL) aynı zamanda emek talep eğrisine (DL) eşit ve Tam rekabet piyasasında bu eğri aynı zamanda marjinal ürün değerine de (VMP) eşittir..

Soru 103

Oligopolcü emek piyasasında faaliyet gösteren bir firma, emek istihdamına ilişkin emek arz eğrisinin dirsek yaparak pozitif biçimde devam etmesinin ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyasada yer alan başka firmalarda çalışan işçileri kendi firmasına çekebilmek için W0’dan daha yüksek ücret (W1) ödemesi gerekir
B
Piyasada yer alan işcilerin MRP değerleri düşmüştür ..
C
İşçilerin verimlilikleri arttığı emek arz eğrisi dirsek yapmıştır.
D
Emek piyasasına ilave işçi dail olması nedeniyle emek arz eğrisi dirsek yapar.
E
Emek arz edenler çalışma tercihi boş zaman arasındaki tercihlerini çalışma zamanı olarak değerlendirmişlerdir. Bu nedenle emek arz eğrisi dirsek yapar
Açıklama:
Oligopolcü piyasada sınırlı sayıda firma olmasına rağmen, karşılaştıkları emek arzı sonsuz esnekliğe sahiptir, ancak piyasada yer alan firmalar daha fazla emek istihdam etmek istedikleri durumda, ücret seviyelerini yükseltmek zorunda kalacaklardır ve bu durumda da, emek arz eğrisi pozitif bir eğim alacaktır.
Oligopolcü firma, istihdamı L1’in ötesine arttırmak istiyorsa, başka firmalarda çalışan işçileri kendi firmasına çekebilmek için W0’dan daha yüksek ücret (W1) ödemesi gerekecektir. Bu nedenle şekilde emek arz eğrisi X noktasında dirsek yapan ve o noktadan sonra pozitif bir seyir takip eden bir eğri olacaktır.

Soru 104

''Tekelci firma firmanın ürününe olan talep eğrisi aynı zamanda ......................................................eğrisi olacaktır.'' şeklinde verilen bir ifadede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Piyasa talep eğrisi
B
Bireysel talep eğrisi
C
Arz eğrisi
D
Marjinal Ürün Hasılatı Eğrisi
E
Emek Talebi eğrisi
Açıklama:
Piyasa sınırlı sayıda firmanın faaliyette bulunduğu oligopolistik piyasalarda, firmanın mal ve hizmetine olan talep eğrisi aynı zamanda piyasa talep eğrisi olarak açıklanmaktadır.
Tekelci firma piyasadaki tek firma olduğundan, bu firmanın ürününe olan talep eğrisi aynı zamanda piyasa talep eğrisi olacaktır. Bir malın piyasa talep eğrisinin negatif eğimli bir eğri olduğu hatırlanırsa şunu söylemek mümkündür: Tekelci bir firma daha çok mal satabilmek için fiyatı düşürmek zorundadır. İşte bu nedenle söz konusu firma için marjinal gelir fiyata eşit olmayacaktır.

Ünite 6

Soru 1

Geleneksel ücret teorileri başlığı altında 18. ve 19. yüzyıl arasında klasik iktisatçıların oluşturdukları kaç teori vardır?

Seçenekler

A
3
B
2
C
4
D
1
E
5
Açıklama:
83
Geleneksel ücret teorileri başlığı altında 18. ve 19. yüzyıl arasında klasik iktisatçıların oluşturdukları üç teori yer almaktadır.

Soru 2

Klasik iktisadi görüşleri savunan başlıca iktisatçılardan olmayan hangisidir?

Seçenekler

A
A. Smith
B
D. Ricardo
C
R. Malthus
D
Cantillon
E
F. Lasalle
Açıklama:
Klasik iktisadi görüşleri savunan başlıca iktisartçılar A. Smith, D. Ricardo, J. B. Say, R. Malthus, J. S. Mill ve F. Lasalle’dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 3

Klasik iktisatçılara göre uzun dönem emek arz eğrisi doğal ücret düzeyinde aşağıdaki özeliklerden hangisine sahiptir?

Seçenekler

A
Orijinden çıkan
B
Esnektir
C
Reel ücret eksenine diktir
D
İnelastiktir
E
Sonsuz esnekliktedir
Açıklama:
Klasik iktisatçılara göre uzun dönem emek arz eğrisi doğal ücret düzeyinde sonsuz esneklikte bir eğridir. Doğru cevap E'dir.

Soru 4

Klasik ücret teorilerinden biri de Ücret Fonu Teorisi’dir. Teorinin oluşmasını sağlayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
John Stuart Mill
C
Turgot
D
Malthus
E
James Mill
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri de Ücret Fonu Teorisi’dir. Ücret fonu düşüncesini ilk başta Adam Smith olmak üzere Turgot, Malthus, James Mill gibi iktisatçılar ileri sürseler de teorinin oluşmasını sağlayan iktisatçı John Stuart Mill olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 5

Ücret Fonu Teorisi 19. yüzyılın sonuna kadar genel kabul görmekle birlikte hangi yıldan itibaren gelen eleştiriler sonrasında bizzat J. S. Mill’in de Fortnightly Review Dergisinde yayınladığı bir makalesinde bu durumu kabul etmesiyle değerini kaybetmiştir?

Seçenekler

A
1863
B
1865
C
1860
D
1866
E
1861
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi 19. yüzyılın sonuna kadar genel kabul görmekle birlikte 1863 yılından itibaren gelen eleştiriler sonrasında bizzat J. S. Mill’in de Fortnightly Review Dergisinde yayınladığı bir makalesinde bu durumu kabul etmesiyle değerini kaybetmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 6

19. yüzyılın ‘karamsar’ işgücü piyasası koşullarından türetilen teori hangisidir?

Seçenekler

A
Artık değer teorisi
B
Ücret fonu teorisi
C
Klasik teori
D
Maltus un Nüfus teorisi
E
Ücretin tunç kanunu
Açıklama:
Klasik doğal ücret teorisi gibi19. yüzyılın ‘karamsar’ işgücü piyasası koşullarından türetilen bir başka teori de Karl Marx’ın formüle ettiği ‘Artık Değer Teorisi’ dir.

Soru 7

Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında, asgari düzeyde ücret verdiğini savunan teori hangisidir?

Seçenekler

A
Marksist ücret teorisi
B
Klasik teori
C
Maltusun Nufus teorisi
D
Doğal ücret teorisi
E
Ücretin tunç kanunu
Açıklama:
Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisidir.

Soru 8

Hangisi Klasik teorilerin karamsarlığı ve Marjinal Verim Teorisinin ütopik varsayımları ile kıyaslandığında ‘gerçekci’ sayılabilecek bir teoridir?

Seçenekler

A
Artık değer teorisi
B
Maltus un nüfus teorisi
C
Ücret fonu teorisi
D
Marjinal verimlilik teorisi
E
Pazarlık gücü teorisi
Açıklama:
Pazarlık gücü teorisi Klasik teorilerin karamsarlığı ve Marjinal Verim Teorisinin ütopik varsayımları ile kıyaslandığında ‘gerçekci’ sayılabilecek bir teoridir.

Soru 9

İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi işçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanan ve ücretlerin azalma yönünde katılığını açıklayan ücret teorisidir. Teori hangi yılda başlayan seri çalışmalar ile ortaya konulmuştur?

Seçenekler

A
1986
B
1982
C
1984
D
1983
E
1985
Açıklama:
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi işçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanan ve ücretlerin azalma yönünde katılığını açıklayan ücret teorisidir. Teori Assar Lindbeck ve Dennis Snower’ in 1984 yılında başlayan seri çalışmaları ile ortaya konulmuştur.

Soru 10

Ücret ’in işçiler tarafından işverenin hediyesi gibi algılanarak onların firmaya olan sadakatlarını arttıcağını ve verimliliklerini yükselteceğini ileri süren model hangi modeldir?

Seçenekler

A
Grev sigortası
B
Beslenme modeli
C
İşçi devri modeli
D
Seçim modeli
E
Sosyolojik model
Açıklama:
Ücret ’in işçiler tarafından işverenin hediyesi gibi algılanarak onların firmaya olan sadakatlarını arttıcağını ve verimliliklerini yükselteceğini ileri süren model Sosyolojik Ücret Modelidir.

Soru 11

I. Malthus'un "Nüfus Teorisi"ne dayanmaktadır.
II. Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkamayacağını savunur.
III. Ücretlerdeki kısa dönemli değişmeleri açıklamak amacıyla formüle edilmiştir.
Ücretin Tunç Kanunu ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ücretin Tunç Kanunu, Malthus'un "Nüfus Teorisi"ne dayanmaktadır. Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkamayacağını savunur. Ücretlerdeki uzun dönemli değişmeleri açıklamak amacıyla formüle edilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 12

Geleneksel ücret teorileri başlığı altında 18. ve 19. yüzyıl arasında klasik iktisatçıların oluşturduğu klasik ücret teorilerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücretlerin yoksulluk düzeyinin üstüne çıkamamasının sebeplerini araştırmaları
B
Aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açabileceğini ileri sürmeleri
C
Emeği 'mal' gibi değerlendirmeleri
D
Sermayenin çoğalmasını önleyici uygulamalar yapmaları
E
Sendika ücretlerini en aza indirmeleri
Açıklama:
Geleneksel ücret teorileri başlığı altında 18. ve 19. yüzyıl arasında klasik iktisatçıların oluşturduğu üç teorinin (Klasik Teori ve Ücretin Tunç Kanunu, Ücret Fonu Teorisi, Artık Değer Teorisi) ortak özelliği, ücretlerin yoksulluk düzeyinin üstüne çıkamamasının sebeplerini araştırmalarıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 13

Malthus'un Nüfus Teorisine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İnsanlardaki üreme içgüdüsünün, iradeden daha kuvvetli olmadığını ileri sürer
B
İyimser bir demografi teorisidir
C
Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını görüşündedir
D
Doğal ücretin üstündeki ücretlerin emek arzının azalmasına neden olacağını savunur
E
Nüfus ile beslenme imkanları arasında bir gelişme farkının olmadığını iddia eder
Açıklama:
Malthus'un Nüfus Teorisi, nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını savunur. Doğru cevap C'dir.

Soru 14

Ücret Fonu Teorisi'nin oluşmasını sağlayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
James Mill
B
Ferdinand Laselle
C
David Ricardo
D
John Stuart Mill
E
Adam Smith
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi'nin oluşmasını sağlayan iktisatçı, John Stuart Mill olmuştur. Doğruc cevap D'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi klasik ücret teorilerinden biri olan Ücret Fonu Teorisinin özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Sermayenin çoğalmasını önleyici uygulamaların ücretlerin artmasına yol açacağını ileri sürer
B
Ücret fonu miktarının değişebileceğini kabul eder
C
Nüfus artışı ile ücret düzeyi arasında bir ilişki olamayacağını savunur
D
Ortaya çıkışı Marjinal Verimlilik Teorisine dayanmaktadır
E
Ücret düzeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklar
Açıklama:
Ücret düzeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklaması, Ücret Fonu Teorisinin özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 16

Bir malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu savunan ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etkin Ücret Teorisi
B
Pazarlık Gücü Teorisi
C
Artık Değer Teorisi
D
Marjinal Verimlilik Teorisi
E
Ücret Fonu Teorisi
Açıklama:
Bir malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu savunan ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisine 'Artık Değer Teorisi' denir. Doğru cevap C'dir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Ücret Teorileri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Artık Değer Teorisi
B
Etkin Ücret Teorisi
C
Ücret Fonu Teorisi
D
Doğal Ücret Teorisi
E
Marksist Ücret Teorisi
Açıklama:
Etkin Ücret Teorisi, Çağdaş Ücret Teorileri arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 18

Çağdaş Ücret Teorilerinden biri olan Pazarlık Gücü Teorisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İlk kez Dennis Snower tarafından formüle edilmiştir
B
Emek talebi açısından Ücret Fonu Teorisi ile benzerlikler taşır
C
Tam rekabet piyasasının geçerli olduğunu varsayar
D
Ücretlerin alt ve üst sınırları vardır
E
Emek piyasasında ücretler arz ve talep mekanizmalarından bağımsızdır
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorilerinden biri olan Pazarlık Gücü Teorisine göre ücretlerin alt ve üst sınırları vardır. Doğru cevap D'dir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Etkin Ücret Teorisini savunan iktisatçıların, piyasa denge ücretinin üstünde ödenecek ücretlerin verimliliğinin nasıl artacağını açıkladığı modeller arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Beslenme Modeli
B
Grev Modeli
C
Kaytarma Modeli
D
İşçi Devri Modeli
E
Seçim Modeli
Açıklama:
Grev Modeli, Etkin Ücret Teorisini savunan iktisatçıların, piyasa denge ücretinin üstünde ödenecek ücretlerin verimliliğinin nasıl artacağını açıkladığı modeller arasında yer almamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 20

İşçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanan ve ücretlerin azalma yönünde katılığını açıklayan ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçeridekiler - Dışarıdakiler Teorisi
B
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
C
Satın Alma Gücü Teorisi
D
Etkin Ücret Teorisi
E
Marjinal Verimlilik Teorisi
Açıklama:
İşçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanan ve ücretlerin azalma yönünde katılığını açıklayan ücret teorisi, İçeridekiler - Dışarıdakiler Teorisidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan Ferdinand Lasalle klasik ücret teorisine aşağıdakilerden hangisinin adını vermiştir?

Seçenekler

A
Klasik Teori
B
Doğal Ücret Teorisi
C
Ücretin Tunç Kanunu
D
Ücret Fon Teorisi
E
Artık Değer Teorisi
Açıklama:
Ücretin Tunç Kanunu, ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir. Ferdinand Lasalle tarafından ‘Ücretin Tunç Kanunu’ adı verilen bu teori klasik iktisatçılardan Malthus’un Nüfus Teorisine dayanmaktadır.

Soru 22

Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malthus
B
Ferdinand Lasalle
C
David Ricardo
D
J. S. Mill
E
Turgot
Açıklama:
Malthus’un Nüfus Teorisi
Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teoridir. Kötümser bir demografi teorisi olan Malthus’un Nüfus Teorisi insanlardaki üreme içgüsünün insan iradesinden ve menfaat duygusundan daha kuvvetli olduğunu ileri sürer. Malthus, 18. Yüzyıl sonlarına doğru yapılmış gözlemleri dikkate alarak, nüfusun kaydedeceği uzun dönemli gelişmenin, gıda maddeleri üretimindeki artıştan daha hızlı olacağını savunmuştur.

Soru 23

John Stuart Mill aşağıdaki hangi teorinin oluşmasını sağlamıştır?

Seçenekler

A
Doğal Ücret Teorisi
B
Ücret Fonu Teorisi
C
Nüfus Teorisi
D
Artık Değer Teorisi
E
Marjinal Verimlilik Teorisi
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri de Ücret Fonu Teorisi’dir. Ücret fonu düşüncesini ilk başta Adam Smith olmak üzere Turgot, Malthus, James Mill gibi iktisatçılar ileri sürseler de teorinin oluşmasını sağlayan iktisatçı John Stuart Mill olmuştur. Ücret Fonu Teorisi: Ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları fonun bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğal ücret teorisi gibi 19. yüzyılın ‘karamsar’ iş gücü piyasası koşullarından türetilen teorilerden biridir?

Seçenekler

A
Ücret Fonu Teorisi
B
Nüfus Teorisi
C
Marjinal Verimlilik Teorisi
D
Artık Değer Teorisi
E
Pazarlık Gücü Teorisi
Açıklama:
Klasik doğal ücret teorisi gibi19. yüzyılın ‘karamsar’ işgücü piyasası koşullarından türetilen bir başka teori de Karl Marx’ın formüle ettiği ‘Artık Değer Teorisi’ dir. Teori, doğal ücret teorisine eleştiri amaçlı olmakla birlikte, klasik iktisat ekolü ile aynı varsayımlardan hareket etmiştir.

Soru 25

Karl Marx’ın ücretlerin minimum geçim düzeyinde oluşacağını savunan teorisi zaman içinde gerçekleşen ekonomik olaylarla doğrulanmamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunun bir göstergesidir?

Seçenekler

A
Ücretlerin minimum geçim düzeyinin üstünde gerçekleşmesi
B
Ücretlerin doğal ücret düzeyinde kilitlenmesi
C
Ekonomi büyürken emeğin de içinde değişken sermaye olarak yer alması
D
Sermayenin emeğin ucuz olduğu yerlere kayması
E
Çalışma sürelerinin uzaması
Açıklama:
Karl Marx’ın ücretlerin minimum geçim düzeyinde oluşacağını savunan teorisi zaman içinde gerçekleşen ekonomik olaylarla doğrulanmamıştır. Zamanla kapitalist üretim sisteminin geçerli olduğu ekonomilerde ücretlerin minimum geçim düzeyinin üstünde gerçekleşmesi, verimliliğin yükselmesi, işgücünün sendikaların çatısı altında örgütlenerek ücretlerin belirlenmesinde etkili hale gelmeleri Marx’ın karamsar teorisinin geçerli olmadığını göstermiştir.

Soru 26

Marjinal fayda ilkesinin tam rekabet piyasalarında mübadele (değişim) değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağının emek değil fayda ya da kullanım değeri olduğunu savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pazarlık Gücü Teorisi
B
Etkin Ücret Teorisi
C
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi
D
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
E
Marjinal Verimlilik Teorisi
Açıklama:
Marjinal Verimlilik Teorisi marjinal fayda ilkesinin tam rekabet piyasalarında mübadele (değişim) değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağının emek değil fayda ya da kullanım değeri olduğunu savunmaktadır. Teorinin ana aktörü ‘işveren’ dir. Çünkü işveren hem tüketici tercihlerini gözetlemek zorundadır hem de çalışacak emek miktarının (istihdam) belirlenmesinde karar alıcı konumundadır.

Soru 27

Hangi teoriye göre mal ve hizmet üretim miktarını belirleyen temel unsur tüketicilerin faydası veya satın alma isteğidir?

Seçenekler

A
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
B
Satın Alma Gücü Teorisi
C
Marjinal Verimlilik Teorisi
D
Klasik Ücret Teorisi
E
Artık Değer Teorisi
Açıklama:
Marjinal Verimlilik Teorisine göre mal ve hizmet üretim miktarını belirleyen temel unsur tüketicilerin faydası veya satın alma isteğidir. Eğer bireyler bir ürünü talep etmezlerse onu üretmek için ne kadar emek sarf edildiğinin önemi yoktur. Buna göre herhangi bir mal veya hizmetin değeri ondan yararlananlar için taşıdığı marjinal faydaya bağlıdır.

Soru 28

Emek piyasasında ücretler yalnızca arz ve talep mekanizmalarına bağlı olarak oluşmadığını, bir çok unsur bunda etkili olabildiğini savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pazarlık Gücü Teorisi
B
Marjinal Verim Teorisi
C
Ücret Fonu Teorisi
D
Nüfus Teorisi
E
Etkin Ücret Teorisi
Açıklama:
Teoriye göre emek piyasasında ücretler yalnızca arz ve talep mekanizmalarına bağlı olarak oluşmamakta, bir çok unsur bunda etkili olabilmektedir. Günümüzün demokratik rejimle yönetilen ülkelerinde çalışanların ücretlerini yükseltmek ve daha iyi sosyal haklar elde etmek için sendikaların çatısı altında organize oldukları bilinen bir gerçektir.

Soru 29

Etkin Ücret Teorisi aşağıdakilerden hangisini savunmaktadır?

Seçenekler

A
İşçilere denge ücretinin üstünde ücret verildiği zaman bunun maliyetleri arttırmakla birlikte çeşitli açılardan emek verimliliğini maliyet artışından daha fazla arttıracağını savunur
B
Ücretlerin bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirleneceğini savunur
C
Azalan getiriler kanunu sebebiyle istihdam arttıkça marjinal verimliliğin azaldığını savunur
D
Ücretlerin tam rekabet piyasası koşulları altında iş gücünün marjinal verimliliğine göre belirlendiğini savunur
E
İşçi devri maliyetinin yüksek olması nedeniyle firmada çalışanların ücretleri yükseltebildikleri ve kendilerini işsizlerin rekabetinden koruyabildiklerini savunur
Açıklama:
Etkin Ücret Teorisi işçilere denge ücretinin (piyasayı temizleyen ücret) üstünde ücret verildiği zaman bunun maliyetleri arttırmakla birlikte çeşitli açılardan emek verimliliğini maliyet artışından daha fazla arttıracağını savunur. Dolayısıyla böyle davranmak sonuçta işveren kârlarını arttıracaktır.

Soru 30

İş gücüne etkin ücret vererek işten ayrılma oranlarının azaltılabileceği ve bu yolla maliyet tasarrufu ve verimlilik artışı sağlanabileceğini savunan etkin ücret modeline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaytarma Modeli
B
Beslenme Modeli
C
İşçi Devri Modeli
D
Grev Sigortası
E
Sosyolojik Model
Açıklama:
İş gücüne etkin ücret vererek işten ayrılma oranlarının azaltılabileceği ve bu yolla maliyet tasarrufu ve verimlilik artışı sağlanabileceğini savunan Etkin Ücret Modelidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Malthus’un Nüfus Teorisi’ne göre uzun dönemde meydana gelebilecek bir durumdur?

Seçenekler

A
Erkek nüfusunun kadın nüfusundan fazla olması
B
Kadın nüfusunun erkek nüfusundan fazla olması
C
Nüfus artışına bağlı ciddi bir besin kıtlığı yaşanması
D
Üretilen gıda maddelerine bağlı olarak nüfusun artması
E
Üretime katılan işçi sayısının artması
Açıklama:
Kötümser bir demografi teorisi olan Malthus’un Nüfus Teorisi insanlardaki üreme içgüsünün insan iradesinden ve menfaat duygusundan daha kuvvetli olduğunu ileri sürer. Malthus, 18. Yüzyıl sonlarına doğru yapılmış gözlemleri dikkate alarak, nüfusun kaydedeceği uzun dönemli gelişmenin, gıda maddeleri üretimindeki artıştan daha hızlı olacağını savunmuştur. Malthus’a göre nüfus artışının 1. 2. 4. 8, 16, 32, 64, 128 ve 256 şeklinde geometrik bir dizi izleyerek çoğalmasına karşılık, tarım ürünleri üretim artışının en iyimser tahminlerle 1, 2. 3. 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 gibi aritmetik bir dizi temposu izleyecektir. Bu durum doğal olarak zaman içinde ciddi bir beslenme sorunu doğuracaktır.

Soru 32

I. Emek kıt olduğu zaman ücret yüksek, bol olduğu zaman düşük olacaktır
II. Kısa dönemde emeğin piyasa fiyatı ile doğal fiyatı birbirinden farklı olabilir
III. Orta vadede piyasa ücreti ile doğal ücrete birbirine yaklaşmak zorundadır.
Ücretin Tunç Kanunu’na göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri olan Ücretin Tunç Kanunu emeği tıpkı bir ‘mal’ gibi değerlendirmiştir. Buna göre emeğin değeri sonuçta üretim maliyetlerine bağlıdır. Bu noktada emeğin ‘doğal’ ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri söz konusudur. Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin
geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. Emeğin piyasa değeri ise
diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır (piyasa ücreti). Buna göre emek kıt olduğu zaman ücret yüksek, bol olduğu zaman ise düşük olacaktır. Kısa dönemde emeğin piyasa fiyatı emek arz ve talebindeki değişmelere bağlı olarak doğal fiyatından farklılaşabilir. Ancak bu durum orta vadede giderilmek ve piyasa ücreti doğal ücrete yaklaşmak zorundadır.

Soru 33

D. Ricardo’ya göre işçilerin refah düzeylerinin artmasına yol açan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emeğin piyasa ücretinin doğal ücreti geçmesi
B
Emeğin doğal ücretinin piyasa ücretini geçmesi
C
Emeğin piyasa ücreti ile doğal ücretinin orta vadede birbirine yaklaşması
D
Nüfus artışının emeği karşılayacak düzeyde olması
E
Nüfus artışının emeği karşılayacak düzeyin altında olması
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan D. Ricardo 1823 yılında kaleme aldığı ‘Ekonomi Politiğin İlkeleri’ adlı kitabında emeğin piyasa ücretinin doğal ücrete eşitlenme sürecini Malthus’un yukarıda kısaca açıklanan teorisine dayandırır. Ona göre emeğin piyasa ücreti doğal ücreti geçerse işçilerin refah düzeyleri artacaktır. Bu durum onların daha iyi koşullarda yaşamalarını sağlamanın yanı sıra nüfus artışını da
teşvik edecektir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi emeğin piyasa ücretinin doğal ücretin altında olduğu durumda meydana gelecek olaylardan biridir?

Seçenekler

A
İşçilerin refah düzeylerinin artması
B
İnsanların evliliklerini ertelemesi
C
Nüfus artışının olması
D
Emek arzının artması
E
Kıtlık kanununun devreye girmesi
Açıklama:
Tersi durumda, emeğin piyasa ücreti doğal ücretinin altında olduğunda ise işçiler sefalete düşecekler ve özellikle çocuk ölümleri artacaktır. Düşük ücretler aynı zamanda insanların evliliklerini ertelemelerine sebep olacaktır. Bu faktörler orta vadede emek arzının azalmasına, bu ise emeğin piyasa ücretinin doğal ücret düzeyine yükselmesine yol açacaktır. Bu nedenle klasik iktisatçılara göre uzun dönem emek arz eğrisi doğal ücret düzeyinde sonsuz esneklikte bir eğridir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi klasik doğal ücret teorisinin eleştirildiği alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Malthus’un Nüfus Teorisi’ne dayandırılmış olması
B
Azalan verimler kanununun pratik sonuçlarının abartılması
C
Ücret yükselmelerine bağlı olarak nüfusun otomatik bir şekilde artacağı varsayımı
D
Avrupa’daki işçilerin ve çiftçilerin içinde bulundukları uzun süreli yoksulluk halini açıklaması
E
Ücret belirlemesinde sadece emek arzını hesaba katması
Açıklama:
Klasik doğal ücret teorisi Malthus’un Nüfus Teorisi’ne dayandırılmış olması, azalan verimler kanununun pratik sonuçlarının abartılması, ücret yükselmelerine bağlı olarak nüfusun otomatik bir şekilde artacağı varsayması ve ücret belirlenmesinde sadece emek arzını hesaba katması yönüyle eleştirilirken 19. yüzyılda Avrupa’daki işçilerin ve çiftçilerin içinde bulundukları uzun süreli yoksulluk halini açıklaması nedeniyle dikkate alınmıştır.

Soru 36

I. Sermaye (Ücret Fonu)/Çalışan nüfus oranını büyütmek
II. Ücret fon miktarı sabitken çalışan işçi sayısını artırmak
III. Çalışan nüfus sabitken 0cret fonu düzeyini azaltmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri J. S. Mill’ e göre iş gücünün durumunu düzeltmenin yoludur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
J. S. Mill’ e göre sermaye (ücret fonu)/çalışan nüfus oranını değiştirmenin (artırmanın) dışında işgücünün durumunu düzeltmenin başka bir yolu yoktur. Bir yandan ücret fonuna diğer yandan emek arz miktarına bağlı olan ücretler yine bu iki belirleyici unsurun artıp azalmasına bağlı olarak değişir. Ücret fonu artmadan veya işçi sayısı azalmadan ücretler yükselemeyeceği gibi, fon büyüklüğü azalmadan veya işçi sayısı artmadan da ücretler düşmeyecektir.

Soru 37

I. Doğal ücretin daha yumuşak bir kavram olması
II. Ücretlerin doğal ücret düzeyinde kilitlenme nedenleri
III. Emek arzının sağlanma şekli
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Marksist Artık Değer Teorisinin Klasik Doğal Ücret Teorisinden ayrıldığı alanlardır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Marksist Artık Değer Teorisinin Klasik Doğal Ücret Teorisinden iki açıdan farklılaşmakjtadır. Birincisi, klasik iktisatçıların bakış açısıyla doğal ücret işçinin çalışma gücünü koruması ve neslini devam ettirebilmesi için gerekli malların tutarı ile ölçülmekte iken, Marx işçinin iklim ve toplumsal gelişme koşullarına göre değişen sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını da doğal ücrete dahil etmiştir. Bu açıdan Marx’ın savunduğu doğal ücret klasik iktisatçıların doğal ücretine göre daha yumuşak bir kavramdır. Asgari geçim ücretine bu şekilde sosyal unsurların da katılması ücretlerin bölgeler ve zamanlar arasındaki farklılıklarını ‘açıklanabilir’ kılmaktadır. Marksist teori ile klasik ücret teorisi arasındaki ikinci nüans (küçük farklılık) ‘ücretlerin neden doğal ücret düzeyinde kilitlendiği’ ne yöneliktir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Marjinal Verim Teorisinin eleştirildiği alanlardan değildir?

Seçenekler

A
İşverenlerin ve yöneticilerin karmaşık marjinal hesaplamaları yapamamaları
B
Uzun dönemde ücret oluşumunu açıklamakta yetersiz kaldığı
C
Kâr maksimizasyonu varsayımına dayanması
D
Tam rekabet piyasasının geçerli olduğunu varsayması
E
Ücret artışının verimliliği yükselttiği tezini göz ardı etmesi
Açıklama:
Marjinal verim teorisi işverenlerin ve yöneticilerin karmaşık marjinal hesaplamaları yapamamaları, kâr maksimizasyonu varsayımına dayanması, tam rekabet piyasasının geçerli olduğunu varsaymasıve ücret artışının verimliliği yükselttiği tezini göz ardı etmesi nedeniyle eleştirilirken uzun dönemde ücret oluşumunu açıklamakta yetersiz kalma durumu pazarlık gücü teorisinin eleştirildiği bir alandır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Pazarlık Gücü Teorisinin eleştirildiği alanlardan biridir?

Seçenekler

A
İşverenlerin ve yöneticilerin karmaşık marjinal hesaplamaları yapamamaları
B
Ücret artışının verimliliği yükselttiği tezini göz ardı etmesi
C
Kâr maksimizasyonu varsayımına dayanması
D
Uzun dönemde ücret oluşumunu açıklamakta yetersiz kaldığı
E
Tam rekabet piyasasının geçerli olduğunu varsayması
Açıklama:
Uygulamalı iktisat konusunda çalışan bazı iktisatçılar pazarlık gücü teorisinin eksik olduğunu ve uzun dönemde ücret oluşumunu açıklamakta yetersiz kaldığını ileri sürerek eleştirmektedirler. işverenlerin ve yöneticilerin karmaşık marjinal hesaplamaları yapamamaları, kâr maksimizasyonu varsayımına dayanması, tam rekabet piyasasının geçerli olduğunu varsayması ve ücret artışının verimliliği yükselttiği tezini göz ardı etmesi durumları ise Marjinal Verim Teorisinin eleştirildiği alanlardır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisinin başlıca dört varsayımından biri değildir?

Seçenekler

A
Firmalar tümünü çalışanlarına yükleyemeyeceği işgücü devir oranı maliyetleri ile karşı karşıya bulunmaktadır
B
İçeridekiler bir takım piyasa güçlerine sahiplerdir
C
Çalışanlar yeni firmaların istihdam olanakları karşısında çalışma koşullarını yeniden görüşme imkanına sahip olacaktır.
D
Firmaya yeni katılan işgücü, yeterli bir zaman sonrasında aynı işgücü devir maliyetine sahip olacak ve ücretini yeniden görüşme imkânına sahip olacaktır
E
İstihdam kararları, tek taraflı olmak üzere firmalar tarafından verilmektedir.
Açıklama:
İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisi’ne göre firmalar işçi devrinin maliyetli olması durumunda firmada boşalan pozisyonları piyasadan daha düşük ücretle işçi bulabilecekleri halde daha yüksek ücret ödeme pahasına zaten kendilerinde çalışan ve özelliklerinden emin oldukları işçilerle doldurmayı tercih ederler. İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisinin başlıca dört varsayımı bulunmaktadır:
1. Firmalar tümünü çalışanlarına yükleyemeyeceği işgücü devir oranı maliyetleri ile karşı karşıya bulunmaktadır
2. İçeridekiler bir takım piyasa güçlerine sahiplerdir
3. Firmaya yeni katılan işgücü, yeterli bir zaman sonrasında aynı işgücü devir maliyetine sahip olacak ve ücretini yeniden görüşme imkânına sahip olacaktır
4. İstihdam kararları, tek taraflı olmak üzere firmalar tarafından verilmektedir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Malthus’un Nüfus Teorisi
C
Türetilmiş talep kanunu
D
Doğal Ücret Teorisi
E
Ücret Fonu Teorisi
Açıklama:
Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi, Ücretin Tunç Kanunudur.

Soru 42

Klasik iktisat ekolü ne zaman, nerede ortaya konulmuştur?

Seçenekler

A
18.yy Fransa
B
18.yy İngiltere
C
18.yy Almanya
D
17.yy Roma
E
17.yy İtalya
Açıklama:
Klasik iktisat ekolü 18. yüzyılın sonlarında İngiltere’de ortaya konulmuştur. Sanayi devriminin İngiltere’de ortaya çıkmasıyla birlikte felsefi temelleri ‘laissez faire’ (bırakınız yapsınlar) görüşüne dayanan klasik görüş hakim düşünce ekolü haline gelmiştir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Ücretin tunç kanunu ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Emek tıpkı bir ‘mal’ gibi değerlendirilir.
B
Emeğin ‘doğal’ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri vardır.
C
İlk kez David Ricardo’nun 1817 yılında yayınladığı yayında ileri sürülmüştür.
D
Ferdinand Lasalle, bu kanunu ortaya atanlardan biridir.
E
Bu kanunu John Stuart Mill ortaya atmıştır.
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri olan Ücretin Tunç Kanunu emeği tıpkı bir ‘mal’ gibi değerlendirmiştir. Buna göre emeğin değeri sonuçta üretim maliyetlerine bağlıdır. Bu noktada emeğin ‘doğal’ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri söz konusudur. Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. Emeğin piyasa değeri ise diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır. İlk kez David Ricardo’nun 1817 yılında yayınladığı ‘İktisat Politikası ve Vergileme Prensipleri’ adlı eserinde ileri sürülmüştür. (piyasa ücreti). John Stuart Mill ise ücret fonu teorisini ortaya atmıştır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Malthus’un nüfus teorisine göre yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Nüfus artışı geometrik bir dizi izleyerek artarken, üretim aritmetik olarak artar.
B
Nüfus artışı zamanla olumsuz sonuçlar doğuracaktır.
C
Nüfus teorisi; ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunur.
D
18.yy ‘ın sonlarına doğru ortaya atılmıştır.
E
Zamanla nüfus artarken üretim azalır.
Açıklama:
Malthus’un Nüfus Teorisi; Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teoridir. Malthus’a göre nüfus artışının 1. 2. 4. 8, 16, 32, 64, 128 ve 256 şeklinde geometrik bir dizi izleyerek çoğalmasına karşılık, tarım ürünleri üretim artışının en iyimser tahminlerle 1, 2. 3. 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 gibi aritmetik bir dizi temposu izleyecektir.

Soru 45

Nedret kanunu aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirse devreye girer?

Seçenekler

A
İşçilerin sayısı artarsa
B
İşçilerin refahı azalırsa
C
Emeğin piyasa ücreti doğal ücretin altında kalırsa
D
Üretim artarsa
E
Emek talebi azalırsa
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan D. Ricardo 1823 yılında kaleme aldığı ‘Ekonomi Politiğin İlkeleri’ adlı kitabında emeğin piyasa ücretinin doğal ücrete eşitlenme sürecini Malthus’un yukarıda kısaca açıklanan teorisine dayandırır. Ona göre emeğin piyasa ücreti doğal ücreti geçerse işçilerin refah düzeyleri artacaktır. Bu durum onların daha iyi koşullarda yaşamalarını sağlamanın yanı sıra nüfus artışını da teşvik edecektir. İşçilerin sayısı arttığı zaman ise ‘kıtlık (nedret) kanunu’ devreye girecek ve piyasa ücretinin azalmasını sağlayacaktır. Bu azalma piyasa ücretlerini doğal ücret düzeyine -hatta kimi durumda onun da altına- indirecektir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Doğal Ücret Teorisi’nin başlıca hatalarından biridir?

