Dosyalama Arşivleme - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Bilgiye ulaşmada yol gösterici olması beklenen işlenmiş veriler olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
İçerik
C
Enformasyon
D
Büyük Veri
E
Data
Açıklama:
Enformasyon kavramı bilgiye yakın bir kavram olup, bilgiye ulaşmada yol gösterici olması
beklenen işlenmiş veriler olarak ifade edilmektedir.
beklenen işlenmiş veriler olarak ifade edilmektedir.
Soru 2
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bilgi yönetiminin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
B
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
C
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
D
Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
E
Özel bilgilerin rakip işletmelere aktarılması
Açıklama:
Özel bilgilerin rakip işletmelere aktarılması, bilgi yönetimin amaçları arasında yer almaz.
Soru 3
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması, depolanması ve transfer edilmesi amacıyla kamu kurumlarınca kullanılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
EBYS
B
Paint
C
Kayıt
D
E-Mail
E
Office
Açıklama:
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS), örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan
belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sunum formatına göre belge türlerindendir?
Seçenekler
A
İşlem belgeleri
B
Danışma belgeleri
C
Yazılı belgeler
D
Örgüt dışı belgeler
E
Örgüt içi belgeler
Açıklama:
Belge türleri sunum biçimlerine göre, yazılı, basılı ve manyetik olmak üzere üç grupta sınıflandırılır.
Soru 5
Örgüt yapıları içerisinde "önemli" olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgeler aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Resmi belgeler
B
Mali Belgeler
C
Gizli belgeler
D
Kıymetli belgeler
E
Manyetik belgeler
Açıklama:
Kıymetli belgeler; örgüt yapıları içerisinde “önemli” olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgelerdir.
Soru 6
Çalışanların sosyal güvenlik hakları ile ilgili başvurulacak olan Sosyal Sigortalar Kanunu hangi belge türleri kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Danışma niteliği olan belgeler
B
Doğrudan erişilen belgeler
C
Dolaylı erişilen belgeler
D
Resmi belgeler
E
Önceliği olan belgeler
Açıklama:
Çalışanların sosyal güvenlik hakları ile ilgili başvurulacak olan Sosyal Sigortalar Kanunu danışma niteliği taşıyan belge türüdür.
Soru 7
"Bir yazının, hesabın, tarihin, numaranın ya da kopyasının bir yerde yazılı olarak bulunması" tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisi için kullanılır?
Seçenekler
A
Belge Yönetimi
B
Kayıt
C
EBYS
D
Bilgi
E
Enformasyon
Açıklama:
Kayıt kavramı; bir yazının, hesabın, tarihin, numaranın vb. nin ya da kopyasının bir yerde yazılı
olarak bulunmasını ifade etmektedir.
olarak bulunmasını ifade etmektedir.
Soru 8
Aşağıdaki ifadelerden hangisi kayıt oluşturma amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Gereksiz kayıtları ortadan kaldırma
B
Gizli Kayıtları rakip firmalarla paylaşma
C
Verimlilik için kayıtları planlama
D
Kayıt için gerekli olan denetim ve üretim standartlarına başvurma
E
Kayıt oluşturmayı denetleme
Açıklama:
Gizli Kayıtları rakip firmalarla paylaşma, kayıt oluşturma amaçları arasında yer almaz.
Soru 9
"Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere (......) , bu kriterleri belirleme işlemine ise (.........) adı verilmektedir."
Yukarıdaki tanımlamada boş bırakılan yerlere uygun olan kavramlar hangi seçenekte verilmiştir?
Yukarıdaki tanımlamada boş bırakılan yerlere uygun olan kavramlar hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Belge - Belge Yönetimi
B
Kayıt- Dosyalama
C
Koruma - Denetleme
D
Kod - Kodlama
E
Bilgi - Doğrulama
Açıklama:
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise kodlama adı verilmektedir.
Soru 10
I. Kayıtların depolanması II. Kayıtların denetlenmesi III. Kayıtların sürdürülmesi IV. Eski kayıtlara erişim V. Kayıtların değiştirilmesi Yukarıdaki ifadelerden hangisi/leri kayıt yaşam süreci aşamalarından değildir?
Seçenekler
A
II ve V
B
I ve II
C
II ve IV
D
III ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Kayıtların denetlenmesi ve kayıtların değiştirilmesi kayıt yaşam süreci aşamaları arasında sayılmaz.
Kayıt yaşam süreci,
- kayıtların yaratılması,
- kayıtların depolanması,
- eski kayıtlara erişim,
- kayıtların sürdürülmesi ve
- kayıtların imhası
şeklinde beş aşamadan oluşur.
Kayıt yaşam süreci,
- kayıtların yaratılması,
- kayıtların depolanması,
- eski kayıtlara erişim,
- kayıtların sürdürülmesi ve
- kayıtların imhası
şeklinde beş aşamadan oluşur.
Soru 11
“Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Sokrates
C
Kant
D
Descartes
E
Platon
Açıklama:
Farabi’nin “Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi bilgi kavramının geçmişten bugüne kadar olan yolculuğunu, zorunluluğunu ve önemini göstermektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 12
En önemli amacı örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayıt oluşturma
B
Bilgi yönetimi
C
Bilginin organizasyonu
D
Kayıt yönetimi
E
Dosya planlama
Açıklama:
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. En önemli amacı ise örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.” Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 13
Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) ile ilk olarak aşağıdakilerden hangisi hedeflenmektedir?
Seçenekler
A
Gizlilik derecesi yüksek belgelerin korunması
B
Personelin iş yükünün azaltılması
C
Zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi
D
Aranan evrakın bulunmasının kolaylaştırılması
E
Evrakların sistematik bir biçimde saklaması
Açıklama:
Belgelerin dolaşımı sürecinde genellikle internet teknolojisi kullanılmaktadır. Özellikle kamu kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sunum formatına göre manyetik belgelerden biridir?
Seçenekler
A
El ilanları
B
Fotoğraflar
C
Haritalar
D
DVD
E
Dergiler
Açıklama:
Manyetik belgeler; günümüzde bilgisayarlar, tabletler ya da akıllı telefonlar üzerinde üretilen, dağıtılan ve depolanan belgelerdir. Geçmişte kullanılan mikrofilmler, mikroformlar, CD’ler ve DVD’ler manyetik belge kullanımında yer alan araçlardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi nitelik bakımından belgeler türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Resmi belgeler
B
Mali belgeler
C
Basılı belgeler
D
Gizli belgeler
E
Kıymetli belgeler
Açıklama:
Nitelik bakımından belge türleri; resmi belgeler, mali belgeler, gizli belgeler ve kıymetli belgelerdir. Basılı belgeler bu türlerden değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 16
Genellikle örgüt yapılarının içerisinde çalışanların ya da yöneticilerin ellerinin altında hemen ulaşabilecekleri ve günlük rutin işleri ya da aciliyet derecesi yüksek olan belgeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Önceliği olan belgeler
B
Doğrudan erişilen belgeler
C
Dolaylı erişilen belgeler
D
Danışma niteliği olan belgeler
E
Dosyalanacak belgeler
Açıklama:
Önceliği olan belgeler; genellikle örgüt yapılarının içerisinde çalışanların ya da yöneticilerin ellerinin altında hemen ulaşabilecekleri ve günlük rutin işleri ya da aciliyet derecesi yüksek olan belgelerdir. Bu tür belgelere ulaşma konusunda herhangi bir zaman maliyet unsurunun olmaması gerekmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Bir yazının, hesabın, tarihin, numaranın vb. nin ya da kopyasının bir yerde yazılı olarak bulunmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Veri
C
Dokümantasyon
D
Belge
E
Kayıt
Açıklama:
Kayıt kavramı; bir yazının, hesabın, tarihin, numaranın vb. nin ya da kopyasının bir yerde yazılı olarak bulunmasını ifade etmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kayıt yönetim programları tasarlanırken göz önünde bulundurulması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgilerin arşivde sonsuza dek saklanması gerekliliği
B
Kaydın tutulması gereken zaman uzunluğu
C
Depolanacak kayıtların kapsamı, hacmi ve bu hacmin büyüme derecesi
D
Belli bir kayda ulaşmak için umulan ya da talep edilen erişim süresi
E
Bu bilgilere ulaşacak kişilerin sayısı ve ne sıklıkla ulaşmak isteyecekleri
Açıklama:
Kayıt yönetim programları tasarlanırken; kaydın tutulması gereken zaman uzunluğu, depolanacak kayıtların kapsamı, hacmi ve bu hacmin büyüme derecesi, belli bir kayda ulaşmak için umulan ya da talep edilen erişim süresi, bu bilgilere ulaşacak kişilerin sayısı ve ne sıklıkla ulaşmak isteyecekleri, kısa vadeli ve aktif belgelerin veya kayıtların depolanma süresi ve bunların arşivde pasif olarak ne kadar daha saklanmaları gerektiği, orijinal kaydın özelliği, biçimi, depolama maliyeti ve yasal zorunluluklar göz önüne alınmalıdır. Bilgilerin arşivde sonsuza dek saklanması gerekliliği söz konusu değildir. Yasal süre dolunca imha edilebilirler. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi dosya planlarında yer alan bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kurum adı
B
Birim kimlik kodu
C
Konu adı
D
Dosya yılı
E
Dosya sayfa sayısı
Açıklama:
Dosya planlarında, istenilen dosyaya erişimin kolaylaşması adına; kurum adı, birim kimlik kodu, dosya numarası, konu adı, varsa özel kod alanı ve dosyanın yılı yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 20
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kriterleri belirleme işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri
B
Enformasyon
C
Kodlama
D
Kod
E
Belge
Açıklama:
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise kodlama adı verilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 21
Verilen seçeneklerden hatalı olan hangisidir?
Seçenekler
A
Yazılı iletişim kavramının bir sonucu olarak ortaya çıkan bilgi-belge merkezleri, dosyalama ve arşivleme konusunun merkezinde bulunmaktadır.
B
Sözlü iletişim kavramı, konuşma olarak ifade ettiğimiz kavramdır.
C
Örgütsel karar alma, ikna etme ve emir verme konularında daha özenli ve dikkatli kullanılırsa etkisi yüksek olan bir kavramdır.
D
Bireyler arası alım-satım, kiralama gibi ilişkilerde sözleşme olarak yazılı iletişim kavramı ile sıkça karşılaşırız
E
İletişim kavramı makro düzeyde; iki birey arasında oluşan konuşmalar, sohbetler, alış-veriş kavramları olarak karşımıza çıkar
Açıklama:
iletişim kavramı, mikro düzeydeki oluşumlardan makro düzeydeki oluşumlara kadar tüm dünyayı kapsayan bir kavramdır. Mikro düzeyde; iki birey
arasında oluşan konuşmalar, sohbetler, alış-veriş kavramları olarak karşımıza çıkarken makro düzeyde ise; bir ürünü sektöre tanıtma, bir konuyu
kongrelerde geniş bir topluluğa aktarma olarak ifade edilebilir.
arasında oluşan konuşmalar, sohbetler, alış-veriş kavramları olarak karşımıza çıkarken makro düzeyde ise; bir ürünü sektöre tanıtma, bir konuyu
kongrelerde geniş bir topluluğa aktarma olarak ifade edilebilir.
Soru 22
“Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir” cümlesi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Farabi
C
Kant
D
Durkheim
E
Porter
Açıklama:
Farabi’nin “Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi bilgi kavramının geçmişten bugüne kadar olan yolculuğunu, zorunluluğunu ve önemini göstermektedir.
Soru 23
İşlenmemiş bilgi ya da ham gerçekler neyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Doğru bilgi
C
Veri
D
Enformasyon
E
Epistemoloji
Açıklama:
İşlenmemiş bilgi ya da ham gerçekler veri'yi tanımlar
Soru 24
Bilginin nasıl kullanılacağına karar verildiği takdirde, ----------------- yorumlanarak bilgiye dönüşebilmektedir.
Cümlede boş bırakılan yeri seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Cümlede boş bırakılan yeri seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Veri
B
Kanıt
C
Malzeme
D
Enformasyon
E
Belge
Açıklama:
Bilginin nasıl kullanılacağına karar verildiği takdirde, enformasyon yorumlanarak bilgiye dönüşebilmektedir.
Soru 25
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa; seçeneklerden hangisi hatalı verilmiştir?
Seçenekler
A
Amaç, örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesidir
B
Bilgi yönetimi çoğunlukla örgüt dışı yapılarında uygulanan bir etkinliktir
C
Bilgi yönetiminin amacı bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.
D
Bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmektir
E
Bilgi yönetiminin amacı faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratma
Açıklama:
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. En önemli amacı ise örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel
verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.”
verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.”
Soru 26
Örgütlerde iletişim kanalları ile birlikte ortaya çıkan belgelerin özellikle ---------------------------- için kayıt altına alınması gerekmektedir.
Verilen cümlede boş bırakılan yeri seçeneklerin hangisi doğru olarak tamamlar?
Verilen cümlede boş bırakılan yeri seçeneklerin hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Kanıt niteliği taşıması
B
Veri olması için
C
Uzmanlar tarafından eğitim ve koçluk
D
Potansiyel alanların şeffaflığı
E
İç ve dış kıyaslamalar
Açıklama:
İletişim kanalları ile birlikte ortaya çıkan belgelerin özellikle kanıt niteliği taşıması için kayıt altına alınması gerekmektedir.
Kayıt altına alınan belge sayesinde olayların gerçeğe uygunluğu meşrulaştırılır ve gerektiğinde kullanılmak üzere saklanır.
Kayıt altına alınan belge sayesinde olayların gerçeğe uygunluğu meşrulaştırılır ve gerektiğinde kullanılmak üzere saklanır.
Soru 27
Eskişehir merkezden, Polonya’daki fabrikaya gönderilen belge seçeneklerden hangisi ile isimlendirilir?
Seçenekler
A
Örgüt dışı belgeler
B
Örgütlerin dışarıya gönderdiği belgeler
C
Örgüt iletişimi
D
Elektronik posta
E
Örgüt içi belgeler,
Açıklama:
Örgüt kapsamında belgelerin dolaşımı örgüt içi belgeler, örgüt dışı belgeler ve örgütlerin dışarıya gönderdiği belgeler olarak ifade edilmektedir.
Örgüt içi belgeler; merkez bina içinde, şubelerden fabrikaya ya da fabrikadan merkez binaya gibi, örgüt yapısı içerisinde dolaşan belgeleri ifade etmektedir. Erzurum şubesinden Eskişehir merkeze gönderilen bir belge örgüt içi belge olarak ifade edildiği gibi Eskişehir merkezden Polonya’daki fabrikaya gönderilen belge de örgüt içi belge kapsamına girmektedir. Belgelerin örgüt içi belge sayılması için örgüt sınırları içerisinde yer alması gerekmektedir.
Örgüt dışı belgeler; örgütün dış çevresi ile yapmış olduğu her türlü iletişim ile ilgili belgelerdir. Örgüte ilgili bakanlıklardan gelen belgeler örgüt dışı belgeler olarak ifade edilmektedir. Bir dava sonucu mahkemelerin örgütten istediği belgeler ise örgütün dışarıya gönderdiği belgeler olarak tanımlanır.
Örgüt içi belgeler; merkez bina içinde, şubelerden fabrikaya ya da fabrikadan merkez binaya gibi, örgüt yapısı içerisinde dolaşan belgeleri ifade etmektedir. Erzurum şubesinden Eskişehir merkeze gönderilen bir belge örgüt içi belge olarak ifade edildiği gibi Eskişehir merkezden Polonya’daki fabrikaya gönderilen belge de örgüt içi belge kapsamına girmektedir. Belgelerin örgüt içi belge sayılması için örgüt sınırları içerisinde yer alması gerekmektedir.
Örgüt dışı belgeler; örgütün dış çevresi ile yapmış olduğu her türlü iletişim ile ilgili belgelerdir. Örgüte ilgili bakanlıklardan gelen belgeler örgüt dışı belgeler olarak ifade edilmektedir. Bir dava sonucu mahkemelerin örgütten istediği belgeler ise örgütün dışarıya gönderdiği belgeler olarak tanımlanır.
Soru 28
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi süreci ne olarak isimlendirilir?
Seçenekler
A
Elektronik posta
B
Bilgi Yönetimi
C
Elektronik fon transferi (EFT)
D
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS)
E
Koordinasyon
Açıklama:
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS) Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Soru 29
Kamuda ve özel sektörde kullanım alanı en yaygın olan belge türü seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basılı belgeler
B
Yazılı belgeler
C
Manyetik belgeler
D
Sözlü belgeler
E
Görsel belgeler
Açıklama:
Yazılı belgeler; el ile ya da bilgisayar gibi teknoloji tabanlı cihazlar ile yazılan belgeler olarak ifade edilmektedir. Kamuda ve özel sektörde kullanım alanı en yaygın olan belge türüdür. “Kanıt” niteliği taşıması açısından da yazılı belgelerin önemi yüksektir.
Soru 30
Hisse senetleri, antlaşmalar ne tür belgeler olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Mali belgeler
B
Gizli belgeler
C
Kıymetli belgeler
D
Önceliği olan belgeler
E
Danışma niteliği olan belgeler
Açıklama:
Kıymetli belgeler; örgüt yapıları içerisinde “önemli” olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgelerdir. Hisse senetleri, antlaşmalar kıymetli belgeler olarak adlandırılır
Soru 31
Kayıt yönetimi ile ilgili seçeneklerden hatalı verilen hangisidir?
Seçenekler
A
Gereksiz belge oluşumunu engeller
B
Belgelerin kontrolünü sağlar
C
Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını gerekirse azaltır.
D
Gerekli ve değerli belgelerin kullanımını azaltır
E
Hangi belgenin ne zaman kullanılması gerektiği ortaya çıkar.
Açıklama:
Gerekli ve değerli belgelerin kullanımını arttırır. Etkili bir kayıt yönetim süreci sayesinde örgüt faaliyetleri için gerekli ve değerli olan belgelerin çalışanlara önemi vurgulanır ve hangi belgenin ne zaman kullanılması gerektiği ortaya çıkar.
Soru 32
Literatür incelendiğinde kayıt yaşam süreci aşaması seçeneklerin hangisinde hatalı verilmiştir?
Seçenekler
A
Kayıtların yaratılması
B
Kayıtların depolanması
C
Eski kayıtlara erişim
D
Kayıtların sürdürülmesi (idamesi)
E
Kayıtların çoğaltılması
Açıklama:
Literatür incelendiğinde kayıt yaşam süreci genel olarak beş aşamada ele alınmıştır:
Kayıtların yaratılması
Kayıtların depolanması
Eski kayıtlara erişim
Kayıtların sürdürülmesi (idamesi)
Kayıtların imhası
Kayıtların yaratılması
Kayıtların depolanması
Eski kayıtlara erişim
Kayıtların sürdürülmesi (idamesi)
Kayıtların imhası
Soru 33
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belge
B
Kod
C
Kodlama
D
Doküman
E
Veri
Açıklama:
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise kodlama adı verilmektedir.
Soru 34
Bilgi kavramını geçmişte birçok düşünür ve filozof, konuşmalarında ve söylemlerinde ele almış ve “onsuz olmaz” ifadelerine yönelik anlamlar oluşturmuşlardır.
“İyi olan tek şey bilgi, kötü olan tek şey bilgisizliktir” cümlesi kime aittir?
“İyi olan tek şey bilgi, kötü olan tek şey bilgisizliktir” cümlesi kime aittir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Aritoteles
C
Sokrates
D
Farabi
E
Freud
Açıklama:
Bilgi kavramını geçmişte birçok düşünür ve filozof, konuşmalarında ve söylemlerinde ele almış ve “onsuz olmaz” ifadelerine yönelik anlamlar oluşturmuşlardır.
“İyi olan tek şey bilgi, kötü olan tek şey bilgisizliktir” cümlesi Sokratese aittir.
“İyi olan tek şey bilgi, kötü olan tek şey bilgisizliktir” cümlesi Sokratese aittir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ile ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim.
B
Bilgi kavramı örgüt yapılarında ve sosyal hayatta süreçlerde, uygulamalarda ve çalışmalarda diğer bir ifade ile hayatın kendisinde meydana gelen bir kavramdır.
C
Bilgi; verilerin işlenmesi ve enformasyonun doğru yönlendirilmesi ve yorumlanması ile ortaya çıkan bir kavramdır.
D
Bilgi kavramının örgüt yapıları içerisinde kullanılabilmesi için ise verinin doğru bir biçimde işlenmesi, enformasyonun doğru bir şekilde iletilmesi ve
bu iki varlığın stratejik anlamda doğru bir biçimde
analiz edilmesi ve yorumlanması gerekmektedir.
bu iki varlığın stratejik anlamda doğru bir biçimde
analiz edilmesi ve yorumlanması gerekmektedir.
E
Bilginin nasıl kullanılacağına karar verip meşrulaştırılır.
Açıklama:
Bilginin organizasyonunda Verimli bir şekilde yönetilen karar verme süreçleri
ise yapıları meşruiyetlerini arttırıcı ve rekabet konusunda da üstünlük sağlayacak bir konuma dönüştürmektedir.
ise yapıları meşruiyetlerini arttırıcı ve rekabet konusunda da üstünlük sağlayacak bir konuma dönüştürmektedir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bilgi yönetiminin amaçlarının dışında kalır?
Seçenekler
A
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
B
Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
C
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
D
Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda oluşturulması ve gözden geçirilmesi
E
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
Açıklama:
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa;
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veri tabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
• Örgütsel bilginin kıymetlendirilerek entelektüel sermayeye çevrilmesi ve bilgi yönetimi sayesinde ölçülmesi olarak ifade edilmektedir.
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veri tabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
• Örgütsel bilginin kıymetlendirilerek entelektüel sermayeye çevrilmesi ve bilgi yönetimi sayesinde ölçülmesi olarak ifade edilmektedir.
Soru 37
Sürecin geliştirilmesi, Potansiyel alanların şeffaflığı, Şartların şeffaflığı aşağıdaki basamaklardan hangisi için geçerlidir?
Seçenekler
A
Konu ile ilgili bilginin belirlenmesi için yöntemleri iyi bilme
B
Bilgi amaçları
C
Bilginin geliştirilmesi için yöntemler
D
Bilginin saklanması için yöntemler
E
Bilginin uygulanması için yöntemler
Açıklama:
Bilgi amaçları:
Sürecin geliştirilmesi
Potansiyel alanların şeffaflığı
Şartların şeffaflığı
Sürecin geliştirilmesi
Potansiyel alanların şeffaflığı
Şartların şeffaflığı
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kullanım türlerine göre olan belgelerden biridir?
Seçenekler
A
Danışma belgeleri
B
Manyetik belgeler
C
Basılı belgeler
D
Yazılı belgeler
E
Resmi belgeler
Açıklama:
Kullanım türlerine göre belgeler iki grupta incelenmektedir:
• İşlem belgeleri; örgüt yapıları içerisinde günlük faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılan ya da kullanılması öngörülen
belgelerdir. Raporlar, dilekçeler, formlar, faturalar gibi belgeler işlem belgeleri arasında yer almaktadır.
• Danışma belgeleri; örgüt yapılarında kuruluşundan bu yana ya da uzun süredir devam eden faaliyetlerle ilgili belgelerdir. Stratejik
planlar, yönetim kurulu kararları, sektör kapsamında diğer örgütlerle yapılan yazışmalar danışma belgeleri örnekleri arasındadır
• İşlem belgeleri; örgüt yapıları içerisinde günlük faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılan ya da kullanılması öngörülen
belgelerdir. Raporlar, dilekçeler, formlar, faturalar gibi belgeler işlem belgeleri arasında yer almaktadır.
• Danışma belgeleri; örgüt yapılarında kuruluşundan bu yana ya da uzun süredir devam eden faaliyetlerle ilgili belgelerdir. Stratejik
planlar, yönetim kurulu kararları, sektör kapsamında diğer örgütlerle yapılan yazışmalar danışma belgeleri örnekleri arasındadır
Soru 39
Yasal değer açısından olan belgeler aşağıdaki hangi nitelikteki belgelerin arasındadır?
Seçenekler
A
Nitelikleri bakımından belge türleri
B
Taşıdıkları değer açısından belgeler
C
Belge türleri literatürde farklı çeşitlere göre belgeler
D
Sunum formatına göre belgeler
E
Üretim yerlerine göre belgeler
Açıklama:
Taşıdıkları değer açısından belgeler
İdari değer açısından belgeler
Mali değer açısından belgeler
Yasal değer açısından belgeler
Araştırma değeri açısından belgeler
İdari değer açısından belgeler
Mali değer açısından belgeler
Yasal değer açısından belgeler
Araştırma değeri açısından belgeler
Soru 40
Örgüt yapıları içerisinde dosyalama ve arşiv süreçlerinde faaliyetini tamamlamış olan belge türlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önceliği olan belgeler
B
İmha edilecek belgeler
C
Arşive gönderilecek belgeler
D
Dosyalanacak belgeler
E
Mali değer açısından belgeler
Açıklama:
İmha edilecek belgeler; örgüt yapıları içerisinde dosyalama ve arşiv süreçlerinde faaliyetini tamamlamış olan belge türlerdir. İmha sürecinin yasal çerçeve dâhilinde yapılması gerekmektedir
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Kayıt Oluşturma Amaçları dışında kalır?
Seçenekler
A
Gereksiz kayıtları ortadan kaldırma
B
Kayıt oluşturmayı denetleme
C
Verimlilik için kayıtları planlama
D
Kayıt oluşturma için gerekli olan denetim ve üretim standartlarına başvurma
E
Uygun donanım ve araçları seçme
Açıklama:
e seçeneği Kayıt Depolama Amaçlarındandır.
Soru 42
Kayıt yaşam sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayıtların idamesi
B
Eski kayıtlara erişim
C
Kayıtların depolanması
D
Kayıtların imhası
E
Kayıtların yaratılması
Açıklama:
Kayıtların yaratılması: Kayıt yaşam sürecinin ilk aşamasını oluşturan kayıtların
yaratılması süreci, örgüt içerisinde faaliyet amaçlarına ve yaratılan kaydı kullanacak olanların gereksinimlerine göre ortaya çıkarılması işlemidir. Üretilecek mal ya da hizmet doğrultusunda tedarikçilerden alınmak istenen hammaddelere özgü oluşturulacak kayıtlar bu aşamada değerlendirilmektedir.
yaratılması süreci, örgüt içerisinde faaliyet amaçlarına ve yaratılan kaydı kullanacak olanların gereksinimlerine göre ortaya çıkarılması işlemidir. Üretilecek mal ya da hizmet doğrultusunda tedarikçilerden alınmak istenen hammaddelere özgü oluşturulacak kayıtlar bu aşamada değerlendirilmektedir.
Soru 43
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konu
B
İçerik
C
Kod
D
Kodlama
E
Dosya no
Açıklama:
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin
belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere
kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise
kodlama adı verilmektedir.
belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere
kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise
kodlama adı verilmektedir.
Soru 44
“Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” sözü hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Sokrates
C
Kant
D
Durkheim
E
Porter
Açıklama:
Farabi’nin “Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi bilgi kavramının geçmişten bugüne kadar olan yolculuğunu, zorunluluğunu ve önemini göstermektedir.
Soru 45
Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşime ne denir?
Seçenekler
A
Veri
B
Veri seti
C
Bilgi
D
Enformasyon
E
Belge
Açıklama:
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bilgi yönetiminin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
B
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
C
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
D
Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
E
Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir
Açıklama:
E seçeneği'' Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir'' bilgi yönetiminin özelliklerinden birisidir. Diğer seçenekler bilgi yönetiminin amaçlarıdır.
Soru 47
Seçeneklerden hangisi örgütün dışarıya gönderdiği belgelere örnek olabilir?
Seçenekler
A
Eskişehir merkezden Polonya’daki fabrikaya gönderilen belge
B
Ankara şubesinden Eskişehir merkeze gönderilen belge
C
Bakanlıktan örgüte gelen belge
D
Belediyeden örgüte gelen belge
E
Mahkemenin örgütten istediği belge
Açıklama:
Bir dava sonucu mahkemelerin örgütten istediği belgeler ise örgütün dışarıya gönderdiği belgeler olarak tanımlanır.
Soru 48
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecine ne denir?
Seçenekler
A
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS)
B
Belge yönetimi
C
Koordinasyon
D
Enformasyon
E
Dokümantasyon
Açıklama:
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS) Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Soru 49
Hisse senetleri örgüt için hangi tür belge sınıfına girer?
Seçenekler
A
Resmi belgeler
B
Mali belgeler
C
Gizli belgeler
D
Kıymetli belgeler
E
Danışma belgeleri
Açıklama:
Kıymetli belgeler; örgüt yapıları içerisinde “önemli” olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgelerdir. Hisse senetleri, antlaşmalar kıymetli belgeler olarak adlandırılır.
Soru 50
Seçeneklerden hangisi mali değer açısından belgelere örnektir?
Seçenekler
A
Personel çalışma saati raporları
B
Personel için ödenen sigorta primleri
C
Stok raporları
D
Birimler arası yapılan yazışmalar
E
Yönetim kurulu kararları
Açıklama:
Mali değer açısından belgeler; yapılan faaliyetler sonucunda örgütün mali yönünü ilgilendiren belgelerdir. Dış çevre ile yapılan ticari faaliyet belgeleri, personel için ödenen sigorta primleri, maaşlar vb. mali değer açısından belgeler olarak ifade edilmektedir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi üretim yerlerine göre belge türleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Doğrudan (birincil kaynak) erişilen belgeler
B
Arşive gönderilecek belgeler
C
Önceliği olan belgeler
D
Danışma niteliği olan belgeler
E
Örgüt dışı belgeler
Açıklama:
Örgüt dışı belgeler üretim yerlerine göre belgeler sınıfına girmektedir.
Soru 52
Tedarikçilerden alınan hammaddelere ilişkin kayıtların dosyalama sistemi içerisinde sistematik olarak muhafaza edilmesi kayıt yaşam sürecinin hangi aşamasına örnektir?
Seçenekler
A
Kayıtların yaratılması
B
Kayıtların depolanması
C
Eski kayıtlara erişim
D
Kayıtların sürdürülmesi (idamesi)
E
Kayıtların imhası
Açıklama:
Tedarikçilerden alınan hammaddelere ilişkin kayıtların dosyalama sistemi
içerisinde sistematik olarak muhafaza edilmesi kayıtların depolanmasına örnek olarak verilebilmektedir.
içerisinde sistematik olarak muhafaza edilmesi kayıtların depolanmasına örnek olarak verilebilmektedir.
Soru 53
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere ne denir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Kod
C
Kodlama
D
Dosya
E
Kayıt
Açıklama:
Belgenin hangi dosyaya yerleştirileceğinin belirlenmesi sonucu ortaya çıkan kritere kod, bu kriterleri belirleme işlemine ise kodlama adı verilmektedir.
Soru 54
Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim olarak ifade edilen . Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Veri
B
Bilgi
C
Beceri
D
Sanat
E
Çalışma
Açıklama:
Bilgi kavramının örgüt yapıları içerisinde kullanılabilmesi için ise verinin doğru bir biçimde işlenmesi, enformasyonun doğru bir şekilde iletilmesi ve bu iki varlığın stratejik anlamda doğru bir biçimde analiz edilmesi ve yorumlanması gerekmektedir. Bilginin nasıl kullanılacağına karar verildiği takdirde, enformasyon da yorumlanarak bilgiye dönüşebilmektedir.
Bilgi kavramının tarihçesine bakıldığında, kavrama fazla sayıda anlam yüklendiği ve bu anlamların sonucunda da birçok tanımı olduğu görülmüştür.
Modern felsefenin ele aldığı epistemoloji (bilgi kuramı) sayesinde özellikle bilgi kavramının insanlar için ne anlama geldiği sorgulanmış ve bilgi kavramının tanımı temel bir çatı altında toplanmıştır.
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
Bilgi kavramı örgüt yapılarında ve sosyal hayatta süreçlerde, uygulamalarda ve çalışmalarda diğer bir ifade ile hayatın kendisinde meydana gelen bir kavramdır. Bilgi; verilerin işlenmesi ve enformasyonun doğru yönlendirilmesi ve yorumlanması ile ortaya çıkan bir kavramdır.
Bilgi kavramının tarihçesine bakıldığında, kavrama fazla sayıda anlam yüklendiği ve bu anlamların sonucunda da birçok tanımı olduğu görülmüştür.
Modern felsefenin ele aldığı epistemoloji (bilgi kuramı) sayesinde özellikle bilgi kavramının insanlar için ne anlama geldiği sorgulanmış ve bilgi kavramının tanımı temel bir çatı altında toplanmıştır.
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
Bilgi kavramı örgüt yapılarında ve sosyal hayatta süreçlerde, uygulamalarda ve çalışmalarda diğer bir ifade ile hayatın kendisinde meydana gelen bir kavramdır. Bilgi; verilerin işlenmesi ve enformasyonun doğru yönlendirilmesi ve yorumlanması ile ortaya çıkan bir kavramdır.
Soru 55
Meşruluk, geçerli olma durumudur. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Belge
B
Veri
C
Bilgi
D
Meşruiyet
E
Enformasyon
Açıklama:
“Bilgi güçtür” gibi yapılan tanımlamalar, günümüzde bilginin doğru olarak kullanımı sonucunda daha inanılır bir hale gelmiştir. Özellikle yoğun rekabet
içeren sektörlerde yaşanan bilgi savaşları sonucunda bilgiye doğru bir biçimde erişim sağlayan örgütler, rakiplerinden önde olma şansına sahiptir.
Aynı zamanda güncel bilgiye, doğru zamanda erişim sağlayabilme özellikle örgüt yapıları içerisinde yer alan karar verme süreçlerini doğrudan etkiler. Verimli bir şekilde yönetilen karar verme süreçleri ise yapıları meşruiyetlerini arttırıcı ve rekabet konusunda da üstünlük sağlayacak bir konuma dönüştürmektedir.
Meşruiyet
Meşruluk, geçerli olma durumudur.
içeren sektörlerde yaşanan bilgi savaşları sonucunda bilgiye doğru bir biçimde erişim sağlayan örgütler, rakiplerinden önde olma şansına sahiptir.
Aynı zamanda güncel bilgiye, doğru zamanda erişim sağlayabilme özellikle örgüt yapıları içerisinde yer alan karar verme süreçlerini doğrudan etkiler. Verimli bir şekilde yönetilen karar verme süreçleri ise yapıları meşruiyetlerini arttırıcı ve rekabet konusunda da üstünlük sağlayacak bir konuma dönüştürmektedir.
Meşruiyet
Meşruluk, geçerli olma durumudur.
Soru 56
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Bilgi yönetiminin amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi engellenmesi
B
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
C
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılmas
D
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
E
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
Açıklama:
Bilgi Yönetimi
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. En önemli amacı ise örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.” Bilgi, sistematik bir biçimde planlanmalı, erişim açısından sürdürülebilir olmalı, belirli standartlar dahilinde
depolanabilmeli, paylaşılabilmeli ve yenilikler karşısında açık olarak kendini geliştirebilir düzeyde olmalıdır.
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa;
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
• Örgütsel bilginin kıymetlendirilerek entelektüel sermayeye çevrilmesi ve bilgi yönetimi
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. En önemli amacı ise örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir.” Bilgi, sistematik bir biçimde planlanmalı, erişim açısından sürdürülebilir olmalı, belirli standartlar dahilinde
depolanabilmeli, paylaşılabilmeli ve yenilikler karşısında açık olarak kendini geliştirebilir düzeyde olmalıdır.
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa;
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
• Örgütsel bilginin kıymetlendirilerek entelektüel sermayeye çevrilmesi ve bilgi yönetimi
Soru 57
Bilgi yönetimi; “çoğunlukla örgüt yapılarında uygulanan bir etkinliktir. En önemli amacı ise örgütsel bilgi kaynaklarını kullanarak, örgütsel verimliliği gerçekleştirmeye ve faaliyetleri etkin kılabilmeye yönelik bir ortam yaratmak ve bilgiyi etkinliklerin merkezine yerleştirmektir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Bilgi yönetiminin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bilgi yönetiminin konusunu örgüte ait örtük, açık, dış ve iç bilgi ile bu bilgiye ait işlemler oluşturmaktadır. Temel çaba, bilginin üretken kılınmasıdır. Entelektüel sermayenin örgüt içinde en verimli bir şekilde kullanılması yani bilimsel olarak yaratılan bilginin kurumsal alana transferini sağlamaktadır.
B
Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi, bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji, sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler arası bir faaliyettir.
C
Bilginin örgüt dışına çıkmasını sağlamak
D
Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile genel problemleri çözmek için geliştirilmiş
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
E
Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir.
Açıklama:
Örgütlerin ve bireylerin bilgi yönetim süreçlerini başarılı bir biçimde sürdürmek için doğru alanlara yatırım yapmaları gerekmektedir. Özellikle bilgi teknolojileri ve ar-ge alanlarına yapılacak doğru yatırım hamleleri ile bilgi yönetim süreçleri güncellenebilen, yeniliklere uyum sağlayabilen ve rekabetçi bir durum göstereceklerdir.
Bilgi yönetiminin özelliklerinden ise aşağıdaki gibi bahsedilmiştir:
• Bilgi yönetiminin konusunu örgüte ait örtük, açık, dış ve iç bilgi ile bu bilgiye ait işlemler oluşturmaktadır. Temel çaba, bilginin üretken kılınmasıdır. Entelektüel sermayenin örgüt içinde en verimli bir şekilde kullanılması yani bilimsel olarak yaratılan bilginin kurumsal alana transferini sağlamaktadır.
• Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi, bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji, sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler arası bir faaliyettir.
• Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile genel problemleri çözmek için geliştirilmiş
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
• Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir.
Bilgi yönetiminin özelliklerinden ise aşağıdaki gibi bahsedilmiştir:
• Bilgi yönetiminin konusunu örgüte ait örtük, açık, dış ve iç bilgi ile bu bilgiye ait işlemler oluşturmaktadır. Temel çaba, bilginin üretken kılınmasıdır. Entelektüel sermayenin örgüt içinde en verimli bir şekilde kullanılması yani bilimsel olarak yaratılan bilginin kurumsal alana transferini sağlamaktadır.
• Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi, bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji, sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler arası bir faaliyettir.
• Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile genel problemleri çözmek için geliştirilmiş
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
• Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir.
Soru 58
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Yazılı belgeler
B
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS)
C
Basılı belgeler
D
Manyetik belgeler
E
Danışma belgeleri
Açıklama:
Gizlilik derecesi yüksek olan belgeler için özel kurye kullanımı ya da şahsa özel belgeler için kargo kullanımı da belgelerin niteliğine göre değişmekte ve halen kullanılmaktadır. Önem derecesi yüksek olan belgeler, internet üzerinden gönderilmek isteniyorsa özel şifreleme sistemlerinin kullanılması gizliliğin devamı açısından önemlidir.
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS)
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Belgelerin dolaşımı sürecinde genellikle internet teknolojisi kullanılmaktadır. Özellikle kamu kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir.
Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS)
Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Belgelerin dolaşımı sürecinde genellikle internet teknolojisi kullanılmaktadır. Özellikle kamu kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir.
Soru 59
Kayıt yönetimi en genel tanımıyla; belgeleri oluştuğu aşamadan itibaren ele alan ve belgelerin dosyalanması, arşivlenmesi, imha programlarının oluşturulması, dosya transferi, saklama ve çoğaltma etkinliklerinden oluşan bir süreci ifade eder. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Kayıt yönetiminin olumlu sonuçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
B
Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını gerekirse azaltır. Kayıt yönetimi sayesinde belgelerin kontrolü sadece dosyalama aşamasında değil aynı zamanda arşivdeki belgeler üzerinde de gerçekleştirilir. Arşivdeki belgeler, yasal süresi tamamlanmışsa imha prosedürlerine göre yok edilmektedir.
C
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
D
Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
E
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
Açıklama:
Etkili bir kayıt yönetimi denince, kayıtların nasıl yönetildiği ve dosyalama sisteminin ne derece verimli olduğunun kanıtı belgelere istenilen zamanda nasıl erişilebildiği ile alakalıdır.
Kayıt Yönetimi
Kayıt yönetimi en genel tanımıyla; belgeleri oluştuğu aşamadan itibaren ele alan ve belgelerin dosyalanması, arşivlenmesi, imha programlarının oluşturulması, dosya transferi, saklama ve çoğaltma etkinliklerinden oluşan bir süreci ifade eder.
