⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
4. Dönem BYA206U

Kamu Özel Kesim Yapısı ve İlişkileri

Toplam 707 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Kamu Özel Kesim Yapısı ve İlişkileri - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Sevk ve idare etme süreci, belli bir örgüt ya da kuruluşu kastetme ve bir mal veya hizmet sunan teşkilatı veya örgütü dile getirme biçiminde kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yönetim
B
Kamu
C
İşletme
D
Yasama
E
Kurum
Açıklama:
Yönetim kavramı yaygın olarak üç farklı şekilde; sevk ve idare etme süreci, belli bir örgüt ya da kuruluşu kastetme ve bir mal veya hizmet sunan teşkilatı veya örgütü dile getirme biçiminde kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 2

"Küreselleşme sürecinde değişime ayak uydurabilme ve gelecek eksenli olma gibi esaslara dayalı bir yönetim anlayışı" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Planlı yönetim
B
Stratejik yönetim
C
Denetimli yönetim
D
İşbölümü yönetimi
E
Bilimsel yönetim
Açıklama:
Stratejik yönetim, küreselleşme sürecinde değişime ayak uydurabilme ve gelecek eksenli olma gibi esaslarla dayalı bir yönetim anlayışı olarak tanımlanmaktadır. Stratejik yönetimi daha önce bahsedilen yönetime ait unsur ve özellikleri küreselleşme ile değişen günümüz toplumsal şartlarına uyarlama çabası olarak da ifade etmek mümkündür. Doğru cevap B'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin idari faaliyetleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yönetimin kanun hükmünde kararname çıkarması
B
Yönetimin tüzük çıkarması
C
Kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması
D
Yönetim ile ilgili anlaşmazlıkların çözümlenmesi
E
Anlaşmazlık durumlarında hukuk kurallarının işletilmesi
Açıklama:
Kamu yönetiminin işlevsel nitelikteki faaliyetleri aşağıdaki gibi üç farklı kategoride ifade edilebilir:
İdari (yönetsel) faaliyetler: Bu faaliyetler kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması sürecidir. Toplumsal düzen ve bireysel ihtiyaçların karşılanması kamu yönetiminin idari faaliyetleri ile yakından alakalıdır.
Yasama faaliyetleri: Yönetimin kanun hükmünde kararname, tüzük ve yönetmelik çıkarma gibi faaliyetleri anlamındadır.
Yargı faaliyeti: Yönetim ile ilgili anlaşmazlıkları çözmek için ve anlaşmazlık durumlarında hukuk kurallarını işletmek için yapılan faaliyetlerdir.
Doğru cevap C'dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin başlıca unsurudur?

Seçenekler

A
Kamu görevlileri
B
Kamu politikası geliştirme
C
Vergilerle finanse edilme
D
Halk
E
Teşkilat
Açıklama:
Kamu yönetiminin başlıca unsuru halktır. Bilindiği gibi kamu yönetiminin varlık sebebi her şeyden önce halkın kolektif nitelikli ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bunun bir sonucu olarak kamu yönetimi devletin halk ile başlıca temas noktasını oluşturmaktadır. Ayrıca demokratik devlet düzeninde siyasi temsilciler kamu yönetiminin faaliyetlerinden dolayı da halka hesap vermek durumundadır. Bu durum kamu yönetiminin siyasi sistemin parçası oluşunun bir başka göstergesidir.

Soru 5

Anayasa, kanunlar, idari düzenlemeler ve yargı kararlarının kamu yönetiminin faaliyetleri üzerinde etkili olması, kamu yönetiminin hangi özelliğinin bir sonucudur?

Seçenekler

A
Siyasi yöneticilere karşı sorumluluk
B
Tekel niteliğe sahip olma
C
Kamu politikası geliştirme
D
Kamu otoritesi kullanma
E
Norm düzeni içinde yer alma
Açıklama:
Norm (Hukuk) Düzeni İçinde Yer Alma: Kamu yönetimi bir norm düzeni içerisinde faaliyet gösterir. Yukarıda kamu politikası geliştirme hususunda dile getirildiği gibi kamu yönetimi, kamu politikası tercihi noktasında yönlendirmelere açıktır. Ayrıca bu politikaları uygularken farklı yöntemler söz konusu olabilir. Ama her halükarda kamu yönetimi faaliyetlerini hukuk dahilinde yürütmeye mecburdur. Çünkü kamu yönetimi ayrıntılı bir hukuk düzeni içerisinde yer almaktadır. Yani siyasi yöneticilerin ve kurumların yönlendirmelerinin, politik tercihlerinin yanısıra anayasa, kanunlar, idari düzenlemeler, yargı kararları ve içtihatlar da kamu yönetiminin faaliyetleri üzerinde etkili olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi özel yönetimin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu otoritesini kullanma
B
Müşteri odaklılık
C
Kamu gücünden yararlanma
D
Rekabet ortamı
E
Serbestlik
Açıklama:
Özel yönetimin özellikleri müşteri odaklılık, kâr odaklılık, kamu gücünden yararlanma, serbestlik ve rekabet ortamından oluşmaktadır. Kamu otoritesini kullanma ise kamu yönetiminin özellikleri arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.

Soru 7

Aşağıdaki özelliklerden hangisi özel yönetimin kamu yönetiminden farkını ortaya koyan doğru bir bilgiyi içermektedir?

Seçenekler

A
Özel yönetimin siyasal çevrenin içinde yer alması
B
Özel yönetimin kâr amacı gütmesi
C
Özel yönetimin devletin bir parçası olması
D
Özel yönetimin sosyal maliyetlerle ilgilenmesi
E
Özel yönetimin kamu gücünü kullanma yetkisine sahip olması
Açıklama:
Yukarıda sıralanan özellikler arasında sadece B seçeneği özel yönetime ait bir özelliği ifade etmekte olup, diğer seçenekler kamu yönetiminin özelliklerini ifade etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi devletin temel nitelikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
En kapsamlı kurum olması
B
Zor kullanma gücüne sahip olması
C
Yaptırım gücünün düşük olması
D
Tüm kurumların üzerinde olması
E
Vatandaşların kuruma üyeliğinin zorunlu olması
Açıklama:
Devletin temel nitelikleri şunlardır:
• Toplumdaki en kapsamlı kurum oluşu,
• Meşru olarak zor kullanma gücüne sahip olan tek ve dolayısıyla en yüksek yaptırım gücüne sahip kurum oluşu,
• Hiyerarşik olarak tüm kurumların üzerinde oluşu,
• Bu kuruma üyeliğin vatandaşlar açısından zorunlu oluşu, şeklinde sıralanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 9

I. Girişimci
II. Emek
III. Sermaye
IV. Yönetici
V. Doğal kaynaklar
Yukarıdakilerden hangileri bir işletmenin kurulabilmesi için ihtiyaç duyulan beşeri faktörlerdir?

Seçenekler

A
II ve III
B
II ve V
C
III ve V
D
I ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Bir işletmenin kurulabilmesi için değişik kaynaklara ihtiyaç olduğu söylenebilir. Bu kaynakların neler olduğunun belirlenmesinde farklı sınıflandırmalara gidilmektedir. Üzerinde en fazla birleşilen sınıflandırmaya göre bir işletme maddi faktörler ve beşeri faktörlerin bir araya gelmesiyle kurulabilir. Maddi faktörler; emek, sermaye ve doğal kaynaklardır. Beşeri faktörler ise “girişimci” ve “yönetici”dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

"Bireylerin tek başına gerçekleştiremeyecekleri amaçlarını bir süreç dahilinde gerçekleştirmek amacıyla benzer görüşleri paylaşan insanlarla bir araya gelerek oluşturdukları örgütlenme biçimi" olarak tanımlanan gönüllü yönetim kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sivil toplum
B
Vakıf
C
Kooperatif
D
Sendika
E
Dernek
Açıklama:
Dernekler bireylerin tek başına gerçekleştiremeyecekleri amaçlarını bir süreç dahilinde gerçekleştirmek amacıyla benzer görüşleri paylaşan insanlarla bir araya gelerek oluşturdukları örgütlenme biçimidir. Anlaşılacağı üzere dernekler birer kişi topluluğudur. Yani mal ya da mülk birlikteliği değillerdir. Doğru cevap E'dir.

Soru 11

Henri Fayol "Genel ve Endüstriyel Yönetim" adlı kitabında aşağıdakilerden hangisine değinmiştir?

Seçenekler

A
Yönetim sürecinin genel ilkelerini ortaya koymaya çalışmıştır.
B
Yönetimde bir çok faaliyetin iç içe olduğu süreçler içerisinde iyi işleyen bir bürokrasiyi ön plana çıkartmıştır.
C
İş bölümü ve uzlaşmaya dayalı bir örgütün varlığını iyi bir yönetimin esası olarak göstermiştir.
D
Kamu-özel kesim ayrımı yapmaksızın bir yönetimi en verimli hale getirecek ilkelerin neler olabileceği sorusu üzerinde yoğunlaşmıştır.
E
İş gücünün iyi kullanılması gerektiğini anlatmıştır.
Açıklama:
Henri Fayol'un "Genel ve Endüstriyel Yönetim" adlı kitabında, yönetim sürecinin genel ilkelerini ortaya koymaya çalışmıştır.

Soru 12

Stratejik yönetim düşüncesinin ilk olarak özel kesim işletmelerinde yaygınlaşmış daha sonra kamu kesimince de tercih edilen bir yönetim tarzı olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu konuda öncü olan ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
İsveç
D
Yeni Zelanda
E
Almanya
Açıklama:
Stratejik yönetim düşüncesinin ilk olarak özel kesim işletmelerinde yaygınlaşmış daha sonra kamu kesimince de tercih edilen bir yönetim tarzı olmuştur. Bu konuda öncü olan ülkeler başta İ̇ngiltere olmak üzere İ̇sveç̧, Yeni Zelanda ve Amerika Birleşik Devletleri’dir.

Soru 13

Kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Merkezi örgütlenme faaliyetleri
B
İdari faaliyetler
C
Yasama faaliyeti
D
Yerinden örgütlenme faaliyetleri
E
Yargı faaliyeti
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması süreci İdari faaliyetlerdir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin başlıca unsurudur?

Seçenekler

A
Kamu Görevlileri
B
Tekel Niteliğine Sahip Olma
C
Halk
D
Hukuk düzeni içinde yer alma
E
Örgüt
Açıklama:
Kamu yönetiminin başlıca unsuru halktır.

Soru 15

Güçler ayrılığını ciddi anlamda ilk dile getiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Montesquieu
C
Henri Fayol
D
John Locke
E
Frederick Taylor
Açıklama:
Güçler ayrılığını ciddi anlamda ilk dile getiren kişi İngiliz filozof John Locke, teori haline getiren düşünür ise Montesquieu'dür.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi girişimci tarafından hayata geçirilen ve çoğunlukla profesyonel bir yönetici tarafından idare edilen işletmelerin temel özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Kâr elde etmek.
B
Pazar ortamında rekabet içinde faaliyet göstermek.
C
Satış geliri elde etmek ve satış gelirlerini artırmak.
D
Varlığını sürdürmek ve büyüyerek gelişmek.
E
Topluma hizmet ederek, toplumsal fayda sağlamak.
Açıklama:
Pazar ortamında rekabet içinde faaliyet göstermek, girişimci tarafından hayata geçirilen ve çoğunlukla profesyonel bir yönetici tarafından idare edilen işletmelerin temel özelliklerinden biridir.

Soru 17

İşletme amaçlarının etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için beşeri ve maddi faktörlerin bir araya getirilip düzenlenmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Organizasyon
B
Yönetim
C
Pazarlama
D
Finans
E
Halkla İlişkiler
Açıklama:
Organizasyon, işletme amaçlarının etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için beşeri ve maddi faktörlerin bir araya getirilip düzenlenmesine organizasyon denir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi devletin temel unsurlarından biridir?

Seçenekler

A
Toplumdaki en kapsamlı kurum oluşu
B
Hiyerarşik olarak tüm kurumların üzerinde oluşu
C
Topluluk oluşu
D
Üyeliğin vatandaşlar açısından zorunlu oluşu
E
En yüksek yaptırım gücüne sahip kurum oluşu
Açıklama:
Devletin temel unsurları şunlardır:
Ülke (devlet egemenliğinin geçerli olduğu yer)
Topluluk (Ulus)
Egemenlik

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi derneklerin işlev ve faaliyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sağlık, eğitim ve kültürel alanlarda etkinlik ve faaliyetlerde bulunurlar.
B
Toplumsal hayatın akışı içinde yardımlaşma ve dayanışma işlevi görürler.
C
Küresel çapta önemli bir sorun haline geldiği görülen yoksullukla mücadelede önemli rol oynamaktadır.
D
Günümüzde sosyal devlet ilkesinin uygulamaya geçirilmesinde önemli bir paydaş konumundadırlar.
E
Çoğulcu toplum ve siyaset noktasında önem taşımaktadırlar.
Açıklama:
Çoğulcu toplum ve siyaset noktasında önem taşıması, sendikaların işlevlerinden biridir.

Soru 20

Gerçek veya tüzel kişilerin bir takım mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca tahsis etmesiyle ortaya çıkan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dernekler
B
Sendikalar
C
Kooperatifler
D
Vakıflar
E
Meslek Kuruluşları
Açıklama:
Vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin bir takım mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca tahsis etmesiyle ortaya çıkan kuruluşlardır.

Soru 21

Yönetimi en verimli hale getirmeye yönelik ilkeleri bilimsel olarak araştıran ilk yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
M. Weber
B
F. Taylor
C
R. Michels
D
H. Fayol
E
A. Smith
Açıklama:
Frederick Taylor (1856-1915) 1911 yılında yayınlanan “Bilimsel Yönetimin İlkeleri” adlı kitabında kamu-özel kesim ayrımı yapmaksızın bir yönetimi en verimli hâle getirecek ilkelerin neler olabileceği sorusu üzerinde yoğunlaşmıştır. Taylor da yönetimi bir süreçler bütünü olarak ele almaktadır. Ancak bu süreçte ön plana çıkardığı husus işgücünün iyi kullanılmasıdır. Bu sayede örgütlerde verimliliğin artacağına inanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetim anlayışını benimseyen ülkelerden değildir?

Seçenekler

A
İngitere
B
Yeni Zelanda
C
İsveç
D
Rusya
E
ABD
Açıklama:
Stratejik yönetim düşüncesi ilk olarak özel kesim işletmelerinde yaygınlaşmıştır. Ancak Daha sonra kamu kesimince de tercih edilen bir yönetim tarzı olmuştur. Bu konuda öncü olan ülkeler başta İngiltere olmak üzere İsveç, Yeni Zelanda ve ABD’dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 23

Kamu yönetiminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bürokrasiyi güçlendirmek
B
Kâr elde etmek
C
Sosyal fayda sağlamak
D
Vergi gelirlerini artırmak
E
Denetleyici olmak
Açıklama:
Kamu yönetiminin varoluş sebebi kamusal yani kolektif (toplumsal) nitelikli ihtiyaçları karşılamaktır. Bu özellik aynı zamanda kamu kesimini özel kesimden ayırt etmede kullanılan önemli bir ölçüttürr. Bu organizasyon kâr amacı güden değil, sosyal fayda için çalışan bir yapılanmadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi özel yönetime ilişkin unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Serbestlik
B
Rekabet ortamı
C
Kâr odaklılık
D
Norm düzeni içinde yer alma
E
Müşteri odaklılık
Açıklama:
Özel sektör kuruluşları ne doğrudan ne de dolaylı olarak devlete bağlı olmayan kuruluşlardır. Kamu hiyerarşisi ve kamuya ait norm (kurallar) dünyası içinde yer almazlar. Dolayısıyla kamu gücünü temsilen de hareket edemezler. Kamu yönetimindeki kurum ve kuruluşlar gibi tek yanlı işlem yapmaları da söz konusu değildir. Doğru cevap D'dir.

Soru 25

Aşağıdaki kavramlardan hangisi özel kesime ait unsurlarla kamu yönetimi anlayışını yeniden yapılandırma çabasını ifade eder?

Seçenekler

A
Yeni kamu yönetimi
B
Stratejik yönetim
C
Gönüllü yönetim
D
Özel yönetim
E
SWOT
Açıklama:
Son yıllarda özel kesim yönetiminden esinlenerek geliştirilen bir kamu yönetimi anlayışı olan “Yeni Kamu Yönetimi” anlayışı ortaya çıkmıştır. Yeni Kamu Yönetimi özel kesime ait yönetim unsurlarıyla kamu yönetimi anlayışında yeniden yapılanma çabası olarak ifade edilebilir. Bu doğrultuda atılan adımlar; kamu kesimi-özel kesim ayrışmasının ortadan kalkması olarak nitelendirilebilir. Zira esasta bu yaklaşımla müşteri odaklı bir kamu yönetimi örgütlenmesi önerilmektedir. Nitekim yeni kamu yönetimi anlayışından yaygın bir şekilde “Kamu İşletmeciliği” olarak da bahsedilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 26

Kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki temel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Serbestlik
B
Sosyal maliyetler
C
Rekabet
D
Usül ve kurallar
E
Çevre
Açıklama:
Başlıca farklılık olarak her iki yönetimin sahip olduğu çevreler gösterilebilir. Kamu yönetimi esas olarak bir siyasal çevrenin içinde yer alırken özel yönetim ise daha çok sosyal bir çevrenin içinde faaliyetini sürdürmektedir. Özel kesim devletin bir parçası, bir uzantısı değildir. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Güçler ayrılığını teori haline getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
J. Locke
B
İbn-i Haldun
C
Montesquieu
D
N. Machiavelli
E
J. S. Mill
Açıklama:
Güçler ayrılığı ilkesi devletin temel organları olan yasama, yürütme ve yargının ayrı ayrı kurumsallaşması ve birbirlerinden bağımsız olmaları şeklinde ifade edilebilir. Bu ilkeyle amaçlanan siyasal iktidarın sınırlandırılması ve özgürlüklerin sağlanabilmesidir. Güçler ayrılığını ciddi manada ilk defa dile getiren İngiliz filozof John Locke (1632-1704), teori hâline getiren düşünür ise Fransız filozof Montesquieu (1689-1755) olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının özellikleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Gönüllülük esasına göre örgütlenme
B
Devletten destek almak
C
Karar süreçlerinin katılımcı olması
D
Kâr amacı gütmeme
E
Aracılık vasfına sahip olma
Açıklama:
Sivil toplum kuruluşları hükümet dışı kurulışlardır. Devletten özerk bir alanda faaliyet gösterirler. Dolayısıyla devletten destek almak gibi bir gerekleri bulunmamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin tek başına gerçekleştiremeyecekleri amaçlarını bir süreç dahilinde gerçekleştirmek üzere bir araya gelen kişilerin oluşturduğu örgütlenme biçimidir?

Seçenekler

A
Vakıflar
B
Düşünce kurulışları
C
İşletmeler
D
Dernekler
E
Meslek odaları
Açıklama:
Dernekler bireylerin tek başına gerçekleştiremeyecekleri amaçlarını bir süreç dahilinde gerçekleştirmek üzere bir araya gelen kişilerin oluşturduğu örgütlenme biçimidir. Bu nedenle dernekler birer kişi topluluğudur. Yani mal ya da mülk birlikteliği değillerdir. Doğru cevap D'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma amacıyla kurulmuş, üyelerinin çıkarları için oluşturulmuş tüzel kişiliği olan örgütlerdir?

Seçenekler

A
Kooperatifler
B
İşletmeler
C
Sendikalar
D
Vakıflar
E
Dernekler
Açıklama:
Kooperatifler, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma amacıyla kurulmuş, üyelerinin çıkarları için oluşturulmuş tüzel kişiliği olan örgütlerdir. Gönüllü olarak kurulmaları, üyelerinin giriş-çıkış serbestiyetinin olması, demokratik bir yönetim anlayışı olması sebebiyle kooperatifler iktisadi bir kuruluş olmalarının yanında, sivil toplum kuruluşu olarak da kabul edilebilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yalın bir şekilde belirlenen birtakım amaçları gerçekleştirmek için birden fazla insan tarafından işbirliği çerçevesinde yürütülen grup faaliyetidir?

Seçenekler

A
Yönetim
B
Amaç
C
Örgüt
D
Fonksiyon
E
Analiz
Açıklama:
Yönetm, öz (yalın) bir ieklde belirlenen birtakım amaçları gerçekleitrmek için birden fazla insan tarafından ibirliği çerçevesinde yürütülen grup faalyeti olarak tanımlamak mümkündür.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde yönetimin temel unsurları doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İnsan - Hizmet- Amaç
B
İnsan - İşbirliği - Amaç
C
İnsan - İşbirliği - Örgüt
D
Ulus - İşbirliği - Amaç
E
Süreç - İşbirliği - Amaç
Açıklama:
Yönetimin temel unsurları İnsan, işbirliği ve amaçtır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu politikası geliştirmesi
B
Hukuk düzeni içinde yer alması
C
Vergilerle finanse edilmesi
D
Rekabet piyayası niteliğine sahip olması
E
Kamu otoritesini kullanması
Açıklama:
Kamu yönetiminin özelliği tekel nüteliğine sahip olmasıdır.
Kamu yönetiminin "rekabet piyayası niteliğine sahip olması" özelliklerinden biri değildir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki benzerliklerden biridir?

Seçenekler

A
Kamu politikası geliştirmesi
B
Siyasi yöneticilere karşı sorumluluğu
C
Mali kaynağa ihtiyaç olması
D
Kar odaklı olması
E
Müşteri odaklı olması
Açıklama:
Diğer seçenekler ya kamu kesiminin özelliğidir ya da özel kesimin özelliğidir.
Kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki benzerliklerden biri her ikisinin de mali kaynağa ihtiyaç olmasıdır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi özel yönetimin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Müşteri odaklılık
B
Kar odaklılık
C
Rekabet ortamı
D
Kamu politikası geliştirme
E
Serbestlik
Açıklama:
Kamu politikası geliştirme kamu yönetiminin özelliklerinden biridir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hang,s, yasa yapmak ve hükümeti denetlemek gibi görev ve yetkilerle donatılmış devletin temel organıdır?

Seçenekler

A
Yürütme
B
Yasama
C
Yargı
D
Kamu yönetimi
E
Siyasi partiler
Açıklama:
Yasama; yasa yapmak ve hükümeti denetlemek gibi görev ve yetkilerle donatılmış olan devletin temel organıdır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi esnek, organik, yalın ve temelini bilişim teknolojilerinin şekillendirdiği akıllı yapılara dönüşen ve profesyonel bilgi, beceriyi zorunlu kılan yapılardır?

Seçenekler

A
Yargı işlevi
B
Yürütme işlevi
C
Yasama işlevi
D
Yeni kamu yönetimi
E
Çağdaş işletme örgütleri
Açıklama:
Çağdaş işletme örgütleri, fiziksel ve mekanik bir yapı olmaktan uzaklaşıp esnek, organik, yalın ve temelini bilişim teknolojilerinin şekillendirdiği akıllı yapılara dönüştükçe örgütsel ve yönetsel yapıları karmaşıklaşmakta ve bu karmaşayı yönetmek profesyonel bilgi ve beceriyi zorunlu kılmaktadır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi işletmenin temel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Pazar ortamında rekabet içinde faaliyet gösterme
B
Başkalarının ihtiyacını karşılama ve sahibine kar sağlama amacı
C
Gönüllülük esasına göre örgütlenme
D
Varlığını sürdürmek ve büyümek için çaba sarfetme
E
Karmaşık bir yapıya sahip olma
Açıklama:
Gönüllülük esasına göre örgütlenme gönüllü yönetimin özelliğidir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sermayesinin tamamı devlete ait olup ekonomik alanda ve ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan teşebbüslerdir?

Seçenekler

A
Kamu İktisadi Kuruluşları
B
Kamu İktisadi Teşekkülleri
C
İktisadi Kamu Kuruluşları
D
İktisadi Devlet Teşekkülleri
E
Kamu İşletmeleri
Açıklama:
Sermayesinin tamamı devlete ait olup ekonomik alanda ve ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan teşebbüsleri İktisadi Devlet Teşekkülleridir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi vakıfların özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olması
B
Malın belirli bir amaca tahsis edilmesi
C
Bir mal topluluğu olması
D
Resmi bir senet veya ölüme bağlı olarak kurulabilmesi
E
Pazar ortamında rekabet içinde faaliyet gösterme
Açıklama:
Pazar ortamında rekabet içinde faaliyet gösterme vakıfların özelliklerinden biri değildir.

Soru 41

Yönetim sürecinin temel öğesi olarak aşağıdakilerden hangisi kabul edilir?

Seçenekler

A
Amaç
B
İşbirliği
C
İnsan
D
Denetleme
E
Koordinasyon
Açıklama:
Detaylı olarak ele alındığında yönetim sürecinin temel öğesi olarak insan unsurunu kabul etmek doğru bir yaklaşım olacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 42

Stratejik yönetimde değişime ayak uydurma dahilinde izlenecek yol ve yöntemin ilk adımı olarak aşağıdakilerden hangisi kabul edilir?

Seçenekler

A
Koordinasyon
B
Denetim
C
Mali hesaplamalar
D
İnovasyon planlaması
E
Örgütü iyi tanıma
Açıklama:
Strateji kavramı ile anlatılmak istenen, amaçlar doğrultusunda izlenecek yol ve yöntemdir. Stratejik yönetimde değişime ayak uydurma dahilinde izlenecek yol ve yöntemin ilk adımı olarak, örgütü iyi tanıma önerilmektedir. Bu adım stratejik yönetim literatüründe güçlü ve zayıf yönlerin tespiti olarak ifade ediliyor. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 43

Kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
İdari faaliyetler
B
Özel faaliyetler
C
Stratejik faaliyetler
D
Yasama faaliyetleri
E
Yargı faaliyeti
Açıklama:
İdari (yönetsel) faaliyetler kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması
sürecidir. Toplumsal düzen ve bireysel ihtiyaçların karşılanması kamu yönetiminin
idari faaliyetleri ile yakından alakalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi özel yönetim ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Özel sektör ya da özel kesim olarak da ifade edilebilir.
B
İşletmeler kamu gücünden faydalanarak mal ve hizmet sunarlar.
C
Özel kişi ya da kuruluşlar tarafından oluşturulur.
D
Öncelikli amaç kar elde etmektir.
E
Sosyal bir çevrenin içinde yer alan bir yönetim alanıdır.
Açıklama:
Özel kesim denilince akla daha çok işletmeler gelir. İşletmeler kamu gücünden faydalanarak mal ve hizmet sunmazlar. Bunlar kurucularının yani sahiplerinin imkanlarına dayalı olarak faaliyette bulunurlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 45

"Topluma hizmet amacıyla oluşturulan örgütler" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Kurum
B
Kuruluş
C
İdari birim
D
Sivil toplum
E
Özel idare
Açıklama:
Kuruluş ,topluma hizmet amacıyla oluşturulan örgütlerdir. Kuruluşlar kamu ve özel kesimde olabilir. Ama kuruluş daha çok kamu kesimine ait bir kavramdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 46

Kamu yönetiminin başlıca unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurum
B
Örgüt
C
Kamu politikası geliştirme
D
Halk
E
Hukuk düzeni
Açıklama:
Kamu yönetiminin başlıca unsuru halktır. Bilindiği gibi kamu yönetiminin
varlık sebebi her şeyden önce halkın kolektif nitelikli ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bunun bir sonucu olarak kamu yönetimi devletin halk ile başlıca temas noktasını oluşturmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ve özel yönetim arasındaki farklılıklardandır?

Seçenekler

A
Üst düzey yöneticilerin egemenliği
B
Mali kaynağa olan ihtiyaç
C
Serbestlik düzeyi
D
Kurallar sisteminin varlığı
E
Dış çevrenin etkisini hissetme
Açıklama:
Faaliyetlerini sürdürürken sahip oldukları serbestlik düzeyi kamu kesimi ile özel
kesim arasındaki önemli bir farklılık noktasıdır. Her ne kadar yeni kamu yönetimi anlayışının bir getirisi olarak kamu kesiminde de serbestliği arttırmaya yönelik adımlar atılsa da özel işletmeler kamu kurumlarına göre her zaman için daha fazla serbestliğe sahiptirler. Bu doğrultuda doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi devletin temel nitelikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Toplumdaki en kapsamlı kurumdur.
B
Hiyerarşik olarak tüm kurumların üzerindedir.
C
Bu kuruma üyelik vatandaşlar açısından zorunludur.
D
Ulus-devlet şeklinde örgütlenme yayın değildir.
E
Meşru olarak zor kullanma gücüne sahip olan tek kurumdur.
Açıklama:
Bugün Birleşmiş Milletlere üye tüm devletlerin ulus-devlet şeklinde
örgütlendiğini belirtmek gerekir. Bu tablodan ulus-devlet modelinin çağımızın egemen devlet formu olduğu anlaşılabilir. Bizim siyasi tarihimizde de Batıdakine benzer bir şekilde imparatorluktan ulus devlet yapısına geçiş şeklinde bir süreç yaşanmıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 49

"Belli bir amacı gerçekleştirmek için kurulan, üretim faktörlerini uyumlu bir şekilde bir araya getirerek toplumun ihtiyaçlarını karşılayan, mal ve hizmet üreten ekonomik birimler" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
İş yeri
B
İşletme
C
Teşebbüs
D
Üçüncü sektör
E
Sivil toplum
Açıklama:
İşletmeler, belli bir amacı gerçekleştirmek için kurulan, üretim faktörlerini uyumlu bir şekilde bir araya getirerek toplumun ihtiyaçlarını karşılayan, mal ve hizmet üreten ekonomik birimlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 50

Gerçek veya tüzel kişilerin birtakım mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca tahsis etmesiyle ortaya çıkan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vakıflar
B
Dernekler
C
Sendikalar
D
Meslek kuruluşları
E
Kooperatifler
Açıklama:
Vakıflar sivil toplum alanının önemli bir unsurunu oluşturmaktadır. Vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin birtakım mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca tahsis etmesiyle ortaya çıkan kuruluşlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 51

Aşağıda verilenlerden hangileri kamu yönetimine ait unsurlardır?
I. Halk
II. Kamu gücünden faydalanmama
III. Kamu politikası geliştirme
IV. Vergilerle finanse edilme
V. Tekel niteliğinde olma

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-III-IV-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I. Halk
III. Kamu politikası geliştirme
IV. Vergilerle finanse edilme
V. Tekel niteliğinde olma

Soru 52

Yönetimin temel özellikleri olarak aşağıdaki hususlardan hangilerinden bahsedilebilir?
I. Yönetim faaliyeti birden fazla kişinin var olduğu bir ortamda, grup çerçevesinde icra edilebilen bir faaliyettir.
II. Yönetim bir anda olup biten değil; bir süreç şeklinde cereyan eden faaliyettir.
III. İster kamu kesiminde ister özel kesimde olsun tüm yönetim süreçlerindeki faaliyetler iyi veya kötü bir şekilde söz konusudur.
IV. Yönetim faaliyeti hiyerarşik yapıya sahip bir örgüt sayesinde gerçekleştirilebilir.
V. “Süreklilik” de yönetimin bir başka özelliğidir. Yönetim süreklilik taşıyan düzenli (sistemli) faaliyetleri içeren bir etkinliktir.

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
II-III-IV-V
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
r. Yö- netimin temel özellikleri olarak aşağıdaki hususlardan bahsedilebilir: • Yönetim faaliyeti birden fazla kişinin var olduğu bir ortamda, grup çerçevesinde icra edilebilen bir faaliyettir. • Yönetim bir anda olup biten değil; bir süreç şeklinde cereyan eden faaliyettir. Bu süreçte; amaçları belirleme, planlama, örgütleme, kaynak sağlama, kaynakları doğ- ru yönlendirme, işbölümü, koordinasyon, denetleme ve sevk ve idare etme (yönetme) gibi faaliyetler bir aradadır. • İster kamu kesiminde ister özel kesimde olsun tüm yönetim süreçlerindeki faaliyetler iyi veya kötü bir şekilde söz konusudur. Yönetim süreçlerinin verimli bir şekilde sürdürülebilmesinin asıl olarak sevk ve idare unsuruna bağlı olduğu söylene- 6 Kamu Özel Kesim Yapısı ve İlişkileri bilir. Bu arada yönetim sürecindeki tüm bu unsurlar daha özet bir şekilde; “planla”, “uygula”, “izle/denetle” biçiminde üç aşamalı olarak da ifade edilmektedir. • Yönetim faaliyeti hiyerarşik yapıya sahip bir örgüt sayesinde gerçekleştirilebilir. Ortada ekip yoksa işbölümü yapılmamışsa ve yetkiler belirli değilse kısacası her şeyi kendimiz yapmak zorunda isek bir yönetim de söz konusu olmayacaktır. • Örgüt (teşkilat) bir amacı gerçekleştirmek adına bir araya gelen insan kümesi olarak açıklanabilir. Ancak bu bir araya gelme işbölümü, uzmanlaşma, koordinasyon ve planlama dahilinde olmalıdır. Bu da hiyerarşik bir yapılanmayı gerekli kılmaktadır. Bu arada çok önemli bir husus da yönetimin başlıca unsuru olarak altı çizilen sevk ve idare etmenin de ancak kurumsallaşmış hiyerarşik bir örgüt sayesinde yapılabileceğidir. • “Süreklilik” de yönetimin bir başka özelliğidir. Yönetim süreklilik taşıyan düzenli (sistemli) faaliyetleri içeren bir etkinliktir. • Yönetim belli amaçlar doğrultusunda yapılan faaliyetler toplamıdır. Yönetimin varlığı birtakım amaçlara endekslidir. Bir amaç doğrultusunda bir örgüt kurulur ve bu yönde kurumsallaşma gerçekleşir. Sevk ve idare bir amaca ulaşmak için yapılır. • Yönetimin herhangi bir üretim sürecindeki en belirleyici öğe olma özelliğinden de bahsedilebilir. Bu özellik yukarıda bahsedilen sevk ve idare etmenin (yönetme) yönetim sürecindeki en belirleyici (baskın) unsur olduğu tespiti ile de alakalı bir özelliktir. Yönetim bilimci Henri Fayol’a (1841-1925) göre özel ve kamu yönetimi ayrımı yapılmaksızın yönetim faaliyeti bir üretim sürecindeki başlıca unsurdur. • Yönetim gelişme kavramı ile de yakından alakalı bir kavramdır. Buna göre iyi yönetim verimliliği arttırır, artan verimlilik de gelişmeyi sağlar.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Bireysel bir süreç olması
B
Grup faaliyeti olması
C
Belli amaçlara göre değil de anlık gelişmelere göre sürdürülmesi
D
İşbirliğinden ziyade bireysel performansa dayalı bir faaliyet olması
E
Kapsamı dar olan bir kavram olması
Açıklama:
Yönetim Kavramı Yönetimi, öz (yalın) bir şekilde belirlenen birtakım amaçları gerçekleştirmek için birden fazla insan tarafından işbirliği çerçevesinde yürütülen grup faaliyeti olarak tanımlamak mümkündür. Bu kısa tanıma daha yakından bakacak olursak bu üniteyi kavrama açısından önemli katkı sağlayacağı rahatlıkla söylenebilecek olan bazı vurgulamalar yapılabilir. Söz gelimi; tamındaki “belirli amaçlar”, “grup faaliyeti olma” ve “işbirliği” gibi hususlar yönetim sürecini özetler niteliktedir. Ayrıca dikkat edilirse bu tanımda, kaynakları verimli bir şekilde kullanabilmek için bir organizasyona yani sevk ve idare (kumanda) etmeye ihtiyaç vardır. Yönetim konusunu kavrayabilmek açısından ayrıca hayatın her alanında; ailede, okulda, işyerinde, seyahatte, alışverişte vb. var olan geniş kapsamlı bir olgu oluşunu da göz önünde bulundurmak faydalı olabilir. O hâlde başta sevk ve idare olmak üzere önce tanımdan hareketle vurgulanan unsurlar hayatın hemen her alanında görülebilecek hususlardır. Kısacası yönetim kavramı dar kapsamlı değil, aksine son derece geniş kapsamlı bir kavramdır. Bu noktada yönetim kavramının hem özel kesim (sektör) hem de kamu kesimindeki (sektöründeki) yönetim olgusu ile ilgili olarak kullanılan bir üst kavram ol- 1. Ünite - Kamu Kesimi-Özel Kesim: Temel Kavramlar ve Kurumlar 5 duğunun da altını çizmek gerekir. Yani yönetim hem bireylerin çıkar ve ihtiyaçları hem de toplumun çıkar ve ihtiyaçları için yapılan geniş kapsamlı bir eylem alanıdır. O hâlde toplumun üyesi olan herkesin yönetim kurumları ya da hizmetleriyle bir şekilde temasta olduğu söylenebilir. Kapsamı bu kadar geniş olan yönetim kavramının birçok farklı kullanımına şahit olunmaktadır. Yukarıda işaret edilen yönetimin yaşamın her alanını kapsayan özelliğinden dolayı bu durumu doğal karşılamak gerekir. Yönetim kavramının tüm farklı kullanımlarına yoğunlaşmak konunun dağılmasına yol açabilir. Bundan dolayı kavramı en yaygın kullanımlarına göz atarak somutlaştırmaya çalışmak daha yararlı olacaktır. Buna göre yönetim kavramı yaygın olarak üç farklı şekilde; sevk ve idare etme süreci, belli bir örgüt ya da kuruluşu kastetme ve bir mal veya hizmet sunan teşkilatı veya örgütü dile getirme biçiminde kullanılmaktadır. Dikkat edilirse kavramın başlıca çağrışımlarının yönetme faaliyeti ve örgüt (teşkilat) anlamlarında kullanıldığı görülmektedir. Şimdi bu noktalarda yoğunlaşarak biraz muhakeme yapmaya çalışalım. İnsanların oluşturdukları bir örgüt (teşkilat) olmadan yönetim yani sevk ve idare imkansızdır. Karar alma ve uygulamaya geçme ancak hiyerarşik bir örgüt sayesinde olabilir. Fakat bu noktada gözden kaçırılmaması gereken nokta; bir örgütlenmenin yönetim faaliyeti için gerekli olduğu ama tek başına yeterli olmadığı hususudur. Zira örgütün yani bir kurum ya da kuruluşun iyi işlemesi, örgüt unsurundan çok örgütün nasıl sevk ve idare edildiği ile alakalıdır. Dolayısıyla sevk ve idare etmenin (yönetme) yönetim sürecindeki en belirleyici (baskın) unsur olduğu rahatlıkla söylenebilir. O hâlde sevk ve idare etme -buna yönetme süreci de denilebilir- ve örgüt (kurum ve kuruluşlar) yönetim kavramıyla adeta özdeşleşen hususlar olmakla birlikte sevk ve idare bir adım daha öndedir. Şimdi tüm bu bilgilerin ışığında yönetimin en temel öğeleri neler olabilir sorusu üzerinde yoğunlaşmak yararlı olabilir. Dikkat edilirse buraya kadarki analizler sevk ve idare ile örgüt eksenlidir. Ancak bu noktada yoğunlaşılması gereken husus, bu iki yönetim öğesinin ancak insan unsuru sayesinde var olduğu noktasıdır. Yine insan unsuru yönetimin mal ve hizmet ürettiği topluluk açısından da yani dış çevre bağlamında ön plana çıkmaktadır. Unutulmamalıdır ki mal ve hizmetler insanlar için üretilir. Tüm bunlardan ötürü yönetim sürecinin temel öğesi olarak insan unsurunu kabul etmek doğru bir yaklaşım olacaktır.

Soru 54

Bir yönetim sürecindeki en belirleyici unsur olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Müşteri
C
Sevk ve idare
D
Örgüt
E
İnsan
Açıklama:
Sevk ve idare

Soru 55

Özel kesimdeki yönetimin özellikleri aşağıdakilerden hangileridir?
I. Müşteri Odaklılık
II. Kâr Odaklılık
III. Kamu Gücünden Yararlanma
IV. Serbestlik
V. Rekabet Ortamı

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-IV-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Özel kesimdeki yönetimin özelliklerini aşağıdaki gibi ifade edebiliriz. • Müşteri Odaklılık: Özel yönetimin başlıca özelliği, müşteri odaklı bir yönetim anlayışının varlığıdır. Özel yönetim alanında yer alan kuruluşlar kamu yararı için değil, müşterileri için vardır. Dolayısıyla kamusal nitelikte değil, özel nitelikte mal ve hizmet üretirler. Bu ifadelerden özel kesimin siyasal bir çevre içinde yer almayan bir yönetim alanı olduğu sonucu çıkar. • Kâr Odaklılık: Özel kesimdeki kuruluşların birinci amacı kâr elde etmektir. Bu amacın bir sonucu olarak özel kesimdeki başarı ölçütleri olarak; kârlılığı, kazanç düzeyini ve büyümeyi arttırmaktan bahsedilebilir. • Kamu Gücünden Yararlanma: Özel sektör kuruluşları ne doğrudan ne de dolaylı olarak devlete bağlı olmayan kuruluşlardır. Kamu hiyerarşisi ve kamuya ait norm (kurallar) dünyası içinde yer almazlar. Dolayısıyla kamu gücünü temsilen de hareket edemezler. Kamu yönetimindeki kurum ve kuruluşlar gibi tek yanlı işlem yapmaları da söz konusu değildir. • Serbestlik: Özel kesimdeki kuruluşlar kamu kesimindekilere oranla daha özgürdür. Yöneticiler personele veya üretim süreçlerine dair karar alırken kamu yöneticilerine göre daha geniş bir serbestliğe sahiptirler. Bu özgürlük her şeyden önce özel kesimdeki kuruluşların devlete bağlı olmamasından, kendi ayakları üzerinde durmalarından kaynaklanmaktadır. Ayrıca özel kesimdeki kuruluşlar halkın genel isteklerine uygun davranmak, genel ihtiyaçları dikkate almak gibi bir zorunlulukla da sorumlu değillerdir. Kısacası kamu politikası geliştirme gibi bir zorunlulukları yoktur. Son olarak özel sektör kuruluşlarının kamu kurumları kadar yoğun bir denetim altında olmayışının da daha serbest olmalarında rol oynadığı söylenebilir. • Rekabet Ortamı: Özel sektör kuruluşları bulundukları sektörde birçok rakip işletmeyle birlikte faaliyetlerini sürdürür. Oysaki kamu kesimindeki örgütler genellikle tekel niteliğinde hizmet üretmektedirler.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangileri Sivil toplumun genel özellikleridir?
I. Gönüllülük esasına göre örgütlenme
II. Devletten özerk bir alanın varlığı
III.Kendi imkânlarıyla ayakta durabilme
IV.Özel kesim ile kamusal kesim arasında yer alma
V.Kâr amacı gütmek

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Bu bilgiler ışığında sivil toplumun genel özelliklerini şu şekilde sınıflandırabiliriz: • Gönüllülük esasına göre örgütlenme, • Devletten özerk bir alanın varlığı, • Kendi imkânlarıyla ayakta durabilme, • Özel kesim ile kamusal kesim arasında yer alma, • Aracılık vasfına sahip olma, • Kâr amacı gütmeme, • Kamu yararını göz önünde tutarak toplumsal sorunların çözümüne yönelik giri- şimlerde bulunma, • Yasal olarak kurulma ve şeffaf bir yönetim anlayışına göre hareket etme, • Bürokratik olmayan esnek bir yapıya sahip olma, • Karar süreçlerinde katılımcı bir yaklaşımı benimseme

Soru 57

Aşağıda verilen bilgilerin hangileri sendikaların işlevlerini içerir?
I. Sendikalar öncelikle üyelerinin çıkar ve haklarını savunurlar
II. Toplumsal nitelikli sorunların çözümüne yönelik girişimlerde bulunurlar
III. Özellikle demokrasinin ayrılmaz bir parçası olan temel hak ve özgürlükler alanında güçlü bir kamuoyu oluşturucusu konumundadırlar
IV. Çoğulcu toplum ve siyaset noktasında önem taşımaktadırlar
V.Katılımcı toplum anlayışının hayata geçirilmesinde tıpkı dernek ve vakıflar gibi önemli bir zemin konumundadırlar

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-V
C
I-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Temel amacının; üyelerinin hak ve çıkarlarını korumak ve üyelerinin milli gelirden adaletli bir şekilde pay almasını sağlamak olduğu söylenebilecek olan sendikaların işlevlerini şu şekilde özetlemek mümkündür • Sendikalar öncelikle üyelerinin çıkar ve haklarını savunurlar, • Toplumsal nitelikli sorunların çözümüne yönelik girişimlerde bulunurlar, • Özellikle demokrasinin ayrılmaz bir parçası olan temel hak ve özgürlükler alanında güçlü bir kamuoyu oluşturucusu konumundadırlar, • Çoğulcu toplum ve siyaset noktasında önem taşımaktadırlar, • Katılımcı toplum anlayışının hayata geçirilmesinde tıpkı dernek ve vakıflar gibi önemli bir zemin konumundadırlar, • Demokrasinin tabana yayılması hususunda etkin bir role sahiptirler

Soru 58

Aşağıdakilerden hangileri “İşletme” ye ait özelliklerdir?
I. Piyasa şartlarında faaliyette bulunmak
II. Başlıca fonksiyonunun “sevk ve idare etme” olması
III. Bütün işletmelerin aynı zamanda bir “teşebbüs” olması
IV. Başlıca amacının kâr elde etmek olması
V. Kurulması için maddi ve beşeri faktörlerin bir araya gelmesinin gerekmesi

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
I-II-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I. Piyasa şartlarında faaliyette bulunmak
II. Başlıca fonksiyonunun “sevk ve idare etme” olması
IV. Başlıca amacının kâr elde etmek olması
V. Kurulması için maddi ve beşeri faktörlerin bir araya gelmesinin gerekmesi

Soru 59

Aşağıdakilerden hangileri kamu kesiminin örgütlenmesine ilişkin anayasada yer alan ilkelerdir?
I. Üniter Devlet
II. Merkezden Yönetim
III. Yerinden Yönetim
IV. Siyasi Yerinden Yönetim
V. Yetki Genişliği

Seçenekler

A
I-III-IV-V
B
I-II-IV-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I. Üniter Devlet
II. Merkezden Yönetim
III. Yerinden Yönetim
V. Yetki Genişliği

Soru 60

Aşağıdakilerden hangileri bir işletmenin kurulabilmesi için gerekli olan faktörlerdir?
I. Emek
II. Üretim miktarı
III. Doğal kaynaklar
IV. Sermaye
V. Girişimci

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
II-III-IV-V
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I. Emek
III. Doğal kaynaklar
IV. Sermaye
V. Girişimci

Soru 61

"Kâr amacı gütmeksizin kamusal hizmet ve mal sunan ama kamu kesiminin de bir parçası olmayan örgütler" tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisi için uygundur?

Seçenekler

A
Kamu Yönetimi
B
Özel Yönetim
C
Özel Kesim
D
Gönüllü Yönetim
E
Özerk Yönetim
Açıklama:
Gönüllü yönetim kâr amacı gütmeksizin kamusal hizmet ve mal sunan ama kamu kesiminin de bir
parçası olmayan örgütlerdir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bir süreç şeklinde işleyen bir faaliyettir.
B
Belli amaçlar doğrultusunda yapılan faaliyetler toplamıdır.
C
Gelişme kavramı ile de yakından alakalı bir kavramdır.
D
Yönetim faaliyetleri için hiyerarşik yapıya sahip bir örgüt olması gerekmez.
E
Verimli bir şekilde sürdürülebilmesi asıl olarak sevk ve idare unsuruna bağlıdır.
Açıklama:
Yönetim faaliyeti hiyerarşik yapıya sahip bir örgüt sayesinde gerçekleştirilebilir.
Ortada ekip yoksa işbölümü yapılmamışsa ve yetkiler belirli değilse kısacası her
şeyi kendimiz yapmak zorunda isek bir yönetim de söz konusu olmayacaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 63

"Yönetimi, birtakım faaliyetlerin veya yönetim fonksiyonlarının (planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim) toplamından oluşan bir süreç" olarak tanımlayan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
H. Fayol
B
F. Taylor
C
M. Weber
D
R. Michels
E
W. Wilson
Açıklama:
Henri Fayol “Genel ve Endüstriyel Yönetim” (1916) adlı kitabında yönetim sürecinin genel ilkelerini ortaya koymaya çalışmıştır. Fayol’a göre yönetim birtakım faaliyetlerin veya yönetim fonksiyonlarının (planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim) toplamından oluşan bir süreçtir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi H. Fayol'un "asıl yönetim işleri" olarak tanımladığı faaliyetlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Planlama
B
Örgütleme
C
İşbölümü
D
Koordinasyon
E
Kontrol
Açıklama:
Fayol’a göre yönetimin; planlama, örgütleme, koordinasyon ve kontrol anlamına geldiğini söylemek mümkündür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 65

  1. Devlet kurumlarınca yürütülen ve halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler
  2. Kamusal alanda mal üretme ve hizmet götürme faaliyetlerini yürüten idari örgüt
  3. Özel kesim yönetimi de kapsayan bir kavram
  4. Siyasal sistemin bir parçası
  5. Bireysel nitelikteki ihtiyaçları karşılamaya yönelik hizmetler
Yukarıda verilen kamu yönetimi ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
II-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Kamu Yönetimi, kamu hizmetlerini (devlet kurumlarınca yürütülen ve halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler) yürüten idari mekanizma; kamusal alanda mal üretme ve hizmet götürme faaliyetlerini yürüten idari örgüt; özel kesim yönetiminin dışındaki yönetim alanını ifade eden bir kavramdır. Dolayısıyla kamu yönetimi siyasal sistemin de bir parçasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 66

Sürekli ve kesintisiz çalışan yönetim birimlerine verilen ad aşağıdakilerden hangidir?

Seçenekler

A
Kuruluş
B
İşletme
C
Sivil toplum örgütü
D
Özel sektör
E
Kurum
Açıklama:
Yönetim alanında, sürekli ve kesintisiz çalışan yönetim birimlerine kurum denmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin unsurlarından biridir?

Seçenekler

A
Kar odaklılık
B
Siyasal yöneticilere karşı sorumluluk
C
Kar odaklılık
D
Serbestlik
E
Rekabet ortamı
Açıklama:
Kamu yönetimi, nihayetinde siyasal çevrenin bir parçasıdır ve kamu yönetimindeki yöneticiler görevlerinden ötürü siyasal yönetici ve organlara karşı sorumluluk taşımaktadırlar. doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki benzerliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Üst düzey yöneticilerin egemenliği
B
Kurallar sisteminin varlığı
C
Serbestlik düzeyi
D
Mali kaynağa duyulan ihtiyaç
E
Faaliyetlere yöne veren dış çevre varlığı
Açıklama:
Faaliyetlerini sürdürürken sahip oldukları serbestlik düzeyi de kamu kesimi ile özel kesim arasındaki önemli bir farklılık noktasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi siyasal sistemin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ortaklaşa amaçlar için oluşan birçok örgütlenmeden oluşur.
B
Karar ve eylemleri tüm toplumu bağlayan bir niteliktedir.
C
Kurumlar aracılığıyla kamusal hizmetlerin yerine getirilmesini sağlar.
D
Politik kararları alır ve uygular.
E
Yasama, yürütme ve yargı siyasal sistemin dışında yer alır.
Açıklama:
Siyasi sistemi birçok kurumdan ve süreçten oluşan bir bütün olarak ele almak mümkündür. Siyasal sistem kapsamındaki başlıca kurumlar; yasama, yürütme ve yargıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 70

  1. Toplumdaki en kapsamlı kurumdur.
  2. Meşru olarak zor kullanma gücüne sahip olan tek kurumdur.
  3. En yüksek yaptırım gücüne sahip kurumdur.
  4. Hiyerarşik olarak tüm kurumların üzerindedir.
  5. Üyeliğin vatandaşlar açısından zorunlu olduğu kurumdur.
Yukarıda özellikleri verilen kuruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Devlet
B
Millet
C
Ülke
D
Ulus
E
Egemenlik
Açıklama:
Verilen ifadeler, devlete ait temel nitelik ve unsurları ifade etmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi üçüncü sektör (gönüllü yönetim) içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Siyasi partiler
B
Teşebbüsler
C
İşletmeler
D
Sendikalar
E
İşyerleri
Açıklama:
Sendikalar günümüzde sivil toplum alanının başlıca aktörleri arasındadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 72

Devlet kurumlarınca, halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetleri yürüten idari mekanizmayı tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa
B
Kamu yönetimi
C
Tüzel kişilik
D
Sivil Toplum
E
Uluslararası hukuk
Açıklama:
Kamu Yönetimini öz bir ifadeyle; kamu hizmetlerini (devlet kurumlarınca yürütülen ve halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler) yürütülen idari mekanizma olarak tanımlamak mümkündür.

Soru 73

I- İdari (yönetsel) faaliyetler
II- Yasama faaliyetleri
III- Yargı faaliyetleri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu yönetiminin işlevsel nitelikteki faaliyeti/faaliyetleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu yönetiminin işlevsel nitelikteki faaliyetleri aşağıdaki gibi üç farklı kategoride ifade edilebilir:
• İdari (yönetsel) faaliyetler: Bu faaliyetler kamu hizmetlerinin topluma ulaştırılması sürecidir. Toplumsal düzen ve bireysel ihtiyaçların karşılanması kamu yönetiminin idari faaliyetleri ile yakından alakalıdır.
• Yasama faaliyetleri: Yönetimin kanun hükmünde kararname, tüzük ve yönetmelik çıkarma gibi faaliyetleri anlamındadır.
• Yargı faaliyeti: Yönetim ile ilgili anlaşmazlıkları çözmek için ve anlaşmazlık durumlarında hukuk kurallarını işletmek için yapılan faaliyetlerdir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi özel yönetim kuruluşlarında görev alıp çalışabilir?

Seçenekler

A
İşçiler
B
Memurlar
C
Emekliler
D
Mülki idare amirleri
E
Çocuklar
Açıklama:
"Özel yönetim kuruluşları, özel kişi ya da kuruluşlar tarafından oluşturulmuştur. Bu kuruluşlarda görev alıp çalışanlar da memur değil özel kişiler (işçiler)’dir.

Soru 75

Kâr elde etmek amacıyla mal ya da hizmet üreten yapıları tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurum
B
Kuruluş
C
İşletme
D
Vakıf
E
Dernek
Açıklama:
Özel kesimdeki kuruluşlar işletme niteliğindedir.
İşletme; kâr etmek amacıyla mal ya da hizmet üreten yapılara denmektedir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi bir "kamu kurumu" değildir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
TOHUM Otizm Vakfı
C
TÜBİTAK
D
Kara Kuvvetleri Komutanlığı
E
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı
Açıklama:
Yönetim alanında ise sürekli ve kesintisiz çalışan yönetim birimlerine kurum denmektedir. Bu noktada en çok karşılaşılan kavram “Kamu Kurumu”dur.
"Kamu Kurumu” kavramı devletle ilişkisi olan, sürekliliğe sahip kuruluşları ifade etmek için kullanılan bir kelimedir. Birkaç örnek vermek gerekirse kesintisiz olarak kamusal anlamda hizmet üreten Anayasa Mahkemesi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, TÜBİTAK, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) gibi kuruluşlar birer kamu kurumudur.

Soru 77

"Kamu yönetiminin başlıca unsuru ..........." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
"halktır"
B
"vergilerdir"
C
"kamu otoritesidir"
D
"kamu görevlileridir"
E
"siyasal yöneticilerdir"
Açıklama:
Bilindiği gibi kamu yönetiminin varlık sebebi her şeyden önce halkın kolektif nitelikli ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.
Halk: Kamu yönetiminin başlıca unsuru halktır.

Soru 78

İşletme tarafından üretilen mal ve hizmetlerin, hatta fikirlerin geliştirilmesi, fiyatlandırılması ve dağıtılması sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Halkla ilişkiler
B
Araştırma ve geliştirme
C
Pazarlama
D
Üretim
E
Organizasyon
Açıklama:
Geleneksel olarak, mal ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye doğru akışını içeren işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesidir.
Pazarlama: İşletme tarafından üretilen mal ve hizmetlerin, hatta fikirlerin geliştirilmesi, fiyatlandırılması ve dağıtılması sürecidir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi bir teşebbüs değildir?

Seçenekler

A
Toprak Mahsülleri Ofisi
B
Et ve Süt Kurumu
C
Devlet Hava Meydanları İşletmesi
D
Fiskobirlik
E
Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu
Açıklama:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. bir teşebbüs iken Adapazarı Şeker Fabrikası bir işletmedir.
Her teşebbüs bir işletme iken, her işletme bir teşebbüs değildir. Teşebbüs, bir veya birden fazla işletmesi olan, bu işletmeleri; yöneten, koordine ve finanse eden bir yapılanmadır.

Soru 80

"Vakıflar Genel Müdürlüğü" hangi bakanlığa bağlıdır?

Seçenekler

A
İç İşleri Bakanlığı
B
Kültür ve Turizm Bakanlığı
C
Aile ve Sosyal Çalışma Bakanlığı
D
Gençlik ve Spor Bakanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıflar için sadece denetim makamı olup bir vesayet makamı değildir.
Türkiye’de kurulmuş olan vakıflar, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü ile organik
bir bağ içindedir.

Ünite 2

Soru 1

Bağımsız mahkemelerin hukukî uyuşmazlıkları ve hukuka aykırılık iddialarını, yargısal usul ve teknikleri kullanarak, kesin olarak çözme ve karara bağlama işlevine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yargı fonksiyonu
B
Kodifikasyon süreci
C
Yargı birliği
D
Kuvvetler ayrılığı
E
Yargı ayrılığı rejimi
Açıklama:
Bağımsız mahkemelerin hukukî uyuşmazlıkları ve hukuka aykırılık iddialarını, yargısal usul ve teknikleri kullanarak, kesin olarak çözme ve karara bağlama işlevine “yargı fonksiyonu” denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, bağımsız mahkemelerin temel özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Hakimler anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.
B
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili görüşme yapılabilir.
C
Hiçbir makam veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere talimat veremez.
D
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır.
E
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarını değiştiremez.
Açıklama:
Bağımsız mahkemelerin temel özellikleri şunlardır:

  • Hakimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.

  • Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

  • Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

  • Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.


Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, yüksek mahkeme olarak kabul edilmez?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Sayıştay
D
Danıştay
E
Uyuşmazlık Mahkemesi
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Türkiye’deki yüksek mahkemelerdir. Sayıştay, Anayasada yüksek mahkemeler arasında sayılmaması ve TBMM adına denetim yapması gibi nedenlerle genelde öğretide yüksek mahkeme olarak kabul edilmemektedir. Ayrıca Anayasa Mahkemesi de Sayıştay’ın yüksek mahkeme sayılmaması yönünde bir karar vermiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 4

Hukuk yargısı ve ceza yargısı olmak üzere iki kola ayrılan yargı kolu, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hesap Yargısı
B
İdari Yargı
C
Seçim Yargısı
D
Adlî Yargı
E
Uyuşmazlık Yargısı
Açıklama:
Hukuk yargısı ve ceza yargısı olmak üzere iki kola ayrılan yargı kolu, Adlî Yargı’dır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 5

Sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakan mahkemeler, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tüketici Mahkemeleri
B
Kadastro Mahkemeleri
C
İş Mahkemeleri
D
Aslîye Ticaret Mahkemeleri
E
Aslîye Hukuk Mahkemeleri
Açıklama:
Aslîye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Hukuk yargılamasında asıl görevli mahkemelerdir. Bir uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesinin görevine girmiyorsa, aslîye hukuk mahkemesi bu konuda görevlidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 6

Aşağıdaki kişi ya da kurumlardan hangisinin, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne üye görevlendirme veya seçme yetkisi yoktur?