Seçenekler

A
Emeği bir mal gibi değerlendirmemeleri
B
Malthus’un Nüfus Teorisi’ne dayandırılmış olması
C
Ücret yükselmelerine bağlı olarak nüfusun otomatik bir şekilde azalacağı varsayımıyla hareket edilmesi
D
Emek talebinin sürece dahil edilmesi
E
Kısa dönemli ücret artışını açıklamak için ortaya atılmış olması
Açıklama:
Doğal Ücret Teorisi’nin başlıca hatalarından biri Malthus’un Nüfus Teorisi’ne dayandırılmış olmasıdır. Malthus sadece belirli bir dönemi kapsayan tarihsel analizini gerçekleştirirken gıda maddeleri için fiili (o zamanki) üretim rakamlarını dikkate almış, nüfus artışını fiziki imkânlara (potansiyele) göre hesaplamıştır. Eğer her iki değişken için de tarihi rakamları karşılaştırmış olsaydı hayvansal ve bitkisel ürünlerin artış oranları ile nüfus artışı arasında fark olmadığını görecekti. Klasik teoriler zaman ve bölge şartları ile sınırlı gözlemlerini genelleştirmek suretiyle ciddi yanılgıya düşmüşlerdir. Nitekim zaman Malthus’un görüşlerinin doğru olmadığını kanıtlamıştır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi John Stuart Mill tarafından oluşturulan klasik ücret teorilerinden biridir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Nüfus Teorisi
C
Türetilmiş talep kanunu
D
Ücret Fonu Teorisi
E
Doğal Ücret Teorisi
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri de Ücret Fonu Teorisi’dir. Ücret fonu düşüncesini ilk başta Adam Smith olmak üzere Turgot, Malthus, James Mill gibi iktisatçılar ileri sürseler de teorinin oluşmasını sağlayan iktisatçı John Stuart Mill olmuştur.

Soru 48

Aşağıdaki teorilerden hangisi Doğal Ücret Teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamadaki yetersizliklerini gidermek için ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Nüfus Teorisi
C
Türetilmiş talep kanunu
D
Ücret Fonu Teorisi
E
Doğal Ücret Teorisi
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi Doğal Ücret Teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamadaki yetersizliklerini gidermek için ortaya atılmıştır. Doğal Ücret Teorisi ücretlerin oluşumunda emek arzına büyük önem verirken Ücret Fonu Teorisi ücret düzeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklamaya çalışmıştır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Nüfus Teorisi
C
Artık Değer Teorisi
D
Ücret Fonu Teorisi
E
Doğal Ücret Teorisi
Açıklama:
Artık Değer Teorisi, doğal ücret teorisine eleştiri amaçlı olmakla birlikte, klasik iktisat ekolü ile aynı varsayımlardan hareket etmiştir. Marksist ücret teorisi klasik iktisatçılara benzer şekilde kapitalist ekonomi sisteminde emeğin diğer mallar gibi aynı değişim mekanizması içinde alınıp satıldığı görüşünü savunur. Artık Değer Teorisi; Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisidir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ücretlerin bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirleneceğini savunan çağdaş ücret teorisidir?

Seçenekler

A
Artık Değer Teorisi
B
Ücret Fonu Teorisi
C
Doğal Ücret Teorisi
D
Pazarlık Gücü Teorisi
E
Marjinal Verimlilik Teorisi
Açıklama:
Pazarlık Gücü Teorisi; İlk kez J. Davidson tarafından formüle edilen bu teori aslında Marjinal Verim Teorisi kadar eski bir teoridir. Klasik teorilerin karamsarlığı ve Marjinal Verim Teorisinin ütopik varsayımları ile kıyaslandığında ‘gerçekçi’ sayılabilecek bir teoridir. Ücretlerin bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirleneceğini savunan çağdaş ücret teorisidir.

Soru 51

Geleneksel ücret teorilerinde yaklaşım farklılıkları bulunmasına rağmen hepsinin ortak noktası aşağıdakilerden hangi durumu açıklamaktır?

Seçenekler

A
Ücretlerin, yoksulluk düzeyinin üstüne neden bir türlü çıkamadığını açıklamaya yöneliktir.
B
Kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamaya yöneliktir.
C
Ücretlerin, bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirlendiğini açıklamaya yöneliktir.
D
Ücretlerin, tam rekabet piyasası koşulları altında işgücünün marjinal verimliliğine göre belirlendiğini açıklamaya yöneliktir.
E
İşçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanır ve ücretlerin azalma yönünde katılığını açıklamaya yöneliktir.
Açıklama:
Geleneksel ücret teorileri arasında 18. ve 19. yüzyıl arasında klasik iktisatçıların oluşturdukları üç teori yer almaktadır. Bu teoriler arasında bazı yaklaşım farkları olsa da, aslında tümü ücretlerin o dönemde yoksulluk düzeyinin üstüne neden bir türlü çıkamadığını açıklamaya yöneliktir.

Soru 52

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malthus’ un Nüfus Teorisi
B
Etkin Ücret Teorisi
C
Ücretin Tunç Kanunu
D
Pazarlık Gücü Teorisi
E
Satın Alma Gücü Teorisi
Açıklama:
Ücretin Tunç Kanunu; ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 53

I. Emeğin ‘doğal’ ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri söz konusudur. II. Emeğin piyasa değeri (piyasa ücreti) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. III. Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır. IV. “Ücretin Tunç Kanunu” adı verilen teori klasik iktisatçılardan Malthus’un Nüfus Teorisine dayanmaktadır. Ücretin Tunç Kanunu’ na ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Ferdinand Lasalle tarafından “Ücretin Tunç Kanunu” adı verilen bu teori klasik iktisatçılardan Malthus’un Nüfus Teorisine dayanmaktadır. Klasik ücret teorilerinden biri olan Ücretin Tunç Kanunu emeği tıpkı bir “mal” gibi değerlendirmiştir. Buna göre emeğin değeri sonuçta üretim maliyetlerine bağlıdır. Bu noktada emeğin “doğal” ve “piyasa” olmak üzere iki değeri söz konusudur. Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. Emeğin piyasa değeri ise diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır (piyasa ücreti).

Soru 54

Ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları fonun bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi
C
Etkin Ücret Teorisi
D
Ücret Fonu Teorisi
E
Pazarlık Gücü Teorisi
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi; ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları fonun bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 55

I. Doğal Ücret Teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamadaki yetersizliklerini gidermek için ortaya atılmıştır. II. Ücret Fonu Teorisi ücretlerin oluşumunda emek arzına büyük önem vermiştir. III. Ücret Fonu Teorisi ücret düzeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklamaya çalışmıştır. Ücret Fonu Teorisi’ ne ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca II
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi, Doğal Ücret Teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamadaki yetersizliklerini gidermek için ortaya atılmıştır. Doğal Ücret Teorisi, ücretlerin oluşumunda emek arzına büyük önem verirken Ücret Fonu Teorisi ücret düzeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklamaya çalışmıştır.

Soru 56

I. Sermayenin çoğalmasını önleyici vergilendirme gibi uygulamalar -fon miktarını azaltacağı için- ücretlerin artmasına neden olacaktır. II. Uzun dönemde ücretleri belirleyen unsur nüfus miktarının gıda maddeleri miktarına olan oranıdır. III. Ücret Fonu Teorisine göre piyasayı kısıtlayan düzenlemeler ve sendikalar ücretleri ancak kârlar pahasına artabilecektir ki bu da kalıcı bir artış olmayacaktır. Ücret Fonu Teorisine göre yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi de Doğal Ücret Teorisi gibi Malthus’ un Nüfus Teorisine ve Azalan Verimler Yasasına dayanır. Bu teoriye göre uzun dönemde ücretleri belirleyen unsur nüfus miktarının gıda maddeleri miktarına olan oranıdır. Ücret Fonu Teorisine göre sermayenin çoğalmasını önleyici vergilendirme gibi uygulamalar -fon miktarını azaltacağı için- ücretlerin düşmesine neden olacaktır. Ücret Fonu Teorisine göre piyasayı kısıtlayan düzenlemeler ve sendikalar ücretleri ancak kârlar pahasına artabilecektir ki bu da kalıcı bir artış olmayacaktır.

Soru 57

Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücret Fonu Teorisi
B
Doğal Ücret Teorisi
C
Artık Değer Teorisi
D
Marjinal Verim Teorisi
E
Pazarlık Gücü Teorisi
Açıklama:
Artık Değer Teorisi; malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisidir.

Soru 58

I. Klasik teoriler ücretlerin neden doğal ücretler düzeyinde kilitlendiğini Malthus’ un nüfus teorisine dayandırmakta iken, Marx bunu kapitalizmin kalabalık bir işsizler ordusu yaratmasına bağlar. II. Klasik iktisatçıların bakış açısıyla doğal ücret işçinin çalışma gücünü koruması ve neslini devam ettirebilmesi için gerekli malların tutarı ile ölçülmekte iken, Marx işçinin iklim ve toplumsal gelişme koşullarına göre değişen sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını da doğal ücrete dahil etmiştir. III. Artık değerin artışı, klasik iktisatçıların bakış açısına göre çalışma sürelerinin uzamasıyla, Marx’ a göre ise işgücünün veriminin artmasıyla mümkündür. Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Klasik Ücret Teorisi ve Marksist Ücret Teorisi (Artık Değer Teorisi) arasındaki farklılıklar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Marksist yaklaşım doğal ücret konusunda klasik iktisatçıların görüşlerine benzer şeyler söyler. Bununla birlikte Marksist Artık Değer Teorisinin Klasik Doğal Ücret Teorisinden iki açıdan farklılaştığını belirtmek gerekir. Birincisi, klasik iktisatçıların bakış açısıyla doğal ücret işçinin çalışma gücünü koruması ve neslini devam ettirebilmesi için gerekli malların tutarı ile ölçülmekte iken, Marx işçinin iklim ve toplumsal gelişme koşullarına göre değişen sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını da doğal ücrete dahil etmiştir. Marksist teori ile klasik ücret teorisi arasındaki ikinci nüans (küçük farklılık) ‘ücretlerin neden doğal ücret düzeyinde kilitlendiği’ ne yöneliktir. Klasik teoriler bunu Malthus’ un nüfus teorisine dayandırmakta iken, Marx bunu kapitalizmin kalabalık bir işsizler ordusu (yedek işçi ordusu) yaratmasına bağlar.

Soru 59

I.Beslenme Modeli
II.Kaytarma Modeli
III. İşçi Devri Modeli
IV. İçsel Emek Piyasaları Modeli
Etkin Ücret Teorisi’ ni savunan iktisatçılar, piyasa denge ücretinin üstünde ödenecek ücretlerin verimliliği nasıl arttıracağını açıklarken yukarıdaki modellerin hangilerinden yararlanmışlardır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Etkin Ücret Teorisi’ni savunan iktisatçılar piyasa denge ücretinin üstünde ödenecek ücretlerin verimliliği nasıl arttıracağını beş model yardımıyla açıklamışlardır. Bu modeller Beslenme Modeli, Kaytarma Modeli, İşçi Devri Modeli, Seçim Modeli ve Sosyolojik Model olarak adlandırılmıştır.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisinin başlıca varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Firmalar tümünü çalışanlarına yükleyemeyeceği işgücü devir oranı maliyetleri ile karşı karşıya bulunmaktadır.
B
İçeridekiler bir takım piyasa güçlerine sahiplerdir.
C
Firmaya yeni katılan işgücü, yeterli bir zaman sonrasında aynı işgücü devir maliyetine sahip olacak ve ücretini yeniden görüşme imkânına sahip olacaktır.
D
Değerin tek belirleyicisi olarak emektir.
E
İstihdam kararları, tek taraflı olmak üzere firmalar tarafından verilmektedir.
Açıklama:
İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisinin başlıca dört varsayımı bulunmaktadır. Teoriye göre; firmalar tümünü çalışanlarına yükleyemeyeceği işgücü devir oranı maliyetleri ile karşı karşıya bulunmaktadır. İçeridekiler bir takım piyasa güçlerine sahiplerdir. Firmaya yeni katılan işgücü, yeterli bir zaman sonrasında aynı işgücü devir maliyetine sahip olacak ve ücretini yeniden görüşme imkânına sahip olacaktır. İstihdam kararları, tek taraflı olmak üzere firmalar tarafından verilmektedir.

Soru 61

Marx’a göre bir malın değerini belirleyen husus aaşğıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sermaye
B
Faiz
C
Emek
D
Ücret
E
Fiyat
Açıklama:
Marx’a göre bir malın değerini belirleyen husus onun üretimi için harcanılan emek miktarıdır. Buna göre bütün serveti meydana getiren tek unsur ‘emek’ tir. Bununla birlikte Marx işverenlerin emek sahiplerine ancak kendileri ve ailelerinin günlük geçimlerini sağlamaya yetecek düzeyde ücret vereceklerini ileri sürer. Bu açıdan Marx’ın söylediği şey klasiklerin tunç kanunu ile söylediklerinden farklı değildir.

Soru 62

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Malthus'un Nüfus Teorisi
C
Ücret Fonu Teorisi
D
Artık Değer Teorisi
E
Marjinal Verimlilik Teoisi
Açıklama:
Geleneksel Ücret Teorileri
Ücretin Tunç Kanunu: Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 63

Nüfusun geometrik hızla ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Marjinal Verimlilik Teorisi
C
Malthus'un Nüfus teorisi
D
Ücret Fonu Teorisi
E
Artık Değer Teorisi
Açıklama:
Geleneksel Ücret Teorileri
Malthus’un Nüfus Teorisi: Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve
aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teoridir.

Soru 64

İşçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan değere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Emeğin dönüşüm değeri
B
Emeğin değişim değeri
C
Emeğin cari değeri
D
Emeğin doğal değeri
E
Emeğin piyasa değeri
Açıklama:
Geleneksel Ücret Teorileri
Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır.

Soru 65

Ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları fonun bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ücretin Tunç Kanunu
B
Artık Değer Teorisi
C
Malthus'un Nüfus Teorisi
D
Marjinal Verimlilik Teorisi
E
Ücret Fonu Teorisi
Açıklama:
Geleneksel Ücret Teorileri
Ücret Fonu Teorisi: Ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları fonun bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 66

Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Artık Değer Teorisi
B
Ücret Fonu Teorisi
C
Malthus'un Nüfus Teorisi
D
Marjinal Verimlilik Teorisi
E
Ücretin Tunç Kanunu
Açıklama:
Geleneksel Ücret Teorileri
Artık Değer Teorisi: Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek artık değer sağladığını ileri süren Marksist ücret teorisidir.

Soru 67

I. Marjinal verimlilik teorisi
II. İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisi
III: Satın Alma Gücü Teorisi
IV: Artık Değer Teorisi
Yukarıdakilerden hangileri Çağdaş ücret teorilerindendir?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorileri; Marjinal Verimlilik Teorisi, Pazarlık Gücü Teorisi, Etkin Ücret Teorisi, İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi, Örtülü Anlaşmalar Teorisi ve Satın Alma Gücü Teorisi’dir.

Soru 68

Ücretlerin tam rekabet piyasası koşulları altında işgücünün marjinal verimliliğine göre belirlendiğini savunan çağdaş ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Satın Alma Gücü Teorisi
B
Pazarlık Gücü Teorisi
C
Etkin Ücret Teorisi
D
Marjinal Verimlilik Teorisi
E
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorileri
Marjinal Verimlilik Teorisi: Ücretlerin tam rekabet piyasası koşulları altında işgücünün marjinal verimliliğine göre belirlendiğini savunan çağdaş ücret teorisidir

Soru 69

Ücretlerin bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirleneceğini savunan çağdaş ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etkin Ücret Teorisi
B
Pazarlık Gücü Teorisi
C
Marjinal Verimlilik Teorisi
D
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
E
Satın Alma Gücü Teorisi
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorileri
Pazarlık Gücü Teorisi: Ücretlerin bir alt ve üst sınır arasında işçiler ile işverenlerin pazarlık güçlerine bağlı olarak belirleneceğini savunan çağdaş ücret teorisidir.

Soru 70

I. Beslenme Modeli
II. Kaytarma Modeli
III. Seçim Modeli
IV- İkame Modeli
Yukarıdakilerden hangileri Etkin Ücret Modellerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve IV
D
I ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorileri
Etkin Ücret Modelleri; Beslenme Modeli, Kaytarma Modeli, İşçi Devri Modeli, Seçim Modeli ve Sosyolojik Model olarak adlandırılmıştır.

Soru 71

İşgücüne etkin ücret vererek işten ayrılma oranlarının azaltılabileceği ve bu yolla maliyet tasarrufu ve verimlilik artışı sağlanabileceğini savunan etkin ücret modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beslenme Modeli
B
İşçi Devri Modeli
C
Kaytarma Modeli
D
Seçim Modeli
E
Sosyolojik Model
Açıklama:
Çağdaş Ücret Teorileri
İşçi Devri Modeli: İşgücüne etkin ücret vererek işten ayrılma oranlarının azaltılabileceği ve bu yolla maliyet tasarrufu ve verimlilik artışı sağlanabileceğini savunan Etkin Ücret Modelidir.

Soru 72

'Liberal düşünürlerden Cantillon, Turgot ve Adam Smith'in formüle ettikleri ücretin Tunç Kanunu aslında ilk kez ............ tarafından ileri sürülmüştür' cümlesinde boş bırakılan kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Milton Friedman
B
David Ricardo
C
Arthur Okun
D
Alan Greenspan
E
David Shapiro
Açıklama:
Liberal düşünürlerden Cantillon, Turgot ve Adam Smith'in formüle ettikleri ücretin Tunç Kanunu aslında ilk kez David Ricardo'nun 1817 yılında yayınladığı İktisat Politikası ve Vergileme Prensipleri adlı eserinde ileri sürülmüştür

Soru 73

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pazalık Gücü Teorisi
B
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
C
Etkin Ücret Teorisi
D
Ücretin Tunç Kanunu
E
Sendikal Güç Teorisi
Açıklama:
Seçeneklerden sadece 'D' seçeneği 'klasik' ücret teorisidir

Soru 74

Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren klasik nüfus bilimci ve iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir

Seçenekler

A
T. Robert Malthus
B
D. Shapiro
C
K. Arrow
D
G. Becker
E
F. Fukuyama
Açıklama:
Seçeneklerden sadece T. Robert Malthus 1766-1834 yılları arasında yaşamış 'klasik' nüfus bilimci ve iktisatçıdır. Diğerleri çağdaş iktisatçılardır.

Soru 75

Klasik ücret teorisine göre işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan ücret aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Seçenekler

A
Etkin Ücret
B
Pazarlık Ücreti
C
Hisse Ücreti
D
Doğal Ücret
E
Piyasa Ücreti
Açıklama:
Klasik ücret teorisine göre işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan ücret 'Doğal Ücret' olarak adlandırılır.

Soru 76

Ücret Fonu Teorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Doğal ücret teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini yeterince açıklayamadığı için ortaya atılmıştır
B
Emek gelirinin düşük düzeyde kalacağını savunduğu için Tunç Kanunu kadar karamsar bir teoridir
C
Bu teoriye göre sermaye/nüfus oranının değiştirmenin dışında işgücünün durumunu düzeltmenin başka yolu yoktur
D
Piyasayı kısıtlayan düzenlemeler ve sendikalar hem karları hem de ücretleri kalıcı olarak arttırır
E
Vergilendirmeler sermayenin çoğalmasını önleyerek fon miktarını azaltır
Açıklama:
Piyasayı düzenleyen kısıtlamalar ve sendikalar ücretleri geçici olarak ve ancak karlar pahasına arttırabilir.

Soru 77

I- Çalışma sürelerinin uzaması, II- İşgücü verimliliğinin azalması, II- Sendikaların güçlenmesi, IV- İşçinin piyasa ücretinin artması
Aşağıdakilerden hangisi K. Marx'a göre artık değeri arttırır?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Diğre seçenekler artk değeri azaltırken çalışma sürelerinin uzaması artık değerin artmasına neden olur.

Soru 78

'Marjinal Verim Teorisi .............ilkesinin tam rekabet piyasalarında değişim değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağının emek değil fayda ya da kullanım değeri olduğunu savunmaktadır' cümlesinde boş bırakılan kısmı aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Toplam fayda
B
Ortalama fayda
C
Marjinal fayda
D
Toplam maliyet
E
Ortalama maliyet
Açıklama:
Marjinal Verim Teorisi marjinal fayda ilkesinin tam rekabet piyasalarında değişim değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağının emek değil fayda ya da kullanım değeri olduğunu savunmaktadır'

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi pazarlık gücünü etkileyen yapısal/kurumsal faktörler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Konjonktürel durum
B
Grev sigortası
C
Ücret ve fiyat kontrollerine dayanan gelirler politikası
D
Üretimin yapısı
E
Ürün talebinin esnekliği
Açıklama:
Grev sigortası pazarlık gücünü etkileyen kurumsal/yapısal faktörlerdendir

Soru 80

Etkin ücretin işçiler tarafından işverenin hediyesi gibi algılanarak onların firmaya olan sadakatlarını arttıracağını ve verimliliklerini yükselteceğini ileri süren etkin ücret modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beslenme modeli
B
Kaytarma modeli
C
Sosyolojik model
D
İşçi devri modeli
E
Seçim modeli
Açıklama:
Etkin ücretin işçiler tarafından işverenin hediyesi gibi algılanarak onların firmaya olan sadakatlarını arttıracağını ve verimliliklerini yükselteceğini ileri süren etkin ücret modeli 'Sosyolojik Model' dir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisi'nin dayandığı temel noktadır

Seçenekler

A
Ürün piyasalarının tam rekabetçi oluşu
B
Emek piyasalarında mobilitenin kusursuz olması
C
İşçi devri maliyetlerinin yüksek olması
D
Emek piyasalarında çalışanların homojen olması
E
Emek piyasalarında işlerin homojen olması
Açıklama:
İçeridekiler-Dışarıdakiler Teorisi'nin dayandığı temel nokta işçi devri maliyetlerinin yüksek olmasıdır

Soru 82

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal Verim Kanunu
B
Ücretin Tunç Kanunu
C
Azalan Verimler Kanunu
D
Etkin Ücret Kanunu
E
Azalan Kar Hadleri Kanunu
Açıklama:
Ücretin Tunç Kanunu:
Liberal düşünürlerden Cantillon, Turgot ve Adam Smith ücretlerdeki uzun dönemli değişme-leri açıklamak amacıyla formüle ettikleri Ücretin Tunç Kanunu aslında ilk kez David Ricardo’nun 1817 yılında yayınladığı ‘İktisat Politikası ve Vergileme Prensipleri’ adlı eserinde ileri sürülmüştür. Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 83

Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teorinin kurucusu kimdir?

Seçenekler

A
Smith
B
Marx
C
Malthus
D
Keynes
E
Ricardo
Açıklama:
Kötümser bir demografi teorisi olan Malthus’un Nüfus Teorisi insanlardaki üreme içgüsünün insan iradesinden ve menfaat duygusundan daha kuvvetli olduğunu ileri sürer. Malthus, 18. Yüzyıl sonlarına doğru yapılmış gözlemleri dikkate alarak, nüfusun kaydedeceği uzun dönemli gelişmenin, gıda maddeleri üretimindeki artıştan daha hızlı olacağını savunmuştur. Malthus’a göre nüfus artışının 1. 2. 4. 8, 16, 32, 64, 128 ve 256 şeklinde geometrik bir dizi izleyerek çoğalmasına karşılık, tarım ürünleri üretim artışının en iyimser tahminlerle 1, 2. 3. 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 gibi aritmetik bir dizi temposu izleyecektir. Bu durum doğal olarak zaman içinde ciddi bir beslenme sorunu doğuracaktır.

Soru 84

Ücretin Tunç Kanunu hangi ücret teorisi kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Klasik ücret
B
Etkin ücret
C
Asgari ücret
D
Pazarlık ücreti
E
Çağdaş ücret
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri olan Ücretin Tunç Kanunu emeği tıpkı bir ‘mal’ gibi değerlen-dirmiştir. Buna göre emeğin değeri sonuçta üretim maliyetlerine bağlıdır. Bu noktada emeğin ‘doğal’ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri söz konusudur. Eme-ğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettir-meye yetecek olan fiyattır.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi ücretin işverenlerin bu amaçla daha önce ayırdıkları para kaynağının bir fonksiyonu olduğunu savunan klasik ücret teorisidir?

Seçenekler

A
Doğal Ücret Teorisi
B
Ücret Farklılıkları Teorisi
C
Pazarlık Gücü Teorisi
D
Etkin Ücret Teorisi
E
Ücret Fonu Teorisi
Açıklama:
Ücret Fonu Teorisi Doğal Ücret Teorisinin kısa dönemde ücret değişmelerini açıklamadaki yetersizliklerini gidermek için ortaya atılmıştır. Doğal Ücret Teorisi ücretlerin oluşumunda emek arzına büyük önem verirken Ücret Fonu Teorisi ücret dü-zeyindeki değişiklikleri emek talebindeki değişmeler ile açıklamaya çalışmıştır.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi malın değerinin tek belirleyisinin emek olduğunu ve işverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret verdiğini ileri süren Marksist ücret teorisidir?

Seçenekler

A
Doğal Ücret Teorisi
B
Etkin Ücret Teorisi
C
Ücret Fonu Teorisi
D
Artık Değer Teorisi
E
Pazarlık Gücü Teorisi
Açıklama:
Marx’a göre bir malın değerini belirleyen husus onun üretimi için harcanılan emek miktarıdır. Buna göre bütün serveti meydana getiren tek unsur ‘emek’ tir. Bununla birlikte Marx işverenlerin emek sahiplerine ancak kendileri ve ailelerinin günlük geçimlerini sağlamaya yetecek düzeyde ücret vereceklerini ileri sürer. Bu açıdan Marx’ın söylediği şey klasiklerin tunç kanunu ile söylediklerinden farklı değildir.

Soru 87

"Marjinal Verimlilik Teorisi" marjinal fayda ilkesinin tam rekabet piyasalarında mübadele (değişim) değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağını emek yerine hangi kavram ile ilişkilendirmektedir?

Seçenekler

A
Fayda
B
Değişim değeri
C
Piyasa koşulları
D
Sendikalar
E
Piyasa
Açıklama:
Marjinal Verimlilik Teorisi marjinal fayda ilkesinin tam rekabet piyasalarında mübadele (değişim) değerini belirlemeye yettiği görüşünden hareketle mübadele değerinin kaynağının emek değil fayda yada kullanım değeri olduğunu savunmaktadır. Teorinin ana aktörü ‘işveren’ dir. Çünkü işveren hem tüketici tercihlerini gözetlemek zorundadır hem de çalışacak emek miktarının (istihdam) belirlenme-sinde karar alıcı konumundadır. Marjinal Verimlilik Teorisine göre mal ve hizmet üretim miktarını be-lirleyen temel unsur tüketicilerin faydası veya satın alma isteğidir.

Soru 88

Marjinal Verim Teorisi kadar eski bir teori olan "Pazarlık Gücü Teorisi" kim tarafından formüle edilmiştir?

Seçenekler

A
J. Davidson
B
A. Smith
C
D. Ricardo
D
T. Malthus
E
D. Ricardo
Açıklama:
İlk kez J. Davidson tarafından formüle edilen bu teori aslında Marjinal Verim Teorisi kadar eski bir teoridir. Klasik teorilerin karamsarlığı ve Marji-nal Verim Teorisinin ütopik varsayımları ile kıyas-landığında ‘gerçekci’ sayılabilecek bir teoridir.Pazarlık Gücü Teorisi’ne göre ücretlerin üst ve alt sınırları vardır.

Soru 89

İşçilere etkin ücret verilmesinin onların daha kaliteli gıdalar tüketmelerini ve hastalandıkları zaman daha iyi sağlık hizmeti satın almalarını sağlayarak verimliliği arttırdığını ileri süren etkin ücret modeli nasıl adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Doğal Ücret
B
Mutluluk Modeli
C
Beslenme Modeli
D
Kaytarma Modeli
E
Asgari Ücret Modeli
Açıklama:
Beslenme Modeliİşçilere etkin ücret verilmesinin onların daha iyi beslenmelerini ve hastalandıkları zaman daha iyi sağlık hizmeti satın alma-larını sağlayarak verimliliği arttırdığını ileri süren etkin ücret modelidir.
Beslenme Modeli’ne göre işçilerin beslenmeleri ile verimlilikleri arasında doğru yönlü bir ilişki var-dır. Buna göre daha yüksek ücret karşılığı çalışan işçiler daha iyi beslenecekler, fiziksel açıdan daha güçlü olacaklardır.

Soru 90

Aşağıdaki etkin ücret modellerinden hangisi "piyasadaki diğer firmalardan yüksek ücret verilmesi sayesinde çalışmaktan kaçınan işçinin işten atılmasının fırsat maliyetinin yükseltileceğini, böylece işçinin daha gayretli çalışacağını" ileri sürer?

Seçenekler

A
Beslenme Modeli
B
Kaytarma Modeli
C
İşçi Devri Modeli
D
Seçim Modeli
E
Sosyolojik Model
Açıklama:
Kaytarma Modeli olarak adlandırılan etkin üc-ret yaklaşımı ise ücretler ile verimlilik arasındaki ilişkiyi işten çıkarılmanın fırsat maliyetinin yüksel-tilmesi ile açıklamaktadır.

Soru 91

İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisini ortaya koyan kişiler hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Adam Smith ve David Ricardo
B
Thomas Malthus ve Assar Lindbeck
C
Assar Lindeck ve Adam Smith
D
Karl Marks ve David Ricardo
E
Assar Lindbeck ve Dennis Snower
Açıklama:
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi işçi devri maliyetinin yüksekliğine dayanan ve ücretlerin azalma yö-nünde katılığını açıklayan ücret teorisidir. Teori Assar Lindbeck ve Dennis Snower’ in 1984 yılında başlayan seri çalışmaları ile ortaya konulmuştur.

Soru 92

Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisi aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tunç Yasası
B
Koruma Ücreti Yasası
C
Asgari Ücret Yasası
D
Marjinal Ücret Yasası
E
Toplam Ücret Yasası
Açıklama:
Klasik ücret teorilerinden biri olan Ücretin Tunç Kanunu emeği tıpkı bir ‘mal’ gibi değerlendirmiştir. Buna göre emeğin değeri sonuçta üretim maliyetlerine bağlıdır. Bu noktada emeğin ‘doğal’ve ‘piyasa’ olmak üzere iki değeri söz konusudur. Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. Emeğin piyasa değeri ise
diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır (piyasa ücreti). Buna göre emek kıt olduğu zaman ücret yüksek, bol olduğu
zaman ise düşük olacaktır. Kısa dönemde emeğin piyasa fiyatı emek arz ve talebindeki değişmelere bağlı olarak doğal fiyatından farklılaşabilir. Ancak
bu durum orta vadede giderilmek ve piyasa ücreti doğal ücrete yaklaşmak zorundadır.
Ücretin Tunç Kanunu Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin
üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir.

Soru 93

Malthus, 18. Yüzyıl sonlarına doğru yapılmış gözlemleri dikkate alarak, insanlığı sonunda, açlığın beklediği teorisinde, bu sonucun ortaya çıkmasına neden olan gerekçe aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Nüfusun kaydedeceği uzun dönemli gelişmenin, gıda maddeleri üretimindeki artıştan daha hızlı olması
B
Tarım ürünleri üretimindeki artış hızının verimliliğin altında olması
C
Tarım ürünlerindeki üretim artışının, sanayi üretimi artışından az olması
D
Emek piyasasında tarım üretimi yapacak olan emek arzı artış miktarının, tarım ürünü talep edenlerin altında olması
E
Sanayi ve teknolojide artan bir ivme olmasına rağmen bu durumun tarım üretimine yeterinde yansımaması
Açıklama:
Malthus’un Teorisine göre nüfus ile beslenme imkânları arasındaÜcretin Tunç Kanunu Ücret düzeyinin asgari geçim düzeyinin üstüne çıkmayacağını savunan klasik ücret teorisidir. Malthus’un Nüfus Teorisi Nüfusun geometrik ve tarım ürünleri üretiminin aritmetik hızla artacağını ve aşırı nüfus artışının beslenme sorunları ve ölümlere yol açacağını ileri süren teoridir. Ücret Teorileri ki gelişme farkının iki yüzyıl sonra 256 ya karşı 9 ve üç yüzyıl sonra 4096 ya karşı 13 oranında olacağına işaret etmiştir (1). Malthus dünyada önemli ölçüde henüz kullanılmayan imkânlar ve kaynaklar olmasına karşılık günün birinde dünyanın nüfusunu besleyememek tehlikesi ile karşılaşacağından endişe etmiştir.
Kötümser bir demografi teorisi olan Malthus’un Nüfus Teorisi insanlardaki üreme içgüsünün insan iradesinden ve menfaat duygusundan daha kuvvetli
olduğunu ileri sürer. Malthus, 18. Yüzyıl sonlarına doğru yapılmış gözlemleri dikkate alarak, nüfusun kaydedeceği uzun dönemli gelişmenin, gıda maddeleri üretimindeki artıştan daha hızlı olacağını savunmuştur. Malthus’a göre nüfus artışının 1. 2. 4. 8, 16, 32, 64, 128 ve 256 şeklinde geometrik bir
dizi izleyerek çoğalmasına karşılık, tarım ürünleri üretim artışının en iyimser tahminlerle 1, 2. 3. 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 gibi aritmetik bir dizi temposu izleyecektir. Bu durum doğal olarak zaman içinde ciddi bir beslenme sorunu doğuracaktır.

Soru 94

Tunç yasasına göre; emeğin doğal değerinin, piyasa fiyatına yaklaşmasını sağlayan mekanizma aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Emek arzının artması
B
Emek talebinin artması
C
Emek talebinin azalması
D
Emek arzının azalması
E
Emeğin marjinal verimliliğinin düşmesi
Açıklama:
Klasik iktisatçılardan D. Ricardo 1823 yılında kaleme aldığı ‘Ekonomi Politiğin İlkeleri’ adlı kitabında emeğin piyasa ücretinin doğal ücrete eşitlenme sürecini Malthus’un yukarıda kısaca açıklanan teorisine dayandırır. Ona göre emeğin piyasa ücreti doğal ücreti geçerse işçilerin refah düzeyleri artacaktır.
Emeğin doğal değeri veya fiyatı (doğal ücret) işçilerin geçimlerini sağlamaya ve hayatlarını devam ettirmeye yetecek olan fiyattır. Emeğin piyasa değeri ise
diğer mallarda olduğu gibi arz ve talebin kesişmesi ile ortaya çıkan fiyatıdır (piyasa ücreti). Buna göre emek kıt olduğu zaman ücret yüksek, bol olduğu
zaman ise düşük olacaktır. Kısa dönemde emeğin piyasa fiyatı emek arz ve talebindeki değişmelere bağlı olarak doğal fiyatından farklılaşabilir. Ancak
bu durum orta vadede giderilmek ve piyasa ücreti doğal ücrete yaklaşmak zorundadır.

Soru 95

Doğal ücret düzeyinin piyasa ücret düzeyini geçmesi durumunda emek piyasasında gerçekleşecek olası etki aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Emek arzı artacak ve Kıtlık (Nedret Kanunu) devreye girecek ve piyasa ücreti düşecektir.
B
Emek arzı azalacak ve Kıtlık (Nedret Kanunu) devreye girecek ve piyasa ücreti artacaktır.
C
Emek talebi artacak ve Kıtlık (Nedret Kanunu) devreye girecek ve piyasa ücreti düşecektir.
D
Emek talebi azalacak ve Kıtlık (Nedret Kanunu) devreye girecek ve piyasa ücreti düşecektir.
E
Emek arzı ve emek talebi artacak ve Kıtlık (Nedret Kanunu) devreye girecek ve piyasa ücreti düşecektir.
Açıklama:
Tersi durumda, emeğin piyasa ücreti doğal ücretinin altında olduğunda ise işçiler sefalete düşecekler ve özellikle çocuk ölümleri artacaktır. Düşük ücretler aynı zamanda insanların evliliklerini ertelemelerine sebep olacaktır. Bu faktörler orta
vadede emek arzının azalmasına, bu ise emeğin piyasa ücretinin doğal ücret düzeyine yükselmesine yol açacaktır. Bu nedenle klasik iktisatçılara göre
uzun dönem emek arz eğrisi doğal ücret düzeyinde sonsuz esneklikte bir eğridir
Klasik iktisatçılardan D. Ricardo 1823 yılında kaleme aldığı ‘Ekonomi Politiğin İlkeleri’ adlı kitabında emeğin piyasa ücretinin doğal ücrete eşitlenme sürecini Malthus’un yukarıda kısaca açıklanan teorisine dayandırır. Ona göre emeğin piyasa ücreti doğal ücreti geçerse işçilerin refah düzeyleri artacaktır. Bu durum onların daha iyi koşullarda yaşamalarını sağlamanın yanı sıra nüfus artışını da
teşvik edecektir. İşçilerin sayısı arttığı zaman ise ‘kıtlık (nedret) kanunu’ devreye girecek ve piyasa ücretinin azalmasını sağlayacaktır. Bu azalma piyasa ücretlerini doğal ücret düzeyine -hatta kimi durumda onun da altına- indirecektir.

Soru 96

Emeğin piyasa ücreti, doğal ücretin altında ya da üstünde yer alabilir ancak her iki durumda da uzun vadede piyasa ücreti ve doğal ücret birbirine yakınsayarak davranmaktadır. Klasiklere göre bu durum aşağıdaki sonuçlardan hanginin ortaya çıkmasına neden olur?