Kayıt yönetimi;
• Gereksiz belge oluşumunu engeller. Belgeler kayıt yönetim süreçleri kapsamında sürekli olarak izlenir ve belgelerin farklı birimler ya da farklı çalışanlar tarafından tekrar tekrar oluşturulmasının önüne geçer.
• Belgelerin kontrolünü sağlar. Belgelerin sürekli olarak izlenmesi sonucunda işlevi devam eden belgelerin kontrolü etkin bir biçimde sağlanmaktadır. Arşive gitmesi gereken ya da faaliyete devam eden belgelerin ayrımının yapılmasını sağlar.
• Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını gerekirse azaltır. Kayıt yönetimi sayesinde belgelerin kontrolü sadece dosyalama aşamasında değil aynı zamanda arşivdeki belgeler üzerinde de gerçekleştirilir. Arşivdeki belgeler, yasal süresi tamamlanmışsa imha prosedürlerine göre yok edilmektedir.
• Gerekli ve değerli belgelerin kullanımını arttırır. Etkili bir kayıt yönetim süreci sayesinde örgüt faaliyetleri için gerekli ve değerli olan belgelerin çalışanlara önemi vurgulanır ve hangi belgenin ne zaman kullanılması gerektiği ortaya çıkar.
Kayıt Yönetimi
Kayıt yönetimi en genel tanımıyla; belgeleri oluştuğu aşamadan itibaren ele alan ve belgelerin dosyalanması, arşivlenmesi, imha programlarının oluşturulması, dosya transferi, saklama ve çoğaltma etkinliklerinden oluşan bir süreci ifade eder.
Kayıt yönetimi;
• Gereksiz belge oluşumunu engeller. Belgeler kayıt yönetim süreçleri kapsamında sürekli olarak izlenir ve belgelerin farklı birimler ya da farklı çalışanlar tarafından tekrar tekrar oluşturulmasının önüne geçer.
• Belgelerin kontrolünü sağlar. Belgelerin sürekli olarak izlenmesi sonucunda işlevi devam eden belgelerin kontrolü etkin bir biçimde sağlanmaktadır. Arşive gitmesi gereken ya da faaliyete devam eden belgelerin ayrımının yapılmasını sağlar.
• Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını gerekirse azaltır. Kayıt yönetimi sayesinde belgelerin kontrolü sadece dosyalama aşamasında değil aynı zamanda arşivdeki belgeler üzerinde de gerçekleştirilir. Arşivdeki belgeler, yasal süresi tamamlanmışsa imha prosedürlerine göre yok edilmektedir.
• Gerekli ve değerli belgelerin kullanımını arttırır. Etkili bir kayıt yönetim süreci sayesinde örgüt faaliyetleri için gerekli ve değerli olan belgelerin çalışanlara önemi vurgulanır ve hangi belgenin ne zaman kullanılması gerektiği ortaya çıkar.
Soru 60
Örgüt yapıları dahilinde iletişim ağında dolaşan her bir mesaj kayıt olarak ifade edilmektedir. Genellikle kaç tür kayıttan söz edilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
5
B
2
C
4
D
3
E
7
Açıklama:
Örgüt yapıları dahilinde iletişim ağında dolaşan her bir mesaj kayıt olarak ifade edilmektedir.
Genellikle üç tür kayıttan söz edilmektedir. Bunlar:
• Yazı (metin)
• Ses ve
• Görüntüdür.
Yazı ya da metin olarak ifade edilen kayıt türleri, örgüt içerisinde yer alan, bilgisayar teknolojisi temel alınarak ya da el ile yazılmış her türlü belgeyi
ifade etmektedir. Ses türündeki kayıtlar ise örgüt faaliyeti kapsamındaki her türlü ses kaydını ifade ederken, kamera kayıtları vb. görüntü kaydı kapsamına
alınmaktadır. Teknolojik araçların gelişmesiyle birlikte özellikle günümüzde farklı şehir ya da ülkelerdeki çalışanların birbirleriyle iletişimleri sadece ses yoluyla değil aynı zamanda metin ve görüntü yoluyla da yapılmaktadır. Genelde geniş
katılımlı ve üst düzey yöneticilerin yer aldığı toplantılarda görüntü, ses ve metin yoluyla toplantılar yapılmasına olanak veren ara yüzler kullanılmakta ve toplantılar daha verimli hâle getirilmektedir.
Genellikle üç tür kayıttan söz edilmektedir. Bunlar:
• Yazı (metin)
• Ses ve
• Görüntüdür.
Yazı ya da metin olarak ifade edilen kayıt türleri, örgüt içerisinde yer alan, bilgisayar teknolojisi temel alınarak ya da el ile yazılmış her türlü belgeyi
ifade etmektedir. Ses türündeki kayıtlar ise örgüt faaliyeti kapsamındaki her türlü ses kaydını ifade ederken, kamera kayıtları vb. görüntü kaydı kapsamına
alınmaktadır. Teknolojik araçların gelişmesiyle birlikte özellikle günümüzde farklı şehir ya da ülkelerdeki çalışanların birbirleriyle iletişimleri sadece ses yoluyla değil aynı zamanda metin ve görüntü yoluyla da yapılmaktadır. Genelde geniş
katılımlı ve üst düzey yöneticilerin yer aldığı toplantılarda görüntü, ses ve metin yoluyla toplantılar yapılmasına olanak veren ara yüzler kullanılmakta ve toplantılar daha verimli hâle getirilmektedir.
Soru 61
Literatür incelendiğinde kayıt yaşam süreci genel olarak kaç aşamada ele alınmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
5
B
3
C
4
D
2
E
6
Açıklama:
Kayıt Yaşam Süreci
Belli bir zaman diliminde, belirli bir gereksinimi karşılamak üzere üretilmiş olan bir belgenin yararlılığı, söz konusu belgeye duyulan gereksinim ortadan kalkıncaya kadar sürer, giderek azalır ve gereksinimle birlikte sona erer.
Literatür incelendiğinde kayıt yaşam süreci genel olarak beş aşamada ele alınmıştır:
• Kayıtların yaratılması: Kayıt yaşam sürecinin ilk aşamasını oluşturan kayıtların
yaratılması süreci, örgüt içerisinde faaliyet amaçlarına ve yaratılan kaydı kullanacakolanların gereksinimlerine göre ortaya çıkarılması işlemidir. Üretilecek mal ya da hizmet doğrultusunda tedarikçilerden alınmak istenen hammaddelere özgü oluşturulacak kayıtlar bu aşamada değerlendirilmektedir.
• Kayıtların depolanması: İlk aşamada yaratılan kayıtların örgütün kullandığı
dosyalama sistemleri içerisinde tasnif edilmesi olarak ifade edilmektedir.
• Eski kayıtlara erişim: Yaşam süreci kapsamında yaratılan ve depolanan kayıtlara çalışanların herhangi bir durumda ulaşmak istemesi olarak ifade edilmektedir.
• Kayıtların sürdürülmesi (idamesi): Örgütlerin bağlı bulundukları kanunlara göre kayıtları saklamaları gereken bir süre bulunmaktadır. Bu süre zarfında örgütler oluşturdukları kayıtları yasal olarak saklamak ve idamesini sağlamak zorundadır.
• Kayıtların imhası: Bağlı bulundukları kanuna göre yasal süresi dolan kayıtların imha prosedürleri kapsamında ortadan kaldırılması olarak ifade edilmektedir.
Belli bir zaman diliminde, belirli bir gereksinimi karşılamak üzere üretilmiş olan bir belgenin yararlılığı, söz konusu belgeye duyulan gereksinim ortadan kalkıncaya kadar sürer, giderek azalır ve gereksinimle birlikte sona erer.
Literatür incelendiğinde kayıt yaşam süreci genel olarak beş aşamada ele alınmıştır:
• Kayıtların yaratılması: Kayıt yaşam sürecinin ilk aşamasını oluşturan kayıtların
yaratılması süreci, örgüt içerisinde faaliyet amaçlarına ve yaratılan kaydı kullanacakolanların gereksinimlerine göre ortaya çıkarılması işlemidir. Üretilecek mal ya da hizmet doğrultusunda tedarikçilerden alınmak istenen hammaddelere özgü oluşturulacak kayıtlar bu aşamada değerlendirilmektedir.
• Kayıtların depolanması: İlk aşamada yaratılan kayıtların örgütün kullandığı
dosyalama sistemleri içerisinde tasnif edilmesi olarak ifade edilmektedir.
• Eski kayıtlara erişim: Yaşam süreci kapsamında yaratılan ve depolanan kayıtlara çalışanların herhangi bir durumda ulaşmak istemesi olarak ifade edilmektedir.
• Kayıtların sürdürülmesi (idamesi): Örgütlerin bağlı bulundukları kanunlara göre kayıtları saklamaları gereken bir süre bulunmaktadır. Bu süre zarfında örgütler oluşturdukları kayıtları yasal olarak saklamak ve idamesini sağlamak zorundadır.
• Kayıtların imhası: Bağlı bulundukları kanuna göre yasal süresi dolan kayıtların imha prosedürleri kapsamında ortadan kaldırılması olarak ifade edilmektedir.
Soru 62
Örgüt yapıları içerisinde kullanılan dosya planlarının genel amacı dosyalama sistemlerinin standardizasyonunu sağlamak ve istenen belgeye istenen zamanda ulaşmaktır. Örgüt içi faaliyetler sonucunda oluşturulan dosya planları, faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak ana bölümlere ve bağlı alt bölümlere sahip olacaktır. Kodlama yapılarak; belgenin konusu, faaliyete konu olan kişilerin veya kurumların isimleri, faaliyet alanları ve bölümleri gibi konu başlıkları esas alınarak işlem devam ettirilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Kayıt değiştirme
B
Dosya planları
C
Kayıt yineleme
D
Kayıt engelleme
E
Kayıt oluşturma
Açıklama:
Dosya planları kullanım süreleri boyunca belirli bir standart içerisinde ele alınmalı, özellikle dosya planı ile ilgilenecek ve denetimini sağlayacak
olan personelin dosya planına hakim olması verimliliğin arttırılması açısından önem taşımaktadır.
Dosya planları
Örgüt yapıları içerisinde kullanılan dosya planlarının genel amacı dosyalama sistemlerinin standardizasyonunu sağlamak ve istenen belgeye istenen zamanda ulaşmaktır. Örgüt içi faaliyetler sonucunda oluşturulan dosya planları, faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak ana bölümlere ve bağlı alt bölümlere sahip olacaktır. Kodlama yapılarak; belgenin konusu, faaliyete konu olan kişilerin veya kurumların isimleri, faaliyet alanları ve bölümleri gibi konu başlıkları esas alınarak işlem devam ettirilmektedir.
olan personelin dosya planına hakim olması verimliliğin arttırılması açısından önem taşımaktadır.
Dosya planları
Örgüt yapıları içerisinde kullanılan dosya planlarının genel amacı dosyalama sistemlerinin standardizasyonunu sağlamak ve istenen belgeye istenen zamanda ulaşmaktır. Örgüt içi faaliyetler sonucunda oluşturulan dosya planları, faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak ana bölümlere ve bağlı alt bölümlere sahip olacaktır. Kodlama yapılarak; belgenin konusu, faaliyete konu olan kişilerin veya kurumların isimleri, faaliyet alanları ve bölümleri gibi konu başlıkları esas alınarak işlem devam ettirilmektedir.
Soru 63
Örgüt yapılarının aynı dosyalama sistemlerinde olduğu gibi imha prosedürlerinde de bir standarda uyması gerekmektedir. Bunun için yapılar dahilinde “imha kurulu” benzeri bir oluşum, yasal süresi dolan kayıtların nasıl bir imha prosedürü ile ortadan kaldırılacağını belirlemektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Kayıtların imhası
B
Kayıt oluşturma
C
Kayıt engelleme
D
Kayıt yineleme
E
Kayıt değiştirme
Açıklama:
Kayıtların imhası
Bağlı bulundukları kanuna göre yasal süresi dolan kayıtların imha prosedürleri
kapsamında ortadan kaldırılması olarak ifade edilmektedir. Örgüt yapılarının aynı dosyalama sistemlerinde olduğu gibi imha prosedürlerinde de bir standarda uyması gerekmektedir. Bunun için yapılar dahilinde “imha kurulu” benzeri bir oluşum, yasal süresi dolan kayıtların nasıl bir imha prosedürü ile ortadan kaldırılacağını belirlemektedir. Tedarikçi ile yapılan hammadde alışverişinin
kayıtları yasal süresi doluncaya kadar saklanmakta, bu süre dolunca da belirli imha prosedürlerine uyarak ortadan kaldırılmaktadır.
Bağlı bulundukları kanuna göre yasal süresi dolan kayıtların imha prosedürleri
kapsamında ortadan kaldırılması olarak ifade edilmektedir. Örgüt yapılarının aynı dosyalama sistemlerinde olduğu gibi imha prosedürlerinde de bir standarda uyması gerekmektedir. Bunun için yapılar dahilinde “imha kurulu” benzeri bir oluşum, yasal süresi dolan kayıtların nasıl bir imha prosedürü ile ortadan kaldırılacağını belirlemektedir. Tedarikçi ile yapılan hammadde alışverişinin
kayıtları yasal süresi doluncaya kadar saklanmakta, bu süre dolunca da belirli imha prosedürlerine uyarak ortadan kaldırılmaktadır.
Soru 64
"Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun
bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enformasyon
B
Veri
C
Bilgi
D
Yorum
E
Entelektüel varlık
Açıklama:
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni
deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun
bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve
oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun
bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve
oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
Soru 65
"Bilgi, sistematik bir biçimde planlanmalı, erişim açısından sürdürülebilir olmalı, belirli standartlar dahilinde depolanabilmeli, paylaşılabilmeli ve yenilikler karşısında açık olarak kendini geliştirebilir düzeyde olmalıdır." Verilen açıklamalar aşağıdaki kavramlardan hangisine ilişkindir?
Seçenekler
A
Enformasyon teknolojileri
B
Veri yönetimi
C
Bilgi akışı
D
Bilgi yönetimi
E
Enformasyon altyapısı
Açıklama:
Bu açıklamalar bilgi yönetimi ile ilgilidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi bilgi yönetiminin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
B
Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin engellenmesi
C
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
D
Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
E
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
Açıklama:
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa;
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte
kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin
veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin,
birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
• Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
• Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte
kazandırılması
• Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
• Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
• Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması
• Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin
veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin,
birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi
Soru 67
Bilgi yönetiminin özellikleriyle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi yönetiminin konusunu örgüte ait örtük, açık, dış ve iç bilgi ile bu bilgiye ait işlemler oluşturmaktadır.
B
Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi, bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji,
sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler arası bir faaliyettir.
sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler arası bir faaliyettir.
C
Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda
oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile genel problemleri çözmek için geliştirilmiş bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile genel problemleri çözmek için geliştirilmiş bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
D
Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir.
E
Temel çaba, bilginin üretken kılınarak entelektüel sermayenin örgüt içinde yok edilmesidir.
Açıklama:
Bilgi yönetiminin konusunu örgüte ait örtük, açık, dış ve iç bilgi ile bu bilgiye ait işlemler oluşturmaktadır. Temel çaba, bilginin
üretken kılınmasıdır. Entelektüel sermayenin örgüt içinde en verimli bir şekilde kullanılması yani bilimsel olarak yaratılan bilginin
kurumsal alana transferini sağlamaktadır.
• Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve
iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi,
bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji,
sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler
arası bir faaliyettir.
• Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan
bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda
oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile
genel problemleri çözmek için geliştirilmiş
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
• Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir
üretken kılınmasıdır. Entelektüel sermayenin örgüt içinde en verimli bir şekilde kullanılması yani bilimsel olarak yaratılan bilginin
kurumsal alana transferini sağlamaktadır.
• Bilgi yönetimi; uygulamalarında bilgi ve
iletişim teknolojisi, iletişim, yeni ekonomi,
bilgi bilimi, organizasyon, finans, psikoloji,
sistem analizi, sosyoloji, linguistik, mühendislik alanlarından yararlanan disiplinler
arası bir faaliyettir.
• Bilgi yönetimi sürekli bir uygulamadır. Bilgi yönetimi, her örgütün ve örgütte çalışan
bireylerin özel gereksinimleri doğrultusunda
oluşturulur ve gözden geçirilir. Bu özelliği ile
genel problemleri çözmek için geliştirilmiş
bir süreç, işlemler bütünü araç olan bilgi teknolojilerinden farklılık göstermektedir.
• Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlayarak örgüt için önemli ve kritik olan bilginin örgüt dışına çıkmasını engellemektedir
Soru 68
Örgüt yapıları içerisinde meydana gelen iletişim ve faaliyetler sonucu ortaya çıkan yazılı ve basılı her türlü evrak ve doküman olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Bilgi yönetimi
C
Enformasyon
D
Belge
E
Belge yönetimi
Açıklama:
Belge, örgüt yapıları içerisinde meydana gelen iletişim ve faaliyetler sonucu ortaya çıkan yazılı ve basılı
her türlü evrak ve doküman olarak ifade edilmektedir. Örgüt yapılarının faaliyet alanlarına göre kaydedilen, şifrelenen, resim, fotoğraf ya da harita üzerine işlenen belge türleri bulunmaktadır. İletişim kanalları
ile birlikte ortaya çıkan belgelerin özellikle kanıt niteliği taşıması için kayıt altına alınması gerekmektedir.
Kayıt altına alınan belge sayesinde olayların gerçeğe uygunluğu meşrulaştırılır ve gerektiğinde kullanılmak
üzere saklanır.
her türlü evrak ve doküman olarak ifade edilmektedir. Örgüt yapılarının faaliyet alanlarına göre kaydedilen, şifrelenen, resim, fotoğraf ya da harita üzerine işlenen belge türleri bulunmaktadır. İletişim kanalları
ile birlikte ortaya çıkan belgelerin özellikle kanıt niteliği taşıması için kayıt altına alınması gerekmektedir.
Kayıt altına alınan belge sayesinde olayların gerçeğe uygunluğu meşrulaştırılır ve gerektiğinde kullanılmak
üzere saklanır.
Soru 69
Kamu kurumlarında kullanılan internet tabanlı belge dolaşım sisteminin adı nedir?
Seçenekler
A
Elektronik Belge Sistemi
B
Kayıtlı e-Posta Sistemi
C
Elektronik Tebligat
D
Elektronik Belge Yönetim Sistemi
E
Kamu Belge Koordinasyon Sistemi
Açıklama:
Belgelerin dolaşımı sürecinde genellikle internet teknolojisi kullanılmaktadır. Özellikle kamu
kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir.
Gizlilik derecesi yüksek olan belgeler için özel kurye kullanımı ya da şahsa özel belgeler için kargo
kullanımı da belgelerin niteliğine göre değişmekte
ve halen kullanılmaktadır. Önem derecesi yüksek
olan belgeler, internet üzerinden gönderilmek isteniyorsa özel şifreleme sistemlerinin kullanılması
gizliliğin devamı açısından önemlidir.
kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir.
Gizlilik derecesi yüksek olan belgeler için özel kurye kullanımı ya da şahsa özel belgeler için kargo
kullanımı da belgelerin niteliğine göre değişmekte
ve halen kullanılmaktadır. Önem derecesi yüksek
olan belgeler, internet üzerinden gönderilmek isteniyorsa özel şifreleme sistemlerinin kullanılması
gizliliğin devamı açısından önemlidir.
Soru 70
Örgütün ortak hedeflerine ulaşılması amacıyla çalışanların çabalarının düzenleştirilmesi ve uyumlaştırılması dahilinde işlerin daha etkin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tertip
B
Düzen
C
Koordinasyon
D
İşbirliği
E
Senkronizasyon
Açıklama:
Koordinasyon, örgütün ortak hedeflerine ulaşılması amacıyla çalışanların çabalarının düzenleştirilmesi ve uyumlaştırılması dahilinde işlerin daha etkin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilmektedir.
Soru 71
Aşağıdaki belge türlerinden hangisi belgelerin üretim yerine göre yapılan tasnifte yer alır?
Seçenekler
A
Yazılı belgeler
B
Manyetik belgeler
C
Örgüt dışı belgeler
D
İşlem belgeler
E
Danışma belgeleri
Açıklama:
Üretim yerlerine göre belgeler iki grupta ele alınmaktadır:
• Örgüt dışı belgeler; örgütün dış çevresi ile ilgili faaliyetlerde yaratılan ve kullanılan belgelerdir. Müşteriler, ortaklar, tedarikçiler, devletin bürokratik aygıtları vb. dış çevre yapıları ile ilgili iletişim faaliyetlerinde kullanılan belgeler örgüt dışı belgeler olarak
nitelendirilir.
• Örgüt içi belgeler; örgüt yapılarının yönetsel faaliyetleri ile ilgili olan belgelerdir. Birimler arası yapılan yazışmalar, toplantı tutanakları, yönetim kurulu kararları gibi örgütün faaliyetleriyle ilgili belge türleri örnek olarak gösterilebilir.
• Örgüt dışı belgeler; örgütün dış çevresi ile ilgili faaliyetlerde yaratılan ve kullanılan belgelerdir. Müşteriler, ortaklar, tedarikçiler, devletin bürokratik aygıtları vb. dış çevre yapıları ile ilgili iletişim faaliyetlerinde kullanılan belgeler örgüt dışı belgeler olarak
nitelendirilir.
• Örgüt içi belgeler; örgüt yapılarının yönetsel faaliyetleri ile ilgili olan belgelerdir. Birimler arası yapılan yazışmalar, toplantı tutanakları, yönetim kurulu kararları gibi örgütün faaliyetleriyle ilgili belge türleri örnek olarak gösterilebilir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi belge türlerinin niteliklerine göre yapılan tasnifinde yer almaz?
Seçenekler
A
Örgüt içi belgeler
B
Mali belgeler
C
Resmi belgeler
D
Gizli belgeler
E
Kıymetli belgeler
Açıklama:
Nitelikleri bakımından belge türleri dört farklı
grupta bahsedilmektedir:
• Resmi belgeler; kamu kuruluşları tarafından
üretilen ya da özel sektör kapsamında yer
alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belgelerdir. Resmî
• belgelerde belirli bir üretim ve yazım standardı bulunmaktadır.
• Mali belgeler; üretimi ve kullanımı yasalarca
korunan, belirli bir standardı olan ve maddi
içeriğe sahip belgelerdir. Mali belgeler örgüt
yapılarının mali faaliyetleri sonucu oluşan
belgelerdir.
• Gizli belgeler; örgüt yapıları içerisinde erişebilme izni güvenlik sebebiyle belirli kişilerde olan belgelerdir. Genellikle başkalarının
görmesinin sakıncalı olduğu belgelerdir.
• Kıymetli belgeler; örgüt yapıları içerisinde
“önemli” olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgelerdir. Hisse senetleri,
antlaşmalar kıymetli belgeler olarak adlandırılır.
grupta bahsedilmektedir:
• Resmi belgeler; kamu kuruluşları tarafından
üretilen ya da özel sektör kapsamında yer
alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belgelerdir. Resmî
• belgelerde belirli bir üretim ve yazım standardı bulunmaktadır.
• Mali belgeler; üretimi ve kullanımı yasalarca
korunan, belirli bir standardı olan ve maddi
içeriğe sahip belgelerdir. Mali belgeler örgüt
yapılarının mali faaliyetleri sonucu oluşan
belgelerdir.
• Gizli belgeler; örgüt yapıları içerisinde erişebilme izni güvenlik sebebiyle belirli kişilerde olan belgelerdir. Genellikle başkalarının
görmesinin sakıncalı olduğu belgelerdir.
• Kıymetli belgeler; örgüt yapıları içerisinde
“önemli” olarak ifade edilen ve maddi-manevi değeri olan belgelerdir. Hisse senetleri,
antlaşmalar kıymetli belgeler olarak adlandırılır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi kayıt yaşam sürecinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kayıtların yaratılması
B
Kayıtların depolanması
C
Kayıtların sürdürülmesi
D
Kayıtların imhası
E
Kayıtların transferi
Açıklama:
Kayıtların transferi adında bir kayıt yaşam süreci aşaması yoktur.
Soru 74
“Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kant
B
Sokrates
C
Farabi
D
Porter
E
Durkheim
Açıklama:
Farabi’nin “Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi bilgi kavramının geçmişten bugüne kadar olan yolculuğunu, zorunluluğunu ve önemini göstermektedir. Doğru cevap C.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi verilerin işlenmesiyle ortaya konan bir mesaj ve fark yaratan bir veri olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Dokümantasyon
B
Bilgi
C
Teknik
D
Enformasyon
E
Paradigma
Açıklama:
Enformasyon, verilerin işlenmesiyle ortaya konan bir mesaj ve fark yaratan bir veri olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap D.
Soru 76
“Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veri seti
B
Bilgi
C
Enformasyon
D
Teknik
E
Paradigma
Açıklama:
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir. Doğru cevap B.
Soru 77
“Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Toffler
C
Platon
D
Farabi
E
Voltaire
Açıklama:
Bilgi kavramını geçmişte birçok düşünür ve filozof, konuşmalarında ve söylemlerinde ele almış ve “onsuz olmaz” ifadelerine yönelik anlamlar oluşturmuşlardır. Sokrates’ın “İyi olan tek şey bilgi, kötü olan tek şey bilgisizliktir” cümlesi ve Farabi’nin “Erdemlerin en büyüğü bilimdir, bilgeliktir. Doğru bilgi insanca yaşamanın temelidir” cümlesi bilgi kavramının geçmişten bugüne kadar olan yolculuğunu, zorunluluğunu ve önemini göstermektedir.
Soru 78
“Belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veri
B
Bilgi
C
Enformasyon
D
Veri seti
E
Dokümantasyon
Açıklama:
Bilgi; “belli bir düzen içerisindeki deneyimlerin, değerlerin ve uzmanlık görüşünün, yeni deneyimlerin ve amaca yönelik enformasyonun bir araya getirilip değerlendirilmesi için bir çerçeve oluşturan esnek bir bileşim” olarak ifade edilmiştir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi bilgi yönetiminin genel amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Örtük bilginin açığa çıkarılmasını sağlamak
B
Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi
C
Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması
D
Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması
E
Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması
Açıklama:
Bilgi yönetiminin amaçları genel olarak ele alınırsa; • Örgüt içinde yeni bilgilerin üretilmesi • Dış kaynaklardaki değerli bilginin örgüte kazandırılması • Örgütsel kararlarda ulaşılabilir bilginin kullanılması • Bilginin dokümanlar, veritabanları ve yazılımlar aracılığı ile sunulması • Toplumsal kültür ve özendiricileri ile bilginin büyümesini kolaylaştırması • Örgütün birimleri içinde oluşan bilginin veya başka örgütlerdeki benzer birimlerin, birimler arası transferinin gerçekleştirilmesi • Örgütsel bilginin kıymetlendirilerek entelektüel sermayeye çevrilmesi ve bilgi yönetimi sayesinde ölçülmesi olarak ifade edilmektedir.
Soru 80
Aşağıdakilerden Bilgi Yönetimi Basamakları kapsamında bulunan Bilginin yayılması ile ilgili yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
El kitapçıklarının hazırlanması
B
Uzmanlar ve proje takımlarının disiplinler arası iş birliği
C
Uzmanlar tarafından eğitim ve koçluk
D
Disiplinler arası takımların özerkliği
E
Bilgi ve tecrübelerin kullanımını sağlamak için sistematik yaklaşım
Açıklama:
Bilginin yayılması ile ilgili yöntemler: a) Bilgiyi yayma için disiplinler arası proje takımları; b) İç yayımlar; c) Uzmanlar tarafından eğitim ve koçluk.
Soru 81
“__________ örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.”
Yukarıda cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dokümantasyon
B
Koordinasyon
C
Belge Yönetimi
D
Elektronik Belge yönetim sistemi
E
Yazılı belgeler
Açıklama:
Belgelerin dolaşımı sürecinde genellikle internet teknolojisi kullanılmaktadır. Özellikle kamu kurumlarında kullanılan Elektronik Belge Yönetim Sistemleri (EBYS) sayesinde zaman ve maliyet giderlerinin düşürülmesi hedeflenmektedir. Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS) Örgütsel faaliyetler kapsamında ele alınan belgelerin elektronik ortama aktarılması ya da elektronik ortamda oluşturularak depolanması, ulaşılması ve transfer edilmesi sürecidir.
Soru 82
Günümüzde bilgisayarlar, tabletler ya da akıllı telefonlar üzerinde üretilen, dağıtılan ve depolanan belge türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşlem belgeleri
B
Manyetik Belgeler
C
Basılı Belgeler
D
Yazılı Belgeler
E
Danışma Belgeleri
Açıklama:
Manyetik belgeler; günümüzde bilgisayarlar, tabletler ya da akıllı telefonlar üzerinde üretilen, dağıtılan ve depolanan belgelerdir. Geçmişte kullanılan mikrofilmler, mikroformlar, CD’ler ve DVD’ler manyetik belge kullanımında yer alan araçlardır.
Soru 83
Nitelikleri bakımından ele alındığında kamu kuruluşları tarafından üretilen ya da özel sektör kapsamında yer alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belge türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgüt içi belgeler
B
Örgüt dışı belgeler
C
Gizli belgeler
D
Mali belgeler
E
Resmi belgeler
Açıklama:
Nitelikleri bakımından belge türleri: • Resmi belgeler; kamu kuruluşları tarafından üretilen ya da özel sektör kapsamında yer alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belgelerdir. Resmî belgelerde belirli bir üretim ve yazım standardı bulunmaktadır.
Soru 84
Örgüt içinde gerçekleştirilen faaliyetler sonucunda üretilen ve saklanan belgelerin, örgüt personeli tarafından yapılacak araştırmalarda ya da bir sürecin devamında kullanılması olarak ifade edilen belge türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaylı erişilen belgeler
B
Önceliği olan belgeler
C
Danışma niteliği olan belgeler
D
Doğrudan erişilen belgeler
E
Dosyalanacak belgeler
Açıklama:
Doğrudan (birincil kaynak) erişilen belgeler; örgüt içinde gerçekleştirilen faaliyetler sonucunda üretilen ve saklanan belgelerin, örgüt personeli tarafından yapılacak araştırmalarda ya da bir sürecin devamında kullanılması olarak ifade edilir. Bu belge türünde kaynağa doğrudan ve ilk elden ulaşılmaktadır.
Soru 85
Aşağıda kayıt yönetimi ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Belgelerin kontrolünü sağlar
B
Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını azaltır
C
Gerekli ve değerli belgelerin kullanımını arttırır
D
Gereksiz belge oluşumunu engeller
E
Belgelerin kontrolü sadece dosyalama aşamasında sağlanır
Açıklama:
Saklanması ve imha edilmesi gereken belge sayısını gerekirse azaltır. Kayıt yönetimi sayesinde belgelerin kontrolü sadece dosyalama aşamasında değil aynı zamanda arşivdeki belgeler üzerinde de gerçekleştirilir. Arşivdeki belgeler, yasal süresi tamamlanmışsa imha prosedürlerine göre yok edilmektedir.
Soru 86
Yaşam süreci kapsamında yaratılan ve depolanan kayıtlara çalışanların herhangi bir durumda ulaşmak istemesi olarak ifade edilen kayıt yaşam süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayıtların yaratılması
B
Kayıtların depolanması
C
Eski kayıtlara erişim
D
Kayıtların sürdürülmesi (idamesi)
E
Kayıtların imhası
Açıklama:
Eski kayıtlara erişim: Yaşam süreci kapsamında yaratılan ve depolanan kayıtlara çalışanların herhangi bir durumda ulaşmak istemesi olarak ifade edilmektedir. Örgütlere yapılan denetim sırasında ulaşılabileceği gibi yılsonu faaliyetlerinin gözden geçirilmesi ya da çalışanların geçmişe yönelik kontrol mekanizmalarını çalıştırmaları sırasında eski kayıtlara erişim sağlanmaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi "Örgütün ortak hedeflerine ulaşılması amacıyla çalışanların çabalarının düzenleştirilmesi ve uyumlaştırılması dahilinde işlerin daha etkin yapılmasının sağlanması" olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Koordinasyon
B
Belge
C
Vergi
D
Elektronik belge yönetim sistemi
E
Enformasyon
Açıklama:
Koordinasyon Örgütün ortak hedeflerine ulaşılması amacıyla çalışanların çabalarının düzenleştirilmesi ve uyumlaştırılması dahilinde işlerin daha etkin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap A.
Soru 88
El ilanları, broşürler, fotoğraflar, haritalar, dergiler vb. dokümanlar hangi belge türüne örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Yazılı belgeler
B
Basılı belgeler
C
Manyetik belgeler
D
İşlem belgeleri
E
Danışma belgeleri
Açıklama:
Basılı belgeler; yazılı belgelerin kullanım türüne bağlı olarak basılması ya da çoğaltılması ile oluşan belge türüdür. El ilanları, broşürler, fotoğraflar, haritalar, dergiler vb. dokümanlar basılı belgeler olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi örgüt yapılarında kuruluşundan bu yana ya da uzun süredir devam eden faaliyetlerle ilgili belgelerdir?
Seçenekler
A
Resmi belgeler
B
Manyetik belgeler
C
Örgüt dışı belgeler
D
İşlem belgeleri
E
Danışma belgeleri
Açıklama:
Danışma belgeleri; örgüt yapılarında kuruluşundan bu yana ya da uzun süredir devam eden faaliyetlerle ilgili belgelerdir. Stratejik planlar, yönetim kurulu kararları, sektör kapsamında diğer örgütlerle yapılan yazışmalar danışma belgeleri örnekleri arasındadır. Doğru cevap E.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi kamu kuruluşları tarafından üretilen ya da özel sektör kapsamında yer alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belgelerdir?
Seçenekler
A
İdari değer açısından belgeler
B
Mali belgeler
C
Resmi belgeler
D
Gizli belgeler
E
Kıymetli belgeler
Açıklama:
Resmi belgeler; kamu kuruluşları tarafından üretilen ya da özel sektör kapsamında yer alan yapıların kamu kurumlarıyla iletişimleri sırasında ortaya çıkan belgelerdir. Resmî belgelerde belirli bir üretim ve yazım standardı bulunmaktadır. Doğru cevap C.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi taşıdıkları değer açısınan gruplanan belgeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İdari değer
B
Tarihi değer
C
Mali değer
D
Araştırma değeri
E
Yasal değer
Açıklama:
Taşıdıkları değer açısından belgeler dört başlıkta incelenmektedir:
- İdari değer açısından belgeler
- Mali değer açısından belgeler
- Yasal değer açısından belgeler
- Araştırma değeri açısından belgeler. Doğru cevap
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi kayıt oluşturmanın amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kayıt oluşturma için gerekli olan denetim ve üretim standartlarına başvurma
B
Gereksiz kayıtları ortadan kaldırma
C
Kayıt oluşturmayı denetleme
D
Etkin ve işlemde olmayan kayıtları muhafaza etme
E
Verimlilik için kayıtları planlama
Açıklama:
Etkin ve işlemde olmayan kayıtları muhafaza etme = Kayıt Sürdürme Amaçları arasında yer alır. Doğru cevap D.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi dosya planın içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kurum adı
B
Özel kod alanı
C
Dosya yılı
D
Belge türü
E
Konu adı
Açıklama:
Dosya planlarında, istenilen dosyaya erişimin kolaylaşması adına; kurum adı, birim kimlik kodu, dosya numarası, konu adı, varsa özel kod alanı ve dosyanın yılı yer almaktadır. Doğru cevap D.
Ünite 2
Soru 1
Kütüphane ile ilgili olarak yapılan arkeolojik araştırmalar sonucunda bilgi ve belge merkezleri hakkında elde edilen bilgiler kaç yıllarına kadar uzanmaktadır?
Seçenekler
A
M.Ö. 1800
B
M.Ö. 2000
C
M.Ö. 2400
D
M.Ö. 2700
E
M.Ö. 2800
Açıklama:
Kütüphane ile ilgili olarak yapılan arkeolojik araştırmalar sonucunda bilgi ve belge merkezleri hakkında elde edilen bilgiler M.Ö. 2400 yıllarına kadar uzanmaktadır.Doğru yanıt C'dir.
Soru 2
Yazı ve yazıların toplanmasının başlangıcının temelini hangi faaliyetler oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Ticari faaliyetler
B
Ekonomi ve ticari faaliyetler
C
Toplumsal ve ekonomik faaliyetler
D
Siyasal faaliyetler
E
Sosyal faaliyetler
Açıklama:
Yazı ve yazıların toplanmasının başlangıcının temelini ekonomi ve ticari faaliyetler oluşturmaktadır.Doğru yanıt B'dir.
Soru 3
Bilgi ve belge merkezlerinin tarihi yazıya kadar dayanmasına rağmen modern anlamda kaç yılında Melvil Dewey tarafından başlatılan süreç ile günümüzde kullanılan merkezlerin temeli atılmıştır?
Seçenekler
A
1745
B
1788
C
1825
D
1876
E
1927
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinin tarihi yazıya kadar dayanmasına rağmen modern anlamda 1876 yılında Melvil Dewey tarafından başlatılan süreç ile günümüzde kullanılan merkezlerin temeli atılmıştır.Doğru yanıt D'dir.
Soru 4
I.Başarılı sonuç için gereken girdiyi sürekli sağlayabilme becerisi
II.Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
III.Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
IV.Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır.
V.Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanmasını ifade eden maddeler yukarıda verilenlerden hangileridir?
II.Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
III.Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
IV.Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır.
V.Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanmasını ifade eden maddeler yukarıda verilenlerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V
B
II,III,IV
C
I,III,V
D
I,III,IV,V
E
II,III,V
Açıklama:
Tüm maddeler toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanmasını ifade etmektedirler.Doğru yanıt A'dır.
Soru 5
Oldukça gelişmiş bir kalite kültürüne sahip olan bir şirket, zayıf bir kültüre sahip şirkete kıyasla hataları düzeltmek için yıllık ortalama ne kadar daha az harcama yapıyor?
Seçenekler
A
200 milyon dolar
B
250 milyon dolar
C
300 milyon dolar
D
350 milyon dolar
E
400 milyon dolar
Açıklama:
Oldukça gelişmiş bir kalite kültürüne sahip olan bir şirket, zayıf bir kültüre sahip şirkete kıyasla hataları düzeltmek için yıllık ortalama 350 milyon dolar daha az harcama yapıyor. Doğru yanıt D'dir.
Soru 6
I.Kütüphaneler
II.Dokümantasyon merkezleri
III.Enformasyon merkezleri
IV.Arşivler
V.Müzeler
Bilgi ve belge merkezleri literatür kapsamında farklı türlere ayrılmıştır. İşlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre ayrılan merkezler yukarıda verilenlerden hangileridir?
II.Dokümantasyon merkezleri
III.Enformasyon merkezleri
IV.Arşivler
V.Müzeler
Bilgi ve belge merkezleri literatür kapsamında farklı türlere ayrılmıştır. İşlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre ayrılan merkezler yukarıda verilenlerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,II,III,IV,V
D
III,IV,V
E
II ve IV
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri literatür kapsamında farklı türlere ayrılmıştır. İşlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre ayrılan merkezler; kütüphaneler, dokümantasyon merkezleri, enformasyon merkezleri, arşivler ve müzeler olarak ifade edilmektedir.Doğru yanıt C'dir.
Soru 7
Genellikle kurumsal yapıların bünyelerinde yer alan ve örgütlerin yönetim, üretim ve araştırma geliştirme gibi faaliyetleri kapsamında çalışan birimler olarak ifade edilen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kütüphaneler
B
Dokümantasyon merkezleri
C
Enformasyon merkezleri
D
Arşivler
E
Müzeler
Açıklama:
Dokümantasyon merkezleri genellikle kurumsal yapıların bünyelerinde yer alan ve örgütlerin yönetim, üretim ve araştırma geliştirme gibi faaliyetleri kapsamında çalışan birimler olarak ifade edilmektedir.Doğru yanıt B'dir.