Seçenekler

A
Hukuk Fakültesi Dekanı
B
Belediye Başkanı
C
Baro
D
Ticaret ve Sanayi Odası
E
Tütetici Örgütü
Açıklama:
Tüketici sorunları hakem heyeti; belediye başkanının konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir üye, baronun mensupları arasından görevlendireceği bir üye, ticaret ve sanayi odası ile esnaf ve sanatkâr odalarının görevlendireceği bir üye ve tüketici örgütlerinin seçecekleri bir üye olmak üzere başkan dâhil beş üyeden oluşur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 7

Teşkilat şemasında, İdare, Vergi ve Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay bulunan yargı kolu, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adlî Yargı
B
İdarî Yargı
C
Uyuşmazlık Yargısı
D
Seçim Yargısı
E
Hesap Yargısı
Açıklama:
İdarî Yargı sistemimizde ilk derece mahkemeleri olarak İdare ve Vergi Mahkemeleri; üst derece mahkemeler olarak da Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay bulunur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Yüksek Seçim Kurulu üyeleri hakkında doğru bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Üyelerin beşi Yargıtay'dan seçilir.
B
Üyelerin altısı Danıştay'dan seçilir.
C
7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur.
D
Kurul Başkanı kurul dışından atanır.
E
Başkan Vekili açık oyla TBMM'de belirlenir.
Açıklama:
Yüksek Seçim Kurulu, 7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur. Üyelerin altısı Yargıtay, beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından üye tam sayılarının salt çoğunluğunun gizli oyu ile seçilir. Bu üyeler, salt çoğunluk ve gizli oyla aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçerler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 9

I. Hakimlerin bağımsızlığı
II. Kanunî hakim güvencesi
III. Hakimlik teminatı
IV. Yürütme güvencesi
V. Dokunulmazlık teminatı
Yukarıdakilerden hangileri, yargı organına hakim olan temel ilkeler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, III ve V
B
II ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Çeşitli yargı kolları içinde faaliyet gösteren mahkemelerde görev yapan hâkimlerin belirli ilkeler altında faaliyet göstermesi gerekir. Bu bakımdan, yargı organına hâkim olan temel ilkeler “hâkimlerin bağımsızlığı” “kanunî hâkim güvencesi” ve “hâkimlik teminatı” ilkeleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 10

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Başkanı, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay Başkanı
B
Yargıtay Başkanı
C
Cumhurbaşkanı
D
Adalet Bakanlığı Müsteşarı
E
Adalet Bakanı
Açıklama:
HSK’nın kuruluşu, teşkilâtı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları 11.12.2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenmiştir. Buna göre HSK, 13 üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır. Kurulun Başkanı, Adalet Bakanı’dır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 11

Türkiye'de yargının örgütlenmesiyle ilgili temel ilkeler hangi Anayasada yer almaktadır?

Seçenekler

A
1876 Kanun-i Esasi
B
1921 Teşkilat-ı Esasiye
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
Türkiye'de yargının örgütlenmesiyle ilgili temel ilkeler 1982 Anayasasında yer almaktadır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Adli Yargıda hukuk mahkemelerinden biridir?

Seçenekler

A
Trafik Mahkemesi
B
Ağır Ceza Mahkemesi
C
Çocuk Mahkemesi
D
Aile Mahkemesi
E
Sulh Ceza Mahkemesi
Açıklama:
Aile Mahkemesi, Adli Yargıda Hukuk Yargısı mahkemelerinden biridir.

Soru 13

  1. Sulh Ceza Mahkemeleri
  2. Ağır Ceza Mahkemeleri
  3. Asliye Ceza Mahkemeleri
  4. Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri
Yukarıdaki mahkemelerden hangilerinde tek hakim bulunur?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Sulh Ceza Mahkemeleri ve Asliye Ceza Mahkemelerinde tek hakim bulunur. Diğer mahkemelerde, 1 başkan ve 2 üye bulunur.

Soru 14

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde yargı birliği sistemi uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
Belçika
B
Fransa
C
İngiltere
D
İspanya
E
Yunanistan
Açıklama:
Amerika ve İngiltere'de yargı birliği sistemi, Fransa, Belçika, Yunanistan ve İspanya'da yargı ayrılığı sistemi uygulanmaktadır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi'ne üye seçemez?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
Yargıtay
C
TBMM
D
Adalet Bakanı
E
Danıştay
Açıklama:
Adalet Bakanı, Anayasa Mahkemesi'ne üye seçemez.

Soru 16

Yüksek Seçim Kurulu kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
7 asıl ve 4 yedek üye
B
6 asıl ve 5 yedek üye
C
5 asıl ve 3 yedek üye
D
4 asıl ve 3 yedek üye
E
3 asıl ve 3 yedek üye
Açıklama:
Yüksek Seçim Kurulu, 7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Hakim ve Savcılar Kurulu ikinci dairenin başlıca görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Hakimler ve savcılar hakkında ihbar ve şikayetleri inceleyip gereğini yapmak.
B
Meslek öncesi eğitimde hakim ve savcıların staj mahkemelerini belirlemek.
C
Hakim ve savcıların yıllık ve mazeret izinleri dışında her türlü izin vermek, eğitim programlarına katılmalarına izin vermek.
D
Hakim ve savcılarla ilgili olarak atama ve nakletme, geçici yetki verme, kadro dağıtma, yetkileri düzenlemek.
E
Hakim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etmek.
Açıklama:
Hakim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etmek, Hakim ve Savcılar Kurulu ikinci dairenin başlıca görevlerinden biridir.

Soru 18

Danıştay yargı kollarının hangisinde yer alır?

Seçenekler

A
Adli Yargı
B
Uyuşmazlık Yargısı
C
İdari Yargı
D
Seçim Yargısı
E
Hesap Yargısı
Açıklama:
Danıştay, İdari Yargıda yer alır.

Soru 19

İstinaf yoluna başvuru süresi ne kadardır?

Seçenekler

A
Bir hafta
B
İki hafta
C
Üç hafta
D
Dört hafta
E
Beş hafta
Açıklama:
İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır.

Soru 20

2010 Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
9 üyeden
B
12 üyeden
C
15 üyeden
D
17 üyeden
E
21 üyeden
Açıklama:
2010 Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi 17 üyeden oluşur.

Soru 21

Türkiye’de yargının örgütlenmesiyle ilgili temel ilkeler hangi Anayasada yer almaktadır?

Seçenekler

A
1921 Anayasası
B
1924 Anayasası
C
1961 Anayasası
D
1982 Anayasası
E
1995 Anayasası
Açıklama:
Türkiye’de yargının örgütlenmesiyle ilgili temel ilkeler 1982 Anayasasında yer almaktadır.

Soru 22

Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 138. maddesine göre düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi, bağımsız mahkemelerin temel özellikleri arsında yer almaz?

Seçenekler

A
Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar Hâkimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler
B
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz
C
Karara bağlanmış bir mahkeme kararı hakkında, Yasama Meclisi toplanarak iptal veya onama kararı alabilir
D
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
E
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz
Açıklama:
Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 138. maddesine göre düzenlenmiştir. Buna göre bağımsız mahkemelerin temel özellikleri:
  1. Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.
  2. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
  3. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  4. Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

Soru 23

Kararları aynı yüksek mahkemede temyiz edilen mahkemelerin oluşturduğu düzene verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yargı kolu
B
Yargı fonksiyonu
C
Yargı sistemi
D
Yargı bağdaşması
E
Yargı uyumu
Açıklama:
Kararları aynı yüksek mahkemede temyiz edilen mahkemelerin oluşturduğu düzene, yargı kolu adı verilir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yargı kollarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Adli Yargı
B
İdari Yargı
C
Seçim Yargısı
D
Uyuşmazlık Yargısı
E
Askeri Yargı
Açıklama:
Yargı Kolları:
  1. Adli Yargı
  2. İdari Yargı
  3. Uyuşmazlık Yargısı
  4. Seçim Yargısı
  5. Hesap Yargısı
2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte yargı kollarından birisi olan askeri yargı, ilk derece ve yüksek mahkemeleriyle birlikte kaldırılmıştır.

Soru 25

Adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin incelendiği ve karara bağlandığı ilk ve son mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayıştay
B
Yargıtay
C
Danıştay
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yüksek Seçim Kurulu
Açıklama:
Adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii Anayasanın 154. maddesinde düzenlenen Yargıtay’dır. Yargıtay adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümleri ilk ve son mercii olarak inceleyip karara bağlar.

Soru 26

1982 Anayasasının 155, maddesinde belirtildiği üzere, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin incelendiği ve karara bağlandığı ilk ve son mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Yargıtay
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yüksek Seçim Kurulu
Açıklama:
1982 Anayasasının 155, maddesinde düzenlenen Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son merci olarak bakar

Soru 27

Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve diğer üst düzey yargı mensuplarını, Yüce Divan sıfatıyla hangi mahkeme yargılar?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Yargıtay
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yüksek Seçim Kurulu
Açıklama:
Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, başkan ve üyelerini, başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcısı vekilini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay başkan ve üyelerini, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarını görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak Anayasa Mahkemesi'nin görevleri arasındadır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için bulunması gereken teminatlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Azledilmemem teminatı
B
Emekliye sevk edilememe teminatı
C
Sağlıksız koşullarda çalışmama teminatı
D
Aylık ve ödeneklerden yoksun kılmama teminatı
E
İdari görevlere atanamama teminatı
Açıklama:
Hâkimlik Teminatı: hakimlerin bağımsızlığını tam olarak gerçekleştirebilmeleri, hakimlerin her türlü maddi ve manevi baskıdan uzak olarak görev yapabilmeleri için kendilerine tanına kişisel güvencedir. Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için bulunması gereken teminatlar:
  1. Azledilmeme teminatı
  2. Emekliye sevk edilememe teminatı
  3. Aylık ve ödeneklerden yoksun kılmama teminatı
  4. İdari görevlere atanamama teminatı
  5. 5.Cografi Teminat
  6. Savcılık Sınıfına Atılamama teminatı

Soru 29

Siyasi partilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar ile ihtar başvuruları ve dağılıma durumunun tespiti istemleri ile ilgili davalara aşağıdaki adli yargı kuruluşlarından hangisi bakar?

Seçenekler

A
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
B
Sayıştay
C
Danıştay
D
Yargıtay
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Siyasi partilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar ile ihtar başvuruları ve dağılıma durumunun tespiti istemleri ile ilgili davalara Anayasa Mahkemesi bakar ve karar verir.

Soru 30

İdari işlem ve eylemler neticesinde kişisel hakları doğrudan doğruya ihlal edilen kişilerin uğradıkları zararın giderilmesi istemiyle idari yargıda açtıkları davalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uyuşmazlık davası
B
İdari Yargı davası
C
Tam Yargı davası
D
İstinaf davası
E
Tahkim davası
Açıklama:
Tam yargı davası: idari işlem ve eylemler neticesinde kişisel hakları doğrudan doğruya ihlal edilen kişilerin uğradıkları zararın giderilmesi istemiyle idari yargıda açtıkları davası adı verilir.

Soru 31

Yargı fonksiyonunun özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 128. maddesinde düzenlenmiştir.
B
1982 Anayasasının 7. maddesine göre “yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır”.
C
Anayasa, sadece yargı fonksiyonu için “yetki” deyimini kullanmıştır.
D
2015 Anayasa değişiklikleriyle birlikte, yargı yetkisinin kullanımı güçlenmiştir.
E
Yargı fonksiyonunun iki önemli özelliği, mahkemelerin bağımsızlığı ve kesin hüküm vermeleridir.
Açıklama:
Hukuk düzeninin gerçekleştirilmesi ve korunmasını amaçlayan yargı fonksiyonunun iki önemli özelliği, mahkemelerin bağımsızlığı ve kesin hüküm vermeleridir. Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 138. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bağımsız mahkemelerin temel özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır.
B
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulmalıdır.
C
Görülmekte olan bir dava hakkında birden fazla beyanda bulunulabilir.
D
Hâkimler görevlerinde tam olarak bağımsız değildirler.
E
İdarî karardan memnun olmayan bireyler, karar aleyhine yargı organına dava açamaz.
Açıklama:
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

Soru 33

Türkiye’de Adli Yargı Teşkilatı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi ceza mahkemeleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Sulh ceza mahkemesi
B
Ağır ceza mahkemesi
C
Trafik mahkemesi
D
Aile mahkemesi
E
Çocuk mahkemesi
Açıklama:
Ceza Yargısı: Ağır ceza mahkemesi, Trafik mahkemesi, Asliye ceza mahkemesi, Çocuk mahkemesi, Sulh ceza mahkemesi

Soru 34

“Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere ………………. mahkemelerince bakılır.”
Boş bırakılan yere aşağıdaki mahkemelerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Sulh Ceza Mahkemeleri
B
Aslîye Ceza Mahkemeleri
C
Trafik Mahkemeleri
D
Çocuk Mahkemeleri
E
Ağır Ceza Mahkemeleri
Açıklama:
Aslîye Ceza Mahkemeleri. Bu mahkemeler tek hâkimlidir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere aslîye ceza mahkemelerince bakılır.

Soru 35

Temyiz süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Adlî yargıya ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı yapılan başvuruları ifade eder.
B
Temyiz yoluna başvuru süresi iki haftadır.
C
Adlî yargıda ikinci olağan başvuru yolu temyizdir.
D
İdarî yargı teşkilâtlanmasına geçmeden önce temyiz üzerinde durmakta fayda bulunmaktadır.
E
Temyiz sistemi ilk defa Fransa’da ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Temyiz: Adlî yargıda ikinci olağan başvuru yolu temyizdir. Bölge Adlîye Mahkemesi hukuk daireleri tarafından verilen ve temyiz edilebileceği kanunda söylenen nihaî kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Bölge Adlîye Mahkemelerinin her kararına karşı temyize başvurulamaz.

Soru 36

Hesap yargısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisinin söylenmesi doğru olur?

Seçenekler

A
Türkiye’de hesap yargısı Yargıtay tarafından yerine getirilir.
B
Kamu kurum ve kuruluşlarının gelir ve giderleri ile mallarının denetlenmesine hesap yargısı adı verilir.
C
Yargıtay, söz konusu idarî görevleri dolayısıyla aynı zamanda merkezî yönetimin yardımcı kuruluşları arasında sayılmaktadır.
D
Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma.
E
Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları kesin olup başka bir yargı merciine götürülemez.
Açıklama:
Kamu kurum ve kuruluşlarının gelir ve giderleri ile mallarının denetlenmesine hesap yargısı adı verilir. Türkiye’de hesap yargısı Sayıştay tarafından yerine getirilir.

Soru 37

Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için belirlenen teminatlarda bulunan şartlarla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Seçenekler

A
Görevini huzur ve sükûn içinde yerine getirebilmesi için hâkimlerin, öncelikle görevden azledilme korkusu içinde olmaları gerekir.
B
Bir hâkim, erken yaşta emekliye sevk ediliyorsa o hâkim üzerinde hiçbir baskı kurulma ihtimali yoktur.
C
Bir hâkimin kendi isteği olmaksızın hâkimlik sınıfından alınıp Adalet Bakanlığında idarî bir göreve atanması hâkimlerin bağımsızlığına bir müdahale ortamı doğurabilir.
D
Coğrafî teminat eski Hâkimler Kanununda bulunmakla birlikte, Türkiye’de 1982 yılından bu yana yasal düzenlemelerde yer almamaktadır.
E
Anayasanın 132. maddesi “mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir” diyerek başka bir işlemle mahkeme kurulamayacağını vurgulamıştır.
Açıklama:
İdarî Görevlere Atanmama Teminatı. Bir hâkimin kendi isteği olmaksızın hâkimlik sınıfından alınıp Adalet Bakanlığında idarî bir göreve atanması hâkimlerin bağımsızlığına bir müdahale ortamı doğurabilir. Bu nedenle hâkimlerin Adalet Bakanlığında idarî görevlere atanmaları ancak muvafakatleriyle olmalıdır. Nitekim bu durum Anayasamızın 159. maddesinde, “Adalet Bakanlığının merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcılar ile adalet müfettişlerini ve hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanına aittir” düzenlemesiyle bu teminat sağlanmıştır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kanuna göre HSK’nın görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yargıtay’a ve Danıştay’a üye seçmek
B
Kurul üyeleri hakkındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararları vermek
C
Hâkim ve savcılarla ilgili her türlü yükselme ve birinci sınıfa ayırmak, kadro dağıtmak
D
Hâkim ve savcılarla ilgili olarak mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki vermek
E
6087 sayılı Kanunun 4. maddesinde sayılanlar dışındaki hâkim ve savcıların görevlerini; kanun ve diğer mevzuata uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetlemek
Açıklama:
HSK’nın görevleri şunlardır:
  • Yargıtay’a ve Danıştay’a üye seçmek
  • Hâkim ve savcılarla ilgili her türlü yükselme ve birinci sınıfa ayırmak, kadro dağıtmak
  • Hâkim ve savcılarla ilgili olarak mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki vermek
  • 6087 sayılı Kanunun 4. maddesinde sayılanlar dışındaki hâkim ve savcıların görevlerini; kanun ve diğer mevzuata uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetlemek
  • Görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini, hâl ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırmak ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemlerini yürütmek
  • Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak

Soru 39

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Hâkim ve Savcılar Kurulu Kanunu, Anayasanın 139. maddesinde düzenlenmiştir.
B
12 üyeden oluşur.
C
15 üyeden oluşur ve üç daire hâlinde çalışır.
D
Hâkim ve savcıların atamaları Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenmiştir.
E
Türkiye’de 1962 yılından bu yana yasal düzenlemeler yer almaktadır.
Açıklama:
Hâkim ve Savcılar Kurulu (HSK), Anayasanın 159. maddesinde düzenlenmiştir. Genel olarak hâkim ve savcıların atama, terfi, yükselme, disiplin gibi özlük işleriyle ilgilenen HSK’nın kuruluşu, teşkilâtı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları 11.12.2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenmiştir. Buna göre HSK, 13 üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır. Kurulun Başkanı, Adalet Bakanı’dır.

Soru 40

Hâkimler ve Savcılar Kurulunu oluşturan daireler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kurul, dört temel dairenin oluşumuyla meydana gelmiştir.
B
Hâkim ve savcılarla ilgili olarak atama ve nakletme, geçici yetki verme, kadro dağıtma ikinci dairenin görevlerindendir.
C
Daireler, üye tam sayısının tam çoğunluğuyla toplanır ve aynı çoğunlukla karar alır.
D
Dairelerin görevleri 5087 sayılı Kanunda açıkça belirtilmiştir.
E
Daireler arasında çıkan görev ve iş bölümü uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak üçüncü dairenin görevidir.
Açıklama:
Hâkim ve savcılarla ilgili olarak atama ve nakletme, geçici yetki verme, kadro dağıtma birinci dairenin görevlerindendir.
Dairelerin görevleri 6087 sayılı Kanunda açıkça belirtilmiştir.
Daireler arasında çıkan görev ve iş bölümü uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak genel kurulun görevidir.
Daireler, üye tam sayısının tam çoğunluğuyla toplanır ve aynı çoğunlukla karar alır.

Soru 41

I-Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar ve sadece kendi vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.
II-Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.
III-Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri bağımsız mahkemelerin temel özelliklerine uymaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Ancak Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler. Bu nedenle “I” bağımsız mahkemelerin temel özelliklerine uymaz. Bu nedenle cevap “D” seçeneğidir.

Soru 42

I-Bir hukukî uyuşmazlık ve bundan kaynaklanan hukuka aykırılık iddiası
II-Hukuka aykırılık belirlenirse bunun giderilmesi ve bozulan hukuk düzeninin yeniden kurulması için yaptırım uygulama
III-Hukuka aykırılığın olup olmadığının araştırılıp tespit edilmesi
Aşağıdakilerden hangisinde yukarıda verilen yargı fonksiyonun üç aşaması doğru bir biçimde sıralanmıştır?

Seçenekler

A
I-III-II
B
II-I-III
C
III-II-I
D
III-I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Yargı fonksiyonu üç aşamada yerine getirilir. İlk olarak Bir hukukî uyuşmazlık ve bundan kaynaklanan hukuka aykırılık iddiası ortaya çıkar. İkinci olarak Hukuka aykırılığın olup olmadığının araştırılıp tespit edilir. Son olarak ise hukuka aykırılık belirlenirse bunun giderilmesi ve bozulan hukuk düzeninin yeniden kurulması için yaptırım uygulanır. Bu nedenle cevap “A” seçeneğidir.

Soru 43

Hangi tarihte yapılan Anayasa değişiklikleriyle birlikte yargı kollarından birisi olan askerî yargı, ilk derece ve yüksek mahkemeleriyle birlikte kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
2002
B
2008
C
2010
D
2017
E
2019
Açıklama:
2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte yargı kollarından birisi olan askerî yargı, ilk derece ve yüksek mahkemeleriyle birlikte kaldırılmıştır. Bu nedenle cevap “D” seçeneğidir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki yargı yapısında yer alan yüksek mahkemelerden değildir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Askeri Mahkemeler
D
Danıştay
E
Uyuşmazlık Mahkemesi
Açıklama:
Yüksek mahkemeler, 1982 Anayasası’nda sayılmıştır. Buna göre, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Türkiye’deki yüksek mahkemelerdir. Bu nedenle cevap “C” seçeneğidir.

Soru 45

I-Sulh Ceza Mahkemeleri
II-Aslîye Ceza Mahkemeleri
III-Ağır Ceza Mahkemeleri
Yukarıda verilen mahkemelerden hangisi veya hangileri tek hakimlidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sulh Ceza Mahkemeleri ve Aslîye Ceza Mahkemeleri tek hakimlidirler. Ancak Ağır ceza mahkemesinde bir başkan le yeter kadar üye bulunur. Bu mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır. Bu nedenle cevap “C” seçeneğidir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki idari yargı teşkilatı içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
İdare Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Vergi Mahkemesi
D
Bölge İdare Mahkemesi
E
Danıştay
Açıklama:
İdarî yargı sistemimizde ilk derece mahkemeler olarak idare ve vergi mahkemeleri; üst derece mahkemeler olarak da Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay bulunur. Bu nedenle cevap “B” seçeneğidir.

Soru 47

I-Tüzük tasarılarını incelemek
II-İdarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmak
III-Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Danıştayın idari görevlerini içermektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin hepsi Danıştayın idari görevlerini ifade ettiğinden doğru cevap “E” seçeneğidir.

Soru 48

I-Anayasanın 152’nci maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen işleri karara bağlar.
II-Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlar.
III-Siyasî partilerin kapatılması ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalarda yetkili değildir.
Yukarıda Anayasa Mahkemesi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Siyasî partilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar ile ihtar başvuruları ve dağılma durumunun tespit istemlerini karara bağlamak anayasa mahkemesinin görev ve yetkileri arasındadır. Dolayısıyla III numaralı madde yanlıştır. Bu nedenle cevap “C” seçeneğidir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için sağlanan teminatlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Azledilmeme Teminatı
B
Güvenlik Teminatı
C
Coğrafi Teminat
D
İdari Görevlere Atanmama Teminatı
E
Savcılık Sınıfına Atanmama Teminatı
Açıklama:
Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için; Azledilmeme Teminatı, Emekliye Sevk Edilmeme Teminatı, Aylık ve Ödeneklerden Yoksun Kılınmama Temnatı, İdarî Görevlere Atanmama Teminatı, Coğrafi Teminat ve Savcılık Sınıfına Atanmama Teminatı olmaz üzere teminatlar sağlanmıştır. Bu nedenle cevap “B” seçeneğidir.

Soru 50

I-Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak
II- Hâkim ve savcılarla ilgili olarak mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki vermek
III-Meslekte kalmaları uygun görülmeyen hâkim ve savcılar hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Hakimler ve Savcılar Kurulunun görevleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin hepsi Hakimler ve Savcılar Kurulunun görevlerini ifade ettiğinden cevap “E” seçeneğidir.

Soru 51

Günümüz demokratik devletlerin dayandığı temel ilkelerden biri olan kuvvetler ayrılığının temellerini atan siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Montesquieu
B
Durkheim
C
Weber
D
Marx
E
Kuhn
Açıklama:
Siyaset bilimci Montesquieu 18. yüzyılda her devlette yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin bulunduğunu belirterek günümüz demokratik devletlerin dayandığı temel ilkelerden biri olan kuvvetler ayrılığının temellerini atmıştır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 52

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak adlandırılan başkanlık sistemine geçilmesine ilişkin Anayasa değişiklik önerisi hangi yılda yapılan referandum ile kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
2015
B
2016
C
2017
D
2018
E
2019
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak adlandırılan başkanlık sistemine geçilmesine ilişkin Anayasa değişiklik önerisi 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandum ile kabul edilmiştir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 53

"Kararları aynı yüksek mahkemede temyiz edilen mahkemelerin oluşturduğu düzene _________________ verilir."
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Yargı fonksiyonu
B
Yargı kolu
C
Adli idare sistemi
D
Ortak hukuk
E
Seçim yargısı
Açıklama:
Türkiye’de yargı, kollara ayrılmıştır. Kararları aynı yüksek mahkemede temyiz edilen mahkemelerin oluşturduğu düzene yargı kolu adı verilir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 54

"Özel hukuk uyuşmazlıklarının görüldüğü mahkemelerdir. Her il merkezi ile bölgelerin coğrafî durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Bu mahkemeler, uyuşmazlık türüne göre sulh hukuk ve aslîye hukuk mahkemesi biçiminde ayrılmaktadır. Ayrıca iş mahkemeleri, tüketici mahkemeleri gibi bazı konularda görevli özel mahkemeler de bulunmaktadır."
Yukarıda açıklaması verilen mahkeme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ceza mahkemeleri
B
Yargıtay
C
İdare mahkemeleri
D
Hukuk mahkemeleri
E
Bölge adliye mahkemeleri
Açıklama:
Hukuk mahkemeleri, özel hukuk uyuşmazlıklarının görüldüğü mahkemelerdir. Hukuk mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coğrafî durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Bu mahkemeler, uyuşmazlık türüne göre sulh hukuk ve aslîye hukuk mahkemesi biçiminde ayrılmaktadır. Ayrıca iş mahkemeleri, tüketici mahkemeleri gibi bazı konularda görevli özel mahkemeler de bulunmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 55

I. Asliye ticaret mahkemeleri
II. İcra mahkemeleri
III. Trafik mahkemeleri
IV. Bölge adliye mahkemeleri
V. Aile mahkemeleri
Yukarıdakilerden hangileri sulh hukuk ve aslîye hukuk mahkemeleri dışında kalan uzmanlaşmış mahkemeler arasında yer alır?

Seçenekler

A
II ve V
B
I, II ve III
C
I, II ve V
D
I, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Sulh hukuk ve aslîye hukuk mahkemeleri dışında kalan uzmanlaşmış mahkemeler; aslîye ticaret mahkemeleri, iş mahkemeleri, kadastro mahkemeleri, tüketici mahkemeleri, aile mahkemeleri, fikri ve sınaî haklar mahkemesi ve icra mahkemelerinden oluşmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 56

"Bu mahkemeler tek hâkimlidir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adlî para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adlî para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması, bu mahkemelerin görevi içindedir."
Yukarıda açıklanan ceza mahkemesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Asliye ceza mahkemesi
B
Ağır ceza mahkemesi
C
Trafik mahkemesi
D
Çocuk mahkemesi
E
Sulh ceza mahkemesi
Açıklama:
Sulh Ceza Mahkemeleri. Bu mahkemeler tek hâkimlidir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adlî para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adlî para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması, sulh ceza mahkemelerinin görevi içindedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi ikinci derece mahkemeler kapsamındadır?

Seçenekler

A
Hukuk mahkemeleri
B
Yargıtay
C
Ceza mahkemeleri
D
Bölge adliye mahkemeleri
E
Vergi mahkemeleri
Açıklama:
26.09.2004 tarihinde kabul edilen 5235 sayılı “Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adlîye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun” ile birlikte Türkiye’deki adlî yargı düzenine, ikinci derece mahkemeleri olarak Bölge Adlîye Mahkemeleri eklenmiştir. Söz konusu Kanunda adlî yargı ilk derece mahkemeleri, hukuk ve ceza; ikinci derece mahkemeleri olarak da Bölge Adlîye Mahkemeleri kabul edilmiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 58

I. Yayın kurulu
II. Yönetim kurulu
III. Tasnif kurulu
IV. Yüksek disiplin kurulu
Yukarıdakilerden hangileri Yargıtay'ın idari birimleri arasındadır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yargıtay’ın idarî birimleri Yayın Kurulu, Tasnif Kurulu, Yayın İşleri Müdürlüğü, Sağlık Müdürlüğü, Eğitim ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Yazı İşleri Büroları ve Bilgi İşlem Merkezi Müdürlüğünden oluşur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 59

I. Coğrafi teminat
II. Savcılık sınıfına atanmama teminatı
III. Azledilmeme teminatı
IV. İdarî görevlere atanmama teminatı
Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için bazı teminatların bulunması şartı aranır. Yukarıdakilerden hangileri bu teminatlar arasındadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hâkimlerin görevlerini her türlü baskıdan uzak biçimde yerine getirmeleri için aşağıdaki teminatların bulunması şartı aranır:
  • Azledilmeme Teminatı.
  • Emekliye Sevk Edilmeme Teminatı.
  • Aylık ve Ödeneklerden Yoksun Kılınmama Teminatı.
  • İdarî Görevlere Atanmama Teminatı.
  • Coğrafî Teminat.
  • Savcılık Sınıfına Atanmama Teminatı.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 60

- Başkan vekilini ve daire başkanlarını seçmek,
- Kurul üyeleri hakkındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararları vermek,
- Yargıtay ve Danıştaya üye seçmek
Yukarıda sayılan görevler Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun teşkilat yapısındaki hangi birime aittir?

Seçenekler

A
Daireler
B
Teftiş kurulu
C
Genel kurul
D
Genel sekreterlik
E
Başkanlık
Açıklama:
Genel Kurul. Kurulun 13 üyesinden oluşur. Genel Kurulun görevleri şunlardır:
  • Başkan vekilini ve daire başkanlarını seçmek,
  • Dairelerin kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak,
  • Daireler arasında çıkan görev ve işbölümü uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak,
  • Kurul üyeleri hakkındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararları vermek,
  • Bakanlığın bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak,
  • Yargıtay ve Danıştaya üye seçmek.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 61

Mahkemelerin bağımsızlığı anayasanın kaçıncı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
24
B
138
C
142
D
82
E
46
Açıklama:
Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 138. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 62

Yargı fonksiyonu kaç aşamada yerine getirilir?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yargı fonksiyonu üç aşamada yerine getirilir. İlk olarak, bir hukukî uyuşmazlık ve bundan kaynaklanan hukuka aykırılık iddiası ortaya çıkar. İkincisi, hukuka aykırılığın olup
olmadığı araştırılıp tespit edilir ve son aşamada hukuka aykırılık belirlenirse bunun giderilmesi ve bozulan hukuk düzeninin yeniden kurulması için yaptırım uygulanır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi yüksek mahkemelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Anayasa majkemesi
B
Yargıtay
C
Sayıştay
D
Danıştay
E
Uyuşmazlık mahkemesi
Açıklama:
Yüksek mahkemeler, 1982 Anayasası’nda sayılmıştır. Buna göre, Anayasa Mahkemesi,
Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Türkiye’deki yüksek mahkemelerdir. Her
yüksek mahkeme, bir yargı kolunu temsil eder. Bu durumda, Anayasaya göre adlî yargı,
idarî yargı, askerî ceza yargısı, askerî idarî yargı, anayasa yargısı ve uyuşmazlık yargısından
söz edebiliriz. Sayıştay, Anayasada yüksek mahkemeler arasında sayılmaması ve TBMM
adına denetim yapması gibi nedenlerle genelde öğretide yüksek mahkeme olarak kabul
edilmemektedir

Soru 64

Hangi yılda yapılan değişiklerle birlikte yargı kollarından birisi olan askerî yargı, ilk derece ve yüksek
mahkemeleriyle birlikte kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
1982
B
2004
C
2010
D
2016
E
2017
Açıklama:
2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte yargı kollarından birisi olan askerî yargı, ilk derece ve yüksek
mahkemeleriyle birlikte kaldırılmıştır.

Soru 65

Genel görevli mahkemelerden oluşan yargı koludur. Diğer yargı kollarının görevlerine girmeyen davalara bu yargı kolunda bakılır. Bu nedenle, kapsamı en geniş olan yargıdır. Adlî yargı, özel hukuk alanındaki uyuşmazlıklarla ceza uyuşmazlıklarını yani Ceza Kanunlarına göre suç sayılan eylemleri çözmekle görevli bir yargı koludur. Hukuk yargısı ve ceza yargısı olmak üzere iki kola ayrılır.
Yukarıda açıklaması verilen yargı kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adli yargı
B
İdari yargı
C
Uyuşmazlık yargısı
D
Seçim yargısı
E
Hesap yargısı
Açıklama:
Adlî yargı, genel görevli mahkemelerden oluşan yargı koludur. Diğer yargı kollarının görevlerine girmeyen davalara adlî yargıda bakılır. Bu nedenle, adlî yargı kapsamı en geniş olan yargıdır. Adlî yargı, özel hukuk alanındaki uyuşmazlıklarla ceza uyuşmazlıklarını yani Ceza Kanunlarına göre suç sayılan eylemleri çözmekle görevli bir yargı koludur. Hukuk yargısı ve ceza yargısı olmak üzere iki kola ayrılır.

Soru 66

İdarî yargı sistemi ilk defa nerede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Almanya
C
İsveç
D
Fransa
E
Amerika
Açıklama:
İdarî yargı sistemi ilk defa Fransa’da ortaya çıkmıştır

Soru 67

I. Hâkimlerin bağımsızlığı,
II. Kanunî hâkim güvencesi,
III. Hâkimlik teminatı,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yargı organına hakim olan temel ilkelerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çeşitli yargı kolları içinde faaliyet gösteren mahkemelerde görev yapan hâkimlerin belirli
ilkeler altında faaliyet göstermesi gerekir. Bu bakımdan, yargı organına hâkim olan temel
ilkeler “hâkimlerin bağımsızlığı” “kanunî hâkim güvencesi” ve “hâkimlik teminatı” ilkeleridir.

Soru 68

Hakim ve savcılar kurulu kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
4
B
7
C
11
D
13
E
15
Açıklama:
Genel olarak hâkim ve savcıların atama, terfi, yükselme, disiplin gibi özlük işleriyle ilgilenen
HSK’nın kuruluşu, teşkilâtı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları 11.12.2010 tarihli
ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenmiştir. Buna göre HSK, 13
üyeden oluşur.

Soru 69

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde yargı ayrılığı sistemi uygulanmamaktadır?

Seçenekler

A
Fransa
B
İspanya
C
Türkiye
D
İngiltere
E
Yunanistan
Açıklama:
İdarenin yargısal denetiminde başlıca iki sistem vardır.
Bunlardan ilki Anglo-Sakson ülkelerinde uygulanan “yargı birliği” sistemi iken diğeri
Fransa, İspanya, Yunanistan, Belçika gibi Kıta Avrupası ülkelerinde uygulanan “yargı ayrılığı” sistemidir.
“Ortak hukuk (common law) sistemi” veya “adlî idare sistemi” de denilen yargı birliği
sistemine sahip olan ABD ve İngiltere gibi Anglo-Sakson ülkelerinde, genel mahkemeler düzeninden ayrı bir idarî yargı düzeni bulunmaz.

Soru 70

Hakim ve savcılar kurulunun başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi Başkanı
B
Cumhurbaşkanı
C
İç İşleri Bakanı
D
Adalet Bakanı
E
Milli Savunma Bakanı
Açıklama:
Genel olarak hâkim ve savcıların atama, terfi, yükselme, disiplin gibi özlük işleriyle ilgilenen
HSK’nın kuruluşu, teşkilâtı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları 11.12.2010 tarihli
ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenmiştir. Buna göre HSK, 13
üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır. Kurulun Başkanı, Adalet Bakanı’dır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi, mahkemelerin bağımsızlığının düzenlendiği Anayasa maddesidir?

Seçenekler

A
138.
B
139.
C
140.
D
141.
E
142.
Açıklama:
Hukuk düzeninin gerçekleştirilmesi ve korunmasını amaçlayan yargı fonksiyonunun iki önemli özelliği, mahkemelerin bağımsızlığı ve kesin hüküm vermeleridir. Mahkemelerin bağımsızlığı Anayasanın 138. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Anayasanın 138. maddesine göre bağımsız mahkemelerin temel özellikleri arasında yoktur?

Seçenekler

A
Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.
B
Bazı durumlarda mahkemeler cumhurbaşkanına danışabilir.
C
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
D
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
E
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
Açıklama:
"Bazı durumlarda mahkemeler cumhurbaşkanına danışabilir" Anayasanın 138. maddesine göre bağımsız mahkemelerin temel özellikleri arasında yoktur.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi yargı kollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Adli yargı
B
İdari yargı
C
Aile yargısı
D
Uyuşmazlık yargısı
E
Seçim yargısı
Açıklama:
Aile yargısı yargı kollarından biri değildir.

Soru 74

Adli yargı kaç dereceden oluşur?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Adli yargı 3 dereceden meydana gelir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Bölge Adlîye Mahkemeleri'ni oluşturan birimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Başkanlık
B
Başkanlar kurulu
C
Daireler
D
Bölge adlîye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı
E
Bölge adlîye mahkemesi adalet savcılığı
Açıklama:
Bölge Adlîye Mahkemeleri; başkanlık, başkanlar kurulu, daireler, bölge adlîye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, bölge adlîye mahkemesi adalet komisyonu ve müdürlüklerden oluşur.

Soru 76

Yargıtay, Anayasanın kaçıncı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
151.
B
152.
C
153.
D
154.
E
155.
Açıklama:
Yargıtay, Anayasanın 154. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay’ın idari görevleri arasında olamaz?

Seçenekler

A
Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirmek
B
Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek
C
Tüzük tasarılarını incelemek
D
İdarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmak
E
Anayasanın 152 nci maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen işleri karara bağlamak
Açıklama:
Anayasanın 152. maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen işleri karara bağlamak, bu görevlerden biri değildir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasasına göre Anayasa Mahkemesinin denetim yapamayacağı norm ve işlemlerden biridir?

Seçenekler

A
Ortada iki ayrı yargı düzeni içinde yer alan yargı yerlerince alınmış iki karar bulunmalıdır.
B
Kararlar esasa ilişkin ve kesin olmalıdır. Karar, yargı yerinin niteliğine göre ya kesin olur veya temyiz süresi geçirilerek ya da temyiz yerinin onaması ile kesinleşir.
C
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar aleyhine şekil ve esas bakımından iptal davası açılamaz ve mahkemeler tarafından Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez.
D
İki ayrı yargı düzeni içinde yer alan yargı yerlerince alınmış kararlar aynı olmalıdır. Diğer bir ifadeyle kararlar arasında çelişki olmalı ve bu çelişki hakkın yerine getirilmesini engellemelidir.
E
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçimi tutanaklarını kabul etme işinden sorumlu olma.
Açıklama:
"Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar aleyhine şekil ve esas bakımından iptal davası açılamaz ve mahkemeler tarafından Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez" 1982 Anayasasına göre Anayasa Mahkemesinin denetim yapamayacağı norm ve işlemlerden biridir.

Soru 79

Yargı organına hâkim olan temel kaç temel ilke bulunmaktadır?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Yargı organına hâkim olan temel ilkeler “hâkimlerin bağımsızlığı” “kanunî hâkim güvencesi” ve “hâkimlik teminatı” ilkeleridir.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dairenin başlıca görevleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Hâkim ve savcıların her türlü yükselme ve birinci sınıfa ayırma işlemlerini yapmak
B
Hâkim ve savcıların görevlerinden dolayı veya görevleri sırasındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturması sonucu hakkında karar vermek
C
Meslekten çekilme, çekilmiş sayılma ve görevin sona ermesi hakkında karar vermek
D
Yargıtay ve Danıştaya üye seçmek
E
Hakim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etmek
Açıklama:
"Yargıtay ve Danıştaya üye seçmek" İkinci Dairenin başlıca görevleri arasında gösterilemez.

Ünite 3

Soru 1

Kamu yönetim sistemi unsurlarından hangisi "toplumsal sorunların tanımlanması ve bu sorunlar için çözümlerin belirlenmesini" ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Kamu politikaları
B
Kamu çalışanları
C
Teşkilat
D
Ekonomik kaynak
E
Kurallar düzeni
Açıklama:
Kamu Politikaları: Toplumsal sorunların tanımlanması bu sorunlar için çözümlerin belirlenmesini ifade eder. Kanun yapma/değiştirme, idari düzenleyici işlemler yapma, idari işlemler tesis etme, alternatif çözüm önerileri arasında seçim yapma ve sorunları çözecek en uygun yöntemleri belirleme faaliyeti, kamu politikaları olarak isimlendirilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 2

"Merkezden yönetimin sakıncalarını gidermek amacıyla merkez yönetiminin taşrada görevli memurlarına, sınırlı da olsa belli konularda karar alma ve uygulama yetkisinin verilmesini" ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdari vesayet
B
Yetki genişliği
C
Yerinden yönetim
D
Bağlayıcılık
E
Bürokrasi
Açıklama:
Yetki genişliği merkezden yönetimin sakıncalarını gidermek amacıyla merkez yönetiminin taşrada görevli memurlarına, sınırlı da olsa belli konularda karar alma ve uygulama yetkisinin verilmesini ifade eder. 1982 Anayasası’nın 126/2. maddesi gereğince ülkemizde de illerin yönetimi yetki genişliği ilkesine göre yürütülmekte olup illerin başında bulunan yüksek memurlar ya da valilere belli konularda karar alma ve uygulama yetkisi verilmiştir. Ancak bu yüksek memur ya da valiler merkezin hiyerarşik denetimi altında faaliyetlerini yerine getirebilmektedirler. Böylelikle hem merkezden yönetim ilkesinin sakıncaları giderilmiş olmakta hem de yönetimin bütünlüğü ve ülkenin merkezi olma özelliğinin korunması hedeflenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 3

Milletlerarası sözleşmeleri onaylama ve yayımlama yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Bakan
B
Bakanlar kurulu
C
Cumhurbaşkanı
D
Bakan müşavirleri
E
Danıştay
Açıklama:
Milletlerarası sözleşmeleri onaylama ve yayımlama yetkisi cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

Ülkemizde Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesi sonucu Bakanlar ile ilgili nasıl bir değişiklik gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Hükümetin asli unsuru haline gelmişlerdir.
B
Halkoylaması ile göreve gelmektedirler.
C
Bakanlık sayısı 36'ya çıkarılmıştır.
D
Bakanlar Cumhurbaşkanına bağlanmıştır.
E
Soruşturmalardan muaf tutulmuşlardır.
Açıklama:
Hükûmet sisteminin değişmesi ve Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilmesiyle birlikte Bakanlar Kurulunun (dolayısıyla da bakanların) hükûmetin asli unsuru olma özellikleri sona ermiştir. Bakanlar tamamen Cumhurbaşkanına bağlanmıştır. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir. Nitekim konuyla ilgili 10 Temmuz 2018 tarihli Resmî Gazete’de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayınlanmıştır. Anılan kararnamenin 38-524 maddeleri arasındaki maddelerde bakanlıkların kuruluş, görev ve yetkileri ile teşkilatlanmaları düzenlenmiştir. 1 sayılı Kararname ile bakanlık sayısı 16 olarak belirlenmiştir. Bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tamsayısının (600 Milletvekilinin) salt çoğunluğunun (301 Milletvekilinin) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. doğru cevap D'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bakanlık taşra teşkilatı il kuruluşlarında ki kademeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Vali
B
İl müdürlüğü
C
Şube müdürlüğü
D
Şeflik
E
Kaymakam
Açıklama:
A,B,C ve D seçenekleri taşra teşkilatı il kuruluşlarında ki hiyerarşik sırlamayı ifade etmekte olup; E seçeneğinde verilen "Kaymakam" ifadesi taşra teşkilatı ilçe kuruluşuna ait bir kademedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi "İlgili Kuruluşlar" arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Bilimler Akademisi
B
Orman Genel Müdürlüğü
C
Emniyet Genel Müdürlüğü
D
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
E
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İlgili Kuruluşlar: Özel kanunlarla ya da Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan bilimsel, teknik, kültürel ve ekonomik alanlarda faaliyet gösteren hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarını ifade eder. Bunlar özel bir mali, hukuki, idari statüye sahip özerk kuruluşlardır. Ayrıca bunların tüzel kişilikleri de bulunmaktadır. Türkiye Bilimler Akademisi, KOSGEB, T.C. Devlet Demir Yolları İşletmesi ilgili kuruluşlara örnek verilebilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 7

İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan organ aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
KOSGEB
B
Devlet Denetleme Kurulu
C
Cumhurbaşkanlığı Ofisleri
D
Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları
E
İdari İşler Başkanlığı
Açıklama:
Anayasanın 108. maddesine göre, idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu (DDK), Cumhurbaşkanının isteği üzerine, tüm kamu kurum ve kuruluşlarında ve sermayesinin yarısından fazlasına bu kurum ve kuruluşların katıldığı her türlü kuruluşta, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda, her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetlemeleri yapar. Doğru cevap B'dir.

Soru 8

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetleme görevi aşağıdaki organlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Milli Güvenlik Kurulu
C
Sayıştay
D
Yüksek Disiplin Kurulu
E
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Açıklama:
Sayıştay;
• Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetler ve sonuçları hakkında TBMM’ye doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunar.
• Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetler, sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar.
• Genel uygunluk bildirimini TBMM’ye sunar.
• Kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapar.
Doğru cevap C'dir.

Soru 9

Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kurula Genelkurmay Başkanı başkanlık eder.
B
Kurul 5 ayda bir toplanır.
C
Genel sekreter oy hakkına sahiptir.
D
Kurula Cumhurbaşkanı başkanlık eder.
E
Kurul gündemi bakanlar tarafından düzenlenir.
Açıklama:
MGK; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur. 6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre MGK, iki ayda bir toplanır. Gerektiğinde Kurul, doğrudan Cumhurbaşkanının çağrısı ile de toplanır. Genel Sekreter toplantılara katılabilmekle birlikte, Genel Sekreterin oy hakkı bulunmamaktadır. Kurul toplantıları Cumhurbaşkanının başkanlığında yapılır. Kurulun gündemi Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

İlçelerde genel ve özel kolluk kuvvetleri mensuplarının geçici ya da sürekli olarak yerlerini değiştirebilme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
İl idare kurulu
B
İlçe idare şube başkanı
C
İlçe idare kurulu
D
Vali
E
Kaymakam
Açıklama:
Kaymakam, valinin onayıyla ilçe genel ve özel kolluk kuvvetleri mensuplarının geçici ya da sürekli olarak yerlerini değiştirebilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 11

Kamu yönetiminin en etkili unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurallar
B
Ekonomik kaynak
C
Halk
D
Teşkilat
E
Kamu çalışanları
Açıklama:
Kamu yönetiminin en etkili unsuru halktır.

Soru 12

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine göre Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için gerekli şartlardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
B
35 yaşını doldurmuş olmak.
C
Yüksek öğrenim yapmış olmak.
D
Taksirli suçlar hariç olmak üzere toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymemiş olmak.
E
Türk Ceza Kanunu'nun 53. Maddesi kapsamında kamu hizmetinden yasaklı olmamak.
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine göre Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için 40 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir.

Soru 13

Cumhurbaşkanı görevine başlarken Anayasa'nın hangi maddesine göre and içer?

Seçenekler

A
102. Madde
B
103. Madde
C
104. Madde
D
105. Madde
E
106. Madde
Açıklama:
Cumhurbaşkanı Anayasa'nın 103. Maddesine göre görevine başlarken TBMM önünde yemin metnini okuyarak and içer.

Soru 14

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları en az kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
Bir üye
B
İki üye
C
Üç üye
D
Dört Üye
E
Beş üye
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları en az üç üyeden oluşur.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın karar organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
İdari İşler Kurulu
B
Vergi Dava Kurulu
C
İçtihatları Birleştirme Kurulu
D
Başkanlar Kurulu
E
Hukuk Politikaları Kurulu
Açıklama:
Hukuk Politikaları Kurulu, Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarından biridir.

Soru 16

Kaymakamların kamuda en az kaç yıllık hizmeti bulunması gerekmektedir?

Seçenekler

A
Bir yıl
B
İki yıl
C
Üç yıl
D
Dört yıl
E
Beş yıl
Açıklama:
Kaymakamların kamuda en az beş yıllık hizmeti bulunması gerekmektedir

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinin Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına katılmasına rağmen oy hakkı bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Genel Sekreter
B
Adalet Bakanı
C
Hava Kuvvetleri Komutanı
D
Cumhurbaşkanı Yardımcıları
E
Dışişleri Bakanı
Açıklama:
Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına katılmasına rağmen Genel Sekreterin oy hakkı bulunmamaktadır.

Soru 18

2017 tarih ve 6771 sayılı Kanunla yapılan hükümet sistemindeki değişiklikten sonra, merkezi yönetimin başkent teşkilatı hangi kurumlardan oluşmaktadır?

Seçenekler

A
Danıştay'dan
B
Bakanlıklardan
C
Milli Güvenlik Kurulu'ndan
D
Yüksek Askeri Şura'dan
E
Sayıştay'dan
Açıklama:
2017 tarih ve 6771 sayılı Kanunla yapılan hükümet sistemindeki değişiklikten sonra merkezi yönetimin başkent teşkilatı Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlıklardan oluşmaktadır.

Soru 19

TBMM, Cumhurbaşkanı yardımcıları hakkında görevleri ile ilgili suç işlediğine dair rapor doğrultusunda kaç milletvekilinin gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alabilir?

Seçenekler

A
301
B
360
C
400
D
550
E
600
Açıklama:
TBMM, Cumhurbaşkanı yardımcıları hakkında görevleri ile ilgili suç işlediğine dair rapor doğrultusunda 400 milletvekilinin gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alabilir.

Soru 20

Yüksek Askeri Şura yılda en az bir kez aşağıdakilerden hangisinin çağrısı ile toplanır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı Yardımcısı
B
Genelkurmay Başkanı
C
Cumhurbaşkanı
D
İçişleri Bakanı
E
Hazine ve Maliye Bakanı
Açıklama:
Yüksek Askeri Şura yılda en az bir kez Cumhurbaşkanının başkan olarak belirleyeceği Cumhurbaşkanı Yardımcısının çağrısı ile toplanır.

Soru 21

Kamu yönetiminin "yapısal yönü" ile aşağıdakilerden hangisi ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Devletin teşkilat yapısı
B
Kanunların uygulanması süreci
C
Kamu politikalarının uygulanması
D
Toplum düzeninin sağlanması
E
İktidarın günlük işleri
Açıklama:
Kamu yönetiminin temelde “işlevsel” ve “yapısal” olmak üzere iki yönünden söz edilebilir. Kamu yönetiminin işlevsel yönü, kanunların ve kamu politikalarının uygulanması sürecini ifade eder. Kamu yönetiminin yapısal yönü ise devletin teşkilat yapısını ifade etmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıdaki kamu yönetimi sistemi unsurlarından hangisi, teşkilatın işletilmesinde rol oynayan insanları ifade eder?

Seçenekler

A
Kurallar düzeni
B
Kamu çalışanları
C
Halk
D
Kamu politikaları
E
Teşkilat
Açıklama:
Kamu Çalışanları unsuru, teşkilatın işletilmesinde rol oynayan insanları ifade eder. Kamu yönetiminin etkin bir şekilde işlevlerini yerine getirebilmesi, teşkilatın işletilmesinde görevli olan personelin niteliğiyle doğrudan ilgilidir. Yönetici kadronun bilgi, tecrübe, eğitim düzeyi, sorunlar karşısında hızlı karar alabilmesi vs. kamu hizmetleriyle ilgili memnuniyet derecesine etki eder. Diğer deyişle anılan nitelikler bakımından yetkinlik, kamu hizmetlerinin etkinliğini sağlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 23

Merkez yönetiminin taşrada görevli memurlarına, sınırlı da olsa belli konularda karar alma ve uygulama yetkisinin verilmesi ilkesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Merkezden yönetim ilkesi
B
Fiziki imkânsızlık ilkesi
C
Yetki genişliği ilkesi
D
Bürokrasi paylaşım ilkesi
E
İdari vesayet ilkesi
Açıklama:
Her yere ulaşamama ve işlerin çok ağır yürümesi gibi bir takım sakıncaları gidermek amacıyla taşra ya da yerel hizmetlerde yetki genişliği ilkesi kabul edilmiştir. Yetki genişliği merkezden yönetimin sakıncalarını gidermek amacıyla merkez yönetiminin taşrada görevli memurlarına, sınırlı da olsa belli konularda karar alma ve uygulama yetkisinin verilmesini ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 24

I. Cumhurbaşkanı
II. Başbakan
III. İl Özel İdareleri
IV. Genel Müdürlükler
V. Bakanlıklar
Yukarıdakilerden hangileri, merkezi yönetimin başkent teşkilatını oluşmaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikliğinden sonra hükûmet sisteminde değişiklik olmuştur. Anılan değişiklikten sonra merkezi yönetimin başkent teşkilatı Cumhurbaşkanı ve Bakanlıklardan oluşmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri arasında yoktur?

Seçenekler

A
Kanunları yayımlar.
B
TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Başkomutanlığını temsil eder.
C
Milletlerarası sözleşmeleri onaylar ve yayımlar.
D
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
E
Kamu hesaplarını denetler.
Açıklama:
Kamu hesaplarını denetlemek, Sayıştay'ın görev ve yetkileri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanlığı ofisleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Hukuk Ofisi
B
Dijital Dönüşüm Ofisi
C
Finans Ofisi
D
İnsan Kaynakları Ofisi
E
Yatırım Ofisi
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 525 ve devamı maddelerinde Cumhurbaşkanlığına bağlı, tüzel kişiliğe sahip, özel bütçeli, idari ve mali özerkliğe sahip Cumhurbaşkanlığı ofisleri kurulmuştur. Bu ofislerin isimleri aşağıdaki gibidir:
  • Dijital Dönüşüm Ofisi,
  • Finans Ofisi,
  • İnsan Kaynakları Ofisi,
  • Yatırım Ofisi.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 27

Bakanlıklarda en fazla kaç Bakan Müşaviri istihdam edilebilir?

Seçenekler

A
Yirmi
B
On beş
C
On
D
Beş
E
Bir
Açıklama:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 505. maddesine göre, “Bakanlıklarda sayısı on beşi geçmemek üzere Bakan Müşaviri istihdam edilebilir. Bakan Müşavirlerinin kadroları atama işlemi gerçekleşince hiçbir işleme gerek kalmaksızın ihdas edilmiş ve ilgili bakanlığa ait kadro cetvelinin ilgili bölümüne eklenmiş sayılır.” Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, merkezdeki yardımcı kuruluşlardan değildir?

Seçenekler

A
Milli Güvenlik Kurulu
B
Danıştay
C
Devlet Denetleme Kurulu
D
Sayıştay
E
Yüksek Askeri Şura
Açıklama:
Merkezdeki yardımcı kuruluşlar; Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu ve Yüksek Askeri Şura olarak sıralanabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

I. Adalet Bakanı
II. Sağlık Bakanı
III. Dışişleri Bakanı
IV. Sanayi ve Teknoloji Bakanı
V. Milli Eğitim Bakanı
Yukarıdakilerden hangileri, Yüksek Askeri Şura üyeleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
I, III ve V
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yüksek Askeri Şuranın üyeleri; Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, Milli Eğitim Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile Kuvvet Komutanlarıdır. Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hâllerde Yüksek Askeri Şura toplantılarına katılır ve başkanlık eder. Cumhurbaşkanı katılmadığında, görevlendireceği yardımcısı başkanlık eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 30

I. Bölge
II. İl
III. İlçe
IV. Bucak
V. Köy
Yukarıdakilerden hangileri, merkezî yönetimin taşra teşkilatları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
II, III ve IV
B
III, IV ve V
C
I, III ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkezî yönetimin taşra teşkilatı, il, ilçe ve (kurulursa) bölge teşkilatlarıdır. 10 Eylül 2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun’la kaldırılmadan önce “Bucak”lar da taşra teşkilatı içerisinde yer alıyordu. Ancak anılan kanunla Bucak idaresinin hukuki varlığına son verilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Ekonomi Politikaları Kurulu
B
Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
C
Hukuk Politikaları Kurulu
D
Finans Kurulu
E
Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 20. maddesi ile aşağıdaki politika kurulları kurulmuştur:
• Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
• Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
• Ekonomi Politikaları Kurulu
• Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
• Hukuk Politikaları Kurulu
• Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
• Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
• Sosyal Politikalar Kurulu
• Yerel Yönetim Politikaları Kurulu
Cumhurbaşkanı, kurulların başkanıdır. Kurullar en az üç üyeden oluşur. Kurul üyeleri Cumhurbaşkanınca atanır. Cumhurbaşkanı kurul üyelerinden birini başkanvekili olarak görevlendirir.

Soru 32

Ülkemizde kamu yönetimi aşağıdaki ilkelerden hangisine göre teşkilatlanmıştır?

Seçenekler

A
Merkezden Yönetim
B
Federalizm
C
Yarı Federalizm
D
Kanton Sistemi
E
Bölgeli Sistem
Açıklama:
1982 Anayasası’nın 3. maddesine göre, “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.” Bu düzenleme, ülkemizin merkezi tek yapılı ya da üniter bir devlet olma niteliğine vurgu yapmaktadır. Yine Anayasanın 123. maddesinde, “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzelkişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.” düzenlemesi bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak da ülkemizde merkezden yönetim ilkesi uygulanmaktadır. Diğer deyişle kamu hizmetleri, hizmeti yöneten görevliler ve hizmetin yürütülmesi için mali olanaklar açısından merkezileşmiş, yetki ve sorumlulukların tümü başkent denilen merkezde belli sayıdaki yetkililer tarafından yerine getirilmektedir.