Seçenekler

A
Emek arz eğrisinin sonsuz esnek olmasına
B
Emek talep eğrisinin sonsuz esnek olmasına
C
Emek arz eğrisinin esnekliğinin sıfır olmasına
D
Emek talep eğrisinin esnekliğinin sıfır olmasına
E
Emek arz ve talep eğrilerinin esnekliklerinin sabit olmasına
Açıklama:
Dikey eksende reel ücret oranı, yatay eksende ise nüfus yer almaktadır. Klasik görüşe göre ekonominin iyi zamanlarında reel ücret artışı işçilerin daha iyi beslenmelerine, hastalıklardan daha iyi korunmalarına ve daha fazla çocuk sahibi
olmalarına, kötü sağlık koşullarından kaynaklanan ölümlerin daha az olmasına neden olur. Ancak hem Malthus’un Nüfus Prensibi nedeniyle gıda maddelerinin üretimi aynı hızla artmayacağı için nüfusun artması, hem de emek arzının fazla artmasına bağlı olarak reel ücretlerin düşüş sürecine girmesi bir süre sonra kisi başına düşen gıda maddeleri miktarının azalmasına (kötü beslenme) ve buna bağlı olarak ölümlere neden olacaktır. İşgücünün piyasadaki toplam talebi karşılayamayacak düzeyde azalması ise bir sonraki dönemde reel ücretlerin tekrar yükselmesine ve sarmalın tekrarlanmasına neden olacaktır.
Emeğin piyasa ücreti doğal ücretinin altında olduğunda ise işçiler sefalete düşecekler ve özellikle çocuk ölümleri artacaktır. Düşük ücretler aynı zamanda insanların evliliklerini ertelemelerine sebep olacaktır. Bu faktörler orta vadede emek arzının azalmasına, bu ise emeğin piyasa ücretinin doğal ücret düzeyine yükselmesine yol açacaktır. Bu nedenle klasik iktisatçılara göre uzun dönem emek arz eğrisi doğal ücret düzeyinde sonsuz esneklikte bir eğridir .

Soru 97

Malın değerinin tek belirleyicisinin emek olduğunu savunan Marksist teoriye göre artık değer sağlaması durumu aşağıdaki seçeneklerde verilen durumlardan hangisi ile gerçekleşmektedir?

Seçenekler

A
İşverenin işçiye ürettiği değerin altında ücret vererek
B
Malın ya da hizmetin değerinin altında ücret ödeyerek
C
Ücretin belirlenmesi sürecini piyasa koşullarına bırakarak
D
Mal ve hizmet üretiminde ödenen ücret düzeyini emeğin marjinal verimliliğine eşitleyerek
E
MPPL>w seviyesinde ücret ödeyerek
Açıklama:
Marx -değerin tek belirleyicisi olarak emeği kabul ettiği için- işverenlerin işçilere sadece asgari (minimum) düzeyde geçinmelerine yetecek kadar ücret verdiklerini, bu ücret ile malın piyasa fiyatı arasındaki farkı (kıymet fazlası) ise kendileri için alıkoyduklarını savunmaktadır.
Marx’a göre bir malın değerini belirleyen husus onun üretimi için harcanılan emek miktarıdır. Bunagöre bütün serveti meydana getiren tek unsur ‘emek’ tir. Bununla birlikte Marx işverenlerin emek sahiplerine ancak kendileri ve ailelerinin günlük geçimlerini sağlamaya yetecek düzeyde ücret vereceklerini ileri sürer. Bu açıdan Marx’ın söylediği şey klasiklerin tunç kanunu ile söylediklerinden farklı değildir.

Soru 98

Marksist teori ile klasik ücret teorisi arasında küçük farklılıklar olduğu bilinmektedir. Marks'a göre, ücretlerin doğal ücret düzeyinde oluşmasını sağlayan mekanizmanın temel belirleyicisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Yedek İşçi Ordusu
B
Emek Talebi Fazlası
C
Emek Arzı Yetersizliği
D
Emeğin Marjinal Verimliliğindeki Artış
E
Emeğin Marjinal Verimliliğindeki Azalış
Açıklama:
Marx’a göre ekonomi büyürken emeğin de içinde değişken sermaye olarak yer aldığı- toplam sermaye artmakta, ancak emek talebi buna ayak uyduramadığı için istihdam giderek azalan bir tempoda artabilmektedir. Marx emek talebinin işgücü arzındaki artıştan az olmasının bir nedeninin de makineleşme olduğunu belirtir.
Marksist teori ile klasik ücret teorisi arasındaki ikinci nüans (küçük farklılık) ‘ücretlerin neden doğal ücret düzeyinde kilitlendiği’ ne yöneliktir. Klasik teoriler bunu Malthus’un nüfus teorisine dayandırmakta iken, Marx bunu kapitalizmin kalabalık bir işsizler ordusu (yedek işçi ordusu) yaratmasına bağlar. Bu işsizler ordusu piyasa ücretlerinin uzun dönemde geçimlik düzeye düşmesinin
ana nedenidir.

Soru 99

K. Marx işverenlerin işçilere ücret olarak işgücünün maliyet fiyatını ödediklerini
işçileri sömürdüklerini ileri sürmektedir. K.Marks'a göre artık değerin ortaya çıkmasını sağlayan nedenler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
çalışma sürelerinin uzaması/veriminin artması
B
çalışma sürelerinin kısalması /veriminin artması
C
çalışma sürelerinin uzaması/veriminin azalması
D
ücretlerin artması/veriminin artması
E
çalışma sürelerinin uzaması/ücretlerin azalması
Açıklama:
Marksist yaklaşım açısından artık değerin olmaması ve ücretlerin malın bütün değerine eşit olması gerekir. Marx’a göre üretim faaliyetlerinin işçilerin
eline geçmesi durumunda işçiye ait kıymet fazlasını (artık değer) almaya kalkışacak bir işveren zümresi kalmayacaktır. ‘Artık değer işçinin hakkıdır’ görüşünü savunan K. Marx hükümetin yönetiminin işçilerin hakimiyeti ve denetimine dayanması ile sorunun çözüleceğini belirtmiştir.
Görüldüğü gibi K. Marx işverenlerin işçilere ücret olarak işgücünün maliyet fiyatını ödediklerinivişçileri sömürdüklerini ileri sürmektedir. Bu görüşe göre artık değeri iki şey arttırır. Bunlardan birincisivçalışma sürelerinin uzamasıdır. İkincisi ise işgücünün veriminin artmasıdır. İşçiye ödenecek ücret her koşulda aynı kalacağı için işçinin verimlilik artışı sebebiyle eskisine nazaran daha fazla mal ve hizmet üretmesi işverenin artık değerini arttıracaktır.

Soru 100

İstihdamı emeğin ücretini belirleyen verimlilik ile sınırlayan teori aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marjinal Verimlilik Teorisi
B
Pazarlık Gücü Teorisi
C
Etkin Ücret Teorisi
D
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi
E
Satın Alma Gücü Teorisi
Açıklama:
Marjinal Verim Teorisine göre ücretler ile verimlilik arasındaki ilişki her ikisinin birbirini karşılıklı olarak etkiledikleri gidiş-gelişli bir yol yerine sadece verimlilikten ücretlere doğru giden tek şeritli yol gibidir. Buna göre emek verimliliğinin artması marjinal ürün gelirini arttıracağı için doğal olarak
ücretin de artmasına neden olacaktır.
teori işgücünün homojen olduğunu ve emeğin dağılımının fiyat mekanizması tarafından gerçekleştiğini savunur. Teoriye göre hem işçiler, hem de işverenler rasyonel davranırlar. Emek arzı ve emek talebi reel ücret oranları tarafından belirlenir. Çalışanların gelirleri emek arz ve talebi arasındaki ilişkiye bağlıdır. Emek talebi işgücünün marjinal verimliliğine bağlıdır. Bir başka deyişle istihdam emeğin ücretini belirleyen verimlilik ile sınırlıdır. İşçiler bu sınırı oluşturan
verimliliklerini arttırmadan ücretler doğal düzeylerinin (yani marjinal verimliliğin parasal değerinin) üstünde arttırılırsa, işveren istihdam düzeyini son işçinin toplam ürüne yaptığı katkının parasal değerine (MRPL - Emeğin Marjinal Ürün Geliri) eşit oluncaya kadar azaltacağı için, istihdam azalacak ve işsizlik artacaktır

Soru 101

Etkin Ücret Teorisi İçerdekiler-Dışardakiler Teorisi ve Örtülü Anlaşmalar Teorisi aşağıda verilen iktisadi ekollerden hangisi çerçevesinde değerlendirilmektedir?

Seçenekler

A
Yeni Keynesyen Okul
B
Klasik Okul
C
Yeni Klasik Okul
D
Monetarist Okul
E
Rasyonelist Okul
Açıklama:
Neoklasik Marjinal Verim Teorisinin ücretler ile verimlilik arasında
tek yönlü ilişkiyi kabul ettiği belirtilmişti. Buna göre Marjinal Verim Teorisi açısından sadece verimlilik artışları ücretlerin de artmasına neden olmakta, ancak ücret artışlarının verimlilik üzerinde etkisi olmayacağı varsayılmaktadır. Etkin Ücret Teorisi ücret artışlarının da verimliliği yükselteceğini kabul ederek Marjinal Verim Teorisinden farklılaşmaktadır.
Etkin Ücret Teorisi İçerdekiler-Dışardakiler Teorisi ve Örtülü Anlaşmalar Teorisi ile birlikte Yeni Keynesyen Okulun reel ücret katılığını açıklamaya
yönelik teorilerinden biridir (Kablamacı, 2011: 55). Etkin Ücret Teorisi işçilere denge ücretinin (piyasayı temizleyen ücret) üstünde ücret verildiği
zaman bunun maliyetleri arttırmakla birlikte çeşitli açılardan emek verimliliğini maliyet artışından daha fazla arttıracağını savunur. Dolayısıyla böyle davranmak sonuçta işveren kârlarını arttıracaktır.

Soru 102

Ücret artışlarının da verimliliği yükselteceğini kabul eden Çağdaş Ücret Teorisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Etkin Ücret Teorisi
B
Marjinal Verimlilik Teorisi
C
Pazarlık Gücü Teorisi
D
İçeridekiler- Dışarıdakiler Teorisi,
E
Örtülü Anlaşmalar Teorisi
Açıklama:
Etkin Ücret Teorisi işçilere denge ücretinin (piyasayı temizleyen ücret) üstünde ücret verildiği zaman bunun maliyetleri arttırmakla birlikte çeşitli açılardan emek verimliliğini maliyet artışından daha fazla arttıracağını savunur. Dolayısıyla böyle
davranmak sonuçta işveren kârlarını arttıracaktır.
Neoklasik Marjinal Verim Teorisinin ücretler ile verimlilik arasında
tek yönlü ilişkiyi kabul ettiği belirtilmişti. Buna göre Marjinal Verim Teorisi açısından sadece verimlilik artışları ücretlerin de artmasına neden olmakta, ancak ücret artışlarının verimlilik üzerinde etkisi olmayacağı varsayılmaktadır. Etkin Ücret Teorisi ücret artışlarının da verimliliği yükselteceğini kabul ederek Marjinal Verim Teorisinden farklılaşmaktadır.

Ünite 7

Soru 1

Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Bu unsurları kaç alt başlık altında inceleyebiliriz?

Seçenekler

A
5
B
3
C
2
D
7
E
4
Açıklama:
Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Bu unsurlar yedi alt başlık altında incelenebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 2

Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Gelir düzensizliği
B
İşin statüsü
C
Ücret artış ihtimali
D
Yan ödemeler
E
Çalışanın yaşı
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır.
Ölüm ve yaralanma riski
Gelir Düzenliliği
İşin statüsü
İşçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmadığı
Ücret artış ihtimali
Yan Ödemeler.
Çalışanın yaşı bunların dışında kaldığı için doğru cevap E'dir.

Soru 3

TEÜF uygulamasında kaç temel belirleyici söz konusudur?

Seçenekler

A
4
B
2
C
3
D
5
E
1
Açıklama:
TEÜF uygulamasında iki temel belirleyici söz konusudur. Bunlar ‘emek arzının büyüklüğü’ve ‘işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmak’ tır. Doğru cevap B'dir.

Soru 4

Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Bu nedenlerin başında hangisi gelir?

Seçenekler

A
Ölüm ve yaralanma riski
B
Gelir düzenliliği
C
İşin statüsü
D
Ücret artış ihtimali
E
Yan ödemeler
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. Doğru cevap A'dır.

Soru 5

KEPT’in bir versiyonu olan ‘İkili Emek Piyasaları’ görüşünde emek piyasalarının yapıları açısından farklı özellik taşıyan sektörlerden oluştuğu kabul edilir. İkili Emek Piyasalarında kaç sektör vardır?

Seçenekler

A
3
B
1
C
5
D
2
E
4
Açıklama:
KEPT’in bir versiyonu olan ‘İkili Emek Piyasaları’ görüşünde emek piyasalarının yapıları açısından farklı özellik taşıyan sektörlerden oluştuğu kabul edilir. Bunlar 'Birincil' ve 'İkincil' sektörlerdir. doğru cevap D'dir.

Soru 6

Hangisi ücret farklılığın nedenlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Bireysel tercih farklılığı
B
Beşeri sermaye farklılığı
C
İstihdamda rekabet farklılığı
D
Zaman tercihlerindeki farklılık
E
İşlerin ücret dışı yönlerine ilişkin tercihlerin farklılığı
Açıklama:
C şıkkı çözümdeki şıklar dışında kaldığı için doğru cevaptır.
Ücret farklılıkları sadece işlerin heterojenliğinden kaynaklanmaz. Tam rekabet piyasasının varsayımlarının tersine gerçek hayatta işgücü de homojen değil birbirinden farklı özelliktedir. İşgücünün iki açıdan farklılığı ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olur. Bunlardan birincisi bireysel tercihlerin farklı olması, ikincisi ise beşeri sermaye farklılığıdır.
Emek piyasalarında bireyler arası tercih farklılıkları ücret farklılıklarının nedenlerinden biridir. Bu farklılıklar iki şekilde ortaya çıkabilir. Birincisi işlerin ücret dışı yönlerine ilişkin tercihlerin farklılığı, ikincisi ise zaman tercihlerindeki farklılıklardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 7

İşgücü işlerin ücret dışı yönlerine bakış açılarının yanısıra ‘zaman tercihi’ bakımından da birbirinden farklı özellikte olabilir. Zaman tercihi bakımından insanlar kaça ayrılır?

Seçenekler

A
3
B
1
C
5
D
2
E
4
Açıklama:
İşgücü işlerin ücret dışı yönlerine bakış açılarının yanısıra ‘zaman tercihi’ bakımından da birbirinden farklı özellikte olabilir. Zaman tercihi bakımından insanlar bugüne odaklı (present oriented) ve geleceğe odaklı (future oriented) olmak üzere ikiye ayrılırlar. Doğru cevap D'dir.

Soru 8

Emek göçünün üç tür maliyeti vardır. Aşağıdakilerden hangisi doğrudan maliyet kapsamındadır?

Seçenekler

A
Göç nedeniyle kaybedilen gelir
B
Kişilerin aşina olduğu yeri terk etmesi
C
Kişinin yaşı
D
Göç edilen mesafe
E
Göç nedeniyle yapılan parasal harcamalar
Açıklama:
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti vardır. Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı yaptığı harcamalardır.

Soru 9

TEÜF uygulamasında iki temel belirleyici söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

Seçenekler

A
İşin statüsü
B
İşçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmaması
C
Ücret artış ihtimali
D
Emek arzının büyüklüğü
E
Ölüm ve yaralanma riski
Açıklama:
TEÜF uygulamasında iki temel belirleyici söz konusudur. Bunlar ‘emek arzının büyüklüğü’ve ‘işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmak’ tır. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

Hangisi Emek piyasalarında gözlenen ücret farklılıklarını açıklayan nedenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
İşçilerin beceri gereklerinin farklı olması
B
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
C
İşi öğrenmenin maliyeti
D
Sendika üyeliği
E
Firma ölçeği
Açıklama:
İşçilerin beceri gereklerinin farklı olması, Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar, sendika üyeliği ve firma ölçeği emek piyasalarında gözlenen ücret farklılıklarını açıklayan nedenlerden biriyken; işi öğrenmenin maliyeti bunların dışında kalmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, işlerin heterojen olmasının işçiye ödenen ücreti farklılaştırdığı durumlara örnek verilebilir?

Seçenekler

A
İşçilerin eğitim veya deneyimleri birbirlerinden farklı olabilir
B
Birincil ve ikincil sektörler arası geçirkenlik zayıf olabilir
C
İşçilerin, işin ücret dışı yönlerine ilişkin tercihleri farklı olabilir.
D
Emek hareketliliği tam rekabet piyasası varsayımlarında öngörüldüğü gibi olmayabilir.
E
İşçiler, bugüne odaklı veya geleceğe odaklı olabilir.
Açıklama:
İşlerin heterojenliğinin ücret farklılığı yarattığı durumlardan biri de katmanlı emek piyasalarının varlığıdır. Katmanlı emek piyasaları teorisi; emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu, sektörler arası geçirgenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teoridir. birincil sektörde kurumsal kurallara bağlı, sendikalaşma yüksek ve ödül sistemi gelişmiştir. bu nedenle de ücretler yüksektir. ikincil sektörde ise ortalama verimlilik ve ücretler düşüktür. KEPT'e göre ikincil sektörde çalışan işçiler birincil sektörde çalışmayı tercih etseler bile işverenin ayrımcı tutumları nedeniyle bunu gerçekleştiremezler.
Diğer seçenekler ise işgücünün heterojenliğine veya emek piyasası aksaklıklarına örnek oluşturmaktadır.

Soru 12

Ahmet Bey yıl boyu çalışabildiği iş yerinde yüksek miktarda karbonmonoksit gazına maruz kalmaktadır. Ahmet Bey montaj bandında rutin bir iş yapmak istememesine rağmen özel sağlık sigortası ve lojman imkanı nedeniyle işine devam etmektedir. Yukarıda verilen paragrafta, Ahmet Bey'in işinde telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulaması nedenlerinden hangisine değinilmemiştir?

Seçenekler

A
İşin statüsünün yüksek ya da düşük olması
B
Ölüm veya yaralanma riskinin varlığı
C
Ücret artış ihtimali veya yan ödemelerin varlığı
D
İşçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmaması
E
Gelir düzenliliğinin olması
Açıklama:
Sorunun seçeneklerinden her biri TEÜF uygulamasına neden olabilecek başlıklardır. Ahmet Bey'in
- yıl boyu çalışabiliyor olması gelirinin düzenli olduğuna,
- yüksek miktarda karbonmonoksite maruz kalması riskli bir işte çalıştığına yani ölüm ve yaralanma riskine,
- montaj bandında çalışması işin hızı üzerinde kontrol sahibi olmadığına
- özel sağlık sigortası ve lojman imkanları ise yan ödemelere
işaret etmektedir. Ancak parçada Ahmet Bey'in işinin prestijli olup olmadığına, isim yapmış bir firmada çalışıp çalışmadığına ya da statüye ilişkin bir açıklama yapılmamıştır.

Soru 13

İşletme sahibi Handan Hanım, işçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olması ve işçinin hatalı üretim yapmasının işletmeye büyük maliyetler getirmesi gibi durumların varlığında, işçisine kendi isteğiyle piyasa denge ücretinin üzerinde ücret vermektedir. Yukarıdaki paragrafa göre; Handan Hanım'ın yaptığı bu uygulama ücreti farklılaştıran kaynaklardan hangisine örnek verilebilir?

Seçenekler

A
İşverenin ayrımcılık yapma eğiliminden kaynaklanan ücret farklılıkları
B
Firma ölçeğinden kaynaklanan ücret farklılıkları
C
Telafi edici ücret farklılıkları
D
Katmanlı emek piyasalarından kaynaklanan ücret farklılıkları
E
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan ücret farklılıkları
Açıklama:
Etkin Ücret Teorisi, işçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olduğu, işçinin hatalı üretim yapmasının maliyetli olduğu, işin belirli bir süre spesifik işyerinde eğitim gerektirdiği durumlarda işverenlerin istekli olarak piyasa denge ücretinin üstünde ücret (etkin ücret ödemesi) verdiklerini söylemektedir. Etkin ücret ödemeleri işleri birbirinden farklı (heterojen) hale getirerek emek piyasalarında ücret farklılıklarına neden olabilmektedir.

Soru 14

Ayrımcılık yapılması suretiyle işçi ücretlerinde farklılığa neden olunmasıyla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Ayrımcılığın en önemli sonucu, eşit üretkenliğe sahip kişi ve gruplar arasındaki ücret farkını yok etmesidir.
B
Ayrımcılık uygulamada ücret ayrımı ve meslek ayrımı olarak iki şekilde görülür.
C
Ayrıma tabi tutulan grupların belli mesleklerde yoğunlaşması istihdam ayrımının sonucudur.
D
Emek piyasasında ayrımcılık sadece işverenler tarafından yapılır.
E
Emek piyasasında kadınlar, göçmenler ve azınlıklar ayrımcılıktan yoğun olarak etkilenirler.
Açıklama:
Yanlış olan cevapları eleyerek soruyu cevaplayabiliriz. Ayrımcılığın en önemli sonucu eşit üretkenliğe sahip kişi ve gruplar arasında ücret farklılığı yaratmasıdır. Ayrımcılık uygulamada istihdam, meslek ve ücret ayrımı olmak üzere üç şekilde görülür. Mesleki ayrım sonucunda ayrıma tabi tutulan grupların belli mesleklere girmeleri engellenerek istenmeyen mesleklerde yoğunlaşmaları sağlanır. Emek piyasalarında ayrımcılığı işveren, müşteriler ve diğer çalışma arkadaşları yapabilir. Emek piyasasının en çok mağdur edilen dezavantajlı grupları ise kadınlar, göçmenler, azınlıklardır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, işgücünün heterojen olması nedeniyle işçi ücretlerinde farklılaşmaya neden olan konulardan biridir?

Seçenekler

A
Emek piyasalarında rekabet edebilen ve edemeyen grupların var olması
B
Bir işverenin, aynı işi yapan kadın ve erkek işçilerine farklı ücretler ödemesi
C
Sendika üyesi işçilerin sendika üyesi olmayanlardan daha yüksek ücret alması
D
İşin, spesifik bir işyerinde bir süre eğitim almayı gerektirmesi
E
Belli bir sektörde emek arzının yüksek, talebin düşük olması
Açıklama:
İşgücünün heterojen olmasından kaynaklanan ücret farklılıklarını bireysel tercihlerin farklılığı ve beşeri sermaye olarak iki başlıkta toplayabiliriz. Beşeri sermayenin farklılığı ile rekabet edebilen ve rekabet edemeyen gruplar oluşmaktadır. Rekabet edebilen gruplar istihdama ulaşma bakımından işverenlerin birini diğerine tercih edebileceği, birbirini ikâme edebilen meslek gruplarından oluşur.Öte yandan gerek sahip oldukları beşeri sermaye türü ve stoku, gerekse işin gerektirdiği özellikler bakımından istihdamda birbiri ile rekabet edemeyen gruplar da vardır. Örneğin bir benzin pompacısı ile avukatın veya büro elemanı ile akademisyenin durumları böyledir. Bunların istihdam şartları ve ücret düzeyleri birbirinden bağımsızdır.

Soru 16

" ................... ...................kişiler bugünkü tüketimlerinden fedakarlık yaparak, ileride daha yüksek getiriler elde etmeyi tercih ederler. Örneğin eğitimlerine daha fazla yatırım yaparlar ya da BES gibi sistemlere dahil olurlar" Yukarıdaki paragrafta verilen boşluğu işgücünün zaman tercihi bakımından farklılığını gözeterek aşağıdakilerden en uygun olanı ile doldurunuz.

Seçenekler

A
Geleceğe odaklı
B
Bugüne odaklı
C
Ücret odaklı
D
Risk odaklı
E
Statü odaklı
Açıklama:
Gelecek odaklı kişiler bugünkü tüketimlerinden fedakarlık yaparak, ileride daha yüksek getiriler elde etmeyi tercih ederler. Örneğin eğitimlerine daha fazla yatırım yaparlar ya da BES gibi sistemlere dahil olurlar.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi işçilerin ücretlerinin farklılaşmasına neden olabilecek emek piyasası aksaklıklarından biridir?

Seçenekler

A
Emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar
B
İşçilerin beşeri sermayelerinin farklı olması
C
Bazı işlerin telafi edici ücret farklılıklarını gerektirmesi
D
İşçilerin bireysel tercihlerinin farklı olması
E
İşlerin beceri gereklerinin farklı olması
Açıklama:
Ücret farklılıklarına neden olan emek piyasası aksaklıklarını, bilgi eksikliği ve emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar olarak sayabiliriz. Bazı işlerin telafi edici ücret farklılıklarını gerektirmesi ve İşlerin beceri gereklerinin farklı olması işlerin heterojenliğine, İşçilerin beşeri sermayelerinin farklı olması ve İşçilerin bireysel tercihlerinin farklı olması ise işgücünün heterojenliğine örnek verilebilir.

Soru 18

İşgücü piyasasında iş aramakla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İş aramanın dolaylı maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir.
B
İş aramanın doğrudan maliyetini iş bulmak için yapılan ulaşım maliyeti oluşturur.
C
İş aramanın fırsat maliyeti işsizler için daha yüksekken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha düşüktür.
D
İş arayanların iş arama faaliyetine nerede nokta koyacakları iş aramanın marjinal getirisi ile marjinal maliyeti arasındaki ilişkiye bağlıdır.
E
İş aramak bütün maliyetlerine karşılık eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak gibi bir beşeri sermaye yatırımıdır.
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Emek göçü bir çeşit beşeri sermaye yatırımıdır.
B
Emek göçünün doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki tür maliyeti vardır.
C
Emek göçünün psikolojik maliyeti göç edilen mesafe ile doğru orantılıdır.
D
Emek göçü kimi durumlarda yüksek maliyetler gerektirebilir.
E
Zorlayıcı nedenlerin olmadığı durumlarda bireyler emek göçü kararını alırken rasyoneldir.
Açıklama:
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti vardır.

Soru 20

I. Sendikalı işçilerin daha yüksek ücret alma nedenlerinden biri verimlilik farklılığıdır. II. Küçük firmalarda büyük firmalara oranla işçi sayısı daha az, ücretler daha yüksektir. III. Genelde sendikalı işyerlerinde çalışma kuralları ve temposu daha gevşektir. IV. TEÜF uygulamasında iki temel belirleyici emek arzının büyüklüğü ve işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmaktır. Yukarıda işlerin heterojenliği ve ücret farklılıklarına ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
II ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Küçük firmalarda büyük firmalara oranla işçi sayısı daha az iken ücretler daha düşüktür. Bu nedenle II. ifade yanlıştır.Sendika üyeliğinin ücret avantajı sağlaması genelde sendikalı işyerlerinde çalışma kuralları ve temposunun daha sıkı olması ile ilgilidir. Bu nedenle III. ifade yanlıştır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Telafi Edici Ücret Farklılığı (TEÜF) uygulamasının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ölüm ve yaralanma riski
B
Ücret artış ihtimali
C
İşçinin talebi
D
Yan ödemeler
E
İşin statüsü
Açıklama:
İşçinin talebi Telafi Edici Ücret Farklılığı (TEÜF) uygulamasının nedenlerinden biri değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 22

"İşleri birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır." Verilen cümlede tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İşi öğrenmenin maliyeti
B
Emek arzının büyüklüğü
C
Tam istihdam
D
Mobilite
E
İkili emek piyasaları
Açıklama:
İşleri birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan Adam Smith’in ‘işi öğrenmenin maliyeti’ olarak
tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 23

Katmanlı Emek Piyasaları Teorisine (KEPT) göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Emek piyasaları homojen bir yapıda değildir.
B
Katmanlar arası geçişkenlik güçlüdür.
C
İyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı
ikincil sektör mevcuttur.
D
Bölünmüş emek piyasaları arasında farklı ödül ve teşvik sistemleri vardır.
E
Katmanlı emek piyasalarının varlığı emek piyasalarında işleri heterojen hale getirir.
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teoridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 24

"İşlerin ücret dışı yönlerine ilişkin tercihlerin farklılığı" kavramı aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Etkin ücret ödemeleri
B
İşlerin heterojenliği
C
Beşeri sermaye farklılığı
D
Firma ölçeği
E
Bireysel tercihlerin farklılığı
Açıklama:
Bireyler arası tercih farklılıkları ücret farklılıklarının nedenlerinden biridir. Bu farklılıklar iki şekilde ortaya çıkabilir. Birincisi işlerin ücret dışı yönlerine ilişkin tercihlerin farklılığı, ikincisi ise zaman tercihlerindeki farklılıklardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 25

"İş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelir" kavramı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Bilgi eksikliği
B
İş aramanın doğrudan maliyeti
C
İş aramanın dolaylı maliyeti
D
Beşeri sermaye farklılığı
E
Beşeri sermaye yatırımı
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdaki meslek gruplarından hangisinde telafi edici ücret farklılığının uygulanmasına gerek yoktur?

Seçenekler

A
Maden işçiliği
B
Nükleer santral personeli
C
Profesyonel askerlik
D
Yönetici asistanlığı
E
Tarım işçiliği
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılıkları çeşitli nedenlerle uygulanabilir. Profesyonel askerlik, maden işçiliği ve nükleer santral personeli söz konusu olduğunda telafi edici ücret farklılığının uygulanmasının nedeni yaralanma veya ölüm riskidir. Tarım işçiliği için ise bu neden gelir düzenliliğinden yoksunluktur. Yönetici asistanlığı için ise telafi edici ücret farklılığı uygulamasını gerektirecek herhangi bir koşul söz konusu değildir.

Soru 27

Emek göçünde göçmen işçilerin aynı mahallelerde yaşamalarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doğrudan maliyeti azaltmak.
B
Dolaylı maliyeti azaltmak.
C
Emek hareketliliğini sağlamak.
D
Psikolojik maliyetleri azaltmak.
E
Daha yüksek getiriler elde etmek.
Açıklama:
Göç edenler için psikolojik maliyetleri azaltmanın yollarından biri hemşehri ve yurttaşlarla daha sıkı ilişkiler kurmaktır. İstanbul gibi metropollerde Anadolu'nun çeşitli şehirlerinden gelenlerin genellikle aynı semtlerde yoğunlaşmaları yada Avrupa ülkelerinde vatandaşlarımızın ‘Türk Mahallesi’ tabir edilen bölgelerde toplanmalarının altındaki psikolojik neden budur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdaki durumların hangisinde iş aramanın fırsat maliyetlerinin daha düşük olması beklenir?

Seçenekler

A
İşsiz olup iş arayanlarda.
B
Çalıştığı halde iş arayanlarda.
C
Piyasada yeterince açık iş varsa.
D
İşverenlerin iyi tanımlanamadığı durumlarda.
E
Tam rekabetçi piyasalarda.
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasasının varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ücret farklılıklarının kalıcı olmaması.
B
Tam mobilite.
C
Tam bilgilenme ve bilgilendirme.
D
Piyasalar arası kolay ve maliyetsiz geçiş.
E
İş gücü ücretinin sabit olması.
Açıklama:
A,B,C,D seçeneklerinde verilen varsayımlar tam rekabet piyasasına aittir. Fakat, iş gücü ücretinin sabit olması gibi bir varsayım tam rekabet piyasası varsayımları arasında yer almaz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sendika üyeliğinin ücret avantajı sağlamasının nedenlerinden birisidir?

Seçenekler

A
İşlerin homojen hale gelmesi
B
Çalışma temposunun düşük olması
C
Verimlilik farklılığı
D
Firma ölçeği
E
Beşeri yatırım
Açıklama:
Sendikalı işçilerin daha yüksek ücret almalarının bir nedeni verimlilik farklılığıdır. Sendikalar kimi durumda kısıtlayıcı çalışma kuralları koyarak işverenleri gereğinden fazla işçi çalıştırmaya zorlayabilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 31

İstihdamda birbiri ile rekabet edemeyen gruplar olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sahip oldukları beşeri sermaye türü ve stoku.
B
Tam rekabet piyasası.
C
Tam mobilite.
D
Piyasa katman geçişliliği.
E
Bilgilenme eksikliği.
Açıklama:
Gerek sahip oldukları beşeri sermaye türü ve stoku, gerekse işin gerektirdiği özellikler bakımından istihdamda birbiri ile rekabet edemeyen gruplar da vardır. Örneğin bir benzin pompacısı ile avukatın veya büro elemanı ile akademisyenin
durumları böyledir. Bunların istihdam şartları ve ücret düzeyleri birbirinden bağımsızdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 32

I. İşlerin Heterojenliği
II. İşgücünün Homojenliği
III. Emek Piyasasındaki aksaklıklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ücret farklılığına yol açar?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Ücret farklılıklarının çok sayıda nedeni olabilmektedir. Ancak bu soruya kestirmeden bir cevap vermek gerekirse ‘ücret farklılıklarının temel nedeninin gerçek hayatta tam rekabet piyasasının varsayımlarının geçerli olmamasıdır’ diyebiliriz. Çünkü gerçek hayatta işler ve işgücü homojen değildir ve emek piyasaları da mükemmel bir şekilde işlemez, aksar.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi piyasada birbirine karşı rekabet edebilen gruplardandır?

Seçenekler

A
Avukat-Maden İşçisi
B
Polis-Veteriner
C
Eczacı-Belediye Personeli
D
Otobüs Şoförü-Pilot
E
İktisatçı-Maliyeci
Açıklama:
Emek piyasalarındaki grupları birbiri ile rekabet edebilen ve rekabet edemeyen gruplar olarak ikiye ayırmak mümkündür. Rekabet edebilen gruplar istihdama ulaşma bakımından işverenlerin birini diğerine tercih edebileceği, birbirini ikâme edebilen meslek gruplarından oluşur. Örneğin, ülkemizdeki mevcut yasal düzenlemelere göre et ürünleri imalat ve satışı yapan firmalar gıda mühendisi çalıştırabilecekleri gibi veteriner de istihdam edebilmektedir. Bunun gibi belki her alanda değil ama özellikle kamu kesiminde açılan uzmanlık kadrolarına üniversitelerimizin İktisadi ve İdari Bilimler ve Siyasal Bilgiler Fakültelerinin bölümlerini (İktisat, İşletme, Maliye, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri,Uluslararası İlişkiler, Kamu Yönetimi gibi) bitirenler ile Hukuk Fakültelerinden mezun olanlar da başvurabilmektedir. Bu nedenle yukarıda verilen örnekler emek piyasalarında birbiri ile rekabet edebilen grupları oluşturur.

Soru 34

Yüksek lisans mezunu bir birey ile lise mezunu bir bireyin işgücü piyasalarından farklı seviyelerde getiri elde etmelerindeki temel neden nedir?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılıkları
B
Beşeri sermaye farklılığı
C
Bireysel tercihlerdeki farklılık
D
Emek piyasalarındaki aksaklıklar
E
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
Açıklama:
Eğitim yatırımı bireylerin verimliliklerini yükseltmek yoluyla gelirlerinin de artmasını sağlar. Buna göre daha fazla eğitim yatırımı yaparak beşeri sermaye düzeylerini arttıran kişiler işgücü piyasalarında daha yüksek getiriler elde ederler. Bu durum piyasada birbirleri ile rekabet edemeyen grupları ortaya çıkar.

Soru 35

Ücretlerde farklılaşmaya neden olan aşağıdaki nedenlerden hangisi emek piyasasındaki aksaklıklardan kaynaklanmaktadır?

Seçenekler

A
Bireysel tercihlerdeki farklılık
B
Emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar
C
Beşeri sermaye farklılığı
D
Sendika Üyeliği
E
Katmanlı emek piyasaları
Açıklama:
İşgücünün ücretin düşük olduğu sektör ve bölgelerden yüksek olduğu yerlere geçiş yaparak ücret farklılıklarının ortadan kalkmasını engelleyen unsurlardan birisi de emek hareketliliğinin, tam rekabet piyasası varsayımlarında öngörüldüğü gibi, mükemmel olmamasıdır.

Soru 36

I. İşlerin beceri gereklerindeki farklılık
II. Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılık
III. Bilgi eksikliğinden kaynaklanan farklılık
IV. Telafi edici ücret farklılıkları
V. Sendika üyeliği
VI. Beşeri sermaye Farklılığı
Yukarıdakilerden hangileri işlerin heterojenliğinden kaynaklanan ücret farklılığının nedenleridir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III, IV ve VI
C
I, II, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
İşlerin beceri gereklerindeki farklılık, etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılık, telafi edici ücret farklılıkları ve sendika üyeliği işlerin heterojenliğinden kaynaklanan ücret farklılığı nedenleridir.
Bilgi eksikliğinden kaynaklanan ücret farklılığı emek piyasalarındaki aksaklıklardan kaynaklanan bir nedendir.
Beşeri sermaye farklılığı ise işgücünün heterojenliğinden kaynaklanan bir ücret farklılığı nedenidir.