Soru 8
Elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Seçme bilgi yayımı
B
Yayın taraması işlevi
C
Bilgi kaynaklarının çözümlenmesi işlevi,
D
Bilgi kaynaklarının ilgililere duyurulması işlevi
E
Dokümantasyon merkezi işlevi
Açıklama:
Seçme bilgi yayımı; elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemidir.Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
I.Derme geliştirme
II.Bilgiye erişimde eşitlik
III.Kullanıcı gizliliği
IV.Eleme süreci
V.Bilgi kalitesi
VI.Yönetim
Bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin uygulama alanları yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
II.Bilgiye erişimde eşitlik
III.Kullanıcı gizliliği
IV.Eleme süreci
V.Bilgi kalitesi
VI.Yönetim
Bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin uygulama alanları yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III,V,VI
B
I,II,III,IV,V,VI
C
II,III,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin çeşitli uygulama alanları bulunmaktadır:
- Derme geliştirme ve sansürleme
- Bilginin düzenlenmesi (organizasyonu)
- Kullanıcı gizliliği
- Telif hakkı
- Bilgiye erişimde eşitlik
- Bilgi politikası
- Bilgi kalitesi
- Yönetim Doğru yanıt A'dır.
Soru 10
I. Kullanıcılara hiçbir ayrım gözetmeksizin eşit davranırlar.
II. Mesleki ve yönetsel ilişkilerinde adil ve dürüst davranırlar.
III. Mesleki işbirliği ve dayanışmaya özen gösterirler.
IV. Mesleki görev ve sorumlulukları yerine getirirken kişisel çıkar sağlamazlar.
V. Düşün ve sanat ürünlerine yönelik sansüre karşı çıkar ve düşünce özgürlüğünü savunurlar.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) Mesleki Etik İlkeleri doğrultusunda bilgi hizmetleri alanında çalışanların uyması gereken norm, kural ve davranışlardandır?
II. Mesleki ve yönetsel ilişkilerinde adil ve dürüst davranırlar.
III. Mesleki işbirliği ve dayanışmaya özen gösterirler.
IV. Mesleki görev ve sorumlulukları yerine getirirken kişisel çıkar sağlamazlar.
V. Düşün ve sanat ürünlerine yönelik sansüre karşı çıkar ve düşünce özgürlüğünü savunurlar.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) Mesleki Etik İlkeleri doğrultusunda bilgi hizmetleri alanında çalışanların uyması gereken norm, kural ve davranışlardandır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV
C
I,II,III,IV,V
D
I,IV,V
E
I,II,III,V
Açıklama:
Verilen tüm maddeler Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) Mesleki Etik İlkeleri doğrultusunda bilgi hizmetleri alanında çalışanların uyması gereken norm, kural ve davranışlardandır.
Soru 11
'Bir insan için önemli olanın kendisini ve yaşamın amacını sorgulamak olduğunu belirterek toplumun eğitimle şekilleneceğini belirtmiştir'
Yukarıda verilen söz-düşünceyi hangi filozof söylemiştir?
Yukarıda verilen söz-düşünceyi hangi filozof söylemiştir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Heradot
C
Kant
D
Descartes
E
Freud
Açıklama:
Sokrates, bir insan için önemli olanın kendisini ve yaşamın amacını sorgulamak olduğunu belirterek toplumun eğitimle şekilleneceğini belirtmiştir.
Soru 12
Tarihte, mum dolgulu ahşap tabletlere hangi uygarlık zamanında geçilmiştir?
Seçenekler
A
İyonlar
B
Babiller
C
Hititler
D
Asurlar
E
Sümerler
Açıklama:
Kil tabletler ağır ve kırılgan olması ayrıca yazı yazma sırasında sürekli nemli tutulması ihtiyacı dolayısıyla yerini Babil zamanında mum dolgulu ahşap tabletlere bırakmıştır. Öncelikle ticaret ile ilgili belgelerin kayıt altına alınmasıyla başlayan tasnif süreci farklı alanlardaki metinlerde de kullanılmıştır.
Soru 13
Tasnif süreci öncelikle hangi alan ile ilgili belgelerin kayıt altına alınmasıyla başlamıştır?
Seçenekler
A
vasiyetler
B
kronikler
C
ticaret belgeleri
D
kurallar
E
astronomi ve matematik hesaplamaları
Açıklama:
Öncelikle ticaret ile ilgili belgelerin kayıt altına alınmasıyla başlayan tasnif süreci farklı alanlardaki metinlerde de kullanılmıştır. Bunlar; idari yazışmalar, kanunlar, diplomatik yazışmalar, kronikler, kurallar, vasiyetler, tören ve savaş tasvirleri, astronomi ve matematik hesaplamaları, sözlükler, kehanet sözleri ve mitolojik anlatılar olarak ifade edilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezlerinin dünya çapındaki farklı isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enformasyon Merkezi
B
Dokümantasyon Merkezi
C
Bilgi Merkezi
D
Alışveriş Merkezi
E
Kütüphane
Açıklama:
Alışveriş merkezi, bilgi ve belge merkezlerinin dünya çapındaki farklı isimlerinden biri değildir.
Soru 15
- Kurallar
- Vasiyetler
- Kronikler
- Diplomatik yazışmalar
- Astronomi ve matematik hesaplamaları
Seçenekler
A
I, III, V
B
I, II, IV, V
C
II, III, IV, V
D
III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Ticaret ile ilgili belgelerin kayıt altına alınmasıyla başlayan tasnif süreci; kurallar, vasiyetler, kronikler, diplomatik yazışmalar, astronomi ve matematik hesaplamaları alanlarının hepsinde kullanılmıştır.
Soru 16
Toplam kalite yönetiminin bilgi ve belge merkezlerinde uygulanması ile sunulan hizmette kullanıcı tatmini ve memnuniyeti ile birlikte hizmette verimliliğin ve etkinliğin sağlanarak kalitenin ön plana çıkarılması amaçlanabilmektedir. Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması adına aşağıdaki ifadelerden hangisi uygun bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi.
B
Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılmaması
C
Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
D
Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
E
Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulması
Açıklama:
Toplam kalite yönetiminin bilgi ve belge merkezlerinde uygulanması ile sunulan hizmette kullanıcı tatmini ve memnuniyeti ile birlikte hizmette verimliliğin ve etkinliğin sağlanarak kalitenin ön plana çıkarılması amaçlanabilmektedir. Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması adına ilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılmaması uygun bir ifade değildir.
Soru 17
Tarihi eserleri tespit eden, bilimsel yöntemlerle açığa çıkaran, inceleyen, değerlendiren, koruyan, tanıtan, sergileyen, eğitim programları aracılığıyla tarihi eserler konusunda halkı bilinçlendirerek toplumun kültür düzeyini yükseltmeyi amaçlayan eğitim, bilim ve sanat kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halk kütüphaneleri
B
Müzeler
C
Dokümantasyon merkezleri
D
Enformasyon merkezleri
E
Arşivler
Açıklama:
T.C. Turizm ve Kültür Bakanlığı ise müzeyi şu şekilde tanımlamıştır: Tarihi eserleri tespit eden, bilimsel yöntemlerle açığa çıkaran, inceleyen, değerlendiren, koruyan, tanıtan, sergileyen, eğitim programları aracılığıyla tarihi eserler konusunda halkı bilinçlendirerek toplumun kültür düzeyini yükseltmeyi amaçlayan eğitim, bilim ve sanat kurumlarıdır.
Soru 18
- Devlet arşivleri
- Kurumsal arşivler
- Özel arşivler
- Elektronik arşivler
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II, IV
C
I, II, IV
D
Yalnız IV
E
Hepsi
Açıklama:
Devlet arşivleri, kurumsal arşivler ve elektronik arşivler, arşivin genel olarak literatürde yer alan sınıflandırmaları arasındadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin çeşitli uygulama alanları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Bilgiye erişimde eşitlik
B
Telif hakkı
C
Derme geliştirme ve sansürleme
D
Bilgi kalitesi
E
Bilgi kültürü
Açıklama:
Bilgi kültürü, bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin çeşitli uygulama alanları arasında yer almaz
Soru 20
Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) Mesleki Etik İlkeleri; bilgi hizmetleri alanında çalışanların uyması gereken norm, kural ve davranışları belirler. İlkeler, bu alanda çalışanlara sorumlulukları konusunda rehberlik eder ve yardımcı olur. Aşağıdakilerden hangisi mesleki etik ilkeleri doğrultunda bilgi hizmetleri alanında çalışan kişilerden beklenen davranışlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Düşün ve sanat ürünlerine yönelik sansüre karşı çıkar ve düşünce özgürlüğünü savunurlar.
B
Doğru ve yeterli bilgiyi zamanında sunarak, görevini mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirirler.
C
Nesnel verilere dayanmayan, haksız karalamalarla meslek elemanlarının, genel olarak meslek grubunun ya da bir bilgi merkezinin saygınlığını zedeleyecek söylem ve davranışlarda bulunmazlar.
D
Kullanıcıların yaptığı araştırmaların, ödünç aldığı ve/veya yararlandıkları bilgi kaynaklarının neler olduğunun gizliliğini garanti edemezler; onların kişisel bilgilerini yasal gereklilik dışında da başkalarıyla paylaşabilirler.
E
Mesleki gelişimleri konusunda duyarlı davranır, kendilerini bu açıdan sürekli olarak geliştirir ve bunu hizmetlerine yansıtırlar.
Açıklama:
Bilgi hizmetleri alanında çalışanlar mesleki etik ilkeleri doğrultusunda, Kullanıcıların yaptığı araştırmaların, ödünç aldığı ve/veya yararlandıkları bilgi kaynaklarının neler olduğunun gizliliğini garanti eder; onların kişisel bilgilerini yasal gereklilik dışında kimseyle paylaşmazlar.
Soru 21
Bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulamasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi soru sorulması ve sorgulanması gereken konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hedef kitle analizi
B
Personel eğitimi
C
Materyaller uygun bir biçimde organizasyonu
D
Yönetim kurulu üyelerinin kim olduğu
E
Finansal kaynakların durumu
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulamasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir. Yönetim kurulu üyelerinin kim olduğu, bilgi ve belge merkez yöneticilerinin sorması ve sorgulaması gerektiği konulardan biri değildir.
Soru 22
I. Kütüphanelerle ilgili bütün gelişme ve değişmeler, tarihsel oluşum içindeki toplumsal dış dünyaya bağlıdır
II. Günümüz internet teknolojisinin gelişimi basılı olan kitapları kapsamına almamıştır.
III. Çeşitli tarihsel, toplumsal,düşünsel olaylar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bulunmuştur.
Yukarıda belirtilmiş olan ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
II. Günümüz internet teknolojisinin gelişimi basılı olan kitapları kapsamına almamıştır.
III. Çeşitli tarihsel, toplumsal,düşünsel olaylar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bulunmuştur.
Yukarıda belirtilmiş olan ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
Yalnız I
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Günümüz internet teknolojisinin gelişimi basılı olan kitapları da kapsamına almıştır. Dijital ortama aktarılan ya da dijital ortamda oluşturulan kitaplar
sayesinde bilgiye gereksinim duyan kullanıcılara mekan ve zaman fark etmeksizin istedikleri kitaba ulaşma imkanı sunulmaktadır.
sayesinde bilgiye gereksinim duyan kullanıcılara mekan ve zaman fark etmeksizin istedikleri kitaba ulaşma imkanı sunulmaktadır.
Soru 23
Avrupa'da bilgi ve belge merkezlerine yönelik heyetler hangi dönemde oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Fransız İhtilali
B
Coğrafi Keşifler
C
Rönesans Dönemi
D
Endüstri Devrimi
E
Roma Dönemi
Açıklama:
Avrupa'da bilgi ve belge merkezlerine yönelik heyetler Rönesans döneminde oluşturulmuştur. Rönesans, bilgi ve belge merkezleri açısından da bir yenilenme unsuru olmuştur.
Soru 24
I. Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
II. Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi
III. Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
IV. Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
V. Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanmasının ifade edilmesinde kullanılabilir?
II. Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi
III. Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
IV. Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
V. Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanmasının ifade edilmesinde kullanılabilir?
Seçenekler
A
Sadece I, II, III
B
Sadece I, II, IV
C
Sadece II, III, IV
D
Sadece II, III, V
E
Hepsi
Açıklama:
Toplam kalite yönetimi’nin bilgi ve belge merkezlerinde uygulanması ile sunulan hizmette kullanıcı tatmini ve memnuniyeti ile birlikte hizmette verimliliğin ve etkinliğin sağlanarak kalitenin ön plana çıkarılması amaçlanabilmektedir. Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması şu şekilde ifade edilebilmektedir (Önal, 1997):
• Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
• Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
• Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
• Kaynakların verimli biçimde kullanılması sonucu hizmetlerin ekonomik olarak üretilmesi
• Kullanıcı gereksinimlerine yanıt veren üretim sistemi olması
• Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi
• Başarılı sonuç için gereken girdiyi sürekli sağlayabilme becerisi
• Kaynakların ve hizmetlerin değerlendirilmesi sonucu standartların geliştirilmesi ve standartlara uyum sağlanması
• Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
• Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
• Başarıya yatırım yapılması
• Sürekli gelişmeyi amaçlayan bir sürecin varlığı
• Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır.
• Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
• Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
• Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
• Kaynakların verimli biçimde kullanılması sonucu hizmetlerin ekonomik olarak üretilmesi
• Kullanıcı gereksinimlerine yanıt veren üretim sistemi olması
• Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi
• Başarılı sonuç için gereken girdiyi sürekli sağlayabilme becerisi
• Kaynakların ve hizmetlerin değerlendirilmesi sonucu standartların geliştirilmesi ve standartlara uyum sağlanması
• Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kaliteye uyumun göze alınması
• Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
• Başarıya yatırım yapılması
• Sürekli gelişmeyi amaçlayan bir sürecin varlığı
• Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır.
Soru 25
I. Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
II. Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
III. Kitaplar doğru kaplanmış mıdır?
IV. Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
V. Personel yeterli ve eğitimli midir?
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için sormaları gereken sorular arasındadır?
II. Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
III. Kitaplar doğru kaplanmış mıdır?
IV. Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
V. Personel yeterli ve eğitimli midir?
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için sormaları gereken sorular arasındadır?
Seçenekler
A
Sadece I, II, III
B
Sadece II, III, IV
C
Sadece II, III, V
D
Sadece I, II, IV, V
E
Hepsi
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri yöneticileri, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir:
• Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
• Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
• Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
• Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir?
• Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
• Personel yeterli ve eğitimli midir?
• Hizmetler bilgi ve belge merkezlerinin verimli bir şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor mu?
• Bina hizmetleri yeterli midir?
• Finansal kaynaklar yeterli midir?
• Organizasyon ve yönetim yapısı uygun mudur?
• Diğer bilgi merkezleri ile işbirliği durumu nasıldır?
• Kullanıcılara daha iyi hizmet nasıl verilebilir?
• Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
• Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
• Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
• Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir?
• Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
• Personel yeterli ve eğitimli midir?
• Hizmetler bilgi ve belge merkezlerinin verimli bir şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor mu?
• Bina hizmetleri yeterli midir?
• Finansal kaynaklar yeterli midir?
• Organizasyon ve yönetim yapısı uygun mudur?
• Diğer bilgi merkezleri ile işbirliği durumu nasıldır?
• Kullanıcılara daha iyi hizmet nasıl verilebilir?
Soru 26
Basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandıklarında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dokümantasyon Merkezi
B
Arşiv
C
Kütüphane
D
Enformasyon merkezi
E
Müze
Açıklama:
Kütüphaneler; basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandıklarında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlardır.
Soru 27
I. Yabancı heyetlerle yapılan toplantı ve görüşmelerde bilgilendirme sorumluluklarını üstlenir
II. İhtiyaç duyulduğunda Türkiye’nin içinde bulunduğu koşullara bağlı özel raporlar ve bilgi notları hazırlanır
III. Asli olarak insan hakları ihlallerine ilişkin yıllık raporlar hazırlanır
IV. Raporlar Türkçe ve İngilizce olarak kamuoyuna aktarılır
V. Yıllık raporlara temel oluşturmak ve gündemi daha rahat izlemek amacıyla aylık raporları sadece tablo şeklinde hazırlanır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezinin yaptığı çalışmalar arasında yer alır?
II. İhtiyaç duyulduğunda Türkiye’nin içinde bulunduğu koşullara bağlı özel raporlar ve bilgi notları hazırlanır
III. Asli olarak insan hakları ihlallerine ilişkin yıllık raporlar hazırlanır
IV. Raporlar Türkçe ve İngilizce olarak kamuoyuna aktarılır
V. Yıllık raporlara temel oluşturmak ve gündemi daha rahat izlemek amacıyla aylık raporları sadece tablo şeklinde hazırlanır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezinin yaptığı çalışmalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sadece I, II, III
B
Sadece I, II, IV
C
Sadece II, III, V
D
Sadece II, IV, V
E
Hepsi
Açıklama:
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezinin çalışma amacı, insan hakları ihlallerinin izlenerek düzenli raporlar ile kamuoyuna iletilmesi, insan hakları ihlallerinin önlenmesi ve Vakfın güncel hak ihlalleri karşısında alacağı tutumun belirlenmesi için gerekli bilgi altyapısını oluşturmaktadır. Dokümantasyon merkezi TİHV’nin kuruluşuyla birlikte faaliyete geçmiştir. Dokümantasyon projesi çerçevesinde,
• Asli olarak insan hakları ihlallerine ilişkin yıllık raporlar hazırlanır;
• İnsan hakları ihlalleri ile ilgili olarak basın, İHD Genel Merkez ve şubeleri, demokratik kitle örgütleri, insan hakları savunucuları ile çeşitli kişi ve kaynaklardan toplanan ve arşivlenen bilgiler ile günlük, yıllık, özel raporlar başlıkları altında Türkiye’deki hak ihlalleri raporlaması çalışması yapar;
• Raporlar Türkçe ve İngilizce olarak kamuoyuna aktarılır;
• İhtiyaç duyulduğunda Türkiye’nin içinde bulunduğu koşullara bağlı özel raporlar ve bilgi notları hazırlanır. Şimdiye kadar gerek TİHV ortamına gerek başka kurumlara sayısız özel raporlar hazırlanmıştı. 14 Haziran 2009’da hazırlanan PVSK Raporu kamuoyunda büyük yankı uyandırmış, PVSK’nin değiştirilmesiyle artan işkence ve yargısız infazlar konusunda farkındalık yaratılmıştır.
• Yıllık raporlara temel oluşturmak ve gündemi daha rahat izlemek amacıyla aylık raporları sadece tablo şeklinde hazırlanır;
• Günlük raporlar Türkçe ve İngilizce olarak vakfın web sitesinde (www.tihv.org.tr) yayınlanmakta ve isteyenlere ücretsiz olarak e-posta grubu üzerinden de verilir;
• Dokümantasyon projesi kapsamından merkezin bir diğer önemli işi ise “bilgilendirme”dir. Hemen her gün büyükelçiliklerin, ilköğretimden yüksek lisansa kadar öğrencilerin ve yurt dışındaki insan hakları kuruluşlarını Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlalleri konusunda bilgilendirir;
• Merkezimiz ayrıca yabancı heyetlerle yapılan toplantı ve görüşmelerde bilgilendirme sorumluluklarını da üstlenir.
• Asli olarak insan hakları ihlallerine ilişkin yıllık raporlar hazırlanır;
• İnsan hakları ihlalleri ile ilgili olarak basın, İHD Genel Merkez ve şubeleri, demokratik kitle örgütleri, insan hakları savunucuları ile çeşitli kişi ve kaynaklardan toplanan ve arşivlenen bilgiler ile günlük, yıllık, özel raporlar başlıkları altında Türkiye’deki hak ihlalleri raporlaması çalışması yapar;
• Raporlar Türkçe ve İngilizce olarak kamuoyuna aktarılır;
• İhtiyaç duyulduğunda Türkiye’nin içinde bulunduğu koşullara bağlı özel raporlar ve bilgi notları hazırlanır. Şimdiye kadar gerek TİHV ortamına gerek başka kurumlara sayısız özel raporlar hazırlanmıştı. 14 Haziran 2009’da hazırlanan PVSK Raporu kamuoyunda büyük yankı uyandırmış, PVSK’nin değiştirilmesiyle artan işkence ve yargısız infazlar konusunda farkındalık yaratılmıştır.
• Yıllık raporlara temel oluşturmak ve gündemi daha rahat izlemek amacıyla aylık raporları sadece tablo şeklinde hazırlanır;
• Günlük raporlar Türkçe ve İngilizce olarak vakfın web sitesinde (www.tihv.org.tr) yayınlanmakta ve isteyenlere ücretsiz olarak e-posta grubu üzerinden de verilir;
• Dokümantasyon projesi kapsamından merkezin bir diğer önemli işi ise “bilgilendirme”dir. Hemen her gün büyükelçiliklerin, ilköğretimden yüksek lisansa kadar öğrencilerin ve yurt dışındaki insan hakları kuruluşlarını Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlalleri konusunda bilgilendirir;
• Merkezimiz ayrıca yabancı heyetlerle yapılan toplantı ve görüşmelerde bilgilendirme sorumluluklarını da üstlenir.
Soru 28
Kurumların, gerçek ya da tüzel kişilerin gördükleri hizmetler, yaptıkları haberleşme ya da işlemler sonucu meydana gelen dokümantasyona bakan kurum ve bunları barındıran yerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kütüphane
B
Arşiv
C
Enformasyon Merkezi
D
Müze
E
Dokümantasyon Merkezi
Açıklama:
Arşiv; 1962 yılında Madrid’de yapılan VII. Milletlerarası Arşiv Yuvarlak Masa Konferansı’nda şu şekilde tanımlanmıştır: Kurumların, gerçek ya da tüzel kişilerin gördükleri hizmetler, yaptıkları haberleşme ya da işlemler sonucu meydana gelen (toplanan, biriken ve bir sebeple saklanan) dokümantasyon; söz konusu dokümantasyona bakan kurum ve bunları barındıran yerlerdir.
Soru 29
Aşağıda verilenlerden hangisi Müzeler için en doğru tanımdır?
Seçenekler
A
Birincil belgeleri depolama zorunlulukları olmayan ve bilgiye gereksinim duyan kullanıcıların bu gereksinimlerini gerçekleştiren yerler
B
Kurumların, gerçek ya da tüzel kişilerin gördükleri hizmetler, yaptıkları haberleşme ya da işlemler sonucu meydana gelen (toplanan, biriken ve bir sebeple saklanan) dokümantasyon; söz konusu dokümantasyona bakan kurum ve bunları barındıran yerler
C
Kurumsal yapıların bünyelerinde yer alan ve örgütlerin yönetim, üretim ve araştırma geliştirme gibi faaliyetleri kapsamında çalışan birimler
D
Sanat ve bilim eserlerinin yer aldığı ya da bu eserlere dayanak noktası olan verilerin ve yol göstericilerin bulunduğu toplum yararına faaliyet gösteren örgütsel yapılar
E
Basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandıklarında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlar
Açıklama:
Müzeler, sanat ve bilim eserlerinin yer aldığı ya da bu eserlere dayanak noktası olan verilerin ve yol göstericilerin bulunduğu toplum yararına faaliyet gösteren örgütsel yapılardır. T.C. Turizm ve Kültür Bakanlığı ise müzeyi şu şekilde tanımlamıştır:
Tarihi eserleri tespit eden, bilimsel yöntemlerle açığa çıkaran, inceleyen, değerlendiren, koruyan, tanıtan, sergileyen, eğitim programları aracılığıyla tarihi eserler konusunda halkı bilinçlendirerek toplumun kültür düzeyini yükseltmeyi amaçlayan eğitim, bilim ve sanat kurumlarıdır.
Tarihi eserleri tespit eden, bilimsel yöntemlerle açığa çıkaran, inceleyen, değerlendiren, koruyan, tanıtan, sergileyen, eğitim programları aracılığıyla tarihi eserler konusunda halkı bilinçlendirerek toplumun kültür düzeyini yükseltmeyi amaçlayan eğitim, bilim ve sanat kurumlarıdır.
Soru 30
'Bilgi profesyonelleri; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin önemini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir' şeklinde tanımlanan bilgi profesyonellerinin sahip olması gereken sorumluluk nasıl adlandırılmıştır?
Seçenekler
A
Topluma karşı sorumluluk
B
Kullanıcıya karşı sorumluluk
C
İşverene karşı sorumluluk
D
Mesleğe karşı sorumluluk
E
Destekleyenlere karşı sorumluluk
Açıklama:
Amerikan Bilgibilim Derneği 1990 yılında bilgi profesyonelleri için etik kuralları belirlemiştir. Burada bilgi profesyonellerinin sorumlulukları; bireylere, topluma, destekleyenlere, kullanıcılara ya da işverene ve mesleğe karşı olmak üzere dört grupta toplanmaktadır (Bilgi, 1996; akt. Kurulgan, 2015).
• Bireylere karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; gereksinim duyan bireylere zamanında ve doğru bilgi sağlamak, özel yaşama saygıyı ve gizliliği ihmal etmemek için çaba harcamalıdır.
• Topluma karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin önemini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir.
• Destekleyenler, kullanıcı ya da işverene karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; destekleyenlere hizmet için çaba harcamalı, ürün bilgisinin gizliliğini korumalı, destekleyenler arasında çıkar çatışmalarından kaçınmalı, etnik yönden kuşkulu istekleri reddetmeli ve itirazlarını açık bir biçimde destekleyenlere bildirmelidir.
• Mesleğe karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; hizmetleri mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirmeli, birey, toplum ve destekleyenlerin saygısını kazanmalıdır. Ast-üst ilişkilerinde yöntem ve fırsat eşitliği ilkelerine bağlı kalmalı ve etik sorunların kamuoyunda tartışılmasına olanak sağlamalıdır.
• Bireylere karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; gereksinim duyan bireylere zamanında ve doğru bilgi sağlamak, özel yaşama saygıyı ve gizliliği ihmal etmemek için çaba harcamalıdır.
• Topluma karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin önemini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir.
• Destekleyenler, kullanıcı ya da işverene karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; destekleyenlere hizmet için çaba harcamalı, ürün bilgisinin gizliliğini korumalı, destekleyenler arasında çıkar çatışmalarından kaçınmalı, etnik yönden kuşkulu istekleri reddetmeli ve itirazlarını açık bir biçimde destekleyenlere bildirmelidir.
• Mesleğe karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; hizmetleri mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirmeli, birey, toplum ve destekleyenlerin saygısını kazanmalıdır. Ast-üst ilişkilerinde yöntem ve fırsat eşitliği ilkelerine bağlı kalmalı ve etik sorunların kamuoyunda tartışılmasına olanak sağlamalıdır.
Soru 31
Olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih, vakayiname aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kronik
B
Alfabe
C
Edebiyat
D
Kütüphane
E
Veritabanı
Açıklama:
Kronik, olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih, vakayinamedir.
Soru 32
Avrupa kıtasındaki ilk geniş ölçekli kütüphane aşağıdaki ülkelerin hangisinde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
İtalya
D
Fransa
E
İspanya
Açıklama:
Avrupa kıtasındaki bilgi ve belge merkezlerinde kitaplıklar duvarlara paralel olarak düzenlenmiştir. Bu sistem ilk defa geniş ölçekli olarak İspanya’da yer alan Escorial Kütüphanesinde ortaya çıkmıştır. Kitapların yaygın hâle gelmesiyle zincirleme sistemi azalmış, kitap sayısının artmasından dolayı büyük bir depolamaya ve uygun aydınlatma sistemlerine ihtiyaç duyulmuştur. Elektriğin icadı ile birlikte cam bölme kullanımı orta- dan kalkmış ve belgeler arası hava dolaşımının oluşması sağlanarak, belgeler daha uzun bir süre boyunca saklanabilmiştir
Soru 33
I-Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
II- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
III- Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi vebelge yönetimi kapsamındadır?
II- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
III- Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi vebelge yönetimi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplam kalite yönetimi’nin bilgi ve belge merkez- lerinde uygulanması ile sunulan hizmette kullanıcı tat- mini ve memnuniyeti ile birlikte hizmette verimliliğin ve etkinliğin sağlanarak kalitenin ön plana çıkarılması amaçlanabilmektedir. Toplam kalite yönetimi açısın- dan bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması şu şekilde ifade edilebilmektedir.
- Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
- Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
Soru 34
Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?, Kullanıcının bize geliş amacı nedir?,Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir? gibi sorular aşağıdakilerden hangisinin geliştirilmesi amacıyla sorulmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgi ve belge
B
Toplam kalite
C
İdari birimler
D
Dosya planı
E
Kayıt sistemi
Açıklama:
Bozkurt’a (2001) göre ise; bilgi ve belge merkezleri yöneticileri, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir:
- Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
- Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
- Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
- Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir?
- Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
- Personel yeterli ve eğitimli midir?
- Hizmetler bilgi ve belge merkezlerinin verimli bir şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor mu?
Soru 35
Basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandık- larında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Okul
B
Matbaa
C
Kütüphane
D
Yayınevi
E
Arşiv
Açıklama:
Tarihi milattan öncesine kadar uzanan kütüphaneler, bilginin gereksinim sahiplerine sunulduğu en eski oluşumlardan biridir. İlk zamanlarında özellikle ticari ve dinî konularda eserlere sahip olan kütüphaneler zamanla toplumsal bilgi gereksinimini de karşılamaya başlamış ve tarihin belirli dönemlerinde güç sembo- lü olarak ifade edilmiştir. Günümüzde de kapasite ve içerik açısından güçlü denilebilecek olan kütüphaneler, en gelişmiş ülkelerin sınırları içerisinde yer almaktadır.Kütüphaneler; basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandık- larında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlardır. Bu tanımın “basılmamış bilgi değerine sahip” olan bölümü özellikle günümüz için ayrı bir önem taşımaktadır. Sahip olunan “mobil” cihazlarla her an veri ve daha da ötesi bilgi üretilen bu çağda, yürüyen bir kütüphaneye sahip olarak yaşamlar sürdürülmektedir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi mesleki literatüre göre kütüphane türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Milli kütüphaneler
B
Üniversite kütüphaneleri
C
Halk kütüphaneleri
D
Çocuk kütüphaneleri
E
Özel kütüphaneler
Açıklama:
Kütüphanelerle ilgili bütün gelişme ve değişme- ler, tarihsel oluşum içindeki toplumsal dış dünyaya bağlıdır. Bir başka deyişle; çeşitli tarihsel, toplumsal, düşünsel olaylar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bu- lunmuştur. Bu yüzden mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır.
- Milli kütüphaneler
- Üniversite kütüphaneleri
- Halk kütüphaneleri
- Özel kütüphaneler
- Okul kütüphaneleri
Soru 37
Elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Elektronik yayın
B
Dijital yayın
C
Sosyal medya
D
Seçme bilgi yayımı
E
Dökümantasyon
Açıklama:
Seçme bilgi yayımı; elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemidir.
Soru 38
Bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Elektronik arşiv
B
Devlet arşivi
C
Kurumsal arşiv
D
Aile arşivi
E
Kişisel arşiv
Açıklama:
Arşivler literatürde genel olarak üç şekilde sınıflandırılmıştır: Devlet arşivleri, kurumsal arşivler ve elektronik arşivler. Devlet arşivleri, bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivlerdir. Kurumsal arşivler, örgüt yapılarının tarihleri boyunca ürettikleri ya da içerisinde yer aldıkları tüm materyal- leri kapsamaktadır. Elektronik arşivler ise; üretilen dokümantasyonun dijital ortama aktarılması ya da dijital ortamda yaratılması sonucu ortaya çıkan materyallerin bulunduğu arşiv türü olarak ifade edilmektedir.
Soru 39
"Bilgi profesyonelleri; destekleyenlere hizmet için çaba harcamalı, ürün bilgisinin gizliliğini korumalı, destekleyenler arasında çıkar çatışmalarından kaçınmalı, etnik yönden kuşkulu istekleri reddetmeli ve itirazlarını açık bir biçimde destekleyenlere bildirmelidir."
Verilen açıklama aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Verilen açıklama aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Bireylere karşı sorumluluk
B
Topluma karşı sorumluluk
C
Destekleyenler, kullanıcı ya da işverene karşı sorumluluk
D
Mesleğe karşı sorumluluk
E
Devlete karşı sorumluluk
Açıklama:
Amerikan Bilgibilim Derneği 1990 yılında bilgi profesyonelleri için etik kuralları belirlemiştir. Burada bilgi profesyonellerinin sorumlulukları; bireylere, topluma, destekleyenlere, kullanıcılara ya da işverene ve mesleğe karşı olmak üzere dört grupta toplanmaktadır.
- Bireylere karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri,; gereksinim duyan bireylere zamanında ve doğru bilgi sağlamak, özel yaşama saygıyı ve gizliliği ihmal etmemek için çaba harcamalıdır.
- Topluma karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri,; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin öne- mini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir.
- Destekleyenler, kullanıcı ya da işverene karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; destekleyenlere hizmet için çaba harcamalı, ürün bilgisinin gizliliğini korumalı, destekleyenler arasında çıkar ça- tışmalarından kaçınmalı, etnik yönden kuşkulu istekleri reddetmeli ve itirazlarını açık bir biçimde destekleyenlere bildirmelidir.
- Mesleğe karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; hizmetleri mesleğe değer katacak biçimde gerçekleş- tirmeli, birey, toplum ve destekleyenlerin saygısını kazanmalıdır. Ast-üst ilişkilerinde yöntem ve fırsat eşitliği ilkelerine bağlı kalmalı ve etik sorunların kamuoyunda tartışılmasına olanak sağlamalıdır.
Soru 40
Bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanması süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Derme geliştirme
B
Kullanıcı gizliliği
C
Telif hakkı
D
Bilgi politikası
E
Yönetim
Açıklama:
Derme geliştirme; bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanması sürecidir.
Soru 41
I. Yazı, M.Ö. 3200 yılında Mısırlılar tarafından geliştirilmiştir.
II. En eski kütüphaneler antik Mezopotamya’daki Sümer çağına kadar dayanmaktadır.
III. Osmanlı dönemine ait en önemli kütüphaneler müstakil binalarda kurulan halk kütüphaneleridir.
IV. Rönesans döneminde bilgi ve belge merkezlerine yönelik Avrupa’da heyetler oluşturulmuştur.
V. Kitapların duvara paralel olarak düzenlenmesi ilk defa Osmanlı Kütüphanelerinde ortaya çıkmıştır.
Bilgi ve belge merkezlerinin tarihçesi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. En eski kütüphaneler antik Mezopotamya’daki Sümer çağına kadar dayanmaktadır.
III. Osmanlı dönemine ait en önemli kütüphaneler müstakil binalarda kurulan halk kütüphaneleridir.
IV. Rönesans döneminde bilgi ve belge merkezlerine yönelik Avrupa’da heyetler oluşturulmuştur.
V. Kitapların duvara paralel olarak düzenlenmesi ilk defa Osmanlı Kütüphanelerinde ortaya çıkmıştır.
Bilgi ve belge merkezlerinin tarihçesi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Yazı, M.Ö. 3200 yılında Sümerler tarafından geliştirilmiştir. Kitapların duvara paralel olarak düzenlenmesi ilk defa geniş ölçekli olarak İspanya’da yer alan Escorial Kütüphanesinde ortaya çıkmıştır. Diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Bilgi ve belge merkezleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi ve belge merkezleri içinde bulunduğu örgütsel ya da toplumsal yapıların gereksinimleri doğrultusunda yönetsel faaliyetlerini oluşturmaktadır.
B
Kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda kendilerini geliştiren bilgi ve belge merkezleri, kullanıcılarına doğru ve hızlı bir biçimde bilgileri vermek için uğraşmaktadırlar.
C
Bilgi ve belge merkezlerinin kapasiteleri yıllar geçtikçe azalmaktadır.
D
Bilgi ve belge merkezleri çalışanlarının toplam kalite yönetimi felsefesi kapsamında işlerini yürütmeleri, merkezlerin verimliliğinin artması açısından faydalı olabilmektedir.
E
Toplam kalite yönetimi’nin bilgi ve belge merkezlerinde uygulanması ile sunulan hizmette kullanıcı tatmini ve memnuniyeti ile birlikte hizmette verimliliğin ve etkinliğin sağlanarak kalitenin ön plana çıkarılması amaçlanabilmektedir.
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinin kapasiteleri de veri ve bilgi çokluğu sayesinde yıllar geçtikçe artmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezi yöneticilerinin kalite yönetiminde sorması gereken sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
B
Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
C
Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
D
Personel yeterli ve eğitimli midir?
E
Kar nasıl artırılabilir?
Açıklama:
Bozkurt’a (2001) göre ise; bilgi ve belge merkezleri yöneticileri, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir: • Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır? • Kullanıcının bize geliş amacı nedir? • Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir? • Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir? • Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir? • Personel yeterli ve eğitimli midir? • Hizmetler bilgi ve belge merkezlerinin verimli bir şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor mu?
"Kar nasıl artırılabilir?" bu sorulardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.
"Kar nasıl artırılabilir?" bu sorulardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
I. Dokümantasyon merkezleri
II. Enformasyon merkezleri
III. Müzeler
IV. Okullar
V. Devlet daireleri
Yukarıdakilerden hangileri işlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre bilgi ve belge merkezi türlerindendir?
II. Enformasyon merkezleri
III. Müzeler
IV. Okullar
V. Devlet daireleri
Yukarıdakilerden hangileri işlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre bilgi ve belge merkezi türlerindendir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri literatür kapsamında farklı türlere ayrılmıştır. İşlevlerine ve faaliyet alanlarının biçimselliğine göre ayrılan merkezler; kütüphaneler, dokümantasyon merkezleri, enformasyon merkezleri, arşivler ve müzeler olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
I. Gezici kütüphaneler
II. Milli kütüphaneler
III. Üniversite kütüphaneleri
IV. Özel kütüphaneler
V. E-kütüphaneler
Yukarıdakilerden hangileri mesleki literatüre göre kütüphane gruplandırmaları arasında yer alır?
II. Milli kütüphaneler
III. Üniversite kütüphaneleri
IV. Özel kütüphaneler
V. E-kütüphaneler
Yukarıdakilerden hangileri mesleki literatüre göre kütüphane gruplandırmaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
IV, V
Açıklama:
Mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır (Kurulgan, 2015): • Milli kütüphaneler • Üniversite kütüphaneleri • Halk kütüphaneleri • Özel kütüphaneler • Okul kütüphaneleri. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi aktif dokümantasyon sonucu elde edilen bilgilerin bir sunuş biçimidir?
Seçenekler
A
Bibliyografik künye
B
Öz
C
Özet
D
Açıklamalı yayın adları
E
Tam metin
Açıklama:
Bilgi kaynaklarının çözümlenmesi ve ilgililere duyurulması işlevi, kullanıcıdan istek gelmeden yapılan işlemlerden oluşmaktadır (aktif dokümantasyon). Çözümleme sonunda elde edilen bilgiler; açıklamalı yayın adları, anahtar sözcükler ve yayın özleri biçiminde hazırlanarak listeler, kartlar, süreli yayınlar ya da e-posta yoluyla ilgililere sunulmaktadır. Dolayısıyla özet ve dergi hazırlama ya da seçme bilgi yayımı önemli işlevler arasında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
Enformasyon merkezleri ile ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Birincil belgeleri depolama zorunlulukları vardır.
B
Kütüphaneler ve dokümantasyon merkezleri ile benzer yapıdadırlar.
C
Bilgiye gereksinim duyan kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap verirler.
D
Dijital ortamda da hizmet verirler.
E
Veri setlerini ve bilgilerini sunma işlevleri de vardır.
Açıklama:
Enformasyon merkezlerini kütüphanelerden ayıran en temel fark; birincil belgeleri depolama zorunluluklarının olmaması ve bilgiye gereksinim duyan kullanıcıların bu gereksinimlerini gerçekleştirmektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
I. Devlet arşivleri
II. Kurumsal arşivler
III. Elektronik arşivler
IV. Gazete arşivleri
V. Katalog arşivleri
Yukarıdakilerden hangileri literatürde yer alan arşiv sınıflandırmalarındandır?