Soru 33

İlçe idaresinin başında aşağıda sayılanlardan hangisi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Vali Yardımcısı
B
İl İdare Kurulu Başkanı
C
Belediye Başkanı
D
Kaymakam
E
Hiçbirisi
Açıklama:
10 Haziran 1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 2. maddesine göre ilçelerin kurulması, kaldırılması ve isimlerinin değiştirilmesi kanunla mümkündür. 2018 tarihi itibariyle ülkemizde 921 adet ilçe bulunmaktadır. TBMM’nin takdirine göre, ilçeler il yapılabileceği gibi, illerde yeni ilçeler de kurulabilir. Her ilde birden fazla ilçe bulunmaktadır. Kural olarak ilçeler kaymakam tarafından yönetilmekle birlikte, bazı illerimizde bulunan merkez ilçeler doğrudan il valisinin yönetimi altındadır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bağlı kuruluştur?

Seçenekler

A
Türkiye Bilimler Akademisi
B
KOSGEB
C
Emniyet Genel Müdürlüğü
D
Rekabet Kurumu
E
Nükleer Enerji Düzenleme Kurulu
Açıklama:
Bakanlığın görev alanına giren temel hizmetleri yürütmek üzere, bakanlığa bağlı olarak kanunla kurulan ayrı ya da özel bütçeli kuruluşları ifade eder. Bunlardan bazılarının tüzel kişilikleri varken bazılarının tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Sözgelimi, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün tüzel kişilikleri bulunmazken; OrmanGenel Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün tüzel kişilikleri bulunmaktadır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bakanların görevlerinden değildir?

Seçenekler

A
Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek
B
Bakanlık adına harcama yapmak
C
Yönetmelik çıkarmak
D
Bakanlık teşkilatının hiyerarşik amiri görevini yerine getirmek
E
Valileri atamak
Açıklama:
Yeni hükûmet sistemi olan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki yapıda bakanların görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek,
Bakanlık teşkilatının hiyerarşik amiri görevini yerine getirmek,
Bağlı kuruluşlar, ilişkili kuruluşlar ve ilgili kuruluşlar üzerinde vesayet göreviniyerine getirmek,
3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi II sayılı cetvelde belirtilen görevlileriCumhurbaşkanının onayıyla atamak,
3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi I ve II sayılı cetvelde belirtilen görevlilerindışındaki görevlileri atamak,
Bakanlık adına harcama yapmak,
Yönetmelik çıkarmak,
Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda, diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları mevzuata uygun olarak belirlemek,
Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almak,
Diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde, ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görevlerinden değildir?

Seçenekler

A
Milletlerarası sözleşmeleri onaylamak
B
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında TBMM’ye mesaj vermek
C
Kanunları yayımlamak
D
Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermek
E
Danıştay Başkanını atamak
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görevleri ve yetkileri Anayasanın 104. maddesinde sayılmıştır. Buna göre Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri şunlardır:
• Cumhurbaşkanı Devletin başıdır.
• Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını sağlar.
• Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını yapar.
• Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında TBMM’ye mesaj verir.
• Kanunları yayımlar.
• Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir.
• Kanunların, TBMM İçtüzüğü’nün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açar.
• Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
• Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir.
• Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
• Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti’nin temsilcilerini gönderir, Türkiye Cumhuriyeti’ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
• Milletlerarası sözleşmeleri onaylar ve yayımlar.
• Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
• Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli önlemleri alır.
• TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Başkomutanlığını temsil eder.
Sürekli hastalık, sakatlık ve yaşlılık sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
  • Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir.
  • Kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilir (Cumhurbaşkanlığı Yönetmelikleri).
  • Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
  • Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk Milleti’nin birliğini temsil eder.
  • Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yeri ne getirir ve yetkileri kullanır.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kullanılmasına karar verir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Sayıştay mensuplarından değildir?

Seçenekler

A
Başkan
B
Tetkik Hakimi
C
Denetçiler
D
Başsavcı
E
Savcı
Açıklama:
Sayıştay mensupları şunlardır:
Meslek mensupları,

  • Sayıştay Başkanı,

  • Daire başkanları ve üyeler,

  • Sayıştay denetçileri,


Başsavcı ve savcılar,
Yönetim mensupları.

Soru 38

Cumhurbaşkanı yurtdışındayken aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanına vekâlet eder?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı Yardımcısı
B
İdari İşler Başkanı
C
Ankara Valisi
D
TBMM Başkanı
E
En kıdemli Bakan
Açıklama:
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurtdışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hâllerinde, Cumhurbaşkanına vekâlet etmek ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanmak, Cumhurbaşkanı Yardımcılarının görev ve yetkileri arasındadır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Köy
B
İl idaresi
C
Belediye
D
Büyükşehir Belediyesi
E
Belediye Başkanı
Açıklama:
İl idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer alır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Kamu yönetimi sistemini oluşturan unsurlardandır?
I. halk
II. kurallar düzen
III.teşkilat
IV. ekonomik kaynak

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Kamu yönetimi sistemi; halk, kurallar düzeni, teşkilat, ekonomik kaynak, kamu görevlileri ve kamu politikaları olmak üzere çeşitli unsurlardan oluşmaktadır.

Soru 41

Yönetim sistemi temelde ve kuruluşunda ....... kamu yönetiminin etkisi bulunmaktadır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
İngiliz
B
Fransız
C
İtalya
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Yönetim sistemi temelde ve kuruluşunda Fransız kamu yönetiminin etkisi bulunmaktadır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Ülkemizde kamu yönetiminin teşkilat yapısı temel başlıklarındandır?
I. Merkezî Yönetimin Başkent Teşkilatı
II. Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar
III. Merkezî Yönetimin Taşra Teşkilatı

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I,II
C
II,III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Ülkemizde kamu yönetiminin teşkilat yapısı üç temel başlık altında incelenecektir.
Bunlar; Merkezî Yönetimin Başkent Teşkilatı, Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar, üçüncüsü
ise Merkezî Yönetimin Taşra Teşkilatıdır. Bu idarî yapı ve işleyiş düzenleri aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için gerekli şartlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
B
45 yaşını doldurmuş olmak
C
Yükseköğrenim yapmış olmak
D
Askerlikle ilişiği olmamak
E
(Türk Medeni Kanunu’nun 405, 406, 407 ve 408. maddeleri kapsamında) Kısıtlı
olmamak,
Açıklama:
40 yaşını doldurmuş olmaktır.

Soru 44

Cumhurbaşkanlığına en az ........... seçmenin yazılı teklifiyle de aday gösterilebilir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Elli bin
B
Yüz bin
C
Yüz elli bin
D
iki yüz bin
E
iki yüz elli bin
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına en az yüz bin seçmenin yazılı teklifiyle de aday gösterilebilir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri cumhurbaşkanının görevlerindendir?
I. Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını
yapar.
II.Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında TBMM’ye mesaj verir
III. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir
IV. Milletlerarası sözleşmeleri onaylar ve yayımlar.

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,ıV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri
Cumhurbaşkanının görevleri ve yetkileri Anayasanın 104. maddesinde sayılmıştır. Buna
göre Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri şunlardır:
• Cumhurbaşkanı Devletin başıdır.
• Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını
sağlar.
• Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını
yapar.
• Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında TBMM’ye mesaj verir.
• Kanunları yayımlar.
• Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir.
• Kanunların, TBMM İçtüzüğü’nün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya
şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde
iptal davası açar.
• Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
• Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir.
• Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
• Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti’nin temsilcilerini gönderir, Türkiye
Cumhuriyeti’ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
• Milletlerarası sözleşmeleri onaylar ve yayımlar.
• Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
• Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli önlemleri alır.
• TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Başkomutanlığını temsil eder.
• Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kullanılmasına karar verir.
• Sürekli hastalık, sakatlık ve yaşlılık sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
• Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir.
• Kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilir (Cumhurbaşkanlığı Yönetmelikleri).
• Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
• Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk Milleti’nin
birliğini temsil eder.
• Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.

Soru 46

Cumhurbaşkanının görev süresi .... yıl olarak belirlenmiştir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
3 yıl
B
5 yıl
C
8 yıl
D
10 yıl
E
15 yıl
Açıklama:
Hukukumuzda Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri İdari İşler Başkanlığının birimlerindendir?
I. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
II. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
III. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
IV. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
İdari İşler Başkanlığının birimleri şunlardır:
• Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
• Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
• Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
• Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki yapıda bakanların görev ve yetkilerindendir?
I. Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek
II. Bakanlık teşkilatının hiyerarşik amiri görevini yerine getirmek
III. Bağlı kuruluşlar, ilişkili kuruluşlar ve ilgili kuruluşlar üzerinde vesayet görevini
yerine getirmek
IV. Yönetmelik çıkarmak

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Yeni hükûmet sistemi olan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki yapıda bakanların
görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
• Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek,
• Bakanlık teşkilatının hiyerarşik amiri görevini yerine getirmek,
• Bağlı kuruluşlar, ilişkili kuruluşlar ve ilgili kuruluşlar üzerinde vesayet görevini
yerine getirmek,
• 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi II sayılı cetvelde belirtilen görevlileri
Cumhurbaşkanının onayıyla atamak,
• 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi I ve II sayılı cetvelde belirtilen görevlilerin
dışındaki görevlileri atamak,
• Bakanlık adına harcama yapmak,
• Yönetmelik çıkarmak,
• Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda, diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları mevzuata uygun olarak belirlemek,
• Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonu
sağlayacak tedbirleri almak,
• Diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde, ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Merkezdeki yardımcı kuruluşlardandır?
I. Danıştay
II. Sayıştay
III.Milli Güvenlik Kurulu
IV. Yüksek Askeri Şura

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Merkezdeki yardımcı kuruluşlar; Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu ve Yüksek Askeri Şura olarak sıralanabilir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Kamu yönetiminin en etkili unsuru olan beşeri ya da insan unsurunu oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Kamu idaresi
B
Kamu çalışanları
C
Teşkilat
D
Kamu yöneticileri
E
Halk
Açıklama:
Halk: Kamu yönetiminin beşeri ya da insan unsurunu oluşturmaktadır. Kamu yönetiminin en etkili unsuru halk unsurudur. Halk unsuruna; baskı grupları, siyasi liderler, parlamento üyeleri, çeşitli tüketici gruplar dâhildir. Doğru cevap E'dir.

Soru 51

Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Cumhurbaşkanı Kararları, genelge, yönetmelik vb. idari düzenleyici işlemlerin tamamı aşağıdakilerden hangisini oluşturur?

Seçenekler

A
Teşkilatlanma Yapısını
B
Kamu Politikalarını
C
Hukuksal Düzeni
D
Devlet Düzenini
E
Kurallar Düzenini
Açıklama:
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Cumhurbaşkanı Kararları, genelge, yönetmelik vb. idari düzenleyici işlemlerin tamamı kurallar düzenini oluşturur. Doğru cevap E'dir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın 3. maddesidir?

Seçenekler

A
"Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır."
B
"Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.”
C
"İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır."
D
“İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir."
E
“Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.”
Açıklama:
1982 Anayasası’nın 3. maddesine göre, “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.” Doğru cevap E'dir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için gerekli şartlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yükseköğrenim yapmış olmak
B
Hapis cezasına hüküm giymemiş olmak
C
Kamu hizmetinden yasaklı olmamak
D
45 yaşını doldurmuş olmak
E
Askerlikle ilişiği olmamak
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için gerekli şartlar şunlardır:
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
• 40 yaşını doldurmuş olmak,
• Yükseköğrenim yapmış olmak,
• (Türk Medeni Kanunu’nun 405, 406, 407 ve 408. maddeleri kapsamında) Kısıtlı olmamak,
• Askerlikle ilişiği olmamak,
• (TürkCezaKanunu’nun 53. maddesi kapsamında)Kamu hizmetinden yasaklı olmamak,
• Taksirli suçlar hariç olmak üzere toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymemiş olmak. Doğru cevap D'dir.

Soru 54

Göreve başlamadan önce "Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma, Anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Atatürk ilke ve inkılaplarına ve laik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacağıma, milletin huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma..." şeklinde olan yemin kim ya da kimler tarafından yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Başkan
B
Cumhurbaşkanı
C
Milletvekilleri
D
Belediye Başkanları
E
Meclis Başkanı
Açıklama:
“Cumhurbaşkanı sıfatıyla, Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma, Anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Atatürk ilke ve inkılaplarına ve laik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacağıma, milletin huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma, Türkiye Cumhuriyetinin şan ve şerefini korumak, yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağıma Büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda, namusum ve şerefim üzerine andiçerim.” Yemin etmeden Cumhurbaşkanının göreve başlaması mümkün değildir. Doğru cevap B'dir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi İdari İşler Başkanlığının birimlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
B
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
C
Sosyal Politikalar Müdürlüğü
D
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
E
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İdari İşler Başkanlığının birimleri şunlardır:
• Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
• Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
• Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
• Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
Doğru cevap C'dir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı yardımcısı atanabilmek için gerekli şartlardan biri değildir?

Seçenekler

A
40 yaşını doldurmuş olmak
B
Askerlikle ilişiği olmamak
C
Kısıtlı olmamak
D
En az ilkokul mezunu olmak
E
18 yaşını doldurmuş olmak
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yardımcısı atanabilmek için gerekli şartlar şunlardır:
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
• 18 yaşını doldurmuş olmak,
• En az ilkokul mezunu olmak,
• (Türk Medeni Kanunu md. 405-408 kapsamında) Kısıtlı olmamak,
• Askerlikle ilişiği olmamak,
Doğru cevap A'dır.

Soru 57

10 Temmuz 2018 tarihli Resmî Gazete’de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayınlanmıştır. Anılan kararnamenin 38-524 maddeleri arasındaki maddelerde bakanlıkların kuruluş, görev ve yetkileri ile teşkilatlanmaları düzenlenmiştir. 1 sayılı Kararname ile bakanlık sayısı kaç olarak belirlenmiştir?

Seçenekler

A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihli Resmî Gazete’de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayınlanmıştır. Anılan kararnamenin 38-524 maddeleri arasındaki maddelerde bakanlıkların kuruluş, görev ve yetkileri ile teşkilatlanmaları düzenlenmiştir. 1 sayılı Kararname ile bakanlık sayısı 16 olarak belirlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi merkezi yardımcı kuruluşlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Yüksek Askeri Şura
D
Devlet Denetleme Kurulu
E
Milli Güvenlik Kurulu
Açıklama:
Merkezdeki yardımcı kuruluşlar; Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu ve Yüksek Askeri Şura olarak sıralanabilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 59

Valinin başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım ve veteriner müdürlerinden oluşan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaymakam
B
İl İdare Kurulu
C
İlçe İdare Kurulu
D
Bucak Yönetimi
E
Bölge Teşkilatı
Açıklama:
İl İdare Kurulu: Valinin başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım ve veteriner müdürlerinden oluşur. Doğru cevap B'dir.

Soru 60

I. Halk
II. Teşkilat
III. Kamu çalışanları
IV. Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Yukarıdakilerden hangileri kamu yönetimi sistemi unsurları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve III
B
I ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kamu yönetimi sistemi unsurları:
  • Halk
  • Kurallar düzeni
  • Teşkilat
  • Ekonomik kaynak
  • Kamu çalışanları
  • Kamu politikaları
Kamu İktisadi Teşebbüsleri kamu yönetimi sistemi unsurları arasında yer almamaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 61

1982 Anayasası’nın 3. maddesine göre, “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.” Bu düzenleme, ülkemizin hangi niteliğine vurgu yapmaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Devleti'nin bir Cumhuriyet olması
B
Üniter bir devler olması
C
Güçler ayrılığı ilkesi
D
Demokratik olması
E
Sosyal bir hukuk devleti olması
Açıklama:
1982 Anayasası’nın 3. maddesine göre, “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.” Bu düzenleme, ülkemizin merkezi tek yapılı ya da üniter bir devlet olma niteliğine vurgu yapmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 62

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının __________________ vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Salt çoğunluğunun
B
Üçte ikisinin
C
Dörtte birinin
D
Beşte birinin
E
Yüzde kırkının
Açıklama:
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının (600 Milletvekili) salt çoğunluğunun (301 Milletvekilinin) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 63

I. Temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.
II. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
III. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması hâlinde, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uygulanır.
IV. TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hâle gelir.
Yukarıda Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
I. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.
II. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
III. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması hâlinde, kanun hükümleri uygulanır.
IV. TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hâle gelir.
III numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 64

10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre en yüksek Devlet memuru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
TBMM Başkanı
C
Milletvekilleri
D
Bakanlar
E
İdari İşleri Başkanı
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 5. maddesi ile kurulmuştur. Anılan kararnameye göre; En yüksek Devlet memuru olan İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı yardımcısı atanabilmek için gerekli şartlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
B
18 yaşını doldurmuş olmak
C
En az yükseköğrenim mezunu olmak
D
Kısıtlı olmamak
E
Askerlikle ilişiği olmamak
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yardımcısı atanabilmek için gerekli şartlar şunlardır:
  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
  • 18 yaşını doldurmuş olmak,
  • En az ilkokul mezunu olmak,
  • (Türk Medeni Kanunu md. 405-408 kapsamında) Kısıtlı olmamak,
  • Askerlikle ilişiği olmamak,
  • (Türk Ceza Kanunu md. 53 kapsamında) Kamu hizmetinden yasaklı olmamak,
  • Taksirli suçlar hariç olmak üzere toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne
    olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymemiş olmak.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 66

I. Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek
II. Bakanlık adına harcama yapmak
III. Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda, diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları mevzuata uygun olarak belirlemek
IV. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
Yukarıdakilerden hangileri Cumhurbaşkanlığı hükumet sistemindeki yapıda bakanların görev ve yetkileri arasındadır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yeni hükûmet sistemi olan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki yapıda bakanların görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
  • Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek,
  • Bakanlık teşkilatının hiyerarşik amiri görevini yerine getirmek,
  • Bağlı kuruluşlar, ilişkili kuruluşlar ve ilgili kuruluşlar üzerinde vesayet görevini yerine getirmek,
  • 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi II sayılı cetvelde belirtilen görevlileri Cumhurbaşkanının onayıyla atamak,
  • 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi I ve II sayılı cetvelde belirtilen görevlilerin dışındaki görevlileri atamak,,
  • Bakanlık adına harcama yapmak,
  • Yönetmelik çıkarmak,
  • Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda, diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları mevzuata uygun olarak belirlemek,
  • Hizmet ve görevleriyle ilgili konularda kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almak,
  • Diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde, ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.
Anayasanın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. (s. 70)
Görüldüğü üzere IV. numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 67

I. Danıştay, üç idari bir dava dairesi olmak üzere, dört daireden oluşur.
II. Danıştayda, 116 hâkim görev yapmaktadır.
III. Danıştay meslek mensupları Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Danıştay başkan vekili, daire başkanları ile üyelerdir.
IV. Mahkemenin yönetimi ve temsili Danıştay Başkanına aittir.
Yukarıda Danıştaya ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
I. 4 Kasım 1922 tarihinde faaliyetleri sona eren Danıştay, 669 Sayılı Kanun’la yeniden kurulmuş ve 6 Temmuz 1927 tarihinde yeniden çalışmaya başlamıştır. 669 Sayılı Kanuna göre Danıştay, üç idari bir dava dairesi olmak üzere, dört daireden oluşmaktaydı. Ancak, 01.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişikliğe göre Danıştay, on dört dava, bir idari olmak üzere on beş Daireden oluşmaktadır.
II. Danıştayda, Danıştay Başkanı, Başsavcı, Başkanvekilleri, Daire Başkanları ve Üyeler olarak, 116 hâkim görev yapmaktadır.
III. Danıştay meslek mensupları Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Danıştay başkanvekili, daire başkanları ile üyelerdir.
IV. Danıştay bağımsız olarak faaliyetlerini yürütmekte olup mahkemenin yönetimi ve temsili Danıştay Başkanına aittir.
I numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 68

Aşağıda merkezi yönetim taşra teşkilatına ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İllerin kurulması, kaldırılması ve isimlerinin değiştirilmesi kanunla mümkündür.
B
İl idaresi; vali, il idare şube müdürü ve il idare kurulundan oluşmaktadır.
C
Kaymakam olabilmek için kamuda en az 5 yıllık hizmeti bulunmak şartı vardır.
D
İl genel yönetiminin başı ve mercii kaymakamdır.
E
6552 sayılı Kanun’la bütün ülkedeki bucakların hukuki varlıklarına son verilmiştir.
Açıklama:
- İllerin kurulması, kaldırılması ve isimlerinin değiştirilmesi kanunla mümkündür. (s. 87)
- İl idaresi; vali, il idare şube müdürü ve il idare kurulundan oluşmaktadır. (s. 87)
- Kaymakam olabilmek için kamuda en az 5 yıllık hizmeti bulunmak şartı vardır. (s. 89)
- İlçe genel yönetiminin başı ve mercii kaymakamdır. (s. 89)
- 6552 sayılı Kanun’la bütün ülkedeki bucakların hukuki varlıklarına son verilmiştir. (s. 90)
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 69

Yönetim sistemi temelde ve kuruluşunda aşağıdaki hangi ülkenin kamu yönetiminin etkisini taşımakta?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
İsviçre
Açıklama:
Yönetim sistemi temelde ve kuruluşunda Fransız kamu yönetiminin etkisini taşımakla birlikte, özellikle 21 Ocak 2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanun’la yapılan Anayasa değişikliğinden sonra hükûmet sistemindeki farklılaşmaya bağlı olarak özgün bir karakter de gösterebilmektedir. Ancak Fransız Kamu Yönetiminin etkisi sınırlı da olsa devam etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 70

6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikliğinden sonra hükûmet sisteminde değişiklik aşağıda verilen hangi yılda olmuştur?

Seçenekler

A
2019
B
2018
C
2017
D
2016
E
2015
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikliğinden sonra hükûmet sisteminde değişiklik olmuştur. Anılan değişiklikten sonra merkezi yönetimin başkent teşkilatı Cumhurbaşkanı ve Bakanlıklardan oluşmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 71

Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimleri kaç yılda bir yapılır?

Seçenekler

A
2 yılda bir
B
3 yılda bir
C
4 yılda bir
D
5 yılda bir
E
6 yılda bir
Açıklama:
Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimleri beş yılda bir ve aynı günde yapılır. Bir kimse
en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmişse Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 72

Cumhurbaşkanlığına en az kaç bin seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yirmi bin
B
Elli bin
C
Yetmiş beş bin
D
Yüz bin
E
Yüz elli bin
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına en az yüz bin seçmenin yazılı teklifiyle de aday gösterilebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 73

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının (600 Milletvekili) en az kaçının vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir?

Seçenekler

A
600
B
400
C
301
D
205
E
100
Açıklama:
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının (600 Milletvekili) salt çoğunluğunun (301 Milletvekilinin) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi en yüksek Devlet memuru konumunda olan kişidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi Başkanı
B
İdari İşler Başkanı
C
Sayıştay Başkanı
D
Cumhurbaşkanı Danışmanı
E
Başbakan
Açıklama:
En yüksek Devlet memuru olan İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. Doğru cevap B'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi 10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete ’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 20. maddesi ile kurulan politika kurulları arsasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
B
Sosyal Politikalar Kurulu
C
Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
D
Çocuk ve Kadın Hakları Kurulu
E
Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 20. maddesi ile aşağıdaki politika kurulları kurulmuştur:
• Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
• Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
• Ekonomi Politikaları Kurulu
• Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
• Hukuk Politikaları Kurulu
• Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
• Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
• Sosyal Politikalar Kurulu
• Yerel Yönetim Politikaları Kurulu Doğru cevap D'dir.

Soru 76

Danıştay, aşağıda verilen hangi tarihte Şûrâ-yı Devlet adıyla kurulmuştur?

Seçenekler

A
1868
B
1874
C
1885
D
1918
E
1923
Açıklama:
Danıştay, 1868’de Şûrâ-yı Devlet adıyla kurulmuştur. Devlet Başkanı Padişah Abdülaziz’in 10 Mayıs 1868 tarihli konuşmasıyla faaliyetlerine başlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 77

29 Mayıs 1862 tarihinde Devlet Başkanı Padişah Abdülaziz’in emri ile Sayıştayın bugünkü kurumsal alt yapısını oluşturan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Darülmuallimat
B
Matbah-ı Amire
C
Voynuk Teşkilatı
D
Meclis-i Vükela
E
Divan-ı Muhasebat
Açıklama:
29 Mayıs 1862 tarihinde Devlet Başkanı Padişah Abdülaziz’in emri ile Sayıştayın bugünkü kurumsal alt yapısını oluşturan “Divan-ı Muhasebat” kurulmuştur. Doğru cevap

Soru 78

Aşağıda verilen hangi tarihte 6552 sayılı Kanun’la bütün ülkedeki bucakların hukuki varlıklarına son verilmiştir?

Seçenekler

A
2002
B
2008
C
2012
D
2014
E
2016
Açıklama:
Ülkemizde 10 Eylül 2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun ile hukuki varlıklarına son verilmeden önce Bucak adı verilen başka bir taşra örgütü bulunmaktaydı. Ancak önce 12 Kasım 2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun ile Büyükşehirlerde bulunan bucakların varlığına son verilmiş, daha sonra da 6552 sayılı Kanun’la bütün ülkedeki bucakların hukuki varlıklarına son verilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Ünite 4

Soru 1

Siyasî ve idarî yetkilerin bir kısmının, merkezî idarenin dışındaki otoritelere aktarılmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yerinden yönetim
B
Üniter devlet
C
İdarî merkezden yönetim
D
Siyasî merkezden yönetim
E
Küreselleşme
Açıklama:
Yerinden yönetim (Âdem-i merkeziyet) kısaca, siyasî ve idarî yetkilerin bir kısmının, merkezî idarenin dışındaki otoritelere aktarılmasıdır. Bu otoriteler, yerel yönetim kuruluşları, özel sektör işletmeleri, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar veya dernekler, vakıflar, sendikalar gibi sivil toplum kuruluşları olabilir. Tanımdan da anlaşıldığı gibi yerinden yönetimin ilkesi siyasî ve idarî alanlarda uygulanabilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 2

Ülkemizde üniversiteler, kamu iktisâdi teşebbüsleri, ticaret ve sanayi odaları gibi kurumların yönetim türü, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Coğrafî yerinden yönetim
B
Hizmet (fonksiyonel) yerinden yönetim
C
Siyasi yerinden yönetim
D
Yerel yönetim
E
Mahallî idare
Açıklama:
Hizmet (fonksiyonel) yerinden yönetim, belirli bazı hizmetlerin merkezî idarenin dışındaki özerk kamu tüzel kişilerine aktarılmasıdır. Burada bazı hizmetlerin teknik niteliği ve uzmanlık gerektirmesi, daha etkin ve verimli sunulmak istenmesi nedeniyle merkezî yönetimin ve onun hiyerarşik yapısının dışına çıkarılması söz konusudur. Ülkemizde fonksiyonel yerinden yönetim kuruluşları arasında üniversiteler, kamu iktisâdi teşebbüsleri, ticaret ve sanayi odaları gibi kurumlar bulunmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, yerinden yönetimin temel unsurunu oluşturmakta ve yerinden yönetim kuruluşlarının yasaların belirlediği sınırlar çerçevesinde yönetsel karar alma serbestisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Bağımsızlık
B
İdarî vesayet denetimi
C
Özerklik
D
Federalizm
E
Heterojen toplum yapısı
Açıklama:
Yerinden yönetimin temel unsurunu, “özerklik” oluşturur. Burada kullanılan anlamıyla özerklik bağımsızlık anlamına gelmez, bunun yerine yerinden yönetim kuruluşlarının yasaların belirlediği sınırlar çerçevesinde yönetsel karar alma serbestisini ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, coğrafî yerinden yönetim kuruluşları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Türkiye Radyo ve Televizyon İdaresi
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
D
İl Özel İdaresi
E
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
Açıklama:
Ülkemizde il özel idaresi, belediye ve köy olmak üzere üç tür coğrafî yerinden yönetim kuruluşu bulunmaktadır. Bu kuruluşlara 1984 yılından itibaren metropollerde ortaya çıkan ve belediyelerin farklı bir türü olan büyükşehir belediyelerini de eklemek gerekir. Diğer yandan, kamu yönetimi sistemimiz içinde Türkiye Radyo ve Televizyon İdaresi, Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve üniversiteler gibi çok sayıda hizmet yerinden yönetim kuruluşu bulunmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 5

Yerel yönetimler, kimin izni ile belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kendi aralarında birlik kurabilirler?

Seçenekler

A
Belediye Başkanı
B
Vali
C
İçişleri Bakanı
D
TBMM Başkanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Yerel yönetimler, belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kendi aralarında Cumhurbaşkanı’nın izni ile birlik kurabilirler. Yerel yönetim birlikleri 2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nda düzenlenmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 6

İl özel idaresinin yürütme organı, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vali
B
İl genel meclisi
C
İl encümeni
D
Norm kadro
E
İhtisas komisyonları
Açıklama:
İl özel idaresinin üç tür organı bulunmaktadır. Bunlar genel karar organı olan il genel meclisi, yürütme organı olan vali ile icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan il encümenidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, belediyelerin zorunlu görevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Coğrafî ve kent bilgi sistemleri
B
Okul inşaatı, bakım ve onarımı
C
Meslek ve beceri kazandırma
D
Sosyal hizmet ve yardım
E
Çevre ve çevre sağlığı
Açıklama:
Belediyenin zorunlu görevleri imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapmak veya yaptırmaktan oluşur. Belediyeler, malî olanakları ölçüsünde yani isteğe bağlı Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Kent Konseyi'nin dört organından biri değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Yürütme Kurulu
C
Denetim Komisyonu
D
Meclisler ve Çalışma Grupları
E
Kent Konseyi Başkanı
Açıklama:
Kent konseyinin, “Genel Kurul”, Yürütme Kurulu”, Meclisler ve Çalışma Grupları” ve “Kent Konseyi Başkanı”ndan oluşan dört organı vardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, hizmet yerinden yönetim kuruluşları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
B
Yüksek Öğretim Kurumu
C
Kamu İktisadi Teşebbüsleri
D
Büyükşehir Belediyeleri
E
Üniversiteler
Açıklama:
Türkiye’de çok sayıda hizmet yerinden yönetim kuruluşu bulunmaktadır. Bunlar arasında Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), üniversiteler, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar (üst kurullar) hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının en bilinen örnekleridir. Büyükşehir Belediyeleri, coğrafi yerinden yönetim kuruluşlarına bir örnektir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 10

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın bünyesinde hizmet veren ve öncelikli amacı, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların üye oldukları yerel yönetim birliklerinin finansman ihtiyacını karşılamak olan kurum, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.
B
Ziraat Bankası A.Ş.
C
Türkiye Halk Bankası A.Ş.
D
Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.
E
İller Bankası A.Ş.
Açıklama:
İller Bankası Anonim Şirketi’nin amacı, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların üye oldukları yerel yönetim birliklerinin finansman ihtiyacını karşılamak, bu idarelerin sınırları içinde yaşayan halkın mahalli müşterek hizmetlerine ilişkin projeler geliştirmek, bu idarelere danışmanlık hizmeti vermek ve teknik mahiyetteki kentsel projeler ile altyapı ve üstyapı işlerinin yapılmasına yardımcı olmak ve her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığı işlevlerini yerine getirmektir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Bankanın ortakları il özel idareleri ve belediyelerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 11

Federal devleti oluşturan federe birimlerin isimleri ülkeden ülkeye değişmektedir. Aşağıdaki ülkelerden hangisinde eyalet isimleriyle anılmaktadır?

Seçenekler

A
Kanada'da
B
Hindistan'da
C
Avusturya'da
D
İsviçre'de
E
Almanya'da
Açıklama:
Federal devleti oluşturan federe birimlerin isimleri ülkeden ülkeye değişmektedir. ABD, Hindistan ve Brezilya'da eyalet, Almanya ve Avusturya'da land, İsviçre'de kanton, Kanada'da il isimleriyle anılmaktadır.

Soru 12

Bazı kamu hizmetlerinin merkezi idare hiyerarşisinin dışındaki kamu tüzel kişilere aktarılması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Siyasi yerinden yönetim
B
Coğrafi yerinden yönetim
C
İdari yerinden yönetim
D
Hizmet yerinden yönetim
E
İdari merkezden yönetim
Açıklama:
İdari yerinden yönetim; bazı kamu hizmetlerinin merkezi idare hiyerarşisinin dışındaki kamu tüzel kişilere aktarılmasıdır.

Soru 13

Belediye Kanunundaki hükümler saklı kalmak kaydıyla büyükşehir belediye meclisinin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılan büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının görevlerine hangi kurumun kararıyla kararıyla son verilir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
Sayıştay
C
İçişleri Bakanlığı
D
Yargıtay
E
Danıştay
Açıklama:
Belediye Kanunundaki hükümler saklı kalmak kaydıyla büyükşehir belediye meclisinin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılan büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının görevlerine Danıştay kararıyla son verilir.

Soru 14

Su ve Kanalizasyon İdaresi hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1979
B
1981
C
1983
D
1985
E
1987
Açıklama:
Su ve Kanalizasyon İdaresi, ilk olarak 1981 yılında, 2560 sayılı kanunla İstanbul’da kurulmuştur.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi köyün zorunlu işlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bataklıkları ve su birikintilerini kurutmak.
B
Köye kapalı yoldan içme suyu getirmek.
C
Kuyu ve su kanallarını daima temiz tutmak.
D
Köy içi yollar, mescit, okul ve konuk odası yapmak.
E
Uygun yerlerde orman yetiştirmek.
Açıklama:
Uygun yerlerde orman yetiştirmek, köyün isteğe bağlı işleridendir.

Soru 16

İller Bankası Yönetim Kurulu, Genel Müdür dahil kaç kişiden oluşur?

Seçenekler

A
Beş kişi
B
Altı kişi
C
Yedi kişi
D
Sekiz kişi
E
Dokuz kişi
Açıklama:
İller Bankası Anonim Şirketi Yönetim Kurulu, Genel Müdür dahil yedi kişiden oluşur.

Soru 17

Büyükşehir Belediye Meclisi, ne zaman büyükşehir belediye başkanının başkanlığında toplanır?

Seçenekler

A
Her ayın ilk günü
B
Her ayın birinci haftası
C
Her ayın ikinci haftası
D
Her ayın üçüncü haftası
E
Her ayın son günü
Açıklama:
Büyükşehir Belediye Meclisi, her ayın ikinci haftası büyükşehir belediye başkanının başkanlığında toplanır.

Soru 18

Artan nüfus ve hızlı kentleşme gibi sorunların ortaya çıkardığı büyükşehir belediye modeli, hangi Anayasa ile birlikte yönetim sistemimize katılmıştır?

Seçenekler

A
1876 Kanun-i Esasi ile
B
1921 Teşkilat-ı Esasiye ile
C
1924 Anayasası ile
D
1961 Anayasası ile
E
1982 Anayasası ile
Açıklama:
Artan nüfus ve hızlı kentleşme gibi sorunların ortaya çıkardığı büyükşehir belediye modeli, 1982 Anayasa ile birlikte yönetim sistemimize katılmıştır.

Soru 19

Belediye başkanlığı görevi aşağıdakilerden hangisi tarafından uygun görüldüğü takdirde düşer?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
Sayıştay
C
İçişleri Bakanlığı
D
Danıştay
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Belediye başkanlığı görevi Danıştay tarafından uygun görüldüğü takdirde düşer.

Soru 20

Norm kadro çerçevesinde belediye ile bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine aşağıdakilerden hangisi karar verir?

Seçenekler

A
Belediye Meclisi
B
İl Genel Meclisi
C
Belediye Başkanı
D
Vali
E
Belediye Encümeni
Açıklama:
Norm kadro çerçevesinde belediye ile bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine Belediye Meclisi karar verir.

Soru 21

İdarî merkezden yönetim, ..............., ................... ve ................ yetkilerinin doğrudan merkezi idare ve onun taşra örgütü tarafından yerine getirilmesin ifade eder.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Uygulama - İdare etme - Hizmet verme
B
Yasalaştırma - Uygulama - İdare etme
C
Politika oluşturma - İdare etme - Yasalaştırma
D
Karar alma - Politika oluşturma - Uygulama
E
Ulusal savunma - Dış politika - Güvenlik
Açıklama:
İdarî merkezden yönetim, karar alma, politika oluşturma ve uygulama yetkilerinin doğrudan merkezi idare ve onun taşra örgütü tarafından yerine getirilmesin ifade eder.

Soru 22

Yasama ve yürütme organlarının tek olduğu ve buna bağlı olarak hukuk birliğinin bulunduğu devlet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oligarşik Devlet
B
Üniter Devlet
C
Teokratik Devlet
D
Konfedere Devlet
E
Federe Devlet
Açıklama:
Merkezden yönetimin diğer bir türü olan siyasî merkezden yönetim ise bir ülkede yasama ve yürütme organlarının tek olmasını, o ülkede hukuk birliğinin bulunmasını ifade eder ki buna literatürde üniter devlet adı verilir.

Soru 23

İdarî yerinden yönetimin temelinde aşağıdaki kavramlardan hangisi bulunur?

Seçenekler

A
Hukuk birliği
B
Bütünlük
C
Özerklik
D
Bağlılık
E
Fonksiyonellik
Açıklama:
İdarî yerinden yönetim, bazı kamu hizmetlerinin merkezî idare hiyerarşisinin dışındaki kamu tüzel kişilerine aktarılmasıdır. Bu açıdan idarî yerinden yönetimin temelinde “özerklik” kavramı bulunur.

Soru 24

İl özel idaresinin yürütme organı ve başı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vali
B
Kaymakam
C
Büyükşehir Belediye Başkanı
D
İlçe Belediye Başkanı
E
Belediye Encümeni
Açıklama:
Yerel yönetimlerin karar organları, kanunda gösterilen usullerde, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulur. Buna göre, yerel yönetimlerin karar organları dışındaki yürütme ve danışma organlarının seçimle gelme zorunluluğu yoktur. Nitekim il özel idaresinin yürütme organı ve başı olan vali, atamayla göreve gelen bir kamu yöneticisidir.

Soru 25

Türkiye’de coğrafî yerinden yönetim kuruluşları veya diğer adıyla yerel yönetimlere ilişkin temel ilkeler Anayasanın hangi başlıklı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
Taşra İdaresi
B
Alt İdareler
C
İl İdaresi
D
Yerel İdareler
E
Mahalli İdareler
Açıklama:
Türkiye’de coğrafî yerinden yönetim kuruluşları veya diğer adıyla yerel yönetimlere ilişkin temel ilkeler Anayasanın “Mahalli İdareler” başlıklı 127. maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 26

İl idare kurulunda icrai ve danışma niteliğinde görevleri olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İl genel meclisi
B
Vali yardımcısı
C
Kaymakam
D
Vilayet encümeni
E
Belediye başkanı
Açıklama:
İlin genel işleri, devletin ildeki temsilcisi olan vali ve il idare kurulunun denetim ve gözetiminde yapılırken ilin özel işleri üç organ aracılığıyla yürütülecekti. Yürütme organı olan vali, karar organı olan vilâyet umumî meclisi ve icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan vilâyet encümeni yetkili organlar hâline gelmiştir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisini il özel idaresi belediye sınırları dışında da yapmakla görevli ve yetkilidir?

Seçenekler

A
Çevre düzeni planı
B
Katı atık
C
Bayındırlık ve iskan
D
Sosyal hizmet
E
Erozyonun önlenmesi
Açıklama:
İl özel idaresi; Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde yürütür.
İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri ise belediye sınırları dışında yapmakla görevli ve yetkilidir.

Soru 28

İl genel meclisinin bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok kaç gün olabilir?

Seçenekler

A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
İl genel meclisinin bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.

Soru 29

Belediyelerin görev ve sorumluluklarının belirlenmesindeki temel ilkeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kontrol İlkesi - Gizlilik İlkesi
B
Yetki İlkesi - Sorumluluk İlkesi - Gizlilik İlkesi
C
Liste İlkesi - Yetki İlkesi
D
Sorumluluk İlkesi - Kontrol İlkesi - Genellik İlkesi
E
Genellik İlkesi - Yetki İlkesi - Liste İlkesi
Açıklama:
Genel olarak dünyada belediyelerin görev ve sorumluluklarının belirlenmesinde üç temel ilke bulunmaktadır:
• Genellik İlkesi: Belediyeler kanunların yasaklamadığı ya da başka yönetimlere bırakılmamış olan bütün hizmetleri görmeye yetkili kılınmıştır.
• Yetki İlkesi: Belediyeler yürütmek istedikleri her yeni hizmet için merkezî yönetimden yetki almak zorundadırlar. İngiliz yerel yönetim sisteminde bu ilke uygulanmaktadır.
• Liste İlkesi: Bu ilkeyi benimseyen ülkelerde, belediye hizmetleri kanunlarda sıralanmıştır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi kent konseyini oluşturan dört organ arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yürütme Kurulu
B
Meclisler ve Çalışma Grupları
C
İhtisas Komisyonu
D
Kent Konseyi Başkanı
E
Genel Kurul
Açıklama:
Kent konseyinin, “Genel Kurul”, Yürütme Kurulu”, "Meclisler ve Çalışma Grupları” ve “Kent Konseyi Başkanı”ndan oluşan dört organı vardır.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi belediye meclisinin bilgi edinme ve denetleme yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Soru
B
Meclis soruşturması
C
Genel Görüşme
D
Denetim Komisyonu
E
Gensoru
Açıklama:
Belediye meclisinin, belediye idaresiyle ilgili beş tür bilgi edinme ve denetleme yolu vardır:
  • Soru: Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek belediye işleriyle ilgili konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir.
  • Genel Görüşme: Belediye meclisi üyelerinin en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak belediye işleriyle ilgili bir konuda mecliste genel görüşme açılmasını isteyebilir. Soru ve genel görüşme sonucunda herhangi bir oylama yapılmadığından denetim gücü nispeten zayıftır.
  • Gensoru: Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır. Belediye başkanı hakkında verilen gensoru önergesinin mecliste kabul edilmesi durumunda, söz konusu dosya valinin gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderilir. Danıştay tarafından uygun görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer.
  • Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi: Belediye başkanınca meclise sunulan bir önceki yıla ait faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkan vekili tarafından mahallin mülkî idare amirine gönderilir. Vali, faaliyet raporuna ilişkin yetersizlik kararıyla ilgili dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderir. Yetersizlik kararı, Danıştayca uygun görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer.
  • Denetim Komisyonu: İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000’in üzerindeki bele- diyelerde, belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında belediyenin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt ve işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon raporlarında konusu suç teşkil eden hususlara yer verilirse meclis başkanlığı tarafından ilgililer hakkında yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi siyasî yerinden yönetim ilkesiyle ortaya çıkan devlet biçimidir?

Seçenekler

A
Federal devlet
B
Merkezi devlet
C
Üniter devlet
D
Konfederal devlet
E
Bölgesel devlet
Açıklama:
Siyasî yerinden yönetim, bir ülkede yasama ve yürütme organlarının birden çok olmasını, hukuk birliğinin bulunmamasını ifade eder ve federal devlet sistemini ortaya çıkarır. Federal devletlerde yerel yönetimler ile merkezî hükümet arasında egemenliğin bir kısmını kullanma yetkisi bulunan federe devletler bulunur. Federe birimlerden her birinin anayasa ya da temel yasada belirtilen yasama, yürütme ve yargı organları vardır. Söz konusu birimler, merkezin siyasal ve yönetsel denetimi dışında kalan otoriteye sahiptirler.

Soru 33

Bir yerde büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için gerekli olan nüfus şartı nedir?

Seçenekler

A
250.000
B
500.000
C
750.000
D
1.000.000
E
3.000.000
Açıklama:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre, nüfusu 750.000 ve üzerinde olan illerin il belediyeleri, kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki coğrafi yerinden yönetim kuruluşlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Belediye
B
Mahalle
C
İl özel idaresi
D
Büyükşehir belediyesi
E
Köy
Açıklama:
Coğrafî (yer yönünden) yerinden yönetim, il, belediye ve köy gibi belirli coğrafî sınırlar içindeki yerel nitelikli hizmetlerin, karar organları (bazı durumlarda da yürütme organları), yöre halkının seçimiyle oluşan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesidir. Bu ilkeyle birlikte ortaya çıkan kamu tüzel kişilerine yerel yönetimler veya mahalli idareleradı verilir. Yerel özerklik gereği, yerel yönetimlerin Anayasal güvencelerinin olması, üstlendikleri yerel görev ve sorumlulukları yerine getirebilecek yetkilerinin, kaynaklarının, idarî hizmet birimlerinin, personelinin, araç ve gereçlerinin, binalarının bulunması, karar organlarının yerel seçmenler tarafından seçilerek göreve getirilmesi ve merkezî yönetimin vesayet denetiminin hukukilik denetimi ile sınırlı olması gerekir. Yine yerel özerkliğin bir gereği olarak yerel yönetimlerin merkezden aldığı kaynakların yanında, kendi bağımsız
Mahalle, yerinden yönetim kuruluşu değildir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi köylerle ilgili yanlıştır?

Seçenekler

A
Muhtar köy derneği tarafından seçilir.
B
Köyler, 442 sayılı Köy Kanununa göre faaliyet gösterir.
C
Köyler, biraraya gelerek birlik kurabilirler.
D
Bir yerde köy kurulabilmesi için en az 150 nüfus olması gerekir.
E
Köylerin tüzel kişiliği bulunmaz.
Açıklama:
Köylerin tüzel kişiliği vardır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de yerel yönetim birlikleriyle ilgili söylenemez?

Seçenekler

A
Ülke düzeyinde birlik kurulamaz.
B
İlk kez 1961 Anayasasında düzenlenmiştir.
C
Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
D
Karar organı Birlik Meclisi’dir.
E
Genel amaçlı birlik kurulamaz.
Açıklama:
5355 sayılı Kanun, ülke düzeyinde birlik kurmaya izin vermiştir. Buna göre, yerel yönetimlerin menfaatlerinin korunması, gelişmelerine yardımcı olunması, personelinin eğitilmesi ve yerel yönetimlerle ilgili kanun hazırlıklarında görüş bildirilmesi amacıyla il özel idarelerini ve belediyeleri temsil etmek üzere ülke düzeyinde sadece birer birlik kurulabilir. Ülke düzeyinde kurulan birliklerde isteğe bağlı üyelik, yerini doğal üyelik sistemine bırakmaktadır. Yani il özel idareleri ve belediyeler ülke düzeyinde kurulan birliklerden kendilerine ait olanın doğal üyesidirler. Ülke düzeyinde faaliyette bulunan iki yerel yönetim birliği Türkiye Belediyeler Birliği ve Vilâyetler Hizmet Birliğidir.

Soru 37

Yerel yönetimlerin malî işlemleri aşağıdakilerden hangisi tarafından denetlenir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
İçişleri Bakanlığı
C
Devlet Planlama Teşkilatı
D
Sayıştay
E
Bakanlar Kurulu
Açıklama:
Yerel yönetimlerle ilgili temel anayasal ilkelerden biri de Anayasanın 160. maddesinde düzenlenen Sayıştay denetimidir. Buna göre yerel yönetimlerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması Sayıştay tarafından yapılır. Sayıştay hem malî denetim ve performans denetimi yoluyla yerel yönetimlerin hesap ve işlemlerini denetlemekte hem de kamu zararına yol açan sorumluların yargılanmasını sağlamaktadır. İleriki sayfalarda Türkiye’deki yerel yönetim kuruluşlarının görevleri, organları, teşkilâtlanması, işleyişi, malî yapısı, insan kaynakları ve denetimi konuları ele alınmaktadır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi İller Bankası Anonim Şirketinin organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Yönetim Kurulu
C
Denetim Kurulu
D
Danışma Kurulu
E
Genel Müdür
Açıklama:
İller Bankası Anonim Şirketinin dört organı bulunmaktadır. Bunlar Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve Genel Müdür’den oluşmaktadır.

Soru 39

Bir yerde belediye kurulması için gerekli nüfus şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1.000
B
2.000
C
5.000
D
10.000
E
20.000
Açıklama:
İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. Ayrıca nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. İçme ve kullanma suyu havzaları, sit ve diğer koruma alanları ile meskûn sahası kurulu bir belediyenin sınırlarına 5.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulması yasaktır.

Soru 40

Bir ülkede yasama ve yürütme organlarının birden çok olmasını, hukuk birliğinin bulunmamasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdari merkezden yönetim
B
Yerinden yönetim
C
Siyasi yerinden yönetim
D
Coğrafi yerinden yönetim
E
İdari yerinden yönetim
Açıklama:
Siyasî yerinden yönetim, bir ülkede yasama ve yürütme organlarının birden çok olmasını, hukuk birliğinin bulunmamasını ifade eder ve federal devlet sistemini ortaya çıkarır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi federal devletler ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Federal devleti oluşturan federe birimlerin isimleri ülkeden ülkeye değişmektedir.
B
Yerel yönetimler, eyalet anayasalarında gösterilen çerçevede idarî ve malî özerklikten yararlanır.
C
Federe devletler, yerel yönetimlerle merkezi yönetim (federal devlet) arasında bir ara birimdir.
D
Günümüz federal devletleri çeşitli şartların etkisi altında ve tarihsel koşullarda bugünkü yapılarına ulaşmıştır.
E
Federe birimlerden her birinin yasama, yürütme ve yargı organları mevcut değildir.
Açıklama:
Federal devletlerde yerel yönetimler ile merkezî hükümet arasında egemenliğin bir kısmını kullanma yetkisi bulunan federe devletler bulunur. Federe birimlerden her birinin anayasa ya da temel yasada belirtilen yasama, yürütme ve yargı organları vardır. Söz konusu birimler, merkezin siyasal ve yönetsel denetimi dışında kalan otoriteye sahiptirler. Bu açıklama doğrultusunda doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimin sakıncalarından birisidir?

Seçenekler

A
Yerinden yönetim kuruluşları, partizanca uygulamalara ve patronaja doğru yönelebilir.
B
Hizmet sunumunda çeşitlilik ve tercih özgürlüğünü artırır.
C
Yerel ekonomik kalkınma için de uygun bir ortam sağlanabilir.
D
Kararların daha hızlı alınması ve uygulanması sağlanır.
E
Kırtasiyecilik, merkeziyetçilik ve hizmetlerin yürütülmesindeki gecikmeler azaltılabilir.
Açıklama:
Demokratik kurumlar olmalarına rağmen yerinden yönetim kuruluşları, partizanca uygulamalara, kayırmacılık ve patronaja doğru yönelebilmektedir. Böyle bir durum ise eşitlik ilkesinin zarar görmesi, kısa vadeli politikalara odaklanma ve eldeki kaynakları rasyonel biçimde kullanamama gibi sorunları ortaya çıkarmaktadır. Bu doğrultuda doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 43

Yerel yönetimlerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılır?

Seçenekler

A
Valilik
B
İçişleri bakanlığı
C
Danıştay
D
Sayıştay
E
Anayasa mahkemesi
Açıklama:
Yerel yönetimlerle ilgili temel anayasal ilkelerden biri de Anayasanın 160. maddesinde düzenlenen Sayıştay denetimidir. Buna göre yerel yönetimlerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması Sayıştay tarafından yapılır. Sayıştay hem malî denetim ve performans denetimi yoluyla yerel yönetimlerin hesap ve işlemlerini denetlemekte hem de kamu zararına yol açan sorumluların yargılanmasını sağlamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 44

İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Seçenekler

A
Vali
B
İl encümeni
C
İl genel meclisi
D
Belediye meclisi
E
Belediye encümeni
Açıklama:
İl özel idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek il genel meclisinin görevleri arasında yer alır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 45

Belediyelerin kanunların yasaklamadığı ya da başka yönetimlere bırakılmamış olan bütün hizmetleri görmeye yetkili kılınması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Yetki ilkesi
B
Genellik ilkesi
C
Liste ilkesi
D
Özerklik ilkesi
E
Gensoru ilkesi
Açıklama:
Genel olarak dünyada belediyelerin görev ve sorumluluklarının belirlenmesinde üç temel ilke bulunmaktadır. Genellik ilkesine göre belediyeler kanunların yasaklamadığı ya da başka yönetimlere bırakılmamış olan bütün hizmetleri görmeye yetkili kılınmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 46

Meclis üye tam sayısının en az kaçta kaçı oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir?

Seçenekler

A
1/2
B
1/3
C
1/4
D
2/4
E
2/3
Açıklama:
Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi, meclis üye
tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır. Doğru cevep B seçeneğidir.

Soru 47

Büyükşehir belediyelerinin genel karar organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Büyükşehir belediye başkanı
B
Büyükşehir belediye encümeni
C
İl özel dairesi
D
Büyükşehir belediye meclisi
E
İl özel encümeni
Açıklama:
Büyükşehir belediyesinin üç tür organı bulunmaktadır. Bunlar genel karar organı olan büyükşehir belediye meclisi, yürütme organı olan büyükşehir belediye başkanı ile icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan büyükşehir belediye encümenidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de yerel yönetimlerle doğrudan ilgili olan oluşumlardan birisidir?

Seçenekler

A
İl özel idaresi
B
Belediye meclisi
C
AYKOME
D
UKOME
E
İller Bankası
Açıklama:
Türkiye’de coğrafî yerinden yönetim kuruluşları veya diğer bir ifadeyle yerel yönetimlerle doğrudan ilgili olan yerel yönetim birlikleri ve İller Bankası bulunmaktadır. 2005 yılında müstakil bir yasayla düzenlenmesi; örgütsel yapıları, görev ve yetkileri, malî yapısı, organları ve çalışma usulleri bakımından güçlendirilmesi nedeniyle yerel yönetim birliklerinin önemi artmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki hizmet yerinden yönetim kuruluşları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Belediyeler
B
YÖK
C
Muhtarlıklar
D
AKOME
E
Köy meclisleri
Açıklama:
Türkiye’de çok sayıda hizmet yerinden yönetim kuruluşu bulunmaktadır. Bunlar arasında Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), üniversiteler, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar (üst kurullar) hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının en bilinen örnekleridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 50

Bölgesel devletler, hangi noktada federatif sistemden ayrılırlar?

Seçenekler

A
yasama ve yürütme birliği olmamasıyla
B
yasama ve yürütme birliği olmasıyla
C
yargı birliği olmamasıyla
D
yasama birliği olmasıyla
E
yargı birliğinin olmasıyla
Açıklama:
Bölgesel devletlerde üniter devletlerde olduğu gibi yasama ve yürütme birliği yoktur; ancak yargı birliği vardır. Yargı birliğinin olmasıyla “federatif sistemden”; yasama ve yürütme birliğinin olmamasıyla “üniter sistemden” ayrılır. Doğru cevap E'dir.

Soru 51

Üniter devletler hangi noktada bölgesel devletlerden ayrılırlar?

Seçenekler

A
yasama ve yürütme birliğinin olmasıyla
B
yargı ve yürütme birliğinin olmasıyla
C
yargı ve yürütme birliğinin olmamasıyla
D
yargı ve yasama birliğinin olmamasıyla
E
yasama ve yürütme birliğinin olmamasıyla
Açıklama:
Bölgesel devletler de üniter devletlerde olduğu gibi yasama ve yürütme birliği yoktur; ancak yargı birliği vardır. Yargı birliğinin olmasıyla “federatif sistemden”; yasama ve yürütme birliğinin olmamasıyla “üniter sistemden” ayrılır. Doğru cevap E'dir.

Soru 52

“özerk yerel yönetim, yerel makamların, kanunlarla belirlenen sınırlar çerçevesinde, kamu işlerinin önemli bir bölümünü kendi sorumlulukları altında ve yerel nüfusun çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme hakkı ve imkânı anlamını taşır” “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı”nın 3/1. maddesini Türkiye ne zaman imzalamıştır?

Seçenekler

A
1988
B
1989
C
1990
D
1991
E
1992
Açıklama:
Türkiye’nin 1988 yılında imzaladığı “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı”nın 3/1. maddesine göre, “özerk yerel yönetim, yerel makamların, kanunlarla belirlenen sınırlar çerçevesinde, kamu işlerinin önemli bir bölümünü kendi sorumlulukları altında ve yerel nüfusun çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme hakkı ve imkânı anlamını taşır” Doğru cevap A'dır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin sağladığı diğer faydalarından biri değildir?

Seçenekler

A
hizmet sunumunda çeşitlilik ve tercih özgürlüğünü artırması
B
ülke birliği ve milli bütünlüğün zarar görmesinin önüne geçilmesi
C
vatandaşların daha fazla söz sahibi olmalarını sağlaması
D
siyasal eğitim ve vatandaşlık eğitimi için uygun ortam sağlaması
E
hizmetlerin tek elden sunulmasının ortaya çıkaracağı kaynak israfı ve aksaklıkları önlemesi
Açıklama:
Yerinden yönetimin sağladığı diğer faydalar şu şekilde açıklanabilir:
• Yerinden yönetim, hizmet sunumunda çeşitlilik ve tercih özgürlüğünü artırır.
• Yerel ortak ihtiyaçlarla ilgili kararların alınması, politikaların oluşturulması ve hizmetlerin sunulması süreçlerinde vatandaşların daha fazla söz sahibi olmalarını sağlar. Vatandaşlar, yerel yönetim kuruluşlarının genel karar organlarını belirlemelerinin yanında meclis toplantılarına katılma, kent konseyi çalışmalarına dâhil
olma, gönüllü hizmet sunumuna katılma gibi birçok yolla seslerini yönetime duyurma imkânına sahiptir. Ayrıca halka yakın kuruluşlar olarak yerel yönetimler, yöre halkının tercihlerine uygun hizmet üretebilirler.
• Coğrafî yerinden yönetim ilkesiyle ortaya çıkan yerel yönetimler, siyasal eğitim ve vatandaşlık eğitimi için uygun ortam sağlar. Yerel yönetimler, âdeta bir siyasal okul işlevi görürler. Gerçekten, Türkiye de dâhil birçok ülkede çeşitli yerel yönetim kuruluşlarında görev yapan siyasetçilerin sonradan ulusal siyasete geçerek başbakan, bakan oldukları gözlenmektedir.
• Yerinden yönetim kuruluşlarının yerel koşullar ve hizmet maliyetleri konusunda daha iyi bilgi sahibi olmaları, hizmetlerin tek elden sunulmasının ortaya çıkaracağı kaynak israfı ve aksaklıkları önleyebilir. Böylece kararların daha hızlı alınması ve uygulanması sağlanır, bu durum da kaynak tahsisi ve kullanımında etkinliğin artmasına yardımcı olur.
Yerinden yönetimin olumsuz yönlerinden biri de yerinden yönetimle ilgili yasal sınırların iyi belirlenmemesi durumunda ülke birliği ve milli bütünlüğün zarar görmesi ihtimalî bulunmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 54

1982 Anayasasının 123. maddesine göre “idarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden
yönetim esaslarına dayanır”. Bu ilkenin sonucu olarak ülkemizde bulunan coğrafî yerinden yönetim kuruluşları aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. il özel idaresi
II. belediyeler
III. köyler
IV. mahalleler

Seçenekler

A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
1982 Anayasasının 123. maddesine göre “idarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden
yönetim esaslarına dayanır”. Bu ilkenin sonucu olarak ülkemizde il özel idaresi, belediye ve köy olmak üzere üç tür coğrafî yerinden yönetim kuruluşu bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi il özel idarelerine ilişkin aşağıdaki özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ülke sınırları içinde yaşayanların yerel ve ortak nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamakla görevlidir.
B
Karar organları seçimle oluşur.
C
İdarî ve malî özerkliğe sahip kuruluşlardır.
D
Kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlardır.
E
İl özel idarelerinin özerkliklerinin yasal güvence altına alınması Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na da uygundur.
Açıklama:
İl özel idarelerine ilişkin aşağıdaki özellikler ortaya çıkmaktadır:
• İl mülkî sınırları içinde yaşayanların yerel ve ortak nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamakla görevlidir.
• Karar organları seçimle oluşur.
• İdarî ve malî özerkliğe sahip kuruluşlardır. İl özel idarelerinin özerkliklerinin yasal güvence altına alınması Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na da uygundur.
• Kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 56

Türkiye’deki il özel idaresi sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
81
B
51
C
71
D
86
E
56
Açıklama:
2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı Kanun ile birlikte büyükşehir belediyelerinin sayısı 30’a çıkmış ve büyükşehir belediyesinin bulunduğu illerdeki il özel idareleri kaldırılmıştır. Böylece Türkiye’deki il özel idaresi sayısı 81’den 51’e düşmüştür. Doğru cevap B'dir.