Soru 37

I. İstenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etmek.
II. Kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirmek.
III. İşgücü piyasasına girişi kolaylaştırmak.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri telafi edici ücret farklılıklarının uygulamada yararlı olan fonksiyonları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılıklarının uygulamada iki yararlı fonksiyonu vardır. Birincisi istenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etmek, ikincisi ise kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirmektir.

Soru 38

I. Ölüm ve yaralanma riski
II. Gelir düzenliliği
III. Bireysel tercihlerin farklılığı
IV. İşin statüsü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri telafi edici ücret farklılığı uygulamasının nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
I ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. TEÜF uygulamasını gerektiren diğer nedenler; gelir düzenliliği, işin statüsü, işçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmadığı şeklinde sıralanabilir. Son olarak ücret artış ihtimali ile yan ödemelerin de TEÜF nedeni olabileceğini belirtmek gerekir.

Soru 39

"İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelerdir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İşlerin heterojenliği
B
Telafi edici ücret farklılığı
C
İşi öğrenmenin maliyeti
D
İş aramanın dolaylı maliyeti
E
Emek göçünün doğrudan maliyeti
Açıklama:
"İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelerdir." şeklinde tanımlanan kavram, "Telafi Edici Ücret Farklılığı"dır.

Soru 40

I. Emek piyasaları homojen bir yapıda değildir, iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektör söz konusudur.
II. Sektörler arası geçişkenlik çok yüksektir.
III. Sektörler arası hareketliliğin sınırlı olması ücret farklılıklarının da kalıcı hale gelmesine neden olmaktadır.
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT)' ne ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnızca II
E
I, II ve III
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT); emek piyasalarının homojen bir yapıda
olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok
zayıf olduğunu ileri süren teoridir. Sektörler arası hareketliliğin bu şekilde sınırlı olması ücret farklılıklarının da kalıcı hale gelmesine neden olmaktadır.

Soru 41

I. Birincil sektördeki içsel emek piyasalarının kâr maksimizasyonu ilkesine göre işlemesi.II. İşçi sendikalarının birincil sektörde ücretleri yükseltmesi.III. Bölünmüş emek piyasaları arasında farklı ödül ve teşvik sistemlerinin olması.Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri Katmanlı Emek Piyasaları Teorisine göre piyasalar arası bölünmenin nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisine göre piyasalar arası bölünmenin çeşitli nedenleri vardır. Birincisi, birincil sektördeki içsel emek piyasalarının kâr maksimizasyonu ilkesine göre değil kurumsal kurallara göre işlemesidir. İkincisi, işçi sendikalarının birincil sektörde ücretleri yükseltmesidir. Üçüncü sebep bölünmüş emek piyasaları arasında farklı ödül ve teşvik sistemlerinin olmasıdır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Telafi ücret farklılığı uygulamasının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İstenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etmek
B
Ölüm ve yaralanma riski
C
Gelir düzenliliği
D
İşin statüsü
E
Ücret artış ihtimali
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılıklarının uygulamada iki yararlı fonksiyonu vardır. Birincisi istenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etmek, ikincisi ise kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirmektir. Bu durumda A şıkkı telafi edici ücret farklılığın nedenlerinden biri değil, yararlarından biridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 43

I. Büyük firmalar küçük firmalara oranla daha emek yoğun firmalardır ve yüksek ücret ile emek kalitesini arttırmayı amaçlar. II. Büyük firmalardaki uzmanlaşma daha fazla işyerinde eğitim yatırımı gerektirir ve eğitim ile birlikte verimliliğin ve ücretlerin artması beklenen bir durumdur. III. Büyük firmalar işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle etkin ücret modellerinden ‘kaytarma modeli’ çerçevesinde yüksek ücret verirler. Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının çeşitli nedenleri vardır. Büyük firmalar küçük firmalara oranla daha sermaye yoğun firmalardır. Emek kalitesi ve sermaye yoğunluğu birbirlerini tamamlayan unsurlar olduğu için bu firmaların kaliteli işçi çalıştırmaları gerekir. Kaliteli işçilerin ücretleri yüksektir. Büyük firmalar ayrıca işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle etkin ücret modellerinden ‘kaytarma modeli’ çerçevesinde yüksek ücret verirler. Burada amaç piyasadaki diğer firmalardan yüksek ücret vererek kaytarmanın fırsat maliyetini yükseltmek ve kaliteli işçiler için firmayı çekim merkezi haline getirmektir. Ayrıca büyük firmalardaki uzmanlaşmanın daha fazla işyerinde eğitim yatırımı gerektirdiği bilinmektedir. Eğitim ile birlikte verimliliğin ve ücretlerin artması beklenen bir durumdur.

Soru 44

Bir futbol takımında oyuncuların ücretlerinin farklı olması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
İşin riski
B
Bireysel yetenekler
C
Bireysel tercihler
D
Zaman tercihleri
E
Emek göçü
Açıklama:
Bir futbol takımında oyuncular arasındaki ücret farklılıkları, beşeri sermayenin bir unsuru olan bireysel yetenekler arasındaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır.

Soru 45

İş aramak -bütün maliyetlerine karşılık- eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak gibi bir ................... dır/dir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi doğru olacaktır.

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Rekabet
C
Emek hareketliliği
D
Psikolojik maliyet
E
Beşeri sermaye yatırımı
Açıklama:
İş aramak -bütün maliyetlerine karşılık- eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak gibi bir ‘beşeri sermaye yatırımı’ dır. İş arama sürecinde maliyetlere katlanmakla birlikte bu durum daha yüksek getirili iş bulma ihtimalini arttırır

Soru 46

I. İstihdam ayrımı II. Ücret ayrımı III. Yetkinlik ayrımı IV. Meslek ayrımı Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri emek piyasalarında işleri birbirinden farklı hale getirerek ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan ayrımcılığın uygulamada görülen şekilleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Emek piyasalarında işleri birbirinden farklı hale getirerek ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan unsurlardan biri de ayrımcılıktır. Uygulamada ayrımı istihdam ayrımı, ücret ayrımı ve meslek ayrımı olarak üç şekilde görmek mümkündür. Bir işveren belirli demografik gruba mensup işçilerden hoşlanmıyorsa kârlı da olsa onları istihdam etmeyebilecektir (istihdam ayrımı). Ayrımın bir başka türü de ‘ücret ayrımı’ dır. Örneğin ayrımcı bir işveren aynı işi yapmak üzere hem kadınları hem de erkekleri istihdam ettiği halde -yasal olmamakla birlikte- kadınlara daha düşük ücret verebilir. Mesleki ayrımda ise ayrıma tabi tutulan grupların belirli mesleklere girmeleri engellenerek onların istenmeyen mesleklerde yoğunlaşmaları sağlanır.

Soru 47

I.Bilgi eksikliği II.Firma büyüklüğü III.Emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar IV.Sendika üyeliği Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıkları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Ücret farklılıklarının bir nedeni de iş piyasalarının tam rekabet piyasası varsayımlarının tersine mükemmel bir şekilde işlememesi ve aksamasıdır. Ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıklarını "bilgi eksikliği" ve "emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar" şeklinde sıralamak mümkündür.

Soru 48

I. İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. II. İş aramanın doğrudan maliyeti iş bulmak için yapılan ulaşım maliyetidir. III. Marjinal maliyet marjinal getiriden büyük olduğu sürece iş arama faaliyetine devam etmek kârlıdır. Yukarıda iş arama maliyetlerine ilişkin verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir. İş aramanın doğrudan maliyetini ise iş bulmak için yapılan ulaşım maliyeti oluşturur. İş arayanların iş arama faaliyetine nerede nokta koyacakları iş aramanın marjinal getirisi ile marjinal maliyeti arasındaki ilişkiye bağlıdır. Getiri maliyetten büyük olduğu sürece iş arama faaliyetine devam etmek kârlıdır.

Soru 49

I. Evi taşıması için taşıyıcılara ve nakliye şirketlerine yapılan ödemeler.
II. Yeni taşınılan yerde ev kiralama nedeniyle yapılan harcamalar.
III. Göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelir.
Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri göçün doğrudan maliyetleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti vardır. Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı yaptığı harcamalardır. Evi taşıması için taşıyıcılara ve nakliye şirketlerine yapılan ödemeler, yeni taşınılan yerde ev kiralama veya satın alma nedeniyle yapılan harcamalar buna örnek olarak gösterilebilir. Göçün dolaylı maliyetleri ise göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelirdir. Emek göçünün belkide en önemli maliyet kalemlerinden biri psikolojik olanıdır. Göç kişinin aşina olduğu yeri terk etmesi anlamına gelir. Yeni bir düzene ayak uydurmak, arkadaş ve aile çevresinden uzak kalmak psikolojik anlamda zor bir olaydır.

Soru 50

I. Eğitim düzeyi II. Bireysel tercih farklılığı III. İşe yatkınlık IV. Doğal yetenek Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri beşeri sermaye farklılığını etkileyen faktörler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Eğitim yatırımı bireylerin verimliliklerini yükseltmek yoluyla gelirlerinin de artmasını sağlar. Buna göre daha fazla eğitim yatırımı yaparak beşeri sermaye
düzeylerini arttıran kişiler işgücü piyasalarında daha yüksek getiriler elde ederler. (s. 112) Eğitim düzeyi dışında işe yatkınlık ve doğal yetenek de kişiler arasında beşeri
sermayenin farklılaşmasına neden olarak ücretlerin de farklı olması sonucunu
doğurabilir.(s. 119)
Eğitim yatırımı bireylerin verimliliklerini yükseltmek yoluyla gelirlerinin de artmasını sağlar. Buna göre daha fazla eğitim yatırımı yaparak beşeri sermaye düzeylerini arttıran kişiler işgücü piyasalarında daha yüksek getiriler elde ederler. Eğitim düzeyi dışında işe yatkınlık ve doğal yetenek de kişiler arasında beşeri sermayenin farklılaşmasına neden olarak ücretlerin de farklı olması sonucunu doğurabilir.

Soru 51

Hangi dönemlerde işsizler zor, tehlikeli, pis işleri TEÜF farkı olmaksızın kolay, tehlikesiz ve temiz işlere verilen ücretler karşılığında; hatta ondan daha düşük ücret düzeylerinde yapmaya istekli olabilmektedir?

Seçenekler

A
Emek arzı arttığında
B
Emek talebi arttığında
C
İşsizliğin azaldığı
D
Emek arz ve talebi dengedeyken
E
Genişleme dönemlerinde
Açıklama:
İşsizliğin arttığı ve piyasada emek arz fazlasının bulunduğu dönemlerde işsizler zor, tehlikeli, pis işleri TEÜF farkı olmaksızın kolay, tehlikesiz ve temiz işlere verilen ücretler karşılığında; hatta ondan daha düşük ücret düzeylerinde yapmaya istekli olabilmektedir. Bunun tersine ekonomide işsizliğin düşük olduğu genişleme dönemlerinde işgücü piyasasında iş bulma imkanları daha fazla olduğu
için insanların zor ve tehlikeli işlerde çalışmayı kabul etmeleri için TEÜF ödenmesi gerekebilmekte ve ödeme miktarı işgücü talebinin şiddetine bağlı olarak artabilmektedir

Soru 52

Emek hareketliliğini/ göçünü kısıtlayan unsurlara ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Göçün psikolojik maliyeti göç edilen mesafe ile doğru orantılıdır.
B
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti olması.
C
Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak
yaptığı yaptığı harcamalardır.
D
Göçün dolaylı maliyetleri göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelirdir.
E
Evin taşınması için taşıyıcılara ve nakliye şirketlerine yapılan ödemeler,
yeni taşınılan yerde ev kiralama veya satın alma nedeniyle yapılan harcamalar göçün dolaylı maliyetlerine örnektir.
Açıklama:
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti vardır. Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı yaptığı harcamalardır. Evi taşıması için taşıyıcılara ve nakliye şirketlerine yapılan ödemeler, yeni taşınılan yerde ev kiralama veya satın alma nedeniyle yapılan harcamalar buna örnek olarak gösterilebilir. Göçün dolaylı maliyetleri ise göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelirdir. Emek göçünün belkide en önemli maliyet kalemlerinden biri psikolojik olanıdır. Göç kişinin aşina olduğu yeri terk etmesi anlamına gelir. Yeni bir düzene ayak uydurmak, arkadaş ve aile çevresinden uzak kalmak psikolojik anlamda zor bir olaydır.

Soru 53

Aşağıdaki ücret farklılıklarından hangisi işgücünün heterojenliğinden kaynaklanır?

Seçenekler

A
Bireysel tercihlerin farklılığı
B
Emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar
C
İşlerin beceri gereklerinin farklı olması
D
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
E
İşverenenin ayrımcılık yapma eğiliminde olması
Açıklama:
İşgücünün heterojenliği, iki açıdan ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olur. Bunlardan birincisi bireysel tercihlerin farklı olması, ikincisi ise beşeri sermaye farklılığıdır. Diğer seçeneklerde yer alan ücret farklılıkları işlerin heterojenliğinden veya emek piyasası aksaklıklarından kaynaklanır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 54

Telafi edici ücret farklılıklarına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İşçilerin işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmaları, işverenleri telafi edici ücret farklılığı uygulamaya zorlar.
B
Telafi edici ücret farklılığının uygulanıp uygulanmayacağının tespitinde belirleyici olan unsur emek arzının büyüklüğüdür.
C
Emek piyasalarında şiddetli bir işsizliğin söz konusu olduğu durumlarda telafi edici ücret farklılığı artış gösterir.
D
Telafi edici ücret farklılığı kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirir.
E
İşçilerin iş hızı üzerinde kontrol sahibi olup olmamaları telafi edici ücret farklılığının uygulanmasında belirleyici faktörler arasında yer alır.
Açıklama:
Emek piyasalarında şiddetli bir işsizlik söz konusu ise ve işsizlik işsizlik sigortası/ işsizlik yardımı gibi gelir destekleri ile yeterince tazmin edilmiyorsa işsizlerin bir kısmı zararlarını bilseler dahi tehlikeli işleri düşük ücretler karşılığında yapmaya razı olabilecekler, bu durum telafi edici ücret farklılığının varlığını ve/veya büyüklüğünü etkileyebilecektir. Bu halde telafi edici ücret farklılığının artmasından değil azalmasından veya ortadan kalkmasında söz edilebilecektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 55

Aşağıdai ücret farklılıklarından hangisi işlerin heterojenlğinden kaynaklanmaz?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılığı
B
İşlerin beceri gereklerinin farklı olması
C
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
D
Bireylerin zaman tercihlerindeki farklılıklar
E
İşverenenin ayrımcılık yapma eğiliminde olması
Açıklama:
A, B, C ve E seçeneklerinde yer alan farklılıklar işlerin heterojenliğinden kaynaklanmakta olup D seçeneğinde yer alan unsur işgücünün heterojenliğinden kaynaklanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 56

I- Ölüm ve yaralanma riski
II- Ücret düzenliliği
III- Ücret artış ihtimali
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Telafi edici ücret farklılığı uygulamasının altında yatan temel nedenler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. TEÜF uygulamasını gerektiren nedenlerden biri de ‘gelir düzenliliği’ dir. Son olarak ‘ücret artış ihtimali’ ile ‘yan ödemeler’in de TEÜF nedeni olabileceğini belirtmek gerekir.

Soru 57

Katmanlı Emek Piyasaları Teorisini(KEPT) hangi iktisat okulu formüle etmiştir?

Seçenekler

A
Klasik Okul
B
Keynesyen Okul
C
Monetaristler
D
Yeni Keynesyenler
E
Kurumsal İktisatçılar
Açıklama:
Emek piyasalarında gözlenen ücret farklılıklarının açıklayan nedenlerinden biri de Kurumsal iktisatçıların formüle ettikleri Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT)’ dir.

Soru 58

"Ayrımcı bir işveren aynı işi yapmak üzere hem kadınları hem de erkekleri istihdam ettiği halde -yasal olmamakla birlikte- kadınlara daha düşük ücret verebilir."
Yukarıdaki cümle emek piyasasında hangi tür ayrımcılığa bir örnektir?

Seçenekler

A
İstihdam ayrımı
B
Ücret ayrımı
C
Sosyal ayrım
D
Meslek ayrımı
E
Hukuki ayrım
Açıklama:
Emek piyasalarında işleri birbirinden farklı hale getirerek ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan unsurlardan biri de ayrımcılıktır. Ayrımın bir türü ‘ücret ayrımı’ dır. Örneğin ayrımcı bir işveren aynı işi yapmak üzere hem kadınları hem de erkekleri istihdam ettiği halde -yasal olmamakla birlikte- kadınlara daha düşük ücret verebilir.

Soru 59

I- Eksik rekabet
II- Dışsallıklar
III- İlgi eksikliği
IV- Emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıkları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıklarını ‘bilgi eksikliği’ve ‘emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar’ şeklinde iki alt başlık altında incelemek mümkündür.

Soru 60

"........... piyasası işçilerin ve işverenlerin piyasadaki işler ve çalışma koşulları hakkında tam bilgiye sahip olduklarını varsayar."

Seçenekler

A
Ödünç verilerilebilir fonlar
B
Para
C
Sermaye
D
Tam rekabet
E
Eksik rekabet
Açıklama:
Tam rekabet piyasası işçilerin ve işverenlerin piyasadaki açık iler ve çalışma koşulları hakkında tam bilgiye sahip olduklarını varsayar.

Soru 61

İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti nedir?

Seçenekler

A
İş bulmak için yapılan ulaşım maliyeti
B
Taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı yaptığı harcamalar
C
İş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelir
D
Sosyolojik nedenler
E
Psikolojik maliyetler
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir.

Soru 62

Büyük firmalar işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle etkin ücret modellerinden hangisinin çerçevesinde yüksek ücret verirler?

Seçenekler

A
İkili Emek Piyasası Modeli
B
Katmanlı Emek Piyasası Modeli
C
Beşeri Sermaye Modeli
D
Kaytarma Modeli
E
Örtülü Anlaşmalar Modeli
Açıklama:
Büyük firmalar ayrıca işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle 6. Bölümde belirtilen etkin ücret modellerinden ‘kaytarma modeli’ çerçevesinde yüksek ücret verirler.

Soru 63

Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nitelikli İş Güce Teorisi
B
Çalışma/Boş Zaman Teorisi
C
Beşeri Sermaye Teorisi
D
Beşeri Sermaye Teorisi
E
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri sürmektedir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının nedenleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Büyük firmalardaki uzmanlaşmanın daha fazla işyerinde eğitim yatırımı gerektirdiği bilinmektedir. Eğitim ile birlikte verimliliğin ve ücretlerin artması beklenen bir durumdur.
B
Büyük firmalardaki yüksek kârlar nedeniyle bu firmalarda ya sendikalaşma tehdidi veya sendikalaşma oranı yüksektir.
C
Eksik rekabetçi piyasalarda kâr marjları yüksek olduğundan firmalar kamuoyu gözündeki görüntülerini üst seviyede tutmak için piyasa genelinden yüksek ücret verebilirler.
D
Büyük firmalar küçük firmalara oranla emek yoğun firmalardır.
E
Büyük firmalar ayrıca işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle etkin ücret modellerinden ‘kaytarma modeli’ çerçevesinde yüksek ücret verirler.
Açıklama:
Firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının çeşitli nedenleri vardır. Büyük firmalar küçük firmalara oranla daha sermaye yoğun firmalardır. Emek kalitesi ve sermaye yoğunluğu birbirlerini tamamlayan unsurlar olduğu için bu firmaların kaliteli işçi çalıştırmaları gerekir. Kaliteli işçilerin ücretleri yüksektir.

Soru 65

Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi'ne göre içsel emek piyasalarının geçerli olduğu, terfi potansiyeli sunan, yüksek ücretli işler sunan, verimli, iş güvenliğinin olduğu, yüksek statülü iyi işleri bünyesinde barındıran sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birincil sektör
B
İkincil sektör
C
Tali sektör
D
Geçici sektör
E
Tarım sektörü
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi'ne göre içsel emek piyasalarının geçerli olduğu, terfi potansiyeli sunan, yüksek ücretli işler sunan, verimli, iş güvenliğinin olduğu, yüksek statülü iyi işleri bünyesinde barındıran sektör birincil sektördür.

Soru 66

İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılığı
B
Fazla çalışma ücreti
C
Fazla sürelerle çalışma ücreti
D
Ücret zammı
E
Performans ücreti
Açıklama:
İŞLERİN HETEROJENLİĞİ VE ÜCRET FARKLILIKLARI
Telafi edici ücret farklılığı: İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelerdir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Gelir düzenliliği
B
Ölüm ve yaralanma
C
İşin statüsü
D
Yan ödemeler
E
İşçinin statüsü
Açıklama:
Telafi Edici Ücret Farklılıkları
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. TEÜF uygulamasını gerektiren nedenlerden biri de ‘gelir düzenliliği’ dir. gerekebilmektedir. ‘İşin Statüsü’ TEÜF’ nı gerektirebilen bir başka nedendir. İşler yapılma şekli ve ‘işçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmadığı’na göre de farklılaşır. Son olarak ‘ücret artış ihtimali’ ile ‘yan ödemeler’in de TEÜF nedeni olabileceğini belirtmek gerekir.

Soru 68

I. Emek piyasalarının yapıları açısından iki farklı özellik taşıyan sektörlerden oluştuğu kabul edilir.
II. Emek piyasasındaki sektörlerin özellikleri işçilere de yansımakta, bir bakıma işçilerin kaderi haline gelir.
III. Emek piyasasında sektörler arasında geçişin çok zayıf olduğunu ileri sürer.
Katmanlı Emek Piyasası teorisine göre, yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasalarından Kaynaklanan Ücret Farklılıkları
Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teoridir.

Soru 69

I. İşlerin Beceri Gereklerinin Farklı Olması II. Sendika Üyeliği III. Firma Ölçeği IV. İşverenenin Ayrımcılık Yapma Eğiliminde Olması Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Yukarıdakilerden hangileri bu unsurlardan bazılarıdır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III, IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İŞLERİN HETEROJENLİĞİ VE ÜCRET FARKLILIKLARI
Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda
unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Bunlar; Telafi Edici Ücret Farklılıkları, İşlerin Beceri Gereklerinin Farklı Olması, Etkin Ücret Ödemelerinden
Kaynaklanan Farklılıklar, Katmanlı Emek Piyasalarından Kaynaklanan Ücret Farklılıkları, Sendika Üyeliği, Firma Ölçeği, İşverenenin Ayrımcılık Yapma Eğiliminde Olması.

Soru 70

I. Gönüllü çalışmayı teşvik etmek
II. Kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirmektir.
III. Ücret artışı sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri telafi edici ücret farklılıklarının yararlı fonksiyonlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılıklarının yararlı fonksiyonların; Gönüllü çalışmayı teşvik etmek ve Kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha adil hale getirmektir.

Soru 71

Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Smith'in "işi öğrenmenin maliyeti" olarak ifade ettiği unsurdur?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılıkları
B
İşlerin beceri gereklerinin farklı olması
C
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
D
Katmanlı emek piyasalarından kaynaklanan ücret farklılıkları
E
Sendika üyeliği
Açıklama:
İşlerin Beceri Gereklerinin Farklı Olması
İşleri birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan Adam Smith’in ‘işi öğrenmenin maliyeti’ olarak tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar.

Soru 72

I. Kurumsal kurallara göre işler
II. İşçi sendikaları ücretler üzerinde etkilidir
III. Emek piyasaları arasında farklı ödül ve teşvik sistemleri vardır.
Birincil sektöre ilişkin yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve II
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasalarından Kaynaklanan Ücret Farklılıkları
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisine göre piyasalar arası bölünmenin çeşitli nedenleri vardır. Birincisi, birincil sektördeki içsel emek piyasalarının kâr maksimizasyonu ilkesine göre değil kurumsal kurallara göre işlemesidir. İkincisi, işçi sendikalarının birincil sektörde ücretleri yükseltmesidir. Kurumsal iktisatçılar sendikaları ücretleri yapay bir şekilde yükselten kuruluşlar olarak değil işçilerin verimliliklerini yükselten örgütler olarak değerlendirir. Üçüncü sebep bölünmüş emek piyasaları arasında farklı ödül ve teşvik sistemlerinin olmasıdır. Teoriye göre katmanlı emek piyasalarının varlığı emek piyasalarında işleri heterojen hale getirir. Birincil ve ikincil sektörlerde ücret mekanizmaları farklı olduğu için benzeri özelliklere sahip işçiler hangi sektörde çalıştıklarına bağlı olarak farklı ücret alabilmektedir

Soru 73

I. Ücret ve yan ödeme düzeyi düşüktür.
II. Verimlilik düşüktür.
III. Daha çok orta yaştaki vasıflı işçiler çalışmayı tercih eder.
İkincil sektöre ilişkin yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasalarından Kaynaklanan Ücret Farklılıkları
Bu teoriye göre sektörlerin özellikleri işçilere de yansımakta, bir bakıma işçilerin kaderi haline gelmektedir.İkincil sektörde ücret ve yan ödeme düzeyi düşük kötü işlerin yoğunlaşması ve sektörde verimliliğin düşük olması işgücü profilini de etkilemektedir. İkincil sektör bu özellikleri nedeniyle orta yaştaki vasıflı işçilerin değil daha çok vasıfsız ve genç işçilerin çalıştığı bir sektör haline gelir. Bu kişilerin işçi devri katsayıları ve işsizlik sürelerinin yüksek olması ikincil sektörün de aynı karakteri taşıması sonucunu doğurur

Soru 74

I. Telafi edici ücret farklılıkları
II. Verimlilik farklılığı
III. Sendikaların üyelerine sağladıkları rantlar
Sendika üyeliğinin ücret avantajı sağlamasını bir kaç nedene dayandırmak mümkündür. Buna göre, yukarıdakilerden hangileri bu nedenlerdendir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Sendika üyeliğinin ücret avantajı sağlamasını bir kaç nedene dayandırmak mümkündür. Bu ücret farklılığının bir kısmı genelde sendikalı işyerlerinde çalışma kuralları ve temposunun daha sıkı olması ile ilgilidir. Bu nedene dayanarak sendikaların aldıkları ücret farklılığı yukarıda açıklanan TEÜF ile ilgilidir. Sendikalı işçilerin daha yüksek ücret almalarının ikinci nedeni verimlilik farklılığı dır. Sendikalı işçilerin sendikasız işçilere oranla daha yüksek ücret almaları verimlilik üzerindeki bu olumlu etkilerinden kaynaklanabileceği gibi sendikaların üyelerine sağladıkları rantlardan da kaynaklanabilir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Büyük firmalar küçük firmalara oranla daha sermaye yoğun firmalar olması
B
Büyük firmaların işgücünü denetlemenin güçlüğü nedeniyle yüksek ücret vermesi
C
Büyük firmalarda işlerin homojen özellikte olması
D
Büyük firmalardaki uzmanlaşmanın daha fazla işyerinde eğitim yatırımı gerektirmesi
E
Büyük firmaların genelde eksik rekabetçi piyasalar olması
Açıklama:
Firma ölçeği büyüdükçe ücretlerin de artmasının çeşitli nedenleri vardır. Büyük firmalar küçük firmalara oranla daha sermaye yoğun firmalardır. Emek kalitesi ve sermaye yoğunluğu birbirlerini tamamlayan unsurlar olduğu için bu firmaların kaliteli işçi çalıştırmaları güçlüğü nedeniyle 6. Bölümde belirtilen etkin ücret modellerinden ‘kaytarma modeli’ çerçevesinde yüksek ücret verirler. Ayrıca büyük firmalardaki uzmanlaşmanın daha fazla işyerinde eğitim yatırımı gerektirdiği bilinmektedir. Son olarak büyük firmaların genelde eksik rekabetçi piyasalarda olmasının da üç açıdan ücret yüksekliği ile bağlantısı olduğu düşünülebilir. Birincisi eksik rekabetçi piyasalarda kâr marjları yüksek olduğundan firmalar kamuoyu gözündeki görüntülerini üst seviyede tutmak için piyasa genelinden yüksek ücret verebilirler. İkincisi, büyük firmalardaki yüksek kârlar nedeniyle bu firmalarda ya sendikalaşma tehdidi veya sendikalaşma oranı yüksektir. Son olarak büyük firmalarda sadece kârların yüksekliği değil çalışma temposunun ağır oluşu da işçilerin sendika çatısı altında organize olmalarında etkilidir.

Soru 76

Telafi edici ücret farklılığı uygulamada kaç çeşit fayda sağlar?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı; işlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemedir. Telafi edici ücret farklılığının uygulamada iki yararlığı vardır:

  • Birincisi istenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etmek,

  • İkincisi ise kötü koşullarda çalışmayı kabul eden kişileri ödüllendirerek ücret sistemini daha hale getirmektir.

Soru 77

Hiç iş güçlüğü bulunmayan bir işe saatte ₺40 ücret, iş güçlüğü bulunan bir işe ise ₺15’lık rahatsızlık ücreti verildiği durumda iki işin net faydalarını eşitlemek için ödenecek TEÜK dâhil toplam ücretin kaç ₺ olması gerekir?

Seçenekler

A
25
B
30
C
45
D
55
E
60
Açıklama:
Hiç iş güçlüğü bulunmayan işe ₺40 ücret verildiğini varsayarsak, işçinin istenmeyen işte çalışması durumunda elde edeceği net faydası (parasal ücret+ işin yarattığı rahatsızlığın bedeli) 40+15= ₺55’dir. İşlerin net faydalarını eşitlemek ve istenmeyen özellikleri taşıyan işlerde gönüllü istihdamı sağlayabilmek için ₺55 ücret ödenmesi gereklidir.

Soru 78

Normal bir işe günlük ₺120 ücret, iş güçlüğü bulunan bir işe ise ₺20’lık rahatsızlık ücreti verildiği durumda iki işin net faydalarını eşitlemek için ödenecek TEÜF dâhil toplam ücretin kaç ₺ olması gerekir?

Seçenekler

A
100
B
110
C
120
D
130
E
140
Açıklama:
Normal işe ₺120 ücret verildiğini varsayarsak, işçinin istenmeyen işte çalışması durumunda elde edeceği net faydası (parasal ücret+ işin yarattığı rahatsızlığın bedeli) 120+20= ₺140’dir. İşlerin net faydalarını eşitlemek ve istenmeyen özellikleri taşıyan işlerde gönüllü istihdamı sağlayabilmek için ₺140 ücret ödenmesi gereklidir.

Soru 79

"İşlerin birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan .................“iş öğrenmenin maliyeti” olarak tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar"
cümlesinde boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Robert Malthus'un
B
David Ricardo' nun
C
Adam Smith'in
D
Jean Baptiste Say' in
E
John Stuart Mill' in
Açıklama:
İşlerin birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan Adam Smith’in “iş öğrenmenin maliyeti” olarak tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar.

Soru 80

Aşağıdaki hangi tarihte katmanlı emek piyasası teorisi geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Katmanlı emek piyasaları teorisi (KEPT); emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teoridir. Bu teori1960’lı yılların sonunda özellikle zencilerin emek piyasalarında süregelen yoksulluk ve işsizlik problemini açıklamak için geliştirilmiştir.

Soru 81

Emek piyasasında işgücünün ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan kaç faktör vardır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Emek piyasasında işgücünün ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan iki faktör vardır. Bunlardan birincisi bireysel tercihlerin farklı olması, ikincisi ise beşeri sermaye farklılığıdır.

Soru 82

Eğitime yapılan yatırıma ne denir?

Seçenekler

A
Donatım yatırımı
B
Doğal sermaye
C
Beşeri sermaye
D
Fiziki sermaye
E
Finansal sermaye
Açıklama:
Sorunun açıklaması:
Bireyin eğitimine yapılan yatırıma beşeri/insan sermayesi denir. Bireylerin eğitimine yapılan yatırım; bireyin eğitim ve beceri düzeyinin yükseltilmesini ifade eder. Eğitim yatırımı bireylerin verimliliklerini yükseltmek yoluyla gelirlerinin de artmasını sağlar. Buna göre daha fazla eğitim yatırımı yaparak beşeri sermaye düzeylerini arttıran kişiler işgücü piyasalarında daha yüksek getiriler elde ederler.

Soru 83

İş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelire ne denir?

Seçenekler

A
Marjinal maliyet
B
Dolaylı maliyet
C
Ortalama maliyet
D
Sabit maliyet
E
Değişken maliyet
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti; iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet; işsizler için daha düşükken, çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir. İş aramanın doğrudan maliyetini ise iş bulmak için yapılan ulaşım maliyeti oluşturur.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bir beşeri sermaye yatırımıdır?

Seçenekler

A
Kültür sermayesi
B
Fiziki yatırım
C
Doğal sermaye
D
Emek göçü
E
Finansal yatırım
Açıklama:
Emek göçü; bir beşeri/insan sermaye yatırımıdır. Emek göçü yatırım olma özelliği yapıldığı dönemde bazı maliyetlere neden olması, ancak sonraki dönemlerde ise gelir artışı yaratması yaratmasıdır. İşgücünün çalışmak için sektör, şehir, bölge ve ülke değiştirmelerinin altında yatan güdü göç ederek gelecek dönemlerde daha yüksek getiriler elde etme isteğidir.

Soru 85

Emek göçünün kaç tür maliyeti vardır?

Seçenekler

A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Emek göçünün üç tür maliyeti vardır. Bunlar; doğrudan, dolaylı ve psikolojik maliyettir. Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı harcamalardır. Evini taşıması gibi. Emek göçünün dolaylı maliyeti ise göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelirdir. Emek göçünün en önemli olanı maliyeti psikolojik olanıdır. Yeni bir düzene ayak uydurmak, arkadaş ve aile çevresinden uzak kalmak psikolojik anlamda zor bir olaydır.

Soru 86

Toplumun genelinin pis veya zor olarak kabul ettiği işlerde çalışanların da daha kolay ve temiz işleri yapanlara nazaran daha yüksek ücret alması gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılığı
B
İşlerin Beceri Gereklerinin Farklı Olması
C
Etkin Ücret Ödemelerinden Kaynaklanan Farklılıklar
D
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi
E
Beşeri Sermaye Farklılığı
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. Örneğin daha güvenli ortamda imalat yapan bir işçi ile binlerce santigrat sıcaklıkta maden eritme tesisinde çalışan
bir işçinin aynı ücreti almaları adil olmaz. Bunun gibi toplumun genelinin pis veya zor olarak kabul ettiği kanalizasyon tamiri, asfalt kırma gibi işlerde
çalışanların da daha kolay ve temiz işleri yapanlara nazaran daha yüksek ücret almaları beklenen ve doğal bir durumdur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının nedenlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Gelir Düzenliliği
B
Sendika Üyeliği
C
İşin Statüsü
D
Ücret artış ihtimali
E
Yan Ödemeler
Açıklama:
TEÜF uygulamasını gerektiren nedenlerden biri de ‘gelir düzenliliği’ dir. Bazı işlerde yıl boyu çalışmak mümkünken, bazı işler yapısı gereği yılın sadece belirli dönemlerinde istihdam imkânı sunabilmektedir. ‘İşin Statüsü’ TEÜF’ nı gerektirebilen bir başka
nedendir. Bazı işler ve çalışma ortamları sosyolojik olarak toplumun geneli tarafından yüksek prestijli bazıları ise düşük prestijli olarak olarak değerlendirilebilmektedir. Son olarak ‘ücret artış ihtimali’ ile ‘yan ödemeler’in de TEÜF nedeni olabileceğini belirtmek gerekir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 88

Eğitim, sağlık ve göç gibi harcamalar beşeri sermaye yatırımları olarak kabul edilirler. Bu ücret farklılıkları nasıl adlandırılırlar?

Seçenekler

A
Fiyat farklılaştırması
B
Etkin ücret teorisi
C
Denge ücret farklılığı
D
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi
E
Beşeri Sermaye Farklılığı
Açıklama:
Eğitim, sağlık ve göç gibi harcamalar beşeri sermaye yatırımları olarak kabul edilirler. Bu ücret farklılığı kalıcı olacağı için ‘denge ücret farklılığı’ olarak adlandırılır (Biçerli, 2016: 216).