II. Kurumsal arşivler
III. Elektronik arşivler
IV. Gazete arşivleri
V. Katalog arşivleri
Yukarıdakilerden hangileri literatürde yer alan arşiv sınıflandırmalarındandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Arşivler literatürde genel olarak üç şekilde sınıflandırılmıştır: Devlet arşivleri, kurumsal arşivler ve elektronik arşivler. Devlet arşivleri, bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivlerdir. Kurumsal arşivler, örgüt yapılarının tarihleri boyunca ürettikleri ya da içerisinde yer aldıkları tüm materyalleri kapsamaktadır. Elektronik arşivler ise; üretilen dokümantasyonun dijital ortama aktarılması ya da dijital ortamda yaratılması sonucu ortaya çıkan materyallerin bulunduğu arşiv türü olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi bilgi profesyonelleri için etik kurallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylere karşı sorumluluk
B
Topluma karşı sorumluluk
C
Destekleyenler, kullanıcı ya da işverene karşı sorumluluk
D
Mesleğe karşı sorumluluk
E
Kendine karşı sorumluluk
Açıklama:
Amerikan Bilgibilim Derneği 1990 yılında bilgi profesyonelleri için etik kuralları belirlemiştir. Burada bilgi profesyonellerinin sorumlulukları; bireylere, topluma, destekleyenlere, kullanıcılara ya da işverene ve mesleğe karşı olmak üzere dört grupta toplanmaktadır (Bilgi, 1996; akt. Kurulgan, 2015). Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Aşağıdaki bilgi ve belge merkezlerinde etik ilkelerinin uygulanma alanlarından hangisi bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanmasıyla doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kullanıcı gizliliği
B
Derme geliştirme
C
Telif hakkı
D
Bilgi politikası
E
Yönetim
Açıklama:
Derme geliştirme; bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanması sürecidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi en eski kütüphanelerin temelini oluşturan çivi yazılı kil tabletler ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Ucuz olmaları
B
Hafif olmaları
C
Yangına karşı dayanıklı olmaları
D
Kırılgan olmaları
E
Yazılarının değiştirilemez olması
Açıklama:
Kil tabletlerin ucuz olması, herhangi bir manipülasyonun önüne geçmek amacıyla yazılarının değiştirilemez olması ve yangına karşı dayanıklı oldukları için o dönemde depolanma amacıyla kullanılan uygun bir malzemeydi. Ancak ağır ve kırılgan olması ayrıca yazı yazma sırasında sürekli nemli tutulması ihtiyacı dolayısıyla yerini Babil zamanında mum dolgulu ahşap tabletlere bırakmıştır. Bu açıklama doğrultusunda doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 52
"Olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih ya da vakayiname" olarak ifade edilebilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vasiyetler
B
Kehanet sözleri
C
Savaş tasvirleri
D
Kronikler
E
Mitolojik anlatılar
Açıklama:
Kronik ;olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih, vakayinamedir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 53
Avrupa kıtasında kitaplıkların duvarlara paralel olarak düzenlendiği sistem ilk defa nerede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İspanya
B
İtalya
C
Fransa
D
İsviçre
E
Avusturya
Açıklama:
Avrupa kıtasındaki bilgi ve belge merkezlerinde kitaplıklar duvarlara paralel olarak düzenlenmiştir. Bu sistem ilk defa geniş ölçekli olarak İspanya’da yer alan Escorial Kütüphanesinde ortaya çıkmıştır. Kitapların yaygın hâle gelmesiyle zincirleme sistemi azalmış, kitap sayısının artmasından dolayı büyük bir depolamaya ve uygun aydınlatma sistemlerine ihtiyaç duyulmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, kurumlarında toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için sorması gereken sorular arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
B
Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir?
C
Kurumdaki karlılık nasıl artırılabilir?
D
Personel yeterli ve eğitimli midir?
E
Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
Açıklama:
"Kurumdaki karlılık nasıl artırılabilir?" sorusu bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, kurumlarında toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için sorması gereken sorular arasında yer almaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 55
Mesleki literatürde kütüphaneler kaç grupta ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Çeşitli tarihsel, toplumsal, düşünsel olaylar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler
çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bulunmuştur. Bu yüzden mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır:
• Milli kütüphaneler
• Üniversite kütüphaneleri
• Halk kütüphaneleri
• Özel kütüphaneler
• Okul kütüphaneleri
Bu doğrultuda doğru cevap C seçeneğidir.
çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bulunmuştur. Bu yüzden mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır:
• Milli kütüphaneler
• Üniversite kütüphaneleri
• Halk kütüphaneleri
• Özel kütüphaneler
• Okul kütüphaneleri
Bu doğrultuda doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 56
Enformasyon merkezlerini kütüphanelerden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemi
B
Birincil belgeleri depolama zorunluluklarının olmaması
C
Bilgi kaynaklarının çözümlenmesi
D
Yayın taraması işlevi
E
Özel örgüt yapıları şeklinde çalışmalarını sürdürmeleri
Açıklama:
Literatürde genel bir ayrım yapılamamakla birlikte enformasyon merkezlerini kütüphanelerden ayıran en temel fark; birincil belgeleri depolama zorunluluklarının olmaması ve bilgiye gereksinim duyan kullanıcıların bu gereksinimlerini gerçekleştirmektir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 57
“İnsanoğlunun ve çevresinin kesin kanıtlarını, eğitim, çalışma ve insanlığın estetik hazzı için toplayan, koruyan, araştıran, ileten ve sergileyen, halka açık, toplumun ve toplumun gelişiminin hizmetinde olan kar amacı gütmeyen kalıcı bir kuruluş" tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Kütüphane
B
Arşiv
C
Dokümantasyon merkezi
D
Enformasyon merkezi
E
Müze
Açıklama:
ICOM’a (International Council of Museums) göre müzenin tanımı; 1974 yılında Danimarka’nın Kopenhag şehrinde yapılan genel kurulda; “insanoğlunun ve çevresinin kesin kanıtlarını, eğitim, çalışmave insanlığın estetik hazzı için toplayan, koruyan, araştıran, ileten ve sergileyen, halka açık, toplumun ve toplumun gelişiminin hizmetinde olan kâr amacı gütmeyen kalıcı bir kuruluştur” şeklinde ifade edilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 58
Bilgi profesyonellerinin hizmetlerini mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirmesi, birey, toplum ve destekleyenlerin saygısını kazanması gerekliliği hangi grup sorumlulukları altında yer alır?
Seçenekler
A
Bireylere karşı sorumluluk
B
Topluma karşı sorumluluk
C
Destekleyenlere karşı sorumluluk
D
Mesleğe karşı sorumluluk
E
İşverene karşı sorumluluk
Açıklama:
Mesleğe karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri; hizmetleri mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirmeli, birey, toplum ve destekleyenlerin saygısını kazanmalıdır. Ast-üst ilişkilerinde yöntem ve fırsat eşitliği ilkelerine bağlı kalmalı ve etik sorunların kamuoyunda tartışılmasına olanak sağlamalıdır. Bu doğrultuda doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 59
Bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanması süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Telif hakkı
B
Derme geliştirme
C
Bilgi politikası
D
Bilgi kalitesi
E
Yönetim
Açıklama:
Derme geliştirme; bilgi kaynaklarının seçilmesi ve sağlanması sürecidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 60
Bilgi ve belge merkezleri için Türk Kütüphaneciler Derneği hangi yılda 12 maddeden oluşan “Mesleki Etik İlkeleri”ni yayınlamıştır?
Seçenekler
A
1996
B
1997
C
1998
D
1999
E
2000
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri için Türk Kütüphaneciler Derneği 1996 yılında 12 maddeden oluşan “Mesleki Etik İlkeleri”ni yayınlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 61
"Kütüphane ile ilgili olarak yapılan arkeolojik araştırmalar sonucunda bilgi ve belge merkezleri hakkında elde edilen bilgiler M.Ö. ________yıllarına kadar uzanmaktadır."
Verilen cümle aşağıdaki tarihlerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Verilen cümle aşağıdaki tarihlerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
2000
B
2200
C
2400
D
3000
E
3400
Açıklama:
Kütüphane ile ilgili olarak yapılan arkeolojik araştırmalar sonucunda bilgi ve belge merkezleri hakkında elde edilen bilgiler M.Ö. 2400 yıllarına kadar uzanmaktadır.
Soru 62
Olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih, vakayiname aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarih
B
Dosya
C
Kütüphane
D
Kronik
E
Bilgi
Açıklama:
Kronik, olayların birbiri ardınca sıra ile yazıldığı tarih, vakayinamedir.
Soru 63
I- Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
II- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
III-Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması ilkelerindendir?
II- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
III-Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması ilkelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplam kalite yönetimi açısından bilgi ve belge merkezlerinde kalitenin sağlanması şu şekilde ifade edilebilmektedir.
- Kullanıcıların bilgi gereksinimlerinin karşılanması
- Bilgi merkezlerinin amaçlara uygun olarak kullanılması
- Kullanıcı gereksinimlerine yanıt veren üre- tim sistemi olması
- Olası problemlere çözüm yolları önererek sorun çıkmasının önlenmesi
- Başarılı sonuç için gereken girdiyi sürekli sağlayabilme becerisi
- Kaynakların ve hizmetlerin değerlendiril- mesi sonucu standartların geliştirilmesi ve standartlara uyum sağlanması
- Gelişmelerin izlenmesi, değişmeye ve kali- teye uyumun göze alınması
- Hizmetlerin çabuk, doğru ve zamanında sunulması
- Başarıya yatırım yapılması
- Sürekli gelişmeyi amaçlayan bir sürecin varlığı
- Yeni hizmetlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve sunulmasıdır.
- Kullanıcıların memnuniyet duymasının sağlanması.
- Kaynakların verimli biçimde kullanılması sonucu hizmetlerin ekonomik olarak üretilmesi
Soru 64
Bilgi ve belge merkezleri yöneticilerinin, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için aşağıdaki sorulardan hangisini sormalarına gerek yoktur?
Seçenekler
A
Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
B
Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
C
Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
D
Kurum çalışmalarından finansal kar elde etmenin yolları nelerdir?
E
Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri yöneticileri, kurumlarında ya da birimlerinde toplam kalite yönetimi uygulanmasına karar verirken sorunları belirlemek ve daha sonra gidermek için birtakım sorular sorması gerekmektedir:
- Hedef kitle kimlerden oluşmaktadır?
- Kullanıcının bize geliş amacı nedir?
- Verimlilik ve etkinlik nasıl arttırılabilir?
- Kullanıcılara en iyi hizmet nasıl sunulabilir?
- Materyaller uygun bir biçimde organize edilmiş midir?
- Personel yeterli ve eğitimli midir?
- Finansal kaynaklar yeterli midir?
- Organizasyon ve yönetim yapısı uygun mudur?
- Diğer bilgi merkezleri ile işbirliği durumu nasıldır?
- Kullanıcılara daha iyi hizmet nasıl verilebilir?
- Hizmetler bilgi ve belge merkezlerinin verimli bir şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor mu
- Bina hizmetleri yeterli midir?
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandıklarında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlardır?
Seçenekler
A
Müze
B
Matbaa
C
Kültür merkezi
D
Halk eğitim merkezi
E
Kütüphane
Açıklama:
Kütüphaneler; basılmış ya da basılmamış bilgi değerine sahip tüm dokümanların toplandığı, arandıkarında en kolay bulunabilecek şekilde organize edildiği, özellikle hizmete sunulduğu ve ödünç verildiği kurumlardır. Bu tanımın “basılmamış bilgi değerine sahip” olan bölümü özellikle günümüz için ayrı bir önem taşımaktadır. Sahip olunan “mobil” cihazlarla her an veri ve daha da ötesi bilgi üretilen bu çağda, yürüyen bir kütüphaneye sahip olarak yaşamlar sürdürülmektedir. Ancak basılmış olsun ya da olmasın veriyi işlemekte, analiz etmekte ve yorumlamakta yıllardır yaşanılan sorunlar, bu kadar kolay eri- şim imkanına sahipken dahi, hâlen devam etmektedir.
Soru 66
Bu yüzden mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Milli kütüphaneler
B
Sanat kütüphaneleri
C
Üniversite kütüphaneleri
D
Halk kütüphaneleri
E
Okul kütüphaneleri
Açıklama:
Kütüphanelerle ilgili bütün gelişme ve değişmeler, tarihsel oluşum içindeki toplumsal dış dünyaya bağlıdır. Bir başka deyişle; çeşitli tarihsel, toplumsal, düşünsel olaylar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler çeşitli kütüphane türlerinin doğmasına etkide bulunmuştur. Bu yüzden mesleki literatürde kütüphaneler beş grupta ele alınmaktadır.
- Milli kütüphaneler
- Üniversite kütüphaneleri
- Halk kütüphaneleri
- Özel kütüphaneler
- Okul kütüphaneleri
Soru 67
Elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seçme bilgi yayımı
B
Çevrimiçi yayım
C
Aktif dokümantasyon
D
Pasif dokümantasyon
E
Enformasyon
Açıklama:
Seçme bilgi yayımı; elektronik bilgi işlem cihazları yardımıyla gerçekleştirilen bilgi yayımı sistemidir.
Soru 68
Bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kütüphaneler
B
Enformasyon merkezleri
C
Devlet arşivleri
D
Kurumsal arşivler
E
Elektronik arşivler
Açıklama:
Arşivler literatürde genel olarak üç şekilde sınıflandırılmıştır: Devlet arşivleri, kurumsal arşivler ve elektronik arşivler. Devlet arşivleri, bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivlerdir. Kurumsal arşivler, örgüt yapılarının tarihleri boyunca ürettikleri ya da içerisinde yer aldıkları tüm materyalleri kapsamaktadır. Elektronik arşivler ise; üretilen do- kümantasyonun dijital ortama aktarılması ya da dijital ortamda yaratılması sonucu ortaya çıkan materyallerin bulunduğu arşiv türü olarak ifade edilmektedir.
Soru 69
Üretilen dokümantasyonun dijital ortama aktarılması ya da dijital ortamda yaratılması sonucu ortaya çıkan materyallerin bulunduğu arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektronik kitap
B
Devlet arşivi
C
Kurumsal arşiv
D
Elektronik arşivler
E
Enformasyon merkezleri
Açıklama:
Arşivler literatürde genel olarak üç şekilde sınıflandırılmıştır: Devlet arşivleri, kurumsal arşivler ve elektronik arşivler. Devlet arşivleri, bir ulusun tarihi ile ilgili mevcut tüm arşiv belgelerinin yer aldığı arşivlerdir. Kurumsal arşivler, örgüt yapılarının tarihleri boyunca ürettikleri ya da içerisinde yer aldıkları tüm materyal- leri kapsamaktadır. Elektronik arşivler ise; üretilen dokümantasyonun dijital ortama aktarılması ya da dijital ortamda yaratılması sonucu ortaya çıkan materyallerin bulunduğu arşiv türü olarak ifade edilmektedir.
Soru 70
"Bilgi profesyonelleri,; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin önemini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Bireylere karşı sorumluluk
B
Topluma karşı sorumluluk
C
Kullanıcılara karşı sorumluluk
D
İşverene karşı sorumluluk
E
Mesleğe karşı sorumluluk
Açıklama:
- Topluma karşı sorumluluk: Bilgi profesyonelleri,; geniş ve karmaşık yapıdaki bir toplumun gerçek bilgi gereksinimlerini karşılarken kişilerin haklarını gözetmeli, sansüre karşı çıkmalı, bilginin öne- mini vurgulamalı ve bilgiye erişimde fırsat eşitliğini yüceltmelidir.
Ünite 3
Soru 1
"İki ana fikir etrafında yer almaktadır: (1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve (2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Organizasyonlarda insan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur. İnsan unsuru daima ikinci planda ele alınmıştır. Rasyonellik ve mekanik süreçler, teorinin hareket noktaları olmuştur."
Yukarıda açıklanan teori/yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan teori/yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neo-klasik Teori
B
Sistem Yaklaşımı
C
Durumsallık Yaklaşımı
D
Klasik Teori
E
Çağdaş Yaklaşım
Açıklama:
Klasik teori iki ana fikir etrafında yer almaktadır: (1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve (2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Klasik teori organizasyonlarda insan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur. İnsan unsuru daima ikinci planda ele alınmıştır. Rasyonellik ve mekanik süreçler klasik teorinin hareket noktaları olmuştur.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 2
I. Maksimum çıktı
II. Eğitim
III. Kişisellik
IV. Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması
V. Yönetimin bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemesi
Yukarıdakilerden hangileri Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın ana ilkelerindendir?
II. Eğitim
III. Kişisellik
IV. Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması
V. Yönetimin bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemesi
Yukarıdakilerden hangileri Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın ana ilkelerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın ana ilkeleri:
- Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni
- Başıbozukluk değil ahenk ve koordinasyon
- Kişisellik değil yardımlaşma
- Düşük verim değil maksimum çıktı
- Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim
- Her iş, işi oluşturan görevlere ayrılmalı
- Bu görevlerin her biri bilimsel açıdan ayrıntılı olarak incelenmeli
- Bu inceleme yapılırken görevlerin nasıl daha etkin yapılabileceği, araç ve gereçlerin nasıl kullanılacağı ve görevi yapanın nasıl davranması gerektiğinin araştırılması
- Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması
- Standartları belli olan işleri yapabilecek fiziki ve zihni kabiliyeti yeterli olan kişilerin
seçilmesi - Kişilerin uygun bir biçimde eğitilerek işi öngörülen şekilde yapabilecek hâle getirilmesi
- Teşvik edici ücret sisteminin geliştirilmesi ve işgörenlerin çalışmalarının finansal olarak desteklenmesi
- Yönetimin bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemesi ve aksaklıkların bilimsel olarak incelenmesi.
Soru 3
Henri Fayol'un öncülüğünü üstlendiği ve ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas alan, sadece organizasyon konuları ile değil yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
B
Yönetim Süreci Yaklaşımı
C
Sistem Yaklaşımı
D
Durumsallık Yaklaşımı
E
Bürokrasi Yaklaşımı
Açıklama:
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yönetim süreci yaklaşımında, bilimsel yönetim yaklaşımının mikro değişkenleri inceleyen bakış açısına karşılık, işletmenin tamamı ele alınarak incelenmiştir. Yönetim süreci yaklaşımı ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır. Yönetim süreci yaklaşımı sadece organizasyon konuları ile değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 4
- Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
- Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı
- Her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler
Yukarıda ilkeleri verilen yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı
- Her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler
Yukarıda ilkeleri verilen yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi Yaklaşımı
B
Sistem Yaklaşımı
C
Durumsallık Yaklaşımı
D
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
E
Yönetim Süreci Yaklaşımı
Açıklama:
1900’lü yılların başında Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir. Özellikleri şunlardır:
- Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
- Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı; böylece her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilecektir.
- İlke ve yöntemler; her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler geliştirilecektir.
Soru 5
Bilimsel yönetim yaklaşımı kim tarafından ele alınmıştır?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Henry Ford
C
Frederick Taylor
D
Ludvig Von Bertalanffy
E
Karl Marx
Açıklama:
1900’lü yılların başında Frederick Taylor tarafından ele alınan bilimsel yönetim yaklaşımı uzunca bir süre işletmeler tarafından benimsenmiş ve kullanılmıştır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 6
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan __________________________ olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru olarak tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Bethlehem Steel Company Deneyleri
B
Mc Gregor'un X ve Y Kuramları
C
Khan'ın Rol Kuramı
D
Hawthorne Araştırmaları
E
Genel Sistem Teorisi
Açıklama:
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan Hawthorne Araştırmaları olmuştur. Roethlisberger ve Mayo tarafından yapılan araştırmada çalışanların verimliliğini esas olarak fiziksel faktörlerin değil; motivasyon, insan ilişkileri gibi faktörleri içerden sosyal faktörlerin arttırdığını ortaya koymuştur.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 7
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi ile oluşan ve amacı, yönetim olayının ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemek olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistem yaklaşımı
B
Davranışsal yaklaşım
C
Bürokrasi yaklaşımı
D
Bilimsel yönetim yaklaşımı
E
Durumsallık yaklaşımı
Açıklama:
Sistem yaklaşımı 1900’lü yılların başında biyolog Ludvig Von Bertalanffy tarafından ortaya konulan Genel Sistem Teorisi ile bağdaşmaktadır. Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır. “Böyle bir yaklaşımın amacı, yönetim olayının ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
I. Yönetimin amaca dönük bir faaliyet olması
II. Yönetimin bireysel bir faaliyet olması
III. Yönetimin insanlara yönelik bir faaliyet olması
IV. Yönetimin koordinasyon faaliyeti olması
Yukarıdakilerden hangileri bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özellikleri arasındadır?
II. Yönetimin bireysel bir faaliyet olması
III. Yönetimin insanlara yönelik bir faaliyet olması
IV. Yönetimin koordinasyon faaliyeti olması
Yukarıdakilerden hangileri bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özellikleri aşağıda yer almaktadır:
- Yönetimin Amaca Dönük Bir Faaliyet Olması
- Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
- Yönetimin İnsanlara Yönelik Bir Faaliyet Olması
- Yönetimin İşbölümü ve Uzmanlaşma Faaliyeti Olması
- Yönetimin Koordinasyon Faaliyeti Olması
- Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
- Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması
- Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
Soru 9
Yönetimin ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek çıktıyı, verimi elde etmek istemesi, bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim süreci özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yönetimin yetki ve sorumluluk faaliyeti olması
B
Yönetimin rasyonel bir faaliyet olması
C
Yönetimin işbölümü ve uzmanlaşma faaliyeti olması
D
Yönetimin karar alma süreci olması
E
Yönetimin amaca dönük bir faaliyet olması
Açıklama:
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması: Yönetim ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek çıktıyı verimi elde etmek ister. Diğer bir deyişle işletme yapısında yer alan bütün sermaye türlerinin (maddi varlıklar, nakitler, beşeri sermaye vb.) akla ve mantığa yatkın bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Yönetim teorilerindeki ilkelerin, düşüncelerin ve insan gücünün akıllıca kullanılması sayesinde işletme yapıları rasyonelliğe ulaşabilmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 10
Yukarıda verilen kavramlar ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?Seçenekler
A
1-L, 2-K, 3-M
B
1-K, 2-L, 3-M
C
1-L, 2-K, 4-M
D
1-L, 3-K, 4-M
E
1-M, 2-K, 3-L
Açıklama:
Planlama: Planlama herhangi bir konu ile ilgili olarak; ne, ne zaman, nasıl, nerede, kim tarafından, neden, hangi maliyetle ve hangi sürede sorularına cevap vermeye çalışmayı ifade etmektedir.
Örgütleme: Örgütleme; hangi işin kim tarafından, nasıl yapılması gerektiğini ve sürecin işlemesi için sahip olunacak yetki ve sorumlulukları belirlemektedir.
Yöneltme: Yöneltme süreci işgörenlere planlar ve örgütleme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilebilir. Örgüt personeline, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaçlamaktadır.
Görüldüğü üzere doğru eşleştirme 1-L, 2-K, 4-M olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Örgütleme: Örgütleme; hangi işin kim tarafından, nasıl yapılması gerektiğini ve sürecin işlemesi için sahip olunacak yetki ve sorumlulukları belirlemektedir.
Yöneltme: Yöneltme süreci işgörenlere planlar ve örgütleme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilebilir. Örgüt personeline, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaçlamaktadır.
Görüldüğü üzere doğru eşleştirme 1-L, 2-K, 4-M olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 11
Max Weber tarafından geliştirilmiş olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim Süreci Yaklaşımı
B
Bürokrasi Yaklaşımı
C
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
D
Durumsallık Yaklaşımı
E
Sistem Yaklaşımı
Açıklama:
Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir.
Soru 12
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır?
Seçenekler
A
Yönetim Süreci Yaklaşımı
B
Bürokrasi Yaklaşımı
C
Sistem Yaklaşımı
D
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
E
Durumsallık Yaklaşımı
Açıklama:
Yönetim süreci yaklaşımı ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır.
Soru 13
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi hangi yaklaşımı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
B
Davranışsal Yönetim ve Organizasyon Teorisi
C
Yönetim Süreci Yaklaşımı
D
Sistem Yaklaşımı
E
Bürokrasi Yaklaşımı
Açıklama:
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır.
Soru 14
Hawthorne Araştırmaları aşağıdakilerden hangisinin gelişmesini sağlamıştır?
Seçenekler
A
Yönetimn Süreci Yaklaşımı
B
Sistem Yaklaşımı
C
Bürokrasi Yaklaşımı
D
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
E
Neo-Klasik Yaklaşım
Açıklama:
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan Hawthorne Araştırmaları olmuştur.
Soru 15
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
B
Bürokrasi Yaklaşımı
C
Yönetim Süreci Yaklaşımı
D
Durumsallık Yaklaşımı
E
Sistem Yaklaşımı
Açıklama:
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yönetim süreci yaklaşımında, bilimsel yönetim yaklaşımının mikro değişkenleri inceleyen bakış açısına karşılık, işletmenin tamamı ele alınarak incelenmiştir.
Soru 16
Davranışsal yönetim teorisi kütüphane işletmelerinde hangi yıllarda ele alınmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1910'lu yıllar
B
1920'li yıllar
C
1930'lu yıllar
D
1940'lı yıllar
E
1950'li yıllar
Açıklama:
Davranışsal yönetim teorisi kütüphane işletmelerinde 1930 yıllarda ele alınmaya başlamıştır.
Soru 17
Yöneticilerin uygulayacakları tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yönetim Süreci Yaklaşımı
B
Durumsallık Yaklaşımı
C
Bürokrasi Yaklaşımı
D
Sistem Yaklaşımı
E
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımında özellikle yöneticilerin uygulayacakları tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi önemlidir.
Soru 18
Nihai amaca ulaşmada atılan ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütleme
B
Denetim
C
Koordinasyon
D
Yöneltme
E
Planlama
Açıklama:
Planlama, nihai amaca ulaşmada atılan ilk adımdır.
Soru 19
Yönetim işlevlerinin ve işletme faaliyetlerinin planlamadan sonra gelen aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütleme
B
Yöneltme
C
Koordinasyon
D
Denetim
E
Yürütme
Açıklama:
Yönetim işlevlerinin ve işletme faaliyetlerinin planlamadan sonra gelen aşaması örgütlemedir.
Soru 20
Örgüt personeline, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaçlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Koordinasyon
C
Örgütleme
D
Yöneltme
E
Organizasyon
Açıklama:
Örgütlerde yöneltme işlevi bu aşamada başlamakta ve örgüt personeline, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaçlamaktadır.
Soru 21
- İnsanlarla birlikte iş yapabilen
- Teknolojik gelişmeleri yöneten
- İnsanları doğru yönlendiren
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-III
E
Yalnız I
Açıklama:
“Yönetim nedir?” sorusu günümüzde hâlen cevap arayan ve farklı disiplinlerde kendilerine özgü yorumlar katılabilen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. İster rahat bir örgütsel alanda isterse kaos alanında yer alsın işletmelerin ortak yönetsel değerler kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bilimsel dayanaklar kapsamında ya da bireylerin deneyimlerine dayanan düşünce ve metaforlarla ele alınan yönetim faaliyeti, nihayetinde insanlarla birlikte iş yapabilme ve insanları doğru yönlendirebilme sanatı olarak ifade edilmektedir.
Soru 22
- Bilimsel yönetim yaklaşımı
- Yönetim süreci yaklaşımı
- Sistem yaklaşımı
- Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Bilimsel yönetim yaklaşımı ve Yönetim süreci yaklaşımı Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi başlığı altında bulunan yaklaşımlardır. Sistem yaklaşımı ve Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı ise Modern Organizasyon Teorisi başlığı altındadır.
Soru 23
- İnsan davranışı
- Kişilerarası ilişkiler
- Ticari faaliyetler
- Güvenlik faaliyetleri
- Grup davranışları
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-V
C
I-II-V
D
III-IV-V
E
I-III-IV
Açıklama:
İnsan davranışı, kişilerarası ilişkiler ve grup davranışları Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi’nin ele aldığı konulardandır. Diğer konular ise Grupların oluşturulması, informal organizasyon, algı ve tutumlar, iletişim, motivasyon, önderlik, organizasyonlarda değişim ve gelişmedir. Ticari faaliyetler ve güvenlik faaliyetleri Yönetim Süreci yaklaşımında gerçekleşen faaliyetlerdir. Diğer faaliyetler ise, teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri), finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma), muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması), yönetim faaliyetleridir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Durumsallık yaklaşımının özelliğidir?
Seçenekler
A
Ayrıntılı bir teori değildir, organizasyon yapılarındaki işlerin ve standartların düzenlenmesi gibi mikro değişkenler etrafında şekillenmiştir.
B
Sadece organizasyon konuları ile değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışmıştır.
C
Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı; böylece her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilecektir.
D
Yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
E
Yöneticilerin uygulayacakları tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi önemlidir.
Açıklama:
Durumsallık yaklaşımında özellikle yöneticilerin uygulayacakları tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi önemlidir. Anlaşılması gereken; her zaman ve her koşulda organizasyon yapılarının farklı olabileceğidir. Bilimsel yönetim yaklaşımı ayrıntılı bir teori değil, organizasyon yapılarındaki işlerin ve standartların düzenlenmesi gibi mikro değişkenler etrafında şekillenmiştir. Yönetim süreci yaklaşımı sadece organizasyon konuları ile değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışmıştır. Bürokrasi yaklaşımın özelliği açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı olması; böylece de her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilmesidir. Sistem yaklaşımın amacı, yönetim olayının ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yönetim faaliyetleri özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amaca yönelik olması
B
Bilimsel araştırmalar yapması
C
Grup etkinliklerini içermesi
D
Beşeri olması
E
İşbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması
Açıklama:
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir.
Soru 26
Ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek verimi elde etmek istemesi bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Amaca dönük bir faaliyet olması
B
İş bölümü ve uzmanlaşma faaliyeti olması
C
Koordinasyon faaliyeti olması
D
Rasyonel bir faaliyet olması
E
Karar alma süreci olması
Açıklama:
Yönetim ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek çıktıyı verimi elde etmek ister. Diğer bir deyişle işletme yapısında yer alan bütün sermaye türlerinin (maddi varlıklar, nakitler, beşeri sermaye vb.) akla ve mantığa yatkın bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Yönetim teorilerindeki ilkelerin, düşüncelerin ve insan gücünün akıllıca kullanılması sayesinde işletme yapıları rasyonelliğe ulaşabilmektedir.
Soru 27
Yönetim istenilen amaçlara ulaşabilmek ve kısa ya da uzun dönemli uygulamaları hayata geçirebilmek için aşağıdakilerden hangisini yapmak durumundadır?
Seçenekler
A
Karar almak
B
Rasyonel olmak
C
Koordine olmak
D
İş bölümü yapmak
E
Sorumluluk vermek
Açıklama:
Yönetim istenilen amaçlara ulaşabilmek ve kısa ya da uzun dönemli uygulamaları hayata geçirebilmek için bir dizi karar aşamaları ve bunların sonuçlarından oluşmaktadır. İşletme içi faaliyetler ve makro düzeyde alınacak stratejik ve politik kararlar için yönetimin aktif çalışan bir karar mekanizması oluşturması, analiz ve yorumlama yeteneğini güçlendirmesi gerekmektedir.
Soru 28
Cumhuriyetin kuruluşundan 1983 yılına kadar olan dönemde yayınlanmış bazı meslek kitaplarında aşağıdakilerden hangisine rastlanılmamaktadır?
Seçenekler
A
Personel
B
Bütçe
C
İşletme
D
Kullanıcı
E
Derme
Açıklama:
Cumhuriyetin kuruluşundan 1983 yılına kadar olan dönemde yayınlanmış bazı meslek kitapları ile Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni (1952) incelendiğinde, kütüphane işletmeciliğinin sorunlarının temelde; personel, bütçe, derme, bina ve kullanıcı olmak üzere beş başlık altında ele alındığı görülmektedir. Ancak kütüphane işletmesi kavramının tartışılması ve kütüphane / bilgi ve belge merkezlerinin işletme özelliklerinin açıklanması konusunda herhangi bir çalışmaya rastlanılmamaktadır.
Soru 29
- Denetim
- Örgütleme
- Yöneltme
- Planlama
Seçenekler
A
III-I-II-IV
B
II-IV-III-I
C
I-III-II-IV
D
IV-III-I-II
E
IV-II-III-I
Açıklama:
Planlama yönetim sürecinin başlangıç aşamasını oluşturmaktadır. Yönetim işlevlerinin ve işletme faaliyetlerinin planlamadan sonra gelen aşaması örgütlemedir. Yöneltme süreci iş görenlere planlar ve örgütleme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilebilir. Yönetim işlevlerinin sonuncusu olan denetim yani kontrol işlevinin gerekliliği, örgütün belirlenen amaçlara ulaşmak için oluşturulan bir yapı olmasından kaynaklanmaktadır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir konu ile ilgili olarak; ne, ne zaman, nasıl, nerede, kim tarafından, neden, hangi maliyetle ve hangi sürede sorularına cevap vermeye çalışan yönetim işlev aşamalarından biridir?
Seçenekler
A
Denetim
B
Örgütleme
C
Yöneltme
D
Planlama
E
Değerlendirme
Açıklama:
Planlama herhangi bir konu ile ilgili olarak; ne, ne zaman, nasıl, nerede, kim tarafından, neden, hangi maliyetle ve hangi sürede sorularına cevap vermeye çalışmayı ifade etmektedir. Planlama sürecine yakından bakıldığında, sürecin sadece belirli teknik ve metotları kullanmaktan çok farklı bir anlamı olduğu, bir nevi düşünce ve yaşam tarzı olduğu görülmektedir. Bunun sebebi ise planlamanın geleceğe bakmakla aynı düşünceyi ifade ettiğidir.
Soru 31
Klasik organizasyon teorileri başlığı altında üç yaklaşım bulunmaktadır: •Bilimsel yönetim yaklaşımı -Frederick Taylor •Yönetim süreci yaklaşımı - Henri Fayol •Bürokrasi yaklaşımı - Max Weber. 1900’lü yılların başında Frederick Taylor tarafından ele alınan bu yaklaşım uzunca bir süre işletmeler tarafından benimsenmiş ve kullanılmıştır. “Bethlehem Steel Company” de yaptığı deneyler sonucunda geliştirilen bu yaklaşımın ana ilkeleri ve organizasyonlara aktarılması Koçel tarafından aşağıdaki gibi ifade edilmiştir. Aşağıdaki bu ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişisellik değil yardımlaşma
B
Düşük verim değil maksimum çıktı
C
Ahenk ve koordinasyon değil başıbozukluk
D
Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni
E
Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim
Açıklama:
•Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni •Başıbozukluk değil ahenk ve koordinasyon •Kişisellik değil yardımlaşma •Düşük verim değil maksimum çıktı •Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim •Her iş, işi oluşturan görevlere ayrılmalı •Bu görevlerin her biri bilimsel açıdan ayrıntılı olarak incelenmeli •Bu inceleme yapılırken görevlerin nasıl daha etkin yapılabileceği, araç ve gereçlerin nasıl kullanılacağı ve görevi yapanın nasıl davranması gerektiğinin araştırılması •Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması •Standartları belli olan işleri yapabilecek fiziki ve zihni kabiliyeti yeterli olan kişilerin seçilmesi •Kişilerin uygun bir biçimde eğitilerek işi öngörülen şekilde yapabilecek hâle getirilmesi •Teşvik edici ücret sisteminin geliştirilmesi ve işgörenlerin çalışmalarının finansal olarak desteklenmesi •Yönetimin bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemesi ve aksaklıkların bilimsel olarak incelenmesi.
Soru 32
Sistem yaklaşımı 1900’lü yılların başında bir biyolog tarafından ortaya konulan Genel Sistem Teorisi ile bağdaşmaktadır.Bu biyolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Henry Fayol
C
Fritz J Roethlisberger
D
Ludvig Von Bertalanffy
E
Frederick Winslow Taylor
Açıklama:
Sistem yaklaşımı 1900’lü yılların başında biyolog Ludvig Von Bertalanffy tarafından ortaya konulan Genel Sistem Teorisi ile bağdaşmaktadır. Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yönetim teorisinin ortaya çıkan özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
İnsan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur
B
Kapalı sistem anlayışı ile organizasyonları ele almıştır
C
Rasyonellik ve mekanik süreçler hareket noktaları olmuştur
D
İşletme yapılarındaki etkinlik insan davranışlarının bir sonucu olarak ortaya çıkar
E
Dış çevre şartlarına ve organizasyonların değişen şartlara nasıl uyabilecekleri üzerinde durmamıştır
Açıklama:
Klasik Teori: • Klasik teori organizasyonlarda insan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur. İnsan unsuru daima ikinci planda ele alınmıştır. Maddi faktörler düzenlendikten sonra insanın öngörülen doğrultu ve şekilde davranacağı ya da davranması gerektiği varsayılmıştır. Bu yönü ile klasik teori mekanik organizasyon yapıları olarak adlandırılan yapıları önermiştir. • Rasyonellik ve mekanik süreçler klasik teorinin hareket noktaları olmuştur. Makine - insan ilişkilerinde rasyonellik, işlerin dizayn ve birleştirilmesinde rasyonellik, ilkelerin amaçladığı rasyonellik ana hareket noktalarıdır. Mekanik rasyonelliği bozacak insan unsuruna ilişkin faktörler modele dahil edilerek ayrıntılı olarak incelenmemiştir. Ekonomik rasyonellik anlayışının organizasyona uygulanmasını ifade eden bu yaklaşım insanı kendine söyleneni yapan, rasyonel olduğuna inanılan sisteme uyan, pasif bir unsur olarak varsaymıştır. •Klasik teori, esas itibariyle kapalı sistem anlayışı ile organizasyonları ele almıştır. Bunun sonucu olarak da bütün yaklaşımlar organizasyon içi dahili etkinliğin nasıl sağlanabileceği üzerinde durmuş, bunu sağlamak için uyulması gereken ilkeleri evrensel kabul etmiş; fakat dış çevre şartlarına ve organizasyonların değişen şartlara nasıl uyabilecekleri üzerinde durmamıştır. Neo-klasik Teori: Neo-klasik yönetim teorisinin ortaya çıkan en önemli özelliği, klasik yönetim teorisinin düşünceleri üzerinde eksik olan yönü tamamlamak konusundadır. Klasik yönetim teorisinin insan unsurunu dolduran neo-klasik yönetim teorisi, insan faktörünün çalışma yaşamındaki psikoloji, sosyolojik ve vicdani yönü ile de ilgilenmektedir. İşletme yapılarındaki etkinliğin insan davranışlarının bir sonucu olarak ortaya çıktığı bu teori kapsamında ele alınmıştır.
Soru 34
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan Hawthorne Araştırmaları olmuştur. Bu araştırmalara aşağıdakilerden hangisi katılmıştır?
Seçenekler
A
Elton Mayo
B
Max Weber
C
Henry Fayol
D
Ludvig Von Bertalanffy
E
Frederick Winslow Taylor
Açıklama:
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan Hawthorne Araştırmaları olmuştur. Roethlisberger ve Mayo tarafından yapılan araştırmada çalışanların verimliliğini esas olarak fiziksel faktörlerin değil; motivasyon, insan ilişkileri gibi faktörleri içerden sosyal faktörlerin arttırdığını ortaya koymuştur.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Durumsallık Yaklaşımı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Belirli parçaların kendi ve çevresinin yararlarını gözeterek oluşan bir bütün olarak ifade edilebilir
B
Olayların tek bir olgu yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerdir
C
Organizmalar gibi organizasyonların da kendi içlerinde belirli işlevlere sahip oldukları alt sis temleri vardır
D
Literatüre bakıldığında organizma-organizasyon metaforu kapsamında daha anlaşılır bir biçimde ifade edilmektedir
E
Her zaman ve her koşulda en iyi organizasyon yapılarının olamayacağı, organizasyonların çeşitli içsel ve dışsal faktörlere göre şekilleneceği düşüncesi ağırlık kazanmıştır
Açıklama:
Sistem yaklaşımı 1900’lü yılların başında biyolog Ludvig Von Bertalanffy tarafından ortaya konulan Genel Sistem Teorisi ile bağdaşmaktadır. Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır. “Böyle bir yaklaşımın amacı, yönetim olayının ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir (Koçel, 2005).” Sistem kavramı, belirli parçaların kendi ve çevresinin yararlarını gözeterek oluşan bir bütün olarak ifade edilebilir. Sistem yaklaşımı literatüre bakıldığında organizma-organizasyon metaforu kapsamında daha anlaşılır bir biçimde ifade edilmektedir. İnsan vücudu dolaşım sistemi, sinir sistemi, sindirim sistemi vb. çeşitli alt sistemlerden oluşmaktadır. Bu alt sistemler kendi içerisinde belirli işlevlere sahiptirler ve bu işlevlerin doğru bir biçimde yapılması gerekmektedir. Bu alt sistemler kendi içlerinde olduğu kadar birbirleri ile de etkileşimli bir biçimde çalışmak durumundadır ki organizmanın esas işlevi olan hayati faaliyetler düzgün bir biçimde işleyebilsin. Organizmalar gibi organizasyonların da kendi içlerinde belirli işlevlere sahip oldukları üretim sistemi, muhasebe sistemi, insan kaynakları sistemi gibi alt sis temleri vardır. Durumsallık Yaklaşımı: İkinci Dünya Savaşından sonra organizasyon yapılarındaki değişim ve gelişmelere bağlı olarak dönemin mevcut teorilerine farklı bakış açıları ile bakılmaya başlanmıştır. Organizasyon yapılarının en iyileştirilmesi ve organizasyon ilkelerinin oluşturulmasının yanında özellikle her zaman ve her koşulda en iyi organizasyon yapılarının olamayacağı, organizasyonların çeşitli içsel ve dışsal faktörlere göre şekilleneceği düşüncesi ağırlık kazanmaya başlamıştır. Literatürde de sıkça vurgulanan organizasyonların yapıları ve örgütsel davranış ilişkileri aynı zamanda işletmelerin büyüklükleri, etkileşimde bulundukları çevre koşulları ve özellikle faaliyet alanlarındaki teknoloji düzeyleri gibi etmenlerle birlikte koşullara bağlı bir biçimde ele alınmaya başlanmıştır.