Soru 57

Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında verilen önerge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Soru önergesi
B
Genel Görüşme Önergesi
C
Faaliyet Raporu Önergesi
D
Gensoru Önergesi
E
Denetim Raporu Önergesi
Açıklama:
Gensoru: Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır. Doğru cevap D'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi "birlik başkanı ile sayısı yediyi geçmemek üzere birlik tüzüğünde gösterilecek sayıda meclis üyesinden oluşan" kurumdur?

Seçenekler

A
Birlik Meclisi
B
Belediye Meclisi
C
Birlik Encümeni
D
Birlik Danışma Kurulu
E
Belediye Danışma Kurulu
Açıklama:
Birlik encümeni, birlik başkanı ile sayısı yediyi geçmemek üzere birlik tüzüğünde gösterilecek sayıda meclis üyesinden oluşur. Doğru cevap C'dir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi İller Bankası Anonim Şirketinin organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Yönetim Kurulu
C
Yürütme Kurulu
D
Denetim Kurulu
E
Genel Müdür
Açıklama:
İller Bankası Anonim Şirketinin dört organı bulunmaktadır. Bunlar Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve Genel Müdür’den oluşmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 60

Hangisi karar alma, politika oluşturma ve uygulama yetkilerinin doğrudan merkezi idare ve onun taşra örgütü tarafından yerine getirilmesini ifade eder?

Seçenekler

A
İdarî merkezden yönetim
B
Siyasi yönetim
C
Yerel yönetim
D
Merkezi yönetim
E
Fonksiyonel yerinden yönetim
Açıklama:
İdarî merkezden yönetim karar alma, politika oluşturma ve uygulama yetkilerinin doğrudan merkezi idare ve onun taşra örgütü tarafından yerine getirilmesini ifade eder.

Soru 61

Hangisi belirli bazı hizmetlerin merkezî idarenin dışındaki özerk kamu tüzel kişilerine aktarılmasıdır?

Seçenekler

A
Fonksiyonel yerinden yönetim
B
Coğrafi yerinden yönetim
C
İdari yerinden yönetim
D
Federal yerinden yönetim
E
Siyasi yerinden yönetim
Açıklama:
Hizmet (fonksiyonel) yerinden yönetim, belirli bazı hizmetlerin merkezî idarenin dışındaki özerk kamu tüzel kişilerine aktarılmasıdır.

Soru 62

Yerinden yönetim kuruluşları, yönetimde birliği sağlamak bakımından merkezî yönetimin denetimine tabidir. Merkezî yönetimin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde uyguladığı bu denetime ne ad verilir?

Seçenekler

A
İdari denetim
B
İdari vesayet sistemi
C
Siyasi denetim
D
Yerinden denetim
E
Fonksiyonel denetim
Açıklama:
Yerinden yönetim kuruluşları, yönetimde birliği sağlamak bakımından merkezî yönetimin denetimine tabidir. Merkezî yönetimin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde uyguladığı bu denetim yetkisine idarî vesayet denetimi adı verilir.

Soru 63

İl özel idaresinin genel karar organı hangisidir?

Seçenekler

A
İl özel idaresi
B
İl genel meclisi
C
İl encümeni
D
Vali
E
Belediye başkanı
Açıklama:
İl özel idaresinin genel karar organı il genel meclisidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin yürütme organıdır?

Seçenekler

A
Vali
B
Belediye başkanı
C
İl genel meclisi
D
İl encümeni
E
İl özel idaresi
Açıklama:
İl özel idaresinin yürütme organı validir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi il özel iradesinin icrai ve danışma niteliğinde görevleri gerçekleştirir?

Seçenekler

A
Vali
B
Belediye başkanı
C
İl özel idaresi
D
İl genel meclisi
E
İl encümeni
Açıklama:
İl özel idaresinin üç tür organı bulunmaktadır. Bunlar genel karar organı olan il genel meclisi,
yürütme organı olan vali ile icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan il encümenidir.
İl özel idaresinin üç tür organı bulunmaktadır. Bunlar genel karar organı olan il genel meclisi, yürütme organı olan vali ile icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan il encümenidir.

Soru 66

Hangisi il genel meclisinin görevlerinden değildir?

Seçenekler

A
Stratejik plân, yatırım ve çalışma programları, bütçe ve kesin hesabı görüşmek ve karara bağlamak
B
Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı ve belediye sınırları dışındaki alanların imar plânlarını görüşmek ve karara bağlamak
C
Borçlanmaya karar vermek
D
Norm kadro çerçevesinde il özel idaresinin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının
ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar vermek
E
Şartlı bağışları reddetmek
Açıklama:
Şartlı bağışları kabul etmek il genel meclisinin görevlerindendir.

Soru 67

İl genel meclisinin, il özel idare yönetimiyle ilgili dört tür bilgi edinme ve denetleme yolu vardır. Hangisi bunlardan değildir?

Seçenekler

A
Soru
B
Gensoru
C
Genel görüşme
D
Faaliyet raporunun değerlendirilmesi
E
Denetim komisyonu
Açıklama:
Gensoru İl genel meclisinin, il özel idare yönetimiyle ilgili dört tür bilgi edinme ve denetleme yollarından değildir?

Soru 68

Yerel yönetim birlikleri ile ilgili hangi bilgi yanlıştır?

Seçenekler

A
Birlikler kamu tüzel kişiliğine sahip olup kurulmaları isteğe bağlıdır.
B
Birliğin adı ve amacı, birlik meclisinin ve birlik encümeninin toplantı dönemleri, birliğin gelirleri, giderleri, bütçe ve çalışma programlarına ilişkin ve Kanunda sayılan diğer hususlar birlik tüzüğünde düzenlenir.
C
Birlik encümeni, birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin kendi üyeleri veya belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından, birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla seçecekleri üyelerden oluşur.
D
Yerel yönetim birliklerinin teşkilâtı, norm kadroya uygun olarak birlik teşkilâtı birlik müdürü, yazı işleri, malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanına göre kurulacak teknik işler biriminden oluşur.
E
Birlik başkanı, birlik idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanına benzer yetki ve görevleri kullanır. Birlik Başkanı, aynı zamanda birlik bütçesinin harcama yetkilisidir.
Açıklama:
Birlik meclisi, birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin kendi üyeleri veya belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından, birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla seçecekleri üyelerden oluşur.

Soru 69

Büyükşehir belediyeleri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Büyükşehir belediyesinin üç tür organı bulunmaktadır. Bunlar genel karar organı olan büyükşehir belediye meclisi, yürütme organı olan büyükşehir belediye başkanı ile icrai ve danışma niteliğinde görevleri bulunan büyükşehir belediye encümenidir.
B
Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediyesinin ve bazı hâllerde ilçe belediyelerinin karar organıdır.
C
Büyükşehir belediye meclisi, her ayın ikinci haftası büyükşehir belediye başkanının başkanlığında toplanır.
D
Büyükşehir belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir.
E
Büyükşehir belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine idarî
yargıya başvuramaz.
Açıklama:
Büyükşehir belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine idarî
yargıya başvurabilir.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, Kamu İdareleri'ne bir örnektir?

Seçenekler

A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Afyon Kocatepe Üniversitesi
C
Orman Genel Müdürlüğü
D
Vakıflar Genel Müdürlüğü
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
Kamu idareleri, yani devlet ve mahalli idareler birer kişi topluluğu, kamu kurumları ise mal topluluğudur. Diğer bir ifadeyle, kamu idarelerinde belli bir yerde yaşayan insanların oluşturduğu topluluğa tüzel kişilik tanınırken kamu kurumlarında belli bir amaca tahsis edilmiş mal varlığına tüzel kişilik tanınmıştır. Kamu kurumları, kamu idareleri tarafından kurulurlar ve onların vesayet denetimine tabidirler. Bu noktadan hareketle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Kamu İdarelerine örnek teşkil etmektedir. Diğer seçenekler kamu kurumları olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 2

Kamu kurumları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Çok çeşitli alanda uğraş verirler.
B
Tüzel kişiliğe sahiptir.
C
Faaliyet konuları bir kamu hizmetidir.
D
Faaliyet alanı bir hizmet ile sınırlıdır.
E
Zorunlu bir kuruluştur.
Açıklama:
Kamu tüzel kişileri ikiye ayrılır. Bunlar kamu idareleri ve kamu kurumlarıdır. Kamu
idareleri; “yerel yönetim ilkesine karşılık olmak üzere, belli bir yerde birlikte oturan insanların, ihtiyaçlarını karşılayan, çeşitli kamu hizmetlerini ve faaliyetlerini gören yerel yönetimi oluşturan teşkilât (örgüt) birimleri”dir. Kamu kurumları ise; “belirli bir ya da birkaç hizmet ya da faaliyeti yürütmekle görevli birimlerdir”. Tanımlardan da anlaşılacağı gibi, kamu idareleri çok çeşitli alanlarda uğraş vermelerine rağmen, kamu kurumlarının uğraş konusu belirli ve sınırlıdır. Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları ise:
• Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
• Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
• Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının
faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, Kamu Kurumları'na bir örnektir?

Seçenekler

A
Bakanlıklar
B
KİT'ler
C
İl Özel İdareleri
D
Belediyeler
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
Kamu idareleri, yani devlet ve mahalli idareler birer kişi topluluğu, kamu kurumları ise mal topluluğudur. Diğer bir ifadeyle, kamu idarelerinde belli bir yerde yaşayan insanların oluşturduğu topluluğa tüzel kişilik tanınırken kamu kurumlarında belli bir amaca tahsis edilmiş mal varlığına tüzel kişilik tanınmıştır. Kamu kurumları, kamu idareleri tarafından kurulurlar ve onların vesayet denetimine tabidirler. Bu noktadan hareketle, KİT'ler Kamu Kurumlarına örnek teşkil etmektedir. Diğer seçenekler kamu idareleri olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumları ve kamu idareleri arasındaki farkı ortaya koymaktadır?

Seçenekler

A
Kamu idareleri kamu kurumları tarafından kurulur.
B
Kamu idareleri kişiler topluluğu, kamu kurumları mal topluluğudur.
C
Kamu kurumları tüzel kişilik, kamu idareleri özel kişiliktir.
D
Kamu kurumları zorunlu bir kuruluş iken kamu idareleri değildir.
E
Kamu kurumlarının faaliyet alanı yer ile, kamu idarelerinin faaliyet alanı hizmet ile sınırlıdır.
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları:
• Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
• Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
• Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ayrıldıkları noktalar ise:
  • Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının
    faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır,
  • Kamu idareleri, yani devlet ve mahalli idareler birer kişi topluluğu, kamu kurumları ise mal topluluğudur.
Kamu kurumları, kamu idareleri tarafından kurulurlar ve onların vesayet denetimine tabidirler.
Doğru cevap B'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, İdarî Kamu Kurumları'na bir örnektir?

Seçenekler

A
Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.
B
Devlet Malzeme Ofisi
C
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
D
Türkiye İş Kurumu
E
Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Ülkemizde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK), Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğünü, İdarî Kamu Kurumlarına örnek olarak verebiliriz. A ve B seçenekleri İktisadi Kamu Kurumlarına örnek teşkil ederken; D ve E seçenekleri Sosyal Kamu Kurumlarına örnek teşkil etmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları'na bir örnektir?

Seçenekler

A
Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu
B
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
C
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
D
Türk Standartlar Enstitüsü
E
Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Ülkemizde Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumlarına örnek olarak, Yükseköğretim Kurumları, Üniversiteler, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Standartlar Enstitüsü, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü örnek olarak gösterilebilir. A, B ve C seçenekleri İktisadi Kamu Kurumlarına örnek teşkil ederken; E seçeneği ise Sosyal Kamu Kurumlarına örnek teşkil etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Milli Kamu Kurumları arasında yer alır?

Seçenekler

A
İETT
B
EGO
C
TÜBİTAK
D
ASKİ
E
İSKİ
Açıklama:
Millî kamu kurumları, devlet tarafından
kurulan ve devletin (merkezî idarenin) vesayet denetimine tâbi olan ülke düzeyinde
hizmet veren kamu kurumlarıdır.Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ birer mahallî kamu kurumudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 8

Temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasını sağlamak olan kurum türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal Kamu Kurumları
B
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
C
İdari Kamu Kurumları
D
İktisâdi Kamu kurumları
E
Mahalli Kamu Kurumları
Açıklama:
İktisâdi kamu kurumları, ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir. İktisâdi kamu kurumlarının temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasını sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 9

Bağımsız İdari Otoritelerin (BİO), denetledikleri kurumlarda hukuka aykırı bir durum ile karşılaştıklarında kullanacakları yetki, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Düzenleme Yetkisi
B
İzleme ve Denetim Yetkisi
C
Danışma Görevi
D
Uyuşmazlık Çözme Yetkisi
E
Yaptırım Uygulama Yetkisi
Açıklama:
Yaptırım Uygulama Yetkisi: Bağımsız İdari otoriteler (BİO) gözetim ve denetim yetkileri doğrultusunda hukuka aykırı bir durumla karşılaştıkları zaman doğrudan yaptırım uygulayabilirler. Bunun yanında yaptırım uygulama amacıyla yargı yoluna gitmeden önce ilgilileri uyarma, durumu kamuya açıklama ve durumlarını düzeltmeleri için gereken tedbirleri almalarını isteme yetkileri vardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Kamu Kurumlarından biridir?

Seçenekler

A
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
B
Türkiye Taş Kömürü Kurumu
C
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
D
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
E
T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Sosyal kamu kurumları, insanların sosyal güvenlik, çalışma, sağlık, emeklilik gibi sosyal
ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş bulunan kuruluşlardır. Örneğin T.C. Emekli
Sandığı Genel Müdürlüğü, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü, BAĞ-KUR, OYAK, İş
ve İşçi Bulma Kurumu sosyal kamu kurumları arasındadır. A ve B seçenekleri İktisâdi Kamu Kurumlarına; C ve D seçenekleri ise Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumlarına örnektir. Doğru cevap E'dir.

Soru 11

Elektrik, doğalgaz ve petrolün yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için düzenleme ve denetim sağlayan Bağımsız İdari Otorite (BİO), aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
B
Sermaye Piyasası Kurulu
C
Rekabet Kurumu
D
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
E
Kamu İhale Kurumu
Açıklama:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK): Elektrik, doğalgaz ve petrolün yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için; rekabet ortamında faaliyet gösterebilecek, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir enerji piyasası oluşturmak ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetim sağlamak EPDK’nin görevleri arasındadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 12

Bağımsız İdari Otoriteler ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Vesayet denetimine tabidirler.
B
Kanunla kurulurlar.
C
Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
D
Mali özerkliğe sahiptirler.
E
Parasal yaptırım uygulayabilirler.
Açıklama:
BİO’ların özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
• BİO’lar kanunla kurulur. Kamu tüzel kişiliğine ve malî özerkliğe sahiptirler. Bu
kurumlar hiyerarşi ve vesayet denetimine tabi değillerdir.
• BİO’lar hizmetin sunumundan çok, bir faaliyetin organizasyonu, düzenlenmesi ve
denetimi gibi işlevleri yerine getirirler.
• BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarda düzenleme yetkisini yerine getirirler.
Bunu yaparken; yönetmelik çıkarabilirler, karar, tebliğ gibi adlarla düzenlemeler
yapabilirler.
• BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarla ilgili kurum ve kuruluşlara danışma hizmeti
sunarlar. BİO’lar, yine kendi alanları ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünde yetkilendirilebilmektedirler.
• Kendi görevleri ile ilgili alanlarda idarî ve parasal yaptırımlar uygulama konusunda
geniş yetkilere sahiptirler.
Doğru cevap A'dır.

Soru 13

I. Sermaye Piyasası Kurulu
II. Üniversitelerarası Kurul
III. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
IV. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
V. Şeker Kurumu
Yukarıdakilerden hangileri Bağımsız İdari Otoriteler arasında yer alır?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve V
C
III ve IV
D
II ve IV
E
II ve V
Açıklama:
Ülkemizde dokuz adet bağımsız idarî otorite bulunmaktadır. Bugün, ülkemizde BİO
olarak; Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Rekabet Kurumu (RK), Telekomünikasyon Kurumu (TK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Kamu İhale Kurumu (KİK), Şeker Kurumu (ŞK) ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, Mahalli Kamu Kurumları'na bir örnektir?

Seçenekler

A
Telekomünikasyon Kurumu
B
İl Özel İdaresi İşletmeleri
C
Üniversitelerarası Kurul
D
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
E
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Ülkemizde Mahalli idareler; il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir. Mahalli Kamu Kurumları da bunlara bağlı çeşitli şirket ve işletmelerdir. Mahalli kamu kurumlarının en bilinen örneği İl Özel İdaresi ve Belediye Şirket ve İşletmeleridir. İl özel idaresi işletmeleri özel idarelerine gelir sağlamak için kurulan işletmelerdir. Bu kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabidirler. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 15

Nevşehir başta olmak üzere Kırşehir, Aksaray, Kırıkkale ve Niğde bölgesinde çalışmalar yürüten Bölgesel Kalkınma Ajansı, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orta Anadolu Kalkınma Ajansı
B
Serhat Kalkınma Ajansı
C
Ahiler Kalkınma Ajansı
D
Fırat Kalkınma Ajansı
E
Mevlâna Kalkınma Ajansı
Açıklama:
Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİ-KA): Nevşehir başta olmak üzere Kırşehir, Aksaray, Kırıkkale ve Niğde bölgesinde çalışmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 16

İl özel idaresinin kendi çalışmalarında kullandığı malları üreten işletme aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Seçenekler

A
Bölgesel Kamu Kurumu
B
Bağımsız İdari Otorite
C
Mahalli Kamu Kurumu
D
Sosyal Kamu Kurumu
E
İdari Kamu Kurumu
Açıklama:
Ülkemizde mahalli idareler; il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir. Mahalli kamu kurumları da bunlara bağlı çeşitli şirket ve işletmelerdir. Bu işletmelerin bir kısmı il özel idarelerinin kendi çalışmalarında kullandığı malları üretmektedir. Örneğin yol yapımında kullanılan kum, çakıl, taş gibi malzemeleri üreten özel idare işletmeleri özel idarelerin faaliyetlerine katkı sağlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 17

İzmir Kalkınma Ajansı, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı, Ahiler Kalkınma Ajansı gibi ajanslar aşağıdakilerden hangisinin örnekleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Mahalli Kamu Kurumları
B
Bağımsız İdare Otoriteleri
C
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
D
Bölgesel Kamu Kurumları
E
Sosyal Kamu Kurumları
Açıklama:
Bölgesel kamu kurumları, kurulduğu bölge halkına hizmet sunmak amacıyla kurulan
kamu kurumlarıdır. Ülkemizde yerel düzeyde faaliyette bulunan bölgesel kamu kurumlarının en bilinen örnekleri, GAP Bölge Kalkınma İdaresi ile Kalkınma Ajanslarıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları'ndan biri değildir?

Seçenekler

A
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu
B
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
C
Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği
D
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
E
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Açıklama:
Devlet Opera ve Balesi, 1309 sayılı kanun ile kurulmuş, ulusal opera ve bale topluluklarını bünyesinde barındıran, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir genel müdürlüktür. Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları arasında yer almaktadır; Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları'ndan biri değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları’nın genel işlevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi
B
Meslek mensuplarının çıkarlarının korunması
C
Meslekî faaliyetlerin belli standartlara uygun olarak yürütülmesi
D
Meslek ahlâkının korunması
E
Kuruluş amaçlarının dışında faaliyette bulunması
Açıklama:
Meslek örgütleri tanım ve amaçlarına dayalı olarak Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları’nın genel işlevlerini aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
  • Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi,
  • Mesleğin ve meslek mensuplarının çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi,
  • Meslekî faaliyetlerin belli standartlara uygun olarak yürütülmesinin sağlanması,
  • Meslek ahlâkının korunması,
  • Meslek mensupları arasında ve bunlar ile toplum arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi, bu amaçlar doğrultusunda ekonomik, siyasî, sosyal ve kültürel etkinliklerin gerçekleştirilmesi.
Anayasaya göre, meslek kuruluşlarının kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunmaması gerekmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 20

Meslek kuruluşları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Meslek kuruluşları kanunla kurulabilir.
B
Meslek kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
C
Meslek kuruluşları doğrudan bir kamu hizmeti görmemektedir.
D
Meslek kuruluşları kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteremezler.
E
Meslek kuruluşları devletin denetim ve gözetimine tabi değildir.
Açıklama:
Anayasaya göre, meslek kuruluşları doğrudan doğruya kamu kurumu değil, kamu kurumu niteliğinde sayılan kuruluşlardır. Anayasanın 135’inci maddesi gereğince kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ancak kanunla kurulabilmektedir. Meslek kuruluşların kuruluş amaçları Anayasanın 135’inci maddesinde ve kuruluş kanunlarında düzenlenmiş olup Anayasaya göre, meslek kuruluşlarının kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunmaması gerekmektedir. Meslek kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahiptirler. Bunların kamu tüzel kişiliği doğrudan Anayasa ve yasalardan doğmaktadır. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, yapı itibarıyla diğer kamu kurumlarından farklı olarak doğrudan doğruya bir kamu hizmeti görmemektedir. Devletin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinde idarî ve malî denetimi söz konusudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 21

1. Kamu kurumları bir kamu idaresine bağlıdır.
2. Özel kişiler tarafından kamu kurumu kurulamaz.
3. Bir kamu kurumu başka bir kamu kurumu tarafından kurulabilir.
Yukarıda kamu kurumları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1,2 ve 3
Açıklama:
Kamu kurumları bir kamu idaresine bağlıdır. Kamu kurumları, kendisini kuran herhangi bir kamu idaresine bağlıdır. Buna hukukta bağlılık ilkesi denir. Bu yönüyle kamu kurumları, bir kamu idaresinin belli bir hizmet alanında faaliyet gösteren bir kolu veya uzantısı durumundadır.
Kamu kurumlarında bağlılık ilkesinden doğan aşağıdaki gibi bazı sonuçlar vardır:
• Kamu kurumları, ancak bir kamu idaresi tarafından kurulabilir. Özel kişiler tarafından kamu kurumu kurulamaz. Aynı şekilde bir kamu kurumu başka bir kamu kurumu tarafından kurulamaz. Kamu kurumları ancak kanunla veya kanunun verdiği yetkiye bağlı olarak kurulabilir.
• Kamu kurumları, kendisini kuran kamu idaresinin idarî vesayetine tabidir. Kamu kurumu ile kendini kuran kamu idaresi arasında vesayet ilişkisi vardır. Örneğin, üniversiteler, devlet tarafından ve devlet ile aralarında bağlılık ilkesine dayalı olarak kurulur ve devletin idarî vesayeti altındadır. Tam bir özerklikten söz edilemez.

Soru 22

Belli bir alanda faaliyette bulunan ve yerel kamu yönetimlerine bağlı kurumlar ne olarak adlandırılırlar?

Seçenekler

A
Kamu idaresi
B
Genel kamu kurumu
C
Özel kamu kurumu
D
Milli kamu kurumu
E
Mesleksel kuruluşlar
Açıklama:
Özel kamu kurumları ise belli bir alanda faaliyette bulunan ve yerel kamu yönetimlerine bağlı kurumlardır. Örneğin, İstanbul Belediyesine bağlı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) özel kamu kurumudur.

Soru 23

Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klâsik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
İdari kamu kurumları
B
İktisadi kamu kurumları
C
Sosyal kamu kurumları
D
Bilimsel ve teknik kamu kurumları
E
Kültürel kamu kurumları
Açıklama:
İdarî kamu kurumları; “kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klâsik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlardır.

Soru 24

Ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İdari kamu kurumları
B
İktisadi kamu kurumları
C
Bilimsel ve teknik kamu kurumları
D
Sosyal kamu kurumları
E
Kültürel kamu kurumları
Açıklama:
İktisâdi kamu kurumları, ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi idari kamu kurumlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK)
B
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
C
Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü
D
Orman Genel Müdürlüğü
E
Türkiye Ziraî Donatım Kurumu
Açıklama:
Ülkemizde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK), Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğünü, idarî kamu kurumlarına örnek olarak verebiliriz. Türkiye Zirai Donatım Kurumu ise bir iktisadi devlet teşekkülüdür.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi bağımsız idari otoritelerin (BİO) özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
BİO’lar kanunla kurulur.
B
BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarda düzenleme yetkisini yerine getirirler.
C
BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarla ilgili kurum ve kuruluşlara danışma hizmeti sunarlar.
D
BİO’lar genellikle faaliyet organizasyonu işlevini değil, bir hizmetin sunumu işlevini yerine getirirler.
E
Kendi görevleri ile ilgili alanlarda idarî ve parasal yaptırımlar uygulama konusunda geniş yetkilere sahiptirler.
Açıklama:
BİO’ların özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
• BİO’lar kanunla kurulur. Kamu tüzel kişiliğine ve malî özerkliğe sahiptirler. Bu kurumlar hiyerarşi ve vesayet denetimine tabi değillerdir.
• BİO’lar hizmetin sunumundan çok, bir faaliyetin organizasyonu, düzenlenmesi ve denetimi gibi işlevleri yerine getirirler.
• BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarda düzenleme yetkisini yerine getirirler. Bunu yaparken; yönetmelik çıkarabilirler, karar, tebliğ gibi adlarla düzenlemeler yapabilirler.
• BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarla ilgili kurum ve kuruluşlara danışma hizmeti sunarlar. BİO’lar, yine kendi alanları ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünde yetkilendirilebilmektedirler.
• Kendi görevleri ile ilgili alanlarda idarî ve parasal yaptırımlar uygulama konusunda geniş yetkilere sahiptirler.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi meslek örgütlerinin genel işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi
B
Mesleğin ve meslek mensuplarının çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi
C
Meslek ahlâkının korunması
D
Meslek mensuplarının kendilerine ve ailelerine sosyal ve finansal yardımda bulunulması
E
Meslekî faaliyetlerin belli standartlara uygun olarak yürütülmesinin sağlanması
Açıklama:
Meslek örgütleri tanım ve amaçlarına dayalı olarak söz konusu örgütlerin genel işlevlerini aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
• Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi,
• Mesleğin ve meslek mensuplarının çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi,
• Meslekî faaliyetlerin belli standartlara uygun olarak yürütülmesinin sağlanması,
• Meslek ahlâkının korunması,
• Meslek mensupları arasında ve bunlar ile toplum arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi, bu amaçlar doğrultusunda ekonomik, siyasî, sosyal ve kültürel etkinliklerin gerçekleştirilmesi

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde bağımsız idari otoritelere örnektir?

Seçenekler

A
Devlet Malzeme Ofisi
B
Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.
C
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
D
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş
E
Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK)
Açıklama:
Ülkemizde dokuz adet bağımsız idarî otorite bulunmaktadır. Bugün, ülkemizde BİO olarak; Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Rekabet Kurumu (RK), Telekomünikasyon Kurumu (TK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Kamu İhale Kurumu (KİK), Şeker Kurumu (ŞK) ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) gösterilebilir.
C şıkkı hariç diğer seçeneklerdeki kuruluşlar iktisadi devlet teşekkülüdür.

Soru 29

1. İl özel idaresi işletmeleri özel idarelerine gelir sağlamak için kurulan işletmelerdir.
2. Bu kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabidirler.
3. İl özel idaresi ve belediye şirketlerinin kendilerini kuran il özel idaresinden veya belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği yoktur.
Yukarıda il özel idaresi ve belediye şirket ve işletmeleriyle ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Mahalli kamu kurumlarının en bilinen örneği İl Özel İdaresi ve Belediye Şirket ve İşletmeleridir. İl özel idaresi işletmeleri özel idarelerine gelir sağlamak için kurulan işletmelerdir. Bu kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabidirler. İl özel idaresi ve belediye şirketlerinin kendilerini kuran il özel idaresinden veya belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği vardır.

Soru 30

1. Yükseköğretim Kurulu Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu ve Üniversitelerarası Kurul tarafından seçilecek yedişer üyeden oluşmaktadır.
2. Kurul üyeliği dört yıl olup süresi sona eren üyelerin yeniden seçilmesi mümkün değildir.
3. Yükseköğretim Kurulu organları Genel Kurul, Başkan ve Yürütme Kurulundan oluşur.
Yukarıda Yüksek öğretim kuruluyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1,2 ve 3
Açıklama:
Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yüksek öğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, 2547 sayılı Kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip olan kuruluştur. Yükseköğretim Kurulu Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu ve Üniversiteler arası Kurul tarafından seçilecek yedişer üyeden oluşmaktadır. Kurul üyeliği dört yıl olup süresi sona eren üyelerin yeniden seçilmesi mümkündür. Yükseköğretim Kurulu organları Genel Kurul, Başkan ve Yürütme Kurulundan oluşur.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız İdarî Otoritelerin görev ve yetkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Düzenleme yetkisi
B
İzleme ve denetim yetkisi
C
Yasal düzenleme genişletme yetkisi
D
Yaptırım uygulama yetkisi
E
Danışma görevi
Açıklama:
Bağımsız İdarî Otoritelerin Görev ve Yetkileri
Bilindiği gibi BİO’lar kamusal hayatta hassas sektörlerde düzenleme ve denetim gibi önemli işlevleri yerine getirirler. Bu kurumların sahip olduğu görev ve yetkiler ülkeler arasından farklılık gösterse de genel olarak bizim ülkemizde BİO’ların görev ve yetkileri aşağıdaki gibidir:
Düzenleme Yetkisi: BİO’ların kuruluş ve görevlerine ilişkin kanunlarda, görev alanları belirtildikten sonra ilgili kanunun uygulanmasını sağlamak amacıyla BİO’lara düzenleme yetkisi verilmiştir. BİO’lar buna dayanarak kendi görev alanlarında ilgili düzenleyici işlemler yapabilirler ve kurallar koyabilirler. Ancak BİO düzenleme yetkisini kullanarak yapacağı işlemlerle yasal düzenlemenin sınırını daraltamaz veya genişletemez.
İzleme ve Denetim Yetkileri: BİO’lar görev alanlarındaki durumu izlemek, bu nedenle ihtiyacı olan bilgi ve belgeleri ilgililerden istemek, ilgililerin bilgisine başvurmak ve gerektiği zaman yerinde incelemeler yapmak gibi yetkilere sahiptirler.
Yaptırım Uygulama Yetkileri: BİO’lar gözetim ve denetim yetkileri doğrultusunda hukuka aykırı bir durumla karşılaştıkları zaman doğrudan yaptırım uygulayabilirler. Bunun yanında yaptırım uygulama amacıyla yargı yoluna gitmeden önce ilgilileri uyarma, durumu kamuya açıklama ve durumlarını düzeltmeleri için gereken tedbirleri almalarını isteme yetkileri vardır.
Danışma Görevleri: BİO’ların kendi görev alanına giren konularda ilgili bakanlıklara ve benzer statüdeki diğer kuruluşlara görüş bildirme, danışmalık yapma gibi görevleri vardır.
Uyuşmazlık Çözme Yetkisi: BİO’lar, daha çok teknik alanlarda faaliyet göstermektedirler. Bu alanlarda bir uyuşmazlık çıktığında yargı yoluna giderek söz konusu uyuşmazlığı çözmeye çalışmak uzun zaman alacağı için BİO’lara uyuşmazlıkları çözme yetkisi tanınmıştır.

Soru 32

Kamu kurumları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Faaliyet konuları sınırsızdır.
B
Ayrı bir mal varlığına sahip değillerdir.
C
Mal değil kişi topluluğudurlar.
D
Kamu idareleri tarafından kurulurlar.
E
Genellik ilkesi egemendir.
Açıklama:
Kamu idareleri tarafından kurulurlar. Diğer şıklar yanlıştır.

Soru 33

Faaliyetleri belirli bir bölgeyle sınırlı olan kamu kurumlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bağımlı İdarî Otoriteler
B
Bağımsız İdarî Otoriteler
C
Sosyal Kamu Kurumları
D
Mahalli Kamu Kurumları
E
İdarî Kamu Kurumları
Açıklama:
Ülkemizde mahalli idareler; il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir. Mahalli kamu kurumları da bunlara bağlı çeşitli şirket ve işletmelerdir. Ülkemizde bazı kamu kurumları ülkenin genelinde hizmet görürken, bazıları sadece belli bir yörede hizmet görürler. Faaliyetleri belli bir bölgeyle sınırlı olan kamu kurumlarına Mahalli Kamu Kurumları denmektedir. Mahalli kamu kurumlarını genellikle bir mahalli kamu idaresi kurar ve o idareye vesayet bağı ile bağlıdırlar. Örneğin İstanbul Belediyesine bağlı, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) gibi. Mahalli kamu kurumları arasında; İl Özel İdaresi ve Belediye Şirket ve işletmeleri de vardır. Aşağıda bu kurumlar üzerinde kısaca durulacaktır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumunun kamu tüzel kişiliğine sahip olmasının doğurduğu sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Tek yanlı işlemler yapabilir.
B
Re’sen icra yetkisine sahip değildir.
C
Malları haczedilemez.
D
Kamulaştırma yetkisine sahiptir.
E
İdarî sorumluluğa tabidir.
Açıklama:
Kamu kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olması bazı sonuçlar doğurur. Bu sonuçları aşağıdaki gibi açıklayabiliriz:
  • Kamu kurumları, bir kamu tüzel kişisi olmaları nedeniyle tek yanlı işlemler yapabilirler. Tek yanlı işlemler, kamu kurumlarına özel kişiler hakkında onların rızasına aykırı olarak veya rızalarına bakmaksızın icrai kararlar almak gibi hukukî sonuçlar doğuran işlemler yapabilirler.
  • Kamu kurumları re’sen (kendiliğinden) icra yetkisine sahiptir. Özel hukuk tüzel kişilerinin icra haklarını kullanabilmeleri için mahkemelere ve icra dairelerine başvurmaları gerekirken kamu kurumları aldığı kararlar doğrultusunda cebren icra yoluna başvurabilirler.
  • Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirirler.
  • Kamu kurumlarının malları, kamu malı statüsüne tabidir. Bu mallar özel ve ayrıcalıklı bir himaye (korunma) görür.
  • Kamu kurumlarının faaliyetlerinden doğan gelirleri, kamu geliri statüsündedir. Bu gelirlerin tahsilinde özel usuller uygulanır.
  • Kamu kurumlarının malları haczedilemez, yani kamu malları hakkında özel hukukun cebri icra yollarına başvurulamaz. Ayrıca kamu kurumunun iflâsı istenemez.
  • Kamu kurumlarının personeli kamu görevlisi niteliğindedir.
  • Kamu kurumları kamulaştırma yetkisine sahiptir. İdarî nitelikte sözleşme yapabilirler.
  • Kamu kurumları özel kuruluşlar gibi faaliyetlerinden dolayı vergilendirilemezler. Bunların gelir getirici faaliyetleri için vergi muafiyeti tanınmıştır.
  • Kamu kurumları kendi taşınmaz malları üzerinde yaptığı inşaat ve tamirat işleri, bayındırlık işi olarak kabul edilebilir.
  • Kamu kurumları faaliyetlerinden dolayı idarî sorumluluğa tabidir.

Soru 35

Bölgesel kamu kurumları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
GAP, entegre bir kalkınma projesidir.
B
GAP 10 ili kapsar.
C
GAP, KOBİ desteği sağlar.
D
Kalkınma ajansının internet sitesi yoktur.
E
Kurtuluş Savaşı’nda gündeme gelmiştir.
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek, bu bölge ile diğer bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını ortadan kaldırmak GAP Bölge Kalkınma İdaresinin genel hedefidir. Bölgenin kırsal alandaki verimliliği ve istihdam imkânlarını artırmak, sosyal istikrar, ekonomik büyüme gibi milli kalkınma hedeflerine katkıda bulunmak GAP’ın temel amaçları arasındadır. GAP, çok sektörlü, entegre ve sürdürülebilir bir kalkınma anlayışı ile kurulmuş bölgesel kalkınma projesidir. Proje alanıFırat ve Dicle havzaları ile Yukarı Mezopotamya ovalarında yer alan 9 ili (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) kapsamaktadır.

Soru 36

Ekonomi ve sanayi alanında faaliyet gösteren ofis, banka, şirket şeklindeki kamu kurumlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kamu teşebbüsleri
B
Mesleksel kuruluşlar
C
Genel kamu kurumları
D
İdarî kamu kurumları
E
Sosyal kamu kurumları
Açıklama:
Kamu kurumları, hukuksal yapıları ve özerklik dereceleri bakımından da bir ayrıma tabi tutulabilir. Bu ayrıma göre kimi kamu kurumları devlet dairesi biçimindedir. Örgütleri, merkez idaresinin iç örgütlerine benzer. Organları merkezin atadığı ve bir bölümü merkezin hiyerarşik denetimine bağlı memurlardır. Bunların icrai karar alma yetkisi memurluk çevresiyle sınırlıdır. Bunlar idare örgütü içinde kamu kurumlarının en bilinen türünü oluştururlar. İkinci tür kamu kurumları ise mesleksel kuruluşlardır. Ticaret ve Sanayi Odaları bu tür kurumların en bilinen örnekleridir. Üçüncü tür kamu kurumları ise ekonomi ve sanayi alanında faaliyet gösteren ofis, banka, şirket şeklindeki kamu kurumlarıdır. Bunlara Ticarî ve Sanayi Kamu Kurumları veya Kamu Teşebbüsleri denilmektedir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlara örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
B
Türk Tabipleri Birliği
C
Toprak Mahsulleri Ofisi
D
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
E
Türkiye Zirai Donatım Kurumu
Açıklama:
Kamu Kurumu Niteliğindeki Mesleki Kuruluşların hangi kuruluşlar olduğuna ilişkin literatürde farklı yaklaşımlar olsa da Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) kaldırılmadan önce TODAİE tarafından kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlar ve kurumlar aşağıdaki gibi belirllenmişti: Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB), Türk Eczacılar Birliği (TEB), Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK), Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türk Veteriner Hekimleri Birliği, Türkiye Barolar Birliği (TBB), Türkiye Noterler Birliği, Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB),Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TZOB), Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Tarım ve Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi TÜBİTAK’ın amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ülkemizin rekabet gücünü artırmak.
B
Bilim ve teknoloji politikaları geliştirmek.
C
Araştırma faaliyetlerini desteklemek.
D
Bilim ve teknoloji kültürü oluşturmak.
E
Kamu yöneticileri yetiştirmek.
Açıklama:
Kurumun misyonuna göre temel amaçlarının şunlar olduğu anlaşılmaktadır:
  • Ülkemizin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli kılmak,
  • Ulusal önceliklerimiz doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları geliştirmek,
  • Araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek ve yürütmek,
  • Bilim ve teknoloji kültürü oluşturmak.

Soru 39

Aşağıdaki meslek kuruluşlarının özellikleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Doğrudan doğruya kamu kurumudurlar.
B
Kanunla kurulma zorunlulukları yoktur.
C
İlgili meslek kuruluşuna üyelik zorunludur.
D
Ayrı bir bütçeleri yoktur.
E
Kamusal güç ve ayrıcalıkları yoktur.
Açıklama:
İlgili Meslek Kuruluşuna Üye Olma Zorunluluğunun Bulunması. Kanunda belirtilen meslek mensuplarının ilgili meslek kuruluşuna üye olmaları zorunludur. Ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadî teşebbüslerinde aslî ve sürekli görevlerde çalışanlar bakımından meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmamakta, bunlar isterlerse meslek kuruluşlarına üye olabilmektedir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız İdarî Otoritelerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Vesayet denetimine tabidir.
B
Hiyerarşik denetime tabidir.
C
Malî özerkliğe sahiptir.
D
Kanunla kurulmaz.
E
Yönetmelik çıkaramaz.
Açıklama:
BİO’ların özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
  • BİO’lar kanunla kurulur. Kamu tüzel kişiliğine ve malî özerkliğe sahiptirler. Bu kurumlar hiyerarşi ve vesayet denetimine tabi değillerdir.
  • BİO’lar hizmetin sunumundan çok, bir faaliyetin organizasyonu, düzenlenmesi ve denetimi gibi işlevleri yerine getirirler.
  • BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarda düzenleme yetkisini yerine getirirler. Bunu yaparken; yönetmelik çıkarabilirler, karar, tebliğ gibi adlarla düzenlemeler yapabilirler.
  • BİO’lar faaliyette bulundukları alanlarla ilgili kurum ve kuruluşlara danışma hizmeti sunarlar. BİO’lar, yine kendi alanları ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünde yetkilendirilebilmektedirler.
  • Kendi görevleri ile ilgili alanlarda idarî ve parasal yaptırımlar uygulama konusunda geniş yetkilere sahiptirler.

Soru 41

Kamu kurumlarının örgüt (teşkilât) yapısını oluşturan iki temel faktörü vardır; bunlardan ilki kamu ------ örgütlenmesi, diğeri ise kamu ------- örgütlenmesidir.
Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yerleri sırasıyla ve doğru olarak tamamlayan kelimeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
iç - dış
B
hizmetlerinin - otoritesinin
C
tüzel - özel
D
personelinin - kurumlarının
E
merkezi - yerel
Açıklama:
Kamu kurumlarının örgüt (teşkilât) yapısını oluşturan iki temel faktörü vardır; bunlardan ilki kamu hizmetlerinin örgütlenmesi, diğeri ise kamu otoritesinin örgütlenmesidir.

Soru 42

  1. Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması
  2. Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları
  3. Faaliyet alanlarının sınırsız olması
  4. Zorunlu bir kuruluş olmaları
  5. Yasama-yargı-yürütme organlarından oluşmaları
Yukarıdakilerden hangileri kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I,II ve IV
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları ise:
  • Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
  • Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
  • Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ayrıldıkları noktaları ise aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
  • Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır,
  • Devlet faaliyetlerini ülke geneline yayan bir kamu idaresidir,
  • Bir kamu idaresi olarak devlet, yasama-yargı-yürütme organlarından oluşan topluluk değil, sadece yürütme, başka bir deyişle merkezden yönetime verilen isimdir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi idari kamu kurumlarından biridir?

Seçenekler

A
Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.
B
Vakıflar Genel Müdürlüğü
C
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Çay-Kur)
D
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
E
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İdari kamu kurumları; “kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klasik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlardır. Bu tür faaliyetler, ilgili kamu idarelerince doğrudan doğruya ve kendi personel, bütçe ve araçlarıyla yürütülür. Ülkemizde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK), Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğünü, idari kamu kurumlarına örnek olarak verebiliriz. Bunlar kamu idarelerinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğe, mal varlığına ve ayrı bir bütçeye sahip olmaları ile merkezi idareden ayrılır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi iktisadi kamu kurumlarından biridir?

Seçenekler

A
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
B
Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü
C
Kara yolları Genel Müdürlüğü
D
Devlet Malzeme Ofisi
E
TÜBİTAK
Açıklama:
İktisadi Devlet Teşekkülü konusunda çıkarılan 233 sayılı KHK’nin 2. maddesinin 3. fıkrasına göre “iktisadi devlet teşekkülü”; “sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsü”dür şeklinde tanımlanmıştır. Örneğin; Türkiye İhracat Kredi Bankası AŞ., Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Çay-Kur), Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Devlet Malzeme Ofisi, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK), Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ), Türkiye Taş Kömürü Kurumu, Türkiye Kömür İşletmeleri, Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye Zirai Donatım Kurumu, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) birer iktisadi devlet teşekkülüdür.

Soru 45

“Her şeyi üstlenen ve yapan devlet” anlayışı yerine, neoliberalizmin “her şeyi rasyonel ölçütlerde denetleyen ve bazı istisnai şeyleri bizzat üstlenen ve yapan” devlet anlayışının ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisinin oluşmasına neden olmuştur?

Seçenekler

A
Sosyal Kamu Kurumları
B
Bağımsız idari otoriteler
C
Mahalli Kamu Kurumları
D
Mesleksel kuruluşlar
E
İdari Kamu Kurumları
Açıklama:
Bağımsız İdarî Otoriteler (BİO)’ların ortaya çıkmasının arkasındaki temel neden “her şeyi üstlenen ve yapan devlet” anlayışı yerine, neoliberalizmin “her şeyi rasyonel ölçütlerde denetleyen ve bazı istisnai şeyleri bizzat üstlenen ve yapan” devlet anlayışıdır.

Soru 46

  1. Sosyal kamu kurumları
  2. İl özel idareleri
  3. Belediyeler
  4. Köyler
  5. Bağımsız İdari Otoriteler
Yukarıdakilerden hangileri ülkemizde bulunan mahalli idarelerdir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Ülkemizde mahalli idareler; il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.

Soru 47

  1. Yerel mali kuruluşlar oluşturmak
  2. Yerel idarelere danışmanlık desteği sağlamak
  3. Yerel kaynakların harekete geçirilmesini sağlamak
  4. Girişimci ve KOBİ desteği sağlamak
  5. Altyapı ve çevre projeleri gerçekleştirmek
Yukarıda yer alan ifadelerden hangileri kalkınma ajanslarının kurulma gerekçeleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve V
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
25.01.2006 tarihinde kabul edilen 5449 numaralı kanun, 08.02.2006 tarih ve 26074 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kanunun amacı şu şekilde belirlenmiştir. “Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun amacı; kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle, ulusal kalkınma planı ve programlarda öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak üzere oluşturulacak kalkınma ajanslarının kuruluş, görev ve yetkileri ile koordinasyonuna ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir” şeklinde belirlenmiştir. Kanundan küresel rekabet sürecinde kalkınma ajanlarının aşağıdaki gerekçelerle kurulduğu anlaşılmaktadır:
  • Yerel girişimciliği desteklemek,
  • Yerel kaynakların harekete geçirilmesini sağlamak,
  • Yerel potansiyellere bağlı olarak sektörel uzmanlaşmayı sağlamak,
  • Yerel imkanların rekabet gücünün arttırılmasını sağlamak,
  • Girişimci ve KOBİ desteği sağlamak,
  • Devlet yardımlarını uygulama, kırsal kalkınma faaliyetlerini desteklemek,
  • Altyapı ve çevre projeleri gerçekleştirmek.

Soru 48

Kalkınma ajansları aşağıdakilerden hangisinin kararı ile kurulur?

Seçenekler

A
TBMM
B
Bakanlar Kurulu
C
Sanayi ve Teknoloji Bakanı
D
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı
E
Valilik
Açıklama:
Kalkınma ajanslarının kuruluşuyla ilgili kanunun 3. maddesinde ajansların kuruluşunun genel kuralları “Ajanslar, bölgeler esas alınarak, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur” şeklinde belirtilmiştir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Şeker Kurumu
B
Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı
C
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
D
Türkiye Zirai Donatım Kurumu
E
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Açıklama:
Kamu Kurumu Niteliğindeki Mesleki Kuruluşların hangi kuruluşlar olduğuna ilişkin literatürde farklı yaklaşımlar olsa da Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) kaldırılmadan önce TODAİE tarafından kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlar ve kurumlar aşağıdaki gibi belirlenmişti: Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB), Türk Eczacılar Birliği (TEB), Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK), Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türk Veteriner Hekimleri Birliği, Türkiye Barolar Birliği (TBB), Türkiye Noterler Birliği, Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB), Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TZOB), Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Tarım ve Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği.

Soru 50

  1. Belli bir mesleğe mensup olanlara yönelik olarak kurulmuş olmak
  2. Kuruluşların organlarının, ilgili bakanlıkça seçilmesi
  3. İlgili meslek kuruluşuna üye olma zorunluluğunun olmaması
  4. İdarî ve malî özerkliğe sahip olmak
  5. Şahıs topluluğu niteliğinde kurulmuş olmak
Yukarıdakilerden hangileri kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ortak özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
I, II ve III
C
I, IV ve V
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Meslek kuruluşlarının özellikleri şunlardır:
  • Kamu Kurumu Niteliğinde Olmak
  • Kanunla Kurulmuş Olmak
  • Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip Olmak
  • Belli Bir Mesleğe Mensup Olanlara Yönelik Olarak Kurulmuş Olmak
  • Muayyen Bazı Amaçlar Doğrultusunda Faaliyette Bulunmak
  • Kuruluş Amaçları Dışında Faaliyet Gösterememek
  • Kuruluşların Organlarının Kendi Üyeleri Tarafından Seçilmesi
  • İlgili Meslek Kuruluşuna Üye Olma Zorunluluğunun Bulunması
  • İdarî ve Malî Özerkliğe Sahip Olmak
  • Devletin Gözetim ve Denetimine Tabi Olmak
  • Kamusal Bazı Güç, Yetki ve Ayrıcalıklara Sahip Olmak
  • Müstakil Bir Bütçeye Sahip Olmak
  • Üyelerine Disiplin Cezası Verebilme Yetkisini Haiz Olmak
  • Şahıs Topluluğu Niteliğinde Kurulmuş Olmak
  • Faaliyet Alanları ve Meslekler İtibarıyla Çeşitlilik Göstermek
  • Üyelerin Ödentileriyle Finanse Edilmek

Soru 51

I.Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması
II.Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları
III.Zorunlu bir kuruluş olmaları
IV.Faaliyet alanlarının belli bir yer ile sınırlandırmaları
V.Devletin faaliyetlerini ülke geneline yayan bir kamu idaresi olması
Yukarıda verilen maddelerden hangileri kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktalarındandır?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
II,III,V
C
I,II,III
D
III,IV,V
E
I,III,IV.V
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları:
• Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
• Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
• Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ayrıldıkları noktaları ise aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
• Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır,
• Devlet faaliyetlerini ülke geneline yayan bir kamu idaresidir,
• Bir kamu idaresi olarak devlet, yasama-yargı-yürütme organlarından oluşan topluluk değil, sadece yürütme, başka bir deyişle merkezden yönetime verilen isimdir.
Doğru yanıt C'dir. Diğer seçenekler ayrıldıkları noktaları ifade etmektedir.

Soru 52

I.Kamu kurumları tüzel kişidirler
II.Hak ve fiil ehliyetine sahiptirler
III.Kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı olabilirler
IV.Kamu kurumları merkezî idare veya mahalli idareler tarafından kurulurlar
V.Ayrı bir mal varlığına ve ayrı bir bütçeye ve kendilerine has bir personele sahiptirler
Yukarıda kamu kurumları ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
I,II,IV
C
II,III,V
D
I,II,III,IV
E
I,II,V
Açıklama:
Tüm seçenekler kamu kurumları ile ilgili olarak verilen bilgilerdir.Doğru yanıt A'dır.

Soru 53

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi mahallî kamu kurumlarına örnek verilebilir?

Seçenekler

A
Orman Genel Müdürlüğü
B
Vakıflar Genel Müdürlüğü
C
İSKİ
D
Üniversiteler
E
TÜBİTAK
Açıklama:
Kamu kurumları, faaliyet gösterdikleri coğrafî alan bakımından “Millî Kamu Kurumları” ve “Mahallî Kamu Kurumları” olarak ikiye ayrılır. Millî kamu kurumları, devlet tarafından kurulan ve devletin (merkezî idarenin) vesayet denetimine tâbi olan ülke düzeyinde hizmet veren kamu kurumlarıdır. Örneğin Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ birer mahallî kamu kurumudur.Doğru yanıt C'dir.

Soru 54

I.İdari Kamu Kurumları
II.Bilimsel Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
III.İktisadi Kamu Kurumları
IV.Genel Kamu Kurumları
V.Sosyal Kamu Kurumları
Yukarıda verilen kamu kurumlarından hangileri faaliyet konuları bakımından gruplanabilir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III,V
C
I,III,IV
D
III,IV,V
E
I,III,IV,V
Açıklama:
Kamu kurumları faaliyet konuları bakımından dört grupta incelenebilir. Bunlar; İdarî Kamu Kurumları, İktisâdi Kamu Kurumları, Sosyal Kamu Kurumları ile Bilimsel, Teknik Ve Kültürel Kamu Kurumlarıdır. Doğru yanıt B'dir.

Soru 55

I.Düzenleme Yetkisi
II.İzleme ve Denetim Yetkileri
III.Araştırma ve Geliştirme Yetkisi
IV.Danışma Görevleri
V.Uyuşmazlık Çözme Yetkisi
VI.Yaptırım Uygulama Yetkileri
Bağımsız İdarî Oritelerin (BİO’ların) görev ve yetkileri yukarıda verilen maddelerden hangileridir?

Seçenekler

A
I,III,V,VI
B
I,II,III,IV,V,VI
C
II,III,IV
D
I,II,IV,V,VI
E
II,III,IV,V
Açıklama:
  • Düzenleme Yetkisi
  • İzleme ve Denetim Yetkileri
  • Yaptırım Uygulama Yetkileri
  • Danışma Görevleri
  • Uyuşmazlık Çözme Yetkisi
Doğru yanıt D'dir.

Soru 56

I.Mahalli kamu kurumlarının en bilinen örneği İl Özel İdaresi ve Belediye Şirket ve İşletmeleridir.
II.İl özel idaresi işletmeleri özel idarelerine gelir sağlamak için kurulan işletmelerdir.
III.İl özel idaresi ve belediye şirketlerinin kendilerini kuran il özel idaresinden veya belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği vardır.
IV.Kamu gücü ayrıcalık veya yükümlülükleriyle de donatılmışlar ise birer kamu tüzel kişisi olabilirler.
V.“Mahallî Kamu Kurumu” olarak Türkiye Cumhuriyeti idarî teşkilâtı içinde yerlerini alırlar.
VI. Mahallî kamu kurumu olan bu şirketler “kamu kurumu” oldukları için bunlara “kamu idaresi” de denebilir.
İl Özel İdaresi ve Belediye Şirket ve İşletmeleri ile ilgili olarak yukarıda verilen maddelerden hangileri söylenebilir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,II,III,IV,V
C
I,III,IV,V
D
II,III,IV,VI
E
I,III,V,VI
Açıklama:
Mahallî kamu kurumu olan bu şirketler “kamu kurumu” oldukları için bunlara “kamu idaresi” denemez. Doğru yanıt B'dir.

Soru 57

“Siyasal organlardan bağımsız, temel hak ve özgürlüklerle, ekonomik etkinlik alanlarında düzenleme, denetleme ve yönlendirme görevi yapan, özel güvencelere sahip, malî özerkliği haiz, özerk bütçeli kamu tüzel kişileridir."
Yukarıda verilen tanım hangi seçenekle ilgilidir?

Seçenekler

A
İdarî Kamu Kurumları
B
Kamu Tüzel Kişileri
C
İktisâdi Kamu Kurumları
D
Bağımsız İdarî Otoriteler
E
Yüksek Öğretim Kurulu
Açıklama:
Bağımsız İdarî Otoriteler (BİO’lar); “siyasal organlardan bağımsız, temel hak ve özgürlüklerle, ekonomik etkinlik alanlarında düzenleme, denetleme ve yönlendirme görevi yapan, özel güvencelere sahip, malî özerkliği haiz, özerk bütçeli kamu tüzel kişileri” olarak tanımlanabilir.Doğru yanıt D'dir.

Soru 58

I.Toplumsal Yapı
II.Tarım Sektörü
III.İstihdam
IV.Sanayi
V.Eğitim Sektörü
VI.Nüfus
2010-2012 dönemini kapsayan GAP Eylem Planı’nda GAP’ın politika hedeflerini gösteren alanlar hangileridir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,II,III,V,VI
C
I,II,V
D
III,IV,V,VI
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
2010-2012 dönemini kapsayan GAP Eylem Planı’nda GAP’ın politika hedefleri farklı alanlar itibariyle aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
  • Toplumsal Yapı
  • Tarım Sektörü
  • İstihdam
  • Eğitim Sektörü
  • Sağlık Sektörü
  • Nüfus
  • Yerleşimdir.Doğru yanıt B'dir.

Soru 59

I.Muayyen Bazı Amaçlar Doğrultusunda Faaliyette Bulunmak
II.Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip Olmak
III.Kuruluşların Organlarının Kendi Üyeleri Tarafından Seçilmesi
IV.İlgili Meslek Kuruluşuna Üye Olma Zorunluluğunun Bulunması
V. İdarî ve Malî Özerkliğe Sahip Olmak
VI.Kamusal Bazı Güç, Yetki ve Ayrıcalıklara Sahip Olmak
VII.Üyelerin Ödentileriyle Finanse Edilmek
Yukarıda verilen maddelerden hangileri meslek kuruluşlarının ortak özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,VI
B
II,III,IV,VI,
C
I,II,III,IV,V,VI,VII
D
II,III,VI,VII
E
I,III,V,VII
Açıklama:
Verilen tüm özellikler meslek kuruluşlarının ortak özelliklerindendir.Doğru yanıt C'dir.

Soru 60

Ülkemizde faaliyette bulunan kalkınma ajanslarının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 187. maddesine göre ulusal düzeyde koordinasyonundan hangi bakanlık sorumludur?

Seçenekler

A
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
B
Kültür ve Turizm Bakanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Ticaret Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Ülkemizde faaliyette bulunan kalkınma ajansları, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 187. maddesine göre ulusal düzeyde koordinasyonundan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumlu olacaktır.Doğru yanıt A'dır.

Soru 61

Hangisi/leri kamu kurumlarının örgüt (teşkilât) yapısını oluşturan temel faktörlerdendir?
I- Kamu hizmetlerinin örgütlenmesi
II- Kamu otoritesinin örgütlenmesi
III- Kamu kuruluşlarının ayrışması

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu kurumları, kamu idaresinin siyasî ve hukukî yapısını oluşturur ve kamu hizmetinin etkin yürütülmesi amacıyla örgütlenmişlerdir. Kamu kurumlarının örgüt (teşkilât) yapısını oluşturan iki temel faktörü vardır; bunlardan ilki kamu hizmetlerinin örgütlenmesi, diğeri ise kamu otoritesinin örgütlenmesidir. Her iki örgütlenmenin de temel amacı, kamu yararıdır. Hizmet esasına göre örgütlendiği için kamu kurumları, kamu yararı gözeten kurumlar olarak da ifade edilebilir.