Soru 89

Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teori hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Beşeri Sermaye Farklılığı
B
Asimetrik Bilgi
C
Etkin Ücret Teorisi
D
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT)
E
Telafi Edici Ücret Farklılıkları (TEÜF)
Açıklama:
Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu süren teori Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT)dir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 90

Aşağıdaki faktörlerden hangileri işgücü açısından farklılığı ücret farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır?
I.Bireysel Tercihlerin Farklılığı
II.Beşeri Sermaye Farklılığı
III.Firma Ölçeği
IV. İşlerin Beceri Gereklerinin Farklı Olması

Seçenekler

A
Yalnız III
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
İşgücünün iki açıdan farklılığı ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olur. Bunlardan birincisi bireysel tercihlerin farklı olması, ikincisi ise beşeri sermaye farklılığıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 91

Ücret farklılığının nedenlerinden biri olan Ayrımcılıkla ilgili olarak hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Ayrımcılık sadece işverenler tarafından yapılır.
B
Emek piyasalarında ayrımcılığın en yaygın mağdurları kadınlar, göçmen işçiler ve azınlıklardır.
C
Uygulamada ayrımı istihdam ayrımı, ücret ayrımı ve meslek ayrımı olarak üç şekilde görmek mümkündür.
D
Mesleki ayrımda ise ayrıma tabi tutulan grupların belirli mesleklere girmeleri engellenerek onların istenmeyen mesleklerde yoğunlaşmaları sağlanır.
E
Ayrımcılık eşit üretkenliğe sahip kişi ve gruplar arasında işe girme engelleri ve işte ilerleme imkânlarının kısıtlanması gibi sorunları da beraberinde getirir.
Açıklama:
Emek piyasalarında işleri birbirinden farklı hale getirerek ücret farklılıklarının ortaya çıkmasına neden olan unsurlardan biri de ayrımcılıktır. Ayrımcılık eşit üretkenliğe sahip kişi ve gruplar arasında sadece ücret farklılığı yaratmaz, işe girme engelleri ve işte ilerleme imkânlarının kısıtlanması gibi sorunları da beraberinde getirir (Ataman, 2014: 116). Emek piyasalarında ayrımcılığın en yaygın mağdurları kadınlar, göçmen işçiler ve azınlıklardır. Uygulamada ayrımı istihdam ayrımı, ücret ayrımı ve meslek ayrımı olarak üç şekilde görmek mümkündür. Ayrımcılık sadece işverenler tarafından yapılmaz; müşteriler ve çalışanlar da ayrımcılık yapan aktörler olabilirler. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıklardandır?
I.Beşeri Sermaye Farklılığı
II.Firma Ölçeği
III.Bilgi Eksikliği
IV. Emek Hareketliliğini Kısıtlayan Unsurlar

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Ücret farklılıklarının bir başka nedeni de iş piyasalarının tam rekabet piyasası varsayımlarının tersine mükemmel bir şekilde işlememesi ve aksamasıdır. Ücret farklılıklarına neden olan iş piyasası aksaklıklarını ‘bilgi eksikliği’ve ‘emek hareketliliğini kısıtlayan unsurlar’ şeklinde iki alt başlık altında incelemek mümkündür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 93

İş bulmak için başka bir yere göçen birisinin o esnada çalışamamasından dolayı katlanılan maliyete ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Doğrudan maliyet
B
Dolaylı Maliyet
C
Alternatif maliyet
D
Zımni Maliyet
E
Psikolojik maliyet
Açıklama:
Emek göçünün doğrudan, dolaylı ve psikolojik olmak üzere üç tür maliyeti vardır. Doğrudan maliyetler taşınma nedeniyle bireyin parasal olarak yaptığı yaptığı harcamalardır. Evi taşıması için taşıyıcılara ve nakliye şirketlerine yapılan ödemeler, yeni taşınılan yerde ev kiralama veya satın alma nedeniyle yapılan harcamalar buna örnek olarak gösterilebilir. Göçün dolaylı maliyetleri ise göç esnasında çalışamamaktan dolayı kaybedilen gelirdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 94

İş arama ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir.
II.İş aramak bir ‘beşeri sermaye yatırımı’ olarak kabul edilir.
III.İş arayanların marjinal getirisi ile marjinal maliyet eşit olduğunda iş arama sürecini sonlandırırlar.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. İş aramak -bütün maliyetlerine karşılık- eğitim
ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak gibi bir ‘beşeri sermaye yatırımı’ dır. İş aramanın marjinal getirisi ile marjinal maliyeti arasındaki ilişkiye bağlıdır. Getiri
maliyetten büyük olduğu sürece iş arama faaliyetine devam etmek kârlıdır.

Soru 95

Telafi Edici Ücret Farklılıkları Uygulamasının temel belirleyiciler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Firma ölçeği ve Sendika Üyeliği
B
Emek arzının büyüklüğü ve Beşeri Sermaye yatırımları
C
Ölüm ve yaralanma riski ve Bireysel tercihler
D
İşçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmaması ve Gelir düzenliliği
E
Emek arzının büyüklüğü ve işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmaya
Açıklama:
TEÜF’ün her zaman geçerli olduğunu ve istenmeyen özelliklere sahip işlerin
ücretlerini diğer işlere nazaran yükselttiğini ileri sürmek zordur. TEÜF uygulamasında iki temel belirleyici söz konusudur. Bunlar ‘emek arzının büyüklüğü’ve ‘işlerin zararlı yönleri hakkında bilgi sahibi olmak’ tır.

Soru 96

Tam rekabet piyasasında ücret oluşumuna bakıldığında “tek ücret kanunun” geçerli olduğu görülür buna göre aşağıdakilerden hangisi “tek ücret kanunu” açısından yanlıştır?

Seçenekler

A
Tam mobilite ile sonuç olarak bütün piyasalarda ücretler eşitlenmiş olur.
B
Tam bilgilendirme ile işçiler fayda maksimizasyonunu amaçladıkları için ücret farklılıklarına seyirci kalmazlar.
C
Maksimizasyon ilkesi gereği ücretlerin düşük olduğu piyasadan yüksek olduğu piyasaya geçiş yaparak tam mobiliteyi yapar.
D
Tam rekabet piyasası işgücü ve ücret aksaklıklarının olduğu yarı zamanlı bir piyasa olduğu için piyasa yapısı işgücüne uygun değildir.
E
Tam rekabetçi iki alt piyasa arasında kısa dönemde ücret farklılığı olsa da aynı özelliklere sahip işçilerin işgücü homojenliğinden dolayı ücret farklılıklarından haberdar olacaklardır.
Açıklama:
Hatırlanacağı gibi emek piyasası dengesinin incelendiği 5. Bölümde tam rekabet piyasasında ücret oluşumu analiz edilirken tek ücret kanununun geçerli olduğunu, tam rekabetçi iki alt piyasa arasında kısa dönemde ücret farklılığı söz konusu olabilse de tam rekabet piyasasının varsayımları gereğince aynı özelliklere sahip işçilerin (işgücünün homojenliği) ücret farklılıklarından haberdar olacaklarını (tam bilgilenme), işçiler fayda maksimizasyonunu amaçladıkları için bu ücret farklılığına seyirci kalmayarak (maksimizasyon ilkesi) ücretlerin düşük olduğu piyasadan yüksek olduğu piyasaya geçiş yaparak (tam mobilite) sonuçta bütün piyasalarda ücretlerin eşitleneceği belirtilmişti. Görüldüğü gibi tam rekabet piyasası herhangi bir aksaklığın olmadığı
ve mükemmel bir şekilde işleyen bir piyasa yapısını resmetmektedir.

Soru 97

Gerçek hayatta ücretler tektir ve farklılıklar da esastır gerçek hayattaki ücretler konusu ele alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gerçek hayatta ücret farklılıkları çeşitli sebeplerden kaynaklanır.
B
Gerçek hayatta piyasanın tamamında ve alt piyasalar arasında tek ücret geçerli değildir.
C
Gerçek hayatta aynı sektörde hatta aynı firma içinde bile işgücüne farklı ücretler ödenir.
D
Gerçek hayatta hem işler hem de işgücü homojendir ve değişken yapısıyla sürekli hareket halindedir.
E
Gerçek hayatta ücret farklılıklarının gerçek sebebi tam rekabet piyasasının varsayımlarının geçerli olmamasıdır.
Açıklama:
Bununla birlikte, gerçek hayata bakıldığında ücretlerin tekliği bir yana, farklılığının esas olduğu görülecektir. Gerçek hayatta piyasanın tamamında veya alt piyasalar arasında tek ücretin geçerli değildir; aynı sektörde hatta aynı firma içinde bile işgücüne farklı farklı ücretler ödenebildiği gözlenmektedir. O halde ücret farklılıkları hangi nedenlerden kaynaklanmaktadır?

Soru 98

Gerçek hayatta işlerin ve işgücünün homojen olmaması ve emek piyasasının da mükemmel bir biçimde işlememesi sonucunda ne olur?

Seçenekler

A
Aynı işgücü tipi oluşur.
B
Gerçek hayattaki işler çoğalır.
C
Ücret farklılıkları ortaya çıkar
D
İşverenin değişken yapısı ortaya çıkar.
E
İşgücü piyasasının mükemmelliği göze çarpar.
Açıklama:
Ücret farklılıklarının çok sayıda nedeni olabilmektedir. Ancak bu soruya kestirmeden bir cevap vermek gerekirse ‘ücret farklılıklarının temel nedeninin gerçek hayatta tam rekabet piyasasının varsayımlarının geçerli olmamasıdır’ diyebiliriz. Çünkü gerçek hayatta işler ve işgücü homojen değildir ve emek piyasaları da mükemmel bir şekilde işlemez, aksar

Soru 99

Gerçek hayatta ücret farklılıklarının üç ana sebebi vardır aşağıdakilerden hangisi bu sebeplerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılıkları
B
İşlerin beceri gereklerinin farklı olması
C
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan farklılıklar
D
İstenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik etme
E
Katmanlı emek piyasalarından kaynaklanan ücret farklılıkları
Açıklama:
Emek piyasalarında işlerin, sektörün veya işçi ve işverenlerin yapısından kaynaklanan çok sayıda unsur işleri/firmaları birbirinden farklı hale getirerek ücretlerin de farklılaşmasına neden olabilmektedir. Bu kısımda bu unsurları yedi alt başlık altında inceleyeceğiz.

Soru 100

Alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özelliklere sahip işler olduğunda bu durumu telafi etmek için işçilere fazladan ödeme yapılır, buna “telafi edici ücret farklılığı” denir buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Emek piyasasında işlerin birbirinden farklı olmasının birinci sebebi “telafi edici ücret farklılıklarıdır”.
B
İyi koşullarda çalışmayı tercih edenler daha yüksek ücret düzeyinde çalışmayı kabul ederek iyi ve kötü çalışma koşullarının her ikisi de satın alırlar.
C
Toplumun geneli tarafından istenmeyen işlerin ücretleri toplumun geneli tarafından tercih edilen ve istenen işlere verilen ücretlerle aynı olması durumunda kimse bu işlerde gönüllü olarak çalışmaz.
D
İnsanların toplumsal işbölümü gereği faydalı olan ve birileri tarafından yapılması gereken bu tür işlerde çalışmayı birilerinin kabul etmesi için işin istenmeyen özellikleri için daha yüksek ücret ödenir.
E
Telafi edici ücretin uygulamada iki faydası vardır bunlardan birincisi istenmeyen işlerde gönüllü çalışmayı teşvik eder ve ikincisi de daha zor koşullarda çalışmayı kabul edenleri daha yüksek ücret ödeyerek ücret sisteminin adil olmasını sağlar.
Açıklama:
Bazı işler -aşağıda kısaca açıklanacak nedenlerden dolayı- toplumun geneli tarafından istenmeyen işler olarak nitelendirilebilir. Bu işlerin ücretlerinin yine toplumun genelinin tercih edeceği (istenen) işlere verilen ücretlerle aynı olması durumunda kimse gönüllü olarak bu işlerde çalışmak istemeyecektir. Aslında insanların toplumsal işbölümü için faydalı olan ve birileri tarafından yapılması gereken bu tür işlerde çalışmayı kabul etmeleri için işin istenmeyen özelliklerini daha yüksek ücret ödenmek suretiyle tazmin etmek gerekir. Yukarıdaki örnek açısından şunu söylemek mümkündür: iyi koşullarda çalışmayı tercih edenler daha düşük ücret düzeyinde çalışmayı kabul ederek iyi çalışma koşullarını satın alırlar.

Soru 101

“Telafi edici ücret farklılığının” uygulamada çeşitli sebepleri vardır ölüm ve yaralanma riski bu sebeplerden birisidir buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Toplumun genelinin pis ve zor olarak kabul ettiği kanalizasyon tamiri ya da asfalt kırma daha fazla ücret alır bu doğal bir durumdur.
B
Daha güvenli ortamda imalat yapan işçi ile çok yüksek sıcaklıklarda maden eritme tesisinde çalışan işçinin aynı ücreti alması adil değildir.
C
Rasyonel insan yıl boyu istihdam ve gelir sağlayan işleri tercih ederler bu sebeple gelir düzenliliği olmayan işlerde “telafi edici ücret farklılığı” uygulanır.
D
Bazı işlerde yıl boyu çalışma mümkünken bazı işler yapısı gereği yılın belirli dönemlerinde istihdam yapılır bunlar tarımsal faaliyetler ve turizm sektörüdür.
E
İşçiler çıplak ücretin yanında alternatif konular itibariyle ödeme yapılmasını isterler böylesi yapıya sahip olmayan işlerde çalışanlara ek ödeme ve sosyal içerikli konular itibariyle ödemeler yapılır.
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. Örneğin daha güvenli ortamda imalat yapan bir işçi ile binlerce santigrat sıcaklıkta maden eritme tesisinde çalışan bir işçinin aynı ücreti almaları adil olmaz. Bunun gibi toplumun genelinin pis veya zor olarak kabul ettiği kanalizasyon tamiri, asfalt kırma gibi işlerde çalışanların da daha kolay ve temiz işleri yapanlara nazaran daha yüksek ücret almaları beklenen ve doğal bir durumdur

Soru 102

İşgücü piyasasında işleri birbirinden farklı yapan unsurlardan birisi de gerekli olan becerilerin farklı olmasıdır ünlü iktisatçı Adam Smith bunu nasıl tanımlamıştır?

Seçenekler

A
İşsizlik yardımı
B
İşsizlik sigortası
C
İşi öğrenmenin maliyeti
D
Daha yüksek ücret getirisi
E
Fazla eğitim gerektiren işler
Açıklama:
İşleri birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan Adam Smith’in ‘işi öğrenmenin maliyeti’ olarak tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar. Örneğin iki işten A işi lise diploması gerektirirken B işinin üniversite diploması gerektirdiğini varsayalım. İki işin ücret dışı yönlerden aynı özelliklere sahip olduğunu ve işçilerin bugünkü gelir gelecekteki gelir tercihleri bakımından aynı olduklarını varsayalım. B işi A işine nazaran dört yıl fazladan eğitimi ve maliyeti gerekli kıldığı için ücretinin daha fazla olması gerekir.

Soru 103

İşçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olduğu, işçinin hatalı üretim yapmasının maliyetli olduğu ve işin belirli bir süre işyerinde eğitimi gerektirdiği durumlarda, işverenin istekli olarak piyasa denge ücretinin üstünde ödediği ücrete ne denir?

Seçenekler

A
Etkin ücret ödemesi
B
Telafi edici ücret farklılığı
C
Emek piyasası kaynaklı ücreti
D
Katmanlı emek piyasası ücreti
E
İktisatçıların formüle ettiği ücret
Açıklama:
Hatırlanacağı gibi kitabımızın 6. Bölümünde incelenen Etkin Ücret Teorisi işçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olduğu, işçinin hatalı üretim yapmasının maliyetli olduğu, işin belirli bir süre spesifik işyerinde eğitim gerektirdiği durumlarda işverenlerin istekli olarak piyasa denge ücretinin üstünde ücret (etkin ücret ödemesi) verdikleri incelenmişti. Bu konu önceki bölümde ayrıntılı olarak incelendiği için bu bölümün ücret teorileri ile ilgili ilk kısmında da ayrıca değinilmekten kaçınılmıştır.

Soru 104

Emek piyasasında ücret farklılıklarını açıklayan sebeplerden birisi “katmanlı emek piyasası teorisidir”, bu teoriye göre iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özelliklerin toplandığı ikincil sektör vardır, burada önemli konu nedir?

Seçenekler

A
İkincil sektörler aynı karakteri taşır.
B
Sektörler arası geçişkenlik çok zayıftır.
C
Orta yaştaki vasıflı işçiler profili etkilemez.
D
Çok vasıfsız ve genç işçilerin çalıştığı sektörler farklıdır.
E
Afetler işçinin durumunu ve pozisyonunu belirleyen önemli ikinci değişkendir.
Açıklama:
Katmanlı Emek Piyasaları Teorisi (KEPT), emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teoridir.

Soru 105

İşgücü piyasasında ücret farklılığına sebep olan unsurlardan birisi de “sendika üyeliğidir” bu ücret farklılığının sebebi nasıl açıklanır?

Seçenekler

A
Bunun sebebi işgücünü denetlemenin zorunlu olması ve oldukça güç olan bu işin işveren tarafından yapılması gerekliliğidir.
B
Bunun sebebi etkinlik ve verimlilik için işverenin çeşitli yönetim uygulamalarına işçileri de katmış olmasıdır.
C
Bunun sebebi kısıtlayıcı çalışma koşulları ve bununla ilgili kurallara rağmen fazla işçi çalıştırmanın yasak olmasıdır.
D
Bunun sebebi işgücünün sendikalı işyerinde çoğalması bu işyerinin ve işverenin daha popüler hale gelmesidir.
E
Bunun sebebi sendikalı işyerlerinde çalışma kuralları ve temposunun daha sıkı olmasıdır.
Açıklama:
İşgücü piyasalarında ücret farklılığına neden olan unsurlardan biri de sendika üyeliğidir. Yapılan gözlemler sendika üyeliğinin işleri birbirinden farklı (heterojen) hale getirerek üyeleri lehine ücret farklılığının oluşmasına neden olduğunu göstermektedir. Sendika üyeliğinin ücret avantajı sağlamasını bir kaç nedene dayandırmak mümkündür. Bu ücret farklılığının bir kısmı genelde sendikalı işyerlerinde çalışma kuralları ve temposunun daha sıkı olması ile ilgilidir. Bu nedene dayanarak sendikaların aldıkları ücret farklılığı yukarıda açıklanan TEÜF ile ilgilidir.

Soru 106

İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Katmanlı emek piyasasından kaynaklanan ücret farkı
B
Telafi edici ücret farkı
C
Kıdemden kaynaklanan ücret farkı
D
Bireysel pazarlıktan doğan ücret farkı
E
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan ücret farkı
Açıklama:
İşlerin alternatif çalışma alanlarında olmayan ve arzu edilmeyen özellikler taşıması durumunda bunu telafi etmek amacıyla işçilere yapılan fazladan ödemelere Telafi edici ücret farkı adı verilir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi telafi edici ücret farklılıklarının nedenlerinden değildir?

Seçenekler

A
Ölüm ve yaralanma riski
B
Gelir düzenliliği
C
İşin statüsü
D
Ücret artış ihtimali
E
Firma ölçeği
Açıklama:
Telafi edici ücret farklılığı (TEÜF) uygulamasının çeşitli nedenleri vardır. Ölüm ve yaralanma riski bu nedenlerin başında gelir. Örneğin daha güvenli ortamda imalat yapan bir işçi ile binlerce santigrat sıcaklıkta maden eritme tesisinde çalışan bir işçinin aynı ücreti almaları adil olmaz. Bunun gibi toplumun genelinin pis veya zor olarak kabul ettiği kanalizasyon tamiri, asfalt kırma gibi işlerde çalışanların da daha kolay ve temiz işleri yapanlara nazaran daha yüksek ücret almaları beklenen ve doğal bir durumdur.
TEÜF uygulamasını gerektiren nedenlerden biri de ‘gelir düzenliliği’ dir. Bazı işlerde yıl boyu çalışmak mümkünken, bazı işler yapısı gereği yılın sadece belirli dönemlerinde istihdam imkânı sunabilmektedir. Tarımsal faaliyetler, turizm sektöründeki işler ve inşaat işleri bunlara örnek gösterilebilir. Diğer şeyler eşitken rasyonel bireyler yıl boyu istihdam ve gelir sağlayan işleri tercih edecekleri için, gelir düzenliliği sunmayan işlerde TEÜF uygulanarak ücretlerin daha yüksek olması gerekebilmektedir.
‘İşin Statüsü’ TEÜF’nı gerektirebilen bir başka nedendir. Bazı işler ve çalışma ortamları sosyolojik olarak toplumun geneli tarafından yüksek prestijli bazıları ise düşük prestijli olarak olarak değerlendirilebilmektedir. Örneğin bir eğlence mekanı ve üniversite özel güvenlik elemanı aradığında -her iki işyerinde işin riski aynı olduğu düşünülse dahiüniversiteye başvurular daha fazla olacaktır. Bu nedenle statüsü düşük işyerlerinin gerekli personeli bulmak diğerine nazaran daha yüksek ücret ödemesi gerekir.
İşler yapılma şekli ve ‘işçinin iş hızı üzerinde kontrolünün olup olmadığı’na göre de farklılaşır. Bazı işçiler işi hangi süratte yapacakları konusunda inisiyatif sahibiyken üretimin montaj hattı ile yapıldığı fabrikalarda işçilerin bu konuda karar alma yetkileri yoktur. Montaj hattında işçiye gelen iş belirli sürede yapılmalıdır; aksi takdirde ondan sonraki bütün aşamalar aksar. Bu durumda diğer şeyler eşitken işçiler iş hızını kontrol edebilecekleri işleri seçecekler, montaj hattında çalışmak istemeyeceklerdir. Bu nedenle çalışma koşullarının böyle sıkı olduğu işlerde TEÜF uygulaması gerekebilmektedir.
Son olarak ‘ücret artış ihtimali’ ile ‘yan ödemeler’in de TEÜF nedeni olabileceğini belirtmek gerekir. Bazı işlerde çok sayıda iş basamağı vardır ve çalışanın zaman içinde terfi etmesi söz konusudur. Öte yandan diğer bazı işlerde iş basamakları ve ilerleme imkânları sınırlıdır. Diğer şeyler eşitken rasyonel bireyler ilerleme imkânlarının olduğu işleri seçecekleri için aynı imkanı sunamayan işlerin -en azından başlangıçta- TEÜF sunması gerekir. Bunun gibi işçilerine yıllık ücretli izin ve çeşitli amaçlarla verilen yardımlar (çocuk, aile, öğrenim, askerlik, kreş, doğum vb.) sunamayan, sadece ‘çıplak ücret’ teklif eden işyerlerinin de çıplak ücretlerinin TEÜF’nı içerecek şekilde yeterince tatmin edici olması gerekir. Aksi takdirde kişiler çıplak ücretin yanında bu tür yan ödemeler de veren firmaları tercih edeceklerdir.

Soru 108

Yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlaması aşağıdakik avramlardan hangisi ile karşılanmaktadır?

Seçenekler

A
İşin statüsü
B
gelir düzenliliği
C
İşi öğrenmenin maliyeti
D
Ölüm ve yaralanma riski
E
Sendika üyeliği
Açıklama:
şleri birbirinden farklı kılan unsurlardan biri de beceri gereklerinin farklı olmasıdır. Klasik iktisatçılardan Adam Smith’in ‘işi öğrenmenin maliyeti’ olarak tanımladığı bu duruma göre yapılabilmesi için daha fazla eğitim gerektiren işler daha yüksek ücret getirisi sağlarlar.

Soru 109

Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etkin ücret teorisi
B
Mukayeseli üstünlükler teorisi
C
Beşeri sermaye teorisi
D
Katmanlı emek piyasaları teorisi
E
Ücret fonu teorisi
Açıklama:
Emek piyasalarının homojen bir yapıda olmayıp iyi özellikli işlerin toplandığı birincil sektör ve kötü özellikli işlerin toplandığı ikincil sektörün söz konusu olduğunu; sektörler arası geçişkenliğin çok zayıf olduğunu ileri süren teori katmanlı emek piyasaları teorisidir.

Soru 110

Asma köprülerin taşıma halatlarının temizlenmesinde çalışmak üzere verilen bir ilana başvuranların ekseriyetinin aynı zamanda kaya tırmanışı ile ilgilenen sporcular olmaları aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Emek piyasalarının katmanlı olması
B
Yapılan işin riskli olması
C
Bireysel tercihlerinin iş gücü üzerinde etkin olması
D
Ödenecek ücretin sporcuları hedefliyor olması
E
Firma ölçeğinin küçük olması
Açıklama:
Bireysel tercih farklılığı ücret farklılığının nedenlerinden biridir. Örneğin ölüm ve yaralanma riskinin yüksek olduğu mesleklerde ‘risk seven’ kişiler çalıştırıldığında onlara TEÜF ödemesi gerekmeyebilecektir. Ancak işgücü piyasasında yeterince bu tür işçi olmadığında ‘riskten kaçınan’ kişilere de istihdam teklifi yapılacaktır. Bu durumda ise ücret farklılıkları ortaya çıkmaktadır.
Öyleyse belirli işler söz konusu olduğunda o işlere başvuranların bireysel tercihler işe başvuranların kompozisyonundan başvuru sonrası iş koşullarına kadar pek çok faktörü etkileyebilmektedir. Burada söz konusu işe başvuran kimselerin ekseriyetinin kaya tırmanışında uzmanlaşmış dağcılar olmaları bize işe başvuru esnasında bireysel tercihlerin rol oynadığını göstermektedir.

Soru 111

Bir iş kolunda, aynı pozisyonda istihdam edilebilecek birden fazla lisans mezunu kategorisinin var olduğu durumda ücretlerin tek bir lisans mezunu kategorisi olduğu duruma göre değişebilme ihtimali aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur.

Seçenekler

A
Beşeri sermaye farklılığı
B
Bireysel tercihler
C
Emek piyasalarının katmanlı olması
D
İşin zor ve tehlikeli olması
E
İşin geçici olması
Açıklama:
İşgücü piyasalarında bulunanları birbirinden farklı kılarak ücret farklılıklarına neden olan özelliklerden birisi de beşeri sermaye farklılığıdır. Emek piyasalarındaki grupları birbiri ile rekabet edebilen ve rekabet edemeyen gruplar olarak ikiye ayırmak mümkündür. Rekabet edebilen gruplar istihdama ulaşma bakımından işverenlerin birini diğerine tercih edebileceği, birbirini ikâme edebilen meslek gruplarından oluşur. Örneğin, ülkemizdeki mevcut yasal düzenlemelere göre et ürünleri imalat ve satışı yapan firmalar gıda mühendisi çalıştırabilecekleri gibi veteriner de istihdam edebilmektedir. Böyle bir durudma rekabet, ücretlerin rekabet olmayan hallere nazaran farklılık göstermesi temayülünü doğurmaktadır.

Soru 112

İş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelire ne ad verilir?

Seçenekler

A
fırsat maliyeti
B
Eğitim maliyeti
C
Üretim maliyeti
D
Ulaşım maliyeti
E
Marjinal maliyet
Açıklama:
İş aramanın dolaylı (fırsat) maliyeti iş arama esnasında piyasada çalışamamak nedeniyle kaybedilen gelirdir. Bu maliyet işsizler için daha düşükken çalıştığı halde daha iyi iş arayanlarda daha yüksektir.

Soru 113

Alışılmış yaşam düzeni ve sosyal çevreden uzaklaşmak, yeni bir düzene ayak uydurmak, arkadaş ve aile çevresinden uzak kalmak; Emek göçünün maliyetlerinden hangisine dahildir?

Seçenekler

A
fırsat maliyeti
B
marjinal maliyet
C
Psikolojik maliyet
D
doğrudan maliyet
E
Ulaşım maliyeti
Açıklama:
Emek göçünün belkide en önemli maliyet kalemlerinden biri psikolojik olanıdır. Göç kişinin aşina olduğu yeri terk etmesi anlamına gelir. Yeni bir düzene ayak uydurmak, arkadaş ve aile çevresinden uzak kalmak psikolojik anlamda zor bir olaydır. Göçün psikolojik maliyeti göç edilen mesafe ile doğru orantılıdır. Buna göre bir kentten komşu bir kente göç etmek ülkeden ülkeye yapılan göçe nazaran daha az maliyetlidir.

Soru 114

İşçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olduğu, işçinin hatalı üretim yapmasının maliyetli olduğu, işin belirli bir süre spesifik işyerinde eğitim gerektirdiği durumlarda işverenlerin istekli olarak piyasa denge ücretinin üstünde ücret ödemesi ile doğan ücret farklılığına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Telafi edici ücret farklılığı
B
Bireysel tercihten kaynaklanan ücret farklılığı
C
Katmanlı emek piyasalarından kaynaklanan ücret farklılığı
D
Etkin ücret ödemelerinden kaynaklanan ücret farklılığı
E
Firma ölçeğinden kaynaklanan ücret farklılığı
Açıklama:
İşçiyi denetlemenin ve performansını ölçmenin zor olduğu, işçinin hatalı üretim yapmasının maliyetli olduğu, işin belirli bir süre spesifik işyerinde eğitim gerektirdiği durumlarda işverenlerin istekli olarak piyasa denge ücretinin üstünde ücret (etkin ücret ödemesi)verebilmektedirler. Etkin ücret ödemelerinin işleri birbirinden farklı (heterojen) hale getirerek emek piyasalarında ücret farklılıklarına neden olabileceğini belirtmek gerekir

Soru 115

Büyük firmalar ile küçük firmalar arasında belirli ücret farklılıkları olması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

Seçenekler

A
İşin statüsü
B
İşin zorluğu
C
Bireysel tercih
D
Çalışanların eğitimi
E
Firma ölçeği
Açıklama:
İşgücü piyasalarında işleri ve ücretleri farklılaştıran bir başka unsur da firma ölçeğidir. Hemen her yerde ve zamanda gözlenen bir durum büyük firmalarda ücretlerin küçük firmalara oranla daha yüksek olmasıdır.

Ünite 8

Soru 1

Hangisi Eğitim ekonomisinin kapsadığı konulardan birisi değildir?

Seçenekler

A
İşgücü piyasasında eğitimin getirisi
B
Eğitim politikası ve eğitimin kalitesi
C
Eğitim ve sanayinin etkileşimi
D
Yaşam boyu eğitim
E
Eğitimin finansmanı
Açıklama:
Eğitim ekonomisi iktisadın oldukça geniş kapsamlı ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi, eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin finansmanı gibi konuları kapsar. Doğru cevap D'dir.

Soru 2

İyi bir meslek/iş sahibi olmanın birincil koşulu olarak “kaliteli” eğitim veren bir üniversite diploması ya da çeşitli eğitim sertifikaları hangi yıldan itibaren aranır hale gelmiştir?

Seçenekler

A
1970
B
1950
C
1930
D
1940
E
1960
Açıklama:
İyi bir meslek/iş sahibi olmanın birincil koşulu olarak “kaliteli” eğitim veren bir üniversite diplomasının ya da çeşitli eğitim sertifikalarının aranır hâle gelmesi, 1950’lerden itibaren dünya ekonomilerinde farklı düzey ve yoğunlukta gözlenmektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 3

Schultz (1963) eğitimin faydaları üzerine kaç yönlü bir yaklaşım sergiler?

Seçenekler

A
1
B
3
C
5
D
2
E
4
Açıklama:
Schultz (1963) eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiler, bunlar; şu anki tüketim bileşeni, geleceğe dair bir tüketim bileşeni, yatırım bileşenidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye değildir?

Seçenekler

A
Liseye gitmek
B
Bilgisayar kursuna yazılmak
C
Röntgen çektirmek
D
Çek-up yaptırmak
E
Yemek yemek
Açıklama:
Lise ya da üniversiteye gitmek, bilgisayar kursuna yazılmak kadar, çek-up yaptırmak, röntgen çektirmek ya da yabancı dil, bilgisayar, liderlik kurslarına katılmak da beşeri sermaye yatırımı olarak kabul edilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 5

Beşeri sermayenin dayanıklılığı ne kadardır?

Seçenekler

A
Eğitim süresince
B
Tedavi süresince
C
Gelir getirdiği sürece
D
Yaşam süresince
E
Süresiz
Açıklama:
Beşeri sermayenin dayanıklılığı bir kişinin sahip olduğu yaşam süresi kadardır. Doğru cevap D'dır.

Soru 6

Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur. Hangisi kamusal/toplumsal yararıdır?

Seçenekler

A
Öngörüde bulunma alışkanlığı
B
İşyerinde talimatlara uyma yeteneği
C
Artan sağlık bilinci
D
Sadakat
E
Dakiklik
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur. Örneğin, sağlık harcamaları nedeniyle az sigara içilmesi, daha yüksek vergi toplama olanağı, artan sağlık bilinci, artan toplumsal güven ortamı kamusal/toplumsal yararlarından biridir. Doğru cevap C'dir.

Soru 7

Beşeri sermaye modelinde yatırım kararında söz konusu olan toplam maliyet hem parasal maliyeti hem de fırsat maliyetini içerir buradan hareketle aşağıdakilerden hangisi fırsat maliyetidir?

Seçenekler

A
Üniversite harcı
B
4-5 yıl Çalışma karşılığı muhtemel gelir
C
Yurt parası
D
Kitap parası
E
ulaşım gideri
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırım kararında söz konusu olan toplam maliyet hem parasal maliyeti hem de fırsat maliyetini içerir; yani üniversite eğitimine yapılan yatırım örneğine göre, toplam maliyet hem üniversite harcı, yurt parası, kitap ve ulaşım masrafı gibi parasal maliyetleri hem de üniversiteye gitmenin alternatif maliyeti olan lise mezunu olarak 4-5 yıl çalışılan bir işten elde edilecek muhtemel geliri de kapsar.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi işyerinde eğitim türlerinden biridir?

Seçenekler

A
Teknik bilgisayar eğitimi
B
Elektrikçilik eğitimi
C
Firmaya özgü eğitim
D
Muhasebe teknikleri eğitimi
E
Marangozluk eğitimi
Açıklama:
İşyerinde eğitim, genel amaçlı eğitim ve firmaya özgü eğitim olarak ikiye ayrılır. Genel amaçlı eğitimin tüm firmalar açısından bireylerin verimliliğini homojen olarak artırdığı kabul edilir; firmaya özgü eğitimde ise sadece bu tip eğitimi veren firma özelinde bireyin verimliliği artacağı varsayılır. Doğru cevap C'dir.

Soru 9

Aşağıdakiler Gendarme’ye göre eğitim, kaç aşamada kalkınma sürecini etkilemektedir?

Seçenekler

A
1
B
3
C
5
D
2
E
4
Açıklama:
Gendarme’ye göre eğitim, “(1) kalkınma için gerekli eğilimleri yaratarak ve toplumu kalkınma havasına sokarak, (2) nitelikli emek gücü yetiştirerek ve (3) dinamik bir elit ve girişimci sınıf yaratarak” kalkınma sürecini etkilemektedir. Bu üç amaca karşılık gelen eğitim düzeyleri ise sırasıyla ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 10

Çalışanın potansiyel verimlilik düzeyinde her zaman bir risk söz konusu olduğundan işverenin bu maliyeti minimize etmek amacıyla kullandığı yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eleme yaklaşımı
B
Piyasa yaklaşımı
C
Serbestlik yaklaşımı
D
Öncelikli yaklaşım
E
Değerlendirme yaklaşımı
Açıklama:
Eleme yaklaşımı, işverenin söz konusu maliyetleri azaltmak için, çalışanın beşeri sermaye donanımını bir tür eleme aracı olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 11

Aşağıdaki konulardan hangisi iktisadın bir alt dalı olan eğitim ekonomisi kapsamına girmez?

Seçenekler

A
Eğitimin finansmanı
B
Eğitimin yöntemleri
C
Eğitim ve sanayinin etkileşimi
D
İşgücü piyasasında eğitimin getirisi
E
Eğitimin ekonomik büyümeye etkisi
Açıklama:
Eğitim ekonomisi İktisadın oldukça geniş kapsamlı ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi, eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin finansmanı gibi konuları kapsar.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi " Daha çok fizik, kimya öğrenmek bir insanın coğrafya bilgisini ilerletmez!" sözünün açıklamasıdır?

Seçenekler

A
Okur-yazar olmak ve hesap yapabilmek her çeşit öğrenmeyi etkiler.
B
Belirli bir alanda alınan eğitim daha sınırlı biçimde birikimli bir süreçtir.
C
Eğitim, içine doğduğumuz “cahillik” düzeyinin geliştirilmesiyle ilgili değildir.
D
Tıbbi bakım, bir hastalık sonucu zarar görmüş olan kişinin sağlık durumunu yenilemeyi amaçlar.
E
Bazı insanlar genetik olarak şanslı olduklarından hiçbir sağlık bakımı talep etmeden yaşlanabilirler.
Açıklama:
Belirli bir alanda alınan eğitim (örneğin daha çok fizik, kimya öğrenmek bir insanın coğrafya bilgisini ilerletmez) ise daha sınırlı biçimde birikimli bir süreçtir; ancak okur-yazar olmak ve hesap yapabilmek her çeşit öğrenmeyi etkiler. Tıbbi bakım, tam tersine, bir hastalık sonucu zarar görmüş olan kişinin sağlık durumunu yenilemeyi amaçlar. Bu yenilenme birikimli bir süreç değildir, zira aynı kişi aynı hastalık nedeniyle tekrar acı çekebilir. Yine bazı insanlar genetik olarak şanslı olduklarından hiçbir sağlık bakımı talep etmeden yaşlanabilirler ama eğitimli bir insanın eğitim kurumuna başvurmadan beşeri sermayesini donatması mümkün değildir.