Soru 36
“Bilgi ve belge merkezleri gibi hizmet alanında yer alan yapılarda çalışanların her an istek sahiplerinin ihtiyaçlarını doğrudan karşılaması, çalışanlara verilecek olan değerin üst noktalarda olmasını gerektirmektedir.” açıklaması bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Beşeri olması
B
Grup etkinliklerini içermesi
C
Eşgüdüm içinde bulunulması
D
Yetki-sorumluluk üzerine kurulması
E
İşbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması
Açıklama:
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir. Yönetimin İnsanlara Yönelik Bir Faaliyet Olması: Yönetim, günümüz yapılarında insanların psikolojik ve sosyolojik motivasyon etkenlerini dikkate alarak faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Bilgi ve belge merkezleri gibi hizmet alanında yer alan yapılarda çalışanların her an istek sahiplerinin ihtiyaçlarını doğrudan karşılaması, çalışanlara verilecek olan değerin üst noktalarda olmasını gerektirmektedir. İnsan ilişkileri karmaşık bir yapıda ilerlediğinden dolayı yönetim, çalışanlarını motive etmeli ve karşılaşılacak problemler üzerinde önceden eğitim verilmelidir.
Soru 37
“Beşeri ilişkileri zayıf olan bir çalışanın kullanıcılarla devamlı iletişim hâlinde olması gereken bir iş içerisinde yer alması problemlere yol açabilir.” şeklindeki bir ifade bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Grup etkinliklerini içermesi
B
Eşgüdüm içinde bulunulması
C
Yetki-sorumluluk üzerine kurulması
D
İşbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması
E
Yönetimin Amaca Dönük Bir Faaliyet Olması
Açıklama:
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir. Yönetimin İşbölümü ve Uzmanlaşma Faaliyeti Olması: Yönetim kapsamında ele alınan faaliyetler çalışanlara göre iş bölümlerine ayrılmalı ve iş tanımlarında uzmanlaşmaya önem verilmelidir. Bilgi ve belge merkezleri gibi hizmet alanında faaliyet gösteren yapılarda uzmanlaşmaya göre sınıflandırma büyük önem taşımaktadır. Beşeri ilişkileri zayıf olan bir çalışanın kullanıcılarla devamlı iletişim hâlinde olması gereken bir iş içerisinde yer alması problemlere yol açabilir. Bu çalışana beşeri ilişkiler kapsamında eğitim verilmeli, eğitim süreci devam ederken daha farklı bir görev tanımı ile desteklenmelidir.
Soru 38
Türkiye’de kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin birer işletme olarak ele alınıp incelenmesi hangi yıllardan sonra gerçekleştirilen bir durumdur?
Seçenekler
A
1940
B
1950
C
1960
D
1970
E
1980
Açıklama:
Kurulgan’ın (2005) San’dan (1983) aktardığına göre; “Türkiye’de kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin birer işletme olarak ele alınıp incelenmesi 1970’lerden sonra gerçekleştirilen bir durumdur. Yazara göre; Cumhuriyetin kuruluşundan 1983 yılına kadar olan dönemde yayınlanmış bazı meslek kitapları ile Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni (1952) incelendiğinde, kütüphane işletmeciliğinin sorunlarının temelde; personel, bütçe, derme, bina ve kullanıcı olmak üzere beş başlık altında ele alındığı görülmektedir.
Soru 39
Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni yayın hayatına ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
1944
B
1949
C
1952
D
1955
E
1959
Açıklama:
Kurulgan’ın (2005) San’dan (1983) aktardığına göre; “Türkiye’de kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin birer işletme olarak ele alınıp incelenmesi 1970’lerden sonra gerçekleştirilen bir durumdur. Yazara göre; Cumhuriyetin kuruluşundan 1983 yılına kadar olan dönemde yayınlanmış bazı meslek kitapları ile Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni (1952) incelendiğinde, kütüphane işletmeciliğinin sorunlarının temelde; personel, bütçe, derme, bina ve kullanıcı olmak üzere beş başlık altında ele alındığı görülmektedir.
Soru 40
“Bürokratik yapılarda örgütlenmenin sorumluluk makamının bilinmesi, iletişimin yönlendirilmesi, yapısal sınırlılıkların belirlenmesi ve koordinasyonun sağlanması açısından önemli yararların bulunduğunu ifade eden” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Henry Fayol
C
F.M. Crunden
D
Gertrude Drury
E
Mary Lee Bundy
Açıklama:
Kurulgan’ın (2005) aktardığına göre Bundy (1966); “bürokratik yapılarda örgütlenmenin sorumluluk makamının bilinmesi, iletişimin yönlendirilmesi, yapısal sınırlılıkların belirlenmesi ve koordinasyonun sağlanması açısından önemli yararların bulunduğunu ifade etmektedir.” Yazar bunun yanında; “bürokraside yaşanabilecek olan terfilerin subjektif ölçütlere göre yapılabileceği, yönetici istekleri doğrultusunda hareket etmenin her zaman örgütsel amaçlarla örtüşemeyeceği, profesyonellerin kendi makam ya da statülerini koruma eğiliminde olduklarından dolayı herhangi bir değişiklik önerisi karşısında, öncelikle bu durumun kendi statülerini nasıl etkileyeceğini araştırıp ona göre bir tutum alabilecekleri ve bundan dolayı da geleneklere bağlı kalarak yeniliklere direnç gösterebilecekleri gibi sorunları da sıralamaktadır.”
Soru 41
" ........... birçok değişkeni içinde barındıran, çok farklı koşullarda iş görebilme yeteneğinin insanlar ile birlikte sergilendiği bir alandır."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?
Seçenekler
A
Faaliyet
B
Yönetim
C
Psikoterapi
D
Analiz
E
Tasarım
Açıklama:
" ........... birçok değişkeni içinde barındıran, çok farklı koşullarda iş görebilme yeteneğinin insanlar ile birlikte sergilendiği bir alandır."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?
Soru 42
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı yönetim faaliyetleri teorilerinden hangisinin alt yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Klasik Yönetim Teorisi
B
Klasik Organizasyon Teorisi
C
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
D
Modern Organizasyon Teorisi
E
Çağdaş Yaklaşımlar
Açıklama:
• Modern Organizasyon Teorisi
• Sistem yaklaşımı
• Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
• Sistem yaklaşımı
• Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
Soru 43
Bürokrasi yaklaşımı yönetim faaliyetleri teorilerinden hangisinin alt yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim Teorisi
C
Davranışsal (Neo-Klasik) Organizasyon Teorisi
D
Modern Organizasyon Teorisi
E
Çağdaş yaklaşımlar
Açıklama:
• Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
Soru 44
"Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği"
Yukarıda yer alan ifade aşağıdaki yönetim faaliyetleri teorilerinden hangisinin ana fikirlerinden biridir?
Yukarıda yer alan ifade aşağıdaki yönetim faaliyetleri teorilerinden hangisinin ana fikirlerinden biridir?
Seçenekler
A
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
C
Modern Organizasyon Teorisi
D
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
E
Sistem Yaklaşımı
Açıklama:
Klasik teori iki ana fikir etrafında yer almaktadır: (1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve (2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır.
Soru 45
Aşağıdaki isimlerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımını 1900’lü yılların başında ele almış ve bu yaklaşım uzunca bir süre işletmeler tarafından benimsenmiş ve kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Max Weber
C
Henri Fayol
D
Frederick Taylor
E
Ludvig Von Bertalanffy
Açıklama:
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 1900’lü yılların başında Frederick Taylor tarafından ele alınan bu yaklaşım uzunca bir süre işletmeler tarafından benimsenmiş ve kullanılmıştır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yönetim faaliyetlerinin önemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amaca yönelik olması,
B
Grup etkinliklerini içermesi,
C
Beşeri olması,
D
İşbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması,
E
Tek tek ele alınarak bağlantısız olması,
Açıklama:
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir.
Soru 47
"Yönetim ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek çıktıyı verimi elde etmek ister."
Yukarıdaki ifade aşağıda yer alan yönetim süreci özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
Yukarıdaki ifade aşağıda yer alan yönetim süreci özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
Seçenekler
A
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
B
Yönetimin İnsanlara Yönelik Bir Faaliyet Olması
C
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması
D
Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
E
Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
Açıklama:
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması: Yönetim ellerindeki sınırlı kaynaklarla en yüksek çıktıyı verimi elde etmek ister. Diğer bir deyişle işletme yapısında yer alan bütün sermaye türlerinin (maddi varlıklar, nakitler, beşeri sermaye vb.) akla ve mantığa yatkın bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Soru 48
Kipp’in aşağıdaki yıllardan hangisinde yaptığı çalışmalarda yapmış olduğu çalışmada ise bilimsel yönetim yaklaşımlarının kütüphanelere uygulanması konusunda araştırma yapan bilim insanlarının çalışmalarını incelemiş ve bilimsel yönetim yaklaşımlarının kütüphanelere uygulanması konusunda çeşitli öngörülerde bulunmuştur?
Seçenekler
A
1934
B
1940
C
1947
D
1954
E
1965
Açıklama:
Kipp’in 1954 yılında yapmış olduğu çalışmada ise bilimsel yönetim yaklaşımlarının kütüphanelere uygulanması konusunda araştırma yapan bilim insanlarının çalışmalarını incelemiş ve bilimsel yönetim yaklaşımlarının kütüphanelere uygulanması konusunda çeşitli öngörülerde bulunmuştur.
Soru 49
Davranışsal yönetim teorisi kütüphane işletmelerinde hangi yıllarda ele alınmaya başlamıştır
Seçenekler
A
1920
B
1930
C
1940
D
1950
E
1960
Açıklama:
Davranışsal yönetim teorisi kütüphane işletmelerinde 1930 yıllarda ele alınmaya başlamıştır. Kütüphane içinde çalışan davranışlarının incelenmesi ve çalışanların işletme içi faaliyetlerinin ele alınarak demokratikleşme süreçleri üzerinde durulmuştur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan araştırmalar olmuştur?
Seçenekler
A
Hawthorne Araştırmaları
B
Bertalanffy Araştırmaları
C
Fayol Araştırmaları
D
Weber Araştırmaları
E
Taylor Araştırmaları
Açıklama:
Neo-klasik yaklaşımın gelişmesini sağlayan Hawthorne Araştırmaları olmuştur.
Soru 51
I. Bir çok değişkeni içinde barındıran bir alandır.
II. İnsanlığın var oluşundan beri adı geçen kavramlardan biridir.
III. En kabul gören tanımı, başkalarıyla iş görebilmektir.
Yönetim ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. İnsanlığın var oluşundan beri adı geçen kavramlardan biridir.
III. En kabul gören tanımı, başkalarıyla iş görebilmektir.
Yönetim ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yönetim ile ilgili ifadelerin hepsi doğrudur.
Soru 52
Bir işletmenin, bir kurumun belli bir alandaki eylemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etkinlik
B
Senyoraj
C
Optimizasyon
D
Tevzin
E
Bilişim
Açıklama:
Bir işletmenin, bir kurumun belli bir alandaki eylemine etkinlik adı verilir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın ana ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması
B
Kişiselliğin ön planda olması
C
Teşvik edici bir ücret sisteminin geliştirilmesi
D
Kişilerin uygun bir biçimde eğitilerek işi öngörülen şekilde yapabilecek hale getirilmesi
E
Standartları belli olan işleri yapabilecek fiziki ve zihni kabiliyeti yeterli olan kişilerin seçilmesi
Açıklama:
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı, kişiselliği değil yardımlaşmayı öngörmektedir.
Soru 54
Yönetim Süreci Yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas alır.
B
Henry Fayol'un öncülüğünü üstlendiği bir yaklaşımdır.
C
Yalnız mikro değişkenleri inceleyen bir bakış açısına sahiptir.
D
Özellikle örgütsel tasarım ve yönetim ilkeleri araştırılmış ve uylamaya çalışılmıştır.
E
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'ndan çok daha geniş ve kapsamlı bir yaklaşımdır.
Açıklama:
Yönetim Süreci Yaklaşımı yalnız mikro değişkenleri inceleyen bir bakış açısına sahip değildir, işletmenin tamamını ele alarak incelemektedir.
Soru 55
Bürokrasi Yaklaşımı aşağıdakilerin hangisi tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Ricardo
B
Vernon
C
Linder
D
Weber
E
Posner
Açıklama:
Bürokrasi Yaklaşımı Weber tarafından geliştirilmiştir.
Soru 56
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi gerektiğini ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistem Yaklaşımı
B
Bürokrasi Yaklaşımı
C
Parasalcı Yaklaşım
D
Dinamik Yaklaşım
E
Optimizasyon Yaklaşımı
Açıklama:
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesi Sistem Yaklaşımı'nı oluşturmaktadır.
Soru 57
İşletme yapısında yer alan bütün sermaye türlerinin akla ve mantığa yatkın bir biçimde değerlendirilmesi gerekliliği, bilgi ve belge merkezleri kapsamında yönetim sürecinin hangi özelliğini ifade eder?
Seçenekler
A
İş bölümü ve uzmanlaşma faaliyeti olması
B
Rasyonel bir faaliyet olması
C
İnsanlara yönelik bir faaliyet olması
D
Bir grup faaliyeti olması
E
Koordinasyon faaliyeti olması
Açıklama:
İşletme yapısında yer bütün sermaye türlerinin akla ve mantığa yatkın bir biçimde değerlendirilmesi gerekliliği, bilgi ve belge merkezleri kapsamında yönetim sürecinin rasyonel bir faaliyet olmasını ifade eder.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezlerinin yönetiminde sistem yaklaşımının uygulanmasının en önemli nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Dış ticaretin artması
B
Senyoraj oranının azalması
C
Teknolojik gelişmeler
D
İşgücü niteliği
E
Revalüasyon
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinin yönetiminde sistem yaklaşımının kullanılmasının en önemli nedeni teknolojik gelişmeler ve yönetim anlayışındaki değişim ve dönüşümdür.
Soru 59
I. Yalnız yönetim sürecinin en önemli başlangıç aşamasıdır.
II. Nihai amaca ulaşmada atılan ilk adımdır.
III. Planı ortaya çıkarmak için sarf edilen gayretleri ifade eder.
Planlama ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Nihai amaca ulaşmada atılan ilk adımdır.
III. Planı ortaya çıkarmak için sarf edilen gayretleri ifade eder.
Planlama ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Planlama yalnız üretim sürecinin değil, işletme faaliyetlerinin ve sosyal yaşamın en önemli başlangıç aşamasını oluşturmaktadır.
Soru 60
İş görenlere planlar ve örgütlenme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Denetim süreci
B
Örgütlenme
C
Optimizasyon
D
Uyumlaştırma süreci
E
Yöneltme süreci
Açıklama:
Yöneltme süreci, iş görenlere planlar ve örgütlenme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilebilir.
Soru 61
Seçeneklerden hangisi klasik organizasyon teorileri başlığı altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bürokrasi yaklaşımı
B
Sistem yaklaşımı
C
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
D
Çağdaş yaklaşımlar
E
Modern organizasyon teorisi
Açıklama:
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi:
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımın ana ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni
B
Başıbozukluk değil ahenk ve koordinasyon
C
Kişisellik
D
Düşük verim değil maksimum çıktı
E
Her iş, işi oluşturan görevlere ayrılmalı
Açıklama:
Kişisellik değil yardımlaşma olacak.
Soru 63
Seçeneklerden hangisi Henry Fayol' a göre işletmedeki faaliyetlerden birisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
B
Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı
C
İlke ve yöntemler
D
Teşvik edici ücret sisteminin geliştirilmesi ve işgörenlerin çalışmalarının finansal olarak desteklenmesi
E
Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması)
Açıklama:
Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler altı grupta toplanabilmektedir:
• Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri)
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması)
• Yönetim faaliyetleri.
• Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri)
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması)
• Yönetim faaliyetleri.
Soru 64
Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel yönetim yaklaşımı
B
Yönetim süreci yaklaşımı
C
Sistem yaklaşımı
D
Bürokrasi yaklaşımı
E
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
Açıklama:
1900’lü yılların başında Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir.
Soru 65
İşletme yapılarındaki etkinliğin insan davranışlarının bir sonucu olarak ortaya çıktığı teori hangisidir?
Seçenekler
A
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Modern Organizasyon Teorisi
C
Durumsallık (Koşul-Bağımlılık) Yaklaşımı
D
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
E
Çağdaş yaklaşımlar
Açıklama:
Neo-klasik yönetim teorisinin ortaya çıkan en önemli özelliği, klasik yönetim teorisinin düşünceleri üzerinde eksik olan yönü tamamlamak konusundadır. Klasik yönetim teorisinin insan unsurunu dolduran neo-klasik yönetim teorisi, insan faktörünün çalışma yaşamındaki psikoloji, sosyolojik ve vicdani yönü ile de ilgilenmektedir. İşletme yapılarındaki etkinliğin insan davranışlarının bir
sonucu olarak ortaya çıktığı bu teori kapsamında ele alınmıştır.
sonucu olarak ortaya çıktığı bu teori kapsamında ele alınmıştır.
Soru 66
Amacı, yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemek olan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel yönetim yaklaşımı
B
Yönetim süreci yaklaşımı
C
Bürokrasi yaklaşımı
D
Sistem yaklaşımı
E
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
Açıklama:
Sistem Yaklaşımı: amacı, yönetim olayının ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
Soru 67
Sosyal yaşamda manevi maliyet, işletme yaşamında da manevi ve maddi maliyet olarak görülen yönetsel ve stratejik işlev hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Denetim
D
Yöneltme
E
Etkinlik
Açıklama:
Planlama aşamasının sosyal yaşamda manevi maliyet, işletme yaşamında da manevi ve maddi maliyet olarak görülmesi sonucunda planlama hak ettiği değeri görmeyen bir aşama olarak ifade edilebilir.
Soru 68
Diğer yönetsel ve stratejik işlevlerin üzerinde bir işlev niteliğine sahip olan süreç hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Yöneltme
D
Denetim
E
Motivasyon
Açıklama:
Denetim işlevi, sadece örgütün amaçlarına ulaşıp ulaşılmadığının kontrolü olarak kalmamakta gerektiği zamanlarda düzeltici önlemlerin de alınmasını sağlamaktadır. Bu özelliğiyle denetim işlevi, diğer işlevlerin üzerinde bir işlev niteliğine sahiptir.
Soru 69
İşletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek yaklaşım teorisi hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel yönetim yaklaşımı
B
Yönetim süreci yaklaşımı
C
Bürokrasi yaklaşımı
D
Bilimsel yönetim yaklaşımı
E
Modern organizasyon teorisi
Açıklama:
Modern organizasyon teorisi, işletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşım sunmaktadır.
Soru 70
Seçeneklerden hangisi neo-klasik yönetim teorisinin ele aldığı konulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Grup davranışları
B
İnformal organizasyon
C
Algı ve tutumlar
D
Motivasyon
E
Üretim faaliyetleri
Açıklama:
Neo-klasik yönetim teorisinin ele aldığı
başlıca konular şunlardır:
• İnsan davranışı
• Kişilerarası (beşeri) ilişkiler
• Grupların oluşturulması
• Grup davranışları
• İnformal organizasyon
• Algı ve tutumlar
• İletişim
• Motivasyon
• Önderlik
• Organizasyonlarda değişim ve gelişme
başlıca konular şunlardır:
• İnsan davranışı
• Kişilerarası (beşeri) ilişkiler
• Grupların oluşturulması
• Grup davranışları
• İnformal organizasyon
• Algı ve tutumlar
• İletişim
• Motivasyon
• Önderlik
• Organizasyonlarda değişim ve gelişme
Soru 71
"Sistem yaklaşımı" hangi yönetim teorisi başlığının altında yer alır?
Seçenekler
A
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
C
Modern Organizasyon Teorisi
D
Çağdaş yaklaşımlar
E
Yönetim Süreci Yaklaşımı
Açıklama:
1-Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Bilimsel yönetim yaklaşımı • Yönetim süreci yaklaşımı • Bürokrasi yaklaşımı •
2-Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
3-Modern Organizasyon Teorisi
• Sistem yaklaşımı • Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
4-Çağdaş yaklaşımlar. Doğru cevap C.
• Bilimsel yönetim yaklaşımı • Yönetim süreci yaklaşımı • Bürokrasi yaklaşımı •
2-Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
3-Modern Organizasyon Teorisi
• Sistem yaklaşımı • Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
4-Çağdaş yaklaşımlar. Doğru cevap C.
Soru 72
"(1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve (2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır." ana fikirlerine sahip olan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik teori
B
Bilimsel yönetim yaklaşımı
C
Modern organizasyon teorisi
D
Davranışsal (Neo-Klasik) yönetim ve organizasyon teorisi
E
Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
Açıklama:
Klasik teori iki ana fikir etrafında yer almaktadır: (1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve (2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Taylor birinci fikir, Fayol ve Weber ise ikinci fikir üzerinde durmuşlardır. İki ayrı fikir ele alan üç yaklaşım olsa da bu yaklaşımların ortak fikir ve amaçlara sahip olduğu söylenebilir (Koçel, 2005). Doğru cevap A.
Soru 73
"Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim" yönetim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi yaklaşımı
B
Modern teori
C
Yönetim süreci yaklaşımı
D
Davranışsal yönetim teorisi
E
Bilimsel yönetim yaklaşımı
Açıklama:
• Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni • Başıbozukluk değil ahenk ve koordinasyon • Kişisellik değil yardımlaşma • Düşük verim değil maksimum çıktı • Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim • Her iş, işi oluşturan görevlere ayrılmalı • Bu görevlerin her biri bilimsel açıdan ayrıntılı olarak incelenmeli • Bu inceleme yapılırken görevlerin nasıl daha etkin yapılabileceği, araç ve gereçlerin nasıl kullanılacağı ve görevi yapanın nasıl davranması gerektiğinin araştırılması Görev ve işlerin zaman ve metot olarak standartlaştırılması • Standartları belli olan işleri yapabilecek fiziki ve zihni kabiliyeti yeterli olan kişilerin seçilmesi • Kişilerin uygun bir biçimde eğitilerek işi öngörülen şekilde yapabilecek hâle getirilmesi • Teşvik edici ücret sisteminin geliştirilmesi ve iş görenlerin çalışmalarının finansal olarak desteklenmesi • Yönetimin bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemesi ve aksaklıkların bilimsel olarak incelenmesi. Doğru cevap E.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Fayol’a göre işletmedeki faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Teknik faaliyetler
B
İletişim faaliyetleri
C
Güvenlik faaliyetleri
D
Yönetim faaliyetleri
E
Finansal faaliyetler
Açıklama:
Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler altı grupta toplanabilmektedir (Koçel, 2005): • Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri) • Ticari faaliyetler (alım, satım vb.) • Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma) • Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması) • Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması) • Yönetim faaliyetleri Doğru cevap B.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Çağdaş Yaklaşımlar
C
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
D
Modern Organizasyon Teorisi
E
Yönetim Süreci Yaklaşımı
Açıklama:
Modern organizasyon teorisi, işletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşım sunmaktadır. Doğru cevap D.
Soru 76
Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan "Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni " kaç yılında basılmıştır?
Seçenekler
A
1942
B
1952
C
1962
D
1972
E
1982
Açıklama:
Cumhuriyetin kuruluşundan 1983 yılına kadar olan dönemde yayınlanmış bazı meslek kitapları ile Türk kütüphaneciliğinin ilk dergisi olan Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni (1952) incelendiğinde, kütüphane işletmeciliğinin sorunlarının temelde; personel, bütçe, derme, bina ve kullanıcı olmak üzere beş başlık altında ele alındığı görülmektedir. Doğru cevap B.
Soru 77
Aşağıdakilerin hangisinde yönetsel işlevler sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
Örgütleme -yöneltme- planlama - denetim
B
Planlama - yöneltme -örgütleme - denetim
C
Planlama - örgütleme- yöneltme - denetim
D
Yöneltme - planlama - denetleme - örgütleme
E
Örgütleme - planlama- yöneltme - denetim
Açıklama:
Planlama - örgütleme- yöneltme - denetim Doğru cevap C.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi iş görenlere planlar ve örgütleme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilen yönetim işlevidir?
Seçenekler
A
Yöneltme
B
Kadrolama
C
Planlama
D
Denetim
E
Örgütleme
Açıklama:
Yöneltme süreci işgörenlere planlar ve örgütleme sonucunda verilen işlerin verimli bir biçimde yaptırılmak istenmesi olarak ifade edilebilir. Doğru cevap A.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi hangi işin kim tarafından, nasıl yapılması gerektiğini ve sürecin işlemesi için sahip olunacak yetki ve sorumlulukları belirlemekte olan yönetim işlevidir?
Seçenekler
A
Yöneltme
B
Planlama
C
Kadrolama
D
Denetim
E
Örgütleme
Açıklama:
Kısaca belirtmek gerekirse; plan ve stratejiler örgütte neyin ya da nelerin yapılması gerektiğini belirtirken örgütleme; hangi işin kim tarafından, nasıl yapılması gerektiğini ve sürecin işlemesi için sahip olunacak yetki ve sorumlulukları belirlemektedir (Kurulgan, 2005). Doğru cevap E.
Soru 80
Bireylerin düşünüş ve davranışlarını örgütün çıkarları doğrultusunda yönetmeyi amaç edinen yöneticilerin başarısı, ___________ işlevinin başarısı ile doğrudan ilişkilidir.
Verilen cümledeki boşluğu doğru olacak şekilde doldurunuz.
Verilen cümledeki boşluğu doğru olacak şekilde doldurunuz.
Seçenekler
A
Kadrolama
B
Planlama
C
Örgütleme
D
Yöneltme
E
Denetim
Açıklama:
Örgütlerde yöneltme işlevi bu aşamada başlamakta ve örgüt personeline, görevlerini en etkin ve verimli bir biçimde yaptırmayı amaçlamaktadır. Bu özelliği ile yöneltme işlevinin konusu insanlardır ve bireylerin düşünüş ve davranışlarını örgütün çıkarları doğrultusunda yönetmeyi amaç edinen yöneticilerin başarısı, yöneltme işlevinin başarısı ile doğrudan ilişkilidir. Doğru cevap D.
Soru 81
Bilimsel dayanaklar kapsamında ya da bireylerin deneyimlerine dayanan düşünce ve metaforlarla ele alınan yönetim faaliyeti, nihayetinde insanlarla birlikte iş yapabilme ve insanları doğru yönlendirebilme sanatı olarak ifade edilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Yönetim
B
Hiyararşi
C
İktidar
D
Örgüt
E
Bürokrasi
Açıklama:
Yönetim, birçok değişkeni içinde barındıran, çok farklı koşullarda iş görebilme yeteneğinin insanlar ile birlikte sergilendiği bir alandır. Literatürde
onlarca hatta yüzlerce tanımı bulunan yönetim kelimesinin en yalın ve kabul gören tanımı ise; “yönetim, başkaları ile iş görebilmektir.” biçiminde yer almaktadır.
Yönetim
“Yönetim nedir?” sorusu günümüzde hâlen cevap arayan ve farklı disiplinlerde kendilerine özgü yorumlar katılabilen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. İster rahat bir örgütsel alanda isterse kaos alanında yer alsın işletmelerin ortak yönetsel değerler kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bilimsel dayanaklar kapsamında ya da bireylerin deneyimlerine dayanan düşünce ve metaforlarla ele alınan yönetim faaliyeti, nihayetinde insanlarla birlikte iş yapabilme ve insanları doğru yönlendirebilme sanatı olarak ifade edilmektedir.
onlarca hatta yüzlerce tanımı bulunan yönetim kelimesinin en yalın ve kabul gören tanımı ise; “yönetim, başkaları ile iş görebilmektir.” biçiminde yer almaktadır.
Yönetim
“Yönetim nedir?” sorusu günümüzde hâlen cevap arayan ve farklı disiplinlerde kendilerine özgü yorumlar katılabilen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. İster rahat bir örgütsel alanda isterse kaos alanında yer alsın işletmelerin ortak yönetsel değerler kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bilimsel dayanaklar kapsamında ya da bireylerin deneyimlerine dayanan düşünce ve metaforlarla ele alınan yönetim faaliyeti, nihayetinde insanlarla birlikte iş yapabilme ve insanları doğru yönlendirebilme sanatı olarak ifade edilmektedir.
Soru 82
Yönetim faaliyetlerinin nasıl ele alınması gerektiği konusunda teoriler geliştirilmiş ve bu teoriler tarihsel olarak yönetimin geçmişini, gerekli duyulan geliştirmeler sonucunda, günümüze ulaştırmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu teorilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
C
Çağdaş olmayan yaklaşımlar.
D
Çağdaş yaklaşımlar.
E
Modern Organizasyon Teorisi
Açıklama:
Yönetim faaliyetlerinin nasıl ele alınması gerektiği konusunda teoriler geliştirilmiş ve bu teoriler tarihsel olarak yönetimin geçmişini, gerekli duyulan geliştirmeler sonucunda, günümüze ulaştırmıştır:
• Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
• Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Modern Organizasyon Teorisi
• Sistem yaklaşımı
• Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
• Çağdaş yaklaşımlar.
• Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Bilimsel yönetim yaklaşımı
• Yönetim süreci yaklaşımı
• Bürokrasi yaklaşımı
• Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
• Modern Organizasyon Teorisi
• Sistem yaklaşımı
• Durumsallık (koşul-bağımlılık) yaklaşımı
• Çağdaş yaklaşımlar.
Soru 83
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi Klasik organizasyon teorileri başlığı altında kaç yaklaşım bulunmaktadır? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
4
B
3
C
5
D
6
E
2
Açıklama:
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
Klasik organizasyon teorileri başlığı altında üç yaklaşım bulunmaktadır:
• Bilimsel yönetim yaklaşımı - Frederick Taylor
• Yönetim süreci yaklaşımı - Henri Fayol
• Bürokrasi yaklaşımı - Max Weber
Klasik teori iki ana fikir etrafında yer almaktadır:
(1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve
(2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Taylor birinci fikir, Fayol ve Weber ise ikinci fikir üzerinde durmuşlardır.
Klasik organizasyon teorileri başlığı altında üç yaklaşım bulunmaktadır:
• Bilimsel yönetim yaklaşımı - Frederick Taylor
• Yönetim süreci yaklaşımı - Henri Fayol
• Bürokrasi yaklaşımı - Max Weber
Klasik teori iki ana fikir etrafında yer almaktadır:
(1) Rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği ve
(2) formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Taylor birinci fikir, Fayol ve Weber ise ikinci fikir üzerinde durmuşlardır.
Soru 84
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yönetim süreci yaklaşımında, bilimsel yönetim yaklaşımının mikro değişkenleri inceleyen bakış açısına karşılık, işletmenin tamamı ele alınarak incelenmiştir.Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler kaç grupta toplanabilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
2
D
6
E
5
Açıklama:
Yönetim Süreci Yaklaşımı
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yönetim süreci yaklaşımında, bilimsel yönetim yaklaşımının mikro değişkenleri inceleyen bakış açısına karşılık, işletmenin tamamı ele alınarak incelenmiştir.
Özellikle örgütsel tasarım ve yönetim ilkelerinin araştırılmı ve uygulanmaya çalışılmıştır. Yönetim süreci yaklaşımı ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır. Dolayısıyla bu yaklaşım bilimsel yönetim yaklaşımının bir nevi devamı, onun tamamlayıcısı sayılabilir. Yönetim süreci yaklaşımı sadece organizasyon konuları ile değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışmıştır. Bu yönü ile bilimsel yönetim yaklaşımından çok daha geniş ve kapsamlı bir yaklaşımdır. Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler altı grupta toplanabilmektedir.
• Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri)
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması)
• Yönetim faaliyetleri.
Henri Fayol’un öncülüğünü üstlendiği yönetim süreci yaklaşımında, bilimsel yönetim yaklaşımının mikro değişkenleri inceleyen bakış açısına karşılık, işletmenin tamamı ele alınarak incelenmiştir.
Özellikle örgütsel tasarım ve yönetim ilkelerinin araştırılmı ve uygulanmaya çalışılmıştır. Yönetim süreci yaklaşımı ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır. Dolayısıyla bu yaklaşım bilimsel yönetim yaklaşımının bir nevi devamı, onun tamamlayıcısı sayılabilir. Yönetim süreci yaklaşımı sadece organizasyon konuları ile değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilgili ilkeler geliştirmeye çalışmıştır. Bu yönü ile bilimsel yönetim yaklaşımından çok daha geniş ve kapsamlı bir yaklaşımdır. Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler altı grupta toplanabilmektedir.
• Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri)
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin korunması)
• Yönetim faaliyetleri.
Soru 85
1900’lü yılların başında hangi bilim adamı tarafından tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Bürokrasi yaklaşımının mimarı olan bilim adamıdır?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Henri Fayol
C
Frederick Winslow Taylor
D
Roethlisberger
E
Mayo
Açıklama:
Bürokrasi yaklaşımının ilkeleri incelendiğinde diğer yaklaşımlarla olan benzerliği de ortaya çıkmaktadır. Barındırdığı ilkelerin izlenmesi sonucunda alt kademelerde çalışanların hareketlerinin üst yönetim tarafından rahatlıkla izlenmesi, bu çalışmaların kontrol edilmesi ve denetim mekanizmalarının çalıştırılarak gerektiğinde müdahale edilmesi sağlanacaktır.
Ancak bazı düşünürlere göre bürokratik yapının modern toplum yapısına uymadığı ve bu yaklaşımı benimseyen yapıların yavaş yavaş farklı bakış açılarına geçtiği de günümüzde savunulmaktadır.
Bürokrasi Yaklaşımı 1900’lü yılların başında Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir. Koçel’in (2015) de ifade ettiği gibi neden ve nasıl sorularına değinmeden mikro açıdan bir örgüt modeli olarak ifade edilen bürokratik yapının özellikleri şunlardır:
• Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
• Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı; böylece her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilecektir.
• İlke ve yöntemler; her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler geliştirilecektir.
Ancak bazı düşünürlere göre bürokratik yapının modern toplum yapısına uymadığı ve bu yaklaşımı benimseyen yapıların yavaş yavaş farklı bakış açılarına geçtiği de günümüzde savunulmaktadır.
Bürokrasi Yaklaşımı 1900’lü yılların başında Max Weber tarafından geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir etken olduğunu ifade etmektedir. Koçel’in (2015) de ifade ettiği gibi neden ve nasıl sorularına değinmeden mikro açıdan bir örgüt modeli olarak ifade edilen bürokratik yapının özellikleri şunlardır:
• Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
• Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı; böylece her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilecektir.
• İlke ve yöntemler; her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler geliştirilecektir.
Soru 86
İşletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşım sunmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Bürokrasi yaklaşımı
B
Bilimsel yönetim yaklaşımı
C
Modern Organizasyon Teorisi
D
Davranışsal yönetim teorisi
E
Yönetim süreci yaklaşımı
Açıklama:
Modern Organizasyon Teorisi
Modern organizasyon teorisi, işletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin
arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşım sunmaktadır.
Modern organizasyon teorisi, işletmelerin geçmişten günümüze kadar olan ihtiyaçlarını, günümüz koşullarında ele alan, etkinlik ve verimliliğin
arttırılması için çeşitli unsurların da ele alınması gerektiğini savunan esnek bir yaklaşım sunmaktadır.
Soru 87
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
B
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olmaması
C
Yönetimin Koordinasyon Faaliyeti Olması
D
Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
E
Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
Açıklama:
Bilgi ve Belge Merkezleri Açısından Yönetim Faaliyetlerinin Önemi
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir.
Yönetimin Amaca Dönük Bir Faaliyet Olması
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
Yönetimin İnsanlara Yönelik Bir Faaliyet Olması
Yönetimin İşbölümü ve Uzmanlaşma Faaliyeti Olması
Yönetimin Koordinasyon Faaliyeti Olması
Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması
Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
Yönetim faaliyetleri; amaca yönelik olması, grup etkinliklerini içermesi, beşeri olması, işbirliği ve uzmanlaşmaya yönelik olması, eşgüdüm içinde bulunulması ve yetki-sorumluluk üzerine kurulması bakımından her örgüt türünde yer alan önemli bir süreçtir.
Yönetimin Amaca Dönük Bir Faaliyet Olması
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
Yönetimin İnsanlara Yönelik Bir Faaliyet Olması
Yönetimin İşbölümü ve Uzmanlaşma Faaliyeti Olması
Yönetimin Koordinasyon Faaliyeti Olması
Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
Yönetimin Rasyonel Bir Faaliyet Olması
Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
Soru 88
Yönetim sürecinin belirli stratejik ve yönetsel işlevleri kaç bölümde incelenebilir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
3
B
2
C
6
D
4
E
5
Açıklama:
YÖNETSEL VE STRATEJİK İŞLEVLER
İster imalat isterse hizmet sektöründe yer alsın her işletmenin paylaştığı ortak amaçları vardır. Mevcut ürünlerin sayısını arttırmak, kaliteyi yükseltmek ve bunları yaparken de maliyetleri düşürmek ortak payda olarak ifade edilmektedir. Bu istenenlerin sonucunda ise işletme uzun dönemli bir yaşam eğrisi sürecek ve işletme kârlarını yukarıya doğru çıkartacaktır. Ancak bu istenilenlerin mantıklı bir biçimde yapılması gerekmektedir ve bunun için de yönetim sürecinin belirli stratejik ve yönetsel işlevler dahilinde ele alınması gerekmektedir.
Planlama
Örgütleme
Denetim
Yöneltme
İster imalat isterse hizmet sektöründe yer alsın her işletmenin paylaştığı ortak amaçları vardır. Mevcut ürünlerin sayısını arttırmak, kaliteyi yükseltmek ve bunları yaparken de maliyetleri düşürmek ortak payda olarak ifade edilmektedir. Bu istenenlerin sonucunda ise işletme uzun dönemli bir yaşam eğrisi sürecek ve işletme kârlarını yukarıya doğru çıkartacaktır. Ancak bu istenilenlerin mantıklı bir biçimde yapılması gerekmektedir ve bunun için de yönetim sürecinin belirli stratejik ve yönetsel işlevler dahilinde ele alınması gerekmektedir.
Planlama
Örgütleme
Denetim
Yöneltme
Soru 89
"Planlama sürecinde ortaya çıkan ve oluşturulan örgütsel aşamaların ve düzenlerin bölümlere ayrılması ve sorumlulukların ortaya konulması amaçlanmaktadır."
Verilen ifadede aşağıdakilerden hangisi tanımlanmaktadır?
Verilen ifadede aşağıdakilerden hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Denetim
C
Yöneltme
D
Uygulama
E
Örgütleme
Açıklama:
Kısaca belirtmek gerekirse; plan ve stratejiler örgütte neyin ya da nelerin yapılması gerektiğini belirtirken örgütleme; hangi işin kim tarafından, nasıl yapılması gerektiğini ve sürecin işlemesi için sahip olunacak yetki ve sorumlulukları belirlemektedir.
Örgütleme: Yönetim işlevlerinin ve işletme faaliyetlerinin planlamadan sonra gelen aşaması örgütlemedir. Örgütleme işlevinde, planlama sürecinde ortaya çıkan ve oluşturulan örgütsel aşamaların ve düzenlerin bölümlere ayrılması ve sorumlulukların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Örgütleme işlevi, örgüt çalışanları arasında bir köprü görevi üstlenerek işgörenlerin birlikte çalışmalarına olanak sağlamaktadır. Ayrıca yöneticinin görevini yerine getirebilmesi için kendisinin yapacağı işleri, kendisine yardımcı olacak kişileri, yetki ve sorumlulukları açık bir biçimde ortaya koymaktadır.