Soru 62

Hangisi/leri kamu gücünün örgütlenmesindeki eğilimlerden biridir?
I- Merkezden yönetim
II- Uzaktan yönetim
III- Yerinden yönetim

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu gücünün örgütlenmesinde iki eğilim vardır. Bunlardan biri merkezden yönetim (merkeziyet), diğeri de yerinden yönetim (âdem-i merkeziyet)dir.

Soru 63

Hangisi/leri kamu tüzel kişilerin özelliklerindendir?
I- İdareye özgü bir teşkilât yapısı vardır
II- Yapısı ve görevleri idare hukukuna göre düzenlenir
III- Tüzel kişiliğe sahiptirler

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
İdare hukukunda kamu kurumları, bir kamu idaresi tarafından kurulan ve onun vesayeti altında çalışan, özerkliğe sahip ve belli uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren kamu tüzel kişileri olarak tanımlanmaktadır. Anayasada ve kanunlarda kamu tüzel kişiliği (kamu kurumu) kavramı tanımlanmamıştır; ancak çeşitli kaynaklarda tüzel kişiler; “idareye özgü bir kuruluş (teşkilât) yapısına sahip ve bundan ötürü kuruluşları idare hukukunca düzenlenen tüzel kişiler”dir şeklinde tanımlanmıştır. Tanımın unsurları üzerinde duracak olursak kamu tüzel kişileri;
• İdareye özgü bir teşkilât yapısı vardır,
• Yapısı ve görevleri idare hukukuna göre düzenlenir,
• Tüzel kişiliğe sahiptirler.

Soru 64

Hangisi/leri kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktalarından biridir?
I- Her ikisinin de devlet faaliyetlerini ülke geneline yayması
II- Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip olmaları
III- Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları ise:
• Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
• Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
• Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumlarında tüzel kişiliğin sonuçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukuki işlemler yapabilir; kısaca lehlerine hak, aleyhlerine borç doğrucu işlemlere girişebilirler.
B
Mal varlığına sahiptirler. Bu hak, kamu kurumlarına taşınır ve taşınmaz mallara, alacaklara ve borçlara sahip olma hakkı verir
C
Kendilerine has bir bütçeye, yani malî özerkliğe ve kendi işlerini gördürecekleri bağımsız personele sahip olma hakları vardır
D
Kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı (taraf) olabilirler
E
Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirmezler
Açıklama:
Kamu kurumları, kendini kuran tüzel kişiden (devlet veya belediye) ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptirler. Kamu kurumları, “tüzel kişilik” sıfatına sahip olmaktan kaynaklanan tüm hak ve yetkilere sahiptirler. Kamu kurumlarında tüzel kişilik aşağıdaki sonuçları doğurur:
  • Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmak sıfatıyla, hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukukî işlemler yapabilir; kısaca lehlerine hak, aleyhlerine borç doğrucu işlemlere girişebilirler.
  • Kamu kurumları tüzel kişiliğe sahip olmalarından kaynaklanan, mal varlığına sahiptirler. Bu hak, kamu kurumlarına taşınır ve taşınmaz mallara, alacaklara ve borçlara sahip olma hakkı verir.
  • Kamu kurumlarının tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendilerine has bir bütçeye, yani malî özerkliğe ve kendi işlerini gördürecekleri bağımsız personele sahip olma hakları vardır.
  • Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı (taraf) olabilirler.

Soru 66

Hangisi/leri Milli kamu kurumlarına örnektir?
I- EGO
II- ASKİ
III- Orman Genel Müdürlüğü

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Kamu kurumları, faaliyet gösterdikleri coğrafî alan bakımından “Millî Kamu Kurumları” ve “Mahallî Kamu Kurumları” olarak ikiye ayrılır. Millî kamu kurumları, devlet tarafından kurulan ve devletin (merkezî idarenin) vesayet denetimine tâbi olan ülke düzeyinde hizmet veren kamu kurumlarıdır. Örneğin Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ birer mahallî kamu kurumudur.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi mahalli bir kamu kuruluşudur?

Seçenekler

A
Orman Genel Müdürlüğü
B
Vakıflar Genel Müdürlüğü
C
TÜBA
D
TÜBİTAK
E
İETT
Açıklama:
Kamu kurumları, faaliyet gösterdikleri coğrafî alan bakımından “Millî Kamu Kurumları” ve “Mahallî Kamu Kurumları” olarak ikiye ayrılır. Millî kamu kurumları, devlet tarafın- dan kurulan ve devletin (merkezî idarenin) vesayet denetimine tâbi olan ülke düzeyinde hizmet veren kamu kurumlarıdır. Örneğin Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ birer mahallî kamu kurumudur.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi idari kamu kuruluşudur?

Seçenekler

A
Kamu İktisadi Kuruluşları
B
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
C
Bağ-Kur Genel Müdürlüğü
D
Türkiye İş Kurumu
E
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İdarî kamu kurumları; “kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klâsik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlardır. Bu tür faaliyetler, ilgili kamu idarelerince doğrudan doğruya ve kendi personel, bütçe ve araçlarıyla yürütülür. Ülkemizde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK), Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğünü, idarî kamu kurumlarına örnek olarak verebiliriz.

Soru 69

Hangisi/leri Yükseköğretim Kurulu organlarındandır?
I- Genel kurul
II- Başkan
III- Yürütme kurulu

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Yükseköğretim Kurulu organları Genel Kurul, Başkan ve Yürütme Kurulundan oluşur. Genel Kurul, yukarıda sayılan üyelerden oluşur. Her yarıyılda en az üç kez toplanır. Başkan, Cumhurbaşkanı tarafından Genel Kurul üyeleri arasından dört yıl süre için seçilir. Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yürütme Kurulunun kararlarının uygulanmasından sorumlu olup, Kurulu temsil eder ve seçimi Kurula verilen akademik personel ile diğer personelin atamalarını yapar. Yükseköğretim Kurulu Başkanı, aynı zamanda Genel Kurul ve Yürütme Kurulunun da başkanıdır. Başkan dâhil dokuz kişiden oluşan Yürütme Kurulu yüksek öğretimin plânlanması, düzenlenmesi, yönetilmesi ve denetlenmesi, yönetmeliklerin hazırlanması, üst kurullar ve üniversitelerin hazırladıkları bütçelerin incelenmesi ve onaylanması gibi 2547 sayılı Kanun’un Genel Kurula verdiği görevlerden Genel Kurulun kendisine devrettiklerini yerine getirir.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde bulunan bağımsız idarî otoritelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
B
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
C
Rekabet Kurumu (RK)
D
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)
E
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)
Açıklama:
Ülkemizde dokuz adet bağımsız idarî otorite bulunmaktadır. Bugün, ülkemizde BİO olarak; Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Rekabet Kurumu (RK), Telekomünikasyon Kurumu (TK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Kamu İhale Kurumu (KİK), Şeker Kurumu (ŞK) ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) gösterilebilir.

Soru 71

“Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klâsik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlardır. İç örgütlenmeleri kamu idareleriyle olan ilişkileri bakımından merkezi idareye benzeseler de üçüncü kişilerle olan ilişkileri yönüyle kamu idarelerinden ayrı bir hukukî varlığa ve tüzel kişiliğe sahiptirler. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
İdari Kamu Kurumları
B
İktisadi Kamu Kurumları
C
Sosyal Kamu Kurumları
D
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
E
Yüksek Öğretim Kurumları
Açıklama:
İdarî Kamu Kurumları; “Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani devletin yürüttüğü klâsik kamu hizmet ve faaliyetlerini, kamu idarelerinden ayrı bir tüzel kişilik eliyle yürüten kurumlardır. Bu tür faaliyetler, ilgili kamu idarelerince doğrudan doğruya ve kendi personel, bütçe ve araçlarıyla yürütülür. Ülkemizde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK), Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğünü, idarî kamu kurumlarına örnek olarak verebiliriz. Bunlar kamu idarelerinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğe, mal varlığına ve ayrı bir bütçeye sahip olmaları ile merkezî idareden ayrılır. İdarî kamu kurumları, kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları için, kendi görev alanlarıyla ilgili konularda yönetmelik çıkarabilirler.

Soru 72

Ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir. Temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasını sağlamaktır. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
İktisadi Kamu Kurumları
B
Sosyal Kamu Kurumları
C
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
D
Yüksek Öğretim Kurumları
E
İdari Kamu Kurumları
Açıklama:
İktisâdi Kamu Kurumları; Kamu İktisâdi Teşebbüsleri (KİT), İktisâdi Devlet Teşekkülleri (Teşekkül), Kamu İktisâdi Kuruluşları (Kuruluş), Müessese, Bağlı Ortaklıklar ve Kamu İştiraklerinin ortak adıdır. İktisâdi kamu kurumları, ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir. İktisâdi kamu kurumlarının temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasını sağlamaktır. 1982 Anayasasının 165. maddesi, bu tür kamu kuruluş ve ortaklıklarının tümüne, “Kamu İktisâdi Teşebbüsleri (KİT)” adını vermiş ve bunların TBMM tarafından denetleneceği hükme bağlanmıştır. Anayasamızın 165. maddesine göre “Kamu İktisâdi Teşebbüsü, sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak devlete ait olan kamu kuruluşları ve ortaklıklarıdır” şeklinde tanımlanmıştır. Anayasamızın 165. maddesine göre “Kamu İktisâdi Teşebbüsü, sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak devlete ait olan kamu kuruluşları ve ortaklıklarıdır” şeklinde tanımlanmıştır.

Soru 73

İnsanların sosyal güvenlik, çalışma, sağlık, emeklilik gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş bulunan kuruluşlardır. Örneğin; Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü, Bağ-Kur Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu gibi... Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Sosyal Kamu Kurumları
B
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
C
Yüksek Öğretim Kurumları
D
İdari Kamu Kurumları İdari Kamu Kurumları
E
İktisadi Kamu Kurumları
Açıklama:
Sosyal Kamu Kurumları; Anayasanın 2. maddesi devleti, “…demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir” şeklinde tanımlaması, devletin bazı sosyal sorumluluklar göstermesini ve bunun için çeşitli sosyal kamu kurumlarının kurulmasını gerekli kılmıştır. Bu çerçevede çalışma, sağlık, konut, dinlenme, eğlenme, istihdam, emeklilik gibi sosyal ihtiyaçları karşılamakla, kısaca vatandaşın sosyal haklarını ve güvenliği sağlamakla görevli özerk kamu kuruluşları oluşturulmuştur. Ülkemizde, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü, Bağ-Kur Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu gibi kuruluşlar (Bunlar daha sonra tek çatı altında toplanmıştır), sosyal kamu kurumlarının bilinen örneklerdir. Sosyal kamu kurumları, insanların sosyal güvenlik, çalışma, sağlık, emeklilik gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş bulunan kuruluşlardır.

Soru 74

Bilim ve kültür alanında faaliyetlerde bulunmak üzere kurulan kamu kurumlarıdır. Bazı kurumlara göre daha özerk bir yapıya sahiptirler. Bu özerklik, bilimsel özerklik şeklindedir; aksine idarî ve malî özerklik değildir. Bu kurumlara örnek olarak, Yükseköğretim Kurumları, Üniversiteler, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu , Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu verilebilir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
B
Yüksek Öğretim Kurumları
C
İdari Kamu Kurumları İdari Kamu Kurumları
D
İktisadi Kamu Kurumları
E
Sosyal Kamu Kurumları
Açıklama:
Bilimsel, Teknik Ve Kültürel Kamu Kurumları; Bilim ve kültür alanında faaliyetlerde bulunmak üzere kurulan kamu kurumlarıdır. Bilimsel kamu kurumları, daha önce üzerinde durduğumuz idarî ve iktisadî kamu kurumlarına göre daha özerk bir yapıya sahiptirler. Bu özerklik, bilimsel özerklik şeklindedir; aksine idarî ve malî özerklik değildir. Bilimsel kamu kurumlarına verilebilecek en uygun örnekler üniversitelerdir. 1982 Anayasasının 130. maddesinin birinci fıkrasında üniversitelerin hukuksal yapısını; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler kanunla kurulur” şeklinde belirlemiştir.

Soru 75

2547 sayılı Yüksek öğretim Kanunu ve Anayasanın 130, 131 ve 132. maddelerine göre düzenlenmiş olan hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Örnek olarak üniversiteler ile bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları verebiliriz. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Yüksek Öğretim Kurumları
B
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları
C
İdari Kamu Kurumları
D
İktisadi Kamu Kurumları
E
Sosyal Kamu Kurumları
Açıklama:
Yüksek Öğretim Kurumları; 2547 sayılı Yüksek öğretim Kanunu ve Anayasanın 130, 131 ve 132. maddelerine göre düzenlenmiş olan hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Yüksek öğretim, milli eğitim sistemi içinde, orta öğretime dayalı, en az dört yarıyılı kapsayan her kademedeki eğitim-öğretimi ifade eder. Yükseköğretim kurumları ise üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarını içerir. Yüksek öğretim sistemi üst kuruluşlar olarak Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Üniversitelerarası Kuruldan, alt kademede ise üniversitelerden oluşmaktadır.

Soru 76

Temel hedeflerini “toplumumuzun yaşam kalitesinin artmasına ve ülkemizin sürdürülebilir gelişmesine hizmet eden, bilim ve teknoloji alanlarında yenilikçi, yönlendirici, katılımcı ve paylaşımcı bir kurum olma” şeklinde belirleyen bir kuruluştur. Temel faaliyet alanlarını ise; akademik ve endüstriyel araştırma geliştirme çalışmalarını ve yenilikleri desteklemek, ulusal öncelikler doğrultusunda Araştırma-Teknoloji-Geliştirme çalışması yürüten Ar-Ge enstitülerini işletme işlevlerinin yanı sıra, ülkemizin bilim ve teknoloji politikalarını belirlemek ve toplumun her kesiminde bu farkındalığı artırmak üzere kitaplar ve dergiler yayınlamak” şeklinde belirlemiştir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
B
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
C
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
D
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
E
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Açıklama:
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu; Temel hedeflerini “toplumumuzun yaşam kalitesinin artmasına ve ülkemizin sürdürülebilir gelişmesine hizmet eden, bilim ve teknoloji alanlarında yenilikçi, yönlendirici, katılımcı ve paylaşımcı bir kurum olma” şeklinde belirleyen TÜBİTAK temel faaliyet alanlarını ise; akademik ve endüstriyel araştırma geliştirme çalışmalarını ve yenilikleri desteklemek, ulusal öncelikler doğrultusunda Araştırma-Teknoloji-Geliştirme çalışması yürüten Ar-Ge enstitülerini işletme işlevlerinin yanı sıra, ülkemizin bilim ve teknoloji politikalarını belirlemek ve toplumun her kesiminde bu farkındalığı artırmak üzere kitaplar ve dergiler yayınlamak” şeklinde belirlemiştir. Bilim insanlarının yurt içi ve yurt dışı akademik faaliyetleri burs ve ödüller ile desteklenmekte, özendirilmekte, üniversitelerimizin, kamu kurumlarımızın ve sanayimizin projeleri fonlanarak, ülkemizin rekabet gücünün artırılması hedeflenmektedir.

Soru 77

Cumhurbaşkanının gözetim ve desteğinde, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir kuruluştur. Kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Anayasanın 134. maddesi gereğince 2876 sayılı kanunla; Atatürk’ün direktifleriyle 1931 yılında kurulan Türk Tarih Kurumu ve 1932 yılında kurulan Türk Dil Kurumuna Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezinin ilavesiyle kamu tüzel kişiliğine sahip olarak 17.8.1983 tarihinde kurulmuştur. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
B
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
C
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
D
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
E
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Açıklama:
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu; Cumhurbaşkanının gözetim ve desteğinde, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir kuruluştur. Kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Anayasanın 134. maddesi gereğince 2876 sayılı kanunla; Atatürk’ün direktifleriyle 1931 yılında kurulan Türk Tarih Kurumu ve 1932 yılında kurulan Türk Dil Kurumuna Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezinin ilavesiyle kamu tüzel kişiliğine sahip olarak 17.8.1983 tarihinde kurulmuştur. Bağlı kuruluşları; Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezidir.

Soru 78

Devlet adına radyo ve televizyon yayınları yapmak amacıyla 01 Mayıs 1964’te, özel yasayla özerk ve tüzel kişiliğe sahip olarak kurulan bir kamu kurumudur. 1972’deki anayasa değişiklikleri ile kurumun özerkliği kaldırılarak “tarafsız” bir kamu kurumu olarak tanımlandı. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
B
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
C
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
D
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
E
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT); devlet adına radyo ve televizyon yayınları yapmak amacıyla 01 Mayıs 1964’te, özel yasayla özerk ve tüzel kişiliğe sahip olarak kurulan bir kamu kurumudur. 1972’deki anayasa değişiklikleri ile kurumun özerkliği kaldırılarak “tarafsız” bir kamu kurumu olarak tanımlandı. 1982 Anayasası hükümleri doğrultusunda 1984 yılında Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu yeniden düzenlendi. Uydu yayınlarının 1986’dan sonra, Türkiye’ye yönelik yayın yapan özel televizyonların ortaya çıkması, TRT’nin 1990 yılına kadar süren televizyon yayınları üzerindeki tekeli ortadan kaldırıldı. Anayasanın 133. maddesinin 1993’te değiştirilmesiyle özel radyo ve televizyon yayınları serbest bırakılırken TRT’nin özerkliği yeniden tesis edildi.

Soru 79

Devlet Tiyatrosu, Devlet Konservatuarı Tatbikat Sahnesi’nin bir aşaması olarak, 1949 yılında, “Devlet Tiyatro ve Operası” adıyla kurulmuştur. Konservatuarın kurulduğu 1936 yılından 1947 yılına kadar, Tiyatro Bölümünü Alman tiyatro sanatçı ve yöneticisi Carl Ebert yönetmiştir. 1940 yılında, “Tiyatro ve Opera Tatbikat Sahnesi” kuruldu. 27 Aralık 1947’de Küçük Tiyatro, 2 Nisan 1948’de Büyük Tiyatro açıldı. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
B
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
D
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
E
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Açıklama:
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü ; Devlet Tiyatrosu, Devlet Konservatuarı Tatbikat Sahnesi’nin bir aşaması olarak, 1949 yılında, “Devlet Tiyatro ve Operası” adıyla kurulmuştur. Konservatuarın kurulduğu 1936 yılından 1947 yılına kadar, Tiyatro Bölümünü Alman tiyatro sanatçı ve yöneticisi Carl Ebert yönetmiştir. 1940 yılında, “Tiyatro ve Opera Tatbikat Sahnesi” kuruldu. 1947 yılında, Tatbikat Sahnesi’nin yöneticiliğine Muhsin Ertuğrul getirildi. 27 Aralık 1947’de Küçük Tiyatro, 2 Nisan 1948’de Büyük Tiyatro açıldı.

Soru 80

1309 sayılı kanun ile kurulmuş olup Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlıdır. Asıl amacı, opera, bale ve müzik sanatlarını halka tanıtmak ve yaymak gayesiyle opera, operet, bale temsilleri ile konserler vermek, yurt içi ve yurt dışı turneler ile ve milli ve milletler arası festivaller düzenlemektir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
B
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
D
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
E
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Açıklama:
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ; Devlet Opera ve Balesi, 1309 sayılı kanun ile kurulmuş, ulusal opera ve bale topluluklarını bünyesinde barındıran, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir genel müdürlüktür. 6 taşra müdürlüğünde faaliyetlerini sürdürmektedir. Bunlar; Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Antalya ve Samsun Devlet Opera ve Balesi Müdürlükleridir. Asıl amacı, opera, bale ve müzik sanatlarını halka tanıtmak ve yaymak gayesiyle opera, operet, bale temsilleri ile konserler vermek, yurt içi ve yurt dışı turneler ile ve milli ve milletler arası festivaller düzenlemektir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangileri kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları arasında yer alır?
I. Her ikisinin de faaliyet konuları bir kamu hizmetidir
II. Her ikisinin de faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır
III. Her ikisi de tüzel kişiliğe sahiptir
IV. Her ikisi de zorunlu bir kuruluştur

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
I.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ortak noktaları:
  • Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması,
  • Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları,
  • Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Kamu kurumlarının özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kamu kurumları tüzel kişidir
B
Kamu kurumları kamu tüzel kişisidir
C
Kamu kurumları bağımsızdır
D
Kamu kurumları özerktir
E
Kamu kurumları uzmanlık kuruluşlarıdır
Açıklama:
Kamu kurumlarının bazı özellikleri vardır. Bu özelliklerden biri, kamu kurumları her şeyden önce “tüzel kişi”dirler. İkincisi, kamu kurumları “kamu tüzel kişisi”dirler. Üçüncü özellikleri, kamu kurumları, devlet veya belediye gibi bir kamu idaresine bağlıdırlar. Dördüncü özellikleri kamu kurumları “özerk”tirler. Kamu kurumlarının diğer bir özelliği ise bu kurumların “uzmanlık kuruluşları” olmalarıdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Kamu kurumları bağımsızdır’’ esasen ‘’Kamu kurumları, devlet veya belediye gibi bir kamu idaresine bağlıdırlar.’’ Olacağından yanlıştır. Doru cevap C’dir.

Soru 83

Aşağıdaki kamu kurumlarından hangileri devlete bağlıdır?
I. TÜBİTAK
II. TRT
III. İETT
IV. EGO

Seçenekler

A
Yalnızca I ve II
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
I.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Üniversiteler, TÜBİTAK, TRT gibi kamu kurumları, devlete; İETT, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine; EGO, Ankara Büyük Şehir Belediyesine bağlı kamu kurumlarıdır. Bu kurumlar söz konusu kurumların uzantısı durumundadırlar. Doğru cevap A’dır.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumu değildir?

Seçenekler

A
İETT
B
TÜBA
C
EGO
D
ASKİ
E
İSKİ
Açıklama:
Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ. Doğru cevap B’dir.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangileri iktisadî devlet teşekkülüdür?
I. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
II. Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu
III. Türkiye Taş Kömürü Kurumu
IV. Orman Genel Müdürlüğü
V. Türkiye Ziraî Donatım Kurumu

Seçenekler

A
Yalnızca II.III ve V
B
Yalnızca I.III ve IV
C
I.II.III.IV
D
I.III.IV.V
E
I.II.IV.V
Açıklama:
“iktisadî devlet teşekkülü”; “sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadî alanda ticarî esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadî teşebbüsü”dür şeklinde tanımlanmıştır. Örneğin; Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş., Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Çay-Kur), Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Devlet Malzeme Ofisi, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK), Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ), Türkiye Taş Kömürü Kurumu, Türkiye Kömür İşletmeleri, Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye Ziraî Donatım Kurumu, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) birer iktisadî devlet teşekküllüdür.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü, iktisadi değil idarî kamu kurumlarına örnek olduğundan yanlıştır. Doğru cevap A’dır.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi sosyal kamu kurumlarının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Genellikle “zorunlu üyelik” esası vardır
B
Gelirleri, üyelerinden yapılan “zorunlu kesintiler” ile sağlanır
C
Karma bir hukukî rejime tabidir
D
Özerk bütçeli kuruluşlardır
E
Sayıştayın denetimine tabidirler
Açıklama:
Sosyal kamu kurumlarının şu özellikleri vardır:
Genellikle “zorunlu üyelik” esası vardır. Memurlar T.C. Emekli Sandığına, işçiler SSK’ye zorunlu olarak üyedirler. Sosyal kamu kurumlarının gelirleri, üyelerinden yapılan “zorunlu kesintiler” ile sağlanır. Sosyal kamu kurumları, karma bir hukukî rejime tabidir. T.C. Emekli Sandığı hariç, dışa yönelik eylem ve işlemlerinde ve hizmet sağladığı kişilerle olan ilişkilerine özel hukuk uygulanır. Sosyal kamu kurumları özerk bütçeli kuruluşlardır. Sayıştayın denetimine tabi değildirler. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenirler.
Sosyal kamu kurumları ‘’Sayıştayın denetimine tabi değildirler.’’ Dolayısıyla son seçenekte yer alan bilgi yanlış olduğundan doğru cevap E’dir.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) varlık nedeni veya misyonuna göre temel amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ülkemizin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli kılmak
B
Ulusal önceliklerimiz doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları geliştirmek
C
Yüksek öğretimi düzenlemek ve yüksek öğretim kurumlarının faaliyetlerine yön vermek
D
Araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek ve yürütmek
E
Bilim ve teknoloji kültürü oluşturmak
Açıklama:
TÜBİTAK’ın misyonuna göre temel amaçları şunlardır:
  • Ülkemizin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli kılmak,
  • Ulusal önceliklerimiz doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları geliştirmek,
  • Araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek ve yürütmek,
  • Bilim ve teknoloji kültürü oluşturmak.
‘’Yüksek öğretimi düzenlemek ve yüksek öğretim kurumlarının faaliyetlerine yön vermek’’ Yükseköğretim Kurulu’nun alanı olduğundan yanlıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangileri Bağımsız İdarî Otoritelerin (BİO) ortaya çıkış nedenleri arasında yer alır?
I. Ekonomik alandaki teknik ve karmaşık sorunların çözümünü sağlamak
II. Zaman zaman piyasada hem hakem hem de oyuncu olan devletin çıkarlarını sağlamak
III. Alınacak kamusal kararlarda devletin, haklılığına ve tarafsızlığına gölge düşürmemek
IV. Siyasî etkilerden uzak olma durumları ile siyasî iktidarların siyasal nedenlerle alamayacakları kararların alınmasını kolaylaştırmak

Seçenekler

A
Yalnızca I ve II
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
I.II.IV
E
I.III.IV
Açıklama:
Her ülke kendi ekonomik ve sosyal nedenlerine bağlı olarak ve farklı gerekçelerle Bağımsız İdarî Otoritelerin oluştursa da BİO’ların ortaya çıkış nedenlerini genel olarak şu şekilde ifade etmek mümkündür:
  • Ekonomik alandaki teknik ve karmaşık sorunların çözümünü sağlamak,
  • Zaman zaman piyasada hem hakem hem de oyuncu olan devletin, alınacak kamusal kararların haklılığına ve tarafsızlığına gölge düşürmemesi için kararların bağımsız ve tarafsız kurumlarca alınmasının tercih edilmesi,
  • Siyasî etkilerden uzak olma durumları ile siyasî iktidarların siyasal nedenlerle alamayacakları kararların alınmasını kolaylaştırmak.
‘’Zaman zaman piyasada hem hakem hem de oyuncu olan devletin çıkarlarını sağlamak’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 89

Bölgesel kamu kurumları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Kamu çalışanlarına hizmet sunmak amacıyla kurulmuşlardır
II. Merkezi ve yerel kamu kurumlarının sorumluluğu altındadır
III. Ortak yerel kamu hizmet sunumu için kurulmuşlardır
IV. Yerel düzeydeki ortak ihtiyaçların sunumu ile sınırlıdır

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve IV
C
I.II.III
D
II.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Bölgesel kamu kurumları, kurulduğu bölge halkına hizmet sunmak amacıyla kurulmuşlardır. Dolayısıyla ‘’Kamu çalışanlarına hizmet sunmak amacıyla kurulmuşlardır‘’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap D’dir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi meslek örgütlerinin tanım ve amaçlarına dayalı olarak genel işlevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi
B
Meslekî faaliyetlerin işverenin tercihlerine uygun olarak yürütülmesinin sağlanması
C
Mesleğin ve meslek mensuplarının çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi
D
Meslek ahlâkının korunması
E
Meslek mensupları arasında ve bunlar ile toplum arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi
Açıklama:
Meslek örgütlerinin tanım ve amaçlarına dayalı olarak genel işlevlerini aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
Meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın tesisi,
Mesleğin ve meslek mensuplarının çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi,
Meslekî faaliyetlerin belli standartlara uygun olarak yürütülmesinin sağlanması,
Meslek ahlâkının korunması,
Meslek mensupları arasında ve bunlar ile toplum arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi, bu amaçlar doğrultusunda ekonomik, siyasî, sosyal ve kültürel etkinliklerin gerçekleştirilmesi.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’ Meslekî faaliyetlerin işverenin tercihlerine uygun olarak yürütülmesinin sağlanması,’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumları ile ilgili olarak yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Kamu kurumlarının örgüt yapısını oluşturan iki temel faktörü vardır
B
Kamu kurumları kamu yararı gözeten kurumlar olarak da ifade edilebilir
C
Kamu kurumları kamu idaresinin siyasî, hukukî ve finansal yapısını oluşturur
D
Kamu kurumları kamu hizmetinin etkin yürütülmesi amacıyla örgütlenmişlerdir
E
Kamu kurumları devlet egemenliğinin somutlaştığı ve devletle vatandaşın buluştuğu yapılardır
Açıklama:
Kamu kurumları, kamu idaresinin siyasî ve hukukî yapısını oluşturur ve kamu hizmetinin etkin yürütülmesi amacıyla örgütlenmişlerdir. Kamu kurumlarının örgüt (teşkilât) yapısını oluşturan iki temel faktörü vardır; bunlardan ilki kamu hizmetlerinin örgütlenmesi, diğeri ise kamu otoritesinin örgütlenmesidir. Her iki örgütlenmenin de temel amacı, kamu yararıdır. Hizmet esasına göre örgütlendiği için kamu kurumları, kamu yararı gözeten kurumlar olarak da ifade edilebilir. Kamu kurumları aynı zamanda devlet egemenliğinin somutlaştığı ve devletle vatandaşın buluştuğu yapılardır. Bu nedenle kamu gücünün veya otoritesinin kaynağı devlet kudreti veya egemenliğidir diyebiliriz.

Soru 92

Kamu gücünün örgütlenmesinde iki eğilim vardır. Bunlardan biri merkezden yönetim (merkeziyet), diğeri de yerinden yönetim (âdem-i merkeziyet)' dir. Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetim ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Hukuksal değildir
B
İdarenin politikalarını daha etkin yürütür
C
Kamu hizmetine ilişkin tüm faaliyetler merkezden görülür
D
Kamu kurumlarının örgütsel yapısı, hiyerarşi adı verilen hukuksal bağ ile bir zincirin halkaları gibi merkeze bağlanmıştır
E
Yönetimin yapısının esasını, yerel veya teknik nitelikteki kamu hizmetleri ayrı kamu tüzel kişilerine verilmesi oluşturur
Açıklama:
Kamu gücünün örgütlenmesinde iki eğilim vardır. Bunlardan biri merkezden yönetim (merkeziyet), diğeri de yerinden yönetim (âdem-i merkeziyet)dir. Merkezden yönetim ve yerinden yönetim sistemleri, hukuksal olmaktan çok, idarenin politikalarını daha etkin yürütmekle ilgilidir. Merkezden yönetim sisteminde kamu kurumlarının örgütsel yapısı, hiyerarşi adı verilen hukuksal bağ ile bir zincirin halkaları gibi merkeze bağlanmıştır. Merkezden yönetim anlayışında kamu gücü tümüyle merkezde toplanmıştır ve kamu hizmetine ilişkin tüm faaliyetler merkezden görülür. Yerinden yönetim sisteminde ise idare teşkilâtı, merkez örgütüne ve hiyerarşisine bağlı olmayan yerel organlarla yönetilir. Yerinden yönetimin yapısının esasını, yerel veya teknik nitelikteki kamu hizmetlerinin, merkezî teşkilâttan alınarak ayrı kamu tüzel kişilerine verilmesi oluşturur. Nitekim 1982 Anayasasının 123’üncü maddesinin 1’inci fıkrası; “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri merkezden yönetim ve yerinden yönetim esasına dayanır.” demekle idareyi yürütme içerisinde ayrı bir varlık olarak görmüş ve merkezî yönetim ve yerinden yönetim diye ikiye ayırmıştır.

Soru 93

1982 Anayasasının 123’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasına göre kamu tüzel kişiliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kamu tüzel kişiliği kanunla kurulur
B
Kamu tüzel kişiliği valilik kararnamesiyle kurulur
C
Kamu tüzel kişiliğinin varlığı, yasama organının iradesine bağlıdır
D
Kamu tüzel kişileri ikiye ayrılır: kamu idareleri ve kamu kurumları
E
Kamu tüzel kişilerinin organları, görevleri ve yetkileri, işleyişleri ve amaçları, çalışma yöntemleri ve sona ermeleri bireysel irade açıklamasıyla değil, yasal veya idarî işlemlerle düzenlenir
Açıklama:
1982 Anayasasının 123’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasına göre, kamu tüzel kişiliği kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur. Bu hükme göre, kamu tüzel kişiliğinin varlığı, yasama organının iradesine bağlıdır, yani kendiliğinden oluşmaz. Kamu tüzel kişilerinin (kamu kurumlarının) kurulmasında olduğu gibi, organları, görevleri ve yetkileri, işleyişleri ve amaçları, çalışma yöntemleri ve sona ermeleri bireysel irade açıklamasıyla değil, yasal veya idarî işlemlerle düzenlenir. Kamu tüzel kişileri ikiye ayrılır. Bunlar kamu idareleri ve kamu kurumlarıdır.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi kamu idarelerine örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
YÖK
B
Üniversiteler
C
Orman G. M.
D
Vakıflar G. M.
E
İl Özel İdareleri
Açıklama:

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumlarına örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Köyler
B
Belediyeler
C
Üniversiteler
D
İl Özel İdareleri
E
Mahalli İdareler
Açıklama:

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumlarının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu kurumları “bağımlı”dırlar
B
Kamu kurumları “kamu tüzel kişisi”dirler
C
Kamu kurumları “uzmanlık kuruluşları”dır
D
Kamu kurumları her şeyden önce “tüzel kişi”dirler
E
Kamu kurumları, devlet veya belediye gibi bir kamu idaresine bağlıdırlar
Açıklama:
Kamu kurumlarının bazı özellikleri vardır. Bu özelliklerden biri, kamu kurumları her şeyden önce “tüzel kişi”dirler. İkincisi, kamu kurumları “kamu tüzel kişisi”dirler. Üçüncü özellikleri, kamu kurumları, devlet veya belediye gibi bir kamu idaresine bağlıdırlar. Dördüncü özellikleri kamu kurumları “özerk”tirler. Kamu kurumlarının diğer bir özelliği ise bu kurumların “uzmanlık kuruluşları” olmalarıdır.

Soru 97

Kamu kurumlarında tüzel kişilik aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurur?

Seçenekler

A
Kamu kurumları tek yanlı işlemler yapabilirler.
B
Kamu kurumları re’sen (kendiliğinden) icra yetkisine sahiptir.
C
Kamu kurumları hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukukî işlemler yapabilir.
D
Kamu kurumları özel kuruluşlar gibi faaliyetlerinden dolayı vergilendirilemezler.
E
Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirirler.
Açıklama:
Kamu kurumları tüzel kişidirler. Kamu kurumları, kendini kuran tüzel kişiden (devlet veya belediye) ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptirler. Kamu kurumları, “tüzel kişilik” sıfatına sahip olmaktan kaynaklanan tüm hak ve yetkilere sahiptirler. Kamu kurumlarında tüzel kişilik aşağıdaki sonuçları doğurur: •Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmak sıfatıyla, hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukukî işlemler yapabilir; kısaca lehlerine hak, aleyhlerine borç doğrucu işlemlere girişebilirler. •Kamu kurumları tüzel kişiliğe sahip olmalarından kaynaklanan, mal varlığına sahiptirler. Bu hak, kamu kurumlarına taşınır ve taşınmaz mallara, alacaklara ve borçlara sahip olma hakkı verir. •Kamu kurumlarının tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendilerine has bir bütçeye, yani malî özerkliğe ve kendi işlerini gördürecekleri bağımsız personele sahip olma hakları vardır. •Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı (taraf) olabilirler. Kamu kurumları kamu tüzel kişisidir. Kamu kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olması bazı sonuçlar doğurur. Bu sonuçları aşağıdaki gibi açıklayabiliriz: •Kamu kurumları, bir kamu tüzel kişisi olmaları nedeniyle tek yanlı işlemler yapabilirler. Tek yanlı işlemler, kamu kurumlarına özel kişiler hakkında onların rızasına aykırı olarak veya rızalarına bakmaksızın icrai kararlar almak gibi hukukî sonuçlar doğuran işlemler yapabilirler. •Kamu kurumları re’sen (kendiliğinden) icra yetkisine sahiptir. Özel hukuk tüzel kişilerinin icra haklarını kullanabilmeleri için mahkemelere ve icra dairelerine başvurmaları gerekirken kamu kurumları aldığı kararlar doğrultusunda cebren icra yoluna başvurabilirler. •Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirirler. •Kamu kurumlarının malları, kamu malı statüsüne tabidir. Bu mallar özel ve ayrıcalıklı bir himaye (korunma) görür. •Kamu kurumlarının faaliyetlerinden doğan gelirleri, kamu geliri statüsündedir. Bu gelirlerin tahsilinde özel usuller uygulanır. •Kamu kurumlarının malları haczedilemez, yani kamu malları hakkında özel hukukun cebri icra yollarına başvurulamaz. Ayrıca kamu kurumunun iflâsı istenemez. •Kamu kurumlarının personeli kamu görevlisi niteliğindedir. Kamu kurumları kamulaştırma yetkisine sahiptir. İdarî nitelikte sözleşme yapabilirler. •Kamu kurumları özel kuruluşlar gibi faaliyetlerinden dolayı vergilendirilemezler. Bunların gelir getirici faaliyetleri için vergi muafiyeti tanınmıştır. •Kamu kurumları kendi taşınmaz malları üzerinde yaptığı inşaat ve tamirat işleri, bayındırlık işi olarak kabul edilebilir. •Kamu kurumları faaliyetlerinden dolayı idarî sorumluluğa tabidir.

Soru 98

Kamu kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olması aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurur?

Seçenekler

A
Kamu kurumları mal varlığına sahiptirler.
B
Kamu kurumları re’sen (kendiliğinden) icra yetkisine sahiptir.
C
Kamu kurumları kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı (taraf) olabilirler.
D
Kamu kurumları kendilerine has bir bütçeye, yani malî özerkliğe ve kendi işlerini gördürecekleri bağımsız personele sahip olma hakları vardır.
E
Kamu kurumları hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukukî işlemler yapabilir; kısaca lehlerine hak, aleyhlerine borç doğrucu işlemlere girişebilirler.
Açıklama:
Kamu kurumları tüzel kişidirler. Kamu kurumları, kendini kuran tüzel kişiden (devlet veya belediye) ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptirler. Kamu kurumları, “tüzel kişilik” sıfatına sahip olmaktan kaynaklanan tüm hak ve yetkilere sahiptirler. Kamu kurumlarında tüzel kişilik aşağıdaki sonuçları doğurur: •Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmak sıfatıyla, hak ve fiil ehliyetine sahiptirler; hukukî işlemler yapabilir; kısaca lehlerine hak, aleyhlerine borç doğrucu işlemlere girişebilirler. •Kamu kurumları tüzel kişiliğe sahip olmalarından kaynaklanan, mal varlığına sahiptirler. Bu hak, kamu kurumlarına taşınır ve taşınmaz mallara, alacaklara ve borçlara sahip olma hakkı verir. •Kamu kurumlarının tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendilerine has bir bütçeye, yani malî özerkliğe ve kendi işlerini gördürecekleri bağımsız personele sahip olma hakları vardır. •Kamu kurumları, tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle, kendi hak ve borçlarıyla ilgili olarak mahkemeler önünde davacı ve davalı (taraf) olabilirler. Kamu kurumları kamu tüzel kişisidir. Kamu kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olması bazı sonuçlar doğurur. Bu sonuçları aşağıdaki gibi açıklayabiliriz: •Kamu kurumları, bir kamu tüzel kişisi olmaları nedeniyle tek yanlı işlemler yapabilirler. Tek yanlı işlemler, kamu kurumlarına özel kişiler hakkında onların rızasına aykırı olarak veya rızalarına bakmaksızın icrai kararlar almak gibi hukukî sonuçlar doğuran işlemler yapabilirler. •Kamu kurumları re’sen (kendiliğinden) icra yetkisine sahiptir. Özel hukuk tüzel kişilerinin icra haklarını kullanabilmeleri için mahkemelere ve icra dairelerine başvurmaları gerekirken kamu kurumları aldığı kararlar doğrultusunda cebren icra yoluna başvurabilirler. •Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirirler. •Kamu kurumlarının malları, kamu malı statüsüne tabidir. Bu mallar özel ve ayrıcalıklı bir himaye (korunma) görür. •Kamu kurumlarının faaliyetlerinden doğan gelirleri, kamu geliri statüsündedir. Bu gelirlerin tahsilinde özel usuller uygulanır. •Kamu kurumlarının malları haczedilemez, yani kamu malları hakkında özel hukukun cebri icra yollarına başvurulamaz. Ayrıca kamu kurumunun iflâsı istenemez. •Kamu kurumlarının personeli kamu görevlisi niteliğindedir. Kamu kurumları kamulaştırma yetkisine sahiptir. İdarî nitelikte sözleşme yapabilirler. •Kamu kurumları özel kuruluşlar gibi faaliyetlerinden dolayı vergilendirilemezler. Bunların gelir getirici faaliyetleri için vergi muafiyeti tanınmıştır. •Kamu kurumları kendi taşınmaz malları üzerinde yaptığı inşaat ve tamirat işleri, bayındırlık işi olarak kabul edilebilir. •Kamu kurumları faaliyetlerinden dolayı idarî sorumluluğa tabidir.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi genel kamu kurumlarından biridir?

Seçenekler

A
TÜBİTAK
B
Üniversiteler
C
Konsolosluklar
D
Orman Genel Müdürlüğü
E
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Kamu kurumları, faaliyet gösterdikleri coğrafî alan bakımından “Millî Kamu Kurumları” ve “Mahallî Kamu Kurumları” olarak ikiye ayrılır. Millî kamu kurumları, devlet tarafından kurulan ve devletin (merkezî idarenin) vesayet denetimine tâbi olan ülke düzeyinde hizmet veren kamu kurumlarıdır. Örneğin Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur. Buna karşılık, mahallî kamu kurumları, mahallî idareler tarafından kurulan ve bunların vesayet denetimine tâbi olan kamu kurumlarıdır. Örneğin İETT, EGO, ASKİ, İSKİ birer mahallî kamu kurumudur. Örneklerden de anlaşılacağı üzere her kamu kurumunun kendisini kuran kamu idaresinden ve kamu kurumlarından farklı olarak kendine has bir kamu tüzel kişiliği vardır.
Kamu kurumları faaliyet alanlarının yanında, bağlı oldukları kamu idaresi yönünden de ayrıma tabi tutulabilir. Bu ayrıma göre kamu kurumları genel kamu kurumları ve özel kamu kurumları olmak üzere ikiye ayrılır. Genel kamu kurumları, ülkenin belirli bir bölgesiyle veya kamu idaresinin sınırlarıyla kısıtlı olmayıp ülke genelinde ve ülke dışında bulunan yurttaşları da kapsayıcı biçimde faaliyette bulunan (büyük elçilikler ve konsolosluklar) kamu kurumlardır. Bu kurumlar ya doğrudan doğruya devlete veya başka bir kamu kurumuna bağlıdırlar. Özel kamu kurumları ise belli bir alanda faaliyette bulunan ve yerel kamu yönetimlerine bağlı kurumlardır. Örneğin, Tekel Genel Müdürlüğü bir genel kamu kurumudur. Buna karşılık, İstanbul Belediyesine bağlı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) özel kamu kurumudur. Orman Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, üniversiteler, TÜBİTAK, TÜBA, millî kamu kurumudur.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi mesleksel kuruluş olan kamu kurumlarına örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
Ofis
B
Şirket
C
Banka
D
Tekel Genel Müdürlüğü
E
Ticaret ve Sanayi Odaları
Açıklama:
Kamu kurumları, hukuksal yapıları ve özerklik dereceleri bakımından da bir ayrıma tabi tutulabilir. Bu ayrıma göre kimi kamu kurumları devlet dairesi biçimindedir. Örgütleri, merkez idaresinin iç örgütlerine benzer. Organları merkezin atadığı ve bir bölümü merkezin hiyerarşik denetimine bağlı memurlardır. Bunların icrai karar alma yetkisi memurluk çevresiyle sınırlıdır. Bunlar idare örgütü içinde kamu kurumlarının en bilinen türünü oluştururlar. İkinci tür kamu kurumları ise mesleksel kuruluşlardır. Ticaret ve Sanayi Odaları bu tür kurumların en bilinen örnekleridir. Üçüncü tür kamu kurumları ise ekonomi ve sanayi alanında faaliyet gösteren ofis, banka, şirket şeklindeki kamu kurumlarıdır. Bunlara Ticarî ve Sanayi Kamu Kurumları veya Kamu Teşebbüsleri denilmektedir. Tekel Genel Müdürlüğü bir genel kamu kurumudur. Buna karşılık, İstanbul Belediyesine bağlı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) özel kamu kurumudur.

Soru 101

Kamu tüzel kişilerinin yapısı ve görevleri hangi hukuka göre düzenlenir?

Seçenekler

A
Anayasa hukuku
B
İdare hukuku
C
Ticaret hukuku
D
Aile hukuku
E
Ceza hukuku
Açıklama:
İdare hukuku

Soru 102

“Belirli bir ya da birkaç hizmet ya da faaliyeti yürütmekle görevli" kamu tüzel kişi birimlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kamu idaresi
B
Kamu teşkilatı
C
Kamu kurumu
D
Kamu dairesi
E
Kamu örgütü
Açıklama:
Kamu kurumu

Soru 103

Hangisi bir kamu kurumu değildir?

Seçenekler

A
TÜBİTAK
B
YÖK
C
SGK
D
TRT
E
SAĞLIK BAKANLIĞI
Açıklama:
SAĞLIK BAKANLIĞI bir kamu idaresidir.

Soru 104

Hangisi "mahalli" bir kamu kurumudur?

Seçenekler

A
Vakıflar Genel Müdürlüğü
B
Anadolu Üniversitesi
C
TÜBİTAK
D
İETT
E
TÜBA
Açıklama:
İETT

Soru 105

Kamu kurumları faaliyet konuları bakımından kaça ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Kamu kurumları faaliyet konuları bakımından dört grupta incelenebilir. Bunlar; İdarî Kamu Kurumları, İktisâdi Kamu Kurumları, Sosyal Kamu Kurumları ile Bilimsel, Teknik Ve Kültürel Kamu Kurumlarıdır.
4

Soru 106

Hangisi bağımsız idari otoritelerin ortaya çıkış nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Ekonomik alandaki teknik ve karmaşık sorunların çözümünü sağlamak
B
Siyasi iktidarları desteklemek
C
Piyasada hem hakem hem de oyuncu olan devletin kararlarını uygulamak
D
Küreselleşmenin önüne geçmek
E
Kamu hizmetlerini tekelleştirmek
Açıklama:
Ekonomik alandaki teknik ve karmaşık sorunların çözümünü sağlamak

Soru 107

Hangisi "Bağımsız İdari Otoriteler"in özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kanunla kurulurlar.
B
Hiyerarşi ve vesayet denetimine tabilerdir.
C
Faaliyette bulundukları alanlarda düzenleme yetkisini yerine getirirler.
D
Kendi görevleri ile ilgili alanlarda idarî ve parasal yaptırımlar uygulama konusunda geniş yetkilere sahiptirler.
E
Faaliyette bulundukları alanlarla ilgili kurum ve kuruluşlara danışma hizmeti sunarlar.
Açıklama:
Hiyerarşi ve vesayet denetimine tabilerdir.

Soru 108

Faaliyetleri belli bir bölgeyle sınırlı olan kamu kurumlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Muhtarlık
B
Belediye
C
Özel kamu kurumu
D
Mahalli kamu kurumu
E
Bölgesel kamu kurumu
Açıklama:
Mahalli kamu kurumu

Soru 109

Hangisi bölgesel kalkınma ajanlarının kuruluş gerekçelerinden değildir?

Seçenekler

A
Yerel girişimciliği desteklemek
B
Girişimci ve KOBİ desteği sağlamak,
C
Yerel kaynakların harekete geçirilmesini sağlamak
D
Altyapı ve çevre projeleri gerçekleştirmek
E
Yerel imkânların rekabetinin önüne geçmek
Açıklama:
Yerel imkânların rekabetinin önüne geçmek

Soru 110

Hangisi "Kamu Kurumu Niteliğindeki Mesleki Kuruluşlar" dan biridir?

Seçenekler

A
Ahiler Kalkınma Ajansı
B
GAP Bölge Kalkınma İdaresi
C
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
D
İpekyolu Kalkınma Ajansı
E
Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu
Açıklama:
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi, Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ayrıldıkları noktalar dan biridir?

Seçenekler

A
Her ikisinin de tüzel kişiliğe sahip bulunmaları.
B
Devlet faaliyetlerini ülke geneline yayan bir kamu idaresidir.
C
Faaliyet konularının bir kamu hizmeti olması.
D
Zorunlu bir kuruluş olmalarıdır.
E
Her ikiside sosyal devlet anlayışına hizmet eder.
Açıklama:
Kamu kurumları ile kamu idarelerinin ayrıldıkları noktaları ise aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:
  • Kamu idarelerinin faaliyet alanı belli bir yer ile sınırlı iken kamu kurumlarının faaliyet alanı belirli bir hizmet ile sınırlandırılmıştır,
  • Devlet faaliyetlerini ülke geneline yayan bir kamu idaresidir,
  • Bir kamu idaresi olarak devlet, yasama-yargı-yürütme organlarından oluşan topluluk değil, sadece yürütme, başka bir deyişle merkezden yönetime verilen isimdir.

Soru 112

Kamu kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olması bazı sonuçlar doğurur. Aşağıdakilerden hangisi, bu sonuçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu kurumları işlemlerini hukuka uygunluk karinesinden yararlanarak yerine getirirler.
B
Kamu kurumlarının personeli kamu görevlisi niteliğindedir.
C
Kamu kurumları kamulaştırma yetkisine sahiptir. İdarî nitelikte sözleşme yapabilirler.
D
Kamu kurumları faaliyetlerinden dolayı idarî sorumluluğa tabi değildir.
E
Kamu kurumları kendi taşınmaz malları üzerinde yaptığı inşaat ve tamirat işleri, bayındırlık işi olarak kabul edilebilir.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Kamu Kurumlarının Özellikleri” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi, bir İdarî kamu kurumudur?

Seçenekler

A
Vakıflar Genel Müdürlüğü
B
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş
D
Türkiye Taş Kömürü Kurumu
E
Türk Standartlar Enstitüsü
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “İdarî Kamu Kurumları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi, bir İktisâdi kamu kurumudur?

Seçenekler

A
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)
B
Kara yolları Genel Müdürlüğü (TCK)
C
Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK)
D
Türk Standartlar Enstitüsü
E
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT)
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “İktisâdi Kamu Kurumları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 115

Türk Dil Kurumuna Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezinin ilavesiyle kamu tüzel kişiliğine sahip olarak, hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1931
B
1932
C
1972
D
1982
E
1983
Açıklama:
Türk Dil Kurumuna Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezinin ilavesiyle kamu tüzel kişiliğine sahip olarak 17.8.1983 tarihinde kurulmuştur.

Soru 116

Aşağıdaki illerin hangisinde Devlet Tiyatrosu bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Adana Devlet Tiyatrosu
B
Çorum Devlet Tiyatrosu
C
Eskişehir Devlet Tiyatrosu
D
Konya Devlet Tiyatrosu
E
Sivas Devlet Tiyatrosu
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 117

Aşağıdaki illerin hangisinde, Devlet Opera ve Balesi bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Adana Devlet Opera ve Balesi
B
Ankara Devlet Opera ve Balesi
C
Mersin Devlet Opera ve Balesi
D
Samsun Devlet Opera ve Balesi
E
Antalya Devlet Opera ve Balesi
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 118

Yargı yoluna gitmeden önce ilgilileri uyarma, durumu kamuya açıklama ve durumlarını düzeltmeleri için gereken tedbirleri almalarını isteme yetkileri, BİO’ların hangi görev ve yetkileri arasına girer?

Seçenekler

A
Düzenleme Yetkisi
B
Yaptırım Uygulama Yetkileri
C
İzleme ve Denetim Yetkileri
D
Uyuşmazlık Çözme Yetkisi
E
Danışma Görevleri
Açıklama:
Yaptırım Uygulama Yetkileri: BİO’lar gözetim ve denetim yetkileri doğrultusunda hukuka aykırı bir durumla karşılaştıkları zaman doğrudan yaptırım uygulayabilirler. Bunun yanında yaptırım uygulama amacıyla yargı yoluna gitmeden önce ilgilileri uyarma, durumu kamuya açıklama ve durumlarını düzeltmeleri için gereken tedbirleri almalarını isteme yetkileri vardır

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi, Bölgesel Kalkınma Ajanslarının görev ve yetkileri arasında değildir?

Seçenekler

A
Ajansın faaliyetleri, malî yapısı ve ajansla ilgili diğer hususların güncel olarak yayınlanacağı bir internet sitesi oluşturmak.
B
Bölgesel gelişme hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik olarak; kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek.
C
Bölgede kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen ve bölge plân ve programları açısından önemli görülen diğer projeleri izlemek.
D
Yerel yönetimlerin plânlama çalışmalarına maddi destek sağlamak.
E
Bölge plân ve programlarına uygun olarak bölgenin kırsal ve yerel kalkınma ile ilgili kapasitesinin geliştirilmesine katkıda bulunmak ve bu kapsamdaki projelere destek sağlamak.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Bölgesel Kalkınma Ajansları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi, kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlar ve kurumlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB)
B
Türk Eczacılar Birliği (TEB)
C
Türk İnşaatçılar Birliği (TİB)
D
Türk Tabipleri Birliği (TTB)
E
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi hem siyasi hem de teknik alanda faaliyet gösteren kuruluşlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Avrupa Patent Ofisi
B
Dünya Ticaret Örgütü
C
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
D
Uluslararası Olimpiyat Komitesi
E
Uluslararası Para Fonu
Açıklama:
Hem siyasi hem de teknik alanlarda faaliyet gösteren kuruluşlar Avrupa Patent Ofisi ve Avrupa Sivil Havacılık Konferansıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi askeri alanda faaliyet gösteren kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
B
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
C
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu
D
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı
E
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği
Açıklama:
Askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)dür. Doğru cevap B'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sosyal amaçlı uluslararası kuruluşlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği
B
İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu
C
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
D
İslam Konferansı Örgütü
E
Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi
Açıklama:
C seçeneğinde verilen Uluslararası Telekomünikasyon Birliği ekonomik amaçlı bir kuruluş olup, diğer seçeneklerde verilenler sosyal amaçlı kuruluşlara örnektir. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

24 Ekim 1945 tarihinde dünya barışını ve güvenliğini korumak amacıyla kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği
B
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
C
Uluslararası Çalışma Örgütü
D
Birleşmiş Milletler
E
Dünya Sağlık Örgütü
Açıklama:
24 Ekim 1945 tarihinde dünya barışını ve güvenliğini korumak amacıyla kurulan uluslararası örgüt Birleşmiş Milletler' dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği'nin günümüzdeki amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak.
B
Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak.
C
Örgüt içinde rekabet ortamını koruyucu tedbirler almak.
D
Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak
E
Kalkınma projeleri için uzun dönemli krediler sağlamak.
Açıklama:
E seçeneğinde verilen ifade Dünya Bankası'nın temel kuruluş amacını ifade etmekte olup, diğer seçenekler Avrupa Birliği'nin günümüzde ki amaçlarını ifade etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 6

Çalışma yaşamını düzenlemek, sosyal adaleti ve sosyal barışı sağlamak gibi temel işlevleri yerine getirmek amacıyla kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Çalışma Örgütü
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
İslam Konferansı Teşkilatı
D
Dünya Bankası
E
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
Açıklama:
Çalışma yaşamını düzenlemek, sosyal adaleti ve sosyal barışı sağlamak gibi temel işlevleri yerine getirmek amacıyla kurulan örgüt Uluslararası Çalışma Örgütü'dür. Doğru cevap A'dır.

Soru 7

1946'da faaliyete geçen ve yatırım kararlarının etkinliği ve serbest ticaretin geliştirilmesi amacıyla faaliyet gösteren kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
B
Dünya Bankası
C
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Karadeniz Ekonomik İşbirliği
Açıklama:
1946'da faaliyete geçen ve yatırım kararlarının etkinliği ve serbest ticaretin geliştirilmesi amacıyla faaliyet gösteren kuruluş Dünya Bankası'dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Para Fonu'nun amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Mali istikrarı sağlamak
B
Uluslararası ticareti kolaylaştırmak
C
Çalışma ve yaşam şartlarını iyileştirmek
D
Sürdürülebilir ekonomik büyümeyi desteklemek
E
tüm dünyada yoksulluğu azaltmak
Açıklama:
C seçeneğinde verilen ifade Uluslararası Çalışma Örgütü'nün amaçları arasında yer almakta olup, diğer seçeneklerin hepsi Uluslararası Para Fonu'nun amaç ve faaliyet alanlarını ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 9

I. Ekonomik zenginlik
II. Demokrasi
III. İnsan Haklarına Saygı
IV. Silahsızlanma
V. Yurttaş Özgürlüğüne Bağlılık
Yukarıdakilerden hangileri OECD'ye üye veya üyelik talebinde bulunan ülkelerin benimsediği temel ilkeleri ifade etmektedir?

Seçenekler

A
I-II-IV
B
II-III-IV
C
I-II-III
D
II-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'ne (OECD) üye veya üyelik talebinde bulunan ülkeler, sosyo-politik ve ekonomik yaşamda Demokrasi, İnsan Haklarına Saygı ve Yurttaş Özgürlüğüne Bağlılık ilkelerinin vazgeçilmez değerler olarak benimsemişlerdir. Bu ilkeler aynı zamanda örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesine de hizmet etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

Kısa adı UNICEF olan ve Türkiye'de temsilciliği bulunan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı
B
İslam Konferansı Gençlik Forumu
C
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu
D
Eco Ticaret Ve Kalkınma Bankası
E
Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu
Açıklama:
Ülkemizde temsilciliği bulunan ve kısa adı UNICEF (United Nations Children's Emergency Fund) olan kuruluş Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu'dur. Doğru cevap E'dir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi siyasi alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Avrupa Konseyi
B
Dünya Ticaret Örgütü
C
Avrupa Yayın Birliği
D
Uluslararası Olimpiyat Komitesi
E
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
Açıklama:
Avrupa Konseyi, siyasi alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardan biridir. Dünya Ticaret Örgütü ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, ekonomik ve teknik alanda faaliyet gösteren, Avrupa Yayın Birliği ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi, teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardır.

Soru 12

Avrupa Birliği'nin temelleri hangi antlaşmaya dayanmaktadır?

Seçenekler

A
Maastricht Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
Amsterdam Antlaşması
D
Nice Antlaşması
E
Schengen Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği'nin temelleri, 1951 yılında, altı ülkenin katılımıyla oluşturulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğuna ve 1957 Roma Antlaşması’na dayanmaktadır.