Soru 13

Bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dışsallık
B
Tek tipleşme
C
Standartlaşma
D
Yarı kamu malı
E
Beşeri sermaye
Açıklama:
Dışsallık: Bir piyasa başarısızlığı olarak, bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarara verilen addır.

Soru 14

Neoklasik modelde ilave bilgi elde etmenin marjinal faydasının bu bilgiyi elde etmek için harcanan zamana göre marjinal maliyete ya da fırsat maliyetine eşitlendiği noktada aşağıdakilerden hangisi belirlenir?

Seçenekler

A
Gelir etkisinin büyüklüğü
B
Lüks mal talep miktarı
C
Optimal eğitim talebi
D
Kadın-erkek ücret farklılığı
E
Verimlilik ve kazanç beklentileri farkı
Açıklama:
Eğitimin bir tüketim malı olarak ele alındığı Neoklasik modelde, standart fayda maksimizasyonu varsayımı çerçevesinde, insanlar okula, üniversiteye gider çünkü yeni bilgi elde etmekten hoşlanırlar. Bu durumda, ilave bilgi elde etmenin marjinal faydasını, bu bilgiyi elde etmek için harcadıkları zaman açısından marjinal maliyetine ya da fırsat maliyetine eşitleyerek optimal eğitim talebini yaratırlar. Böylelikle, herhangi bir lüks mal için söz konusu olduğu gibi, gelir etkisi yardımıyla, gelir arttıkça optimal eğitim talebi daha da hızlı artar.

Soru 15

'Schultz eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiler. Buna göre örneğin sadece bilgi elde etmenin hazzı................olarak adlandırılır'
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
yatırım bileşeni
B
lüks mal bileşeni
C
şu anki tüketim bileşeni
D
harcama maliyeti bileşeni
E
geleceğe dair tüketim bileşeni
Açıklama:
Örneğin Schultz (1963) eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiler: Şu anki tüketim bileşeni, örneğin sadece bilgi elde etmenin hazzı; ikinci olarak geleceğe dair bir tüketim bileşeni yani eğitim sayesinde diğer malları tüketebilme olanağının artması-sağlık harcamalarının artması vb. gibi- ve son olarak yatırım bileşeni yani beşeri sermaye yatırımı ki Becker’in geliştirdiği modele işaret eder.

Soru 16

Beşeri sermaye modeli arz yönlü Neoklasik bir teoridir, Aşağıdakilerden hangisi “beşeri sermaye” için yanlıştır?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye fiziksel sermayeye benzer.
B
Lise ya da üniversiteye gitmek ya da çek-up yaptırmak beşeri sermaye yatırımıdır.
C
Beşeri sermaye kamulaştırılabilir, satılabilir ve satın alınabilir.
D
Beşeri sermayede geleceğe dönük yatırım kararı ve verimlilik ve kazanç beklentisi vardır.
E
Bilgisayar kursuna yazılmak ya da yabancı dil kursuna gitmek bireyin gelecekte gelirini artıracağı için beşeri sermaye yatırımıdır.
Açıklama:
Becker’a göre bir kişinin bilgi, beceri, sağlık ve değerleri birbirinden ayrılamamaktadır. Söz konusu sermaye fiziksel sermaye gibi kamulaştırılamamakta, satılamamakta veya satın alınamamaktadır. Beşeri sermayenin dayanıklılığı ise bir kişinin sahip olduğu yaşam süresi kadar olmaktadır.

Soru 17

Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu vardır bunlar zorunlu eğitim ve işyerinde eğitimdir. Beşeri sermaye modeline göre eğitime ilave yatırımın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alışkanlıklar ve zevkler artar.
B
Sadakat ve itibar artar.
C
Eğitim talebi artar.
D
Yatırımlar artar.
E
Verimlilik artar.
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim. Beşeri sermaye modeline göre, eğitime ilave yatırım yapmakla, ücret/kazanç düzeyi yükselir, zira zorunlu eğitimin ve zorunlu olmayan eğitimin verimliliği artırdığı kabul edilir.

Soru 18

Beşeri sermaye modeline göre birey eğitime yaptığı ilave yatırımın marjinal getirisini, bu ilave yatırımın marjinal maliyetiyle karşılaştırır, birey eğitime yaptığı yatırım harcamalarına ne zaman devam eder?

Seçenekler

A
Bireyin marjinal geliri işgücü piyasası koşullarını şekillendirene kadar harcamaya devam eder.
B
Birey eğitim talebi karşılanıp sahip olduğu gelir buna bağlı olarak iki katına ulaşana kadar harcamaya devam eder.
C
Birey kamu eğitim harcamalarının artırılması durumunda ve maliyet-fayda analizi sonuçları pozitif olduğunda harcamaya devam eder.
D
Birey ilave eğitim yatırım harcamasına marjinal getirisi, marjinal maliyetine eşit olana kadar devam eder.
E
Birey kamu eğitim harcamalarının artırılması durumunda ve maliyet-fayda analizi sonuçları pozitif olduğunda harcamaya devam eder.
Açıklama:
İlave eğitim yatırım harcamasının marjinal getirisi, marjinal maliyetine eşit olana kadar da bu harcamaya devam edecektir. Marjinal getiri, işgücü piyasası koşullarına, eğitime ayrılan kaynaklara ve bireyin yeteneklerine bağlı olacaktır. Marjinal maliyet ise eğitimin dolaysız maliyetine ve bireyin bilişsel kapasitesine bağlıdır. Neoklasik modele göre, genelde tüm bireyler benzer eğitim talebine sahip olmalıdır.

Soru 19

Neoklasik modele göre genelde tüm bireyler benzer eğitim talebine sahip olmalıdır buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Eğitimin marjinal maliyeti eğitimin dolaysız maliyetine ve bireyin bilişsel kapasitesine bağlıdır.
B
Kamu eğitim harcamalarında maliyet-fayda analizi yapılmaz çünkü eğitim harcamalarının toplumsal getirisi hesaplanamaz.
C
Eğitimin marjinal getirisi işgücü piyasasının koşullarına, eğitime ayrılan kaynaklara ve bireyin yeteneklerine bağlıdır.
D
Bireyin eğitim talebinin farklılaşmasını iki faktör etkiler bireyin yetenekleri, bilişim kapasitesi ve ailenin refah düzeyi.
E
Bireyin eğitim kararı sonucunda toplam maliyet, parasal maliyet, toplumsal maliyet ve fırsat maliyetleri ortaya çıkar bunların toplamı ile alternatif yatırımlara ulaşılır.
Açıklama:
Neoklasik modele göre, genelde tüm bireyler benzer eğitim talebine sahip olmalıdır. Bireylerin eğitim talebini farklılaştırmasına, bu durumda, iki faktör etki eder: bireysel yetenek, bilişim kapasitesi ve ailenin refah düzeyi. Ancak, kamu eğitim harcaması yatırımlarında maliyet-fayda analizi kullanılmamaktadır, zira eğitim harcamalarının toplumsal getirisinin hesaplanamaz olduğu kabul edilmektedir.

Soru 20

Kadının çalışma yaşamında görülen kesintinin sebepleri için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kadının ailedeki geleneksel rolleri.
B
Kadının ev işi, çocuk bakımı gibi sorumlulukları.
C
Kadının doğal kabul edilen ve sorgulanamayan sorumlulukları.
D
Kadında “beklenen çalışma süresi” analizi toplumsal cinsiyete göre mesleki katmanlaşmanın nasıl oluştuğunu ortaya koyması.
E
Kadının çalışma yaşamının kesintiye uğraması uzmanlık alanlarındaki gelişmelerden ve ekonominin nasıl oluştuğunu anlamadan uzak kalmasına sebep olması.
Açıklama:
Beklenen çalışma süresi, bireylerin yatırım kararını etkileyen faktörlerden birisi olarak analiz edilir. Beşeri Sermaye modeline göre, beşeri sermaye yatırımlarında kadın-erkek açısından gözlenen farklılıkların nedeni, kadınların çalışma hayatlarının kesintiye uğramasıdır. Bu kesintinin nedeni de kadının ailedeki geleneksel rolleri, ev işi, çocuk bakımı gibi sorumluluklar olarak ifade edilir, ancak bu sorumluluklar doğal kabul edilir ve sorgulanmaz.

Soru 21

Eğitim talebi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Eğitim talebi genelde öngörülemez ve kişinin kararından bağımsızdır
B
Okula gitmenin maliyeti önceden kestirilebilir
C
Eğitim harcamaları cari bütçeden ya da tasarruflardan ya da kamu kaynaklarınca veya gönüllü yardım kuruluşlarınca karşılanabilir.
D
Eğitim genellikle birikimli bir sürece karşı gelir.
E
Eğitim talebi için yaş önemlidir.
Açıklama:
A şıkkı sağlık talebi için geçerlidir. Eğitim talebi öngörülebilir bir taleptir.

Soru 22

Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Her ikisi de standartlaşmış ve tek tipleşmiştir.
B
İkisinde de hiyerarşik bir başvuru süreci vardır.
C
İkisi de öngörülemeyen ve kişinin kararından bağımsız olarak ortaya çıkan sorunlara sahiptir.
D
Her ikisi de dışsallıklar yaratır ve yarı kamu malıdır.
E
Her ikisi de birikimli bir sürece karşı gelir.
Açıklama:
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Schultz (1963)'un eğitimin faydaları üzerine yaklaşımı içinde yer alır?
I. Şu anki tüketim bileşeni,
II. Geleceğe dair tüketim bileşeni
III. Yatırım bileşeni

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Schultz (1963) eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiler: Şu anki tüketim bileşeni, örneğin sadece bilgi elde etmenin hazzı; ikinci ola- rak geleceğe dair bir tüketim bileşeni yani eğitim sayesinde diğer malları tüketebilme olanağının art- ması-sağlık harcamalarının artması vb. gibi- ve son olarak yatırım bileşeni yani beşeri sermaye yatırımı.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim.
B
Beşeri sermaye yatırımı için borç bulmanın, fiziksel sermaye yatırımı için borç bulmaktan daha zor olduğu ifade edilir.
C
Beşeri sermaye yatırım kararının, parasal olmayan faktörlerden (kişisel tercihler, beklentiler, toplumsal önyargılar, toplumsal roller, bireyin sosyalleşme süreci, ayrımcılık vb.) büyük ölçüde etkilendiği kabul edilir.
D
Beşeri sermaye modeli, beşeri sermaye yatırımı yapan bireylerin işgücü piyasasında, işyeri eğitimine nasıl yatırım yaptıklarını, bireylerin yaş-kazanç profillerini ve kadın-erkek ücret farklılıklarını analiz eder.
E
Bireyin sadece zorunlu olmayan eğitim (lise, üniversite, lisansüstü, sertifika, kurs vb. eğitim programları), için yaptığı harcamalar ‘resmi beşeri sermaye yatırımı’ olarak tanımlanır.
Açıklama:
Bireyin, zorunlu (temel eğitim) eğitim, zorunlu olmayan eğitim (lise, üniversite, lisansüstü, sertifika, kurs vb. eğitim programları), için yaptığı harcamalar ‘resmi beşeri sermaye yatırımı’ olarak tanımlanır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye yatırımının toplumsal/kamusal getirilerine örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
Üretim maliyetlerinin artması
B
Daha yüksek vergi toplama olanağı
C
Kişinin yeni bilgi ve becerilerinin artması
D
İşverenin kar elde etmesi
E
İşyerinde prestijin artması
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur. Örneğin, sağlık harcamaları nedeniyle az sigara içilmesi, daha yüksek vergi toplama olanağı, artan sağlık bilinci, artan toplumsal güven ortamı vb. gibi.

Soru 26

İşçilerin, kendi kişisel donanımlarını, kısıtlarını ve tercihlerini dikkate alarak en yüksek ücretli işleri aramaları ne ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
İşçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır.
B
Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur.
C
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer, yani makine ve teçhizata yapılan yatırım gibidir.
D
Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/ kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve kuvvetli bir ilişki vardır.
E
Beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim artışına yol açtığı bir üretim aracıdır.
Açıklama:
İşçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır. İşçiler, kendi kişisel donanımlarını (örneğin, eğitim düzeyi ve iş tecrübesi), kısıtlarını (örneğin, bakıma muhtaç küçük çocuk) ve tercihlerini (örneğin düzgün çalışma ortamı) dikkate alarak en yüksek ücretli işleri ararlar. İşverenler ise işgücü verimliliğini artırarak ve üretim maliyetlerini mümkün olduğunca aşağıya çekerek kârını maksimize etmeye çalışır; ancak etkin çalışan piyasa ve rekabetten dolayı, işveren iş- çiye marjinal ürününe (MP) eşit ücret öder.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi genel amaçlı işyerinde eğitimle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Eğitimi sağlayan firmadan bir başka firmaya kolaylıkla transfer edilebilir.
B
Sadece o eğitimi veren firmada işçinin verimliliğini artıracağı kabul edilir.
C
Transfer edilemeyeceği varsayılır.
D
İşçilerin işten atılma/işten ayrılma durumlarıyla daha az karşı karşıya kalacağı kabul edilir.
E
Bu tip eğitimin maliyetinin bir kısmını firma üstlendiği için, eğitilmiş işçilerin beklenen çalışma sürelerinin daha uzun olmasını garanti etmek isteyecektir.
Açıklama:
A şıkkı hariç diğer şıklar, Firmaya Özgü İşyerinde Eğitim ile ilgilidir.

Soru 28

Eğitim ile kalkınma arasında olumlu bir ilişki olduğunu düşünen yazarların görüşleri üzerinden aşağıdakilerden hangisi eğitimin kalkınmaya “katkı”larından biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması, toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması
B
Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması
C
Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi
D
Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması, sınıflar arasındaki çatışmanın önlenmesi gibi politik hedefleri gözeten bir anlayışın, sınıfsal hareketlilik, sosyal adalet ve fırsat eşitliği söylem ve pratiğiyle bireylere benimsetilmesi
E
Eğer genel amaçlı işyeri eğitimi söz konusu ise işçi tüm maliyeti üstlenmek zorundadır çünkü bu yatırımın tüm getirisini o elde edecektir. Dolayısıyla, bu tip yatırım için de birey aynen zorunlu eğitimde olduğu gibi maliyet ve gelir hesaplaması yaparak bu tip yatırıma karar vermek durumundadır.
Açıklama:
Eğitim ile kalkınma arasında olumlu bir ilişki olduğunu düşünen yazarların görüşleri üzerinden eğitimin kalkınmaya “katkı”larını;
1.Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması, toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması,
2. Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, is- tenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması,
3. Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi,
4. Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması, sınıflar arasındaki çatışmanın önlenmesi gibi politik hedefleri gözeten bir anlayışın, sınıfsal hareketlilik, sosyal adalet ve fırsat eşitliği söylem ve pratiğiyle bireylere benimsetilmesi
şeklinde özetleyebiliriz.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Birey üzerinden analiz yapmaz, yapıya ve kurumlara önem verir.
B
Eğitim-gelir ilişkisi ya da eğitimin sağladığı “yarar”ın sadece gelir artışı ile ölçülmesi çok yetersiz bir çabadır.
C
Piyasaları veri olarak almazlar, tersine neden piyasanın birbirinden farklı ve birbirleri arasında geçişkenlik olmayan katmanlara ayrıldığını merak ederler.
D
Toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar.
E
Kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder.
Açıklama:
A şıkkı ve C şıkkı Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM) D şıkkı feminist teori, E şıkkı Radikal Marksist eleştiriler ile ilgilidir.

Soru 30

Genç insanların eğitim talebinin ve meslek seçiminin, bireysel, özgür ve rasyonel seçimler değil, sınıfsal konumlarına göre şekillendiğini savununan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Feminist Teori
B
Eleme Yaklaşımı
C
Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)
D
Radikal-Marksist Eleştiriler
E
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
Açıklama:
Marksist eleştiriler, genç insanların eğitim talebinin ve meslek seçiminin, bireysel, özgür ve rasyonel seçimler değil, sınıfsal konumlarına göre şekillendiğini savunurlar.

Soru 31

Beşeri sermaye ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. İşçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır
  2. Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur
  3. Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer
  4. Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve kuvvetli bir ilişki vardır.
  5. Beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim azalmasına yol açtığı bir üretim aracıdır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Beşeri sermayede işçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır,Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur,Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer,Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve kuvvetli bir ilişki vardır ve beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim artışına yol açtığı bir üretim aracıdır.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin kalkınmaya katkılarından değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması
B
toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması
C
Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması
D
Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi
E
Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin artması
Açıklama:
Eğitimin kalkınmaya katkılarını;Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması,toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması, Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması, Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi,Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması,şeklinde özetlemek mümkündür.

Soru 33

Toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim,hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Radikal-Marksist eleştiriler
B
Feminist teori
C
Eleme yaklaşımı
D
Kurumcu iktisat
E
Eleme hipotezi
Açıklama:
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim,hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar.

Soru 34

Eğitim talebi ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

  1. Eğitim hizmetinin evrensel insan hakkı sayılması gerekir

  2. Eğitim talebinin birey ve toplum açısından maliyeti öngörülebilir

  3. Eğitim harcamaları acil değil planlı harcamalardır

  4. Eğitim genellikle birikimli bir süreçtir

  5. Eğitim talebinin eğitim kurumlarını gereksiz kılan bir yapısı vardır

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Eğitim hizmetleri talebinin çeşitli özellikleri vardı. Bu özelliklerin başında eğitim hizmetinin evrensel insan hakkı sayılması gelir. Eğitim talebinin bir başka özelliği de birey ve toplum açısından maliyetinin öngörülebilir olmasıdır. Eğitim harcamaları
acil değil planlı harcamalardır. Eğitimin genellikle birikimli bir süreç olması onun bir diğer özelliğidir. Eğitim talebinin eğitim kurumlarını gerekli kılan bir yapısı vardır.

Soru 35

Amartya Sen’in Yapılabilirlikler yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

  1. Eğitim-gelir ilişkisi ya da eğitimin sağladığı yararın Beşeri Sermaye Teorisinin odaklandığı gibi sadece gelir artışı ile ölçülmesi çok yetersiz bir çabadır.

  2. Bireylerin sahip oldukları gelir gibi iktisadi kaynaklar bireyin bundan yarar sağladığı anlamına gelmeyebilir.

  3. Bireyin bu kaynakları davranışlara dönüştürme kapasitesi ‘yapabilirlikleri’ sonucunda uygun bir biçimde işlevsel hale gelmeleri ile ilgilidir.

  4. Eğitim sadece gelir arttıran bir araç değil kendi içinde bir amaçtır.

  5. Eğitim sadece gelir arttıran bir araçtır kendi içinde bir amaç değildir.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Amartya Sen’in Yapabilirlikler Yaklaşımına göre eğitim-gelir ilişkisi ya da eğitimin sağladığı yararın Beşeri Sermaye Teorisinin odaklandığı gibi sadece gelir artışı ile ölçülmesi çok yetersiz bir çabadır. Zira bireylerin sahip oldukları gelir gibi iktisadi
kaynaklar bireyin bundan yarar sağladığı anlamına gelmeyebilir. Bireyin bu kaynakları davranışlara dönüştürme kapasitesi ‘yapabilirlikleri’ sonucunda uygun bir biçimde işlevsel hale gelmeleri ile ilgilidir. Dolayısıyla Sen’in yaklaşımında eğitim sadece gelir arttıran bir araç değil kendi içinde bir amaçtır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist sistemi sınıf, sömürü,sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder?

Seçenekler

A
Marksist teori
B
Eleme yaklaşımı
C
Kuramcı iktisat
D
Eleme hipotezi
E
Feminist teori
Açıklama:
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü,sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangileri Somel’e göre eğitim ile ilgili olarak doğrudur?

  1. Eğitim işgücü verimini artırır.

  2. Gelişmiş ülkeler, eğitime daha fazla kaynak ayırdıkları için ortaya çıkan eğitimdeki kalite farkı, işgücünün üretkenliğine yansır.

  3. Eğitim nedeniyle oluşan üretkenlik farkı, “kişi başına sabit sermaye stoku” nedeniyle oluşan farktan daha önemlidir.

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,III,IV
D
I,II,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Somel’e göre “eğitim, işgücü verimini artırır”.“Gelişmiş” ülkeler, eğitime daha fazla kaynak ayırdıkları için ortaya çıkan “eğitimdeki kalite farkı, işgücünün üretkenliğine yansır”. Ancak eğitim nedeniyle oluşan üretkenlik farkı, “kişi başına sabit sermaye stoku” nedeniyle oluşan farktan daha önemli değildir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi piyasaları veri olarak almazlar, tersine neden piyasanın birbirinden farklı ve birbirleri arasında geçişkenlik olmayan katmanlara ayrıldığını
merak ederler?

Seçenekler

A
Eleme Yaklaşımı
B
Kurumcu Yaklaşım
C
İkili İş Piyasaları Yaklaşımı
D
Radikal Marksist Yaklaşım
E
Yapabilirlikler Yaklaşımı
Açıklama:
Kurumcular, piyasaları veri olarak almazlar, tersine neden piyasanın birbirinden farklı ve birbirleri arasında geçişkenlik olmayan katmanlara ayrıldığını merak ederler.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangileri beşeri sermaye yatırımı olarak kabul edilir?
  1. Emek göçü
  2. İşyerinde eğitim
  3. Resmi eğitim
  4. Tıbbi bakım
  5. Makine ve teçhizat alımı

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımı;Emek göçü, İşyerinde eğitim,Resmi eğitim,ve Tıbbi bakım olarak değerlendirilir.

Soru 40

Firmaya özgü eğitim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Özel eğitimden geçen işçilerle firma arasında daha uzun süreli iş sözleşmeleri yapılacaktır
B
Eğitimi sağlayan firmadan bir başka firmaya kolaylıkla transfer edilebilir
C
Rekabetçi bir piyasada işverenin bu tip bir yatırımın getirisini elde etmesine olanak yoktur
D
Eğitimi alan işçiye diğer firmalarda ödenen ücret ödenecektir
E
Sadece eğitimin verildiği işyerinde değil, tüm işkolunda/sektörde geçerli olan bir eğitimdir
Açıklama:
Firmaya özgü eğitime ilişkin analizin önemli uzantıları vardır: özel eğitimden geçen işçilerle firma arasında daha uzun süreli iş sözleşmeleri yapılacaktır, bu işçilerin işten atılma/işten ayrılma durumlarıyla daha az karşı karşıya kalacağı kabul edilir. İkinci olarak, firma bu tip eğitimin maliyetinin bir kısmını üstlendiği için, eğitilmiş işçilerin
beklenen çalışma sürelerinin daha uzun olmasını garanti etmek isteyecektir.Gnel amaçlı eğitimde;eğitimi sağlayan firmadan bir başka firmaya kolaylıkla transfer edilebilir; rekabetçi bir piyasada işverenin bu tip bir yatırımın getirisini elde etmesine olanak yoktur; bu nedenle eğitimi alan işçiye diğer firmalarda ödenen ücret ödenecektir. Sadece eğitimin verildiği işyerinde değil, tüm işkolunda/sektörde geçerli olan bu eğitim, örneğin temel bilgisayar kullanımı, muhasebe teknikleri ya da elektrikçi,marangozluk gibi el becerisine dayalı mesleklere yönelik temel eğitimi kapsar.

Soru 41


  1. Eğitimin politikası

  2. Eğitim ve sanayinin etkileşimi

  3. Eğitimin kalitesi


Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri eğitim ekonomisinin kapsadığı konulardandır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Eğitim ekonomisi İktisadın oldukça geniş kapsamlı
ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü
piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve
eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi,
eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin
finansmanı gibi konuları kapsar.

Soru 42

Genel amaçlı işyerinde eğitim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir firmadan diğer firmaya transfer edilemez
B
Tüm getirisini işçi elde eder
C
Maliyeti işçi ve işveren paylaşır
D
İşçilerle firma arasında uzun süreli sözleşmelerin yapılmasını sağlar
E
Tüm maliyeti işveren üstlenir
Açıklama:
Genel amaçlı eğitim, tanımı gereği, eğitimi
sağlayan firmadan bir başka firmaya kolaylıkla
transfer edilebilir; rekabetçi bir piyasada işverenin
bu tip bir yatırımın getirisini elde etmesine olanak
yoktur; bu nedenle eğitimi alan işçiye diğer firmalarda
ödenen ücret ödenecektir. Sadece eğitimin
verildiği işyerinde değil, tüm işkolunda/sektörde
geçerli olan bu eğitim, örneğin temel bilgisayar
kullanımı, muhasebe teknikleri ya da elektrikçi,
marangozluk gibi el becerisine dayalı mesleklere
yönelik temel eğitimi kapsar. Eğer genel amaçlı
işyeri eğitimi söz konusu ise işçi tüm maliyeti üstlenmek
zorundadır çünkü bu yatırımın tüm getirisini
o elde edecektir. Dolayısıyla, bu tip yatırım
için de birey aynen zorunlu eğitimde olduğu gibi
maliyet ve gelir hesaplaması yaparak bu tip yatırıma
karar vermek durumundadır.

Soru 43

Firmaya özgü işyerinde eğitim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir firmadan bir başka firmaya transfer edilebilir
B
Yatırımın getirisinden sadece işveren yararlanır
C
Maliyetini işçi ve işveren paylaşır
D
Maliyeti işveren üstlenir
E
Maliyeti işçi üstlenir
Açıklama:
Firmaya özgü eğitimin, sadece o eğitimi veren
firmada işçinin verimliliğini artıracağı ve bu nedenle
transfer edilemeyeceği varsayılır. Örneğin,
IBM ya da Microsoft gibi çokuluslu, büyük ölçekli
şirketlerdeki bilgisayar program yazılımı için
eğitim ya da Vodafone şirketindeki network kurulumu
gibi bazı işler için eğitim, firmaya özgü bilgi
ve donanımı kapsayabilir. Şekil 8.4’te Hakan’ın
işyerindeki verimliliği GG´ profili ile gösterilmektedir;
bu profil aynı zamanda genel amaçlı bir eğitim
aldığı zamanki profilidir ancak firmaya özgü
eğitim transfer edilemediği için, Hakan bu eğitimin
tüm maliyetini üstlenmek istemeyecektir;
çünkü bu eğitimi sağlayan firmada çalıştığı süre
zarfında ancak bu yatırımın getirisini elde edebilir.
İşini kaybettiği zaman, yatırımı boşa gitmiş
olacaktır

Soru 44

  1. Dışsallık yaratması
  2. Birikimli bir süreç olması
  3. Maliyetinin önceden kestirilebilmesi
  4. Yarı kamu malı olması
  5. Standartlaşmanın olması
Ortodoks İktisat Teorisi'ne göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız V
B
II ve IV
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve V
Açıklama:
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık
hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi,
her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu
malı olmalarıdır.

Soru 45

Beşeri Sermaye Modeli aşağıdaki iktisat düşünürlerinden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Lasalle
B
Mill
C
Malthus
D
Ricardo
E
Becker
Açıklama:
1950’lerde eğitim harcamaları, üretim artışının
ve ekonomik büyümenin nedenlerinden birisi
olarak ele alınmıştı. Büyümenin kaynakları olarak
sermaye ve emeğin katkılarının yanı sıra büyümenin
açıklanmayan kısmı önce teknoloji olarak ele
alınmıştır. Daha sonra Schultz, sermayenin niteliğindeki
gelişme ve insana yapılan yatırımı içerecek
şekilde bu açıklanmayan kısmı yeniden tanımladı.
Becker ile birlikte Şikago Üniversitesinde geliştirilen
beşeri sermaye modelinin ilk versiyonlarında,
eğitim harcamaları, aynen makine, teçhizata
yapılan yatırım harcamaları gibi ele alındı.

Soru 46


  1. Beşeri sermaye yatırımı için borç bulmak kolaydır.

  2. Beşeri sermaye yatırım kararı kişisel tercihler ve beklentilerden etkilenmez

  3. Beşeri sermaye yatırımının temel boyutlarından biri zorunlu eğitimdir.


Beşeri sermaye yatırımı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımı için borç bulmanın, fiziksel sermaye yatırımı için borç bulmaktan daha zor olduğu ifade edilir; çünkü beşeri sermaye yatırımı için alınan (örneğin üniversite eğitimi için) borç geri ödenmezse, borç alan - lise mezunu öğrenci kişinin vereceği bir teminat ya da karşılık yoktur. Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim. Beşeri sermaye yatırım kararının, parasal olmayan faktörlerden (kişisel tercihler, beklentiler, toplumsal önyargılar, toplumsal roller, bireyin sosyalleşme süreci, ayrımcılık vb.) büyük ölçüde etkilendiği kabul edilir.

Soru 47

Beşeri sermaye modeli aşağıdaki iktisat okullarından hangisinde geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Virginia İktisat Okulu
B
Şikago Okulu
C
Avusturya İktisat OKulu
D
Keynesyen İktisat Okulu
E
Freiburg İktisat Okulu
Açıklama:
Becker ile birlikte Şikago Üniversitesinde geliştirilen
beşeri sermaye modelinin ilk versiyonlarında,
eğitim harcamaları, aynen makine, teçhizata
yapılan yatırım harcamaları gibi ele alındı.

Soru 48

Eğitimle büyüme arasında doğrudan bir ilişki olmadığını, eğitimin işverenler tarafından doğru işe doğru insanı yerleştirmede bir filtre görevi üstlendiği yönündeki görüş aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin sonucudur?

Seçenekler

A
Kurumcu iktisat yaklaşımı
B
Beşeri sermaye yatırımı yaklaşımı
C
Eleme yaklaşımı
D
Mesleki katmanlaşma yaklaşımı
E
Çalışma koşulları yaklaşımı
Açıklama:
İşte “eleme” yaklaşımı, işverenin söz konusu maliyetleri azaltmak için, çalışanın beşeri sermaye donanımını bir tür eleme aracı olarak kullandığını vurgular. Arrow, eğitimle büyüme arasında doğrudan bir ilişki olmadığını, eğitimin işverenler tarafından doğru işe doğru insanı yerleştirme de bir filtre görevi üstlendiğini belirtir.

Soru 49

Genç insanların eğitim talebinin ve meslek seçiminin sınıfsal konumlarına göre şekillendiğini savunan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurumcu İktisadi Düşünce
B
Eleme Düşüncesi
C
Feminist Düşünce
D
Radikal-Marksist Düşünce
E
Beşeri Sermaye Düşüncesi
Açıklama:
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü,
sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden
üretim gibi kavramlarla analiz eder. Meta,
bu anlamda kapitalist toplumun temel yapı taşıdır,
piyasada alınıp satılan her şey metadır. Sermayenin
değerlenmesi için ve sermaye devir hızının kesintisiz
işleyebilmesi için, 1980’lerden itibaren eğitim
ve sağlık gibi daha önce kamu tarafından üstlenilen
ve parasız olan hizmetlerin piyasalaşma ve ticarileşme
süreçlerine dikkat çekerler.
Genç insanların eğitim talebinin ve meslek
seçiminin, bireysel, özgür ve rasyonel seçimler
değil, sınıfsal konumlarına göre şekillendiğini savunurlar.
Eğitimin toplumsal işlevinin, “eleme”
işlevinden daha önemli olduğunu kabul ederler.

Soru 50

Görünmeyen kadın emeğinin özgünlüğünü vurgulayarak kadınların özel alandaki ev içi üretim ve bakım işlerini üstlenmeleriyle, kamusal alanda, işyerlerindeki ikincil konumları arasındaki ilişkinin sürekliliğine dikkat çeken yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Radikal-Marksist Yaklaşım
B
Eleme Yaklaşımı
C
Kurumcu İktisat
D
Beşeri Sermaye Yaklaşımı
E
Feminist Yaklaşım
Açıklama:
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya
da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim,
hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve
cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma
ve hayata bakarlar. Görünmeyen kadın emeğinin
özgünlüğünü vurgulayarak kadınların özel alandaki
ev içi üretim ve bakım işlerini üstlenmeleriyle,
kamusal alanda, işyerlerindeki ikincil konumları
arasındaki ilişkinin sürekliliğine dikkat çekerler.
Nasıl “kadın” ve “erkek” olunduğunun toplumsal
olarak belirlendiğini ve bu cinsiyetçi rol kalıplarının
zaman içinde ve ülkeler göre değiştiğini, dönüştüğünü
savunurlar. Sonuçta, eve ekmek getiren
erkek ile iyi eş ve anne kadın şeklindeki cinsiyete
dayalı iş bölümünün eğitim hizmeti taleplerini belirlediğini
söylerler.

Soru 51

Eğitim talebi ile ilgili verilenlerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Eğitim ve sağlık, her şeyden önce uluslararası yasalarla teminat altına alınarak evrensel insan hakları arasında sayılan ve kendilerine has özellikleri olan iki hizmet türüdür.
B
Eğitim genellikle birikimli bir sürece karşı gelir, içine doğduğumuz “cahillik” düzeyinin geliştirilmesini hedefler.
C
Belirli bir alanda alınan eğitimin sınırlı bir birikimli süreç olduğu söylenemez.
D
Okur-yazar olmak ve hesap yapabilmek her çeşit öğrenmeyi etkiler.
E
Eğitim/sağlık hizmetleri arasındaki farklardan biri standartlaşma ile ilgilidir
Açıklama:
İkinci olarak, eğitim genellikle birikimli bir sürece karşı gelir, içine doğduğumuz “cahillik” düzeyinin geliştirilmesini hedefler. Belirli bir alanda alınan eğitim (örneğin daha çok fizik, kimya öğrenmek bir insanın coğrafya bilgisini ilerletmez) ise daha sınırlı biçimde birikimli bir süreçtir; ancak okur-yazar olmak ve hesap yapabilmek her çeşit öğrenmeyi etkiler.

Soru 52

Eğitim harcamaları, üretim artışının ve ekonomik büyümenin nedenlerinden birisi olarak kaç yılında ele alınmaya başlanmıştır?

Seçenekler

A
1940
B
1950
C
1960
D
1965
E
1970
Açıklama:
1950’lerde eğitim harcamaları, üretim artışının ve ekonomik büyümenin nedenlerinden birisi
olarak ele alınmıştı.

Soru 53

Hangi yıllarda yeni büyüme teorilerinde eğitim, bireyin verimliliğini artırmasından öte, diğer iktisadi birimlerin etkinliğini yükselten ve böylece milli gelirdeki artışa kaynaklık eden bir unsur olarak ele alındı?

Seçenekler

A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
1990’larda yeni büyüme teorilerinde eğitim, bireyin verimliliğini artırmasından öte, diğer iktisadi birimlerin etkinliğini yükselten ve böylece milli gelirdeki artışa kaynaklık eden bir unsur olarak ele alındı. Eğitimin ekonomik büyüme üzerine etkilerini analiz eden pek çok araştırma yapıldı.

Soru 54

Hangi model arz yönlü Neoklasik bir teori olarak, beşeri sermaye yatırımı yapan bireylerin işgücü piyasasında, işyeri eğitimine nasıl yatırım yaptıklarını, bireylerin yaş-kazanç profillerini ve kadın-erkek ücret farklılıklarını analiz eder?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye modeli
B
Finansman modeli
C
Sunni İyileştirme modeli
D
Sermaye modeli üçlemesi
E
Yapılabilirlik teorisi
Açıklama:
Beşeri sermaye modeli arz yönlü Neoklasik bir teori olarak, beşeri sermaye yatırımı yapan bireylerin işgücü piyasasında, işyeri eğitimine nasıl yatırım yaptıklarını, bireylerin yaş-kazanç profillerini ve kadın-erkek ücret farklılıklarını analiz eder.

Soru 55

Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim
B
yaygın ve örgün eğitim
C
hizmetiçi ve işbaşında eğitim
D
yaygın ve zorunlu eğitim
E
zorunlu ve hizmetiçi eğitim
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim.

Soru 56

Beşeri sermaye ile ilgili aşağıdaki temel varsayımlardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İşçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır.
B
Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur
C
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer değildir.
D
Beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim artışına yol açtığı bir üretim aracıdır.
E
Beşeri sermayenin ikâmesi mümkündür ancak, toprak, sabit sermaye ya da emek gibi transfer edilemez
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer, yani makine ve teçhizata
yapılan yatırım gibidir.