Örgütleme: Yönetim işlevlerinin ve işletme faaliyetlerinin planlamadan sonra gelen aşaması örgütlemedir. Örgütleme işlevinde, planlama sürecinde ortaya çıkan ve oluşturulan örgütsel aşamaların ve düzenlerin bölümlere ayrılması ve sorumlulukların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Örgütleme işlevi, örgüt çalışanları arasında bir köprü görevi üstlenerek işgörenlerin birlikte çalışmalarına olanak sağlamaktadır. Ayrıca yöneticinin görevini yerine getirebilmesi için kendisinin yapacağı işleri, kendisine yardımcı olacak kişileri, yetki ve sorumlulukları açık bir biçimde ortaya koymaktadır.
Soru 90
Kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin yönetimlerinin başarılı olabilmesi için öncelikle planların yapılması daha sonra planların uygulanması için örgütsel yapının oluşturulması ve yürütme sisteminin kurulması ve son olarak da bu işlevlerin ne ölçüde başarıldığının belirlenmesi, diğer bir ifade ile denetlenmesi gerekmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Yönlendirme
B
Planlama
C
Denetim
D
Yöneltme
E
Örgütleme
Açıklama:
Denetim
Yönetim işlevlerinin sonuncusu olan denetim yani kontrol işlevinin gerekliliği, örgütün belirlenen amaçlara ulaşmak için oluşturulan bir yapı olmasından kaynaklanmaktadır. Her işletme yapısı gibi kütüphaneler ve bilgi ve belge merkezleri de amaçlarına ulaşmak ve başarılı olmak istemektedir. Bunun temel koşulu ise iyi bir yönetim sistemine sahip olmaktan geçmektedir. Kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin yönetimlerinin başarılı olabilmesi için öncelikle planların yapılması daha sonra planların uygulanması için örgütsel yapının oluşturulması ve yürütme sisteminin kurulması, son olarak da bu işlevlerin ne ölçüde başarıldığının belirlenmesi, diğer bir ifade ile denetlenmesi gerekmektedir.
Denetim işlevi, sadece örgütün amaçlarına ulaşıp ulaşılmadığının kontrolü olarak kalmamakta gerektiği zamanlarda düzeltici önlemlerin de alınmasını sağlamaktadır.
Yönetim işlevlerinin sonuncusu olan denetim yani kontrol işlevinin gerekliliği, örgütün belirlenen amaçlara ulaşmak için oluşturulan bir yapı olmasından kaynaklanmaktadır. Her işletme yapısı gibi kütüphaneler ve bilgi ve belge merkezleri de amaçlarına ulaşmak ve başarılı olmak istemektedir. Bunun temel koşulu ise iyi bir yönetim sistemine sahip olmaktan geçmektedir. Kütüphane ve bilgi ve belge merkezlerinin yönetimlerinin başarılı olabilmesi için öncelikle planların yapılması daha sonra planların uygulanması için örgütsel yapının oluşturulması ve yürütme sisteminin kurulması, son olarak da bu işlevlerin ne ölçüde başarıldığının belirlenmesi, diğer bir ifade ile denetlenmesi gerekmektedir.
Denetim işlevi, sadece örgütün amaçlarına ulaşıp ulaşılmadığının kontrolü olarak kalmamakta gerektiği zamanlarda düzeltici önlemlerin de alınmasını sağlamaktadır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi yönetim faaliyetlerinin nasıl ele alınması gerektiği konusunda teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
C
Modern Organizasyon Teorisi
D
Çağdaş yaklaşımlar
E
Psikolojik Yaklaşım Teorisi
Açıklama:
Psikolojik yaklaşım teorisi adında bir yönetim teorisi yoktur.
Soru 92
- Bilimsel yönetim yaklaşımı - Frederick Taylor
- Yönetim süreci yaklaşımı - Max Weber
- Bürokrasi yaklaşımı - Henri Fayol
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Eşleştirmenin doğrusu şöyle olmalıdır:
Bilimsel yönetim yaklaşımı - Frederick Taylor
Yönetim süreci yaklaşımı - Henri Fayol
Bürokrasi yaklaşımı - Max Weber
Bilimsel yönetim yaklaşımı - Frederick Taylor
Yönetim süreci yaklaşımı - Henri Fayol
Bürokrasi yaklaşımı - Max Weber
Soru 93
Klasik teori ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Klasik teori organizasyonlarda insan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur.
B
Klasik teori mekanik organizasyon yapıları olarak adlandırılan yapıları önermiştir.
C
Klasik teoride en sık ve ayrıntılı biçimde işlenen konulardan biri de mekanik rasyonelliği bozacak insan unsuruna ilişkin faktörlerdir.
D
Makine - insan ilişkilerinde rasyonellik, işlerin dizayn ve birleştirilmesinde rasyonellik, ilkelerin amaçladığı rasyonellik ana hareket noktalarıdır.
E
Bütün yaklaşımlar organizasyon içi dahili etkinliğin nasıl sağlanabileceği üzerinde durmuş, bunu sağlamak için uyulması gereken ilkeleri evrensel kabul etmiş; fakat dış çevre şartlarına ve organizasyonların değişen şartlara nasıl uyabilecekleri üzerinde durmamıştır.
Açıklama:
Mekanik rasyonelliği bozacak insan unsuruna ilişkin faktörler modele
dahil edilerek ayrıntılı olarak incelenmemiştir
dahil edilerek ayrıntılı olarak incelenmemiştir
Soru 94
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın ana ilkeleri ve organizasyonlara aktarılması ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni
B
Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim
C
Görevlerin her biri bilimsel açıdan ayrıntılı olarak incelenmeli
D
Düşük verim ve minimum çıktı
E
Kişisellik değil yardımlaşma
Açıklama:
Düşük verim değil, maksimum çıktı
Soru 95
Fayol’a göre işletmedeki faaliyetler altı grupta toplanabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu altı grup içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Teknik faaliyetler
B
Ticari faaliyetler
C
Finansal faaliyetler
D
Muhasebe faaliyetleri
E
İşçi faaliyetleri
Açıklama:
Teknik faaliyetler (üretim faaliyetleri)
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin
korunması)
• Yönetim faaliyetleri
• Ticari faaliyetler (alım, satım vb.)
• Finansal faaliyetler (para bulma ve kullanma)
• Muhasebe faaliyetleri (kayıtların ve istatistiklerin tutulması, hazırlanması)
• Güvenlik faaliyetleri (işyeri ve işgörenlerin
korunması)
• Yönetim faaliyetleri
Soru 96
1900’lü yılların başında geliştirilen Bürokrasi Yaklaşımı'nı ileri süren kişi kimdir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Henri Fayol
C
Karl Marx
D
Frederick Taylor
E
Ludvig Von Bertalanffy
Açıklama:
1900’lü yılların başında Max Weber tarafından
geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir
etken olduğunu ifade etmektedir.
geliştirilen bürokrasi yaklaşımı, işletmelerin bürokratik bir yapı sergilemesinin etkinliği arttırıcı bir
etken olduğunu ifade etmektedir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yönetim teorisinin ele aldığı başlıca konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Grupların oluşturulması
B
İşletme ve çevre ilişkisi
C
Grup davranışları
D
İnformal organizasyon
E
Algı ve tutumlar
Açıklama:
• Neo-klasik yönetim teorisinin ele aldığı
başlıca konular şunlardır (Koçel, 2005):
• İnsan davranışı
• Kişilerarası (beşeri) ilişkiler
• Grupların oluşturulması
• Grup davranışları
• İnformal organizasyon
• Algı ve tutumlar
• İletişim
• Motivasyon
• Önderlik
• Organizasyonlarda değişim ve gelişme
başlıca konular şunlardır (Koçel, 2005):
• İnsan davranışı
• Kişilerarası (beşeri) ilişkiler
• Grupların oluşturulması
• Grup davranışları
• İnformal organizasyon
• Algı ve tutumlar
• İletişim
• Motivasyon
• Önderlik
• Organizasyonlarda değişim ve gelişme
Soru 98
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında incelenmesini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
B
Sistem Yaklaşımı
C
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
D
Bürokrasi Yaklaşımı
E
Klasik Teori
Açıklama:
Olayların tek bir olgu ile incelenmesi yerine, o
olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında
incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır.
“Böyle bir yaklaşımın amacı, yönetim olayının
ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu
ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini
araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
olguya bağlı olan diğer olgularla ve çevresiyle ilişkisini ele alan süreçlerin yönetim başlığı altında
incelenmesi sistem yaklaşımını oluşturmaktadır.
“Böyle bir yaklaşımın amacı, yönetim olayının
ve birimlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ve bu
ilişkilerin niteliğini incelemek, belirli bir birimdeki gelişmelerin diğer birimler üzerindeki etkilerini
araştırmak, kısaca; yönetim olaylarını başka olaylarla ve dış çevre şartları ile ilişkili olarak incelemektir.
Soru 99
"......., klasik ve neo-klasik teorilerin ilke temelleri üzerine kurulan yaklaşımlardan farklıdır. İlkeleri ve en iyi organizasyon yapısını esas alan klasik ve neo-klasik yaklaşımların evrensel ve öngörücü bir nitelik taşımalarına karşılık, bu yaklaşım yaklaşım durumlarla ve belli bir durumdaki koşulları açıklamakla ilgilidir ve öngörücü bir nitelik de taşımamaktadır."
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Durumsallık Yaklaşımı
B
Sistem Yaklaşımı
C
Modern Organizasyon Teorisi
D
Davranışsal (Neo-Klasik) Yönetim ve Organizasyon Teorisi
E
Klasik Yaklaşım
Açıklama:
Koçel’in (2015) aktardığı üzere, “durumsallık yaklaşımı, klasik ve neo-klasik teorilerin ilke temelleri
üzerine kurulan yaklaşımlardan farklıdır. İlkeleri ve en iyi organizasyon yapısını esas alan klasik ve neo-klasik yaklaşımların evrensel ve öngörücü bir
nitelik taşımalarına karşılık, durumsallık yaklaşımı durumlarla ve belli bir
durumdaki koşulları açıklamakla ilgilidir ve öngörücü bir nitelik de taşımamaktadır.” Durumsallık yaklaşımında özellikle yöneticilerin uygulayacakları
tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi önemlidir. Anlaşılması gereken; her zaman ve her koşulda organizasyon yapılarının farklı olabileceğidir.
üzerine kurulan yaklaşımlardan farklıdır. İlkeleri ve en iyi organizasyon yapısını esas alan klasik ve neo-klasik yaklaşımların evrensel ve öngörücü bir
nitelik taşımalarına karşılık, durumsallık yaklaşımı durumlarla ve belli bir
durumdaki koşulları açıklamakla ilgilidir ve öngörücü bir nitelik de taşımamaktadır.” Durumsallık yaklaşımında özellikle yöneticilerin uygulayacakları
tekniklerin, davranışların ve düşüncelerin koşullara göre farklılık gösterebilmesi önemlidir. Anlaşılması gereken; her zaman ve her koşulda organizasyon yapılarının farklı olabileceğidir.
Soru 100
"Yönetim faaliyeti ortak amaçlar doğrultusunda çalışanların uyumlu bir iletişim süreci ile birlikte hareket ettikleri bir faaliyettir. Bilgi ve belge merkezlerinde de diğer işletmelerde olduğu gibi çalışanlar birbirleri ve bölümleri ile birlikte hareket ederek istekleri gerçekleştirme çabası içerisindedir."
Yukarıda verilen cümle, bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özelliklerinden hangisinin açıklamasıdır?
Yukarıda verilen cümle, bilgi ve belge merkezleri bağlamında yönetim sürecinin özelliklerinden hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Yönetimin Amaca Dönük Bir Faaliyet Olması
B
Yönetimin Yetki ve Sorumluluk Faaliyeti Olması
C
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması
D
Yönetimin Karar Alma Süreci Olması
E
Yönetimin Koordinasyon Faaliyeti Olması
Açıklama:
Yönetimin Bir Grup Faaliyeti Olması: Yönetim faaliyeti ortak amaçlar doğrultusunda çalışanların uyumlu bir iletişim süreci ile birlikte hareket
ettikleri bir faaliyettir. Bilgi ve belge merkezlerinde
de diğer işletmelerde olduğu gibi çalışanlar birbirleri ve bölümleri ile birlikte hareket ederek istekleri
gerçekleştirme çabası içerisindedir
ettikleri bir faaliyettir. Bilgi ve belge merkezlerinde
de diğer işletmelerde olduğu gibi çalışanlar birbirleri ve bölümleri ile birlikte hareket ederek istekleri
gerçekleştirme çabası içerisindedir
Ünite 4
Soru 1
Bir organizasyonun varlık nedeni nedir?
Seçenekler
A
Çalışanların birbiri ile uyumlu bir biçimde yöneticiler tarafından ortak bir zemine uyumlaştırılmaya çalışılmasıdır.
B
Planlanan faaliyetlerin yapı içerisindeki organize etme sürecidir.
C
Belirli amaçların ancak birden fazla kişi ile ve bir grup olarak gerçekleştirilebilmesidir.
D
Faaliyetleri anlamlı ve etkili bir biçimde gruplamak, belirli örgüt kademe ve mevkileri hâline getirmek ve mevkilere iş görenleri atamaktır.
E
İş, iş grubu ve pozisyonlarla ilgili tanımlamaları yapmaktır.
Açıklama:
Bir organizasyonun varlık nedeni, belirli amaçların ancak birden fazla kişi ile ve bir grup olarak gerçekleştirilebilmesidir.
Soru 2
I. Beceri
II. Deneyim
III. İş gören sayısı
IV. Bilgi
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri organizasyonlarda iş görenlerin belirlenip atanması aşamasındaki ölçütlerdendir?
II. Deneyim
III. İş gören sayısı
IV. Bilgi
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri organizasyonlarda iş görenlerin belirlenip atanması aşamasındaki ölçütlerdendir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
II. ve IV.
C
I., III. ve IV.
D
I., II. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
İş Görenlerin Belirlenip Atanması: Yapılacak işler ve bu işlerin hangi sisteme göre bölümlendirilip düzenleneceğine karar verildikten sonra, bu işleri yapabilecek nitelikteki çalışanların sağlanması gerekecektir. Bu aşamada, işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim ve iş gören sayısı gibi çeşitli ölçütler belirlenmekte ve bu ölçütlere göre çalışan seçimi yapılmaktadır.
Soru 3
I. Danışma ve rehberlik hizmetleri
II. Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
III. Görsel-işitsel hizmetler
IV. İnsan kaynakları yönetimi
V. Ciltleme/Onarım hizmetleri
Bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin işlevleri, iş akışı açısından ele alındığında yukarıda verilenlerden hangileri destek birimleri kapsamındadır?
II. Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
III. Görsel-işitsel hizmetler
IV. İnsan kaynakları yönetimi
V. Ciltleme/Onarım hizmetleri
Bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin işlevleri, iş akışı açısından ele alındığında yukarıda verilenlerden hangileri destek birimleri kapsamındadır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-IV
D
IV-V
E
III-IV
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin işlevleri, iş akışı açısından ele alındığında; teknik ve kullanıcı hizmetlerini içine alan işlem birimleri ve bu çalışmalara dayanak noktası olarak arka planda hizmet veren destek birimleri olarak ifade edilmektedir.
Destek birimleri;
- İnsan kaynakları yönetimi
- Ciltleme/Onarım hizmetleri
- Teknik bakım hizmetleridir.
Destek birimleri;
- İnsan kaynakları yönetimi
- Ciltleme/Onarım hizmetleri
- Teknik bakım hizmetleridir.
Soru 4
'Alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır.'
Tanımlaması verilen işlem birimleri kapsamında ki kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Tanımlaması verilen işlem birimleri kapsamında ki kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlama hizmetleri
B
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
C
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
D
Süreli yayın hizmetleri
E
Bilgi işlem hizmetleri
Açıklama:
Sağlama hizmetleri, alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır.
Soru 5
I. Ödünç hizmetleri
II. Süreli yayın hizmetleri
III. Özel derme hizmeti
IV. Görsel-işitsel hizmetler
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde işlem birimleri altında yer alan kullanıcı hizmetleridir?
II. Süreli yayın hizmetleri
III. Özel derme hizmeti
IV. Görsel-işitsel hizmetler
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde işlem birimleri altında yer alan kullanıcı hizmetleridir?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I. ve III.
C
II., III. ve IV
D
I., III. ve IV.
E
I., II. ve III.
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde işlem birimleri altında yer alan kullanıcı hizmetleri aşağıdaki gibidir;
- Ödünç hizmetleri
- Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
- Danışma ve rehberlik hizmetleri
- Görsel-işitsel hizmetler
- Özel derme hizmetidir.
- Ödünç hizmetleri
- Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
- Danışma ve rehberlik hizmetleri
- Görsel-işitsel hizmetler
- Özel derme hizmetidir.
Soru 6
Planlanan faaliyetlerin yapı içerisindeki organize etme sürecini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Koordinasyon
C
Organizasyon
D
Yapı
E
Örgütleme
Açıklama:
Organizasyonun literatürde ve nihayetinde alanda kullanılan iki farklı anlamı vardır. Organizasyon ilk olarak işletmenin yapısını oluşturan ve faaliyetlerin düzenli bir biçimde yapılmasını gerekli kılan planların bir bütün olarak çalıştığı ilişkiler toplamı olarak ifade edilmektedir. İşletme içerisin- de organizasyon yapıları alt bölüm ve birimlerden oluşan sistemin bir bütününü ifade eder. Bu yüzden de planlamalar, alt bölümlerin ya da birimlerin hem kendi içlerindeki etkinliğini hem de birbirleriyle ve genel anlamda da bütünle olan ilişkilerini kapsamak durumundadır. Ancak bu durumda, işletmelerin nihai amaçlarına ulaşabilecek planlar yapılmaktadır. Organizasyon ikinci olarak ise planlanan faaliyetlerin yapı içerisindeki organize etme sürecini ifade eder.
Soru 7
Aşağıda verilen yargılardan hangisi veya hangileri organize etme süreci dahilinde yapılacaklar arasında yer alır?
I. Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek
II. Görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak
III. İşleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp, iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak
IV. Mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek ve atamak aşamalarını içermektedir
I. Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek
II. Görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak
III. İşleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp, iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak
IV. Mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek ve atamak aşamalarını içermektedir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Organize etme, farklılaştırma ve koordinasyonun sağlanması olarak ifade edilmektedir. Süreç dahilinde yapılacaklar ise şunlardır:
• Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek,
• Bu görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak,
• Bu işleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp, iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak,
• Bu iş gruplarını kademeler bakımından farklılaştırarak ve yine belirli iş ölçütlerine göre gruplandırıp mevkileri ve pozisyonları oluşturmak; bu pozisyonları belirli ölçütlere göre bir araya getirip bölümleri oluşturmak,
• Tüm bu görev, iş, iş grubu ve pozisyonlarla ilgili tanımlamaları yapmak,
• Bu mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek ve atamak aşamalarını içermektedir.
• Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek,
• Bu görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak,
• Bu işleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp, iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak,
• Bu iş gruplarını kademeler bakımından farklılaştırarak ve yine belirli iş ölçütlerine göre gruplandırıp mevkileri ve pozisyonları oluşturmak; bu pozisyonları belirli ölçütlere göre bir araya getirip bölümleri oluşturmak,
• Tüm bu görev, iş, iş grubu ve pozisyonlarla ilgili tanımlamaları yapmak,
• Bu mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek ve atamak aşamalarını içermektedir.
Soru 8
İşin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim ve iş gören sayısı gibi çeşitli ölçütlerin belirlendiği ve bu ölçütlere göre çalışan seçiminin yapılması hangi organizasyon sürecinin hangi aşamasında ele alınır?
Seçenekler
A
Yapılacak işlerin gruplandırılması
B
Yer belirlenmesi
C
İş görenlerin belirlenip atanması
D
Yapılacak işlerin belirlenmesi
E
Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
Açıklama:
İş Görenlerin Belirlenip Atanması: Yapılacak işler ve bu işlerin hangi sisteme göre bölümlendi- rilip düzenleneceğine karar verildikten sonra, bu işleri yapabilecek nitelikteki çalışanların sağlanması gerekecektir. Bu aşamada, işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim ve iş gören sayısı gibi çeşitli ölçütler belirlenmekte ve bu ölçütlere göre çalışan seçimi yapılmaktadır. Örnek olarak; “üniversite kütüphanelerindeki profesyonel kütüphanecilerin sayısı tüm personelin % 31’i oranında olmalıdır” görüşü esas alınarak çalışanların seçimi gerçekleştirilebilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kütüphanelerdeki destek birimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları yönetimi
B
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
C
Ciltleme hizmetleri
D
Onarım hizmetleri
E
Teknik bakım hizmetleri
Açıklama:
Destek Birimleri: Destek birimleri kapsamında ele alınan destek faaliyetleri işletme içerisinde yer alan birimlerin faaliyetlerinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesini sağlayan hizmetlerden oluşmaktadır. Destek hizmetleri işletme içerisinde alt birimlerden oluşmaktadır:
İnsan kaynakları yönetimi, işletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetimi aynı zamanda işletme dışında yer alan potansiyel işgücünü de kapsamaktadır. İşletme içerisinde insan faktörü ile iş görüldüğü için etkinlik ve verimlilik kavramlarıyla doğrudan ilişki içerisindedir.
Ciltleme / Onarım hizmetleri, bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin bünyelerinde mevcut olan kaynakların ciltleme ve bakım işlemlerinin yapıldığı birimler olarak ifade edilmektedir. Dermelerin türlerine göre işletmeler bu işlemleri kendi bünyelerinde yapabileceği gibi dış kaynak yoluyla işletme dışı bir yapıya vererek gerçekleştirebilirler.
Teknik bakım hizmetleri, bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin sahip olduğu donanım- ların kontrolleri, bakım ve onarımları gibi süreçlerin ele alındığı birimdir.
İnsan kaynakları yönetimi, işletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetimi aynı zamanda işletme dışında yer alan potansiyel işgücünü de kapsamaktadır. İşletme içerisinde insan faktörü ile iş görüldüğü için etkinlik ve verimlilik kavramlarıyla doğrudan ilişki içerisindedir.
Ciltleme / Onarım hizmetleri, bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin bünyelerinde mevcut olan kaynakların ciltleme ve bakım işlemlerinin yapıldığı birimler olarak ifade edilmektedir. Dermelerin türlerine göre işletmeler bu işlemleri kendi bünyelerinde yapabileceği gibi dış kaynak yoluyla işletme dışı bir yapıya vererek gerçekleştirebilirler.
Teknik bakım hizmetleri, bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin sahip olduğu donanım- ların kontrolleri, bakım ve onarımları gibi süreçlerin ele alındığı birimdir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri örgütlenme ilkelerinin planlama aşamasında ele alınacak sorular arasında yer alır?
- Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
- Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
- Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
- İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İşletme yapıları içerisinde örgütlenmenin verimli ve etkin bir biçimde yapılabilmesi, örgütlenme ilkelerinin planlama aşaması kapsamında ele alacağı sorular ile doğrudan ilişkilidir:
- Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
- Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
- Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
- Farklı koşullar kapsamında etkin bir biçimde çalışacak yapı(lar) neler olabilir?
- İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
- Oluşturulacak yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?
Soru 11
İşletme yapıları içerisinde ele alınan sistemler ve süreçlerin karmaşık bir yapıda olmaması, emir alan-veren, sorumluluk alan-veren çalışanlar arasında ve yetki aktarımı sırasında muğlak ifadelerin yer almaması, hangi etkin örgütlenme ilkesinin içinde yer alır?
Seçenekler
A
Biçimselleşme
B
Amaç Birliği
C
Esneklik
D
Basitlik
E
Yetki ve sorumluluğun denkliği
Açıklama:
Basitlik: İşletme yapıları içerisinde ele alınan sistemler ve süreçler; karmaşık bir yapıda olmamalı, emir alan-veren, sorumluluk alan-veren çalışanlar arasında ve yetki aktarımı sırasında muğlak ifadelerin yer almadığı, bütün çalışanlar tarafından anlaşılabilir, basit ve sade bir yapı biçiminde düzenlenmelidir.
Soru 12
İşletme yapılarında çalışan bireylerin yetkileri, sorumlulukları ve iş tanımları açıkça belirtilerek yazılı olarak ifade edilmesi ve her çalışana mutlaka iletilmesi hangi etkin örgütlenme ilkesi içinde yer alır?
Seçenekler
A
Merkezileşme/Merkezîleşmeme
B
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği
C
İş Bölümü ve uzmanlaşma
D
Açıklama
E
Bölümlere ayırma
Açıklama:
Açıklama: İşletme yapılarında çalışan bireylerin yetkileri, sorumlulukları ve iş tanımları açıkça belirtilerek yazılı olarak ifade edilmeli ve her çalışana mutlaka iletilmelidir. Kendi sınırlarını bilen bireyler olası işletme içi çatışmaların, görev karmaşalarının ve olası anlaşmazlıkların da önüne geçecektir. Böylece işletme yapıları içerisinde istenen verimli ve etkin çalışma ortamı sağlanabilecektir.
Soru 13
Toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bütüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Fenomen
C
Öngörü
D
Sayıltı
E
Önerme
Açıklama:
Günümüzde de kabul gören tanımlardan birisi ise Tylor (1971)’ın yapmış olduğu ve kavramı genel hatlarıyla ele alan tanımdır: “Kültür (ya da uygarlık), toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür” şeklinde ifade edilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kültürü oluşturan ögeler arasında yer almaz?
I. Değerler
II. Yapılar
III. Normlar
I. Değerler
II. Yapılar
III. Normlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kültürü Oluşturan Öğeler
Kültür kavramını oluşturan öğeler literatür kapsamında farklı başlıklar altında ele alınmaktadır. Bu durumun en önemli sebebi kültür kavramının belirli bir küresel ve evrensel açıklamasının olmasının yanı sıra coğrafi bölgelere göre de yerel bir bakış açısına sahip olması olarak ifade edilmektedir.
Kültürü oluşturan öğeler, kültür tanımları içerisinde yer alan öğeler kapsamında aşağıda açıklanmıştır
İnançlar
Değerler
Normlar
Semboller
Teknoloji
Kültür kavramını oluşturan öğeler literatür kapsamında farklı başlıklar altında ele alınmaktadır. Bu durumun en önemli sebebi kültür kavramının belirli bir küresel ve evrensel açıklamasının olmasının yanı sıra coğrafi bölgelere göre de yerel bir bakış açısına sahip olması olarak ifade edilmektedir.
Kültürü oluşturan öğeler, kültür tanımları içerisinde yer alan öğeler kapsamında aşağıda açıklanmıştır
İnançlar
Değerler
Normlar
Semboller
Teknoloji
Soru 15
Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabullerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sayıltı
B
Örüntü
C
Fenomen
D
Normatif
E
Sembolik
Açıklama:
Sayıltı: Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Soru 16
Aşağıda verilen bilgi ve belge merkezlerinde ve kütüphanelerde örgütlenme ilkelerinden hangisi (5N1K) ile ayrıntılı olarak belirlenip, bunlara uyulmasını zorunlu hale getirilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Amaç Birliği
B
Biçimselleşme
C
İş Bölümü ve Uzmanlaşma
D
Yönetim/Denetim Alanı
E
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği
Açıklama:
Biçimselleşme: Bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesi olarak ifade edilmektedir.
Soru 17
Örgütsel yapının işletmelerin büyüklüğünün yapısal karakterini belirleyen ana değişkenleri nelerdir?
Seçenekler
A
Teknoloji, Çevre, Amaçlar.
B
Fikir, Görev, Malzeme.
C
Girişimcilik, Ulaşım, Pazar.
D
Merkezleşme, Hiyerarşi, Strateji.
E
Yönetim, Dikkat, Öğrenme.
Açıklama:
İşletmelerin büyüklüğü çeşitli değişkenler kapsamında (teknoloji, çevre, amaçlar) örgütlerin yapısal karakteristiklerinin belirlenmesinde önemli bir role sahiptir.
Soru 18
Aşağıdaki seçeneklerde verilen bireysel ve sosyal kültürle ilgili tanımlardan hangilerinin açıklaması sırasıyla 'Görüngü' ve 'Kural koyucu' anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Fenomen-Sayıltı
B
Sayıltı-Normatif
C
Fenomen-Normatif
D
Sayıltı-Fizibilite
E
Fizibilite-Fenomen
Açıklama:
Kültürle ilgili tanımlardan bazıları şu şekildedir;
Fenomen: Olay, görüngü.
Normatif: Kural koyucu, düzgüsel.
Sayıltı: Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Fizibilite: Yapılabilirlik.
Fenomen: Olay, görüngü.
Normatif: Kural koyucu, düzgüsel.
Sayıltı: Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Fizibilite: Yapılabilirlik.
Soru 19
Kültür tanımları içerisinde yer alan öğeler kapsamında 'İnsanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere göre oluşan yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilmektedir.' aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Değerler
C
Teknoloji
D
Semboller
E
Normlar
Açıklama:
Normlar: Normlar, insanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere göre oluşan yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilmektedir. Bir başka ifade ile normlar, belirli bir durumla ilgili olarak insanların ne yapması ya da yapmaması, ne söylemesi ya da söylememesi gerektiğini gösteren kurallardır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi örgütler ile ilgili olarak yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Sosyal yapılardır
B
Bireyler tarafından oluşturulmuştur
C
Kendine ait bir alt kültüre sahiptir
D
Toplumsal bütünleşmenin makro bir sonucudur
E
Çalışan bireyleri ortak bir payda altında sosyalleştirmesi gerekmektedir
Açıklama:
Örgütler, sosyal yapılar olduğu ve bireyler tarafından oluştuğu için bir ekosisteme ve kendilerine ait bir kültüre sahiptir. Bu kültür kapsamında örgüt yapılarının kuralları, politikaları, normları ve hatta yapının içerisinde bulunan bireylerin davranış biçimleri şekillenmektedir. Özellikle toplumsal bütünleşmenin mikro bir sonucu olan örgütsel bütünleşme dahilinde örgüt yapısının uyumlaştırılması açısından işletme yönetiminin çalışan bireyleri ortak bir payda altında sosyalleştirmesi gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
İşletmenin yapısını oluşturan ve faaliyetlerin düzenli bir biçimde yapılmasını gerekli kılan planların bir bütün olarak çalıştığı ilişkiler toplamı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşletme faaliyetleri
B
Organizasyon
C
Koordinasyon
D
İşlem birimleri
E
Örgütsel yapı
Açıklama:
Organizasyon,işletmenin yapısını oluşturan ve faaliyetlerin düzenli bir biçimde yapılmasını gerekli kılan planların bir bütün olarak çalıştığı ilişkiler toplamı olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Sağlanan bilgi kaynaklarının, istenildiğinde bulunması ve ne olduğunun bilinmesi amacıyla, belirli bir sistem dahilinde yer numarası ve bibliyografik kimliği ile birlikte konusu kapsamında işlenme hizmetlerinin yapıldığı birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlama hizmetleri
B
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
C
Bilgi işlem hizmetleri
D
Süreli yayın hizmetleri
E
Ödünç hizmetleri
Açıklama:
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri, sağlanan bilgi kaynaklarının, istenildiğinde bulunması ve ne olduğunun bilinmesi amacıyla, belirli bir sistem dahilinde yer numarası ve bibliyografik kimliği ile birlikte konusu kapsamında işlenme hizmetlerinin yapıldığı birim olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı hizmetlerinin alt hizmetlerinden biridir?
Seçenekler
A
Danışma ve rehberlik hizmetleri
B
Bilgi işlem hizmetleri
C
Sağlama hizmetleri
D
Süreli yayın hizmetleri
E
Kataloglama ve sınıflandırma hizmetleri
Açıklama:
Kullanıcı hizmetleri de aynı zamanda kendi içinde alt hizmetler barındırmaktadır:
Ödünç hizmetleri
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
Danışma ve rehberlik hizmetleri
Özel derme hizmetleri. Doğru cevap A'dır.
Ödünç hizmetleri
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
Danışma ve rehberlik hizmetleri
Özel derme hizmetleri. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Ciltleme ve onarım hizmetleri birimi, hangi ana birimin alt hizmet birimidir?
Seçenekler
A
Kullanıcı birimleri
B
Teknik bakım hizmetleri
C
Mesleki eğitim hizmetleri
D
Destek birimleri
E
Teknik birimleri
Açıklama:
Destek hizmetleri işletme içerisinde alt birimlerden oluşmaktadır:
İnsan kaynakları yönetimi
Ciltleme / Onarım hizmetleri
Teknik bakım hizmetleri Doğru cevap D'dir.
İnsan kaynakları yönetimi
Ciltleme / Onarım hizmetleri
Teknik bakım hizmetleri Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi, bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin örgütlenmenin ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bölümlere Ayırma
B
İş bölümü ve uzmanlaşma
C
Kar elde etme
D
Biçimselleşme
E
Basitlik
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkeleri şu
şekilde ifade edilmektedir:
Amaç Birliği
İş Bölümü ve Uzmanlaşma
Bölümlere Ayırma
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği
Biçimselleşme
Emir-Komuta Birliği
Yönetim/Denetim Alanı
Basitlik
Merkezileşme/Merkezîleşmeme
Açıklama. Doğru cevap C'dir.
şekilde ifade edilmektedir:
Amaç Birliği
İş Bölümü ve Uzmanlaşma
Bölümlere Ayırma
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği
Biçimselleşme
Emir-Komuta Birliği
Yönetim/Denetim Alanı
Basitlik
Merkezileşme/Merkezîleşmeme
Açıklama. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bireysel ve sosyal bir fenomen olarak kültür ile ilgili tanımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
edindiği sosyal miras
B
Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
C
Bir toplumun yaşama biçimi
D
Öğrenilen davranışlar bütünü
E
Sosyal varlıkların birbiri ile iletişim halinde olma durumu
Açıklama:
Bireysel ve sosyal bir fenomen olarak kültürle ilgili
tanımlardan bazıları şu şekildedir (Şişman, 2007):
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı. Doğru cevap E'dir.
tanımlardan bazıları şu şekildedir (Şişman, 2007):
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
İnsanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere göre oluşan yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilen ve kültürü oluşturan öğelerden biri olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değerler
B
İnançlar
C
Normlar
D
Semboller
E
Teknoloji
Açıklama:
Normlar, insanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere
göre oluşan, yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
göre oluşan, yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezlerinde ve kütüphane bünyesine uygun bir örgüt kültürü yapısını oluştururken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların kendilerini kurumun bir parçası olarak görebilmeleri,
B
Aynı işi yapan kişilerle işbirliği içinde hareket edebilmeleri
C
Ödül sisteminden kaçınılmalı
D
Sorunların çözümü hoşgörü çerçevesinde
yapılabilmeli
yapılabilmeli
E
Yenilik ve gelişmelere açık olup, kısa sürede
uyum gösterebilmeleri
uyum gösterebilmeleri
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinde ve kütüphane
bünyesine uygun bir örgüt kültürü yapısını oluştururken ya da mevcut kültürel yapıyı sorgularken
dikkat edilmesi gereken noktalar aşağıda ele alınmaktadır (akt. Kurulgan, 2015):
• Çalışanların kendilerini kurumun bir parçası olarak görebilmeleri,
• Çalışanların kütüphane içinde bireysel potansiyellerini kullanma ve geliştirme ortamını bulabilmeleri,
• Aynı işi yapan kişilerle işbirliği içinde hareket edebilmeleri,
• Kütüphanede alınan kararlara katılabilmeleri,
• Kurumun kendisinden beklenilenleri bilerek verimli biçimde çalışabilmeleri,
• Yenilik ve gelişmelere açık olup, kısa sürede
uyum gösterebilmeleri,
• Kütüphaneye yeni katılanlara ve gerektiğinde tüm kütüphane personeline; kurumun
amaç, hedef, değer ve inançları kurum içi
faaliyetlerle verilebilmeli ve benimsetilebilmeli,
• Adil bir ödüllendirme sistemi kurulup, işletilebilmeli,
• Sorunların çözümü hoşgörü çerçevesinde
yapılabilmeli,
• Kütüphanenin hayat bulmasında önemli
katkıları bulunan bireylerin öykülerinin bir
destek ve güdüleme aracı olarak anlatılabilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
bünyesine uygun bir örgüt kültürü yapısını oluştururken ya da mevcut kültürel yapıyı sorgularken
dikkat edilmesi gereken noktalar aşağıda ele alınmaktadır (akt. Kurulgan, 2015):
• Çalışanların kendilerini kurumun bir parçası olarak görebilmeleri,
• Çalışanların kütüphane içinde bireysel potansiyellerini kullanma ve geliştirme ortamını bulabilmeleri,
• Aynı işi yapan kişilerle işbirliği içinde hareket edebilmeleri,
• Kütüphanede alınan kararlara katılabilmeleri,
• Kurumun kendisinden beklenilenleri bilerek verimli biçimde çalışabilmeleri,
• Yenilik ve gelişmelere açık olup, kısa sürede
uyum gösterebilmeleri,
• Kütüphaneye yeni katılanlara ve gerektiğinde tüm kütüphane personeline; kurumun
amaç, hedef, değer ve inançları kurum içi
faaliyetlerle verilebilmeli ve benimsetilebilmeli,
• Adil bir ödüllendirme sistemi kurulup, işletilebilmeli,
• Sorunların çözümü hoşgörü çerçevesinde
yapılabilmeli,
• Kütüphanenin hayat bulmasında önemli
katkıları bulunan bireylerin öykülerinin bir
destek ve güdüleme aracı olarak anlatılabilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
"Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması"bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma sürecin,n kaçıncı aşamasıdır?
Seçenekler
A
2.aşama
B
3.aşama
C
1.aşama
D
4.aşama
E
5.aşama
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci genellikle aşağıdaki aşamaları içermektedir::
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere
ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır. Doğru cevap C'dir.
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere
ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Bilgi ve belge merkezlerinin ya da kütüphanelerin, alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçimi ve satın alma işlemleri hangi hizmet kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
B
Sağlama hizmetleri
C
Ödünç verme hizmetleri
D
Özel derme hizmeti
E
Danışma ve rehberlik hizmetleri
Açıklama:
Sağlama hizmetleri, alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi kütüphanelerdeki işlem birimlerinde yer alan kullanıcı hizmetlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sağlama hizmetleri
B
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
C
Süreli yayın hizmetleri
D
Kütüphaneler arası işbirliği hizmetleri
E
Bilgi işlem hizmetleri
Açıklama:
Kullanıcı hizmetleri de aynı zamanda kendi içinde alt hizmetler barındırmaktadır; ödünç hizmetleri, danışma ve rehberlik hizmetleri, görsel-işitsel hizmetler, özel derme hizmeti, kütüphaneler arası işbirliği hizmetleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amaç birliği
B
Yetki ve sorumluluğun denkliği
C
Biçimselleşme
D
Sınırsız hizmet
E
Basitlik
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkeleri şu şekilde ifade edilmektedir: Amaç birliği, İş bölümü ve uzmanlaşma, bölümlere ayırma, yetki ve sorumluluğun denkliği, biçimselleşme, emir-komuta birliği, yönetim/denetim alanı, basitlik, esneklik, merkezileşme/merkezileşememe, ve açıklamadır. Sınırsız hizmet bu ilkelerden biri değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 33
Bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesi olarak ifade edilen örgütlenme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Esneklik
C
Açıklama
D
Amaç birliği
E
Biçimselleşme
Açıklama:
Biçimselleşme, bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesi olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 34
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından işletmenin yapısındaki basamaklar arasında karar verme yetkisinin belirlenmesi olarak ifade edilen örgütlenme ilkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezileşme/ merkezileşememe
B
Açıklama
C
İş bölümü ve uzmanlaşma
D
Bölümlere ayırma
E
Yönetim /denetim alanı
Açıklama:
Merkezileşme/Merkezîleşmeme, işletmenin yapısındaki basamaklar arasında karar verme yetkisinin belirlenmesi olarak ifade edilmektedir. Bu yetki, üst basamaklardan alt basamaklara doğru inerse; merkezîleşmemiş bir organizasyon, tam tersine karar verme yetkisi, sadece üst basamaklarda toplanırsa; merkezîbir işletme yapısı söz konusudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Tylor(1971)'in yapmış olduğu kültür tanımıdır?
Seçenekler
A
Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan edindiği sosyal mirasdır.
B
Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimidir.