Soru 13

Avrupa Birliği'nde 2007 yılında önceki antlaşmaları yeni bir anayasa ile değiştirmektense koşulları iyileştirmeyi öngören ve Reform Antlaşması olarak da anılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maastricht Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
Nice Antlaşması
D
Brüksel Antlaşması
E
Lisbon Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği'nde 2007 yılında önceki antlaşmaları yeni bir anayasa ile değiştirmektense koşulları iyileştirmeyi öngören ve Reform Antlaşması olarak da anılan antlaşma Lisbon Antlaşması'dır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği Konseyi'nin görevlerindendir?

Seçenekler

A
Yasa tasarısı sunar.
B
Bütçeyi hazırlar.
C
Yasa ve içişlerini düzenler.
D
Komisyonu denetler.
E
Temel hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlar.
Açıklama:
Yasa ve içişlerini düzenler ve uluslararası antlaşmalar imzalar, bunlar Avrupa Birliği Konseyi'nin görevleridir.

Soru 15

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yargılama dilleri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İngilizce-Almanca
B
Rusça-Fransızca
C
İtalyanca-Almanca
D
İngilizce-Fransızca
E
İtalyanca-İspanyolca
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yargılama dilleri İngilizce ve Fransızca'dır.

Soru 16

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Birleşmiş Milletler'de daimi statüsünde ve mutlak veto hakkına sahip ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Rusya
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
İspanya
D
Çin Halk Cumhuriyeti
E
İngiltere
Açıklama:
İspanya Birleşmiş Milletler'de daimi statüsünde ve mutlak veto hakkına sahip ülkelerden biri değildir.

Soru 17

Uluslararası Adalet Divanı Kaç yargıçtan oluşur?

Seçenekler

A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
Uluslararası Adalet Divanı 15 yargıçtan oluşur.

Soru 18

1981 yılında Mekke zirvesinde kararlaştırılan fakat henüz faaliyete geçmemiş kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İslam Adalet Divanı
B
Kudüs Komitesi
C
Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi
D
Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi
E
Daimi Mali Komite
Açıklama:
İslam Adalet Divanı, 1981 yılında Mekke zirvesinde kararlaştırılan fakat henüz faaliyete geçmemiştir.

Soru 19

Türkiye IMF'ye kaç yılıda katılmıştır?

Seçenekler

A
1932
B
1934
C
1945
D
1947
E
1961
Açıklama:
Türkiye IMF'ye 19 Şubat 1947 yılında katılmıştır.

Soru 20

Dünya Bankası'nın örgüt yapısında bankanın en yetkili organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yönetim Kurulu
B
Guvernörler Kurulu
C
İcra Direktörleri Kurulu
D
Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi
E
Çok Taraflı Yatırımlar Garanti Ajansı
Açıklama:
Dünya Bankası'nın örgüt yapısında bankanın en yetkili organı Guvernörler Kurulu'dur.

Soru 21

Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği’nin Kurumsal Yapısı ve Organları ile özellikle ekonomik yaşamımızda büyük yatırımların finansmanında önemli bir yere sahip kuruluşlardan Dünya Bankası'nın kısaltması hangisidir?

Seçenekler

A
IMF
B
ILO
C
WB
D
OECD
E
WTO
Açıklama:
Dünya Bankası (WB)
Uluslararası Para Fonu (IMF)
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD)
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
Dünya Sağlık Örgütü (WTO)

Soru 22

EPO Hangi uluslararası kurumun kısaltmasıdır?

Seçenekler

A
Avrupa Patent Ofisi
B
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları
C
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu
D
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı
E
Dünya Ticaret Örgütü
Açıklama:
Avrupa Patent Ofisi (EPO)
Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (OSCE)
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM)
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardandır?

Seçenekler

A
Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
B
Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO)
C
Uluslararası Para Fonu (IMF)
D
Avrupa Patent Ofisi (EPO)
E
Avrupa Konseyi (EU)
Açıklama:
A,B ve C seçenekleri ekonomik alanda faaliyet gösteren kuruluşlarandır. E şıkkı ise Siyasi alanda faaliyet gösteren kuruluşlardandır.

Soru 24

Temelleri 1951 yılında, altı ülkenin katılımıyla oluşturulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğuna ve 1957 Roma Antlaşması’na dayanan sosyal amaçlı uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa insan hakları mahkemesi
B
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu
C
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin temelleri 1951 yılında, altı ülkenin katılımıyla oluşturulan Avrupa Kö- mür ve Çelik Topluluğuna ve 1957 Roma Antlaşması’na dayanmaktadır. O dönemden bu yana, birlik yeni üyelerin katılımlarıyla büyümüş; var olan yetkilerine yeni görev ve sorumluluk alanları ekleyerek gücünü arttırmıştır. 1957 yılında Avrupa’nın birliğe dönüşme sürecinde iki yeni topluluk daha oluşturuldu: Bunlardan ilki, Gümrük Birliği işlemlerini sağlayan Avrupa Ekonomik Topluluğu ve diğeri de nükleer enerji çalışmalarını yürütmek için kurulan Avrupa Atom Enerjisi Topluluğudur. 1967 yılında imzalanan Brüksel Antlaş- ması ile var olan 3 topluluk Avrupa Topluluğu (AT) çatısı altında toplandı. 1973 yılında Avrupa Toplulukları Danimarka, İrlanda ve Birleşik Krallık’ı da içine alarak genişleme yo- luna gitti. Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler 1979 yılında gerçekleştirildi.

Soru 25

Avrupa Birliği üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağı sağlayan Schengen Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1985
B
1984
C
1988
D
1986
E
1989
Açıklama:
1985’te imzalanan Schengen Antlaşması, üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını sağladı.

Soru 26

On iki üye ülke “Avro” adlı ortak bir para birimini hangi yıl benimsedi?

Seçenekler

A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
2002 yılında on iki üye ülke “Avro” adlı ortak bir para birimini benimsedi.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği'ne girmeyi bekleyen 5 aday ülkeden biri değildir?

Seçenekler

A
Slovenya
B
Türkiye
C
Hırvatistan
D
İzlanda
E
Karadağ
Açıklama:
Birliğe katılmayı bekleyen 5 aday ülke ise şunlardır: Hırvatistan, İzlanda, Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ ve Türkiye.

Soru 28

Avrupa Birliği'nin bugünki yaklaşık nufüsü nedir?

Seçenekler

A
652 milyon
B
513 milyon
C
387 milyon
D
432 milyon
E
235 milyon
Açıklama:
Bugün yaklaşık 513 milyonluk nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH’ye göre sıralanışında, nominal gayrisafi yurtiçi hasılasının %30’luk bölümünü oluşturur (16.8 trilyon ABD $). Avrupa Birliği’nin toplam nüfusu dünya nüfusunun %7,3’üne denk düşer. Avrupa Birliğinde nüfusun %80’i şehirlerde yaşar.

Soru 29

Birleşmiş Milletler hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1932
B
1984
C
1956
D
1945
E
1990
Açıklama:
Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim 1945 tarihinde dünya barışını ve güvenliğini korumak amacıyla kurulan uluslararası bir örgüttür. Bu örgüt aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve kültürel işbirliğini sağlamak için faaliyet gösterir. Birleşmiş Milletler, adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluştur.

Soru 30

• Emek ticarî bir meta değildir.
• Düşünce ve dernek kurma özgürlüğü, kalıcı bir ilerlemeyi gerçekleştirmenin esas unsurlarındandır.
• Fakirlik, refaha yöneltilmiş bir tehlikedir.
• Bütün insanlar; ırk, inanç ve cinsiyet leri ne olursa olsun, kendi maddî durumlarını ve manevî gelişmelerini özgürlük, vakar, ekonomik güvence ve fırsat eşitliği şartları altında geliştirme hakkına sahiptir
Yukarıda sayılan ilkeler hangi uluslarası kuruma aittir?

Seçenekler

A
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
B
Dünya Bankası (WB)
C
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD)
D
Dünya Sağlık Örgütü (WTO)
E
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
Açıklama:
Birinci ve ikinci dünya savaşı arasındaki dönemde ILO, Cemiyet-i Akvam’a bağlı özerk bir bölüm olarak faaliyet göstermiş ve günlük çalışma süresinin 8 saate indirilmesi, işsizlik le mücadele, hamile kadın işçilerin sağlıklarının korunması, kadın ve genç işçilerin çalışma şartlarının iyileştirilmesi gibi çalışma yaşamının temel konularıyla ilgili alanlarda çalışmalar yapmıştır. İkinci Dünya Savaşı sırasında merkezi Kanada’nın Montreal kentine taşınan ILO, 1944 yılında 25 yıllık faaliyetinin ardından Filadelfiya’da Uluslararası Çalışma Konferansı’nı toplamış ve bir bildiri hazırlamıştır. Filadelfiya Bildirisi aşağıdaki il keleri içermektedir: • Emek ticarî bir meta değildir. • Düşünce ve dernek kurma özgürlüğü, kalıcı bir ilerlemeyi gerçekleştirmenin esas unsurlarındandır. • Fakirlik, refaha yöneltilmiş bir tehlikedir. • Bütün insanlar; ırk, inanç ve cinsiyet leri ne olursa olsun, kendi maddî durumları nı ve manevî gelişmelerini özgürlük, vakar, ekonomik güvence ve fırsat eşitliği şartları altında geliştirme hakkına sahiptir. Filadelfiya Bildirisi’nde yer alan ilkeler, daha sonra ILO anayasasının bir bölümünü oluşturdu. 1946 yılında Birleşmiş Milletler’in bünyesinde ilk uzmanlık örgütü olarak yeniden kurulan ILO’nun başlangıçta 45 olan üye ülke sayısı, 1980’de 144’e, bugün de 155’e ulaşmıştır.

Soru 31

Avrupa Patent Ofisi'nin kısaltması nedir?

Seçenekler

A
IPO
B
EPO
C
EPI
D
EPA
E
IPA
Açıklama:
Avrupa Patent Ofisi kısaltması EPO'dur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 32

I. Avrupa Patent Ofisi
II. Avrupa Sivil Havacılık Konferansı
III. Dünya Posta Birliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri teknik alanda faaliyet
gösteren uluslararası kuruluşlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Teknik alanda faaliyet
gösteren uluslararası kuruluşlar ise şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Sivil
Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI),
Avrupa Yayın Birliği (EBU), Dünya Posta Birliği (UPU), Uluslararası Telekomünikasyon
Birliği (ITU), Uluslararası kuruluşlardan bazıları sportif alanda faaliyette bulunur. Bu kuruluşlara Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 33

I. Dünya Ticaret Örgütü
II. Dünya Ekonomik Forumu
III. Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı
IV. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
(OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF),
Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF)
bunlardan bazılarıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 34

Brüksel Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1967
B
1968
C
1969
D
1970
E
1971
Açıklama:
1967 yılında imzalanan Brüksel Antlaşması ile var olan 3 topluluk Avrupa Topluluğu (AT) çatısı altında toplandı. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 35

Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler hangi yılda gerçekleştirilmiştir?

Seçenekler

A
1976
B
1977
C
1978
D
1979
E
1980
Açıklama:
Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler 1979 yılında gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1957 yılında kurulan Avrupa Birliği'nin kurucu ülkelerinden biridir?

Seçenekler

A
Danimarka
B
İspanya
C
Norveç
D
Belçika
E
İsveç
Açıklama:
1957 yılında altı kurucu ülke (Belçika, Fransa,
Hollânda, Batı Almanya, İtalya ve Lüksemburg) tarafından kurulan Avrupa Birliği, önceleri sadece ekonomik birlik hüviyetinde idi; ancak yıllar içerisinde sanayi, tarım, ticaret,
malîye, vergiler gibi politikaları ortak kurumlar tarafından yönetilen, tek para biriminin
(Euro) kullanıldığı büyük bir güce dönüştü. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 37

Üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını sağlayan Schengen Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1983
B
1984
C
1985
D
1986
E
1987
Açıklama:
1985’te imzalanan Schengen Antlaşması, üye devletlerin pek
çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını sağladı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 38

Aşağıdaki hangi antlaşma ile ilk kez Avrupa Birliği terimi kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Maastricht Antlaşması
B
Nice Antlaşması
C
Lizbon Antlaşması
D
Roma Antlaşması
E
Schengen Antlaşması
Açıklama:
7 Şubat 1992 tarihinde Maastricht Antlaşması yürürlüğe sokuldu. Bu antlaşma ilk kez Avrupa Birliği terimini kullandı ve üç sütun adını verdiği uygulama alanlarını başlattı. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 39

Bugün Avrupa Birliği kaç adet bağımsız üye devletten oluşur?

Seçenekler

A
27
B
28
C
29
D
30
E
31
Açıklama:
Bugün Avrupa Birliği yirmi sekiz bağımsız üye devletten oluşmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 40

Avrupa Birliği Konseyi başkanı kaç yıl süreyle görev yapmaktadır?

Seçenekler

A
2.5
B
3.5
C
4.5
D
5.5
E
6.5
Açıklama:
Avrupa Birliği Konseyi başkanı, başkanlar konseyinin nitelikli çoğunluğu ile seçilir, başkan 2,5 yıl süreyle görev yapmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 41

Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Aşağıdakilerden hangisi bu kurumlardan biridir?

Seçenekler

A
Avrupa Patent Ofisi (EPO)
B
Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
C
Dünya Ekonomik Forumu (WEF)
D
Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO)
E
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD)
Açıklama:
Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Bu kurumlardan bazıları şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM), Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Konseyi (EU), Birleşmiş Milletler (BM, UN), Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ). Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF), Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF) bunlardan bazılarıdır.

Soru 42

Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Aşağıdakilerden hangisi bu kurumlardan biridir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Fonu (IMF)
B
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
C
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM)
D
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE)
E
Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA)
Açıklama:
Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF), Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF) bunlardan bazılarıdır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Fonu (IMF)
B
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
C
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
D
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
E
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM)
Açıklama:
Askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar şunlardır: Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO).

Soru 44

Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Aşağıdakilerden hangisi teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Avrupa Yayın Birliği (EBU)
B
Uluslararası Para Fonu (IMF)
C
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
D
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
E
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
Açıklama:
Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar ise şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), Avrupa Yayın Birliği (EBU), Dünya Posta Birliği (UPU), Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Uluslararası kuruluşlardan bazıları sportif alanda faaliyette bulunur. Bu kuruluşlara Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) örnek olarak gösterilebilir.

Soru 45

Türkiye’nin de üyesi olduğu çok sayıda uluslararası kuruluş bulunmaktadır. Bunlardan bazıları sosyal ve ekonomik amaçlar için kurulmuşken bazıları ekonomik ve malî amaçlı olarak kurulmuşlardır. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin de üyesi olduğu sosyal amaçlı kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
B
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM)
C
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
D
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE)
E
Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA)
Açıklama:
Türkiye’nin de üyesi olduğu çok sayıda uluslararası kuruluş bulunmaktadır. Bunlardan bazıları sosyal ve ekonomik amaçlar için kurulmuşken bazıları ekonomik ve malî amaçlı olarak kurulmuşlardır. Ülkemizin de üyesi olduğu sosyal amaçlı kuruluşlara örnek olarak şunları verebiliriz: Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Konseyi (COE), Birleşmiş Milletler (BM, UN) Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi, Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), Interpol, İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ). Burada asıl kuruluş amacı üye ülkeleri sosyal açıdan desteklemek ve kuruluş amaçlarına uygun olarak eşgüdüm sağlamak olan bu kuruluşlardan yaşamımızda göreli önemi daha fazla olanlar üzerinde durulacaktır.

Soru 46

Yaklaşık elli yıllık bir tarihi olan Avrupa Birliği ağırlıklı olarak hangi temel üzerinden genişlemesini sürdürmüştür?

Seçenekler

A
Siyasi
B
Tarım
C
Sosyal
D
Teknik
E
Ekonomik
Açıklama:
Yaklaşık elli yıllık bir tarihi olan ve ağırlıklı olarak ekonomik temelli olarak genişlemesini sürdüren Avrupa Birliği, 2. Dünya Savaşından sonra büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa’da barışın ve bölgesel istikrarın sağlanması ve ekonominin yeniden yapılanması amacıyla oluşturulan ülkeler topluluğudur.

Soru 47

Avrupa Birliği kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1948
B
1951
C
1953
D
1954
E
1957
Açıklama:
1957 yılında altı kurucu ülke (Belçika, Fransa, Hollânda, Batı Almanya, İtalya ve Lüksemburg) tarafından kurulan Avrupa Birliği, önceleri sadece ekonomik birlik hüviyetinde idi; ancak yıllar içerisinde sanayi, tarım, ticaret, malîye, vergiler gibi politikaları ortak kurumlar tarafından yönetilen, tek para biriminin (Euro) kullanıldığı büyük bir güce dönüştü.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği kurucu ülkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Belçika
C
İspanya
D
Hollânda
E
Batı Almanya
Açıklama:
1957 yılında altı kurucu ülke (Belçika, Fransa, Hollânda, Batı Almanya, İtalya ve Lüksemburg) tarafından kurulan Avrupa Birliği, önceleri sadece ekonomik birlik hüviyetinde idi; ancak yıllar içerisinde sanayi, tarım, ticaret, malîye, vergiler gibi politikaları ortak kurumlar tarafından yönetilen, tek para biriminin (Euro) kullanıldığı büyük bir güce dönüştü.

Soru 49

Avrupa Birliği üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını aşağıdakilerden hangisi sağlamıştır?

Seçenekler

A
Kopenhag Kriterleri
B
Schengen Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Avrupa bayrağı kullanılması
E
İki Almanya’nın birleşmesi
Açıklama:
1985’te imzalanan Schengen Antlaşması, üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını sağladı. 1986’da Avrupa bayrağı kullanılmaya başlandı ve liderler Avrupa Tek Senedi’ni imzaladılar. Bununla birlikte topluluğun karar alma mekanizmasının genişlemesi, ticarî işlemlerde engel ve formalitelerin azaltılması ve daha ileri bir Avrupa Politik İş Birliği kurumu oluşturulması sağlandı. AB’nin son genişleme süreci; iki Almanya’nın (Doğu Almanya ve Batı Almanya) Ekim 1990’da birleşmesiyle, Avrupa Birliği ve eski Varşova Paktı’na dâhil Merkezi ve Doğu Avrupa Devletleri arasındaki ilişkiler güçlendi. 1990 yılında Demir Perde’nin yıkılması ile eski Doğu Almanya yeni Almanya’nın bir parçası olarak topluluğa katıldı. Doğu Avrupa’ya doğru gerçekleştirilen genişlemeyle birlikte, topluluğa katılmaya aday ülkelere uygulanmak amacıyla Kopenhag Kriterleri’nin kabul edilmesi üzerine görüş birliğine varıldı. 7 Şubat 1992 tarihinde Maastricht Antlaşması yürürlüğe sokuldu.

Soru 50

Avrupa Birliği’ne katılmayı bekleyen 5 aday ülkeye ek olarak en son aşağıdakilerden hangisine benzer bir statü verilmiştir?

Seçenekler

A
Kosova
B
İzlanda
C
Karadağ
D
Hırvatistan
E
Makedonya Cumhuriyeti
Açıklama:
Birliğe katılmayı bekleyen 5 aday ülke ise şunlardır: Hırvatistan, İzlanda, Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ ve Türkiye. Batı Balkan ülkeleri, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Sırbistan olası resmî adaylar olarak tanımlanmıştır. Son dönemde Kosova’ya da benzer bir statü verilmiştir.

Soru 51

Aşağıda verilen uluslararası kuruluşların hangisi hem siyasî alanda hem de teknik alanda faaliyet gösterir?

Seçenekler

A
Avrupa Konseyi (EU)
B
Birleşmiş Milletler (BM, UN)
C
Avrupa Patent Ofisi (EPO)
D
Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO)
E
Dünya Posta Birliği (UPU)
Açıklama:
Avrupa Patent Ofisi (EPO) hem siyasi hem de teknik alanda faaliyet gösterir.Doğru yanıt C'dir.

Soru 52

I.Estonya
II.Kıbrıs
III.İrlanda
IV.Karadağ
V.Romanya
VI.Slovakya
Yukarıda verilen ülkelerden hangileri Avrupa Birliği ülkelerindendir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,II,III,V,VI
C
II,III,V,VI
D
I,III,V,VI
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Bugün Avrupa Birliği yirmi sekiz bağımsız üye devletten oluşur. Avrupa Birliği’ne üye ülkeler şunlardır: Almanya, Avusturya, Birleşik Krallık, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlândiya, Fransa, Kıbrıs, Hollânda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya,Slovakya, Slovenya ve Yunanistan’dır. Birliğe katılmayı bekleyen 5 aday ülke ise şunlardır: Hırvatistan, İzlanda, Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ ve Türkiye Batı Balkan ülkeleri, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Sırbistan olası resmî adaylar olarak tanımlanmıştır.Doğru yanıt B'dir.

Soru 53

I. Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak,
II. Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak,
III.Ekonomik ve sosyal programları uygulamayı kolaylaştırmak için tek para birimine geçmek,
IV. Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak,
V. Hakların korunması, yargıda işbirliğinin sağlanması konularında çalışmalar yapmak.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Avrupa Birliği’nin bugünkü amaçlarındandır?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
II,III,IV,V
C
II,III,V
D
I,II,III,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
• Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak,
• Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak,
• AB içinde rekabet ortamını koruyucu tedbirler almak,
• Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak,
• Ekonomik ve sosyal programları uygulamayı kolaylaştırmak için tek para birimine geçmek,
• Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak,
• Hakların korunması, yargıda işbirliğinin sağlanması konularında çalışmalar yapmak. Doğru yanıt A'dır.

Soru 54

I.Yasa tasarısı sunar
II.Bütçeyi hazırlar
III.Yürütmeyi denetler
Yukarıda verilenler Avrupa Birliği’nin önemli yönetim birimlerinden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği Komisyonu
B
Avrupa Birliği Konseyi
C
Avrupa Parlâmentosu
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Avrupa Merkez Bankası
Açıklama:
Avrupa Komisyonu: Bu organ Avrupa Birliği’nin yürütme organı gibi işlev görür. Mevzuat önerileri hazırlayarak birlik içinde bunların uygulanmasını denetler. Bu organ oluşturulurken kurumun liderlerin ulusal çıkarlar doğrultusunda değil, tüm Avrupa devletleri için çalışması beklenir. Komisyon aynı zamanda Avrupa entegrasyonunun da merkezi olarak görülür. Avrupa komisyonu, farklı alanlarda görevli yirmi yedi üye ülkenin her birinden gelen birer komisyon üyeden oluşur.Doğru yanıt A'dır.

Soru 55

I. Genel Kurul
II. Komite
III. Adalet Divanı
IV. Büyük Daire
V. Daire
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin şu anki yapısı 1 Kasım 1998 tarihinde yürürlüğe giren AİHM İç Tüzüğünde ayrıntılarıyla belirtilmiştir. Buna göre AİHM yukarıda verilenlerden hangilerinden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
I,II,IV,V
C
II,III,IV
D
I,III,IV,V
E
I,II,IV,
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin şu anki yapısı 1 Kasım 1998 tarihinde yürürlüğe giren AİHM İç Tüzüğünde ayrıntılarıyla belirtilmiştir. Buna göre AİHM;
  • Genel Kurul,
  • Komite,
  • Daire,
  • Büyük Daire’den oluşur. Doğru yanıt B'dir.

Soru 56

I.Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı
II.Özel hukuk ve ceza hukuku alanlarında âdil yargılanma hakkı
III.Etkili başvuru hakkı
IV.Mal varlığına saygı hakkı
V.Oy verme ve seçimlere katılma hakkı
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sözleşme ve Ek Protokollerde yukarıda verilen hangi hakların ihlâl edilip edilmediğini denetler?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
II,III,IV,V
C
II,III,V
D
II,IV,V
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Verilen tüm maddeler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sözleşme ve Ek Protokollerde yukarıda verilen hakların ihlâl edilip edilmediğini denetler.Doğru yanıt A'dır.

Soru 57

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için kaç ülkenin olumlu görüşüne ihtiyaç duyulmaktadır?

Seçenekler

A
16 üyeden 10 'nun olumlu görüş bildirmesi ayrıca daimi üyelerden hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.
B
18 üyeden 12 'sinin olumlu görüş bildirmesi ayrıca daimi üyelerden hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.
C
12 üyeden 8'inin olumlu görüş bildirmesi ayrıca daimi üyelerden hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.
D
15 üyeden 9'nun olumlu görüş bildirmesi ayrıca daimi üyelerden hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.
E
13 üyeden 8'inin olumlu görüş bildirmesi ayrıca daimi üyelerden hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için 15 üyeden dokuzunun olumlu görüş bildirmesi ve ayrıca daimi üyelerden (veto yetkisi olan beş ülke) hiçbirisinin aksi yönde oy kullanmaması gerekir.Doğru yanıt D'dir.

Soru 58

I.Ekonomik ve Ticarî İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK),
II. Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (BİLTEDAK),
III. Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (ENKİDAK),
IV.Uluslararası Çalışma Komitesi
V.Kudüs Komitesi
İslâm Konferansı Teşkilâtı (İKT) faaliyetlerini yukarıda verilen hangi organlarla sürdürmektedir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III,V
C
I,II,III,
D
II,IV,V
E
III,IV,V
Açıklama:
ILO’nun; Uluslararası Çalışma Konferansı, Yönetim Kurulu ve Uluslararası Çalışma Bürosu olmak üzere üç temel organı vardır.
İKT faaliyetlerini • Ekonomik ve Ticarî İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK), • Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (BİLTEDAK), • Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (ENKİDAK), • Daimi Malî Komite,• Kudüs Komitesi, • Bağlı Kuruluşlar, İhtisas Kuruluşları, ilgili Kuruluşlar, İslâm Üniversiteleri ile sürdürmektedir.Doğru yanıt B'dir.

Soru 59

Dünya Bankasının örgüt yapısındaki en yetkili organ hangisidir?

Seçenekler

A
Yönetim Kurulu
B
İcra Direktörleri Kurulu
C
Uluslararası Kalkınma Birliği
D
Uluslararası Malî İşbirliği
E
Guvernörler Kurulu
Açıklama:
Guvernörler Kurulu. Bankanın en yetkili organıdır.Doğru yanıt E'dir.

Soru 60

I.Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF)
II.Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP)
III.Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
IV.Birleşmiş Milletler Uyuşturucu Ve Suçla Mücadele Ofisi (UNODC)
V.Dünya Bankası Ülke Ofisi (WB)
VI.Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilcilikleri yukarıda verilenlerden hangileridir?

Seçenekler

A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,III,IV,VI
C
I,II,III,V
D
I,II,III,IV
E
II,III,IV,VI
Açıklama:
Verilen tüm seçenekler Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilcilikleridir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 61

Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi, kuruluş amacı üye ülkeleri sosyal açıdan desteklemek olan kuruluşlara örnektir?

Seçenekler

A
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı
B
Avrupa Futbol Federasyonları Birliği
C
Dünya Ticaret Örgütü
D
Uluslararası Para Fonu
E
Avrupa Patent Ofisi
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Sosyal Amaçlı Uluslararası Kuruluşlar” başlığı altında yer almaktadır.
AGİT’in bir amacı da üye ülkeleri sosyal açıdan desteklemektir.

Soru 62

Avrupa Birliği’nin bir organı olarak, Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik ve doğrudan seçimler kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1975
B
1976
C
1977
D
1978
E
1979
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Avrupa Birliği” başlığı altında yer almaktadır.
Avrupa Birliği’nin bir organı olarak, Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik ve doğrudan seçimler 1979 yılında yapılmıştır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin günümüzdeki amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak
B
Üye ülkelerin finansal sistemlerini denetlemek
C
Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak
D
Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak
E
Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Avrupa Birliği’nin Amacı” başlığı altında yer almaktadır.
Üye ülkelerin, finansal sistemlerini denetlemek, Avrupa Birliği’nin amaçlarından biri değildir.

Soru 64

I. Genel Kurul
II. Komite
III. Konsey
IV. Daire
Yukarıdakilerden hangileri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin teşkilat yapısıyla ilgili kurumlardır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I,II,III
E
I,II,IV
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi” başlığı altında yer almaktadır.
Genel Kurul, Komite ve Daire, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin teşkilat yapısıyla ilgili kurumlardandır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, BM Güvenlik Konseyi’nin görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
BM’nin amaç ve ilkelerine uygun biçimde barış ve güvenliği korumak
B
Uluslararasında çekişmeli konularda anlaşma koşullarını önermek
C
Silahlanmayı denetleyecek plânlar hazırlamak
D
Uluslararası terör olaylarına (güvenlik sorunlarına) doğrudan müdahale etmek
E
Barışı riske sokanlara karşı askeri birlikler kurarak önlemler almak
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Birleşmiş Milletler” başlığı altında yer almaktadır.
Uluslararası güvenlik sorunlarına doğrudan müdahale etmek, BM Güvenlik Konseyi’nin görevlerinden biri değildir.

Soru 66

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün çalışma organları ve işlevleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Uluslararası Çalışma Örgütü Yönetim Kurulu 28 hükümet üyesi, 14 işveren temsilcisi ve 14 işçi temsilcisinden oluşmaktadır.
B
Uluslararası Çalışma Örgütü Yönetim Kurulunda on ileri sanayi ülkesinin daimi hükümet temsilcileri görev yapmaktadır.
C
Uluslararası Çalışma Bürosu, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bir icra organıdır ve başında yönetim kurulu tarafından seçilen genel müdür vardır.
D
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün sekretarya işlerini yapan Büro aynı zamanda bir araştırma merkezi olarak görev yapmaktadır.
E
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bölge, yöre ve şube’lerde görev yapan dört temel organı bulunmaktadır.
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Uluslararası Çalışma Örgütü” başlığı altında yer almaktadır.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün; Uluslararası Çalışma Konferansı, Yönetim Kurulu ve Uluslararası Çalışma Bürosu olmak üzere üç temel organı vardır.

Soru 67

I. İslam Konferansı Teşkilatı üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarından oluşur ve üç yılda bir toplanır.
II. İslam Konferansı Teşkilatı’nın en üst karar alma merciidir.
Yukarıda özellikleri verilen İslam Konferansı Teşkilatı organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel Sekreterlik
B
İslam Dışişleri Bakanları Konseyi
C
İslam Zirvesi
D
Kudüs Komitesi
E
Konsey
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “İslam Konferansı Teşkilatı” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde özellikleri verilen İslam Konferansı Teşkilatı organı, İslam Zirvesi’dir.

Soru 68

………… başlangıçta savaş yıkımına uğramış Avrupa’nın yeniden inşası ve daha sonra sanayileşmeye odaklanan uzun vadeli gelişmeler için kredi sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Fonu
B
Dünya Bankası
C
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dünya Bankası” başlığı altında yer almaktadır.
Dünya Bankası, başlangıçta savaş yıkımına uğramış Avrupa’nın yeniden inşası ve daha sonra sanayileşmeye odaklanan uzun vadeli gelişmeler için kredi sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Soru 69

I. Üye ülkelerin mali performanslarını denetlemek
II. Üye ülkelerde finansal istikrarın sağlanmasına katkıda bulunmak
III. Sürdürülebilir ekonomik büyüme ve istihdamı sağlamak
IV. Üye ülkelerde sanayi ve enerji gibi alanların gelişmesi için kredi sağlamak
Yukarıdaki öncüllerden hangileri OECD’nin kuruluş amaçlarını ifade etmektedir?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I ve III
C
II ve IV
D
II ve III
E
I,II ve IV
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde yer alan bilgilerden, I ve III OECD’nin kuruluş amaçlarını ifade etmektedir.

Soru 70

GATT ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Beş temel ilke üzerine inşa edilmiştir.
B
Türkiye, 1955 yılında GATT’a katılmıştır.
C
Dış ticaretin serbestleşmesi amacıyla faaliyet göstermektedir.
D
1950 yılında yürürlüğe girmiştir.
E
“Uluslararası muamele kuralı”, GATT’ın temel ilkelerinden birisidir.
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması” başlığı altında yer almaktadır.
GATT, dış ticaretin serbestleşmesi amacıyla faaliyet göstermektedir.

Soru 71

Bu organ Avrupa Birliği’nin yürütme organı gibi işlev görür. Mevzuat önerileri hazırlayarak birlik içinde bunların uygulanmasını denetler. Bu organ oluşturulurken kurumun liderlerin ulusal çıkarlar doğrultusunda değil, tüm Avrupa devletleri için çalışması beklenir. farklı alanlarda görevli yirmi yedi üye ülkenin her birinden gelen birer komisyon üyeden oluşur. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Komisyonu
B
Avrupa Birliği Konseyi
C
Avrupa Parlamentosu
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Avrupa Birliği Başkanlığı
Açıklama:
Avrupa Komisyonu: Bu organ Avrupa Birliği’nin yürütme organı gibi işlev görür. Mevzuat önerileri hazırlayarak birlik içinde bunların uygulanmasını denetler. Bu organ oluşturulurken kurumun liderlerin ulusal çıkarlar doğrultusunda değil, tüm Avrupa devletleri için çalışması beklenir. Komisyon aynı zamanda Avrupa entegrasyonunun da merkezi olarak görülür. Avrupa komisyonu, farklı alanlarda görevli yirmi yedi üye ülkenin her birinden gelen birer komisyon üyeden oluşur.

Soru 72

Avrupa Birliği’nin yasama organının yarısını oluşturur. Bu konsey, her üye ülkeden vekillerin önceden belirlenmiş alanlara göre görevlere atandığı organize bir plâtformdur. Konsey pek çok alt bölümden oluşur. Yasama alanındaki işlevlerinin yanı sıra konsey, ayrıca ortak dışişleri ve güvenlik politikası dâhilinde de yönetimsel görevler üstlenir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Parlamentosu
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Avrupa Birliği Başkanlığı
Açıklama:
Avrupa Birliği Konseyi: Avrupa Birliği’nin yasama organının yarısını oluşturur. Bu konsey, her üye ülkeden vekillerin önceden belirlenmiş alanlara göre görevlere atandığı organize bir plâtformdur. Konsey pek çok alt bölümden oluşur. Yasama alanındaki işlevlerinin yanı sıra konsey, ayrıca ortak dışişleri ve güvenlik politikası dâhilinde de yönetimsel görevler üstlenir. Avrupa Birliği Konseyi başkanı, başkanlar konseyinin nitelikli çoğunluğu ile seçilir, başkan 2,5 yıl süreyle görev yapar. Oy hakkı yoktur.

Soru 73

Avrupa Birliği’’nin yasama organının diğer yarısını oluşturur. Parlâmentonun 736 üyesi, Avrupa Birliği vatandaşları tarafından beş yıl için seçilir. Tüm milletvekilleri, kendi ülkelerinde ulusal çapta düzenlenen seçimler ile iş başına gelmelerine karşın, Parlâmento’daki koltuklarında ulusal kimliklerinden çok, politik görüşlere göre gruplanırlar. Her üye ülke önceden belirlenmiş sayıda milletvekilini parlâmentoya gönderir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Parlamentosu
B
Avrupa Adalet Divanı
C
Avrupa Birliği Başkanlığı
D
Avrupa Birliği Konseyi
E
Avrupa Komisyonu
Açıklama:
Avrupa Parlâmentosu: Avrupa Birliği’’nin yasama organının diğer yarısını Avrupa Parlâmentosu oluşturur. Parlâmentonun 736 üyesi, Avrupa Birliği vatandaşları tarafından beş yıl için seçilir. Tüm milletvekilleri, kendi ülkelerinde ulusal çapta düzenlenen seçimler ile iş başına gelmelerine karşın, Parlâmento’daki koltuklarında ulusal kimliklerinden çok, politik görüşlere göre gruplanırlar. Her üye ülke önceden belirlenmiş sayıda milletvekilini parlâmentoya gönderir. Parlâmento ve Konsey birlik içindeki yasama işlemlerini ortak bir biçimde yürütürler. Bazı politikaları ortak karar mekanizmasını kullanarak yönlendirirler. Parlâmento ayrıca, Avrupa Komisyonu’nun ve Avrupa Birliği bütçesinin aldığı kararları reddetme ya da eleştirme hakkına sahiptir. Parlâmento başkanı aynı zamanda meclis sözcüsü olarak görev yapar ve parlâmentoyu uluslararası düzeyde temsil eder. Başkan ve başkan yardımcıları 30 ayda bir parlâmento içinde milletvekilleri tarafından seçilir.

Soru 74

Üye ülkeler veya Avrupa Birliği kurumlarıyla ilgili davalarla ve üye ülke mahkemelerinin bir üst kuruma sevk ettiği uyuşmazlıklarla uğraşır. İlk Derece Mahkemelerinde alınan kararlar için buraya başvurulabilir ve temyiz istenilebilir. Temel işlevlerinden biri de AB mevzuatının tüm üye devletlerde aynı şekilde yorumlanması ve uygulanmasını sağlamaktır. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Adalet Divanı
B
Avrupa Birliği Başkanlığı
C
Avrupa Birliği Konseyi
D
Avrupa Komisyonu
E
Avrupa Parlamentosu
Açıklama:
Avrupa Adalet Divanı: Üye ülkeler veya Avrupa Birliği kurumlarıyla ilgili davalarla ve üye ülke mahkemelerinin bir üst kuruma sevk ettiği uyuşmazlıklarla uğraşır. İlk Derece Mahkemelerinde alınan kararlar için Adalet Divanı’na başvurulabilir ve temyiz istenilebilir. Üye devletlerin yerel mahkemeleri, Avrupa Birliği hukukunun birincil uygulayıcıları olarak birlik içinde önemli rol oynar. Yapılan antlaşmalara göre, Avrupa Birliği ve ulusal mahkemeler arasında işbirliği ilişkisi vardır. Avrupa Adalet Divanı’nın temel işlevlerinden biri de AB mevzuatının tüm üye devletlerde aynı şekilde yorumlanması ve uygulanmasını sağlamaktır. Adalet Divanı üye devletler, AB kurumları, işletmeler ve kişiler arasındaki anlaşmazlıkların çözümlenmesi yetkisine sahiptir.

Soru 75

Bu organ görevini üye ülkelerin her birinin sırayla katılımlarıyla altı aylık dönemler hâlinde dönüşümlü olarak yürütür. Bu süre boyunca söz konusu ülkenin temsilcisi düzenlenen toplantı ve görüşmelerin pek çoğuna başkanlık eder. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği Başkanlığı
B
Avrupa Birliği Konseyi
C
Avrupa Komisyonu
D
Avrupa Parlamentosu
E
Avrupa Adalet Divanı
Açıklama:
Avrupa Birliği Başkanlığı: Avrupa Birliği’nin Avrupa Birliği Başkanlığı adlı bir organı daha bulunmaktadır. Bu organ görevini üye ülkelerin her birinin sırayla katılımlarıyla altı aylık dönemler hâlinde dönüşümlü olarak yürütür. Bu süre boyunca söz konusu ülkenin temsilcisi düzenlenen toplantı ve görüşmelerin pek çoğuna başkanlık eder. Dönem başkanlığı görevini yürütmekte olan ülke genellikle, bazı yenilikler, birliğin genişlemesini ilgilendiren konular ya da dünyanın herhangi bir bölgesi ile sürdürülen dış ilişkiler gibi alanlarda sınırlı bir yetki çerçevesinde hareket eder.

Soru 76

Avrupa’nın tek para birimi olan Euro’nun idaresinden ve AB’nin ekonomi ve para politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumludur. Görevini yerine getirirken tüm AB üyesi ülkeleri kapsayan Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ile birlikte çalışır ve Euro sisteminin karar alma organlarının kararlarını uygular. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Merkez Bankası
B
Avrupa Yatırım Bankası
C
Ekonomik ve Sosyal Komite
D
Ombudsman
E
Bölgeler Komitesi
Açıklama:
Avrupa Merkez Bankası (AMB): Avrupa’nın tek para birimi olan Euro’nun idaresinden ve AB’nin ekonomi ve para politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumludur. AMB, görevini yerine getirirken tüm AB üyesi ülkeleri kapsayan Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ile birlikte çalışır ve Euro sisteminin karar alma organlarının kararlarını uygular.

Soru 77

AB’nin dengeli büyümesine katkıda bulunacak yatırım projeleri için kredi sağlayan AB’nin özerk ve kâr amacı gütmeyen finans kuruluşudur. AB içerisinde ekonomik açıdan geri kalmış bölgelerin kalkınması amaçlı projelerin yanı sıra Akdeniz, Afrika, Karayip ve Pasifik, Lâtin Amerika ve Asya ülkelerindeki projeleri destekler. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Avrupa Yatırım Bankası
B
Avrupa Merkez Bankası
C
Ombudsman
D
Bölgeler Komitesi
E
Ekonomik ve Sosyal Komite
Açıklama:
Avrupa Yatırım Bankası (AYB): AB’nin dengeli büyümesine katkıda bulunacak yatırım projeleri için kredi sağlayan AB’nin özerk ve kâr amacı gütmeyen finans kuruluşudur. AB içerisinde ekonomik açıdan geri kalmış bölgelerin kalkınması amaçlı projelerin yanı sıra Akdeniz, Afrika, Karayip ve Pasifik, Lâtin Amerika ve Asya ülkelerindeki projeleri destekler.

Soru 78

Ekonomik ve Sosyal Komite ile benzer şekilde bir danışma organıdır. Karar alma sürecinde bölgesel ve yerel görüşlerin dikkate alınmasını sağlar. Bölgesel politika, çevre, eğitim, gençlik, ulaştırma gibi yerel ve bölgesel yönetimleri ilgilendiren konularda karar alırken danışılması gereken bir yerdir. Ayrıca bu alanda kendi inisiyatifi doğrultusunda görüş bildirebilir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Bölgeler Komitesi
B
Ekonomik ve Sosyal Komite
C
Avrupa Yatırım Bankası
D
Avrupa Merkez Bankası
E
Ombudsman
Açıklama:
Bölgeler Komitesi: Ekonomik ve Sosyal Komite ile benzer şekilde bir danışma organı olan Bölgeler Komitesi, karar alma sürecinde bölgesel ve yerel görüşlerin dikkate alınmasını sağlar. Bölgesel politika, çevre, eğitim, gençlik, ulaştırma gibi yerel ve bölgesel yönetimleri ilgilendiren konularda karar alırken Bölgeler Komitesine danışılması gerekir. Komite ayrıca bu alanda kendi inisiyatifi doğrultusunda görüş bildirebilir. 1994 yılında Maastricht Antlaşması ile oluşturulan Bölgeler Komitesi, üye ülkelerin tavsiyeleri doğrultusunda Konsey tarafından 4 yıl için atanan 344 bölgesel ve yerel yetkiliden oluşur.

Soru 79

Bu organ başta işverenler, sendikalar, çiftçiler, tüketiciler ve diğer çıkar grupları olmak üzere sivil toplumun görüşlerini temsil eden ve çıkarlarını koruyan bir danışma organıdır. Ekonomik ve sosyal politika alanında karar alırken danışılması gereken bir yerdir. Önemli gördüğü konularda kendi inisiyatifiyle de görüş bildirebilir. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomik ve Sosyal Komite
B
Avrupa Merkez Bankası
C
Avrupa Yatırım Bankası
D
Ombudsman
E
Bölgeler Komitesi
Açıklama:
Ekonomik ve Sosyal Komite: Bu organ başta işverenler, sendikalar, çiftçiler, tüketiciler ve diğer çıkar grupları olmak üzere sivil toplumun görüşlerini temsil eden ve çıkarlarını koruyan bir danışma organıdır. Ekonomik ve sosyal politika alanında karar alırken danışılması gereken Komite, önemli gördüğü konularda kendi inisiyatifiyle de görüş bildirebilir. Ekonomik ve Sosyal Komite, üye devletler tarafından 4 yıl için atanan 344 üyeden oluşur.

Soru 80

Anlaşmazlıkların çözümünde hakem heyeti olarak işlev görmektedir. Maastricht Antlaşması tarafından oluşturulmuştur. AB vatandaşları, iş dünyası ve kurumları veya herhangi bir AB ülkesinde ikamet eden gerçek kişiler ile AB’de kayıtlı olan tüzel kişilerin AB kurumları hakkındaki şikâyetlerini soruşturur. Bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Ombudsman
B
Bölgeler Komitesi
C
Ekonomik ve Sosyal Komite
D
Avrupa Merkez Bankası
E
Avrupa Yatırım Bankası
Açıklama:
Ombudsman: Anlaşmazlıkların çözümünde hakem heyeti olarak işlev gören Ombudsman, Maastricht Antlaşması tarafından oluşturulmuştur. AB vatandaşları, iş dünyası ve kurumları veya herhangi bir AB ülkesinde ikamet eden gerçek kişiler ile AB’de kayıtlı olan tüzel kişilerin AB kurumları hakkındaki şikâyetlerini soruşturur. Ombudsman üyeleri, Avrupa Parlâmentosu tarafından 5 yıl için seçilir.

Soru 81

Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Aşağıdakilerden hangisi bu kurumlardan biridir?

Seçenekler

A
Dünya Posta Birliği (UPU)
B
Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
C
Dünya Ekonomik Forumu (WEF)
D
Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM)
E
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC)
Açıklama:
Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Bu kurumlardan bazıları şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM), Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Konseyi (EU), Birleşmiş Milletler (BM, UN), Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ).
Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF), Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF) bunlardan bazılarıdır. Uluslararası kuruluşlardan bazıları askeri alanda faaliyette bulunurlar. Askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar şunlardır: Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO).
Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar ise şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), Avrupa Yayın Birliği (EBU), Dünya Posta Birliği (UPU), Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Uluslararası kuruluşlardan bazıları sportif alanda faaliyette bulunur. Bu kuruluşlara Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) örnek olarak gösterilebilir.

Soru 82

Uluslararası kuruluşlardan bazıları askeri alanda faaliyette bulunurlar. Aşağıdakilerden hangisi bu alanda faaliyet gösteren kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler (BM, UN)
B
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
C
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)
D
İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ)
E
Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler
Açıklama:
Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Bu kurumlardan bazıları şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM), Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Konseyi (EU), Birleşmiş Milletler (BM, UN), Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ).
Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF), Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF) bunlardan bazılarıdır. Uluslararası kuruluşlardan bazıları askeri alanda faaliyette bulunurlar. Askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar şunlardır: Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO).
Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar ise şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), Avrupa Yayın Birliği (EBU), Dünya Posta Birliği (UPU), Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Uluslararası kuruluşlardan bazıları sportif alanda faaliyette bulunur. Bu kuruluşlara Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) örnek olarak gösterilebilir.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi sosyal amaçlı kuruluşlara örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler (BM, UN)
B
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
C
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)
D
İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ)
E
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE)
Açıklama:
Türkiye’nin de üyesi olduğu çok sayıda uluslararası kuruluş bulunmaktadır. Bunlardan bazıları sosyal ve ekonomik amaçlar için kurulmuşken bazıları ekonomik ve malî amaçlı olarak kurulmuşlardır. Ülkemizin de üyesi olduğu sosyal amaçlı kuruluşlara örnek olarak şunları verebiliriz: Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Konseyi (COE), Birleşmiş Milletler (BM, UN) Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi, Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), Interpol, İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ). Burada asıl kuruluş amacı üye ülkeleri sosyal açıdan desteklemek ve kuruluş amaçlarına uygun olarak eşgüdüm sağlamak olan bu kuruluşlardan yaşamımızda göreli önemi daha fazla olanlar üzerinde durulacaktır.
Uluslararası kuruluşların başında siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar gelir. Siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar çok sayıdadır ve bunlar dünya siyaseti üzerinde yerine göre belirleyici, yerine göre ise etkileyici rol oynar. Bu kurumlardan bazıları şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Asya-Avrupa Kıtası Buluşmaları (ASEM), Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF), Asya Karşılıklı Tedbir ve Güvenlik Önlemleri Konferansı (CICA), Avrupa Birliği (AB, EU), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT, OSCE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM, ECHR), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Konseyi (EU), Birleşmiş Milletler (BM, UN), Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi Uluslararası Kafkasya Etnik İlişkiler, İnsan Hakları ve Jeopolitiği Kurumu (IACERHRG), İnterpol ve İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ).
Ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar ise dünya ekonomisini yönlendirmede etkili olan kuruluşlardır ve bunların genel merkezleri genellikle batılı gelişmiş ülkelerdedir. Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (ECO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu (FATF), Karadeniz Ülkeleri Ekonomik İşbirliği Teşkilâtı (BSEC), Uluslararası Para Fonu (IMF) bunlardan bazılarıdır. Uluslararası kuruluşlardan bazıları askeri alanda faaliyette bulunurlar. Askeri alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlar şunlardır: Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO).
Bazı uluslararası kuruluşlar ise teknik alanda faaliyet gösterirler. Teknik alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar ise şunlardır: Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), Avrupa Yayın Birliği (EBU), Dünya Posta Birliği (UPU), Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Uluslararası kuruluşlardan bazıları sportif alanda faaliyette bulunur. Bu kuruluşlara Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) örnek olarak gösterilebilir.

Soru 84

Altı ülkenin katılımıyla oluşturulan Avrupa Birliği’nin temelleri 1951 yılında atılmıştır. Bu 1957 Roma Antlaşması’na ve aşağıdakilerden bir kuruma dayanmaktadır. Bu kurum hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Ekonomik Topluluğu
B
Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu
C
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
D
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
E
Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin temelleri 1951 yılında, altı ülkenin katılımıyla oluşturulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğuna ve 1957 Roma Antlaşması’na dayanmaktadır. O dönemden bu yana, birlik yeni üyelerin katılımlarıyla büyümüş; var olan yetkilerine yeni görev ve sorumluluk alanları ekleyerek gücünü arttırmıştır. 1957 yılında Avrupa’nın birliğe dönüşme sürecinde iki yeni topluluk daha oluşturuldu: Bunlardan ilki, Gümrük Birliği işlemlerini sağlayan Avrupa Ekonomik Topluluğu ve diğeri de nükleer enerji çalışmalarını yürütmek için kurulan Avrupa Atom Enerjisi Topluluğudur. 1967 yılında imzalanan Brüksel Antlaşması ile var olan 3 topluluk Avrupa Topluluğu (AT) çatısı altında toplandı. 1973 yılında Avrupa Toplulukları Danimarka, İrlanda ve Birleşik Krallık’ı da içine alarak genişleme yoluna gitti. Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler 1979 yılında gerçekleştirildi.

Soru 85

1973 yılında Avrupa Toplulukları Danimarka, İrlanda ve Birleşik Krallık’ı da içine alarak genişleme yoluna gitti. Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler kaç yılında gerçekleştirildi?

Seçenekler

A
1975
B
1976
C
1977
D
1978
E
1979
Açıklama:
1973 yılında Avrupa Toplulukları Danimarka, İrlanda ve Birleşik Krallık’ı da içine alarak genişleme yoluna gitti. Avrupa Parlâmentosunun üyeleri arasında ilk demokratik, doğrudan seçimler 1979 yılında gerçekleştirildi.

Soru 86

On iki üye ülke “Avro” adlı ortak bir para birimini hangi yıl benimsedi?

Seçenekler

A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
2002 yılında on iki üye ülke “Avro” adlı ortak bir para birimini benimsedi.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin bugünkü amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
AB içinde rekabet ortamını artıran tedbirler almak
B
Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak
C
Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak
D
Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak
E
Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak
Açıklama:
Avrupa’da malların ve iş gücünün serbest dolaşımını ekonomik ve malî işbirliğini içeren bu anlaşmaların asıl amacı, bu devletlerde serbest piyasa ekonomisinin geri dönülmez bir şekilde yerleştirilmesini sağlamaktır. Başlangıçta kuruluş amacı yıkıma uğrayan Avrupa’nın yeniden imarını sağlamak olan Avrupa Birliği’nin bugün hem sınırları hem de amaçları kuruluş amaçlarının ötesine geçmiştir. Avrupa Birliği’nin bugünkü amaçlarını aşağıdaki gibi belirleyebiliriz: •Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak, •Üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük ve ticaret politikası oluşturmak, •AB içinde rekabet ortamını koruyucu tedbirler almak, •Ortak ulaşım, enerji, çevre ve sosyal politikalar oluşturmak, •Ekonomik ve sosyal programları uygulamayı kolaylaştırmak için tek para birimine geçmek, •Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak, •Hakların korunması, yargıda işbirliğinin sağlanması konularında çalışmalar yapmak.

Soru 88

Bir ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için, aşağıdakilerden hangisinin gereğini yerine getirmesi gerekir?

Seçenekler

A
Nice Antlaşması
B
Lizbon Antlaşması
C
Kopenhag Kriterleri
D
Maastricht Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
1990 yılında Demir Perde’nin yıkılması ile eski Doğu Almanya yeni Almanya’nın bir parçası olarak topluluğa katıldı. Doğu Avrupa’ya doğru gerçekleştirilen genişlemeyle birlikte, topluluğa katılmaya aday ülkelere uygulanmak amacıyla Kopenhag Kriterleri’nin kabul edilmesi üzerine görüş birliğine varıldı. 7 Şubat 1992 tarihinde Maastricht Antlaşması yürürlüğe sokuldu. Bu antlaşma ilk kez Avrupa Birliği terimini kullandı ve üç sütun adını verdiği uygulama alanlarını başlattı. Birliğe 1995 yılında, Avusturya, İsveç ve Finlândiya katıldı. 1997 tarihli Amsterdam Antlaşması, Maastricht Antlaşması’nın demokrasi ve dış politika başlıklarında iyileştirmeler yapmak için imzalandı. Amsterdam Antlaşması’nı 2001 yılında Nice Antlaşması izledi ve bu anlaşma birliğin doğu yönlü genişlemesini sağladı.
Bir ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için, 1993 yılında Kopenhag Liderler Zirvesi’nde belirlenen “Kopenhag Kriterleri”nin gereğini yerine getirmesi gerekir. Bu ölçütler; hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösteren istikrarlı bir demokrasi, birlik üyeleri ile rekabet edebilecek düzeyde sağlam temelli bir ekonomi ve Avrupa Birliği yasalarını da içeren üyelik koşullarının kabul edilmesidir. Bir aday ülkenin bu ölçütlere uyup uymadığının değerlendirilmesi, Avrupa Konseyinin görevidir. Diğer taraftan bir ülkenin birlikten çekilmesinin koşulları Lizbon Antlaşması ile belirlenmiştir.

Soru 89

Bir ülkenin Avrupa Birliği’nden çekilmesinin koşulları aşağıdakilerden hangisi ile belirlenmiştir?

Seçenekler

A
Nice Antlaşması
B
Lizbon Antlaşması
C
Kopenhag Kriterleri
D
Maastricht Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
1990 yılında Demir Perde’nin yıkılması ile eski Doğu Almanya yeni Almanya’nın bir parçası olarak topluluğa katıldı. Doğu Avrupa’ya doğru gerçekleştirilen genişlemeyle birlikte, topluluğa katılmaya aday ülkelere uygulanmak amacıyla Kopenhag Kriterleri’nin kabul edilmesi üzerine görüş birliğine varıldı. 7 Şubat 1992 tarihinde Maastricht Antlaşması yürürlüğe sokuldu. Bu antlaşma ilk kez Avrupa Birliği terimini kullandı ve üç sütun adını verdiği uygulama alanlarını başlattı. Birliğe 1995 yılında, Avusturya, İsveç ve Finlândiya katıldı. 1997 tarihli Amsterdam Antlaşması, Maastricht Antlaşması’nın demokrasi ve dış politika başlıklarında iyileştirmeler yapmak için imzalandı. Amsterdam Antlaşması’nı 2001 yılında Nice Antlaşması izledi ve bu anlaşma birliğin doğu yönlü genişlemesini sağladı.
Bir ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için, 1993 yılında Kopenhag Liderler Zirvesi’nde belirlenen “Kopenhag Kriterleri”nin gereğini yerine getirmesi gerekir. Bu ölçütler; hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösteren istikrarlı bir demokrasi, birlik üyeleri ile rekabet edebilecek düzeyde sağlam temelli bir ekonomi ve Avrupa Birliği yasalarını da içeren üyelik koşullarının kabul edilmesidir. Bir aday ülkenin bu ölçütlere uyup uymadığının değerlendirilmesi, Avrupa Konseyinin görevidir. Diğer taraftan bir ülkenin birlikten çekilmesinin koşulları Lizbon Antlaşması ile belirlenmiştir.

Soru 90

Avrupa Birliği’nin yürütme organı gibi işlev gören Avrupa Birliği Komisyonu aşağıdakilerden hangisinden sorumludur?

Seçenekler

A
Bütçeyi hazırlar
B
Komisyonu denetler
C
Yasa ve içişlerini onaylar
D
Yasa ve içişlerini düzenler
E
Uluslararası antlaşmaları imzalar
Açıklama:

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Avrupa Patent Ofisi (EPO)
B
Uluslararası Para Fonu (IMF)
C
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu (ASEF)
D
Avrupa Birliği (AB, EU)
E
Birleşmiş Milletler (BM, UN)
Açıklama:
Uluslararası Para Fonu (IMF) ekonomik ve teknik alanda faaliyette bulunan uluslararası kuruluşlardan biridir; diğer kuruluşlar siyasî alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlardır. Doğru cevap B’dir.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin kuruluş amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün dolaşımını engellemek
B
Ekonomik ve sosyal programları uygulamayı kolaylaştırmak için tek para birimine geçmek
C
Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak
D
Hakların korunması, yargıda işbirliğinin sağlanması konularında çalışmalar yapmak
E
Dış ve iç güvenlik politikaları ve savunma gücü birliği oluşturmak
Açıklama:
‘’Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün dolaşımını engellemek’’ ifadesi ‘’Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlamak’’ olacağından yanlıştır. Doğru cevap A’dır.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangileri bir ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için belirlenen “Kopenhag Kriterleri” arasında yer alır?
I. Hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösteren istikrarlı bir demokrasi
II. Birlik üyeleri ile rekabet edebilecek düzeyde sağlam temelli bir ekonomi
III. Avrupa Birliği yasalarını da içeren üyelik koşullarının kabul edilmesi
IV. Nüfus artış hızının topluluk üyelerinin ortalama sınırları içerisinde olması

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve IV
C
I.II.III
D
I.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Bir ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için, 1993 yılında Kopenhag Liderler Zirvesi’nde belirlenen “Kopenhag Kriterleri”nin gereğini yerine getirmesi gerekir. Bu ölçütler; hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösteren istikrarlı bir demokrasi, birlik üyeleri ile rekabet edebilecek düzeyde sağlam temelli bir ekonomi ve Avrupa Birliği yasalarını da içeren üyelik koşullarının kabul edilmesidir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Nüfus artış hızının topluluk üyelerinin ortalama sınırları içerisinde olması‘’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 94

Bir aday ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için belirlenen “Kopenhag Kriterleri” ölçütlerine uyup uymadığının değerlendirilmesi aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin görevidir?

Seçenekler

A
Avrupa birliği
B
Avrupa Konseyi
C
Avrupa Patent Ofisi
D
Asya-Avrupa Kıtası Kuruluşu
E
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı
Açıklama:
Bir aday ülkenin Avrupa Birliği’ne katılabilmesi için belirlenen “Kopenhag Kriterleri” ölçütlerine uyup uymadığının değerlendirilmesi Avrupa Konseyinin görevidir. Doğru cevap B’dir.

Soru 95

Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi üye ülkeler veya Avrupa Birliği kurumlarıyla ilgili davalarla ve üye ülke mahkemelerinin bir üst kuruma sevk ettiği uyuşmazlıklarla uğraşır?