Soru 57

n yıl için değer formülü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
PV= Vi/ (1+r)n
B
PV= Vi + (1+r)n
C
PV= Vi - (1+r)n
D
PV= Vi * (1+r)n
E
PV= Vi/ (1+n)r
Açıklama:
Bugünkü değer formülü şöyledir:
PV = V1/ 1 + I
PV=bugünkü değer
V1= yatırımın yapıldığı tarihten 1 yıl sonrasının
gelecek gelir akımı
i=cari faiz oranı
n yıl için genel formül şöyledir.
PV= Vi/ (1+r)n

Soru 58

Beşeri sermaye teorisine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Beşeri Sermaye Teorisi, bireylerin verimliliklerinin sadece zorunlu eğitimle artacağını ileri sürer.
B
İşverenler, işçileri hizmet içi eğitime tabi tutabilirler; daha da önemlisi işçiler çalışma sürecinde,
şefleri/danışmanları tarafından verilen enformel talimatlardan ve yönlendirmelerden de yararlanırlar.
C
İşyerinde eğitim, genel amaçlı eğitim ve firmaya özgü eğitim olarak ikiye ayrılır
D
İşyerinde eğitim programlarının çoğu, hem genel hem de firmaya özgü nitelik taşır ancak analizde basitlik sağlamak amacıyla bu ayırım kullanılmaktadır.
E
Kadınların daha kısa süre çalışacağına ilişkin varsayım, kadınların erkeğe göre işyeri eğitimden daha az yaralanmasına yol açar.
Açıklama:
Beşeri Sermaye Teorisi, bireylerin verimliliklerini sadece zorunlu eğitimle değil, iş başında çeşitli iş becerilerini geliştirerek de artıracağını ileri sürer. İşverenler, işçileri hizmet içi eğitime tabi tutabilirler daha da önemlisi işçiler çalışma sürecinde, şefleri/danışmanları tarafından verilen enformel talimatlardan ve yönlendirmelerden de yararlanırlar. Beşeri Sermaye modeli, kadınların işgücü piyasası ile bağlantısı göreli zayıf olduğu için, işyerindeki bu tip olanaklardan da mahrum kaldıklarını ifade eder. Ayrıca, kadınların daha kısa süre çalışacağına ilişkin varsayım, kadınların erkeğe göre işyeri eğitimden daha az yaralanmasına yol açar

Soru 59

IBM ya da Microsoft gibi çokuluslu, büyük ölçekli şirketlerdeki bilgisayar program yazılımı için
eğitim hangisine örnek olabilir?

Seçenekler

A
Beşeri eğitim
B
Beşeri sermaye eğitimi
C
Genel amaçlı eğitim
D
Genel amaçlı işyerinde eğitim
E
Firmaya özgü işyerinde eğitim
Açıklama:
Firmaya özgü eğitimin, sadece o eğitimi veren firmada işçinin verimliliğini artıracağı ve bu nedenle transfer edilemeyeceği varsayılır. Örneğin, IBM ya da Microsoft gibi çokuluslu, büyük ölçekli şirketlerdeki bilgisayar program yazılımı için eğitim ya da Vodafone şirketindeki network kurulumu gibi bazı işler için eğitim, firmaya özgü bilgi ve donanımı kapsayabilir

Soru 60

Kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eden teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marksist teori
B
Feminist teori
C
Eleme teorisi
D
Kurumcu iktisat teorisi
E
Minimum yapılabilirlikler yaklaşımı
Açıklama:
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder.

Soru 61

Eğitim ekonomisi aşağıdaki konulardan hangisini kapsamaz?

Seçenekler

A
İşgücü piyasasında eğitimin getirisi
B
Eğitim politikası
C
Yurtdışında eğitim
D
Eğitim ve sanayinin etkileşimi
E
Eğitimin ekonomik büyümeye etkisi
Açıklama:
Eğitim ekonomisi İktisadın oldukça geniş kapsamlı ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi, eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin finansmanı gibi konuları kapsar.

Soru 62

Bir piyasa başarısızlığı olarak, bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eğitim ekonomisi
B
Dışsallık
C
Kamusal mal
D
Eğitim talebi
E
Standartlaşma
Açıklama:
Dışsallık: Bir piyasa başarısızlığı olarak, bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarara verilen addır.

Soru 63

Bireylerin eğitim talebini farklılaştırmasına aşağıdakilerden hangisi etki eder?

Seçenekler

A
Ailenin refah düzeyi
B
İşgücü piyasası koşulları
C
Marjinal getiri
D
Eğitime ayrılan kaynak
E
Fayda-Maliyet analizi
Açıklama:
Bireylerin eğitim talebini farklılaştırmasına, bu durumda, iki faktör etki eder: bireysel yetenek, bilişim kapasitesi ve ailenin refah düzeyi.

Soru 64

Beşeri sermaye yatırımıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu, zorunlu eğitim ve işyerinde eğitimdir.
B
Beşeri sermaye modeline göre, eğitime ilave yatırım yapmakla, ücret/kazanç düzeyi yükselir
C
Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur.
D
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer, yani makine ve teçhizata yapılan yatırım gibidir.
E
Hepsi
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim. Beşeri sermaye modeline göre, eğitime ilave yatırım yapmakla, ücret/kazanç düzeyi yükselir, zira zorunlu eğitimin ve zorunlu olmayan eğitimin verimliliği artırdığı kabul edilir. Lisede ya da üniversitede alınan eğitimin, işyerinde potansiyel olarak yararlı olacak genel yetenek ve bilginin kazanılmasına yol açtığı düşünülür; eğitimin aynı zamanda işyerinde lazım olacak bazı davranış kalıplarını da öğrettiği kabul edilir; örneğin öngörüde bulunma alışkanlığı, işyerindeki talimatlara uyma yeteneği ve dakiklik, sadakat gibi.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi marjinal maliyetin bağlı olduğu faktörlerdendir?

Seçenekler

A
işgücü piyasası koşulları
B
Eğitime ayrılan kaynaklar
C
Bireyin yetenekleri
D
Eğitimin dolaysız maliyeti
E
Prestij
Açıklama:
Marjinal getiri, işgücü piyasası koşullarına, eğitime ayrılan kaynaklara ve bireyin yeteneklerine bağlı olacaktır. Marjinal maliyet ise eğitimin dolaysız maliyetine ve bireyin bilişsel kapasitesine bağlıdır.

Soru 66

Tüm firmalar açısından bireylerin verimliliğini homojen olarak artıran eğitim programı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel amaçlı eğitim
B
Firmaya özgü eğitim
C
Resmi eğitim
D
Yerel eğitim
E
Optimal eğitim
Açıklama:
Genel amaçlı eğitimin tüm firmalar açısından bireylerin verimliliğini homojen olarak artırdığı kabul edilir; firmaya özgü eğitimde ise sadece bu tip eğitimi veren firma özelinde bireyin verimliliği artacağı varsayılır.

Soru 67

Esas olarak insanların ne kadar kazandıkları ya da ne kadar harcadıklarında değil; ne olmaya ya da ne yapmaya muktedir olduklarında, yani yapabilirlikleri üzerinde yoğunlaşan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Eleme Yaklaşımı
C
Feminist Teori
D
Radikal-Marksist Eleştiriler
E
Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)
Açıklama:
Sen’in yaklaşımında, gelir yerine yapabilirlikler, “potansiyel işlevsellikler” olarak tanımlanır. Buradaki vurgu, esas olarak insanların ne kadar kazandıkları (gelir) ya da ne kadar harcadıklarında (tüketim) değil; ne olmaya ya da ne yapmaya muktedir oldukları, yani yapabilirlikleri üzerindedir

Soru 68

Kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eden teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Feminist Teori
B
Marksist Teori
C
Eleme Yaklaşımı
D
Kurumcu İktisat
E
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
Açıklama:
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder.

Soru 69

Toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Radikal-Marksist Eleştiriler
B
Eleme Yaklaşımı
C
Feminist Teori
D
Kurumcu İktisat
E
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
Açıklama:
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi eğitim hizmetleri talebinin özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Eğitim hizmetinin evrensel insan hakkı sayılması
B
Birey ve toplum açısından maliyetinin öngörülebilir olması
C
Genellikle birikimli bir süreç olması
D
Dışsal fayda sağlaması
E
Hizmette standartlaşmanın belirgin olmaması
Açıklama:
Eğitim hizmetleri talebinin çeşitli özellikleri vardı. Bu özelliklerin başında eğitim hizmetinin evrensel insan hakkı sayılması gelir. Eğitim talebinin bir başka özelliği de birey ve toplum açısından maliyetinin öngörülebilir olmasıdır. Eğitim harcamaları acil değil planlı harcamalardır. Eğitimin genellikle birikimli bir süreç olması onun bir diğer özelliğidir. Eğitim talebinin eğitim kurumlarını gerekli kılan bir yapısı vardır. Bir insanın eğitim kurumlarına başvurmadan beşeri sermayesini donatması mümkün değildir. Eğitimin bir başka özelliği de hizmette standartlaşmanın belirgin olmasıdır. Eğitim hizmetinde kalite kontrolü sınavlar, ödevler gibi araçlarla kolaydır. Eğitim hizmetinin en belirgin özelliği ise dışsal fayda sağlamasıdır. Eğitim sadece o hizmetten yararlanan bireylere değil topluma da faydalar sağlar. Son olarak eğitim hizmetleri piyasasının aksak rekabetçi bir yapıda olduğunu belirtmek gerekir.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi İktisadın bir alt disiplini olan eğitim ekonomisinin kapsadığı konulardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Eğitim ve sanayinin etkileşimi
B
İşgücü piyasasında eğitimin getirisi
C
Eğitim politikası ve eğitimin kalitesi
D
Eğitimin ekonomik büyümeye etkisi
E
Mesleki eğitimin sertifikalı hale gelmesi
Açıklama:
Eğitim ekonomisi İktisadın oldukça geniş kapsamlı ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi, eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin finansmanı gibi konuları kapsar. Aynı zamanda, okul öncesi eğitimden başlayarak, temel eğitim, lise ve üniversitede eğitim, işyerinde mesleki eğitim ile özellikle 1990’lardan itibaren önem kazanan yaşam boyu eğitim gibi farklı düzeylerdeki- yetiştirme kursları, sertifikalı eğitim vb.- eğitim hizmetlerini analiz eder.

Soru 72

Günümüze eğitimin ve okulların önemi daha da artmıştır ve bunun çeşitli sebepleri vardır, aşağıdakilerden hangisi bu sebeplerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Eğitim hem kadınların, hem de erkeklerin istihdama katılmasını sağlar.
B
İyi bir meslek ve iş sahibi olmak için çeşitli eğitim sertifikalarına sahip olunması gereklidir.
C
İyi eğitimli insanlar, çoğunlukla daha prestijli, sosyal güvencesi olan ve formel, “iyi” işlere sahiptir.
D
İyi bir meslek ve iş sahibi olmanın birincil koşulu kaliteli eğitim veren bir üniversiteden diplomanın olmasıdır.
E
İyi eğitimli insanların eğitim düzeyleri ile gelirleri ve kazançları arasında doğru orantı olması beyaz yakalıların eğitim talep etmelerindendir.
Açıklama:
Günümüzde okullaşma oranlarındaki artışın yanı sıra, üniversite, yüksek okul eğitimine ya da lisansüstü programlara olan talebin yükselmekte olduğu bilinen bir olgudur. İyi bir meslek/iş sahibi olmanın birincil koşulu olarak “kaliteli” eğitim veren bir üniversite diplomasının ya da çeşitli eğitim sertifikalarının aranır hâle gelmesi, 1950’lerden itibaren dünya ekonomilerinde farklı düzey ve yoğunlukta gözlenmektedir. 1960 ve 1970’lerde artan ve 1980’lerde hız kesen okullaşma oranlarına ait bu eğilim sonucu, 1990’ların başında OECD ülkelerinde, Latin Amerika’da, Uzakdoğu’da ve Pasifik ülkelerinde, merkezî planlamaya sahip ülkelerde, okul çağındaki nüfusun tamamı ilköğretimi tamamlamıştır.

Soru 73

Eğitim ekonomik açıdan analiz edildiğinde, eğitim ekonomisinde baskın olan bir teori vardır, bu teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Evrensel insan teorisi
B
Eğitim ve sağlık teorisi
C
Beşeri sermaye teorisi
D
Okullaşma oranları teorisi
E
Eğitim talebindeki yükselmeler teorisi
Açıklama:
Eğitimin ekonomik açıdan analiz edileceği bu bölümde önce eğitim talebinin kendine özgü özellikleri incelenecektir. Daha sonra eğitim ekonomisi alanının baskın teorisi olan Beşeri Sermaye Teorisi çerçevesinde okullarda ve işyerinde eğitim
kararının nasıl alındığı ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Soru 74

İnsan için uluslararası yasalarla teminat altına alınmış olan ve evrensel insan hakları arasında sayılan iki önemli hizmet türü, eğitim ve sağlıkla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İkisinin ortak yanları, farklılıklarından daha önemlidir.
B
Bireyin eğitim kararı öngörülemez ve bağımsız olarak ortaya çıkar.
C
Sağlık bakımı için talebin daha rastlantısal olduğundan söz edebiliriz.
D
Toplumların eğitim sistemini ve tıbbi bakımı organize ediş biçimi farklı değildir.
E
Sağlık bakımı için talebin öngörülemez olması sigortalamayı mümkün kılabilmektedir.
Açıklama:
Eğitim ve sağlık, her şeyden önce uluslararası yasalarla teminat altına alınarak evrensel insan hakları arasında sayılan ve kendilerine has özellikleri olan iki hizmet türüdür. İkisinin ortak yanları olduğu gibi farklılıkları da önemli boyuttadır. Farklılıkların büyük bir kısmı, bilgi ve öğrenmeye (ya da hastalık ve tedavi) ilişkin niteliklere dayanmaktadır; diğer farklılıklar ise toplumların eğitim sistemini ve tıbbi bakımı nasıl organize ettiğine bağlı olarak ortaya çıkar: Örneğin, sağlık sorunları genelde öngörülemeyen ve kişinin kararından bağımsız olarak ortaya çıkan sorunlarken, eğitim kararı ya da okula/üniversiteye gitmek öyle değildir. Okula gitmenin maliyeti önceden kestirilebilir ve okul masrafları cari bütçeden ya da tasarruflardan ya da kamu kaynaklarınca veya gönüllü yardım kuruluşlarınca karşılanabilir. Sağlık bakımı için
talep daha öngörülemez/rastlantısal olduğundan, sağlık sigortası için bir piyasadan söz edebiliriz, oysa eğitimin sigortalanması söz konusu değildir. Benzer bir şekilde, sağlık sorunları genelde acil müdahale gerektirebilirken, eğitimle ilgili sorunların çok azı acildir.

Soru 75

Ortodoks iktisat teorisine göre aşağıdakilerden hangisi eğitim ve sağlık hizmetlerinin “dışsallık yaratması” açısından doğru değildir?

Seçenekler

A
Kamu malı tüketiminde rekabetin olmaması
B
Kamu malının tüketiminden başka insanların mahrum edilmemesi
C
Piyasa olarak kamu mallarının aksak ve asimetrik dağılıma sahip olması
D
Kamu malının bedel ödenmemesine rağmen ulusal güvenlik gibi dışsallık konusu içinde olması
E
Bir firma ya da bireyin faaliyetlerinin karşılıksız olarak başka bir firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarar olması
Açıklama:
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır. (Dışsallık: Bir piyasa başarısızlığı olarak, bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar ya da zarara verilen addır. Kamu malı: tüketiminde rekabetin olmadığı ve tüketiminden başka insanların mahrum edilemediği- bedel ödenmemesine rağmen- mallar olarak tanımlanır, örneğin ulusal güvenlik, şifresiz TV yayını vb.) Hem tıbbi bakım hem de eğitim için yapılan harcamalar, beşeri sermaye yatırımı olarak adlandırılır, ancak bu yatırımların yaratacağı gelir akımının hesaplanması oldukça zor ve tartışmalı bir konudur: zira potansiyel gelirin bir bölümü yatırımı yapan bireye ve topluma “fayda/tatmin” sağlar ve bu tatminin piyasadaki ortalama ücret oranı üzerinden ölçülmesi yeterli bulunmaz.

Soru 76

Ortodoks iktisat teorisine göre devlet yarı kamu malı olan eğitim ve sağlık hizmetlerinin bir bölümünün üretimini üstlenmelidir ve bunun çeşitli sebepleri vardır aşağıdakilerden hangisi bu sebeplerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Piyasada bilgi eksikliği vardır.
B
Hem eğitim hem de sağlık piyasaları rekabetçi olarak tanımlanır.
C
Bilginin üreticiler ve tüketiciler arasındaki dağılımı asimetrik olarak kabul edilir.
D
Sağlık ve eğitim kişiye özel hizmetlerdir, önceden müfredat ve kontrol hesaplanır.
E
Hem tıbbi hem de eğitim için yapılan harcamalar beşeri sermaye yatırımları olarak adlandırılır.
Açıklama:
Eğitim ve sağlık hizmetleri için piyasa aksak rekabetçi olarak tanımlanır, zira piyasada bilgi eksikliği olduğu ve bilginin üretici ve tüketiciler arasındaki dağılımının asimetrik olduğu varsayılır. Bu nedenle, Ortodoks iktisat teorisi, kamu otoritesinin yarı kamu malı olan eğitim ve sağlık hizmetlerinin bir bölümünün üretimini üstlenmesi gerektiğini söyler.

Soru 77

Eğitimi bir tüketim malı olarak ele alan Neoklasik modelde standart fayda maksimizasyonu varsayımı geçerlidir buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gelir etkisi yardımıyla gelir arttıkça, optimum eğitim talebi daha hızlı artar.
B
İnsanlar okula ve üniversiteye giderler çünkü yeni bilgi elde etmekten hoşlanırlar.
C
Lüks eğitim malı talebinde, sağlanacak tatmin ve sosyal prestij gibi unsurlar göz ardı edilir.
D
İlave bilgi elde etmek için harcanılan zaman açısından marjinal maliyet ve fırsat maliyeti eşitlenir.
E
Yeni bilgi için harcanılan zaman açısından marjinal maliyetler ve fırsat maliyetleri eşitlenerek optimal eğitim talebine ulaşılır.
Açıklama:
Eğitimin bir tüketim malı olarak ele alındığı Neoklasik modelde, standart fayda maksimizasyonu varsayımı çerçevesinde, insanlar okula, üniversiteye gider çünkü yeni bilgi elde etmekten hoşlanırlar. Bu durumda, ilave bilgi elde etmenin marjinal faydasını, bu bilgiyi elde etmek için harcadıkları zaman açısından marjinal maliyetine ya da fırsat
maliyetine eşitleyerek optimal eğitim talebini yaratırlar. Böylelikle, herhangi bir lüks mal için söz konusu olduğu gibi, gelir etkisi yardımıyla, gelir arttıkça optimal eğitim talebi daha da hızlı artar.

Soru 78

Şikago Üniversitesinde geliştirilen Beşeri Sermaye Modeli'nde, eğitim harcamaları nasıl ele alınır?

Seçenekler

A
Parasal olmayan faktörler daha önemli olarak ele alınır.
B
Arz yönlü tüketim harcamaları dikkate alınarak hesaplamalar yapılır.
C
Makine ve teçhizata yapılan yatırım harcamalarından farklı ele alınır.
D
Büyük ölçüde milli gelirdeki artışa kaynaklık eden bir unsur olarak ele alınır.
E
Yaş-kazanç profillerine göre ne tür eğitim harcaması yapılacağına karar verilir.
Açıklama:
Becker ile birlikte Şikago Üniversitesinde geliştirilen beşeri sermaye modelinin ilk versiyonlarında, eğitim harcamaları, aynen makine, teçhizata yapılan yatırım harcamaları gibi ele alındı. Beşeri sermaye yatırımının amacı da gelecekte daha yüksek gelir etme olarak formüle edildi. 1980’ler ve 1990’larda yeni büyüme teorilerinde eğitim, bireyin verimliliğini artırmasından öte, diğer iktisadi birimlerin etkinliğini yükselten ve böylece milli gelirdeki artışa kaynaklık eden bir unsur olarak ele alındı.

Soru 79

1990’larda yazılan yeni büyüme teorilerine göre, eğitim bireyin verimliliğini artırır ve diğer iktisadi birimlerin etkinliğini yükseltir, bunun sonucunda ne olur?

Seçenekler

A
Milli gelir artar.
B
Eğitimin talebi artar.
C
Sosyalleşme süreci tamamlanır.
D
Eğitim maliyetleri düşer ucuzlar.
E
Toplumsal önyargılar ortadan kalkar.
Açıklama:
1980’ler ve 1990’larda yeni büyüme teorilerinde eğitim, bireyin verimliliğini artırmasından öte, diğer iktisadi birimlerin etkinliğini yükselten ve böylece milli gelirdeki artışa kaynaklık eden bir unsur olarak ele alındı. Eğitimin ekonomik büyüme üzerine etkilerini analiz eden pek çok araştırma yapıldı.

Soru 80

Beşeri sermaye modeli arz yönlü Neoklasik bir teoridir ve beşeri sermaye tıpkı fiziksel sermaye gibi yatırım kararı ve geleceğe dönük verimlilik ve kazanç beklentisi olan bir yapıya sahiptir bunun sonucu nedir?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye yatırımları bireyin gelecekteki gelirini artırır.
B
Beşeri sermayenin çok dayanıklı olması sebebiyle ömrünü uzatır ve kazancı artırır.
C
Beşeri sermaye yatırımlarının resmi olanı devletin hiç destek vermediği eğitim yatırımlarıdır.
D
Beşeri sermaye yatırımı içine kurslara kayıt olmak da dahildir böylece beşeri sermaye yatırımın arzı artırılmış olunur.
E
Beşeri sermaye yatırımları sadece okul ya da zorunlu eğitim harcamaları değildir eğitim mallarının artması ve tüketim kapasitesinin artması da dahildir.
Açıklama:
Beşeri sermaye modeli, arz yönlü Neoklasik bir teori olarak, beşeri sermaye yatırımı yapan bireylerin işgücü piyasasında, işyeri eğitimine nasıl yatırım yaptıklarını, bireylerin yaş-kazanç profillerini ve kadın-erkek ücret farklılıklarını analiz eder. Beşeri sermaye tanımsal olarak, fiziksel sermayeye benzer bir şekilde yatırım kararı ve geleceğe dönük verimlilik ve kazanç beklentisi içerir. Bu anlamda, lise ya da üniversiteye gitmek, bilgisayar kursuna yazılmak kadar, çek-up yaptırmak, röntgen çektirmek ya da yabancı dil, bilgisayar, liderlik kurslarına katılmak da beşeri sermaye yatırımı olarak kabul edilir. Çünkü bu tip harcamalar, bireyin gelecekteki gelirini artırır, daha sağlıklı yaşamasına ve daha yetkin bir biçimde hayatını sürmesine yardımcı olur.

Soru 81

Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlileri hangileridir? I.Dışsallıklar yaratmaları II.Yarı Kamu malı olmaları III.Bedavacılık sorunu oluşturmaları IV. İlgili sektörler için tam rekabet piyasaları koşulları geçerlidir.

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II ve IV
Açıklama:
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 82

Eğitim hizmeti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Eğitim hizmeti göreli olarak daha standartlaşmıştır,
B
Eğitim ve sağlık hizmetleri için piyasa aksak rekabetçi olarak tanımlanır,
C
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır.
D
Ortodoks iktisat teorisi, kamu otoritesinin eğitim ve sağlık hizmetleri piyasasında olmaması gerektiğini savunur.
E
Hem tıbbi bakım hem de eğitim için yapılan harcamalar, beşeri sermaye yatırımı olarak adlandırılır,
Açıklama:
Toplumsal koşullara ve eğitim/sağlık hizmet lerinin yapılanmasına bağlı olarak ortaya çıkan farklılıklardan birisi ise standartlaşmadır.
Eğitim ve sağlık hizmetleri için piyasa aksak rekabetçi olarak tanımlanır, Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır.
Ortodoks iktisat teorisi, kamu otori tesinin yarı kamu malı olan eğitim ve sağlık hiz
metlerinin bir bölümünün üretimini üstlenmesi gerektiğini söyler.

Soru 83

Eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiyerek beşeri sermaye yatırımı olarak düşünen iktisatçı kimdir?

Seçenekler

A
Gary Becker
B
Amartya Sen
C
Keynes
D
Schultz
E
Milton Friedman
Açıklama:
Schultz (1963) eğitimin faydaları üzerine üçlü bir yaklaşım sergiler: Şu anki tüketim bileşeni, örneğin sadece bilgi elde etmenin hazzı; ikinci olarak geleceğe dair bir tüketim bileşeni yani eğitim sayesinde diğer malları tüketebilme olanağının artması-sağlık harcamalarının artması vb. gibi- ve son olarak yatırım bileşeni yani beşeri sermaye yatırımı ki Becker’in geliştirdiği modele işaret eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 84

Bireyin, zorunlu (temel eğitim) eğitim, zorunlu olmayan eğitim (lise, üniversite, lisansüstü, sertifika, kurs vb. eğitim programları), için yaptığı harcamalar hangi kapsamda değerlendirilir?

Seçenekler

A
Tüketim harcamaları
B
Zorunlu Harcamalar
C
Resmi Beşeri Sermaye Yatırımı
D
Beşeri olmayan Sermaye Yatırımı
E
Doğrudan Sermaye Yatırımları
Açıklama:
Bireyin, zorunlu (temel eğitim) eğitim, zorunlu olmayan eğitim (lise, üniversite, lisansüstü, sertifika, kurs vb. eğitim programları), için yaptığı harcamalar ‘resmi beşeri sermaye yatırımı’ olarak tanımlanır. Çünkü bu tür eğitim harcamaları yapıldıkları dönemde bireylere maliyet yüklemekle birlikte sonraki yıllarda onların verimliliklerini ve
gelirlerini arttırırlar. Bu özelliği itibariyle eğitim yatırımı fiziksel sermaye yatırımı gibidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 85

Beşeri sermaye yatırımlarıyla ilgili olarak verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/ kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve
kuvvetli bir ilişki vardır.
II.Beşeri sermayenin ikâmesi mümkün değildir.
III.Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur. Beşeri sermayenin ikâmesi mümkündür ancak, toprak, sabit
sermaye ya da emek gibi transfer edilemez. Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/ kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve kuvvetli bir ilişki vardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 86

Bireyler ilave eğitim harcamalarının gelirlerine yapacağı etkiyi maliyet analiziyle karar verirler. Birey hangi noktaya kadar ilave harcama yapmaya devam eder?

Seçenekler

A
İlave eğitimin marjinal getirisi > İlave eğitimin marjinal maliyeti
B
İlave eğitimin marjinal getirisi < İlave eğitimin marjinal maliyeti
C
İlave eğitimin marjinal getirisi=İlave eğitimin marjinal maliyeti
D
İlave eğitimin toplam maliyetinin minumum olduğu noktaya kadar
E
Toplam ilave eğitimin marjinal maliyetinin maksimum olduğu noktaya kadar
Açıklama:
İlave eğitim yatırım harcamasının marjinal getirisi, marjinal maliyetine eşit olana kadar da bu harcamaya devam edecektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 87

Beşeri Sermaye modeline göre, beşeri sermaye yatırımlarında kadın-erkek açısından gözlenen farklılıkların nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kadınların ortalama eğitim sürelerinin daha düşük olmasıdır.
B
Kadınların çalışma hayatlarının kesintiye uğramasıdır.
C
İş hayatında kadınlara uygulanan kısıtlamalardır.
D
Kadınların ortalama gelirlerinin erkeklerden düşük olmasıdır.
E
Erkeklerin iş yeri eğitim faaliyetlerine daha çok katılmasıdır.
Açıklama:
Beklenen çalışma süresi, bireylerin yatırım kararını etkileyen faktörlerden birisi olarak analiz edilir. Beşeri Sermaye modeline göre, beşeri sermaye yatırımlarında kadın-erkek açısından gözlenen farklılıkların nedeni, kadınların çalışma hayatlarının kesintiye uğramasıdır. Bu kesintinin nedeni de kadının ailedeki geleneksel rolleri, ev işi, çocuk bakımı gibi sorumluluklar olarak ifade edilir, ancak bu sorumluluklar doğal kabul edilir ve sorgulanmaz. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi firmaya özgü eğitim türlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Temel bilgisayar kullanımı
B
İşyeri güvenliği eğitimi
C
İletişim eğitimi
D
Performans eğitimi
E
Yazılım eğitimi
Açıklama:
Firmaya özgü eğitimin, sadece o eğitimi veren firmada işçinin verimliliğini artıracağı ve bu nedenle transfer edilemeyeceği varsayılır. Örneğin, IBM ya da Microsoft gibi çokuluslu, büyük ölçekli şirketlerdeki bilgisayar program yazılımı için
eğitim ya da Vodafone şirketindeki network kurulumu gibi bazı işler için eğitim, firmaya özgü bilgi ve donanımı kapsayabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 89

Refah ekonomisinin tümüyle gelir bazında düşünülmesi ve ekonomik büyümenin bir ülkedeki yaşam kalitesinin başlıca ölçütü olarak ele alınması konusunu eleştiren yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)
C
Eleme Yaklaşımı
D
Feminist Teori
E
Radikal-Marksist Eleştiriler
Açıklama:
Amartya Sen refah ekonomisi, yoksulluk ve kalkınma konularında özgün katkıları olan bir düşünürdür; “yapabilirlikler” yaklaşımına göre Sen, refah ekonomisinin tümüyle gelir bazında düşünülmesi ve ekonomik büyümenin bir ülkedeki yaşam kalitesinin başlıca ölçütü olarak ele alınması konusunu eleştirmiştir. Sen’e göre, gelir ölçütü,
ekonomik büyümenin nimetlerinden herkesin aynı biçimde yararlanamadığını ve yoksun durumda olanları göstermediği için yaşam standardı açısından iyi bir ölçüt değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 90

Beşeri Sermaye modelinin atomistik bir bakış açısıyla, bireylerin kararlarında diğer bireylerin ve toplumsal faktörlerin-cinsiyet, sınıf, ırk, etnik köken vb.- etkisini ihmal ettiğini vurgulayan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)
C
Eleme Yaklaşımı
D
Feminist Teori
E
Radikal-Marksist Yaklaşım
Açıklama:
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar. Beşeri Sermaye modelinin atomistik bir bakış açısıyla, bireylerin kararlarında diğer bireylerin ve toplumsal faktörlerin-cinsiyet, sınıf, ırk, etnik köken vb.- etkisini ihmal ettiğini vurgular. Beşeri sermaye yatırımının cinsiyete göre eşitsiz dağılımının, kadınların ev içi üretim ve bakım emeği sorumluluklarının “doğal”laştırılmasında yattığını düşünürler. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Dışsallık.
B
İçsellik.
C
Kurgusallık.
D
Öngörülebilirlik.
E
Maliyet.
Açıklama:
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu malı olmalarıdır.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye modelinin analiz ettiği bir olgudur?

Seçenekler

A
Yaş - Memleket kazanç profili.
B
Kadın - Erkek ücret farklılıkları.
C
İstihdam piyasası.
D
Arz - Talep.
E
Esneklik.
Açıklama:
Beşeri sermaye modeli, arz yönlü Neoklasik bir teori olarak, beşeri sermaye yatırımı yapan bireylerin işgücü piyasasında, işyeri eğitimine nasıl yatırım yaptıklarını, bireylerin yaş-kazanç profillerini ve kadın - erkek ücret farklılıklarını analiz eder.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye ile fiziksel sermaye arasından temel farklardan biridir?

Seçenekler

A
Transfer edilememesi.
B
Amortisman giderleri.
C
Getirileri.
D
İkame edilebilmesi.
E
Ücretle ilişkisi.
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer, yani makine ve teçhizata yapılan yatırım gibidir. Birey, eğitim, işyerinde eğitim ya da tıbbi bakım yoluyla beşeri sermaye yatırımı yapabilir; bireyin üretimi
bir ölçüde sahip olduğu beşeri sermaye donanımını getirisine bağlıdır. Yani, beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim artışına yol açtığı bir üretim aracıdır. Beşeri sermayenin ikâmesi mümkündür ancak, toprak, sabit sermaye ya da emek gibi transfer edilemez.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin eğitim talebinin farklılaşmasına neden olan durumlardan biridir?

Seçenekler

A
Genetik miras.
B
İnternet erişimi.
C
Bireysel yetenek.
D
Çalışma arzusu.
E
Coğrafi konum.
Açıklama:
Bireylerin eğitim talebini farklılaştırmasına, bu durumda, iki faktör etki eder: bireysel yetenek, bilişim kapasitesi ve ailenin refah düzeyi.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin kalkınma sürecindeki katkılarından biri değildir?

Seçenekler

A
Politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması.
B
Ekonomik yapıdaki değişimin gerektirdiği insan gücünün hazırlanması.
C
Üretim artışını sağlayacak elit niteliklerin geliştirilmesi.
D
Cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması.
E
Fırsat eşitsizliğini oluşturması.
Açıklama:
Eğitim ile kalkınma arasında olumlu bir ilişki olduğunu düşünen yazarların görüşleri üzerinden eğitimin kalkınmaya “katkı”larını;
1. Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması, toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması,
2. Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması,
3. Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi,
4. Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması,
sınıflar arasındaki çatışmanın önlenmesi gibi politik hedefleri gözeten bir anlayışın, sınıfsal hareketlilik, sosyal adalet ve fırsat eşitliği söylem ve pratiğiyle bireylere benimsetilmesi.

Soru 96

Eleme yaklaşımına göre aşağıdakilerden hangisi işverenin minimize etmeye çalıştığı maliyetlerden biridir?

Seçenekler

A
İşe alma maliyeti.
B
Ücret.
C
Yan Faydalar.
D
Özel Sağlık Sigortası.
E
Bireysel Emeklilik Sigortası.
Açıklama:
İşverenlerin ücret dışı işgücü maliyetleri arasında işe alma ve kariyer anlamında ödüllendirme maliyeti başta gelmektedir. Zira işveren için çalışanın potansiyel verimlilik düzeyine ilişkin her zaman bir risk söz konusudur ve işveren bu maliyeti minimize etmek ister.

Soru 97

"Amartya Sen' e göre, gelir ölçütü, ekonomik büyümenin nimetlerinden herkesin aynı biçimde yararlanamadığını ve yoksun durumda olanları göstermediği için yaşam standardı açısından iyi bir ölçüt değildir. Sen’in yaklaşımında, gelir yerine yapabilirlikler, “................ ...........” olarak tanımlanır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Tüketim ihtiyacı.
B
Beceri skalası.
C
İnovatif işlevsellik.
D
Potansiyel işlevsellik.
E
Eğitim talebi.
Açıklama:
Sen’in yaklaşımında, gelir yerine yapabilirlikler, “potansiyel işlevsellikler” olarak tanımlanır.

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi kurumcu iktisatlara göre birincil ve ikincil piyasalardaki işler arasındaki farklarından biridir?

Seçenekler

A
İş güvencesi.
B
Ücret miktarı.
C
Sosyal faaliyetler.
D
Servis imkanları.
E
Performans değerlendirme sistemleri
Açıklama:
Birincil piyasanın, formel iş bağlantısına sahip, güvenceli, sendikalı, tam zamanlı istihdam biçiminin hakim olduğu, “iyi” işlerle temsil edildiğini, ikincil piyasanın ise esnek çalışma saatlerinin, sendikasız, güvencesiz çalışmanın geçerli olduğu “kötü/güvencesiz” işlerin başat olduğu yapılar şeklinde analiz yapmaktadırlar.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Marksist teorinin analiz ettiği kavramlardan biridir?

Seçenekler

A
Artı değer.
B
Fırsat eşitliği.
C
Sağlık imkanları.
D
Mobilite.
E
Esneklik.
Açıklama:
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder.

Soru 100

"Yapabilirlik yaklaşımı, Birleşmiş Milletlerin ................ temel dayanağını oluşturmaktadır ve iktisadi gelişmenin yanı sıra eğitim, sağlık, bilgiye erişim gibi alanlardaki yapabilirlikler dikkate alınmaktadır."
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Çalışma Örgütünün.
B
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin.
C
İnsani Kalkınma Endeksinin.
D
Çocuk Hakları Bildirgesine.
E
Tüketici Fiyatları Endeksine.
Açıklama:
Yapabilirlik yaklaşımı, Birleşmiş Milletlerin İnsani Kalkınma Endeksinin (İGE) temel dayanağını oluşturmaktadır ve iktisadi gelişmenin yanı sıra eğitim, sağlık, bilgiye erişim gibi alanlardaki yapabilirlikler dikkate alınmaktadır.

Soru 101

I. Eğitimi getirisi
II. Eğitimin ekonomik büyümeye etkisi
III. Eğitimin kalitesi
IV. Eğitim ve sanayinin etkileşimi
Yukarıdakilerden hangileri işgücü piyasasında eğitim ekonomisinin kapsadığı konulardandır?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I ve II
E
III ve IV
Açıklama:
"Giriş" Konu başlığı
Eğitim ekonomisi İktisadın oldukça geniş kapsamlı ve gittikçe gelişen bir alt disiplinidir: İşgücü piyasasında eğitimin getirisi, eğitim politikası ve eğitimin kalitesi, eğitim ve sanayinin etkileşimi, eğitimin ekonomik büyümeye etkisi ve eğitimin finansmanı gibi konuları kapsar.