C
Davranışları düzenleyen normatif bir sistemdir.
D
Toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür.
E
Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şeydir.
Açıklama:
Günümüzde de kabul gören tanımlardan birisi ise Tylor (1971)’ın yapmış olduğu ve kavramı genel hatlarıyla ele alan tanımdır: “Kültür (ya da uygarlık), toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür” şeklinde ifade edilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kültürü oluşturan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Değerler
C
Bireyler
D
Normlar
E
Semboller
Açıklama:
Kültürü oluşturan öğeler; inançlar, değerler, normlar, semboller ve teknolojidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 37
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından dikkate alarak; kütüphane işletmelerinde yönetimin ortaya koyduğu yönetim politikaları, stratejiler, çalışma koşulları, tutum ve davranışlar, roller, değerler, inançlar, semboller, gelenekler ve alışkanlıkların tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütsel yapı
B
Örgüt kültürü
C
Kurum kuralları
D
Organizasyon şeması
E
Örgüt normları
Açıklama:
Literatürde yer alan tanımlar incelendiğinde, bu tanımlar çerçevesinde örgüt kültürünü, bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından dikkate alarak tanımlamak gerekirse; kütüphane işletmelerinde yönetimin ortaya koyduğu yönetim politikaları, stratejiler, çalışma koşulları, tutum ve davranışlar, roller, değerler, inançlar, semboller, gelenekler ve alışkanlıkların tümü olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma sürecinde IV. aşamada gerçekleşir?
Seçenekler
A
Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması
B
Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil etmesi ve görüşlerini onlarla paylaşması
C
Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi
D
Fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması
E
Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olması
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci genellikle aşağıdaki aşamaları içermektedir:
I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi bilgi ve belge merkezlerinde ve kütüphane bünyesine uygun bir örgüt kültürü yapısını oluştururken ya da mevcut kültürel yapıyı sorgularken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların kendilerini kurumun bir parçası olarak görebilmeleri
B
Aynı işi yapan kişilerle işbirliği içinde hareket edebilmeleri
C
Kütüphanede alınan kararlara sadece yöneticinin karar vermesi
D
Yenilik ve gelişmelere açık olup, kısa sürede uyum gösterebilmeleri
E
Sorunların çözümü hoşgörü çerçevesinde yapılabilmeli
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinde ve kütüphane bünyesine uygun bir örgüt kültürü yapısını oluştururken ya da mevcut kültürel yapıyı sorgularken dikkat edilmesi gereken noktalar aşağıda ele alınmaktadır: Çalışanların kendilerini kurumun bir parçası olarak görebilmeleri, çalışanların kütüphane içinde bireysel potansiyellerini kullanma ve geliştirme ortamını bulabilmeleri, aynı işi yapan kişilerle işbirliği içinde hareket edebilmeleri, kütüphanede alınan kararlara katılabilmeleri, kurumun kendisinden beklenilenleri bilerek verimli biçimde çalışabilmeleri, yenilik ve gelişmelere açık olup, kısa sürede uyum gösterebilmeleri, kütüphaneye yeni katılanlara ve gerektiğinde tüm kütüphane personeline; kurumun amaç, hedef, değer ve inançları kurum içi faaliyetlerle verilebilmeli ve benimsetilebilmeli, adil bir ödüllendirme sistemi kurulup, işletilebilmeli, sorunların çözümü hoşgörü çerçevesinde yapılabilmeli, kütüphanenin hayat bulmasında önemli katkıları bulunan bireylerin öykülerinin bir destek ve güdüleme aracı olarak anlatılabilmesi gerekmektedir. Kütüphanede alınan kararlara tüm çalışanlar katılabilmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 40
Yapılacak işler ve bu işlerin hangi sisteme göre bölümlendirilip düzenleneceğine karar verildikten sonra, bu işleri yapabilecek nitelikteki çalışanların sağlanması organizasyon süreçlerinden hangisi kapsamında ele alınır?
Seçenekler
A
Yapılacak işlerin belirlenmesi ve gruplandırılması
B
Yer, araç ve yöntemlerin belirlenmesi
C
İş görenlerin belirlenip atanması
D
İş gruplarını kademeler bakımından farklılaştırılması
E
İş ile ilgili tanımlamaların yapılması
Açıklama:
İş Görenlerin Belirlenip Atanması: Yapılacak işler ve bu işlerin hangi sisteme göre bölümlendirilip düzenleneceğine karar verildikten sonra, bu işleri yapabilecek nitelikteki çalışanların sağlanması gerekecektir. Bu aşamada, işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim ve iş gören sayısı gibi çeşitli ölçütler belirlenmekte ve bu ölçütlere göre çalışan seçimi yapılmaktadır. Örnek olarak; “üniversite kütüphanelerindeki profesyonel kütüphanecilerin sayısı tüm personelin % 31’i oranında olmalıdır” görüşü esas alınarak çalışanların seçimi gerçekleştirilebilmektedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kütüphane işlem birimlerinde sunulan kullanıcı hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ödünç hizmetleri
B
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
C
Danışma ve rehberlik hizmetleri
D
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
E
Görsel-işitsel hizmetler
Açıklama:
İşlem birimleri kendi içerisinde bilgi kaynaklarının sağlanmasından başlayarak, kaynakların kullanılacak duruma getirilmesine kadar olan süreci ifade eden teknik hizmetler ve kullanıcının gereksinim duyduğu bilgi kaynaklarından etkin bir biçimde yararlanabilmesi için kütüphane dermesinde bulunan bilgi kaynaklarına başvurularak kullanıcılara sunulan hizmetlerin tümünü kapsayan kullanıcı hizmetleridir. Kataloglama ve sınıflama hizmetleri teknik hizmetler kapsamına girmektedir.
Soru 42
Alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden, siparişi yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi hizmetleri kapsayan kütüphane hizmet birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödünç hizmetleri
B
Bilgi işlem hizmetleri
C
Süreli yayın hizmetleri
D
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
E
Sağlama hizmetleri
Açıklama:
Sağlama hizmetleri, alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden
satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi
yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır.
satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi
yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır.
Soru 43
Satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsayan kütüphane hizmet birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
B
Danışma ve rehberlik hizmetleri
C
Özel derme hizmeti
D
Görsel-işitsel hizmetler
E
Bilgi işlem hizmetleri
Açıklama:
Özel derme hizmeti, satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime
raporlanması sürecini kapsamaktadır.
raporlanması sürecini kapsamaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangileri bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkeleri arasındadır?
I. Amaç birliği
II. İş bölümü ve uzmanlaşma
III. Danışma
IV. Esneklik
V. Yetki ve sorumluluğun denkliği
I. Amaç birliği
II. İş bölümü ve uzmanlaşma
III. Danışma
IV. Esneklik
V. Yetki ve sorumluluğun denkliği
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkeleri şu şekilde ifade edilmektedir. Amaç birliği, iş bölümü ve uzmanlaşma, bölümlere ayırma, yetki ve sorumluluğun denkliği, biçimselleşme, emir-Komuta Birliği, yönetim/denetim alanı, basitlik, esneklik,merkezileşme/merkezîleşmeme ve açıklama.
Soru 45
İşletmenin yapısındaki basamaklar arasında karar verme yetkisinin belirlenmesi olarak ifade edilen örgütlenme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezileşme/Merkezîleşmeme
B
Yetki ve sorumluluğun denkliği
C
Emir-komuta birliği
D
İş bölümü ve uzmanlaşma
E
Esneklik
Açıklama:
Merkezileşme/Merkezîleşmeme: İşletmenin yapısındaki basamaklar arasında karar verme yetkisinin belirlenmesi olarak ifade edilmektedir. Bu yetki, üst basamaklardan alt basamaklara doğru inerse; merkezîleşmemiş bir organizasyon, tam tersine karar verme yetkisi, sadece üst basamaklarda toplanırsa; merkezîbir işletme yapısı söz konusudur. Yapıların iç dinamiklerinin birbirleriyle uyumlu bir biçimde çalışabilmesi için merkezîleşme ile merkez îleşmeme arasında bir denge kurulması ve yetki konusunda bir optimum noktanın bulunması gerekmektedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi kültürü oluşturan öğelerden biridir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Yapılar
C
Örgütlenme
D
Amaçlar
E
Öngörüler
Açıklama:
Kültürü oluşturan öğeler, kültür tanımları içerisinde yer alan öğeler kapsamında aşağıdaki gibidir:
- Normlar
- Değerler
- İnançlar
- Semboller
- Teknoloji
Soru 47
Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabullerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgütsel
B
Normatif
C
Örüntü
D
Sayıltı
E
Normatif
Açıklama:
Sayıltı bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Soru 48
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci adımlarının doğru sıralanmış şekli aşağıdakilerden hangisidir?
I. Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması.
II. Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün oluşturulması.
III. Ekibin fizibilite çalışmasına başlaması.
IV. Kurucunun bir ya da daha çok kişiyi ekibe dahil ederek görüşlerini paylaşılması.
I. Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması.
II. Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün oluşturulması.
III. Ekibin fizibilite çalışmasına başlaması.
IV. Kurucunun bir ya da daha çok kişiyi ekibe dahil ederek görüşlerini paylaşılması.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-IV-III-II
C
II-III-IV-I
D
IV-III-II-I
E
I-III-II-IV
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci genellikle aşağıdaki aşamaları içermektedir
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
Soru 49
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından dikkate alındığında; kütüphane işletmelerinde yönetimin ortaya koyduğu yönetim politikaları, stratejiler, çalışma koşulları, tutum ve davranışlar, roller, değerler, inançlar, semboller, gelenekler ve alışkanlıkların tümü aşağıdakilerden hangi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Örüntü
C
Örgüt kültürü
D
Fizibilite
E
Sayıltı
Açıklama:
Literatürde yer alan tanımlar incelendiğinde, bu tanımlar çerçevesinde örgüt kültürünü, bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından dikkate alarak tanımlamak gerekirse; kütüphane işletmelerinde yönetimin ortaya koyduğu yönetim politikaları, stratejiler, çalışma koşulları, tutum ve davranışlar, roller, değerler, inançlar, semboller, gelenekler ve alışkanlıkların tümü olarak ifade edilmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı hizmetleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sağlama hizmetleri
B
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
C
Süreli yayın hizmetleri
D
Ödünç hizmetleri
E
Bilgi işlem hizmetleri
Açıklama:
İşlem birimleri de kendi içerisinde bilgi kaynaklarının sağlanmasından başlayarak, kaynakların kullanılacak duruma getirilmesine kadar olan süreci ifade eden teknik hizmetler ve kullanıcının gereksinim duyduğu bilgi kaynaklarından etkin bir biçimde yararlanabilmesi için kütüphane dermesinde bulunan bilgi kaynaklarına başvurularak kullanıcılara sunulan hizmetlerin tümünü kapsayan kullanıcı hizmetleridir.
Kullanıcı hizmetleri:
• Ödünç hizmetleri
• Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
• Danışma ve rehberlik hizmetleri
• Görsel-işitsel hizmetler
• Özel derme hizmeti
Kullanıcı hizmetleri:
• Ödünç hizmetleri
• Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
• Danışma ve rehberlik hizmetleri
• Görsel-işitsel hizmetler
• Özel derme hizmeti
Soru 51
Satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsayan hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödünç hizmetleri
B
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
C
Danışma ve rehberlik hizmetleri
D
Görsel-işitsel hizmetler
E
Özel derme hizmeti
Açıklama:
İşlem birimleri de kendi içerisinde bilgi kaynaklarının sağlanmasından başlayarak, kaynakların kullanılacak duruma getirilmesine kadar olan süreci ifade eden teknik hizmetler ve kullanıcının gereksinim duyduğu bilgi kaynaklarından etkin bir biçimde yararlanabilmesi için kütüphane dermesinde bulunan bilgi kaynaklarına başvurularak kullanıcılara sunulan hizmetlerin tümünü kapsayan kullanıcı hizmetleridir.
Özel derme hizmeti: Satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsamaktadır.
Özel derme hizmeti: Satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsamaktadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi destek birimleri kapsamında ele alınan destek faaliyetleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
B
Görsel-işitsel hizmetler
C
Ciltleme / Onarım hizmetleri
D
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
E
Danışma ve rehberlik hizmetleri
Açıklama:
Destek birimleri kapsamında ele alınan destek faaliyetleri işletme içerisinde yer alan birimlerin faaliyetlerinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesini sağlayan hizmetlerden oluşmaktadır.
Destek Birimleri: 1- İnsan kaynakları yönetimi, 2- Ciltleme / Onarım hizmetleri, 3- Teknik bakım hizmetleri.
Destek Birimleri: 1- İnsan kaynakları yönetimi, 2- Ciltleme / Onarım hizmetleri, 3- Teknik bakım hizmetleri.
Soru 53
Kitlesel üretim yapan firmalarda örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasını tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stockholm Sendromu
B
Behemot Sendromu
C
Asperger Sendromu
D
Dunning-Kruger Sendromu
E
Impostor Sendromu
Açıklama:
Pugh ve arkadaşları kitlesel üretim yapan firmalarda yaptıkları çalışmalarda büyüklüğün doğal olarak yüksek yapılandırılmış örgütsel sisteme öncülük ettiğini ve büyük örgütlerin düzeltici eyleme geçerek Behemot Sendromu’nun etkisinin önlenebileceği üzerinde durmuşlardır.
Behemot Sendromu, örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasıdır.
Behemot Sendromu, örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasıdır.
Soru 54
“........., toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür”. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek kavram aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Fenomen
B
Kültür
C
Paradigma
D
Siyaset
E
Potansiyel
Açıklama:
Kültür kavramının bakmak, yetiştirmek anlamında Latince colere ya da culture kelimesinden geldiği kabul edilmektedir.
“Kültür, toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür”.
“Kültür, toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi, sanat, ahlak, gelenekler ve benzeri diğer yetenek ve alışkanlıkları kapsayan karmaşık bir bütündür”.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi "kural koyucu, düzgüsel" anlamında kullanılan bir kavramdır?
Seçenekler
A
Fenomenoloji
B
Normatif
C
Sayıltı
D
Fizibilite
E
Statü
Açıklama:
Kültür, aynı zamanda normatif bir sistem olarak da görülebilmektedir.
Normatif: Kural koyucu, düzgüsel.
Normatif: Kural koyucu, düzgüsel.
Soru 56
Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabullerini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fenomen
B
Normatif
C
Sayıltı
D
Örüntü
E
Fizibilite
Açıklama:
Bir grubun üyeleri tarafından paylaşılan inanç, sayıltı ve değerler sistemi, grup yaşantısının öğrenilen sonuçları, herhangi bir grubun içsel bütünleşme ve dışsal uyum sorunlarını çözmek amacıyla öğrenme (sosyalleşme) süreci içinde geliştirmiş olduğu sayıltılar örüntüsü” olarak ifade etmektedir.
Sayıltı: Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Sayıltı: Bir araştırmada, mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, araştırıcının gerekçeli kabulleridir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Schein’ın yapmış olduğu örgüt kültürü tanımını oluşturan bileşenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Sayıltı
C
Değerler sistemi
D
Sayıltılar örüntüsü
E
Teknoloji
Açıklama:
Örüntü: Olay ya da nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesidir.
Schein (1984)’ın yapmış olduğu örgüt kültürü tanımı daha özel bir anlam içermektedir: “Bir grubun üyeleri tarafından paylaşılan inanç, sayıltı ve değerler sistemi, grup yaşantısının öğrenilen sonuçları, herhangi bir grubun içsel bütünleşme ve dışsal uyum sorunlarını çözmek amacıyla öğrenme (sosyalleşme) süreci içinde geliştirmiş olduğu sayıltılar örüntüsü” olarak ifade etmektedir.
Schein (1984)’ın yapmış olduğu örgüt kültürü tanımı daha özel bir anlam içermektedir: “Bir grubun üyeleri tarafından paylaşılan inanç, sayıltı ve değerler sistemi, grup yaşantısının öğrenilen sonuçları, herhangi bir grubun içsel bütünleşme ve dışsal uyum sorunlarını çözmek amacıyla öğrenme (sosyalleşme) süreci içinde geliştirmiş olduğu sayıltılar örüntüsü” olarak ifade etmektedir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi kütüphane işletmeleri için doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Açık bir sistemdir.
B
Örgütsel yapılarını güçlü bir biçimde oluşturur.
C
Çevre ile ilişkileri yoğundur.
D
Çevresel faktörlerden etkilenmez.
E
Çevresini etkileyebilmektedir.
Açıklama:
Kütüphane örgütleri, günümüz zorlu rekabet koşullarında, faaliyetlerini sürdürebilmek adına örgütsel yapılarını güçlü bir biçimde oluşturmak zorundadır.
Kütüphane işletmeleri açık bir sistemdir ve çevre ile ilişkileri yoğun bir biçimde olmaktadır. Çevresel faktörlerden ve çevrenin kültürlerinden etkilenebilmekte ve aynı zamanda çevresini de etkileyebilmektedir.
Kütüphane işletmeleri açık bir sistemdir ve çevre ile ilişkileri yoğun bir biçimde olmaktadır. Çevresel faktörlerden ve çevrenin kültürlerinden etkilenebilmekte ve aynı zamanda çevresini de etkileyebilmektedir.
Soru 59
Fizibilite ne demektir?
Seçenekler
A
Düzenlilik
B
Kurallılık
C
Yapılabilirlik
D
Olumsuzluk
E
Görecelilik
Açıklama:
Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
Fizibilite: Yapılabilirlik.
Fizibilite: Yapılabilirlik.
Soru 60
Faaliyetleri anlamlı ve etkili bir biçimde gruplamak, belirli örgüt kademe ve mevkileri hâline getirmek ve mevkilere iş görenleri atamak safhalarını içeren süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organize etme
B
Yönetme
C
Bölümlere ayırma
D
Görev verme
E
Yetkilendirme
Açıklama:
Organize etme, organizasyon yapısının oluşturulması ile ilgili faaliyetler topluluğunu, bir süreci ifade etmektedir. Bu süreç; faaliyetleri anlamlı ve etkili bir biçimde gruplamak, belirli örgüt kademe ve mevkileri hâline getirmek ve mevkilere iş görenleri atamak safhalarını içermektedir. Organize etmek, amacı gerçekleştirmek üzere yapılacak işlerin dikey, yatay ve mekânsal olarak farklılaştırılmasını ifade etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Organizasyonun temel amaçları doğrultusunda çalışanların birbiri ile ilişki kurmasını sağlayan bir çerçeve olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim
B
Yapı
C
Koordinasyon
D
Şema
E
İşletme
Açıklama:
Yapı, organizasyonun temel amaçları doğrultusunda çalışanların birbiri ile ilişki kurmasını sağlayan bir çerçeve olarak ifade edilmektedir. Bu ilişkilerde sorunlar olduğu sürece tek başına iyi bir yapı yetersiz kalacaktır. Yapı içerisindeki bu ilişkiler birbirleriyle
uyumlu bir biçimde işlenmeli eğer uyumlu değillerse özellikle yöneticiler tarafından ortak bir zemine uyumlaştırılmaya çalışılmalıdır. Doğru cevap B'dir.
uyumlu bir biçimde işlenmeli eğer uyumlu değillerse özellikle yöneticiler tarafından ortak bir zemine uyumlaştırılmaya çalışılmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 62
I. Sağlama hizmetleri
II. İnsan kaynakları yönetimi
III. Onarım hizmetleri
IV. Süreli yayın hizmetleri
V. Ödünç hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri bilgi ve belge merkezlerinin ya da kütüphanelerin işlem birimleri arasında yer alır?
II. İnsan kaynakları yönetimi
III. Onarım hizmetleri
IV. Süreli yayın hizmetleri
V. Ödünç hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri bilgi ve belge merkezlerinin ya da kütüphanelerin işlem birimleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-IV-V
D
I-III-V
E
II-IV-V
Açıklama:
İşlem birimleri, teknik hizmetler ve kullanıcı hizmetleri olarak ikiye ayrılır. Teknik hizmetler; sağlama hizmetleri, kataloglama ve sınıflandırma hizmetleri, süreli yayın hizmetleri ve bilgi işlem hizmetleridir. Kullanıcı hizmetleri ise; ödünç hizmetleri, kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri, danışam ve rehberlik hizmetleri, görsel-işitsel hizmetler veözel derme hizmetleridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
Satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsayan işlem birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödünç hizmetleri
B
Kataloglama ve sınıflandırma hizmetleri
C
Sağlama hizmetleri
D
Özel derme hizmetleri
E
Süreli yayın hizmetleri
Açıklama:
Özel derme hizmeti, satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
İşletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsayan destek birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknik bakım hizmetleri
B
Danışma ve rehberlik hizmetleri
C
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
D
Bilgi işlem hizmetleri
E
İnsan kaynakları yönetimi
Açıklama:
Destek birimleri; insan kaynakları yönetimi, ciltleme/onarım hizmetleri ve teknik bakım hizmetlerinden oluşmaktadır.İnsan kaynakları yönetimi, işletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetimi aynı zamanda işletme dışında yer alan potansiyel
işgücünü de kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.
işgücünü de kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 65
İşlerin ve faaliyetlerin bir araya getirilmesi adına çalışanların çalışacakları pozisyonların ve bölümlerin belirlenmesini sürecini içeren örgütlenme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölümlere ayırma
B
İş bölümü ve uzmanlaşma
C
Biçimselleşme
D
Yetki ve sorumluluk denkliği
E
Amaç birliği
Açıklama:
Bölümlere Ayırma: İş bölümü ve uzmanlaşma gerçekleştirildikten sonra işlerin ve faaliyetlerin bir araya getirilmesi aşaması yer almaktadır. Böylece çalışanların çalışacakları pozisyonlar ve bölümler ortaya çıkarılmaktadır. Örnek olarak; bordrolama, çalışan eğitimi, maaş gibi konular bir araya gelerek insan kaynakları bölümünü oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Sorumluluk alan-veren çalışanlar arasında ve yetki aktarımı sırasında muğlak ifadelerin yer almaması gerekliliğini ifade eden örgütlenme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç birliği
B
Basitlik
C
Biçimselleşme
D
Esneklik
E
Yönetim/denetim alanı
Açıklama:
Basitlik: İşletme yapıları içerisinde ele alınan sistemler ve süreçler; karmaşık bir yapıda olmamalı, emir alan-veren, sorumluluk alan-veren çalışanlar arasında ve yetki aktarımı sırasında muğlak ifadelerin yer almadığı, bütün çalışanlar tarafından anlaşılabilir, basit ve sade bir yapı biçiminde düzenlenmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi "kültür" kavramını tanımlayan bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
B
Bir toplumun yaşama biçimi
C
Bireyler arası bir iletişim sistemi
D
Problemlerin çözüm biçimi
E
Bir egemenlik ve meşruiyet aracı.
Açıklama:
Bireysel ve sosyal bir fenomen olarak kültürle ilgili
tanımlardan bazıları şu şekildedir:
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı
Doğru cevap C'dir.
tanımlardan bazıları şu şekildedir:
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı
Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Dünyanın nasıl işlediğine ilişkin olarak bir kültürün insanları tarafından paylaşılan ortak görüşler olarak ifade edilen ve kültürün en derin ve en soyut yönünü oluşturan kültür ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
Semboller
D
İnançlar
E
Teknoloji
Açıklama:
İnançlar, dünyanın nasıl işlediğine ilişkin olarak bir kültürün insanları tarafından paylaşılan ortak görüşler olarak ifade edilmektedir. Bunlar, geçmişin yorumlanmasına, şimdinin açıklanmasına ve geleceğin kestirilmesine yaramaktadır. Bu inançlar, gözle görülen nesnelere ve gözle görülmeyenlere ilişkin olabilmektedir. Bu inançlar, gelenek, din ve bilim ya da bunların bir bileşimi üzerine inşa edilebilmektedir. İnançlar, kültürün en derin ve en soyut yönünü oluşturmakta ve diğer kültürel öğelere biçim vermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 69
Talep tahmini ve pazar araştırması, binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi gibi fizibilite çalışmaları, kütüphanelerde örgüt kültürü oluşturma sürecinin hangi aşamasında yer alır?
bulunması, donanımın seçilmesi gibi fizibilite çalışmaları, kütüphanelerde örgüt kültürü oluşturma sürecinin hangi aşamasında yer alır?
Seçenekler
A
I. Aşama
B
II. Aşama
C
III. Aşama
D
IV. Aşama
E
V. Aşama
Açıklama:
III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
Aşağıdakilerin hangisi organizasyon sürecinde yapılacaklar arasında yer almayacağı söylenebilir?
Seçenekler
A
Görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek
B
Görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak
C
Sadece pozisyonlarla ilgili tanımlamaları yapmak
D
Mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek ve atamak
E
Belirli iş ölçütlerine göre gruplandırıp mevkileri belirlemek
Açıklama:
Organize etme, farklılaştırma ve koordinasyonun sağlanması olarak ifade edilmektedir. Süreç dahilinde yapılacaklar ise şunlardır;
• Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak
görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek,
• Bu görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak,
• Bu işleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp,
iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak,
• Bu iş gruplarını kademeler bakımından
farklılaştırarak ve yine belirli iş ölçütlerine
göre gruplandırıp mevkileri ve pozisyonları
oluşturmak; bu pozisyonları belirli ölçütlere
göre bir araya getirip bölümleri oluşturmak,
• Tüm bu görev, iş, iş grubu ve pozisyonlarla
ilgili tanımlamaları yapmak,
• Bu mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek
ve atamak aşamalarını içermektedir.
• Amacı gerçekleştirme yolunda yapılacak
görev, iş ve faaliyetlerin neler olduğunu belirlemek,
• Bu görevleri anlamlı bir biçimde gruplandırıp, işleri oluşturmak,
• Bu işleri çeşitli ölçütlere göre gruplandırıp,
iş grupları ya da faaliyetleri oluşturmak,
• Bu iş gruplarını kademeler bakımından
farklılaştırarak ve yine belirli iş ölçütlerine
göre gruplandırıp mevkileri ve pozisyonları
oluşturmak; bu pozisyonları belirli ölçütlere
göre bir araya getirip bölümleri oluşturmak,
• Tüm bu görev, iş, iş grubu ve pozisyonlarla
ilgili tanımlamaları yapmak,
• Bu mevkilere getirilecek iş görenleri seçmek
ve atamak aşamalarını içermektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerin hangisi organizasyon sürecinin ilk aşamasıdır?
Seçenekler
A
Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması
B
İş Görenlerin Belirlenip Atanması
C
Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
D
İşlem Birimleri Oluşturmak
E
Destek Birimlerinin Belirlenmesi
Açıklama:
1.Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması: Örgütsel amaçlar ve bu amaçlara ulaşmak için yapılacak işler planlama aşamasında belirlenmektedir. Planlama sürecinde öngörülen, işleri en az emek ve giderle yapabilecek bir biçimde bölümlendirmek, sıralamak, düzenlemek, kısımlara ayırmak için örgütlemeye başvurmak gereklidir.
Soru 72
İş görenlerin gereksinim duydukları ve işlerin yapılabilmesi için gerekli fiziksel etmenlerin belirlenip sağlanması organizasyon sürecinin hangi aşamasında gerçekleştiği aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İş Görenlerin Belirlenip Atanması
B
Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
C
Yapılacak İşlerin Belirlenmesi
D
Yapılacak İşlerin Gruplandırılması
E
İşlem Birimlerinin Oluşturulması
Açıklama:
Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi: Bu aşamada iş görenlerin gereksinim duydukları ve işlerin
yapılabilmesi için gerekli fiziksel etmenlerin belirlenip sağlanması söz konusu olmaktadır. Sorgulama terminalleri, bilgisayarlar, tarayıcılar, sunucular, mp3 ve mp4 çalarlar, radyo frekans düzenleme
teknolojisi ile geliştirilen ödünç verme, etiket düzenleme, raf okuma ve güvenlik sistemleri, sergi
rafları, görme engelliler için sesli kitaplar ve çeşitli bilgi kaynakları başlıca kütüphane araçları olarak
ifade edilmektedir.
yapılabilmesi için gerekli fiziksel etmenlerin belirlenip sağlanması söz konusu olmaktadır. Sorgulama terminalleri, bilgisayarlar, tarayıcılar, sunucular, mp3 ve mp4 çalarlar, radyo frekans düzenleme
teknolojisi ile geliştirilen ödünç verme, etiket düzenleme, raf okuma ve güvenlik sistemleri, sergi
rafları, görme engelliler için sesli kitaplar ve çeşitli bilgi kaynakları başlıca kütüphane araçları olarak
ifade edilmektedir.
Soru 73
Teknik ve kullanıcı hizmetlerine otomasyon desteği veren birim teknik hizmetlerin alt birimlerinden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Süreli yayın hizmetleri
B
Bilgi işlem hizmetleri
C
Ödünç hizmetleri
D
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
E
Sağlama hizmetleri
Açıklama:
Bilgi işlem hizmetleri, teknik ve kullanıcı hizmetlerine otomasyon desteği veren, işletmenin web sitesinin hazırlanmasını ve güncellenmesini sağlayan ayrıca elektronik veri tabanlarının kullanımını sağlayan ve tarayıcı işlemlerinin eksiksiz bir biçimde yapılmasını sağlayan birimdir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi örgütlenme ilkelerinin planlama aşaması kapsamında ele alacağı sorular ile doğrudan ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
B
Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
C
Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
D
İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
E
Yapıların sadece maliyeti nasıl karşılanabilir?
Açıklama:
İşletme yapıları içerisinde örgütlenmenin verimli ve etkin bir biçimde yapılabilmesi, örgütlenme ilkelerinin planlama aşaması kapsamında ele alacağı sorular ile doğrudan ilişkilidir:
• Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
• Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
• Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
• Farklı koşullar kapsamında etkin bir biçimde çalışacak yapı(lar) neler olabilir?
• İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
• Oluşturulacak yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?
• Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
• Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
• Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
• Farklı koşullar kapsamında etkin bir biçimde çalışacak yapı(lar) neler olabilir?
• İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
• Oluşturulacak yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?
Soru 75
Bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi örgütlenmenin hangi ilkesine dahildir?
Seçenekler
A
Emir-Komuta Birliği
B
Amaç Birliği
C
Biçimselleşme
D
İş Bölümü ve Uzmanlaşma
E
Bölümlere Ayırma
Açıklama:
Biçimselleşme: Bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi
ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesi olarak ifade edilmektedir.
ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesi olarak ifade edilmektedir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bireysel ve sosyal bir olay olarak kültürle ilgili tanımlar arasına örnek verilemez?
Seçenekler
A
Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan edindiği sosyal miras
B
Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
C
Öğrenilen davranışlar bütünü
D
Problemlerin çözüm biçimi
E
Var olmayan şeyler
Açıklama:
Bireysel ve sosyal bir fenomen olarak kültürle ilgili
tanımlardan bazıları şu şekildedir:
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı.
tanımlardan bazıları şu şekildedir:
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan
edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
• Bir egemenlik ve meşruiyet aracı.
Soru 77
I.İnançlar
II.Değerler
III.Normlar
IV.Semboller
V.Teknoloji
Verilenlerden hangisi ya da hangileri kültürü oluşturan öğeler arasında yer alır?
II.Değerler
III.Normlar
IV.Semboller
V.Teknoloji
Verilenlerden hangisi ya da hangileri kültürü oluşturan öğeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I.II.IV.
B
I.II.III.
C
I.III.IV.
D
II.IV.V.
E
I.II.III.IV.V.
Açıklama:
Kültürü Oluşturan Öğeler
I.İnançlar
II.Değerler
III.Normlar
IV.Semboller
V.Teknoloji
I.İnançlar
II.Değerler
III.Normlar
IV.Semboller
V.Teknoloji
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi insanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere göre oluşan yazılı olmayan kurallardır?
Seçenekler
A
Normlar
B
Değerler
C
Semboller
D
Sayıltılar
E
İnançlar
Açıklama:
Normlar: Normlar, insanların nasıl davranması gerektiğini tanımlayan ve değerlere göre oluşan yazılı olmayan kurallar ya da standartlar olarak ifade edilmektedir. Bir
başka ifade ile normlar, belirli bir durumla ilgili olarak insanların ne yapması ya da yapmaması, ne söylemesi ya da söylememesi gerektiğini gösteren kurallardır. Normlar,
kaynağını değerlerden almakta değerlere göre biçimlenmektedir. Değerlere göre normlar, daha somut öğelerdir. Dolayısıyla normlar, gündelik yaşamda insanların her türlü eylem ve faaliyetlerine yol göstermekte ve tercihlerini belirlemektedir. Kültür, aynı zamanda normatif bir sistem olarak da görülebilmektedir.
başka ifade ile normlar, belirli bir durumla ilgili olarak insanların ne yapması ya da yapmaması, ne söylemesi ya da söylememesi gerektiğini gösteren kurallardır. Normlar,
kaynağını değerlerden almakta değerlere göre biçimlenmektedir. Değerlere göre normlar, daha somut öğelerdir. Dolayısıyla normlar, gündelik yaşamda insanların her türlü eylem ve faaliyetlerine yol göstermekte ve tercihlerini belirlemektedir. Kültür, aynı zamanda normatif bir sistem olarak da görülebilmektedir.
Soru 79
Bilgi, belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma sürecinin hangi aşamasında kurucu görüşlerini anahtar kişilerle paylaşır?
Seçenekler
A
I. Aşamada
B
II. Aşamada
C
III. Aşamada
D
IV. Aşamada
E
V. Aşamada
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci genellikle aşağıdaki aşamaları içermektedir:
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni
bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek
olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir
işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok
anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere
ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması,
en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi,
kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt
şemasının oluşturulması, fizibilite raporu
ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi
aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt
kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış
olacaktır.
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni
bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek
olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir
işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok
anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere
ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması,
en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi,
kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların
bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt
şemasının oluşturulması, fizibilite raporu
ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi
aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt
kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış
olacaktır.
Soru 80
________ ilk olarak işletmenin yapısını oluşturan ve faaliyetlerin düzenli bir biçimde yapılmasını gerekli kılan planların bir bütün olarak çalıştığı ilişkiler toplamı olarak ifade edilmektedir.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
İşletme
B
Organizasyon
C
Etkinlik
D
Yapı
E
Yöneticilik
Açıklama:
Organizasyon ilk olarak işletmenin yapısını oluşturan ve faaliyetlerin düzenli bir biçimde yapılmasını gerekli kılan planların bir bütün olarak çalıştığı ilişkiler toplamı olarak ifade edilmektedir.
Soru 81
I. Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması
II. İş Görenlerin Belirlenip Atanması
III. Yöneticilerin Gruplandırılması
IV. Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri organizasyonların süreçlerindendir?
II. İş Görenlerin Belirlenip Atanması
III. Yöneticilerin Gruplandırılması
IV. Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri organizasyonların süreçlerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I,II ve IV
Açıklama:
Organizasyonun süreçleri:
I. Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması
II. İş Görenlerin Belirlenip Atanması
III. Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
I. Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması
II. İş Görenlerin Belirlenip Atanması
III. Yer, Araç ve Yöntemlerin Belirlenmesi
Soru 82
Organizasyon süreci kapsamında yer alan planlama sürecinde öngörülen, işleri en az emek ve giderle yapabilecek bir biçimde bölümlendirmek, sıralamak, düzenlemek, kısımlara ayırmak için örgütlemeye başvurmak gereklidir.
Yukarıdaki bahsi geçen tanım aşağıda verilen hangi bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından organizasyon sürecini ifade etmektedir?
Yukarıdaki bahsi geçen tanım aşağıda verilen hangi bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından organizasyon sürecini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yöntemlerin belirlenmesi
B
İş görenlerin belirlenip atanması
C
Yapılacak işlerin belirlenmesi ve gruplandırılması
D
Yer belirlenmesi
E
Araçların belirlenmesi
Açıklama:
Yapılacak İşlerin Belirlenmesi ve Gruplandırılması: Örgütsel amaçlar ve bu amaçlara ulaşmak için yapılacak işler planlama aşamasında belirlenmektedir. Planlama sürecinde öngörülen, işleri en az emek ve giderle yapabilecek bir biçimde bölümlendirmek, sıralamak, düzenlemek, kısımlara ayırmak için örgütlemeye başvurmak gereklidir. Örnek olarak; görsel-işitsel bölümde gereksinim duyulan harici diskler ve müzik veri tabanları gibi kaynaklar kataloglanmakta sınıflandırılmakta, depolanmakta ve son olarak kullanıcıya duyurulmaktadır. Bu işlemlerin gerçekleştirilmesi, sağlanması ve demirbaş kayıtlarının gerçekleştirilmesi “sağlama bölümü” kapsamında ele alınmaktadır.
Soru 83
Bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin işlevleri, iş akışı açısından ele
alındığında; teknik ve kullanıcı hizmetlerini içine alan birimlere ne denir?
alındığında; teknik ve kullanıcı hizmetlerini içine alan birimlere ne denir?
Seçenekler
A
Hizmet birimleri
B
Yönetici birimleri
C
Organizasyon birimleri
D
İşlem birimleri
E
Teknik birimleri
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezlerinin ve kütüphanelerin işlevleri, iş akışı açısından ele
alındığında; teknik ve kullanıcı hizmetlerini içine alan işlem birimleri denir.
alındığında; teknik ve kullanıcı hizmetlerini içine alan işlem birimleri denir.
Soru 84
_________alınmasına karar verilen basılı ve elektronik bilgi kaynaklarının seçiminden satın alma işlemleri için gerekli finans kaynaklarının hazırlanması ve denetimi ve hatta siparişi yapılan kaynakların teslimi ve demirbaş listelerine eklenmesi gibi geniş bir yelpazedeki hizmetleri kapsamaktadır.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Sağlama hizmetleri
B
Kataloglama hizmetleri
C
Sınıflama hizmetleri
D
Süreli yayın hizmetleri
E
Bilgi işlem hizmetleri
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 85
_________ satın alma ya da bağış yolu ile edinilen nadir ve kıymetli kitap, dergi ve yazma eserlerden ilgilenen kullanıcıların yararlandırılması ve kullanım istatistiklerinin yönetime raporlanması sürecini kapsamaktadır.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Görsel-işitsel hizmetler
B
Danışma ve rehberlik hizmetleri
C
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
D
Ödünç hizmetleri
E
Özel derme hizmeti
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 86
Bilgi ve belge merkezlerinde neyin, ne zaman, nerede, nasıl, neden ve kim tarafından (5N1K) yapılacağının önceden ayrıntılı olarak belirlenmesi ve bunlara uyulmasının zorunlu hâle getirilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Amaç birliği
B
Bölümlere ayırma
C
Biçimselleşme
D
Basitlik
E
Esnkelik
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasına ne denir?
Seçenekler
A
Pugh sendromu
B
Behemot sendromu
C
Blau sendromu
D
Morton sendromu
E
Daft sendromu
Açıklama:
Behemot Sendromu;
Örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasıdır.
Örgüt yapısının aşırı büyümesi sonucu çevreye tepki verme hızının azalarak hantal bir yapıya kavuşmasıdır.
Soru 88
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kültürü oluşturan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Değerler
C
Normlar
D
Semboller
E
Eşyalar
Açıklama:
Eşyalar kültürü oluşturan sembol değildir.
Soru 89
Olay ya da nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesine ne denir?
Seçenekler
A
Fizibilite
B
Sayıltı
C
Örüntü
D
Normatif
E
Yapılabilirlik
Açıklama:
Örüntü;
Olay ya da nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesidir.
Olay ya da nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesidir.
Soru 90
Aylık ya da haftalık haber dergilerinin, günlük gazetelerin, veri tabanları ve elektronik dergilerin abonelikleri, yayın gelişlerinin izlenmesi ve geç gelen yayınların uyarı işlemlerinin yapıldığı birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kütüphanelerarası işbirliği hizmetleri
B
Bilgi işlem hizmetleri
C
Kataloglama ve sınıflama hizmetleri
D
Süreli yayın hizmetleri
E
Sağlama hizmetleri
Açıklama:
Süreli yayın hizmetleri, aylık ya da haftalık haber dergilerinin, günlük gazetelerin, veri tabanları ve elektronik dergilerin abonelikleri, yayın gelişlerinin izlenmesi ve geç gelen yayınların uyarı işlemlerinin yapıldığı birim olarak ifade edilmektedir.