Seçenekler

A
Avrupa Adalet Divanı
B
Avrupa Birliği Konseyi
C
Avrupa Komisyonu
D
Avrupa Liderler Zirvesi
E
Avrupa Merkez Bankası
Açıklama:
Avrupa Adalet Divanı, üye ülkeler veya Avrupa Birliği kurumlarıyla ilgili davalarla ve üye ülke mahkemelerinin bir üst kuruma sevk ettiği uyuşmazlıklarla uğraşır. Doğru cevap A’dır.

Soru 96

Aşağıdaki haklardan hangisinin ihlâl edilip edilmediğinin denetlenmesi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin görevi değildir?

Seçenekler

A
Yaşam hakkı
B
İfade özgürlüğü
C
Mal edinim kısıtlaması
D
Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü
E
Oy verme ve seçimlere katılma hakkı
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni uygulayan uluslararası bir mahkemedir. Mahkeme, Sözleşme ve Ek Protokollerde aşağıdaki gibi bazı hakların ihlâl edilip edilmediğini denetler:
  • Yaşam hakkı,
  • Özel hukuk ve ceza hukuku alanlarında âdil yargılanma hakkı,
  • Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı,
  • İfade özgürlüğü,
  • Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü,
  • Etkili başvuru hakkı,
  • Mal varlığına saygı hakkı,
  • Oy verme ve seçimlere katılma hakkı.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Mal edinim kısıtlaması‘’ seçeneği yanlıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangileri Birleşmiş Milletlerin kuruluş amacı arasında yer alır?
I. Silâhsızlanma ve silâh denetimi konusunda önerilerde bulunmak
II. Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak
III. Ülkeler arasındaki gelir uçurumunun önlenebilmesi için yaptırım önerisinde bulunmak
IV. Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışçıl yollarla çözümü için önerilerde bulunmak

Seçenekler

A
Yalnızca II ve IV
B
Yalnızca I ve II
C
I.II.III
D
I.II.IV
E
I.III.IV
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin kuruluş amacı şu şekilde belirlenmiştir:
  • Silâhsızlanma ve silâh denetimi konusunda önerilerde bulunmak,
  • Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak,
  • Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışçıl yollarla çözümü için önerilerde bulunmak.
‘’Ülkeler arasındaki gelir uçurumunun önlenebilmesi için yaptırım önerisinde bulunmak’’ amaçlar arasında yer almaz. Doğru cevap D’dir.

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi sosyal adalet ilkeleri, evrensel insan ve çalışma haklarının korunması temelinde kurulmuş olan ILO’nun uluslararası çalışma standartlarıyla ilgili olarak oluşturduğu sözleşmelerde güvence altına alınan haklardan bir değildir?

Seçenekler

A
Temel çalışma hakları
B
Örgütlenme hakkı
C
Toplu pazarlık hakkı
D
Zoraki emeğin ortadan kaldırılması
E
Fırsat eşitsizliğinin yaygınlaştırması
Açıklama:
Sosyal adalet ilkeleri, evrensel insan ve çalışma haklarının korunması temelinde kurulmuş olan ILO’nun uluslararası çalışma standartlarıyla ilgili olarak oluşturduğu sözleşmelerde güvence altına alınan haklar şunlardır:
  • Temel çalışma hakları,
  • Örgütlenme hakkı,
  • Toplu pazarlık hakkı,
  • Zoraki emeğin ortadan kaldırılması,
  • Fırsat eşitliği ve çalışma hayatı ile ilişkili diğer konular
‘’Fırsat eşitsizliğinin yaygınlaştırması’’ haklar arasında yer almaz. Doğru cevap E’dir.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü’nün amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sağlık alanında uluslararası nitelik taşıyan çalışmalarda yönetici ve coordinator makam sıfatıyla hareket etmek
B
BM, İhtisas Kuruluşları, sağlık idareleri, meslek grupları ve keza uygun görülecek diğer örgütlerle fiili bir işbirliği kurmak ve sürdürmek
C
BM, İhtisas Kuruluşları, sağlık idareleri, meslek grupları ve keza uygun görülecek diğer örgütlerle fiili bir işbirliği kurmak ve sürdürmek
D
Epidemiyoloji ve istatistik hizmetleri de dâhil olmak üzere, gerekli görülecek idarî ve teknik hizmetleri kurmak ve sürdürmek
E
Epidemik, pandemik vb. hastalıkların hızla yayılmasının önündeki engelleri kaldırmak
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü’nün amaçları arasında ‘’Epidemik, pandemik vb. hastalıkların hızla yayılmasının önündeki engelleri kaldırmak’’ değil ‘’Epidemik, pandemik vb. hastalıkların ortadan kaldırılması yolundaki çalışmaları teşvik etmek ve geliştirmek’’ vardır. Doğru cevap E’dir.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangileri Dünya Bankasının finansman kaynakları arasında yer alır?
I. Üye ülkelerin banka sermayesine iştirakleri
II. Üye ülkelerin nüfusa oranlı aidat ödemeleri
III. Sahip olunan fonların işletilmesinden sağlanan gelirler
IV. Sermaye piyasalarından yapılan borçlanmalar

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
I.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Dünya Bankasının finansman kaynakları şunlardır:
  • Üye ülkelerin banka sermayesine iştirakleri,
  • Sahip olunan fonların işletilmesinden sağlanan gelirler,
  • Sermaye piyasalarından yapılan borçlanmalar.
‘’Üye ülkelerin nüfusa oranlı aidat ödemeleri’’ kaynaklar arasında yer almaz. Doğru cevap D’dir.

Soru 101

Hangisi "siyasi" alanda faaliyet gösteren kuruluşlardan biridir?

Seçenekler

A
Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Malî Çalışma Grubu
B
Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubu
C
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı
D
Avrupa Patent Ofisi
E
Dünya Posta Birliği
Açıklama:
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı

Soru 102

Üye devletlerin pek çoğu arasında sınırda pasaport kontrolü olmaksızın yolculuk edebilme olanağını sağlayan antlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
Tek Avrupa Antlaşması
B
Maastricht Antlaşması
C
Schengen Antlaşması
D
Lizbon Antlaşması
E
Roma Antlaşması
Açıklama:
Schengen Antlaşması

Soru 103

On iki üye ülke “Avro” adlı ortak bir para birimini kaç yılında benimsemiştir?

Seçenekler

A
1979
B
1999
C
2000
D
2002
E
2005
Açıklama:
2002

Soru 104

Hangisi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurabilme hakkı için gerekli koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Şikâyet konusunun bireysel haklarla ilgili olması
B
Dava konusunun ulusal yargı organlarında karara bağlanmamış olması
C
Şikâyet edilen işlem ya da eylemler, konseye üye devlet ya da devletlerin kamu otoritelerince gerçekleştirilmiş olması
D
Davanın kamu kurumuna karşı açılması
E
Dava konusunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde belirtilen haklarla ilgili olması
Açıklama:
Dava konusunun ulusal yargı organlarında karara bağlanmamış olması

Soru 105

DSÖ Anayasası insanların sağlığından "öncelikle" kimi sorumlu tutmaktadır?

Seçenekler

A
DSÖ genel kurulunu
B
Hükümetleri
C
Vatandaşları
D
İhtisas çalışanlarını
E
Birleşmiş Milletleri
Açıklama:
Hükümetleri

Soru 106

Hangisi İslâm Konferansı Teşkilâtının "temel" organlarından değildir?

Seçenekler

A
Devlet ve Hükümet Başkanları Konferansı
B
Dışişleri Bakanları Konferansı
C
İslam Adalet Divanı
D
Daimi Malî Komite
E
Genel Sekreterlik
Açıklama:
Daimi Malî Komite alt organlardandır.

Soru 107

IMF kredilerinden yararlanmak için IMF İcra Direktörleri Kuruluna iletilen mektuplara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Proje mektubu
B
Talep mektubu
C
Başvuru mektubu
D
Teminat mektubu
E
Niyet mektubu
Açıklama:
Niyet mektubu

Soru 108

Marshall Plânı doğrultusunda Avrupa ekonomisini yeniden inşa etmek amacıyla kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği
B
Uluslararası Para Fonu
C
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Gıda Ve Tarım Örgütü (
Açıklama:
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü

Soru 109

Karadeniz Ekonomik İşbirliği teşkilatının kaç üyesi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
8
B
10
C
12
D
18
E
22
Açıklama:
Karadeniz Ekonomik İşbirliği teşkilatınınon iki Üye Ülkesi (Arnavutluk, Azerbaycan, Bulgaristan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Romanya, Rusya, Sırbistan, Ukrayna, Yunanistan, Türkiye) bulunmaktadır.
12

Soru 110

GATT ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kurumsal bir yapıya sahiptir.
B
Başlangıçta geçici olarak kurulmuştur.
C
Anlaşmaların neredeyse tamamı üyelerin tümünü bağlamaktadır.
D
Mal ticaretinin yanında, hizmetler ticareti ve ticarî nitelikteki fikri mülkiyet haklarını da kapsamaktadır.
E
Sürekli bir karakter taşımaktadır.
Açıklama:
Başlangıçta geçici olarak kurulmuştur.

Ünite 7

Soru 1

I. Tek Kişi İşletmeleri
II. Şirketler (Adî Ortaklıklar, Ticaret Ortaklıkları)
III. Kooperatifler
IV. Meslek Odaları
Yukarıdakilerden hangileri, Türk Ticaret Kanunu’nca (TTK) yasal yapıları veya tüzel kişilik biçimlerine göre sınıflandırılan özel işletme türleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II, ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’na (TTK) göre özel işletmeler yasal yapıları açısından veya tüzel kişilik biçimlerine göre şu şekilde sınıflandırılır:
  • Tek Kişi İşletmeleri
  • Şirketler (Adî Ortaklıklar, Ticaret Ortaklıkları)
  • Kooperatifler
Bu işletmeler aynı zamanda özel işletmeler olarak sınıflandırılır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 2

Her türlü işletme faaliyetine işletme sahibinin tek başına karar verdiği, uyguladığı ve denetlediği işletmelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ortaklıklar
B
Tek Kişi İşletmeleri
C
Adi Şirketler
D
Ticaret Şirketleri
E
Vakıflar
Açıklama:
Tek kişinin sahibi olduğu işletmeler, en çok görülen işletme türüdür. İşletmenin sahibi her türlü işletme faaliyetlerine tek başına karar verir, uygular ve denetler. İşletmenin kârları ve riskleri de tek başına işletme sahibine aittir. Tek kişi işletmeleri TTK’nin tacir, esnaf, sanayici ve serbest meslek erbabı gibi kişiler tarafından kurulan ve işletilen işletmelerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 3

I. Anonim Şirket
II. Kollektif Şirket
III. Limitet Şirket
IV. Komandit Şirket
V. Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket
Yukarıdakilerden hangileri, Türk Ticaret Kanunu'nda Sermaye Şirketi olarak sayılmaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve V
D
III, IV ve V
E
II ve IV
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesi ticaret şirketlerini; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler olarak saymaktadır. Kanunda, kollektif ile komandit şirket Şahıs; anonim, limitet ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket Sermaye Şirketi olarak sayılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 4

Ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirket, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anonim Şirket
B
Limited Şirket
C
Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket
D
Kollektif Şirket
E
Adi Komandit Şirket
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 211. maddesi Kollektif Şirketi, “Kollektif Şirket ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirkettir” şeklinde tanımlamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 5

Limitet şirketlerde en fazla kaç ortak olabilir?

Seçenekler

A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Limitet şirketlerde ortakların sayısı elli kişiyi aşamaz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Kooperatifler ile ilgili doğru bilgi içermez?

Seçenekler

A
Kooperatif kurulabilmesi için en az 10 ortağın olması gerekir.
B
Kooperatifte sermaye miktarı sınırlandırılmaz.
C
Sözleşmede belli bir sermayenin belirtilmesi zorunluluğu yoktur.
D
Bir ortak pay senedinin değeri T 10.000’den az olamaz.
E
Bir ortak pay senedinin değeri 10 milyon T’den fazla olamaz.
Açıklama:
Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur. Kooperatifte sermaye miktarı sınırlandırılmaz. Kooperatiflerin kuruluşu sırasında sözleşmede belli bir sermayenin belirtilmesi zorunluluğu yoktur. Bir ortak pay senedinin değeri T 10.000’den az ve 10 milyon T’den fazla olamaz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 7

Spor Toto Teşkilat Başkanlığı, kamu işletmeleri sınıflandırmasında aşağıdaki sınıfların hangisinde yer alır?

Seçenekler

A
Sosyal güvenlik kuruluşları
B
Özel bütçeli devlet işletmeleri
C
Döner sermayeli işletmeler
D
Yerel yönetim işletmeleri
E
Kamu İktisâdi Teşebbüsleri
Açıklama:
Kamu işletmelerini şu şekilde de sınıflandırabiliriz:

  • Sosyal güvenlik kuruluşları (Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur),

  • Döner sermayeli işletmeler (Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi),

  • Özel bütçeli devlet işletmeleri (Spor Toto, Maden Tetkik Arama Enstitüsü),

  • Yerel yönetim işletmeleri (Ekmek Fabrikaları, Su ve Hava Gazı İşletmeleri),

  • Kamu İktisâdi Teşebbüsleri (KİT)


Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 8

Anayasaya göre, Kamu İktisâdi Teşebbüsleri'nin denetimi hangi kurum tarafından yapılır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
TBMM
D
Ticaret Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de KİT’ler çeşitli yasalarda tanımlanmıştır. Örneğin, Anayasa KİT’leri denetim açısından tanımlamıştır. Nitekim Anayasa’nın 165. maddesinde, “Kamu İktisâdi Teşebbüslerinin Denetimi” başlığı altında, Kamu İktisâdi Teşebbüsleri “Sermayesinin yarıdan fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluşları ve ortaklıkları” olarak tanımlanmış ve bu kuruluşların TBMM tarafından denetleneceği hükme bağlanmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 9

Gerçek kişiler ile kamu tüzel kişilerinin birlikte kurdukları işletmelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yerel Yönetim İşletmeleri
B
Kamu İştirakleri
C
Bağlı Ortaklıklar
D
Karma İşletmeler
E
Kamu İktisadi Kuruluşları
Açıklama:
Karma işletmeler, sermayesinin bir kısmı özel kişi veya kuruluşlar, bir kısma da devlet veya devlete ait kuruluşlar tarafından temin edilerek ortaklaşa kurulan ve yönetilen işletmelerdir. Bunlar mülkiyetinin bir kısmı devlete diğer kısmı da şahıs ya da şahıslara ait olan işletmelerin genel adıdır. Karma işletmeler, gerçek kişiler ile kamu tüzel kişilerinin birlikte kurdukları işletmelerdir. Bu işletmelere örnek olarak T.C. Merkez Bankası, Migros, Türk Ticaret Bankası, Türk Ticaret A.Ş. ve Çukurova Elektrik A.Ş.’yi verebiliriz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 10

Hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletmeler dört başlık altında toplanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, bu dört başlıktan biri değildir?

Seçenekler

A
Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
B
Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
C
Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
D
Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı Koordinesinde Kurulan İşletmeler
Açıklama:
Hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletmeler aşağıdaki gibi dört başlık altında toplanmaktadır:
  • Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
  • Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
  • 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
  • Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 11

Adi Şirketler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
“Tacir”ler, “esnaf”lar, “sanayici”ler, “sanatkâr”lar ve “serbest meslek erbabı” tarafından kurulur.
B
İki veya daha fazla kişi tartından kurulur.
C
Şirketin kararları tüm ortakların oy birliği ile alınır.
D
İflasa tabi değillerdir.
E
Türk Ticaret Kanunu'nun şirketler için koyduğu hükümlere tabi değildir ve bu özellikleri taşımazlar.
Açıklama:
Tek Kişi İşletmeleri, “tacir”ler, “esnaf ”lar, “sanayici”ler, “sanatkâr”lar ve “serbest meslek erbabı” tarafından kurulur.

Soru 12

  1. Kollektif Şirket
  2. Komandit Şirket
  3. Anonim Şirket
  4. Limited Şirket
  5. Kooperatif Şirket
Yukarıdaki şirketlerden hangileri Türk Ticaret Kanunu'nun 124. maddesine göre şahıs şirketi olarak sayılmaktadır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-IV
D
II-V
E
III-V
Açıklama:
Kollektif ve Komandit şirket, Türk Ticaret Kanunu'nun 124. maddesine göre şahıs şirketi olarak sayılmaktadır.

Soru 13

Ortaklarının ihtiyaç duydukları tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak amacıyla kurulan kooperatifler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tüketim kooperatifleri
B
Tarım Kredi Kooperatifleri
C
Satın alma kooperatifleri
D
Kefalet kooperatifleri
E
Şehir kredi kooperatifleri
Açıklama:
Tüketim kooperatifleri, ortaklarının ihtiyaç duydukları tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak amacıyla kurulurlar.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi özel bütçeli devlet işletmelerinden biridir?

Seçenekler

A
SSK
B
Ekmek Fabrikaları
C
Su Hava Gazı İşletmeleri
D
Maden Tetkik Arama Enstitüsü
E
Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi
Açıklama:
Spor Toto ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü özel bütçeli devlet işletmelerindendir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Kamu İktisadi Kuruluşları'ndan biridir?

Seçenekler

A
MKEK
B
DHMİ
C
BOTAŞ
D
TİGEM
E
TPAO
Açıklama:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Kamu İktisadi Kuruluşlarından biridir.

Soru 16

Limited şirketlerde ortakların sayısı en fazla kaç olabilir?

Seçenekler

A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Limited şirketlerde ortakların sayısı 50 kişiyi aşamaz.

Soru 17

  1. Kollektif Şirket
  2. Anonim Şirket
  3. Komandit Şirket
  4. Limited Şirket
Yukarıdaki şirketlerden hangisi/hangileri sermaye şirketidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-III
C
Yalnız III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Anonim Şirket, Limited Şirket ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket, sermaye şirketidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kollektif ortakların özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ortaklık gerçek kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.
B
Şirketin sermaye gücü ortakların varlığına bağlıdır.
C
Ortaklar yıl sonunda hesaplarını denetleyebilirler ve kârdan sermayeleri oranında pay alırlar.
D
Ortaklar arasında ilişkiler karşılıklı güvene dayandığından ve ortaklar tüm varlıklarıyla sorumlu bulunduklarından, ortaklar arasında değişiklik yapılması zorlaştırılmıştır.
E
Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirketi yönetme hak ve görevi vardır. Ancak, şirket sözleşmesiyle, şirket yönetimi tek bir ortağa ya da birden çok ortağa bırakabilir.
Açıklama:
Komanditer ortaklar; yıl sonunda hesaplarını denetleyebilirler ve kârdan sermayeleri oranında pay alırlar.

Soru 19

Bir kooperatif en az kaç ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur?

Seçenekler

A
3 üye
B
4 üye
C
5 üye
D
6 üye
E
7 üye
Açıklama:
Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur.

Soru 20

Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından dört gruba ayrılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu gruba dahil değildir?

Seçenekler

A
Şirketler
B
Kooperatifler
C
Tek kişi işletmeleri
D
Kamu işletmeleri
E
Dernek ve vakıf işletmeleri
Açıklama:
Kamu işletmeleri, Üretim Faktörlerinin Maliyeti grubunda sınıflandırılır.

Soru 21

6102 Sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 1531. maddesinde ortaklıkları (şirketleri) sınıflandırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınıflama dışındadır?

Seçenekler

A
Kollektif ortaklık
B
Komandit ortaklık
C
Anonim ortaklık
D
Tek kişi işletmeleri
E
Limitet ortaklık
Açıklama:
6102 Sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 1531. maddesi ortaklıkları (şirketleri); “kollektif ortaklık”, “komandit ortaklık”, “anonim ortaklık”, “sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklık”, “limitet ortaklık” ve “kooperatif ortaklık” olarak sınıflandırmıştır. Buna göre doğru cevap D dir.

Soru 22

Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından dört gruba ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi bu işletmelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Tek kişi işletmeleri
B
Anonim ortaklık
C
Şirketler
D
Kooperatifler
E
Vakıf işletmeleri
Açıklama:
Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından; tek kişi işletmeleri, şirketler, kooperatifler, dernek ve vakıf işletmeleri olmak üzere dört gruba ayrılır. Doğru cevap B dir.

Soru 23

Tek kişinin sahibi olduğu bu işletmeler, en çok görülen işletme türüdür. İşletmenin sahibi her türlü işletme faaliyetlerine tek başına karar verir, uygular ve denetler. İşletmenin kârları ve riskleri de tek başına işletme sahibine aittir. Verilen bu bilgiler aşağıdaki şirketlerin hangisine aittir?

Seçenekler

A
Anonim ortaklık
B
Kooperatif ortaklık
C
Tek Kişi İşletmeleri
D
Kollektif şirket
E
Komandit şirket
Açıklama:
Tek kişinin sahibi olduğu bu işletmeler, en çok görülen işletme türüdür. İşletmenin sahibi her türlü işletme faaliyetlerine tek başına karar verir, uygular ve denetler. İşletmenin kârları ve riskleri de tek başına işletme sahibine aittir. Tek kişi işletmeleri TTK’nin tacir, esnaf, sanayici ve serbest meslek erbabı gibi kişiler tarafından kurulan ve işletilen işletmelerdir. Buna göre doğru cevap C dir.

Soru 24

I. Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır.
II.Ulaşılmak istenen ortak bir amaç bulunmalıdır.
III.Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir anlaşma (sözleşme) yapmalıdır.
IV. Belirlenen amaca ulaşmak için para, mal, emek ve sermaye konulmalıdır.
Verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri ortaklı şirketlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bir işletmenin ortaklık sayılabilmesi için aşağıdaki gibi özelliklere sahip olması gerekir:
• Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır.
• Ulaşılmak istenen ortak bir amaç bulunmalıdır.
• Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir anlaşma (sözleşme) yapmalıdır.
• Belirlenen amaca ulaşmak için para, mal, emek ve sermaye konulmalıdır. Buna göre doğru cevap E dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi kollektif şirketlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirketi yönetme hak ve görevi vardır.
B
Belli sayıda kişinin kurduğu ve sorumlulukları kişisel olan ortaklıklara denir.
C
Şirketlerinde ortak sayısı azdır ve ortaklığın devri oldukça zordur.
D
Ortakların tümü uygun görmeden ortaklık payı başkalarına satılmaz veya devredilemez.
E
Şirketten ayrılan bir ortağın şirket ilişkilerinden dolayı üçüncü kişilere olan sorumluluğu
bir süre daha devam eder.
Açıklama:
B,C,D, ve E seçeneklerinde verilen bilgiler Şahıs şirketlerinin özelliklerini taşımaktadır bu nedenle doğru cevap A dır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hanisi kamu işletmelerinin kuruluş amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Başlıca amacı kâr değil, ortakların menfaatleridir
B
Kamu kurumlarına gelir sağlamak
C
İstihdama katkıda bulunmak
D
Gelişmemiş veya az gelişmiş yörelerin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişmesini sağlamak
E
Ülkenin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak
Açıklama:
Kamu işletmelerinin kuruluş amaçları şunlardır:
• Kamu kurumlarına gelir sağlamak,
• İstihdama katkıda bulunmak,
• Gelişmemiş veya az gelişmiş yörelerin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişmesini sağlamak,
• Ülkenin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak. Buna göre doğru cevap A dır

Soru 27

Ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir. İktisâdi kamu kurumlarının temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasıyla ortaya çıkan kurumlardır. Bu bilgiler aşağıdaki kamu kurumlarından hangisini açıklar?

Seçenekler

A
Kamu İktisâdi Teşebbüsleri
B
İktisâdi Kamu Kurumları
C
Dernek ve Vakıf İşletmeleri
D
Kooperatifler
E
Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket
Açıklama:
İktisâdi kamu kurumları, ticaret, sanayi, tarım ve madencilik gibi ekonomik alanlarda faaliyetlerde bulunmak üzere kamu sermayesi ya da katkısı ile kanuna veya idarî işlemlere dayalı olarak kurulup işletilen kamu teşebbüslerdir. İktisâdi kamu kurumlarının temel amacı, devletin ekonomik faaliyetlere girişimci olarak katılmasıyla ortaya çıkan kurumlardır. Bu bağlamda cevap B dir.

Soru 28

I. Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
II. Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
III. 1567 Sayılı Yasaya Göre Kurulan İşletmeler,
IV. Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler
Verilenlerden hangisi ya da hangileri Hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletmeler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I
B
I-II
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletmeler aşağıdaki gibi dört başlık altında toplanmaktadır:
• Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
• Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
• 1567 Sayılı Yasaya Göre Kurulan İşletmeler,
• Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler
Bu bağlamda cevap E dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi devletin ekonomiye müdahale aracı olan Kamu İkdisadi Teşebbüsleri'nin (KİT) kuruluş nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Özel girişimin yetersizliği
B
Özel tekellerin oluşmasını engellemek
C
Makro ekonomik hedefleri gerçekleştirmek
D
Ortaklarının ihtiyaç duydukları tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak.
E
Devlete gelir sağlamak
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale aracı olan KİT’lerin kuruluş nedenleri şunlardır:
• Özel girişimin yetersizliği. Özellikle kalkınma sürecine geç girmiş ülkelerde, sermaye piyasasının yetersizliği, gelişmiş bir müteşebbis sınıfının eksikliği gibi nedenlerle, devlet özel sektörün faaliyet alanına girebilmektedir.
• Özel tekellerin oluşmasını engellemek. Büyük ölçekli sermaye, yatırım ve örgütlenme gerektiren alanlarda devlet iktisadi faaliyetlere girebilmektedir.
• Makro ekonomik hedefleri gerçekleştirmek. İşsizlik ve enflasyonla mücadele edebilmek amacıyla, KİT’ler kurulabilmektedir.
• Teknik yetersizlik. Teknik olarak, bazı kamu hizmetlerinin karmaşıklığı nedeniyle devletin klâsik örgüt yapısının dışında, özerk bir biçimde örgütlenmesine gerek duyulabilmektedir.
• Devlete gelir sağlamak. Milli Piyango, Spor-Toto/Loto gibi talih oyunları, hava yolları ve telekomünikasyon gibi ulusal prestij sağlayan konular, daha önce kurulmuş teşebbüsleri devam ettirmek. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D dir.

Soru 30

Ülkemizin diğer ülkelerle yaptığı ikili (karşılıklı) anlaşmalar veya çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde kurulan işletmelerdir. Bu işletmeler anlaşmaların çeşidi ve kapsamına göre anlaşmada belirlenen hak ve ayrıcalıklardan yararlanarak karşılıklı sermaye yatırımlarına imkân verilmesi ve ticarî ilişkilerin geliştirilmesi amacının sonucu olarak kurulup faaliyette bulunurlar. Bu bilgiler aşağıdaki işletmelerin hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ulusal Kökenlerine Göre İşletmeler
B
Uluslararası Anlaşmalara Göre Kurulan İşletmeler
C
1567 Sayılı Yasaya Göre Kurulan İşletmeler
D
Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
E
Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalara göre kurulan işletmeler, ülkemizin diğer ülkelerle yaptığı ikili (karşılıklı) anlaşmalar veya çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde kurulan işletmelerdir. Bu işletmeler anlaşmaların çeşidi ve kapsamına göre anlaşmada belirlenen hak ve ayrıcalıklardan yararlanarak karşılıklı sermaye yatırımlarına imkân verilmesi ve ticarî ilişkilerin geliştirilmesi amacının sonucu olarak kurulup faaliyette bulunurlar. Bu bağlamda doğru cevap B dir.

Soru 31

Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık işletmeleri aşağıdaki işletmelerden hangisine girer?

Seçenekler

A
Üretilen Mal ve Hizmet Türüne Göre İşletmeler
B
Faaliyet Alanlarına Göre İşletmeler
C
Üretim Faktörlerinin Mülkiyetine Göre İşletmeler
D
Hukuksal Yapılarına Göre İşletmeler
E
Tüketicilerin Türüne Göre İşletmeler
Açıklama:
Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık işletmeleri Üretilen Mal ve Hizmet Türüne Göre İşletmelere girer.

Soru 32

Adî Şirketler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İki veya daha fazla kişi tarafından kurulur.
B
Adî ortaklıklarda, şirketin kararları oy çokluğu ile alınır.
C
Adî şirketler, Türk Ticaret Kanunu'nun şirketler için koyduğu hükümlere tabi değildir.
D
Adî şirketlerde kâr ve zarar ortaklar arasında önceden belirlenen oranlarla dağıtılır.
E
Bir ticaret ünvanı almak zorunda değillerdir.
Açıklama:
Adî ortaklıklarda, şirketin kararları oybirliği ile alınır.

Soru 33

Kollektif Şirket Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket Kooperatif Şirket Limited Şirket Yukarıdakilerden hangileri Sermaye Şirketleridir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
I-IV
Açıklama:
Anonim Şirket, Limited Şirket ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket, Sermaye Şirketleridir.

Soru 34

Limited şirketlerde ortakların sayısı en fazla kaçtır?

Seçenekler

A
Elli
B
Altmış
C
Yetmiş Beş
D
Seksen
E
Yüz
Açıklama:
Limited şirketlerde ortakların sayısı elli kişiyi aşamaz.

Soru 35

  1. Sanayi Ürünleri Kooperatifleri
  2. Kefalet Kooperatifleri
  3. Şehir Kredi Kooperatifleri
  4. Satın Alma Kooperatifleri
Yukarıdaki kooperatiflerden hangileri ortaklarına kredi vermek ya da kredi bulmak amacı ile kurulmuş kredi kooperatiflerindendir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
I-IV
Açıklama:
Kredi Kooperatifleri, ortaklarına kredi vermek ya da kredi bulmak amacı ile kurulurlar. Üç grupta toplanırlar:
  1. Tarım Kredi Kooperatifleri
  2. Şehir Kredi Kooperatifleri
  3. Kefalet Kooperatifleri

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi katma bütçeli dairelere bağlı işletmelerdendir?

Seçenekler

A
Devlet matbaası
B
İller Bankası
C
Maden Tetkik Arama Enstitüsü
D
Ekmek fabrikaları
E
Devlet üreme çiftlikleri
Açıklama:
Katma bütçeli dairelere bağlı işletmeler; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet kitapları basım evi, devlet üreme çiftliği, Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerdir.

Soru 37

Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin Yönetim Kurulu kaç kişiden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
İki
B
Dört
C
Altı
D
Sekiz
E
On
Açıklama:
Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin Yönetim Kurulu, bir başkan ve beş üyeden oluşmaktadır.

Soru 38

İktisadi Devlet Teşekkülleri deyimi ilk kez hangi yılda çıkarılan yasada yer almıştır?

Seçenekler

A
1938
B
1964
C
1983
D
2003
E
2010
Açıklama:
İktisadi Devlet Teşekkülleri deyimi ilk kez 1938 yılında çıkarılan 3460 sayılı yasada yer almıştır.

Soru 39

Kamu İktisadi Kuruluşları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sermayelerinin tamamı devlete aittir.
B
Bakanlar kurulu kararıyla kurulurlar.
C
Kendilerine verilen görevleri verimlilik ilkesini dikkate alarak yürütürler.
D
Sayıştay denetimine tabidir.
E
Tüzel kişiliğe sahiptir.
Açıklama:
Kamu İktisadi Kuruluşları, Genel muhasebe kanununa ve Sayıştay denetimine tabi değil, özel hukuk hükümlerine tabidirler.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Etibank'ın bağlı olduğu ortaklıklarından biridir?

Seçenekler

A
Ergani Bakır İşletmesi
B
Çinko Kurşun Sanayii A.Ş.
C
Deniz İşletmeciliği ve Taşımacılığı A.Ş.
D
Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.
E
İskenderun Demir ve Çelik Fabrikası
Açıklama:
Etibank'ın bağlı olduğu ortaklıklar; Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. ve Çinko Kurşun Sanayii A.Ş.'dir.

Soru 41

Ülkemizde işletmelerin hukuksal yapısını düzenleyen temel kanun hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Ticaret Kanunu
B
Türk Ceza Kanunu
C
Türk Borçlar Kanunu
D
Türk İnfaz Kanunu
E
Türk Medeni Kanunu
Açıklama:
Ülkemizde işletmelerin hukuksal yapısını düzenleyen temel kanun, Türk Ticaret Kanunu (TTK)’dur.

Soru 42

Birden çok kişinin bir iktisâdi amaca ulaşmak için aralarında anlaşarak para, mal veya emeklerini bir araya getirmek suretiyle kurdukları ticarî işletmelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sermaye
B
Ortaklık
C
Dernek
D
Vakıf
E
Kooperatif
Açıklama:
Birden çok kişinin bir iktisâdi amaca ulaşmak için aralarında anlaşarak para, mal veya emeklerini bir araya getirmek suretiyle kurdukları ticarî işletmelere ortaklık adı verilir. Bir işletmenin ortaklık sayılabilmesi için aşağıdaki gibi özelliklere sahip olması gerekir:
• Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır.
• Ulaşılmak istenen ortak bir amaç bulunmalıdır.
• Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir anlaşma (sözleşme) yapmalıdır.
• Belirlenen amaca ulaşmak için para, mal, emek ve sermaye konulmalıdır.

Soru 43

I. Sermaye şirketleri II. Komandit şirket III. Kooperatif şirket Yukarıdakilerden hangileri ticari şirketlerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesi ticaret şirketlerini; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler olarak saymaktadır. Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi olarak sayılmaktadır.

Soru 44

I. Genel bütçeye dâhil işletmeler
II. Mahalli idarelere bağlı işletmeler
III. Katma bütçeli dairelere bağlı işletmeler
Yukarıdakilerden hangileri ülkemizde kamu işletmeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Sermayesinin tamamı devletçe veya devlete ait kuruluşlar tarafından temin edilerek kurulan ve devletin veya devlet kuruluşlarının sahibi bulunduğu işletmeler kamu işletmeleridir. Ülkemizde kamu işletmeleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:
  • Genel bütçeye dâhil işletmeler
  • Mahalli idarelere bağlı işletmeler
  • Katma bütçeli dairelere bağlı işletmeler
  • Özel bütçeli devlet işletmeleri

Soru 45

Anayasa’nın hangi maddesinde, Kamu İktisâdi Teşebbüsleri tanımlanmış ve bu kuruluşların TBMM tarafından denetleneceği hükme bağlanmıştır?

Seçenekler

A
160
B
161
C
162
D
164
E
165
Açıklama:
Türkiye’de KİT’ler çeşitli yasalarda tanımlanmıştır. Örneğin, Anayasa KİT’leri denetim açısından tanımlamıştır. Nitekim Anayasa’nın 165. maddesinde, “Kamu İktisâdi Teşebbüslerinin Denetimi” başlığı altında, Kamu İktisâdi Teşebbüsleri “Sermayesinin yarıdan fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluşları ve ortaklıkları” olarak tanımlanmış ve bu kuruluşların TBMM tarafından denetleneceği hükme bağlanmıştır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi devletin ekonomiye müdahale aracı olan KİT’lerin kuruluş nedenleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Özel tekellerin oluşmasını desteklemek
B
Makro ekonomik hedefleri gerçekleştirmek
C
Özel girişimin yetersizliği
D
Devlete gelir sağlamak
E
Teknik yetersizlik
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale aracı olan KİT’lerin kuruluş nedenleri şunlardır:
• Özel girişimin yetersizliği
• Özel tekellerin oluşmasını engellemek
• Makro ekonomik hedefleri gerçekleştirmek
• Teknik yetersizlik
• Devlete gelir sağlamak

Soru 47

KİT'lerin özelleştirmelerinde, hukuksal ve anayasal temelin oluşturulması için hangi sayılı yasa ile anayasal engel ortadan kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
4445
B
4446
C
4346
D
4644
E
4646
Açıklama:
Özelleştirmenin hukuksal ve anayasal temele kavuşturulması için 13.8.1991 gün ve 4446 sayılı yasa ile Anayasanın 47. maddesine eklenen bir fıkra ile “devlet, kamu iktisâdi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzel kişilere yatırılabileceği ve devredilebileceği kanunla belirlenir” hükmü getirilmiş ve bu konuda anayasal engel ortadan kaldırılmıştır.

Soru 48

Özelleştirme devletin etkisizleştirilmesi şeklinde çeşitli eleştirilerin konusu olabilmektedir. Bir devletin kendini Anayasa’da “sosyal devlet” olarak tanımlaması sebebiyle, özelleştirmeler nedeniyle ekonomik araçlarından mahrum kalan bir devlet, sosyal devletin rolünü gereği gibi yerine getiremeyebilir.
Yukarıdaki düşünceye göre hangi ülkenin özelleştirme uygulamalarının diğerlerinden daha az olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
İsveç
D
Hollanda
E
Avusturya
Açıklama:
Özelleştirme Türkiye’de özellikle liberal ekonomi çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu konu devletin etkisizleştirilmesi şeklinde çeşitli eleştirilerin konusu olabilmektedir. Özelleştirmeye karşı çıkanlar özellikle devletin kendini Anayasa’da “sosyal devlet” devlet olarak tanımlaması sebebiyle, özelleştirmeler nedeniyle ekonomik araçlarından mahrum kalan bir devletin sosyal devletin rolünü gereği gibi yerine getiremeyeceğini düşünmektedirler. bununla beraber ülkemizde özelleştirme yoluyla devletin ekonomideki payının azaltılmasını isteyen çoğu Avrupa Birliği ülkelerinde özelleştirme oranı Türkiye'nin yarısı kadardır. İsveç ise ekonomide devletin %58,5'luk payı ile en yüksek orana sahip ülkedir.

Soru 49

Sermayesinin bir kısmı özel kişi veya kuruluşlar, bir kısma da devlet veya devlete ait kuruluşlar tarafından temin edilerek ortaklaşa kurulan ve yönetilen işletmelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Döner sermayeli işletmeler
B
Devlet işletmeleri
C
Katma bütçeli işletmeler
D
Karma işletmeler
E
Özel işletmeler
Açıklama:
Karma işletmeleri, sermayesinin bir kısmı özel kişi veya kuruluşlar, bir kısma da devlet veya devlete ait kuruluşlar tarafından temin edilerek ortaklaşa kurulan ve yönetilen işletmelerdir. Bunlar mülkiyetinin bir kısmı devlete diğer kısmı da şahıs ya da şahıslara ait olan işletmelerin genel adıdır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletme türlerinden birisi değildİr?

Seçenekler

A
1567 Sayılı Yasaya Göre Kurulan İşletmeler
B
Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
C
Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler
D
Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
E
Maden Kanununa Göre Kurulan İşletmeler
Açıklama:
Ülkemizde yabancı sermayeli işletmelerin çok azında %100 yabancı sermaye olmakla birlikte, büyük çoğunluğu kamu ve özel kesim şirket birleşmeleri (şirket evlilikleri) şeklinde yerli ortaklara sahiptir. Yerli ortaklar arasında önemlileri; Koç Holding, Sabancı Holding ve Eczacıbaşı Holding gibi kuruluşlardır. Hukukî temelde, kanunlara göre ülkemizde kurulan yabancı sermayeli işletmeler aşağıdaki gibi dört başlık altında toplanmaktadır:
• Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
• Petrol Kanununa Göre Kurulan İşletmeler,
• 1567 Sayılı Yasaya Göre Kurulan İşletmeler,
• Uluslararası Anlaşmalarla Kurulan İşletmeler.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin büyüklüğüne göre yapılan sınıflandırmaya uygun olabilecek bir gruptur?

Seçenekler

A
Özel işletmeler
B
Çok uluslu işletmeler
C
Kamu işletmeleri
D
Orta ölçekli işletmeler
E
Uluslararası işletmeler
Açıklama:
İşletmeler büyüklüklerine göre; küçük (küçük ölçekli) işletmeler, orta ölçekli işletmeler ve büyük ölçekli işletmeler olmak üzere üç ana grupta sınıflandırılabilir.

Soru 52

İşletmeler faaliyetleri coğrafî dağılımı bakımından sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmada yer almaz?

Seçenekler

A
Ulusal işletmeler
B
Uluslararası işletmeler
C
Çok uluslu işletmeler
D
Küresel işletmeler
E
Büyük ölçekli işletmeler
Açıklama:
İşletmeler faaliyetlerinin coğrafî dağılımı bakımından da sınıflandırmaya tabi tutulabilir. Buna göre işletmeler dört gruba ayrılarak incelenebilir. Ulusal işletmeler, Uluslararası işletmeler, Çok uluslu işletmeler ve Küresel işletmelerdir.

Soru 53

"Adi şirketler en az ...... veya daha fazla kişi tarafından kurulur." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek doğru seçenek hangisidir?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Sözleşmesi sözlü olabileceği gibi yazılı da olabilir.
Adi Şirketler: İki veya daha fazla kişi tarafından kurulur.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi "Adi Şirketler" hakkında söylenemez?

Seçenekler

A
Tüzel kişilikleri yoktur.
B
Borçlar kanununun hükümlerine tabidir.
C
İflâsa tabi değillerdir.
D
Ticaret siciline şirket olarak kayıt olmazlar.
E
Bir ticaret unvanı almak zorundadırlar.
Açıklama:
Adî şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun şirketler için koyduğu hükümlere tabi değildir ve bu özellikleri taşımazlar.
Adî şirketlerin tüzel kişilikleri yoktur. Şirketler borçlar kanununun hükümlerine tabidir. İflâsa tabi değillerdir. Ticaret siciline şirket olarak kayıt olmazlar. Bir ticaret unvanı almak zorunda değildirler.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi "Ticaret Şirketleri" hakkında söylenemez?

Seçenekler

A
Yazılı olarak kurulma zorunluluğu vardır.
B
Kanunların belirttiği şeklin şartlara göre kurulması gerekir.
C
Ayrı bir tüzel kişiliği vardır.
D
Kendilerine ait mal varlıkları olamayacağı gibi hukukî eylem ve işlemlerde de bulunamazlar.
E
Şahıs şirketi ve sermaye şirketi olmak üzere iki gruba ayrılırlar.
Açıklama:
Ticaret şirketlerinin yazılı olarak kurulma zorunluluğu vardır. Kanunların belirttiği şeklin şartlara göre kurulması gerekir. Ticaret şirketlerinin ayrı bir tüzel kişiliği vardır. Şahıs şirketi ve sermaye şirketi olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

Soru 56

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Komandite ortaklar, “gerçek kişiler”dir.
B
Komanditer ortaklar “gerçek” veya “tüzel kişi” olabilirler.
C
Komandit şirketler komanditer ortaklar tarafından yönetilirler.
D
Komanditer ortaklar yıl sonunda hesapları denetleyebilirler.
E
Komanditer ortaklar yıl sonunda kârdan sermayeleri oranında pay alırlar.
Açıklama:
Komandit şirketler, “adî komandit” ve “sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket” olmak üzere iki gruba ayrılır.
Adî komandit şirket bir şahıs şirketi iken sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketidir. Komandite ortaklar, “gerçek kişiler”dir. Komanditer ortaklar ise “gerçek” veya “tüzel kişi” olabilirler. Komandit şirketler komandite ortaklar tarafından yönetilirler. Komanditer ortaklar yıl sonunda hesaplarını denetleyebilirler ve kârdan sermayeleri oranında pay alırlar.

Soru 57

Limitet şirketlerde ortaklar en fazla kaç kişi olabilir?

Seçenekler

A
5
B
10
C
25
D
50
E
100
Açıklama:
Limitet şirketlerde ortakların sayısı elli kişiyi aşamaz.

Soru 58

Bir kooperatifin kurulabilmesi için en az kaç ortağın olması gerekir?

Seçenekler

A
3
B
5
C
7
D
10
E
50
Açıklama:
Gerçek ve tüzel kişiler kooperatif kurabilirler.
Bir kooperatifin kurulabilmesi için en az 7 ortağın olması gerekir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi özel bütçeli devlet işletmesidir?

Seçenekler

A
Emekli sandığı
B
Bağ-Kur
C
Su ve Hava Gazı İşletmeleri
D
Maden Tetkik Arama Enstitüsü
E
Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi
Açıklama:
Kamu işletmelerini şu şekilde de sınıflandırabiliriz:
• Sosyal güvenlik kuruluşları (Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur),
• Döner sermayeli işletmeler (Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi),
• Özel bütçeli devlet işletmeleri (Spor Toto, Maden Tetkik Arama Enstitüsü),
• Yerel yönetim işletmeleri (Ekmek Fabrikaları, Su ve Hava Gazı İşletmeleri),
• Kamu İktisâdi Teşebbüsleri (KİT)

Soru 60

Çok uluslu işletmeler üretimlerinin, kârlarının yüzde kaçını yurtdışından sağlamış olmalıdır?

Seçenekler

A
%10
B
%30
C
%50
D
%75
E
%100
Açıklama:
Çok uluslu işletmeler yabancı ülkelerdeki “üretim”, “kâr” veya “istihdam edilen personel” sayısı olmak üzere üç temel ölçüt kullanılarak belirlenmektedir.
Çok uluslu işletmeler üretimlerinin, kârlarının %30’unu yurtdışından sağlamış olmalı ve istihdam ettikleri personelin de önemli bir kısmı yabancı olmalıdır.

Soru 61

Aşağıdakilerde hangisi "Üretim Faktörlerinin Mülkiyetine" göre sınıflandırılan işletmelerden biridir?

Seçenekler

A
Kamu işletmeleri
B
Büyük ölçekli işletmeler
C
Ticaret işletmeleri
D
Şirketler
E
Sanayi ve endüstriyel işletmeler
Açıklama:
İşletmeleri, “Üretim Faktörlerinin Mülkiyeti”ne göre de sınıflandırmak mümkündür. Buna göre işletmeler: özel işletmeler, kamu işletmeleri, karma işletmeler ve yabancı sermayeli işletmeler. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 62

TTK'nın 124. maddesi uyarınca, aşağıdakilerden hangisi ticaret şirketleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kollektif şirket
B
Komandit şirket
C
Anonim şirket
D
Vakıf işletmeleri
E
Limited şirket
Açıklama:
TTK’nin 124. maddesi ortaklıkları ticaret şirketleri olarak sınıfandırmıştır. Kanuna
göre ticaret şirketleri; kollektif şirket, komandit şirket, anonim şirket, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 63

  • İki veya daha fazla kişi tarafından kurulur.
  • Sözleşmesi sözlü ya da yazılı olabilir.
  • Şirketin kararları tüm ortakların oybirliği ile alınır.
  • Şirket kârları bütün ortaklar arasında ve belirtilen oranlarda veya eşit oranlarda dağıtılır.
  • Türk Ticaret Kanunu’nun şirketler için koyduğu hükümlere ve iflasa tabi değildir.
Yukarıda özellikleri verilen özellikler hukuki yapı açısından hangi şirket türüne aittir?

Seçenekler

A
Ticaret şirketleri
B
Adi şirketler
C
Sermaye şirketleri
D
Anonim şirket
E
Şahıs şirketleri
Açıklama:
Verilen özellikler adi şirketlere ait özelliklerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin ortaklık sayılabilmesi için gereken özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır.
B
Ulaşılmak istenen ortak bir amaç bulunmalıdır.
C
Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir anlaşma (sözleşme) yapmalıdır.
D
Belirlenen amaca ulaşmak için para, mal, emek ve sermaye konulmalıdır.
E
Ortaklık gerçek kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmalıdır.
Açıklama:
Bir işletmenin ortaklık sayılabilmesi için aşağıdaki gibi özelliklere sahip olması gerekir:
• Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır.
• Ulaşılmak istenen ortak bir amaç bulunmalıdır.
• Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir anlaşma (sözleşme) yapmalıdır.
• Belirlenen amaca ulaşmak için para, mal, emek ve sermaye konulmalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesinde yer alan ticaret şirketlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kollektif şirket
B
Komandit şirket
C
Anonim şirket
D
Adi şirket
E
Limited şirket
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesi ticaret şirketlerini; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler olarak saymaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 66

Ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirketlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Anonim şirket
B
Kollektif şirket
C
Adi komandit şirket
D
Limited şirket
E
Kooperatifler
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 211. maddesi kollektif şirketi, “Kollektif şirket ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirkettir”şeklinde tanımlamaktadır. Dğru cevap B seçeneğidir.

Soru 67

Limited şirket ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Limitet şirketler ülkemizde en yaygın olan sermaye ortaklığı türüdür.
B
Ticaret Kanunu’nun 580. maddesi, limitet şirketin esas sermayesinin en az on bin Türk lirası olabileceğini belirtmektedir.
C
Esas sermayede yazılı en az tutar, Cumhurbaşkanınca beş katına kadar artırılabilir.
D
Limitet şirketlerde ortakların sayısı elli kişiyi aşamaz.
E
Şirket, tek ortağının kendisinin olacağı bir şirkete dönüşeceği sonucunu doğuracak şekilde esas sermaye payını iktisap edemez.
Açıklama:
Limitet şirketler ülkemizde en yaygın olan sermaye ortaklığı türüdür. Ticaret Kanunu’nun 580. maddesi, limitet şirketin esas sermayesinin en az on bin Türk lirası olabileceğini belirtmektedir. Ayrıca bu maddede yazılı en az tutar, Cumhurbaşkanınca on katına kadar artırılabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 68

Ortaklarının ihtiyaç duydukları tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak amacıyla kurulan kooperatiflere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tüketim kooperatifleri
B
Üretim Kooperatifleri
C
Kredi kooperatifleri
D
Kefalet kooperatifleri
E
Şehir kredi kooperatifleri
Açıklama:
Tüketim kooperatifleri; ortaklarının ihtiyaç duydukları tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak amacıyla kurulurlar. Bu kooperatifler ihtiyaçları olan malları doğrudan üreticiden almak ve aracıyı ortadan kaldırmak isterler. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri'ne örnektir?

Seçenekler

A
Emekli Sandığı
B
Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi
C
Maden Tetkik Arama Enstitüsü
D
Spor Toto
E
Devlet Malzeme Ofisi
Açıklama:
Emekli Sandığı sosyal güvenlik kuruluşlarına, Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi döner sermayeli işletmelere, Maden Tetkik Arama Enstitüsü ve Spor Toto özel bütçeli devlet işletmelerine örnektir. Ancak; Devlet Malzeme ofisi kamu iktisadi işletmelerine örnektir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 70

Dünyanın dört bir yanında faaliyette bulunan, faaliyetlerini belli bir merkeze bağlı olarak yürütmeyen, çok merkezli olan ve her merkezin birbirinden bağımsız olarak faaliyetlerini yürüttüğü, merkezle diğer birimler arasında sadece fonksiyonel ilişkilerin olduğu işletmelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çok uluslu işletmeler
B
Küresel işletmeler
C
Uluslararası işletmeler
D
Ulusal işletmeler
E
Yarı ulusal işletmeler
Açıklama:
Küresel işletmeler, dünyanın dört bir yanında faaliyette bulunan, faaliyetlerini uluslararası işletmeler gibi belli bir merkeze bağlı olarak yürütmeyen, çok merkezli olan ve her merkezin birbirinden bağımsız olarak faaliyetlerini yürüttüğü, merkezle diğer birimler arasında sadece fonksiyonel ilişkilerin olduğu işletmelerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Faaliyet alanlarına (işlevlerine) göre işletmeler
B
Tüketicilerin (müşterilerin) türüne göre işletmeler
C
Üretilen mal ve hizmet türüne göre işletmeler
D
Üretim faktörlerinin mülkiyetine göre (sahipliğine göre) işletmeler
E
Kamu sektörü temsilcilerinin mülkiyetine göre işletmeler
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Kamu ve Özel İşletmeler ve Hukuksal Yapısı-Giriş” başlığı altında yer almaktadır.
Genellikle işletmeler yedi farklı açıdan sınıflandırmaya tabi tutulabilir. Bunlar; faaliyet alanlarına (işlevlerine) göre işletmeler, tüketicilerin (müşterilerin) türüne göre işletmeler, üretilen mal ve hizmet türüne göre işletmeler, üretim faktörlerinin mülkiyetine göre (sahipliğine göre) işletmeler, büyüklüklerine göre işletmeler, hukuksal (yasal) yapılarına göre işletmeler, birlikler veya işletme birleşmeleridir. Dolayısıyla, kamu sektörü temsilcilerinin mülkiyetine göre işletmeler diye bir ayrım bulunmamaktadır.

Soru 72

I. Genellikle sermayesinin tamamı veya büyük bölümü özel kişilere ait olan işletmelerdir.
II. Türkiye’de özel işletmeler ulusal gelirin büyük bir bölümünü üreten, kamu işletmelerine göre nispeten küçük hacimli, fakat sayıları çok olan işletmelerdir.
III. Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından; tek kişi işletmeleri, şirketler ve kooperatifler olmak üzere üç gruba ayrılır.
Özel işletmeler ve hukuksal yapıları ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Özel İşletmeler ve Hukuksal Yapısı” başlığı altında yer almaktadır.
Üçüncü öncülde yer alan bilginin doğru hali şudur: özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından; tek kişi işletmeleri, şirketler, kooperatifler, dernek ve vakıf işletmeleri olmak üzere dört gruba ayrılır.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi tek kişi işletmeleriyle ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Büyüklüklerinin sınırlı olması
B
İşletme yaşamlarının sahibinin ömrüyle sınırlı olması
C
Borçlar karşısında tacirin sınırsız sorumlu bulunması
D
Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir sözleşme yapılması
E
Çağdaş yönetim tekniklerini uygulama bakımından yeterli olmaması
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Tek Kişi İşletmeleri” alt başlığı altında yer almaktadır.
Ortak amaca ulaşmak için ortaklar aralarında bir sözleşme yapılması” tek kişi işletmelerinin bir özelliği değildir.

Soru 74

I. Adi şirketler, iki veya daha fazla kişi tarafından kurulur.
II. Adi şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun şirketler için koyduğu hükümlere tabidir.
III. Adi ortaklıklarda, şirketin kararları tüm ortakların oybirliği ile alınır.
Adi şirketlerle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Adi Şirketler” alt başlığı altında yer almaktadır.
İkinci öncülde yer alan bilginin doğru hali şudur: Adi şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun şirketler için koyduğu hükümlere tabi değildir ve bu özellikleri taşımazlar. Diğer öncül bilgileri ise doğrudur.

Soru 75

“Ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirket …….. şirkettir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
kollektif
B
komandit
C
anonim
D
limited
E
kooperatif
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Adi Komandit Şirket” alt başlığı altında yer almaktadır.
Sorudaki öncülde komandit şirket tanımlanmaktadır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir amaca ulaşmak için bağımsız ekonomik birimlerin eşitliğine dayalı ve gönüllü olarak kurulan örgütlere verilen isimdir?

Seçenekler

A
Kooperatif
B
Dernek
C
Vakıf
D
Anonim Şirket
E
Komandit Şirket
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Kooperatifler” alt başlığı altında yer almaktadır.
Soruda kooperatif tanımlanmaktadır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi kooperatiflere egemen olan ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Serbest katılım ilkesi
B
Demokratik yönetim ilkesi
C
Sermayeye sınırlı faiz verilmesi ilkesi
D
Kooperatiflerin tek elden yönetilmesi ilkesi
E
Kooperatif eğitiminin geliştirilmesi ilkesi
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Kooperatifler” alt başlığı altında yer almaktadır.
Kooperatiflerin tek elden yönetilen bir örgüt olmayıp onun yerine kooperatif arası işbirliği ilkesi vardır.

Soru 78

I. Kamu kurumlarına gelir sağlaması
II. İstihdama katkıda bulunması
III. Ülkenin ekonomik kalkınmasını hızlandırması
Kamu işletmelerinin kuruluş amaçlarıyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Kamu İşletmeleri ve Hukuksal Yapısı” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde yer alan bilgilerin tümü kamu işletmelerinin kuruluş amaçlarıyla ilgilidir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi kamu iktisadi teşebbüslerinden birisidir?

Seçenekler

A
Ekmek Fabrikaları
B
Su ve Hava Gazı İşletmeleri
C
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
D
Devlet Üretme Çiftlikleri Dairesi
E
Spor Toto
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “İktisâdi Kamu Kurumları” alt başlığı altında yer almaktadır.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı bir kamu iktisadi teşebbüsüdür.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi karma işletmelerden birisidir?

Seçenekler

A
Demir Çelik Fabrikaları
B
Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler
C
Üniversiteler
D
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü
E
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Karma İşletmeler ve Hukuksal Yapısı” alt başlığı altında yer almaktadır.
Demir Çelik Fabrikaları, karma işletmelerden birisidir.

Soru 81

Ülkemizde işletmelerin hukuksal yapısını düzenleyen temel kanun hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Ceza Kanunu
B
Türk Ticaret Kanunu
C
Borçlar Kanunu
D
Vergi Usül kanunu
E
Harçlar Kanunu
Açıklama:
Türk Ticaret kanunu

Soru 82

Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından kaça ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından; tek kişi işletmeleri, şirketler, kooperatifler, dernek ve vakıf işletmeleri olmak üzere dört gruba ayrılır.
4

Soru 83

Hangisi "Kollektif Şirket" biçimindeki ticari işletmelerin özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Ortaklık tüzel kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.
B
Ortaklıkların sorumlulukları sınırsızdır ve şirket borçlarından dolayı zincirleme sorumludur.
C
Ortaklar arasında değişiklik yapılması zorlaştırılmıştır.
D
Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirketi yönetme hak ve görevi vardır.
E
Şirketin sermaye gücü ortakların varlığına bağlıdır.
Açıklama:
Aksine, ortaklık "gerçek" kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.
Ortaklık tüzel kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.

Soru 84

"Ortak sayısı sınırlandırılamaz." cümlesi kooperatiflerin hangi ilkesiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Demokratik yönetim ilkesi
B
Kooperatifler arası işbirliği ilkesi
C
Genel oy ilkesi
D
Serbest katılım ilkesi
E
Risturn ilkesi
Açıklama:
Serbest katılım ilkesi

Soru 85

Seçeneklerden hangisi katma bütçeli dairelere bağlı bir kamu işletmesidir?

Seçenekler

A
Devlet matbaası
B
Maden Teknik Arama Enstitüsü
C
Emekli Sandığı
D
İller Bankası
E
Devlet üretme çiftlikleri
Açıklama:
Devlet üretme çiftlikleri

Soru 86

Kamu İktisâdi Teşebbüsleri'ni denetleme yetkisi kime aittir?

Seçenekler

A
Maliye Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
TBMM
D
Sayıştay
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
TBMM

Soru 87

Hangisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkında söylenemez?

Seçenekler

A
KİT’ler özel hukuka tabidirler.
B
KİT’ler farklı bir denetime tabidirler.
C
KİT’ler, Cumhurbaşkanınca kurulur.
D
KİT’lerin, sermayesinin yüzde ellisi devlete aittir.
E
KİT’ler özerk bütçeli kuruluşlardır.
Açıklama:
KİT’lerin, sermayesinin "tamamı" devlete aittir.
KİT’lerin, sermayesinin yüzde ellisi devlete aittir.