Soru 102

I. Mesleki eğitim beşeri sermaye yatırımının önemli unsurlarından biridir.
II. Zorunlu eğitim beşeri sermaye yatırımının zorunlu unsurlarındandır.
III. Kişisel tercihler ve beklentiler beşeri sermaye yatırımı üzerinde etkilidir.
Beşeri sermaye yatırımı ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
"Beşeri Sermaye Teorisi" Konu Başlığı
Beşeri sermaye yatırımının iki temel boyutu olduğu kabul edilir: zorunlu eğitim ve işyerinde eğitim.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermaye yatırımının temel varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
İŞçiler ve işverenler rasyoneldir
B
İşgücü piyasasında tam rekabetten söz edilemez
C
Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur
D
Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer
E
Beşeri sermaye yatırımı ile verimlilik ve ücret/kazanç düzeyi arasında kuvvetli bir ilişki vardır
Açıklama:
"Beşeri Sermaye Teorisine Göre Resmi Eğitim Yatırımı" konu başlığı
Temel varsayımlar şu şekilde sıralanabilir:
1. İşçiler ve işverenler rasyoneldir ve tam rekabetçi işgücü piyasası etkin çalışır. İşçiler, kendi kişisel donanımlarını (örneğin, eğitim düzeyi ve iş tecrübesi), kısıtlarını (örneğin, bakıma muhtaç küçük çocuk) ve tercihlerini (örneğin düzgün çalışma ortamı) dikkate alarak en yüksek ücretli işleri ararlar. İşverenler ise işgücü verimliliğini artırarak ve üretim maliyetlerini mümkün olduğunca aşağıya çekerek
kârını maksimize etmeye çalışır; ancak etkin çalışan piyasa ve rekabetten dolayı, işveren işçiye marjinal ürününe (MP) eşit ücret öder.
2. Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur: W=r. H (r=beşeri sermeye yatırımının getirisi, H= beşeri sermaye stoku)
3. Beşeri sermaye yatırımı fiziksel sermaye yatırımına benzer, yani makine ve teçhizata yapılan yatırım gibidir. Birey, eğitim, işyerinde eğitim ya da tıbbi bakım yoluyla beşeri sermaye yatırımı yapabilir; bireyin üretimi bir ölçüde sahip olduğu beşeri sermaye donanımını getirisine bağlıdır. Yani, beşeri sermaye, ilave yatırımın ilave üretim artışına yol açtığı bir üretim aracıdır. Beşeri sermayenin ikâmesi mümkündür ancak, toprak, sabit sermaye ya da emek gibi transfer edilemez.
4. Beşeri sermaye yatırımı, verimlilik ve ücret/ kazanç düzeyi arasında, doğru orantılı ve kuvvetli bir ilişki vardır.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması
B
Ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının niteliklerinin geliştirilmesi
C
Sınıflar arasındaki farklılığın bireylere kabul ettirilmesi
D
Sosyal adalet ve fırsat eşitliğinin söylem ve pratiğiyle bireylere benimsetilmesi
E
Toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması
Açıklama:
"Eğitim ve Ekonomik Büyüme (Kalkınma)" konu başlığı
Eğitim ile kalkınma arasında olumlu bir ilişki olduğunu düşünen yazarların görüşleri üzerinden eğitimin kalkınmaya “katkı”larını;
1. Ekonomik, toplumsal, kültürel, politik yapı ve ilişkilerde değişmeye uyum sağlayacak bireysel ve örgütsel davranışların kazandırılması, toplumun kalkınmanın gerektirdiği değişime hazırlanması,
2. Ekonomik yapıda öngörülen değişme ve gelişmenin gerektirdiği insan gücünün, istenilen yer, zaman ve nitelikte hazırlanması,
3. Üretim ve istihdam artışını sağlayacak, ekonomik büyümeye yön verecek sermaye sınıfının girişimci, lider ve elit niteliklerinin geliştirilmesi,
4. Gelir dağılımında denge, gelişmişlik farklarının, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin azaltılması, sınıflar arasındaki çatışmanın önlenmesi gibi politik hedefleri gözeten bir anlayışın, sınıfsal hareketlilik, sosyal adalet ve fırsat eşitliği söylem ve pratiğiyle bireylere benimsetilmesi şeklinde özetlemek mümkündür.

Soru 105

Genel amaçlı işyeri eğitimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Genel amaçlı eğitimin maliyetini işçi ve işveren paylaşır
B
Genel amaçlı eğitim bir firmadan diğerine taşınamaz niteliktedir
C
Genel amaçlı eğitim özel işkolları için geçerlidir
D
Genel amaçlı eğitimi alan işçiye diğer firmalarda ödenen ücret ödenecektir
E
Genel amaçlı eğitimin getirisi işçi ve işveren arasında paylaştırılır
Açıklama:
"Genel Amaçlı İşyerinde Eğitim" konu başlığı
Genel amaçlı eğitim, tanımı gereği, eğitimi sağlayan firmadan bir başka firmaya kolaylıkla transfer edilebilir; rekabetçi bir piyasada işverenin bu tip bir yatırımın getirisini elde etmesine olanak yoktur; bu nedenle eğitimi alan işçiye diğer firmalarda ödenen ücret ödenecektir. Sadece eğitimin verildiği işyerinde değil, tüm işkolunda/sektörde geçerli olan bu eğitim, örneğin temel bilgisayar
kullanımı, muhasebe teknikleri ya da elektrikçi, marangozluk gibi el becerisine dayalı mesleklere yönelik temel eğitimi kapsar. Eğer genel amaçlı işyeri eğitimi söz konusu ise işçi tüm maliyeti üstlenmek zorundadır çünkü bu yatırımın tüm getirisini o elde edecektir. Dolayısıyla, bu tip yatırım için de birey aynen zorunlu eğitimde olduğu gibi maliyet ve gelir hesaplaması yaparak bu tip yatırıma karar vermek durumundadır.

Soru 106

Eğitim ile kazanç arasındaki pozitif ilişkiyi açıklayan, eğitimin “sinyal” fonksiyonunu analiz eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye yatırımı
B
Eleme yaklaşımı
C
Kurumcu iktisat
D
Çalışma koşulları
E
Mesleki katmanlaşma
Açıklama:
"Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)" konu başlığı
Kurumcular, eğitim ile kazanç arasındaki pozitif ilişkiyi açıklayan, eğitimin “sinyal” fonksiyonunu analiz ederler. Bu görüşe göre, işverenler, işçinin verimliliği ile ilgili eksik enformasyona sahiptir; bu yüzden işe almadan önce, adaylar arasında bir eleme yaparlar.

Soru 107

Görünmeyen kadın emeğinin özgünlüğünü vurgulayarak kadınların özel alandaki ev içi üretim ve bakım işlerini üstlenmeleriyle, kamusal alanda, işyerlerindeki ikincil konumları arasındaki ilişkinin sürekliliğine dikkat çeken görüş aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mesleki katmanlaşma
B
Eleme yaklaşımı
C
Feminist yaklaşım
D
Kurumcu iktisat
E
Radikal Marksist yaklaşım
Açıklama:
"Feminist Teori" konu başlığı
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar. Görünmeyen kadın emeğinin özgünlüğünü vurgulayarak kadınların özel alandaki ev içi üretim ve bakım işlerini üstlenmeleriyle, kamusal alanda, işyerlerindeki ikincil konumları arasındaki ilişkinin sürekliliğine dikkat çekerler.

Soru 108

Eğitimin toplumsal işlevinin, “eleme” işlevinden daha önemli olduğunu kabul eden ve eğitimin, kapitalist sermaye birikim sürecini kesintiye uğratmayacak bir özel yatırım alanı olduğunu ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Radikal-Marksist yaklaşım
B
Beşeri sermaye yaklaşımı
C
Feminist yaklaşım
D
Eleme yaklaşımı
E
Minimum yapabilirlikler yaklaşımı
Açıklama:
"Radikal-Marksist Eleştiriler" konu başlığı
Eğitimin toplumsal işlevinin, “eleme” işlevinden daha önemli olduğunu kabul ederler.
Eğitim, kapitalist sermaye birikim sürecini kesintiye uğratmayacak bir özel yatırım alanı ve aynı zamanda sistemin hegemonik, ideolojik meşruiyetini sağlayacak şekilde, tarihsel olarak yeniden
yapılandırılan bir süreç olarak ele alınır

Soru 109

I. Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
II. Eleme Yaklaşımı
III. Feminist Yaklaşım
Beşeri Sermaye Teorisi (BST) her ne kadar eğitim ekonomisi alanında baskın bir görüşü temsil etse de teorinin savunduğu eğitimin verimliliği ve dolayısıyla gelirleri arttırdığı temel görüşü çeşitli bilim adamları tarafından her zaman geçerli olarak kabul edilmemiş, BST’ne alternatif görüşler ileri sürülmüştür. Yukarıdakilerden hangileri ileri sürülen bu görüşlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
"BEŞERİ SERMAYE TEORİSİNE YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER" konu başlığı
Beşeri Sermaye Teorisi (BST) her ne kadar eğitim ekonomisi alanında baskın bir görüşü temsil etse de teorinin savunduğu eğitimin verimliliği ve dolayısıyla gelirleri arttırdığı temel görüşü çeşitli bilim adamları tarafından her zaman geçerli olarak kabul edilmemiş, BST’ne alternatif görüşler ileri sürülmüştür. Bunlar; Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı; Eleme Yaklaşımı; Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü
Piyasaları (SLM); Feminist Teori ve Radikal-Marksist Eleştiriler'dir.

Soru 110

Kurumcu İktisat’a göre, aşağıdakilerden hangisi birincil piyasaların özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Formel iş bağlantısına sahiptir
B
İşler güvencelidir
C
Sendikalı işgücü yaygındır
D
Esnek çalışma saatleri hakimdir
E
İstihdam biçimi tam zamanlıdır
Açıklama:
"Kurumcu İktisat: Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)" konu başlığı
Birincil piyasa, formel iş bağlantısına sahip, güvenceli, sendikalı, tam zamanlı istihdam biçiminin hakim olduğu, “iyi” işlerle temsil edilir

Soru 111

Eğitim-Sağlık talebi karşılaştırmasında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Eğitim kararı öngörülemez nitelikte iken sağlık talebi öngörülebilir özelliktedir
B
Sağlık için sigorta söz konusu iken eğitim sigortası yoktur
C
Eğitim maliyeti önceden kestirilebilir, sağlık harcamaları için bu yapılamaz
D
Sağlık sorunları genelde acil müdahale gerektirirken eğitimle ilgili sorunların çok azı acildir
E
Eğitim birikimli bir sürece karşılık gelirken sağlık işlemleri öyle değildir.
Açıklama:
A şıkkının aslında tam tersi doğrudur. Yani eğitim kararı öngörülebilir nitelikte iken sağlık talebi öngörülemez niteliktedir.

Soru 112

Eğitimin içine doğduğumuz cahillik düzeyinin geliştirilmesini hedeflemesi aşağıdaki özelliklerden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Maliyetsiz bir yatırım olması
B
Birikimli bir süreç olması
C
Öngörülemez bir yatırım olması
D
Sigortalanamaz bir yatırım olması
E
Hiyerarşik bir başvuru sürecinin olması
Açıklama:
Eğitim genel olarak birikimli bir sürece karşılık gelir ve içine doğduğumuz cahillik düzeyinin geliştirilmesini hedefler

Soru 113

I- Öngörülebilir olması, II- Evrensel insan hakkı olması, III- Standartlaşma, IV- Birikimli bir süreç olması, V- Sigortalanabilmesi
Aşağıdaki özelliklerden hangisi eğitim ve sağlık talebi karşılaştırmasında bunların her ikisi için de geçerlidir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece IV
E
Sadece V
Açıklama:
Eğitim ve sağlık evrensel insan hakkıdır. Diğer özellikler bu ikisi için de ortak özellikler değildir

Soru 114

Beşeri Sermaye Teorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Arz yönlü Neoklasik bir teoridir
B
Talep yönlü Feminist bir teoridir
C
Talep yönlü Marksist bir teoridir
D
Arz yönlü Kurumsalcı bir teoridir
E
Talep yönlü Merkantilist bir teoridir
Açıklama:
Beşeri Sermaye Teorisi arz yönlü Neoklasik bir teoridir.

Soru 115

I- Marangozluk eğitimi, II- Muhasebe eğitimi, III- Microsoft firmasının çalışanlarına yönelik işletim sistemi eğitimi, IV- Elektrikçilik eğitimi V- Otel temizlik hizmetleri eğitimi
Aşağıdakilerden hangisi Beşeri Sermaye Teorisi'ne göre 'Firmaya Özgü İşyerinde Eğitim' sayılır?
,

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece IV
E
Sadece V
Açıklama:
Diğer eğitimler o sektördeki bütün firmalarda geçerliliği olan genel nitelikli eğitimler iken C şıkkı firmaya özgü eğitimdir.

Soru 116

I- Vodafone firmasında network kurulumu eğitimi, II- Zorunlu eğitim (ilk-orta), III- Sertifika programı, IV- Bir mali müşavirlik firmasında verilen muhasebe teknikleri eğitimi
Aşağıdakilerden hangisi Beşeri Sermaye Teorisi'ne göre 'resmi eğitim yatırımı' olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
Sadece IV
Açıklama:
Bu eğitim türlerinden sadece Zorunlu eğitim (ilk-orta) ve Sertifika programı Beşeri Sermaye Teorisi'ne göre resmi eğitim yatırımı sayılır.

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi üniversite eğitim yatırımının fırsat maliyetidir?

Seçenekler

A
Üniversite harcı
B
Yurt parası
C
Kitap masrafları
D
Ulaşım harcamaları
E
Liseden sonra çalışılsaydı elde edilecek gelir
Açıklama:
Diğerleri üniversite eğitiminin doğrudan maliyetini oluştururken e şıkkı alternatif (fırsat) maliyetidir.

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in İnsani Kalkınma Endeksinin temel dayanağını oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Eleme Yaklaşımı
C
Feminist Teori
D
Radikal-Marksist Eleştiriler
E
Katmanlı Emek Piyasaları Yaklaşımı
Açıklama:
Amartya Sen'in ortaya koyduğu Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı Birleşmiş Milletler'in İnsani Kalkınma Endeksinin temel dayanağını oluşturmaktadır

Soru 119

Beşeri Sermaye Teorisinin aksine eğitimin aslında verimliliği etkilemediğini, işverenin eleman alırken eğitimi sinyal olarak kullandığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşıma
B
Eleme Yaklaşımı
C
Feminist Teori
D
Ricardocu Yaklaşım
E
Marjinal Verimlilik Yaklaşımı
Açıklama:
Beşeri Sermaye Teorisinin aksine eğitimin aslında verimliliği etkilemediğini, işverenin eleman alırken eğitimi sinyal olarak kullandığını savunan görüş Eleme Yaklaşımıdır

Soru 120

'Kadınların daha çok kadın işi denilen güvencesiz ve düşük prestijli işlerle temsil edilmeleri sonucu rekabetçi piyasaya göre kadın işlerinde çalışan kadınların beşeri sermaye yatırımlarının azalacağı' görüşünü aşağıdakilerden hangisi savunmaktadır?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Feminist Yaklaşım
C
Eleme Yaklaşımı
D
Radikal Yaklaşım
E
Marksist Yaklaşım
Açıklama:
Bu görüşü Feminist Yaklaşım ileri sürmektedir.

Soru 121

"Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de ......................... ve .........................olmalarıdır." şeklinde ifade edilen açıklamada boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangi ikili getirilmelidir?

Seçenekler

A
Dışsallıklar yaratması / yarı kamu malı
B
Pozitif ayrımcılık /Özel mal
C
Negatif ayrımcılık/kamu malı
D
Marjinal faydasının negatif/yarı kamu malı
E
Toplam faydası pozitif/Yarı kamu malı
Açıklama:
Eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özellikleri her ikisininde yarı kamu malı olması ve üretilmesi durumunda dışsallık yaratması durumudur.
Ortodoks iktisat teorisine göre eğitim ve sağlık hizmetlerinin ortak özelliklerinden en önemlisi, her ikisinin de dışsallıklar yaratması ve yarı kamu
malı olmalarıdır. (Dışsallık: Bir piyasa başarısızlığı olarak, bir firma ya da bireyin faaliyetinin, karşılıksız olarak bir başka firma ya da kişiye sağladığı yarar
ya da zarara verilen addır. Kamu malı: tüketiminde rekabetin olmadığı ve tüketiminden başka insanların mahrum edilemediği- bedel ödenmemesine rağmen mallar olarak tanımlanır, örneğin ulusal güvenlik, şifresiz TV yayını vb.)

Soru 122

Hem tıbbi bakım hem de eğitim için yapılan harcamalar, ekonomide sermaye yatırımına katkı sağlamaktadır. Eğitim ve sağlık harcamalarının sermaye yatırımlarına katkısı olarak ifade edilen sermaye bileşeni aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beşeri Sermaye
B
Reel sermaye
C
Fiziki sermaye
D
Finansal Sermaye
E
Girişim Sermayesi
Açıklama:
Sağlık ve eğitim harcamalarına yapılan her yatırım Beşeri sermaye stokuna katkı sağlamaktadır.
Hem tıbbi bakım hem de eğitim için yapılan harcamalar, beşeri sermaye
yatırımı olarak adlandırılır, ancak bu yatırımların yaratacağı gelir akımının hesaplanması oldukça zor ve tartışmalı bir konudur: zira potansiyel gelirin bir
bölümü yatırımı yapan bireye ve topluma “fayda/ tatmin” sağlar ve bu tatminin piyasadaki ortalama ücret oranı üzerinden ölçülmesi yeterli bulunmaz.

Soru 123

Kişinin hem genetik olarak sahip olduğu beceri ve yetenek olarak, hem de doğumdan sonra edindikleri olarak tasarlanan ve eğitim ve sağlık ekonomisinde en çok yatırım yapılan kavram aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye
B
Fiziksel Semaye
C
Reel Sermaye
D
Girişim Sermayesi
E
Finansal Sermaye
Açıklama:
Eğitim ve sağlık ekonomisine yapılan yatırımlar en çok beşeri sermaye stokuna yapılan yatırımları kapsar ev bu yatırım stokundan oluşan beşeri sermaye stoku kişinin yaşamı ile sınırlıdır.
Beşeri sermayenin dayanıklılığı ise bir kişinin sahip olduğu yaşam süresi kadar
olmaktadır. Beşeri sermaye, bir kişinin hem genetik olarak sahip olduğu beceri ve yetenek olarak, hem de doğumdan sonra edindikleri olarak tasarlanır.

Soru 124

İnsanların eğitilmeleri sonucu; ne kadar kazandıkları (gelir) ya da ne kadar
harcadıklarında (tüketim) değil; ne olmaya ya da ne yapmaya muktedir oldukları şeklinde açıklanan eğitim ve iktisadi yaşam ilişkisine ait teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
B
Beşeri Sermaye Yaklaşımı
C
Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)
D
Eleme Yaklaşımı
E
Feminist Teori
Açıklama:
İnsanların eğitilmeleri durumunu onların yaşamına katkı olarak değerlendiren teori, minimum yapabilirlikler yaklaşımıdır.
Sen’e göre, gelir ölçütü,ekonomik büyümenin nimetlerinden herkesin aynı
biçimde yararlanamadığını ve yoksun durumda olanları göstermediği için yaşam standardı açısından iyi bir ölçüt değildir. Sen’in yaklaşımında, gelir
yerine yapabilirlikler, “potansiyel işlevsellikler” olarak tanımlanır. Buradaki vurgu, esas olarak insanların ne kadar kazandıkları (gelir) ya da ne kadar
harcadıklarında (tüketim) değil; ne olmaya ya da ne yapmaya muktedir oldukları, yani yapabilirlikleri üzerindedir. Sen’in yaklaşımına göre, yapabilirlik, esas olarak insanlar açısından değerli olan işlevsellikleri başarma özgürlüğünü yansıtır.

Soru 125

Neo Klasik iktisattan farklı olarak, birey üzerinden analiz yapmayan ve İş gücü piyasasında sendika, büyük ölçekli şirketlerin işe almadan, kariyer ilerlemesine ve ücretlerin belirlenmesine kadar belirleyici etkileri olduklarını kabul eden iktisadi yaklaşım aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir. ?

Seçenekler

A
Kurumcu İktisat
B
Klasik İktisat
C
Neoklasik İktisat
D
Keynesyen İktisat
E
Monetarist İktisat
Açıklama:
Kurumcu İktisat, Neo Klasik iktisattan farklı olarak, birey üzerinden analiz yapmaz, yapıya ve kurumlara önem verir. İşgücü piyasasında sendika, büyük ölçekli şirketler gibi kurumların işe almadan, kariyer ilerlemesine ve ücretlerin belirlenmesine kadar belirleyici etkileri olduklarını kabul eder. Kurumcular, piyasaları veri olarak almazlar, tersine neden piyasanın birbirinden farklı ve birbirleri arasında geçişkenlik olmayan katmanlara ayrıldığını merak ederler.

Soru 126

Eğitimin toplumsal işlevinin, “eleme” işlevinden daha önemli olduğunu kabul eden teorik yaklaşım aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marksist teori
B
Kurumcu teori
C
Feminist teori
D
Eleme yaklaşımı
E
Minimum yapabilirlikler yaklaşımı
Açıklama:
Genç insanların eğitim talebinin ve meslek seçiminin, bireysel, özgür ve rasyonel seçimler değil, sınıfsal konumlarına göre şekillendiğini savunurlar. Eğitimin toplumsal işlevinin, “eleme” işlevinden daha önemli olduğunu kabul ederler.
Marksist teori, kapitalist sistemi sınıf, sömürü, sermaye birikim süreci, artı değer ve toplumsal yeniden üretim gibi kavramlarla analiz eder. Meta, bu anlamda kapitalist toplumun temel yapı taşıdır, piyasada alınıp satılan her şey metadır. Sermayenin değerlenmesi için ve sermaye devir hızının kesintisiz işleyebilmesi için, 1980’lerden itibaren eğitim ve sağlık gibi daha önce kamu tarafından üstlenilen ve parasız olan hizmetlerin piyasalaşma ve ticarileşme süreçlerine dikkat çekerler.

Soru 127

İşverenlerin ücret dışı işgücü maliyetleri arasında işe alma ve kariyer anlamında ödüllendirme maliyeti başta gelmektedir. Çalışanı işe almanın ve işyerinde kariyer merdivenlerinde yükseltmenin araştırma ve bilgi edinme gibi yüksek bir maliyeti vardır. Bu maliyeleri azaltmak için işverenler tarafında işgücü seçiminde kullanılan yaklaşım aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Eleme Yaklaşımı
B
Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı
C
Feminist Yaklaşım
D
Marksist Yaklaşım
E
Kurumsal Yaklaşım
Açıklama:
Eğitim kanalıyla kişiye kazandırılan beşeri sermaye işgücü seçiminde işveren tarafından eleme yaklaşımı ile filtrelenerek doğru işe doğru kişi şeklinde sınırlandırılır.
İşverenlerin ücret dışı işgücü maliyetleri arasında işe alma ve kariyer anlamında ödüllendirme maliyeti başta gelmektedir. Çalışanı işe almanın ve
işyerinde kariyer merdivenlerinde yükseltmenin araştırma ve bilgi edinme gibi yüksek bir maliyeti vardır. İşe alırken, sınav, mülakat, gazeteye, web sayfasına ilan vd. parasal harcamalarla birlikte, işe alma sürecinin alternatif maliyeti olarak üretim zamanından çalınan zamanın parasal olmayan maliyeti de hesaplanabilir. Kariyer ilerlemesinde, şirket kültürü çerçevesinde, işyerinde aldığı eğitim, performans kriterleri vd. göstergelere göre çalışanın verimliliğini, üretime katkısını değerlendirilir. Zira işveren için çalışanın potansiyel verimlilik düzeyine
ilişkin her zaman bir risk söz konusudur ve işveren bu maliyeti minimize etmek ister. İşte “eleme” yaklaşımı, işverenin söz konusu maliyetleri azaltmak
için, çalışanın beşeri sermaye donanımını bir tür eleme aracı olarak kullandığını vurgular. Arrow, eğitimle büyüme arasında doğrudan bir ilişki olmadığını, eğitimin işverenler tarafından doğru işe doğru insanı yerleştirme de bir filtre görevi üstlendiğini belirtir.

Soru 128

I. Evrensel insan hakkı
II. Maliyetinin Öngörülebilir Olması
III. Birikimli Bir Süreç Olması
IV. Hizmette Standartlaşmanın Belirgin Olması
V. Normal Mal Olması
Yukarıda ifade edilen açıklamalardan hangileri eğitim talebinin temel öğeleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I,II,III ve IV
B
I,II,III,IV ve V
C
II,III ve V
D
I,III ve IV
E
V
Açıklama:
I. Evrensel insan hakkı
II. Maliyetinin Öngörülebilir Olması
III. Birikimli Bir Süreç Olması
IV. Hizmette Standartlaşmanın Belirgin Olma şeklinde ifade edilen özellikler eğitimin temel öğeleri arasında yer almaktadır.
Eğitim hizmetleri talebinin çeşitli özellikleri vardı. Bu özelliklerin başında eğitim hizmetinin evrensel insan hakkı sayılması gelir. Eğitim talebinin bir başka özelliği de birey ve toplum açısından maliyetinin öngörülebilir olmasıdır. Eğitim harcamaları acil değil planlı harcamalardır. Eğitimin genellikle birikimli bir
süreç olması onun bir diğer özelliğidir. Eğitim talebinin eğitim kurumlarını gerekli kılan bir yapısı vardır. Bir insanın eğitim kurumlarına başvurmadan beşeri sermayesini donatması mümkün değildir. Eğitimin bir başka özelliği de hizmette standartlaşmanın belirgin olmasıdır. Eğitim hizmetinde kalite kontrolü
sınavlar, ödevler gibi araçlarla kolaydır. Eğitim hizmetinin en belirgin özelliği ise dışsal fayda sağlamasıdır. Eğitim sadece o hizmetten yararlanan bireylere değil topluma da faydalar sağlar. Son olarak eğitim hizmetleri piyasasının aksak rekabetçi bir yapıda olduğunu belirtmek gerekir.

Soru 129

W=r. H şeklinde verilen bir ücret eşitliğinde r ile ifade edilen katsayı aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangini ifade eder?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye yatırımının getirisi
B
Faiz oranı
C
Döviz kuru
D
Tasarruf Oranı
E
Yatırım Oranı
Açıklama:
Beşeri sermaye yatırımının özel getirisi ya da yararının yanı sıra kamusal/toplumsal yararı da söz konusudur. Örneğin, sağlık harcamaları nedeniyle az sigara içilmesi, daha yüksek vergi toplama olanağı,
artan sağlık bilinci, artan toplumsal güven ortamı vb. gibi. Ücretlerin yüksek olması durumunun da aynı şekilde beşeri sermaye düzeyi ile yakından ilişkisi vardır.
Ücret beşeri sermayenin bir fonksiyonudur:
W=r. H (r=beşeri sermeye yatırımının getirisi, H= beşeri sermaye stoku

Soru 130

"Tüketiminde rekabetin olmadığı ve tüketiminden başka insanların mahrum edilemediği- bedel ödenmemesine rağmen mal ve hizmet olarak tanımlanan mal ve hizmetlere örnek .................................. verilebilir." şeklinde verilen bir açıklamada boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi mal/hizmet grubu getirildiğinde cümle doğru anlam taşır?

Seçenekler

A
Devlet Üniversitesinde Okumak
B
Maç Bileti Satın Almak
C
Sinema Bileti Almak
D
Sigorta Yaptırmak
E
Araba Almak
Açıklama:
Üniversite eğitim almak sağlamış olduğu dışsal fayda bölünemez olması nedeniyle kamusal mal ve hizmet statüsündedir.
Tüketiminde rekabetin olmadığı ve tüketiminden başka insanların
mahrum edilemediği- bedel ödenmemesine rağmen mallar olarak tanımlanır, örneğin ulusal güvenlik, şifresiz TV yayını vb.) Hem tıbbi bakım hem
e eğitim için yapılan harcamalar, beşeri sermaye yatırımı olarak adlandırılır, ancak bu yatırımların yaratacağı gelir akımının hesaplanması oldukça zor
ve tartışmalı bir konudur: zira potansiyel gelirin bir bölümü yatırımı yapan bireye ve topluma “fayda/ tatmin” sağlar ve bu tatminin piyasadaki ortalama ücret oranı üzerinden ölçülmesi yeterli bulunmaz. Bu durumda yukarıda seçenekler arasında yer alan üniversite eğitimi özellikle dışsal fayda sağğalayn bir hizmet olarak açıklanabilir.

Soru 131

Sağlık bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Acil müdahale gerektirebilir.
B
Sağlık hizmetlerinin maliyeti önceden kestirilebilir.
C
Kişiye göre farklılık arz eder.
D
Talep rastlantısaldır.
E
Kişi kararından bağımsızdır.
Açıklama:
Bir beşeri sermaye unsuru olarak sağlık ele alındığında belli özelliklerden söz edilmelidir. Sağlık maliyeti kişi tarafından önceden kestirilemez diğer bir ifadeyle öngörülemez. Sağlık hizmeti almak kişi kararından bağımsızdır dolayısıyla talep rastlantısaldır denilebilir. Sağlık hizmetleri acil müdahale gerektirebilir, sağlık hizmetleri kişiye göre farklılık arz edebilir.
Bu özelliklerin doğal bir sonucu olarak "Sağlık hizmetlerinin maliyeti önceden kestirilememektedir"
B şıkkında yer alan özellik bir beşeri sermaye yatırımı olarak sağlık hizmetleri bakımından söylenemez.

Soru 132

I. Sağlık hizmetlerinin maliyeti önceden kestirilemez.
II. Kişiye göre farklılık arz eder.
III. Talep rastlantısaldır.
IV. Kişi kendisi karar verir.
Sağlık bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve IV
C
I, II ve III
D
I, II, III, IV
E
III, IV
Açıklama:
"I. Sağlık hizmetlerinin maliyeti önceden kestirilemez, II. Kişiye göre farklılık arz eder, III. Talep rastlantısaldır" seçenekleri bir beşeri sermaye yatırımı olarak sağlıkele alındığında doğrudur. "IV. Kişi kendisi karar verir" ise söylenemez, kişiler eğitim hizmeti alma konusunda bireyesel karar verip bu hizmeti almaya yada almamaya karar verebiles de sağlık kimi zaman acil müdahale de gerektirebilen özel bir hizmet türüdür.

Soru 133

Eğitim bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Göreli olarak standarttır.
B
Maliyeti önceden kestirilebilir.
C
Birikimli bir süreçtir.
D
Acil müdahale gerektirmez.
E
Acil müdahale gerektirebilir.
Açıklama:
Bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında eğitim; maliyeti kişi tarafından önceden kestirilebilir diğer bir ifadeyle öngörülebilir bir yapıdadır. Kişi eğitim hizmeti alıp almama kararını kendisi vermektedir. Eğitim birikimli bir süreçtir ve göreli olarak standarttır, kişilere göre farklılık göstermez.

Soru 134

I. Acil müdahale gerektirir.
II. Göreli olarak standarttır.
III. Maliyeti önceden kestirilebilir.
IV. Birikimli bir süreçtir.
Eğitim bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında aşağıdakilerden hangileri söylenebilir?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve II
C
I ve IV
D
II, III, IV
E
II ve IV
Açıklama:
Eğitim bir beşeri sermaye yatırımı olarak ele alındığında; "II. Göreli olarak standarttır. III. Maliyeti önceden kestirilebilir. IV. Birikimli bir süreçtir." ifadeleri söylenebilir iken, "I. Acil müdahale gerektirir." ifadesi söylenemez.

Soru 135

"Üniversite eğitimine Yatırım Yapma Kararı" grafiğinde "Z" ile gösterilen yere gelmesi gereken ifade hangisidir?

Seçenekler

A
Psilolojik maliyet
B
Dolaylı maliyet
C
Marjinal maliyet
D
Toplam Maliyet
E
Ortalama Maliyet
Açıklama:
Grafikte yer alan "Z" "Dolaylı Maliyet" tir. Bseşeri Sermaye Teorisine göre eğitimin doğrudan maliyetleri, vazgeçilen diğer alternatifi ifade eden dolaylı maliyeti ve psikolojik maliyeti söz konusudur. Ancak grafiksel gösterimde psikolojik maliyetler yer almamaktadır

Soru 136

“Genel Amaçlı İşyerinde Eğitime Yatırım Kararı” grafiğinde “Q” ve “Z” nin ifade ettiği durumlar hangi seçenekte tam ve doğru olarak yer almaktadır?

Seçenekler

A
Q; maliyetler / Z; brüt kazanç
B
Q; brüt kazanç / Z; net kazanç
C
Q; brüt kazanç / Z; maliyetler
D
Q; toplam kazanç / Z; marjinal maliyet
E
Q; ortalama kazanç / Z; toplam maliyet
Açıklama:
“Genel Amaçlı İşyerinde Eğitime Yatırım Kararı” grafiğinde “Q” UU' kazanç çizgisinin altında kalan maliyetleri ve “Z” UU' kazanç çizgisinin üzerinde kalan brüt kazancı göstermektedir.

Soru 137

Beşeri Sermaye Teorisine yöneltilen eleştirilerden olan "Minimum Yapabilirlikler Yaklaşımı"nı ilk olarak ortaya koyan kişi kimdir?

Seçenekler

A
J. Stuart Mill
B
Amartya Sen
C
G. S. Becker
D
T. Schultz
E
David Ricardo
Açıklama:
Amartya Sen refah ekonomisi, yoksulluk ve kalkınma konularında özgün katkıları olan bir düşünürdür; “yapabilirlikler” yaklaşımına göre Sen, refah ekonomisinin tümüyle gelir bazında düşünülmesi ve ekonomik büyümenin bir ülkedeki yaşam kalitesinin başlıca ölçütü olarak ele alınması konusunu eleştirmiştir. Sen’e göre, gelir ölçütü, ekonomik büyümenin nimetlerinden herkesin aynı biçimde yararlanamadığını ve yoksun durumda olanları göstermediği için yaşam standardı açısından iyi bir ölçüt değildir.

Soru 138

Sen’in yaklaşımında eğitim sadece geliri artıran bir ……A....değil, kendi içinde bir …..B……tır.
Yukarıda yer alan cümlede A ve B boşluklarına gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte tam ve doğru olarak yer almaktadır.

Seçenekler

A
A; araç / B; amaç
B
A; maliyet / B; kazanç
C
A; amaç / B; araç
D
A; yapabilirlik / B; araç
E
A; kapasite / B; amaç
Açıklama:
Sen’in yaklaşımında eğitim sadece geliri artıran bir araç değil, kendi içinde bir amaçtır. Bu yaklaşımda, örneğin, okur-yazar olmak, hesap yapabilmek, enformasyonu değerlendirebilmek, ortalama bir sosyal hayat yaşayabilmek için gerekli işlevsellikler olarak ele alınmaktadır.

Soru 139

Beşeri Sermaye Teorisine yöneltilen eleştirilerden olan "Katmanlı İşgücü Piyasaları (SLM)" hangi iktisadi düşünce okulu tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Keynesyen İktisat
B
Yenilik İktisadı
C
Kurumcu İktisat
D
Klasik İktisat
E
Monetarist İktisat
Açıklama:
Kurumcu İktisat, Neo Klasik iktisattan farklı olarak, birey üzerinden analiz yapmamakta, yapıya ve kurumlara önem vermektedir. İşgücü piyasasında sendikalar, büyük ölçekli şirketler gibi kurumlar işe almadan, kariyer ilerlemesine ve ücretlerin belirlenmesine kadar belirleyici etkilere sahiptir. Kurumcular, piyasaları veri olarak almazlar, tersine neden piyasanın birbirinden farklı ve birbirleri arasında
geçişkenlik olmayan katmanlara ayrıldığını inceleme alanlarına alırlar.

Soru 140

Toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakan teori hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal Teori
B
Beşeri Sermaye Teorisi
C
Kurumsal Teori
D
Klasik Teori
E
Feminist Teori
Açıklama:
Feminist teori, toplumsal cinsiyet, patriyarka ya da erkek egemen ideoloji/sistem, yeniden üretim, hiyerarşik ikilikler (özel alan/kamusal alan gibi) ve cinsiyete dayalı iş bölümü gibi kavramlarla topluma ve hayata bakarlar. Görünmeyen kadın emeğinin özgünlüğünü vurgulayarak kadınların özel alandaki ev içi üretim ve bakım işlerini üstlenmeleriyle, kamusal alanda, işyerlerindeki ikincil konumları
arasındaki ilişkinin sürekliliğine dikkat çekerler.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.