Soru 88

Seçeneklerden hangisinde KİT'lerin örgüt yapısı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu
B
Yürütme Kurulu, Denetim Kurulu, Genel Kurul
C
Yönetim Kurulu, Genel Müdürlük
D
Genel Müdürlük, Denetim Kurulu
E
Yürütme Kurulu, Genel Müdürlük, İdari Müdürlük
Açıklama:
Yönetim Kurulu, Genel Müdürlük

Soru 89

KİT’lerin satışı, kimi kez de kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesi yönetimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Taşeronluk
B
Ortaklık
C
Kooperatif
D
Özelleştirme
E
İktisadi Teşebbüs
Açıklama:
Özelleştirme

Soru 90

Hangisi işletmelerin uluslararası işletme olma gerekçelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bulunan yerel pazarı terk etme arzusu
B
Maliyetleri azaltma, daha yüksek gelir/kâr elde etme isteği
C
Tepe yönetiminin büyüme ve genişleme arzusu
D
Hammadde arzı güvencesi
E
Teknoloji kazanma ve coğrafî farklılaşma
Açıklama:
Aksine işletmelerin bulunan yerel pazarı koruma kaygısı gerekçelerden biridir.
Bulunan yerel pazarı terk etme arzusu

Soru 91

Ülkemizde işletmelerin hukuksal yapısını düzenleyen temel kanun hangisidir?

Seçenekler

A
Medeni Kanun
B
Kurumlar Vergisi Kanunu
C
Türk Ticaret Kanunu
D
Sanayi Teşvik Kanunu
E
İcra İflas Kanunu
Açıklama:
Ülkemizde işletmelerin hukuksal yapısını düzenleyen temel kanun, Türk Ticaret Kanunu (TTK)’dur.

Soru 92

  1. Tek kişi işletmeleri
  2. Şirketler
  3. Kooperatifler
  4. Dernek ve Vakıf işletmeleri
  5. Mahalli idarelere bağlı işletmeler Yukarıdakilerden hangileri hukuksal yapıları bakımından özel işletmelerin türlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Özel işletmeler hukuksal yapıları bakımından; tek kişi işletmeleri, şirketler, kooperatifler, dernek ve vakıf işletmeleri olmak üzere dört gruba ayrılır.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi tek kişi işletmelerinin sakıncalarındandır?

Seçenekler

A
Kolay kurulması
B
Kar bölümüne olanak tanıması
C
Büyüklüklerinin sınırlı olması
D
Çabuk karar vermeyi olanaklı kılması
E
Örgütsel yapının esnek olması
Açıklama:
Tek kişi işletmelerinin kurulmasının kolay olması, kâr bölümüne olanak tanıması, yetkinin tek elde toplanması nedeniyle çabuk karar vermeyi olanaklı kılması, örgütsel yapının esnek olması gibi bazı üstünlükleri olmasına rağmen; tek kişi işletmelerinin büyüklüklerinin sınırlı olması, yaşamlarının sahibinin ömrüyle sınırlı olması, çağdaş yönetim tekniklerini uygulama bakımından yeterli olmaması, borçlar karşısında tacirin sınırsız sorumlu bulunması gibi bazı sakıncaları vardır.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi ticaret şirketi değildir?

Seçenekler

A
Adi şirket
B
Kollektif şirket
C
Komandit şirket
D
Limited şirket
E
Kooperatif şirket
Açıklama:
Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesi ticaret şirketlerini; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler olarak saymaktadır

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi kollektif şirketin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Ortaklık gerçek ve tüzelkişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.
B
Ortaklıkların sorumlulukları sınırlıdır.
C
Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirketi yönetme hak ve görevi vardır.
D
Şirketin sermaye gücü ortaklarından bağımsızdır.
E
Ortakların değiştirilmesi kolaydır.
Açıklama:
Kollektif ortaklıkların başlıca özellikleri şunlardır:
Ortaklık gerçek kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmaktadır.
Ortaklıkların sorumlulukları sınırsızdır ve şirket borçlarından dolayı zincirleme sorumludur. Kollektif şirket, ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında çalıştırmak gayesiyle özel kişiler tarafından kurulan ve ortaklarının hiçbirinin sorumluluğu sınırlandırılmamış olan bir şirkettir.
Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirketi yönetme hak ve görevi vardır. Ancak, şirket sözleşmesiyle, şirket yönetimi tek bir ortağa ya da birden çok ortağa bırakabilir.
Şirketin sermaye gücü ortakların varlığına bağlıdır.
Ortaklar arasında ilişkiler karşılıklı güvene dayandığından ve ortaklar tüm varlıklarıyla sorumlu bulunduklarından, ortaklar arasında değişiklik yapılması zorlaştırılmıştır.

Soru 96

Anonim şirketlerin en yetkili karar organı hangisidir?

Seçenekler

A
Genel kurul
B
Yönetim kurulu
C
Denetçiler
D
Yönetim kurulu başkanı
E
Genel müdür
Açıklama:
Anonim şirketlerin en yetkili karar organı olan genel kurul, şirket ortaklarından, (hissedarlar) oluşur.

Soru 97

Bir kooperatif en az kaç ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur?

Seçenekler

A
2
B
5
C
7
D
10
E
50
Açıklama:
Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur.

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi genel bütçeye bağlı döner sermayeli işletmelerindendir?

Seçenekler

A
Milli eğitim bakanlığına bağlı devlet kitapları basım evi
B
Devlet matbaası
C
Devlet üretme çiftlikleri
D
Sağlık bakanlığına bağlı hastaneler
E
İller Bankası
Açıklama:
Devlet matbaası, genel bütçeye bağlı döner sermayeli işletmelere birer örnektir.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi kamu işletmelerinin kuruluş amaçlarından değildir?

Seçenekler

A
Kar elde etmek
B
Kamu kurumlarına gelir sağlamak
C
İstihdama katkıda bulunmak
D
Gelişmemiş veya az gelişmiş yörelerin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişmesini sağlamak
E
Ülkenin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak
Açıklama:
Kamu işletmelerinin temel amacı, kâr elde etmekten çok, topluma hizmet sunmaktır. Kamu işletmelerinin kuruluş amaçları şunlardır:
  • Kamu kurumlarına gelir sağlamak,
  • İstihdama katkıda bulunmak,
  • Gelişmemiş veya az gelişmiş yörelerin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişmesini sağlamak,
  • Ülkenin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi karma işletmedir?

Seçenekler

A
Uluslararası Endüstri ve Ticaret Bankası
B
Birleşik Yatırım Bankası
C
AGF Garanti Sigorta
D
Ankara Enternasyonal Otelcilik A.Ş.
E
Migros
Açıklama:
Karma işletmeler, gerçek kişiler ile kamu tüzel kişilerinin birlikte kurdukları işletmelerdir. Bu işletmelere örnek olarak T.C. Merkez Bankası, Migros, Türk Ticaret Bankası, Türk Ticaret A.Ş. ve Çukurova Elektrik A.Ş.’yi verebiliriz. Hizmet sektöründe başta ticaret, banka ve sigortacılık ve otelcilik olmak üzere çeşitli alanlarda yine Uluslararası Endüstri ve Ticaret Bankası, Arap-Türk Bankası, Birleşik Yatırım Bankası, Citibank, Koç-Amerikan Bankası, AGF Garanti Sigorta, Şark Sigorta, Ankara Enternasyonal Otelcilik A.Ş., İzmir Enternasyonal Otelcilik A.Ş., Akdeniz Yatırım Holding A.Ş. ve General Elektrik CGR gibi birçok yabancı sermayeli işletme vardır.

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi denetleme kurulunun görevlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Verimlilik ile ilgili dernekler kurulmasını teşvik etmek, kurulan dernekler ile temas ve işbirliği sağlamak.
B
MPM’nin bir yıllık hesapları ve bunlarla ilgili işlemleri hakkında Genel Kurula rapor vermek.
C
Milli verimliliği ölçme hususunda gerekli çalışmaları yayınlamak.
D
Çeşitli araçlarla verimi artırıcı bilgileri ve modern yöntemleri geliştirmek.
E
Resmî ve Özel Sektörlerdeki kurum ve işyerlerinde verimi artıracak ve israfı önleyecek yöntemleri tesbit etmek.
Açıklama:
MPM Yasası’nın 9. maddesi denetleme kurulunun işlevini “MPM’nin hesapları ve bunlara ilişkin işlemleri Genel Kuruldaki Maliye, Ticaret ve Sanayi Bakanlıklarının temsilci üyelerinden kurulan üç kişilik bir denetleme kurulu tarafından denetlenir” şeklinde belirlemiştir. MPM’nin hesaplarını ve bunlara ilişkin işlemlerini denetlemeye yetkili olup görevleri şunlardır:
  • MPM’nin gelirlerinin kanuna ve bu kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esaslarına göre tahakkuk ve tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek,
  • MPM’nin giderlerinin bütçedeki esaslara, Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarına uygunluklarını araştırmak,
  • Defterleri ve kayıtları incelemek,
  • MPM’nin bir yıllık hesapları ve bunlarla ilgili işlemleri hakkında Genel Kurula ra por vermek.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, Türk Standartları Enstitüsü kuruluş kanununda 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre belirlenen enstitünün görevleri arasında YERALMAZ?

Seçenekler

A
Kamu ve özel sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve bu standardlara yönelik mütalaa vermek
B
Özel ve resmi sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve mütalaa vermek
C
Metroloji ve kalibrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak ve gerekli laboratuvarları kurmak
D
Denetleme Kurulunun raporunu incelemek ve Yönetim Kurulunu ibra etmek
E
Yurtta standart işlerini yerleştirmek ve geliştirmek için elemanlar yetiştirmek
Açıklama:
Kararnameye göre enstitünün görevleri şunlardır:
• Her türlü standardları hazırlamak veya hazırlatmak,
• Enstitü bünyesinde veya hariçte hazırlanan standardları tetkik ve uygun bulduğu takdirde Türk Standartları olarak kabul etmek,
• Kamu ve özel sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve bu standardlara yönelik mütalaa vermek.
• Özel ve resmi sektörün talebi üzerine standardları veya projelerini hazırlamak ve mütalaa vermek,
• Standartlar konusunda her türlü bilimsel ve teknik incelemelerle araştırmalarda bulunmak, yabancı ülkelerdeki benzeri çalışmaları takip etmek, uluslararası ve yabancı standart kurumları ile ilişki kurmak ve bunlarla işbirliğinde bulunmak,
• Üniversiteler ve diğer bilimsel, teknik kurum ve kuruluşları ile iş birliği sağlamak, standardizasyon konularında yayın yapmak, ulusal ve uluslararası standardlardan arşivler meydana getirmek ve ilgililerin faydalanmalarına sunmak,
• Standardlarla ilgili araştırma amacıyla ve ihtiyari standardların uygulanmasında kontrol için laboratuvarlar kurmak, muayene, analiz ve deneyleri, resmi veya özel sektörün talep edeceği teknik çalışmaları yapmak ve rapor vermek,
• Yurtta standart işlerini yerleştirmek ve geliştirmek için elemanlar yetiştirmek ve bu amaçla kurslar açmak ve seminerler düzenlemek,
• Standartlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek her türlü çalışmaları yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri tanzim etmek,
• Metroloji ve kalibrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak ve gerekli laboratuvarları kurmak.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Yönetim Kurulunun başlıca görevlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
B
Denetleme Kurulunun raporunu incelemek
C
Enstitünün yıllık çalışma programını kabul etmek
D
Enstitü ihtiyaçları için gayrimenkul satın almak
E
Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak
Açıklama:
Yönetim Kurulunun başlıca görevleri şunlardır:
  • Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarını onaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerin birleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarını belirlemek.
  • Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak, Genel Kurulun aldığı kararları ve onayladığı çalışma programını uygulamak.
  • İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit etmek.
  • Bu Bölümde verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 4

"Uluslararası düzeyde karşılaştırmalar yapmak amacıyla diğer ülkelere veya ülke gruplarına ait göstergeleri takip etmek, değerlendirmek ve gerekli durumlarda yayımlamak" aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Seçenekler

A
Türkiye Akreditasyon Kurumu
B
Türkiye İstatistik Kurumu
C
Türk Standartları Enstitüsü
D
Türk Standartları Enstitüsü Genel Kurulu
E
Denetleme Kurulu
Açıklama:
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 600. maddesi Türkiye İstatistik Kurumunun görev ve yetkilerini aşağıdaki gibi belirlemiştir:
  • Resmî İstatistik Programını hazırlamak, Program ile belirlenen istatistikî faaliyetlerin yürütülmesini organize etmek ve uygulanmasını sağlamak,
  • Resmî istatistiklerin üretimi sırasında kullanılacak istatistikî yöntemleri, tanımları, sınıflamaları ve standartları, ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak belirlemek,
  • Ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile gerekli görülen diğer alanlardaki istatistiklerini derlemek, değerlendirmek, analiz etmek ve yayımlamak,
  • Resmî istatistik sonuçlarının bilimsel ve teknik açıklamalarını yapmak,
  • İstatistik alanındaki bilimsel araştırma teknikleri ile istatistikî yöntem ve bilgi teknolojilerine ilişkin gelişmeleri takip etmek ve bunların uygulanması için gerekli önlemleri almak,
  • İstatistik alanındaki ulusal ve uluslararası öncelikleri dikkate alarak istatistikî veri ihtiyacı duyulan alanları ve veri derleme yöntemlerini ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde belirlemek,
  • Programın kurum ve kuruluşlara verdiği resmî istatistik görevlerinin yerine geti rilmesini izlemek, bu kurumlarca üretilen istatistiklerin uluslararası standartlara uygunluğunu incelemek, kalite kontrolünü yapmak ve bu konularda teknik destek ve koordinasyonu sağlamak,
  • Kalkınma plânları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsediği temel ilkeler çerçeve- sinde, kurumun orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek; kurumun stratejik plânlarına, yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak teşkilât yapısını, hizmet kalite standartlarını, yönetim hizmet ve süreçlerini sürekli geliştirici tedbirler almak,
  • İstatistikî bilgilerin saklanmasını, kullanıcıya sunulmasını, bu alanlara ilişkin sis- temlerin geliştirilmesini ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etmek,
  • Ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlararası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak,
  • Uluslararası düzeyde karşılaştırmalar yapmak amacıyla diğer ülkelere veya ülke gruplarına ait göstergeleri takip etmek, değerlendirmek ve gerekli durumlarda yayımlamak,
  • İhtiyaç duyulan alanlarda veri üretilmesi, teknik kapasitenin geliştirilmesi ve güç- lendirilmesi amacıyla, ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde araştırma ve teknik yardım projeleri hazırlamak, geliştirmek ve yürütmek,
  • İstatistikle ilgili konularda diğer ülkelerle ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak.
  • Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 5

Türkiye'de Türk Akreditasyon Kurumu kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1999
B
1989
C
1998
D
2000
E
2001
Açıklama:
Ülkemizde akreditasyon faaliyetlerini yürütmek amacıyla 1999 yılında Türk Akreditasyon Kurumu kurulmuştur. Türkiye Akreditasyon Kurumu Kanunu’nun ilgili maddeleri 2/7/2018 tarihli 703 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kaldırılmıştır. Bunun yerine 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılmıştır.

Soru 6

Türk Akreditasyon Kurumu Kanunu’nunda “bir kuruluşun faaliyetlerinin, kullandığı laboratuvar, sistemler ve personelinin tanımlanmış düzenlemelere ve/ veya standartlara uygun olup olmadığının belirlenmesi” olarak tespit edilen kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Teknik düzenleme kavramı
B
Kalibrasyon kavramı
C
Denetleme kavramı
D
Mutabakat kavramı
E
Standart kavramı
Açıklama:
Türk Akreditasyon Kurumu Kanunu’nunda denetleme kavramı “bir kuruluşun faaliyetlerinin, kullandığı laboratuvar, sistemler ve personelinin tanımlanmış düzenlemelere ve/ veya standartlara uygun olup olmadığının belirlenmesi” şeklinde tanımlanmıştır.

Soru 7

Türk Akreditasyon Kurumu Kanunu’nunda “belirli koşullar bir ölçme cihazı veya bir ölçme sisteminin gösterdiği değerler veya bir ölçüm gereci veya bir referans malzemenin verdiği değerler ve ölçüm standartları ile gerçekleştirilen ve bunlara karşılık gelen değerler arasındaki ilişkiyi kuran işlemler dizisi" şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Akreditasyon kavramı
B
Denetleme kavramı
C
Standart kavramı
D
Kalibrasyon kavramı
E
Kalite kavramı
Açıklama:
Kalibrasyon kavramıdır. Bu kavram “belirli koşullar bir ölçme cihazı veya bir ölçme sisteminin gösterdiği değerler veya bir ölçüm gereci veya bir referans malzemenin verdiği değerler ve ölçüm standartları ile gerçekleştirilen ve bunlara karşılık gelen değerler arasındaki ilişkiyi kuran işlemler dizisini” ifade etmektedir.

Soru 8

"Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları” ifade eden aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kuluçka Merkezi
B
Kurucu Heyet
C
Teknoloji Transfer Ofisi
D
Destek Personeli
E
AR-GE
Açıklama:
Kuluçka Merkezi (İnkübatör). “Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları” ifade eder.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirtilen Küçük sanayi sitelerinin amaçlarından birisidir?

Seçenekler

A
Girişimcilere uygun ortamların sağlanması,
B
Hızlı bir sanayileşmenin gerçekleşmesi ve sanayileşmenin yurt düzeyinde yayılmasının sağlanması
C
Tarım alanlarının sanayide kullanılmasının önlenmesi
D
Standardizasyonun sağlanması
E
Kontrolsüz kentleşmenin önüne geçilmesi için mekan düzenleme aracı olarak kullanılması
Açıklama:
Küçük sanayi sitelerinin amacını Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı şu şekilde belirtmektedir:
  • Plansız ve denetimsiz bir şekilde yapılaşmış, çevre kirliliği ve plansız kentleşmeye neden olan dağınık şekildeki işyerlerini bir araya toplamak suretiyle, çevre sağlığı- na ve şehrin planlı gelişmesine katkıda bulunulması,
  • Benzer iş kollarında çalışan ve birbirini tamamlayıcı üretim yapan işletmelerin aynı site içinde toplanmasıyla, verimliliğin ve kar artışının sağlanması, ihtiyaçların daha ekonomik karşılanması,
  • Sanayinin az gelişmiş bölgelerde yaygınlaştırılması suretiyle, geri kalmış bölgelerin kalkınmalarının teşvik edilmesi,
  • Tarım alanlarının sanayide kullanılmasının önlenmesi,
• Küçük sanayicilerde, ortak hareket etme, çevresel faktörlerin maliyetini paylaşma gibi katılımcı yönetim biçiminin geliştirilmesidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji üretmenin dört temel öğesinden birisi DEĞİLDİR?

Seçenekler

A
Araştırmacı, nitelikli insan gücü
B
Yeterli bilgi birikimi
C
Yeterli finansal kaynak
D
Sistemli AR-GE çalışması
E
Yerel sanayi
Açıklama:
Teknoparkların amacı teknoloji üretmektir ve teknoloji üretmenin dört temel öğesi vardır:
• Araştırmacı, nitelikli insan gücü,
• Yeterli bilgi birikimi,
• Yeterli finansal kaynak,
• Sistemli AR-GE çalışması.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, Milli Prodüktivite Merkezi'nin görevleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Metroloji ve kalibrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak
B
Yurt ekonomisinin verimlilik esaslarına uygun olarak gelişmesine yarayacak tedbirleri araştırmak
C
Resmî ve Özel Sektörlerdeki kurum ve işyerlerinde israfı önleyecek yöntemleri tesbit etmek
D
Çeşitli araçlarla verimi artırıcı bilgileri ve modern yöntemleri geliştirmek
E
Verimlilik ile ilgili dernekler kurulmasını teşvik etmek ve bunlarla işbirliği yapmak
Açıklama:
Metroloji ve kalibrasyon ile ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak ve gerekli laboratuvarları kurmak, Türk Standartları Enstitüsü'nün görevleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 12

Milli Prodüktivite Merkezi'nin yürütme organı, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Yönetim Kurulu
C
Denetleme Kurulu
D
Danışma Kurulu
E
Politikalar Kurulu
Açıklama:
Milli Prodüktivite Merkezi Kanunu’nun 7. maddesi, Yönetim Kurulunu Milli Prodüktivite Merkezi’nin yürütme organı olarak nitelendirmiştir. Genel Kurul içinden bir yıl için seçilen ve her yıl yarısı değişen altı üyeden oluşur. Ancak hükümet işçi ve işveren gruplarından en az birer temsilcinin Yönetim Kuruluna girmesi şarttır. Yönetim Kuruluna gösterilecek adayların verimlilik ile ilgili olmalarına dikkat edilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 13

Türk Standartları Enstitüsü'nün en yüksek karar organı, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teknik Kurul
B
Yönetim Kurulu
C
Genel Kurul
D
Denetleme Kurulu
E
İhtisas Kurulları
Açıklama:
Genel Kurul; Türk Standartları Enstitüsü'nün en yüksek karar organıdır. Genel Kurul üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar alır; toplantılarda salt çoğunluk sağlanamazsa ertesi gün gelen üyelerle toplantı yapılır. Kararlar toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alınır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 14

Ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlararası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak, hangi kurumun görevleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
B
Milli Prodüktivite Merkezi
C
Türk Standartları Enstitüsü
D
Türkiye İstatistik Kurumu
E
Türk Akreditasyon Kurumu
Açıklama:
Ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlararası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak, Türkiye İstatistik Kurumu'nun görevleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 15

"Kuruluşların, üçüncü bir tarafça belirlenen teknik ölçütlere göre çalıştığının onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi" faaliyetini yürüten kurum, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye İstatistik Kurumu
B
Türk Standartları Enstitüsü
C
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
D
Milli Prodüktivite Merkezi
E
Türk Akreditasyon Kurumu
Açıklama:
"Kuruluşların, üçüncü bir tarafça belirlenen teknik ölçütlere göre çalıştığının onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi" faaliyetini yürüten kurum, Türk Akreditasyon Kurumu'dur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisinde, üniversitelerdeki akademik birikimin ve araştırma sonuçlarının ekonomik değere dönüştürülmesini sağlamak misyonuyla da faaliyet gösterilmektedir?

Seçenekler

A
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
B
Endüstri Bölgeleri
C
Küçük Sanayi Siteleri
D
Organize Sanayi Bölgeleri
E
Milli Prodüktivite Merkezi
Açıklama:
"Üniversitelerdeki akademik birikimin ve araştırma sonuçlarının ekonomik değere dönüştürülmesini sağlamak" misyonu, kanunda Teknoloji Geliştirme Bölgelerine verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, Endüstri Bölgeleri ile ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Teknoloji transferi sağlamak öngörülmektedir.
B
Sanayi amacı dışında da kullanımı mümkündür.
C
Yatırımları teşvik etmek amaçlar arasındadır.
D
Yabancı sermaye girişinin artırılması hedeflenir.
E
Arazi kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir.
Açıklama:
Endüstri Bölgeleri, yatırımları teşvik etmek, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarını Türkiye’de yatırıma yönlendirmek ve yabancı sermaye girişinin artırılmasını sağlamak üzere sınırları tasdikli arazilerin gerekli altyapı hizmetleri ile donatılarak sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamayacak olan üretim bölgeleri olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 18

Ülkemizde Küçük Sanayi Sitelerinin en az olduğu bölge, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İç Anadolu Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde Küçük Sanayi Sitelerinin en az olduğu bölge, Karadeniz Bölgesi'dir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, bölgedeki 18 ilde toplam 34 adet Küçük Sanayi Sitesi bulunmaktadır. Bu rakam, Doğu Anadolu Bölgesinde 36; Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ise 46'dır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 19

Ülkemizde Organize Sanayi Bölgelerinin en çok yer aldığı bölge, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Akdeniz Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, ülkemizde Organize Sanayi Bölgelerinin en çok yer aldığı bölge, Marmara Bölgesidir. Bölgede, 12 ilde toplam 52 adet Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. Marmara Bölgesini, 49 Organize Sanayi Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi takip etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 20

İlk Teknoloji Geliştirme Merkezi, aşağıdaki üniversitelerden hangisinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi
B
Pamukkale Üniversitesi
C
İstanbul Teknik Üniversitesi
D
Anadolu Üniversitesi
E
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Açıklama:
Teknoloji Geliştirme Merkezleri, Türkiye’de 2001 yılında yürürlüğü giren 4962 sayılı yasa ile uygulamaya konulmuş ve ilk Teknoloji Geliştirme Merkezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde 2001 yılında kurulmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 21

Ülkemizde kalkınmaya destek olmak ve kuruluşların verimliliğini arttırmak amacıyla kurulmuş olan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Milli Park
B
Milli Prodüktivite Merkezi
C
Milli Danışma Kurulu
D
Milli Standart Merkezi
E
Milli Verimlilik Merkezi
Açıklama:
Ülkemizde ekonomik kalkınmaya destek sağlamak, kurum ve kuruluşların verimliliğini ve etkinliğini arttırmak amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlar oluşturulmuştur. Bu kurumlardan biri de Milli Prodüktivite Merkezidir. ( MPM )1965 yılında yürürlüğe giren 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi kuruluş kanununun 1. maddesi, Milli Prodüktivite Merkezini; ' kamu kurumu niteliğinde tüzel kişiliğe sahip bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi ve merkezi Ankara'da olmak üzere Milli Prodüktivite Merkezi kurulmuştur ' şeklinde ifade etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Türk Standartları Enstitüsü aşağıdaki tarihlerden hangisinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1955
C
1960
D
1965
E
1970
Açıklama:
Üretim mal ( ürün ) veya hizmet üretimi şeklinde olabilir. Ancak mal veya hizmet üretiminin belli bir standarda tabi ve belli bir kalite düzeyinde olması gerekir. Mal ve hizmetin kalitesini standarda bağlama ihtiyacı, Türk Standartları Enstitüsünün kurulmasına neden olmuştur. Türk Standartları Enstitüsü ( TSE ) 1960 yılında bu ihtiyaç nedeniyle kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 23

Cumhuriyet döneminin 1926 tarihli ilk istatistik kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkezi İstatistik Dairesi
B
Türkiye İstatistik Merkezi
C
İstatistik Kurumu
D
Cumhuriyet İstatistik Merkezi
E
İstatistik Dairesi Başkanlığı
Açıklama:
Doğru kararların en güvenilir aracı doğru bilgidir ve istatistiğin temel amacı da doğru bilgi sağlamaktır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler istatistiki bilgilere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla ülkemizde Cumhuriyet Döneminde 1926 yılında ' Merkezi İstatistik Dairesi ' kurulmuştur. 1930 yılında, 1554 sayılı kanun ile ' İstatistik Umum Müdürlüğü ' adını almıştır. 1945'de ' İstatistik Genel Müdürlüğü ' olarak adı değiştirilmiştir. Kurum 1962 yılında ' Devlet İstatistik Enstitüsü ' adı altında yeniden yapılanmıştır. 2005 yılında 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile ' Türkiye İstatistik Kurumu ' kurulmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi TSE'nin organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yönetim Kurulu
B
Teknik Kurul
C
Genel Kurul
D
Onaylama Kurulu
E
İhtisas Kurulu
Açıklama:
TSE ülkemizin uluslararası düzeyde rekabet gücünü arttırmak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak ve toplumun yaşam düzeyini yükseltmek için standardizasyon, uygunluk değerlendirme, deney, kalibrasyon faaliyetlerini tarafsız, bağımsız, etkin ve güvenilir olarak sağlamak amacıyla kurulmuştur. TSE'nin organlarını Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu ve İhtisas Kurulları şeklinde sayabiliriz. Genel Kurul TSE'nin en yüksek karar organıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 25

Türkiye İstatistik Kurumu aşağıdaki bakanlıklardan hangisine bağlı olarak görevini yerine getirmektedir?

Seçenekler

A
Ticaret Bakanlığı
B
Sanayi ve Kalkınma Bakanlığı
C
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
2005 yılında 5429 sayılı kanun ile ' Türkiye İstatistik Kurumu ' kurulmuştur. Bu kanunun ilga edilen hükümleri yerine 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yürürlüktedir. Kanunun 16. maddesi ' bu kanunun uygulanmasını sağlamak ve kanunla kendine verilen görevleri yerine getirmek üzere Türkiye İstatistik Kurumu kurulmuştur ' diyerek kurumun amaçlarını geniş bir çerçevede belirtmiştir. Ayrıca kanunda kurumun simgesinin ' TÜİK ' olarak adlandırılacağı da belirtilmiştir. Kurum Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 26

Türk Akreditasyon Kurumunda denklikten bahsederken kaç kavramının varlığından bahsederiz?

Seçenekler

A
8
B
7
C
6
D
5
E
4
Açıklama:
Akreditasyon sözcüğünü, ' kurum tarafından labaratuarında, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi şeklinde ' tanımlayabiliriz. Türk Akreditasyon Kurumu Kanunu'nda denetleme, standart, teknik düzenleme, kalibrasyon, kalite, işaretleme kavramlarının varlığından bahsedilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 27

Bilgi dağarcığının arttırılması için yeni süreç, sistem ve uygulamaları tasarlamak üzere sistematik temelde yürütülen yaratıcı çalışmalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üründe yenilik
B
Girişimcilik
C
Yazılım
D
Arge
E
Kuluçka merkezi
Açıklama:
Arge araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının arttırılması ve bunun yazılım dahil yeni süreç, sistem ve uygulamaları tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları kapsar. Doğru cevap D'dir.

Soru 28

Ülkemizde küçük sanayi sitesi uygulamaları aşağıdaki tarihlerden hangisinde başlatılmıştır?

Seçenekler

A
1960
B
1965
C
1967
D
1969
E
1970
Açıklama:
Küçük Sanayi Siteleri ( KSS ) genellikle aynı üretim kolunda, çeşitli mal ve hizmet imalatına yönelik atölye ve küçük fabrika ünitelerine çeşitli olanaklar sağlayan, alt yapı ve gerekli sosyal teknik hizmetleri ortak, diğer buluşla, esnaf ve sanatkarların toplandığı dükkan şeklindeki sanayi çarşıları da çok küçük ölçekli sınai alt yapı organizasyonları olarak ele alınabilir. Ortak özellik; satış hacmi, istihdam yapısı ve üretim yelpazesi ile sınırlı, küçük ölçek ve boyutlu atölyeleri içermesidir. Ülkemizde küçük sanayi sitesi uygulamaları 1965 yılında başlatılmıştır ve 2011 yılı sonuna kadar hizmete sunulan toplam 445 adet küçük sanayi sitesi 92913 iş yerinde yaklaşık 465000 kişiye iş imkanı sağlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Organize Sanayi Bölgelerinde bulunan firmaların avantajları içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Teknolojik gelişmelerden uzak kalmak
B
Yeni üretim tekniklerini geliştirmek
C
Pazar koşullarına daha kolay uyum sağlamak
D
Gelişmeleri yönlendirmek
E
Benzer konularda karşılıklı etkileşim içinde yer olmak
Açıklama:
Organize Sanayi Bölgeleri ( OSB ); ' birbiriyle iş birliği halinde üretim yapan orta ve küçük işletmelerin planlı bir alanda ve ortak alt yapı hizmetlerinden yararlanacak şekilde standart fabrika binaları içinde toplanmalarıdır '. Organize Sanayi Bölgelerinde bulunan firmalar yeni üretim tekniklerini geliştirme, pazar koşullarına daha kolay uyum sağlama, teknolojik gelişmeleri takip etme veya yönlendirme ve benzeri konularda karşılıklı etkileşim içinde olma olanağı elde ederler. Bu durum onların verimlilik ve etkinlikleri üzerinde olumlu etki yaratır. Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Amaçları teknoloji üretmek olan Teknoparkların teknoloji üretmede kullandığı kaç öğesi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
10
B
8
C
6
D
4
E
2
Açıklama:
Teknoparklar son 30 yılın ürünleridir. Bilimsel verilerin uygulamaya aktarılması, teknik bilginin ( know - how ) ekonomik değer dönüştürülmesi ve özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin Arge çalışmalarını ortak bir alanda yapabilmesi amaçlanmış ve bu nedenle Teknokent, Teknopark ve Teknoloji Geliştirme Merkezleri kurulmuştur. Teknopark çalışmaları öncelikle 1950'lerde Silikon Vadisi'nde ABD'de başlamıştır ve giderek bütün dünyaya yayılmıştır. Teknoparkların amacı teknoloji üretmektir ve teknoloji üretmenin 4 temel öğesi vardır:
1. Araştırmacı, nitelikli insan gücü
2. Yeterli bilgi birikimi
3. Yeterli finansal kaynak
4. Sistemli Arge çalışması
Doğru cevap D'dir.

Soru 31

Milli Prodüktivite Merkezi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Merkezi İstanbul’dadır
B
En üst yetki organı Yönetim Kuruludur
C
Verimlilikle ilgili dernekleri teşvik eder
D
Yürütme organı Genel Kuruldur.
E
Genel Sekreter doğal üye değildir.
Açıklama:
Verimlilikle ilgili dernekleri teşvik eder tanımı doğrudur.

Soru 32

Hangisi Türk Standartları Enstitüsü Yönetim Kurulunun görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Denetleme Kurulunun raporunu incelemek
B
Tüzük tasarılarını kabul etmek
C
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
D
Genel Sekreteri atamak
E
Yıllık çalışma programını kabul etmek
Açıklama:
Genel Sekreteri atamak, Türk Standartları Enstitüsü Yönetim Kurulunun görevlerinden biridir.

Soru 33

Türkiye İstatistik Kurumu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Resmi istatistik sonuçlarının bilimsel açıklamalarını yapar.
B
İstatistik Konseyi yılda en az bir defa toplanır.
C
Kurum Başkanı Konseyin de başkanı değildir.
D
Konseyin sekreterya hizmetleri Başkanlık tarafından yürütülür.
E
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı İstatistik Konseyinin doğal üyesidir.
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu ile ilgili Kurum Başkanı Konseyin de başkanı değildir ifadesi yanlıştır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Türk Akreditasyon Kurumunun görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kalite bilincini artıcı faaliyetlerde bulunmak
B
Hizmetlerin yürütülmesi için gerekli mal satın almak, yaptırmak
C
Faaliyet alanına giren konularda hizmet satın almak
D
Akreditasyonun önemini artırıcı faaliyetlerde bulunmak
E
Her türlü standartları hazırlatmak
Açıklama:
Her türlü standartları hazırlatmak, Türk Akreditasyon Kurumunun görevlerinden biri değildir.

Soru 35

Bölgedeki hizmet ve imkanlardan yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişileri ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurucu Heyet
B
Girişimci
C
Yönetici Şirket
D
Teknisyen
E
Destek Personeli
Açıklama:
Bölgedeki hizmet ve imkanlardan yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişileri ifade eden terim, girişimcidir.

Soru 36

Yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapılara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kurucu Heyet
B
Yönetici Şirket
C
Teknoloji Transfer Ofisi
D
Kuluçka Merkezi
E
Üniversite
Açıklama:
Yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapılara Kuluçka Merkezi adı verilir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Küçük Sanayi Sitelerinin amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
Kontrolsüz kentleşmenin önüne geçmek
B
Sanayinin yurt düzeyine yayılmasını sağlamak
C
İşletmelerin rekabet güçlerini arttırmak
D
Girişimcilere uygun ortamı sağlamak
E
Tarım alanlarını korumak
Açıklama:
Tarım alanlarını korumak, Küçük Sanayi Sitelerinin amaçlarından biridir.

Soru 38

Yatırıma uygun hale getirilen araziye ek olarak yol, su, elektrik gibi birtakım hizmetlerin karşılandığı OSB aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sadece arazinin satıldığı bölgeler
B
Hizmetle donatılan arazinin satıldığı bölgeler
C
Şehir planının parçası olarak düzenlenen bölgeler
D
Fabrika binalarının hizmete dahil olduğu bölgeler
E
Özel sektör tarafından kurulan bölgeler
Açıklama:
Yatırıma uygun hale getirilen araziye ek olarak yol, su, elektrik gibi birtakım hizmetlerin karşılandığı OSB hizmetle donatılan arazinin satıldığı bölgelerdir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
Emek yoğun üretimden teknoloji yoğun üretime geçişi hızlandırmak
B
Beyin gücünü ülke içinde değerlendirmek
C
Teknolojiye yönelimli girişimcilere işlerini geliştirme fırsatı vermek
D
Yabancı yatırımları bölgeye çekmek
E
Faaliyette bulunulan çevrenin refah düzeyini arttırmak
Açıklama:
Teknolojiye yönelimli girişimcilere işlerini geliştirme fırsatı vermek Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin amaçlarından biridir.

Soru 40

Ağır ve hafif endüstri içeren teknopark aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstri Parkı
B
İş Parkı
C
Araştırma Parkı
D
Bütünleşik Kampüs
E
Teknopol
Açıklama:
Ağır ve hafif endüstri içeren teknopark, Endüstri Parkıdır.

Soru 41

Ülkemizde ekonomik kalkınmaya destek sağlamak, kurum ve kuruluşların verimliliğini ve etkinliğini artırmak amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlar oluşturulmaktadır. Bu kurumlardan biri olan Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu’nun 1. maddesi ile kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1962
B
1963
C
1965
D
1966
E
1968
Açıklama:
Ülkemizde ekonomik kalkınmaya destek sağlamak, kurum ve kuruluşların verimliliğini ve etkinliğini artırmak amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlar oluşturulmaktadır. Bu kurumlardan biri de Milli Prodüktivite Merkezi (MPM)’dir. 1965 yılında yürürlüğe giren 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu’nun 1. maddesi, Milli Prodüktivite Merkezini: “Kamu kurumu niteliğinde tüzel kişiliği sahip, bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi ve merkezi Ankara’da olmak üzere Milli Prodüktivite Merkezi kurulmuştur” şeklinde ifade etmiştir.

Soru 42

Milli Prodüktivite Merkezi’nin merkezi nerededir?

Seçenekler

A
İzmir
B
Bursa
C
Adana
D
Ankara
E
İstanbul
Açıklama:
1965 yılında yürürlüğe giren 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu’nun 1. maddesi, Milli Prodüktivite Merkezini: “Kamu kurumu niteliğinde tüzel kişiliği sahip, bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi ve merkezi Ankara’da olmak üzere Milli Prodüktivite Merkezi kurulmuştur” şeklinde ifade etmiştir.

Soru 43

Üretim ya mal (ürün) veya hizmet üretimi şeklinde olabilir; ancak mal veya hizmet üretiminin belli bir standarda tabi ve belli bir kalite düzeyinde olması gerekir. Mal ve hizmetin kalitesini standarda bağlama ihtiyacı, Türk Standartları Enstitüsü gibi bir kurumun ortaya çıkmasını sağlamıştır. TSE kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1953
B
1955
C
1959
D
1960
E
1961
Açıklama:
Üretim ya mal (ürün) veya hizmet üretimi şeklinde olabilir; ancak mal veya hizmet üretiminin belli bir standarda tabi ve belli bir kalite düzeyinde olması gerekir. Mal ve hizmetin kalitesini standarda bağlama ihtiyacı, Türk Standartları Enstitüsü gibi bir kurumun ortaya çıkmasını sağlamıştır. 1960 tarihli Türk Standartları Enstitüsü Kanunu’nun 1985 tarihinde değiştirilen 1. maddesine göre kurumun temel amacı “her türlü madde ve mamulleri ile usul ve hizmet standartlarını yapmak gayesiyle Türk Standartları Enstitüsü kurulmuştur” şeklinde belirlenmiştir.

Soru 44

Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler istatistiki bilgilere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla ülkemizde Türk İstatistik Enstitüsü kurulmuştur. Osmanlı yönetiminde istatistiksel bilgi ve yöntemlerden yararlanma nüfus sayımı ile ilk örneğini vermiştir? Nüfus sayımı kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1823
B
1830
C
1835
D
1839
E
1843
Açıklama:
Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler istatistiki bilgilere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla ülkemizde Türk İstatistik Enstitüsü kurulmuştur. Osmanlı yönetiminde istatistiksel bilgi ve yöntemlerden yararlanma 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Cumhuriyet döneminde 1926 yılında “Merkezi İstatistik Dairesi” kurulmuştur. 1930, 1554 Sayılı Kanun ile “İstatistik Umum Müdürlüğü” adını almıştır. 1945 yılında kurumun adı “İstatistik Genel Müdür lüğü” olarak değiştirilmiştir. Kurum 1962 yılında “Devlet İstatistik Enstitüsü” adı altında yeniden yapılanmıştır. 2005 yılında 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile “Türkiye İstatistik Kurumu” kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığından oluşmuştur.

Soru 45

Türk Standartları Enstitüsü kuruluş kanununda 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde Türk Standardları Enstitüsünün merkezinin Ankara’da olduğu ve gerek görülürse yurt içinde Yönetim Kurulunun teklifi ve ilgili Bakanın onayıyla, yurt dışında Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek yerlerde temsilcilikler kurabileceği belirtilmiştir. Bu temsilciliklerin sayısı en fazla kaç olmalıdır?

Seçenekler

A
3
B
5
C
7
D
10
E
12
Açıklama:
Türk Standartları Enstitüsü kuruluş kanununda 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde Türk Standardları Enstitüsünün merkezinin Ankara’da olduğu ve gerek görülürse yurt içinde Yönetim Kurulunun teklifi ve ilgili Bakanın onayıyla, yurt dışında sayısı onu geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek yerlerde temsilcilikler kurabileceği belirtilmiştir.

Soru 46

TSE’nin organlarını 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 552. maddesi; Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu ile İhtisas Kurulları şeklinde saymıştır. Bu organların çeşitli yetki ve sorumlulukları vardır. Aşağıdakilerden hangisi Genel Kurulun başlıca görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Bu Bölümde verilen diğer görevleri yerine getirmek
B
İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit etmek
C
Enstitü ihtiyaçları için gayrimenkul satın almak, inşa ettirmek veya satmak konularında Yönetim Kuruluna yetki vermek
D
Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak, Genel Kurulun aldığı kararları ve onayladığı çalışma programını uygulamak
E
Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarını onaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerin birleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarını belirlemek
Açıklama:
Genel Kurulun başlıca görevleri şunlardır: •Enstitü Başkanını ve Yönetim Kurulu Üyelerini seçmek, •Enstitünün yıllık çalışma programını kabul etmek, •Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, •Denetleme Kurulunun raporunu incelemek ve Yönetim Kurulunu ibra etmek, •Enstitü ihtiyaçları için gayrimenkul satın almak, inşa ettirmek veya satmak konularında Yönetim Kuruluna yetki vermek, •Kanunla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 47

TSE’nin organlarını 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 552. maddesi; Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu ile İhtisas Kurulları şeklinde saymıştır. Bu organların çeşitli yetki ve sorumlulukları vardır. Aşağıdakilerden hangisi Yönetim Kurulunun başlıca görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek
B
Enstitünün yıllık çalışma programını kabul etmek
C
İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit etmek
D
Enstitü Başkanını ve Yönetim Kurulu Üyelerini seçmek
E
Denetleme Kurulunun raporunu incelemek ve Yönetim Kurulunu ibra etmek
Açıklama:
Yönetim Kurulunun başlıca görevleri şunlardır: •Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarını onaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerin birleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarını belirlemek. •Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak, Genel Kurulun aldığı kararları ve onayladığı çalışma programını uygulamak. •İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit etmek. •Bu Bölümde verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 48

4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 600. maddesi Türkiye İstatistik Kurumunun görev ve yetkilerini belirlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

Seçenekler

A
İyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek
B
Akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenen işaret ve belgelerin kullanımını özendirici düzenlemeler yapmak
C
Ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlararası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak
D
Hizmetlerin yürütülmesi için gerekli olan taşınır ve taşınmaz mal satın almak, yaptırmak, satmak, kiralamak, rehin ve ipotek tesis etmek, faaliyet alanıyla ilgili diğer görevleri yerine getirmek
E
Kurum faaliyetleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, akreditasyon ile ilgili gerekli kriter ve önlemleri belirlemek, bunları uygulamak ve gerektiğinde değiştirmek, düzeltmek ve yürürlükten kaldırmak
Açıklama:
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 600. maddesi Türkiye İstatistik Kurumunun görev ve yetkilerini aşağıdaki gibi belirlemiştir: •Resmî İstatistik Programını hazırlamak, Program ile belirlenen istatistikî faaliyetlerin yürütülmesini organize etmek ve uygulanmasını sağlamak, •Resmî istatistiklerin üretimi sırasında kullanılacak istatistikî yöntemleri, tanımları, sınıflamaları ve standartları, ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak belirlemek, •Ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile gerekli görülen diğer alanlardaki istatistiklerini derlemek, değerlendirmek, analiz etmek ve yayımlamak, •Resmî istatistik sonuçlarının bilimsel ve teknik açıklamalarını yapmak, •İstatistik alanındaki bilimsel araştırma teknikleri ile istatistikî yöntem ve bilgi teknolojilerine ilişkin gelişmeleri takip etmek ve bunların uygulanması için gerekli önlemleri almak, •İstatistik alanındaki ulusal ve uluslararası öncelikleri dikkate alarak istatistikî veri ihtiyacı duyulan alanları ve veri derleme yöntemlerini ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde belirlemek, •Programın kurum ve kuruluşlara verdiği resmî istatistik görevlerinin yerine getirilmesini izlemek, bu kurumlarca üretilen istatistiklerin uluslararası standartlara uygunluğunu incelemek, kalite kontrolünü yapmak ve bu konularda teknik destek ve koordinasyonu sağlamak, •Kalkınma plânları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsediği temel ilkeler çerçevesinde, kurumun orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek; kurumun stratejik plânlarına, yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak teşkilât yapısını, hizmet kalite standartlarını, yönetim hizmet ve süreçlerini sürekli geliştirici tedbirler almak, •İstatistikî bilgilerin saklanmasını, kullanıcıya sunulmasını, bu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesini ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etmek, •Ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlararası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak, •Uluslararası düzeyde karşılaştırmalar yapmak amacıyla diğer ülkelere veya ülke gruplarına ait göstergeleri takip etmek, değerlendirmek ve gerekli durumlarda yayımlamak, •İhtiyaç duyulan alanlarda veri üretilmesi, teknik kapasitenin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla, ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde araştırma ve teknik yardım projeleri hazırlamak, geliştirmek ve yürütmek, •İstatistikle ilgili konularda diğer ülkelerle ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak. •Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 49

Ülkemizde akreditasyon faaliyetlerini yürütmek amacıyla 1999 yılında Türk Akreditasyon Kurumu kurulmuştur. Türkiye Akreditasyon Kurumu Kanunu’nun ilgili maddeleri 2/7/2018 tarihli 703 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kaldırılmıştır. Bunun yerine 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılmıştır. Türkiye Akreditasyon Kurumunun görevleri, ilgili kararnamenin 632. maddesinde sayılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

Seçenekler

A
İyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek
B
Resmî İstatistik Programını hazırlamak, Program ile belirlenen istatistikî faaliyetlerin yürütülmesini organize etmek ve uygulanmasını sağlamak
C
Resmî istatistiklerin üretimi sırasında kullanılacak istatistikî yöntemleri, tanımları, sınıflamaları ve standartları, ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak belirlemek
D
Ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile gerekli görülen diğer alanlardaki istatistiklerini derlemek, değerlendirmek, analiz etmek ve yayımlamak
E
Kalkınma plânları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsediği temel ilkeler çerçevesinde, kurumun orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek; kurumun stratejik plânlarına, yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak teşkilât yapısını, hizmet kalite standartlarını, yönetim hizmet ve süreçlerini sürekli geliştirici tedbirler almak
Açıklama:
Türkiye Akreditasyon Kurumunun görevleri ilgili kararnamenin 632. maddesinde şu şekilde sayılmıştır: •Kurum faaliyetleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, akreditasyon ile ilgili gerekli kriter ve önlemleri belirlemek, bunları uygulamak ve gerektiğinde değiştirmek, düzeltmek ve yürürlükten kaldırmak, •Akredite edilmek üzere başvuruda bulunan; laboratuvar, ürün/hizmet, sistem, personel ve benzeri belgelendirme konularında faaliyet gösteren özel ve/veya kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili standartlara ve kriterlere göre değerlendirmesini yapmak ve bu değerlendirme sonucunda kuruluşun akredite edilip edilmemesine karar vermek, akredite edilen kuruluşları izlemeye almak ve gerektiğinde geçici veya devamlı olarak akreditasyon kararını durdurmak ve bu alanlarda faaliyette bulunacak tüm kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak, •Akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenen işaret ve belgelerin kullanımını özendirici düzenlemeler yapmak, •Uluslararası, bölgesel ve diğer ülkelerin akreditasyon kuruluşları ile ilişkiler kurmak, işbirliğinde bulunmak, •Akreditasyon amacıyla başvuran kuruluşların müracaatı, değerlendirilmesi ve akredite edilmesi ile ilgili olarak elde edilmiş bilgilerin gizliliğini sağlamak, •Kurumun verdiği akreditasyon hizmetleri ve eşdeğerlendirme denetimi sonuçlarına dair kamuoyunu bilgilendirmek. •Akreditasyonun önemini ve kalite bilincini artırıcı faaliyetlerde bulunmak, görev alanına giren konularda, eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerinde bulunmak, faaliyet alanına giren konularda hizmet satın almak, •İyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek. •Hizmetlerin yürütülmesi için gerekli olan taşınır ve taşınmaz mal satın almak, yaptırmak, satmak, kiralamak, rehin ve ipotek tesis etmek, faaliyet alanıyla ilgili diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 50

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin daha iyi anlaşılması için ilgili kanunda geçen kavramlar üzerinde durmak gerekmektedir. Buna göre TGB Kanunu’nun 3. maddesi ilgili kanunda geçen kavramları tanımlamıştır: Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge), Araştırma ve Geliştirme (AR-GE), AR-GE Merkez veya Enstitüleri, Üretim Birimleri, Girişimci, Yenilik, Üründe Yenilik, Üniversite, Kurucu Heyet, Yönetici Şirket, Yazılım, AR-GE Personeli, Araştırmacı, Teknisyen, Destek Personeli, Yazılımcı Personel, Kuluçka Merkezi (İnkübatör), Teknoloji Transfer Ofisi, Teknolojik Ürün. “Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları” ifade eden bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teknolojik Ürün
B
Üretim Birimleri
C
Teknoloji Transfer Ofisi
D
Kuluçka Merkezi (İnkübatör)
E
AR-GE Merkez veya Enstitüleri
Açıklama:
Kuluçka Merkezi (İnkübatör)

Soru 51

Milli Prodüktivite Merkezi hangi yıl yürürlüğe giren kanun ile kurulmuştur?

Seçenekler

A
1960
B
1965
C
1970
D
1975
E
1980
Açıklama:
Milli Prodüktivite Merkezi 1965 yılında yürürlüğe giren 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu ile kurulmuştur.

Soru 52

Türkiye İstatistik Kurumu'nun, 1926 yılında ilk kurulduğundaki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye İstatistik Konseyi
B
İstatistik Genel Müdürlüğü
C
Devlet İstatistik Enstitüsü
D
İstatistik Umum Müdürlüğü
E
Merkezi İstatistik Dairesi
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu'nun 1926 yılında ilk kurulduğundaki adı, Merkezi İstatistik Dairesi'dir.

Soru 53

Milli Prodüktivite Merkezi Yönetim Kuruluna işçi ve işveren gruplarından en az kaçar temsilci girmesi şarttır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Milli Prodüktivite Merkezi Yönetim Kuruluna işçi ve işveren gruplarından en az birer temsilci girmesi şarttır.

Soru 54

Devlet Ar-Ge laboratuvarlarının yer aldığı Teknopark aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstri parkı
B
Bütünleşik kampüs
C
İş parkı
D
Araştırma-Teknoloji parkı
E
Teknopol
Açıklama:
Devlet Ar-Ge laboratuvarlarını içeren Teknopark, Araştırma-Teknoloji parkıdır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Türk Standartları Enstitüsü organlarından olan Teknik Kurulun görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Denetleme Kurulunun raporunu inceler ve Yönetim Kurulunu ibra eder.
B
Enstitüce hazırlanan standartları kabul eder ve bunlardan zorunlu olarak yürürlüğe konmaları gerekenleri belirler.
C
İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit eder.
D
Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunar.
E
Enstitü ihtiyaçları için gayrimenkul inşa ettirmek için yönetim kuruluna yetki verir.
Açıklama:
Enstitüce hazırlanan standartları kabul eder ve bunlardan zorunlu olarak yürürlüğe konmaları gerekenleri belirlemek, Türk Standartları Enstitüsü organlarından olan Teknik Kurulun görevlerinden biridir.

Soru 56

Türkiye İstatistik Kurumu aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Ticaret Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlıdır.

Soru 57

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre "Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları" ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teknoloji Transfer Ofisi
B
Yönetici Şirket
C
Üniversite
D
Kuluçka Merkezi
E
Kurucu Heyet
Açıklama:
Kuluçka Merkezi (İnkübatör); "Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla girişimci firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden sağlandığı yapıları" ifade eder.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Tamiratla Uğraşan Küçük Sanayicilerin uğraştığı işlerden biridir?

Seçenekler

A
Mermerciler
B
Kaportacılar
C
Mobilyacılar
D
Marangozlar
E
Tornacılar
Açıklama:
Kaportacılar, Tamiratla Uğraşan Küçük Sanayicilerin uğraştığı işlerden biridir.

Soru 59

Teknoloji Geliştirme Merkezi ilk olarak hangi üniversitede kurulmuştur?

Seçenekler

A
İstanbul Teknik Üniversitesi
B
Hacettepe Üniversitesi
C
Bilkent Üniversitesi
D
Başkent Üniversitesi
E
Orta Doğu Üniversitesi
Açıklama:
Teknoloji Geliştirme Merkezi ilk olarak Orta Doğu Üniversitesi'nde 2001 yılında kurulmuştur.

Soru 60

Milli Prodüktivite Merkezi Denetleme Kurulu kaç kişiden oluşur?

Seçenekler

A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Milli Prodüktivite Merkezi Denetleme Kurulu üç kişiden oluşur.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi, MPM Kanunu’nun 4. maddesine göre, MPM’nin en üst yetki organıdır ve temsilci ve doğal üyelerden oluşur?

Seçenekler

A
Danışma Kurulu.
B
Denetleme Kurulu.
C
Genel Kurul.
D
Yönetim Kurulu.
E
Yürütme Kurulu.
Açıklama:
Genel kurul. MPM Kanunu’nun 4. maddesine göre Genel Kurul, MPM’nin en üst yetki organıdır ve temsilci ve doğal üyelerden oluşur.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, Denetleme kurulunun, MPM’nin hesaplarını ve bunlara ilişkin işlemlerini denetlemeye yetkili olduğu görevlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Verimlilik ile ilgili dernekler kurulmasını teşvik etmek, kurulan dernekler ile temas ve işbirliği sağlamak.
B
MPM’nin gelirlerinin kanuna ve bu kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esaslarına göre tahakkuk ve tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek.
C
MPM’nin giderlerinin bütçedeki esaslara, Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarına uygunluklarını araştırmak.
D
MPM’nin bir yıllık hesapları ve bunlarla ilgili işlemleri hakkında Genel Kurula rapor vermek.
E
Defterleri ve kayıtları incelemek.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Milli Prodüktivite Merkezi” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 63

Merkezi İstatistik Dairesi kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1935
B
1942
C
1928
D
1938
E
1926
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde 1926 yılında “Merkezi İstatistik Dairesi” kurulmuştur.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi, Türk Standartları Enstitüsü genel kurulunun başlıca görevleri arasındadır?

Seçenekler

A
İhtisas Kurulları başkanlarını ve üyelerini tespit etmek.
B
Enstitüce hazırlanan standartları kabul eden ve bunlardan zorunlu olarak yürürlüğe konmaları gerekenleri belirler.
C
Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarını onaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerin birleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarını belirlemek.
D
Enstitünün yıllık çalışma programını kabul etmek.
E
Türk Standardları Enstitüsünün ilmi inceleme ve standartları hazırlama.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Türk Standartları Enstitüsü” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, Türk Standartları Enstitüsü kurullarından biri değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul.
B
Danışma Kurulu.
C
Yönetim Kurulu.
D
Teknik Kurul.
E
İhtisas Kurulu.
Açıklama:
TSE’nin organlarını 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 552. maddesi; Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu ile İhtisas Kurulları şeklinde saymıştır.

Soru 66

Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, teknoloji ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin yapıldığı mekânlar. Aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
AR-GE Merkez veya Enstitüleri.
B
Teknoloji Geliştirme Bölgesi.
C
Araştırma ve Geliştirme (AR-GE).
D
Kuluçka Merkezi (İnkübatör).
E
Teknoloji Transfer Ofisi.
Açıklama:
AR-GE Merkez veya Enstitüleri. “Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, teknoloji ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin yapıldığı mekânları” ifade eder.

Soru 67

Bölge içerisinde bu Kanunun amacına uygun olarak faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce kurulan veya kullanılan, yeni ve yüksek teknolojilere dayalı ve çevreye zarar vermeyen birimleri. Aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Üniversiteler.
B
Üretim Birimleri.
C
Kuluçka Merkezi (İnkübatör).
D
Teknoloji Transfer Ofisi.
E
Yönetici Şirket.
Açıklama:
Üretim Birimleri. “Bölge içerisinde bu Kanunun amacına uygun olarak faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce kurulan veya kullanılan, yeni ve yüksek teknolojilere dayalı ve çevreye zarar vermeyen üretim birimlerini” ifade eder.

Soru 68

Küçük Sanayi Sitelerinde en fazla paya hangi bölgemiz sahiptir?

Seçenekler

A
Marmara Bölgesi.
B
Akdeniz Bölgesi.
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Küçük Sanayi Siteleri” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 69

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kaynak ve verilerinin analizine göre, Küçük Sanayi Sitelerinde Üretimin Sektörel Bazda Dağılımı, hangi sektörde daha yüksektir?

Seçenekler

A
Döküm, dövme, metal işleme (talaşlı imalar ve saç işleme).
B
Bakır, pirinç, çelik mutfak eşyası ve benzerleri.
C
Tekstil, konfeksiyon, ayakkabı ve deri sanayi fason üretim.
D
Madeni eşya ve makine imalat sanayine yedek parça.
E
Otomotiv bakım-tamir ve yedek parça atölyeleri.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Küçük Sanayi Siteleri” konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 70

Hangi OSB’ler, yerel yönetimlerin yöredeki yatırımcılar veya arazi sahipleri ile işbirliğinde geliştirilerek kurulur?

Seçenekler

A
Özel sektör tarafından kurulan OSB’ler.
B
Fabrika binalarının hizmete dâhil olduğu bölgeler.
C
Şehir planının parçası olarak düzenlenen bölgeler.
D
Özel sektör ve kamunun işbirliği ile kurulan OSB’ler.
E
Sadece arazinin satıldığı bölgeler.
Açıklama:
Özel sektör ve kamunun işbirliği ile kurulan OSB’ler: Bu uygulamada OSB’ler, yerel yönetimlerin yöredeki yatırımcılar veya arazi sahipleri ile işbirliğinde geliştirilerek kurulur.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.