Soru 91
İşletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsayan insan kaynakları yönetimi aşağıdakilerden hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Destek Birimleri
B
Görsel-işitsel hizmetler birimi
C
Özel derme hizmeti birimi
D
Danışma ve rehberlik hizmetleri
E
İşlem birimi
Açıklama:
Destek Birimleri: Destek birimleri kapsamında ele alınan destek faaliyetleri işletme içerisinde yer alan birimlerin faaliyetlerinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesini sağlayan hizmetlerden oluşmaktadır. Destek hizmetleri işletme içerisinde alt birimlerden oluşmaktadır:
• İnsan kaynakları yönetimi, işletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetimi aynı zamanda işletme dışında yer alan potansiyel işgücünü de kapsamaktadır. İşletme içerisinde insan faktörü ile iş görüldüğü için etkinlik ve verimlilik kavramlarıyla doğrudan ilişki içerisindedir.
• İnsan kaynakları yönetimi, işletme içerisinde yer alan ve organizasyon şeması kapsamında en üst noktadaki bireylerden en alt noktadaki bireylere kadar işletme içerisindeki tüm çalışanları kapsamaktadır. İnsan kaynakları yönetimi aynı zamanda işletme dışında yer alan potansiyel işgücünü de kapsamaktadır. İşletme içerisinde insan faktörü ile iş görüldüğü için etkinlik ve verimlilik kavramlarıyla doğrudan ilişki içerisindedir.
Soru 92
Organizasyonun alt kademelerine inildikçe bu kademelerdeki birimleri işgal edenlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
yetkileri artmaktadır
B
yetkileri azalmaktadır
C
yetkileri görecelidir
D
yetkileri belirsizleşir
E
yetkiyi kendileri verirler
Açıklama:
Dar anlamda organizasyon daha önce belirlenen otorite ilişkilerini belirten bir yapıdır. Genellikle organizasyon şeması ile ifade edilen bu yapı organizasyondaki başlıca birimleri, bölümleri, bunların birbirleri ile ilişkilerini ve emir-komuta kapsamlarını göstermektedir. Organizasyonun alt kademelerine inildikçe bu kademelerdeki birimleri işgal edenlerin yetkileri de azalmaktadır. Geniş anlamda organizasyon ise bütün çalışanları, sahip olunan kaynakları, her türlü politika ve yöntemleri, metotları ve görevleri ve organizasyonu diğer organizasyonlardan ayırarak onu ayrı ve kendine has bir bütün hâline getiren bütün özellikleri kapsayacak biçimde ayrı bir sosyal varlık olarak ele alınmaktadır
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi örgütlenme ilkelerinin planlama aşaması kapsamında ele alacağı sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
B
Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
C
Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
D
İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
E
Mülakatlar nasıl yapılmalıdır?
Açıklama:
İşletme yapıları içerisinde örgütlenmenin verimli ve etkin bir biçimde yapılabilmesi, örgütlenme ilkelerinin planlama aşaması kapsamında ele alacağı sorular ile doğrudan ilişkilidir:
• Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
• Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
• Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
• Farklı koşullar kapsamında etkin bir biçimde çalışacak yapı(lar) neler olabilir?
• İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
• Oluşturulacak yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?
• Yapıyı çevreleyen ortam koşulları nelerdir?
• Yapının temel amacı ve stratejisi nedir?
• Yapıyı amaç ve hedeflerine ulaştıracak işler nelerdir?
• Farklı koşullar kapsamında etkin bir biçimde çalışacak yapı(lar) neler olabilir?
• İşler ile ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
• Oluşturulacak yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?
Soru 94
Müşterilerinin ya da kullanıcıların beklentilerinin ve ihtiyaçlarının değişmesi, ekonomik piyasaların değişmesi, teknolojinin devingen bir yapısı olması sonucunda işletme dinamiklerinin iç ve dış çevrelere duyarlı, gelişime ve değişime açık olması gerekmektedir.
Yukarıdaki açıklama bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkelerinden hangisidir?
Yukarıdaki açıklama bilgi ve belge merkezleri ve kütüphaneler açısından doğru ve etkin bir örgütlenmenin ilkelerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Biçimselleşme
B
Bölümlere Ayırma
C
Esneklik
D
Basitlik
E
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği
Açıklama:
Esneklik: İşletmeler günümüzde hızı şiddetle artan gelişim ve değişimlere ayak uydurmak zorundadır. Müşterilerinin ya da kullanıcıların beklentilerinin ve ihtiyaçlarının değişmesi, ekonomik piyasaların değişmesi, teknolojinin devingen bir yapısı olması sonucunda işletme dinamiklerinin iç ve dış çevrelere duyarlı, gelişime ve değişime açık ve esnek bir biçimde olması gerekmektedir.
Soru 95
Olay, görüngü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Sembol
C
Norm
D
Fenomen
E
Örgüt
Açıklama:
Fenomen Olay, görüngü.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi kültürle ilgili tanımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Problemlerin çıkış noktası
B
Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan edindiği sosyal miras
C
Bir egemenlik ve meşruiyet aracı
D
Bir toplumun yaşama biçimi
E
Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey
Açıklama:
Bireysel ve sosyal bir fenomen olarak kültürle ilgili tanımlardan bazıları şu şekildedir:
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey • Bir egemenlik ve meşruiyet aracı
• Bireyin içinde yaşadığı gruptan / toplumdan edindiği sosyal miras
• Bireyin düşünme, hissetme ve inanma biçimi
• Bir toplumun yaşama biçimi
• Problemlerin çözüm biçimi
• Öğrenilen davranışlar bütünü
• Davranışları düzenleyen normatif bir sistem
• Doğada var olana karşılık insanların oluşturduğu her şey • Bir egemenlik ve meşruiyet aracı
Soru 97
- Neyin doğru ve neyin yanlış; neyin iyi ve neyin kötü olduğunu belirleyen ölçütlerdir.
- Esas itibariyle soyut öğeler olup dışarıdan gözlenmesi güçtür, ancak davranışlar içinde sezilebilmektedir.
- Daha çocukluk yaşlarından itibaren öğrenilen kültürel öğelerdir.
Seçenekler
A
İnançlar
B
Değerler
C
Normlar
D
Semboller
E
Teknoloji
Açıklama:
Değerler: İnançlar, neyin ne olduğunu açıklarken değerler de bir bakıma neyin ne olması gerektiğini açıklamaktadır. Başka bir ifade ile değerler, neyin doğru ve neyin yanlış; neyin iyi ve neyin kötü olduğunu belirleyen ölçütlerdir. Değerler, inançlara göre oluşmaktadır. İnançlar, kültürün en derin yönünü oluştururken değerler, inançlara göre daha yüzeysel yönünü oluşturmaktadır. Değerler de esas itibariyle soyut öğeler olup dışarıdan gözlenmesi güçtür, ancak davranışlar içinde sezilebilmektedir. Kısaca değerler, bir kültür içinde önem verileni ve tercih edileni ifade etmektedir. İnançlar gibi değerler de daha çocukluk yaşlarından itibaren öğrenilen kültürel öğelerdir.
Soru 98
- Örgüt yapılarının, örgütsel bütünleşmeyi sağlayabilmek için örgüte katılan üyelerini ortak bir kültür içerisinde yeniden sosyalleştirmesi gerekmektedir.
- Örgüt kültürü, örgütün içinde yer aldığı toplumun kültüründen bütünüyle ayrılmış farklı bir kültürdür.
- Örgüt kültürü, örgüt içinde oluşabilecek çeşitli alt kültürlerin (meslek grubu, iş grubu, birim vb.) üst üste bir toplamı değildir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Örgüt yapılarının, örgütsel bütünleşmeyi sağlayabilmek için örgüte katılan üyelerini ortak bir kültür içerisinde yeniden sosyalleştirmesi gerekmektedir. Örgüt kültürü, örgütün içinde yer aldığı toplumun kültüründen bütünüyle ayrılmış ayrı bir kültür değildir. Örgüt kültürü, geniş toplumun kültürüne göre bir alt kültür olarak nitelendirilebileceği gibi örgüt içerisindeki diğer alt kültürlere göre de bir üst (baskın, çatı) kültür olarak da nitelendirilebilmektedir. Ancak bu kültür, örgüt içinde oluşabilecek çeşitli alt kültürlerin (meslek grubu, iş grubu, birim vb.) üst üste bir toplamı da değildir. Bunların bütününü kuşatan ve bu alt kültürleri ortak paydalarda bütünleştiren bir kültür olarak ifade edilebilir. Eğer bir örgütte, alt kültürlerden birisi baskın kültür konumuna gelirse ya da örgüt yöneticileri bu alt kültürlerden birinden yana bir tavır koyarsa bu durum, örgüt içinde bazı çatışmaların da temel kaynağını oluşturacaktır. Bu durum, örgüt açısından bütünleşme ve performansa zarar verebilir, örgütsel yönden de istenmedik bazı sonuçların doğmasına sebep olabilir.
Soru 99
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci vardır.
Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsünün oluşturulmaya başlanacağı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsünün oluşturulmaya başlanacağı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Bilgi ve belge merkezleri ve kütüphanelerde örgüt kültürünün oluşturulma süreci genellikle aşağıdaki aşamaları içermektedir:
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
• I. Aşama: Kütüphaneyi kuran kişinin yeni bir girişim düşüncesine sahip olması. Örnek olarak; kütüphaneye gereksinim duyan bir işletme ya da yeni kurulan bir üniversite.
• II. Aşama: Kurucu bir ya da daha çok anahtar kişiyi, fizibilite etüdü yapmak üzere ekibe dahil eder ve görüşlerini onlarla paylaşır.
• III. Aşama: Oluşturulan ekip fizibilite çalışmasına başlar. Fizibilite çalışması kapsamında; talep tahmini ve pazar araştırması, en uygun kuruluş yeri ve binanın seçimi, kapasitenin belirlenmesi, gerekli fonların bulunması, donanımın seçilmesi, kazanımların öngörülmesi, yönetmeliklerin ve örgüt şemasının oluşturulması, fizibilite raporu ve yatırım değerleme, kesin projenin oluşturulması ve kütüphanenin kurulması gibi aşamalar yer almaktadır.
• IV. Aşama: Kütüphanede görev alacak çalışanların işe alınması ile birlikte genel örgüt kültürünün öyküsü oluşturulmaya başlamış olacaktır.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bilgiyi sunuş şekli bakımından dosyalamaya konu olan belge türlerinden birini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Manyetik
B
Örgüt içi
C
Resmi
D
Ticari
E
Aktif
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif.
Doğru cevap A'dır.
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif.
Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Kullanılan dosya başlıklarının akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanması, dosyalama sisteminin hangi özelliğinin bir gereğidir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Ussallık
C
Tutarlılık
D
Ekonomiklik
E
Kullanışlılık
Açıklama:
Ussallık: Örgüt yapısının ve faaliyetlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilen ve aynı standartlarda başlık yapıları kullanılmalıdır. Kullanılan dosya başlıkları akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanmalıdır. Yönetim teorileri dahilinde işletme ilkelerinin rasyonel bir biçimde olması gerekmektedir. Rasyonelliğin işletme yapılarının tamamında uygulanması, işletme faaliyetlerinin belirli standartlar kapsamında ele alınmasını sağlayacaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama sisteminin "kullanışlılık" özelliğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sistem bütün kullanıcıların rahatça anlayabileceği standartları içermelidir.
B
Sistemdeki dosya başlıkları akla ve mantığa uygun olmalıdır.
C
Sistem örgütün ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.
D
Sistemin kullanılacağı alan iyi bir biçimde belirlenmelidir.
E
Sistemde belgelerin transferi konusunda her zaman aynı yöntemin kullanılması gerekir.
Açıklama:
Kullanışlılık: Aynı sektörde olsalar dahi yapıların ihtiyaçları birbirlerinden farklılık göstermektedir. Bu sebeple sistemin uygulanacağı örgütün ihtiyaçları iyi bir biçimde analiz edilmeli ve bu ihtiyaçlara göre sistem belirlenmelidir. Örgütün temel faaliyetleriyle benzer özellikler gösteren bir sistem, daha verimli ve daha kullanışlı olacaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Bir işletmenin, dosyalama sürecine başlamadan önce aşağıdaki sorulardan hangisini mutlaka cevaplaması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Belgeleri dosyalamak örgüte ne kadar maliyet getirir?
B
Dosyalanan belgeler nerede saklanacak?
C
Belgeleri dosyalama işinde kaç kişi görev alacak?
D
Kullanılan belgeler dosyalanabilir yapıda mı değil mi?
E
Dosyalanan belgelere erişim izni hangi personelde olacak?
Açıklama:
Dosyalama süreci, işletmelerin kullandıkları belgelerin dosyalanabilir bir yapıda olup olmadığının kontrolü ile başlamaktadır. Günümüz işletme yapıları faaliyetleri kapsamında birçok belge ile muhatap olmaktadır. Bu belgelerin birçoğu dosyalama sistemlerinin bir elemanı olarak ele alınmaktadır. Ancak bazı durumlarda yaratılan ya da kullanılan belgeler işletmelerin hiçbir faaliyet yapısı içerisinde yer almamaktadır. Bu belgelerin dosyalama sistemleri içerisinde yer alıp almayacağı gibi soruların cevapları dosyalama süreci açısından büyük önem taşımaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Dosyalama sürecinin "dosyaların kullanımı" aşamasında, dosyanın kimde olduğu, ne zaman verildiği ve ne zaman geri alınacağına dair bilgilerin bulunduğu belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstek fişi
B
Dosya transfer fişi
C
Dosya etiketi
D
Fihrist
E
Dışarıda kartı
Açıklama:
İhtiyaç duyulan dosyaların istenilen zamanda bulunmasını ve kaybolmasını önlemek amacıyla dosya istek fişleri ve dışarıda kartları kullanılır. Dışarıda kartları ile verilen belgenin kimde olduğu, ne zaman verildiği ve ne zaman geri alınacağına dair bilgiler bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
I. Konu adalarına göre
II. Sıralı numaralı
III. Ondalık
IV. Coğrafi bölgelere göre
V. Asal sayıya göre
Yukarıdakilerden hangileri Alfabetik Dosyalama Sisteminin alt grupları arasında yer almaktadır?
II. Sıralı numaralı
III. Ondalık
IV. Coğrafi bölgelere göre
V. Asal sayıya göre
Yukarıdakilerden hangileri Alfabetik Dosyalama Sisteminin alt grupları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
II ve V
D
I ve V
E
III ve IV
Açıklama:
Alfabetik dosyalama sistemi; Konu adlarına göre dosyalama sistemi ve Coğrafi bölgelere göre dosyalama sistemi olarak iki alt gruptan oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Ondalık Dosyalama Sisteminin hangi özelliği, bu sistemi diğer dosyalama sistemlerinden farklı kılmaktadır?
Seçenekler
A
Alafabetik sıraya göre yapılması
B
Yatay olarak genişlemesi
C
Ansiklopedik yönteme dayanması
D
Coğrafik bölge esasına göre düzenlenmesi
E
İşletmelerin ihracat bölümlerinde uygulanması
Açıklama:
Ondalık dosyalama sistemi Melvil Dewey’in kütüphaneler için geliştirmiş olduğu onlu sınıflama sistemine dayanmaktadır. Bu sisteme göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. Ana grup altında oluşturulan onluk birinci alt grup, onluk ikinci alt gruba ve onluk üçüncü alt gruba ayrılarak devam etmektedir. Bu sistemde her başlayan grubun ilk sırasındaki dosyaya “0” rakamı verilmektedir. Bu dosya, aynı coğrafik dosyalama sisteminde olduğu gibi gruptaki diğer dosyalara konulamayan ya da iki ve daha fazla sayıda dosyayı ilgilendiren kayıt ve belgeler için kullanılan genel dosyadır. Diğer dosyalama sistemleri gibi dikey olarak değil, yatay olarak genişlemesi bu dosyalama sistemini diğer sistemlerden ayırmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Ortadaki asal sayıya göre dosyalama sistemi kullanılarak dosyalanmış, 69 48 13 numaralı belgenin bulunduğu rafı gösteren sayı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
69
B
3
C
48
D
6
E
13
Açıklama:
Bu sistem belgelere erişimin kolaylaştırılması ve belgelerin klasörler arasında eşit dağılımının sağlanması amacıyla tasarlanmıştır. Klasörün bulunduğu her rafa ya da klasör içindeki her dosyaya iki basamaklı bir sayı verilmesi esasına dayanmaktadır. Ortada kullanılan iki basamaklı sayı klasörün bulunduğu rafı, soldaki iki basamaklı sayı dosyanın içinde bulunduğu klasörü ve sağdaki iki basamaklı sayı ise dosya numarasını göstermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Bilgilerin gün, ay, ve yıl olarak dosyalandığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma dosyalama sistemi
B
Asal sayıya göre dosyalama sistemi
C
Desimal dosyalama sistemi
D
Kronolojik dosyalama sistemi
E
Sıra numaralı dosyalama sistemi
Açıklama:
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Pazarlama, üretim, finans, muhasebe gibi her bir bölümün kendi dosyalarını yarattığı bir işletme için geçerli olan örgütleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezi örgütleme
B
Karma örgütleme
C
Desimal örgütleme
D
Elektronik örgütleme
E
Yerinden örgütleme
Açıklama:
Bazı yapılarda, her bölümün sorumluluk merkezlerinden yönetim sistemi (yerinden örgütleme) uygulanmaktadır Bu sistemde pazarlama, üretim, finans, muhasebe gibi her bir sorumluluk merkezi, kendine ilişkin kayıt ve belgelerin dosyalarını yaratmaktadır. Her bölüm kendi dosyalarını güncelleştirmekte ve kendi dosyalarında bulunan bilgileri temel alarak kararlar vermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangileri dosyalamaya konu olan belge türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Bireysel
B
Örgüt içi
C
Resmi
D
Gizli
E
Kıymetli
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır.
- Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
- Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
- Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
- Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
Soru 12
- Basitlik
- Akla uygunluk
- Kullanışlılık
- Esneklik
- Ekonomiklik
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve V
C
II, III ve IV
D
I ve III
E
II, III ve V
Açıklama:
İyi bir dosyalama sisteminde bulunan özellikler altı başlık altında incelenebilir;
basitlik, ussallık (akla uygunluk), tutarlılık, kullanışlılık, transfer kolaylığı ve ekonomiklik.
basitlik, ussallık (akla uygunluk), tutarlılık, kullanışlılık, transfer kolaylığı ve ekonomiklik.
Soru 13
- Sınıflama ve Sıralama
- Dosyaların İmha Edilme
- Dosyaların Saklanması
- Planlama
Yukarıdakilerden hangileri dosyalama sürecinin aşamalarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Dosyalama sürecinin aşamaları şunlardır:
- Belge Dosyanabilir mi?
- Planlama
- Sınıflama ve Sıralama
- Dosyanın Bulunması/Dosya açılması
- Fihrist Kullanımı
- Dosyaların Kullanımı
- Dosyaların Saklanması
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama sürecinin planlama aşamasında gerçekleştirilen faaliyetlerdendir?
Seçenekler
A
İmha edilecek ya da arşive kaldırılacak belgelere karar verilir.
B
Dosyaların saklanacağı alanlar oluşturulur.
C
Dosyalama sistemine karar verilir.
D
Sorumlu personel belgelerin sınıflamasını yapar.
E
Sorumlu personel günlük, haftalık ve aylık olarak dosyalama işlemini yapar.
Açıklama:
Dosyalama sürecinin planlama aşaması, örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır. Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır. Ayrıca, belgelerin üretim aşamaları ve arşivleme ile ilgili düzenlemeler de planlama aşamasında ele alınmaktadır.
Dosyalama sürecinin planlama aşamasında gerçekleştirilen faaliyetler:
Dosyalama sürecinin planlama aşamasında gerçekleştirilen faaliyetler:
- Örgüt ihtiyaçlarının analiz edilmesi
- Dosyalama sistemine karar verilmesi
- Belgelerin üretim aşamaları ile ilgili düzenlemeler
Soru 15
..............istenen dosyanın nerede olduğunu bulmak ya da ilgili belgeleri dosyaya eklemek için kullanılan bir harita olarak ifade edilebilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Rehber
B
Sözlük
C
Yol haritası
D
Fihrist
E
Yönerge
Açıklama:
Dosyalama sistemleri kullanılmaya başlandığında ihtiyaca göre fihrist (indeks) kullanımı önerilmektedir. İstenen dosyanın nerede olduğunu bulmak ya da ilgili belgeleri dosyaya eklemek için kullanılan bir harita olarak ifade edilebilir.
Soru 16
- Örgütün bulunduğu coğrafya
- Dosyalanacak belge miktarı
- Sistemin güvenirliği
- İşin özelliği
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dosyalama sistemleri seçilirken;
Dosyalama sistemleri seçilirken;
- İşin özelliği
- Dosyalanacak belgenin türü
- Örgütün yapısı ve büyüklüğü
- Örgüt yapısındaki iş yükü
- Dosyalanacak belge miktarı
- Sistemin güvenirliği
- İlgili personel sayısı ve niteliği
- Sistemin ekonomikliği
dikkate alınmalıdır.
Dosyalama sistemleri seçilirken;
- İşin özelliği
- Dosyalanacak belgenin türü
- Örgütün yapısı ve büyüklüğü
- Örgüt yapısındaki iş yükü
- Dosyalanacak belge miktarı
- Sistemin güvenirliği
- İlgili personel sayısı ve niteliği
- Sistemin ekonomikliği
dikkate alınmalıdır.
Soru 17
Bir şirket kalite kontrol ve kataloglar adlı dosyaları "K" harfinin; reklam ve risk durumu adlı dosyaları ise "R" harfinin altında sıralamıştır. Buna göre şirketin dosyalama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Niteliklerine göre dosyalama sistemi
B
Benzerliklerine göre dosyalama sistemi
C
Alfabetik dosyalama sistemleri
D
K ve R dosyalama sistemi
E
Basit dosyalama sistemi
Açıklama:
Alfabetik dosyalama sistemleri, dosyaların ve dosyalar içindeki kayıtların ve belgelerin A harfinden başlayarak Z harfine kadar gruplandırılarak alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulmasını
gerektirmektedir. Belgelerin ya da dosyaların sahip olduğu iki harf arasına rehberler (kavalye-separatör) konularak dosyalara erişim kolaylaştırılmaktadır.
gerektirmektedir. Belgelerin ya da dosyaların sahip olduğu iki harf arasına rehberler (kavalye-separatör) konularak dosyalara erişim kolaylaştırılmaktadır.
Soru 18
KOD - ANA KONU GRUPLARI
APK - Araştırma, Planlama, Koordinasyon
AYP - Altyapı ve Yatırım Hizmetleri
EBS - Elektronik Bilgi İşlem Sistemleri
EML - Emlak, İnşaat
HUK - Hukuk İşleri
Yukarıda yer alan dosyalama örneği aşağıdaki dosyalama türlerinden hangisidir?
APK - Araştırma, Planlama, Koordinasyon
AYP - Altyapı ve Yatırım Hizmetleri
EBS - Elektronik Bilgi İşlem Sistemleri
EML - Emlak, İnşaat
HUK - Hukuk İşleri
Yukarıda yer alan dosyalama örneği aşağıdaki dosyalama türlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemi
B
Kod numaralı dosyalama sistemi
C
Kısaltmalı dosyalama sistemi
D
Konu adlarına göre dosyalama sistemi
E
Numaralı dosyalama sistemi
Açıklama:
Konu adlarına göre dosyalama sistemi genellikle örgütlerin faaliyet yapılarına göre tasniflenen dosya planları içerisinde kullanılan bir sistemdir. Her konu için ilgili olan dosya açılır ve bu dosyaya sadece o konu ile ilgili belgeler konulur. Literatürde sözlük yöntemi ve ansiklopedik yöntem olmak üzere farklı boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir.
Soru 19
Yukarıda yer alan dosyalama örneği aşağıdaki dosyalama türlerinden hangisidir?Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemi
B
Ondalık dosyalama sistemi
C
Genel muhasebe dosyalama sistemi
D
Resmi dosyalama sistemi
E
Sıra numaralı dosyalama sistemi
Açıklama:
Ondalık dosyalama sistemi Melvil Dewey’in kütüphaneler için geliştirmiş olduğu onlu sınıflama sistemine dayanmaktadır. Bu sisteme göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. Ana grup altında oluşturulan onluk birinci alt grup, onluk ikinci alt gruba ve onluk üçüncü alt gruba ayrılarak devam etmektedir. Bu sistemde her başlayan grubun ilk sırasındaki dosyaya “0” rakamı verilmektedir. Bu dosya, aynı coğrafik dosyalama sisteminde olduğu gibi gruptaki diğer dosyalara konulamayan ya da iki ve daha fazla sayıda dosyayı ilgilendiren kayıt ve belgeler için kullanılan genel dosyadır.
Soru 20
Bir şirkette pazarlama, üretim, finans gibi birimler kendilerine ilişkin kayıt ve belgeleri tutmaktadır. Her bölüm kendi dosyalarını güncelleştirmekte ve kendi dosyalarında bulunan bilgileri temel alarak kararlar vermektedir.
Dosyalama ile ilgili yukarıdaki örnek, hangi örgüt biçimini ifade etmektedir?
Dosyalama ile ilgili yukarıdaki örnek, hangi örgüt biçimini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
B
Karma örgütleme
C
Merkezi örgütleme
D
Dağınık örgütleme
E
Matris örgütleme
Açıklama:
Bazı yapılarda, her bölümün sorumluluk merkezlerinden yönetim sistemi uygulanmaktadır Bu sistemde pazarlama, üretim, finans, muhasebe gibi her bir sorumluluk merkezi, kendine ilişkin kayıt ve belgelerin dosyalarını yaratmaktadır. Her bölüm kendi dosyalarını güncelleştirmekte ve kendi dosyalarında bulunan bilgileri temel alarak kararlar vermektedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama kavramının verimli olması için yapılması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Belgelere erişimin personele zaman kaybettirmeyen bir düzende inşa edilmesi gerekmektedir.
B
Sistemin içinde yer alan belgelerin konu başlıkları anlaşılır olmalıdır
C
Belgelerin yanlış dosyalara konulması engellenmelidir
D
Sistem ana ve alt gruplara ayrılmadan gereksinimleri karşılayacak biçimde tasarlanmalıdır
E
Belgeler eksiksiz olarak tanımlanmalıdır
Açıklama:
Dosyalama kavramının yapılar için verimli ve etkili olabilmesi için dosyalara konulan belgelerin ve bu belgelere erişimin personeli çelişkiye düşürmeyen, onlara zaman kaybettirmeyen ve hızlı karar verdiren bir düzende inşa edilmesi gerekmektedir. Sistemin içinde yer alan belgelerin konu başlıkları anlaşılır olmalı, eksiksiz olarak tanımlanmalı ve belgelerin yanlış dosyalara konulması engellenmelidir. Sistem kendi içinde belirli standartlar dâhilinde ana ve alt gruplara ayrılmalı ve örgütün gereksinimlerini tamamıyla karşılayacak biçimde
tasarlanmalıdır. Doğru cevap D'dir.
tasarlanmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Bir belgenin aktif yada pasif olarak değerlendirilmesi, aşağıdaki gruplardan hangisi bakımından ele alınır?
Seçenekler
A
Bilgi sunuş şekilleri bakımından
B
Hazırlanma yerleri bakımından
C
Kullanım sıklıkları bakımından
D
Nicel bakımdan
E
Nitel bakımdan
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif. Doğru cevap C'dir.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
İyi bir dosyalama sisteminde bulunan özellikler altı başlık altında incelenebilir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Rahatlık
C
Ussallık
D
Tutarlılık
E
Ekonomiklik
Açıklama:
Başpınar ve Bayramlı’nın,Whitehead’den aktardığı biçimiyle iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özellikler altı başlık altında incelenebilir: basitlik, ussallık (akla uygunluk), tutarlılık, kullanışlılık, transfer kolaylığı ve ekonomiklik.Doğru cevap B'dir.
Soru 24
"Sistemin kullanıcılarının rahatça anlayabileceği standartlar uygulanmalı ve istenilen belge en kısa zamanda ve en az maliyetle bulunabilmelidir" şeklinde açıklanan dosyalama sistem özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ussallık
B
Ekonomiklik
C
Basitlik
D
Transfer kolaylığı
E
Kullanışlılık
Açıklama:
Basitlik: Sistemin kullanıcılarının rahatça anlayabileceği standartlar uygulanmalı ve istenilen belge en kısa zamanda ve en az maliyetle bulunabilmelidir. Özellikle iş yaşamında çalışanların kuşak farklılıklarının bulunduğu düşünüldüğünde, sistemin bütün kuşak kapsamında yer alan çalışanların anlayabileceği bir biçimde tasarlanması büyük önem arz etmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlayan dosyalama süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıflama ve sıralama
B
Planlama
C
Fihrist kullanımı
D
Dosyaların saklanması
E
Dosyaların kullanımı
Açıklama:
Planlama: Dosyalama sürecinin planlama aşaması, örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
MS Excel gibi yardımcı araçların kullanıldığı dosyalama süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dosyaların kullanımı
B
Dosyaların saklanması
C
Dosyaların bulunması
D
Planlama
E
Fihrist kullanımı
Açıklama:
Fihrist kullanımı: Dosyalama sistemleri kullanılmaya başlandığında ihtiyaca göre
fihrist (indeks) kullanımı önerilmektedir. İstenen dosyanın nerede olduğunu bulmak ya da ilgili belgeleri dosyaya eklemek için kullanılan bir harita olarak ifade edilebilir. MS Excel gibi yardımcı araçlar kullanılarak dosyalama sistemlerinin verimliliğini arttırmak için kronolojik olarak ya da dosya
numaralarına göre fihrist hazırlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
fihrist (indeks) kullanımı önerilmektedir. İstenen dosyanın nerede olduğunu bulmak ya da ilgili belgeleri dosyaya eklemek için kullanılan bir harita olarak ifade edilebilir. MS Excel gibi yardımcı araçlar kullanılarak dosyalama sistemlerinin verimliliğini arttırmak için kronolojik olarak ya da dosya
numaralarına göre fihrist hazırlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
En çok ansiklopedik yöntem olarak adlandırılan yöntemi kullanan dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konu adlarına göre dosyalama sistemi
B
Alfabetik dosyalama sistemleri
C
Coğrafik bölgelere göre dosyalama sistemi
D
Ondalık (Desimal) dosyalama sistemi
E
Sıra numaralı dosyalama sistemi
Açıklama:
Konu adlarına göre dosyalama sistemi genellikle örgütlerin faaliyet yapılarına göre tasniflenen dosya planları içerisinde kullanılan bir sistemdir. Her konu için ilgili olan dosya açılır ve bu dosyaya sadece o konu ile ilgili belgeler konulur. Literatürde sözlük yöntemi ve ansiklopedik yöntem olmak üzere farklı
boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir. Doğru cevap A'dır.
boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 28
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için tercih edilen dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma dosyalama sistemi
B
Kronolojik dosyalama sistemi
C
Elektronik dosyalama sistemi
D
Sıra numaralı dosyalama sistemi
E
Sondaki asal sayıya göre dosyalama sistemi
Açıklama:
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri
kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Doğru cevap B'dir.
kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Aynı tür belgelerin farklı bölümlerde de dosyalama sürecine dâhil edilmesinin, zaman maliyeti ve ekonomik maliyeti ortaya çıkardığı örgütleme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezî örgütleme
B
Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
C
Planlı örgütleme
D
Koordineli örgütleme
E
Karma örgütleme
Açıklama:
Sorumluluk merkezlerinde (yerinden) örgütleme: Yerinden yönetimde yapılan işlemler, merkezî sistemde uygulanan işlemler kadar karmaşık bir yapıda değildir. Her bölüm kendine uygun olan dosyalama sistemini kullanmakta fakat diğer bölümlerle irtibat hâlinde bulunarak çalışmaktadır. İrtibat hâlinde bulunmalarının bir sonucu olarak bu sistemde aynı tür belgelerin farklı bölümlerde de dosyalama sürecine dâhil edilmesi sonucunda, zaman maliyeti ve ekonomik maliyet ortaya çıkacaktır. Aynı içeriğe sahip dosyaların farklı bölümlerde birbirlerinden habersiz olarak güncelleştirilmesi, üretilen raporların güvenirliğini önemli ölçüde azaltacaktır. Aynı zamanda her bölüm için ayrı dosyalama malzemeleri gerektirdiğinden, donanımsal açıdan maliyetli bir sistemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 30
Bazı belge ve dosyaların merkezden, sıkça başvurulan ve ilgili personelin her an elinin altında bulunması gereken ya da gizli ve değerli olan belge ve dosyaların ise ilgili bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetildiği örgütleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlı örgütleme
B
Koordineli örgütleme
C
Yerinden örgütleme
D
Karma örgütleme
E
Merkezi örgütleme
Açıklama:
Karma örgütleme: Bazı örgütler ihtiyaçları gereği hem merkezî hem de yerinden örgütleme sistemlerini birlikte kullanmaktadırlar. Bu uygulamada bazı belge ve dosyalar merkezden, sıkça başvurulan ve ilgili personelin her an elinin altında bulunması gereken ya da gizli ve değerli olan belge ve dosyalar ise ilgili
bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetilmektedir. Doğru cevap D'dir.
bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi nitelikleri bakımından belge türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Resmi
B
Ticari
C
Gizli
D
Kıymetli
E
Manyetik
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele
alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
Soru 32
Aşağıdakilerden hangileri iyi bir dosyalama sisteminde bulunması gereken özellikler arasındadır?
I.Basitlik
II.Ekonomiklik
III.Resmilik
IV.Ussallık
V. Tutarlılık
I.Basitlik
II.Ekonomiklik
III.Resmilik
IV.Ussallık
V. Tutarlılık
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Başpınar ve Bayramlı’nın (2006) Whitehead’den aktardığı biçimiyle iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özellikler altı başlık altında incelenebilir; basitlik, ussallık (akla uygunluk), tutarlılık, kullanışlılık, transfer kolaylığı ve ekonomiklik.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama süreci aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Dosyaların saklanması
C
Fihrist kullanımı
D
Örgütleme
E
Dosyaların kullanımı
Açıklama:
Dosyalama süreci; belgenin dosyalanabilir olup olmadığının kontrolü ile başlar ve planlama, sınıflama
ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır.
ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama sistemleri seçilirken dikkat edilmesi gereken unsurlar arasındadır?
I. Sistemin güvenirliği
II. Dosyalanacak belge miktarı
III. Dosyalanacak belgenin türü
IV. Sistemin ekonomikliği
I. Sistemin güvenirliği
II. Dosyalanacak belge miktarı
III. Dosyalanacak belgenin türü
IV. Sistemin ekonomikliği
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dosyalama sistemleri seçilirken ;
• İşin özelliği
• Dosyalanacak belgenin türü
• Örgütün yapısı ve büyüklüğü
• Örgüt yapısındaki iş yükü
• Dosyalanacak belge miktarı
• Sistemin güvenirliği
• İlgili personel sayısı ve niteliği
• Sistemin ekonomikliği dikkate alınmalıdır.
• İşin özelliği
• Dosyalanacak belgenin türü
• Örgütün yapısı ve büyüklüğü
• Örgüt yapısındaki iş yükü
• Dosyalanacak belge miktarı
• Sistemin güvenirliği
• İlgili personel sayısı ve niteliği
• Sistemin ekonomikliği dikkate alınmalıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi alfabetik dosyalama sistemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Konu adlarına göre dosyalama sistemi
B
Sıra numaralı dosyalama sistemi
C
Elektronik dosyalama sistemleri
D
Ortadaki asal sayıya göre dosyalama sistemi
E
Ondalık (Desimal) dosyalama sistemi
Açıklama:
Alfabetik dosyalama sistemleri, dosyaların ve dosyalar içindeki kayıtların ve belgelerin A harfinden başlayarak Z harfine kadar gruplandırılarak alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulmasını gerektirmektedir.Konu adlarına göre dosyalama sistemi alfabetik bir dosyalama sistemidir.
Soru 36
Ortadaki asal sayıya göre dosyalama sistemi ile oluşturulmuş bir koleksiyonda 75 48 01 numaralı bir belgede 48 sayısı aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Seçenekler
A
Belge 48 nolu rafa koyulacaktır.
B
Belge 48 nolu klasöre koyulacaktır.
C
Belge 48 nolu dosyaya koyulacaktır.
D
Belge 48 nolu odaya koyulacaktır.
E
Belge 48 nolu sıraya koyulacaktır.
Açıklama:
Bu sistem belgelere erişimin kolaylaştırılması ve belgelerin klasörler arasında eşit dağılımının sağlanması
amacıyla tasarlanmıştır. Klasörün bulunduğu her rafa ya da klasör içindeki her dosyaya iki basamaklı bir sayı verilmesi esasına dayanmaktadır.Örneğin; 75 48 01 numaralı bir belge, 48 nolu rafta, 75 nolu klasörde, 01 nolu dosyaya konulacaktır. Bu sistem altı basamaklı numara gerektirir ve basamak sayısı altının üzerine çıktığında sondaki asal sayıya göre dosyalama yapmak daha doğru olur.
amacıyla tasarlanmıştır. Klasörün bulunduğu her rafa ya da klasör içindeki her dosyaya iki basamaklı bir sayı verilmesi esasına dayanmaktadır.Örneğin; 75 48 01 numaralı bir belge, 48 nolu rafta, 75 nolu klasörde, 01 nolu dosyaya konulacaktır. Bu sistem altı basamaklı numara gerektirir ve basamak sayısı altının üzerine çıktığında sondaki asal sayıya göre dosyalama yapmak daha doğru olur.
Soru 37
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için aşağıdaki dosyalama sistemlerinden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Elektronik dosyalama sistemleri
B
Karma dosyalama sistemleri
C
Kronolojik dosyalama sistemleri
D
Alfabetik dosyalama sistemleri
E
Numaralı dosyalama sistemleri
Açıklama:
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangileri dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde kullanılan yöntemler arasındadır?
I. Merkezî örgütleme
II. Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
III. Sıralı örgütleme
IV. Karma örgütleme
I. Merkezî örgütleme
II. Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
III. Sıralı örgütleme
IV. Karma örgütleme
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Dosyalama süreçlerinin ele alındığı dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde merkezi örgütleme, sorumluluk merkezlerinde örgütleme (yerinden örgütleme) ve karma örgütleme olmak üzere üç yöntem uygulanmaktadır.
Soru 39
- Kayıt ve belgelerde tekerrür (tekrar) önlenebilir.
- Yazıların kopya adedi azalabilir.
- Donanımdan ve personelden tasarruf sağlanabilir.
Seçenekler
A
Koordine örgütleme
B
Yerinden örgütleme
C
Karma örgütleme
D
Planlı örgütleme
E
Merkezî örgütleme
Açıklama:
Merkezî örgütleme ile kayıt ve belgelerde tekerrür (tekrar) önlenebilir, yazıların kopya adedi azalabilir, karmaşıklık ve buna bağlı olarak doğacak hatalar azaltılabilir. Daha iyi koruma sağlanabilir ve belgeler daha kısa sürelerde bulunabilir. Donanımdan ve personelden tasarruf sağlanabilir ve süreç daha az fakat daha vasıflı personelle yürütülerek hizmette belli bir standart yakalanabilir.
Soru 40
Bazı belge ve dosyaların merkezden, sıkça başvurulan ve ilgili personelin her an elinin altında bulunması gerekenlerin ise ilgili bölümlerde yönetildiği dosyalama birimi örgütleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezi örgütleme
B
Karma örgütleme
C
Yerinden örgütleme
D
Planlı örgütleme
E
Koordine örgütleme
Açıklama:
Karma örgütleme: Bazı örgütler ihtiyaçları gereği hem merkezî hem de yerinden örgütleme sistemlerini birlikte kullanmaktadırlar. Bu uygulamada bazı belge ve dosyalar merkezden, sıkça başvurulan ve ilgili
personelin her an elinin altında bulunması gereken ya da gizli ve değerli olan belge ve dosyalar ise ilgili
bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetilmektedir.
personelin her an elinin altında bulunması gereken ya da gizli ve değerli olan belge ve dosyalar ise ilgili
bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetilmektedir.
Soru 41
I. Resmi
II. Pasif
III. Basılı
IV. Örgüt içi
V. Manyetik
Yukarıdaki belge türlerinden hangileri bilgi sunuş şekilleri bakımından dosyalamaya konu olan belgelerdir?
II. Pasif
III. Basılı
IV. Örgüt içi
V. Manyetik
Yukarıdaki belge türlerinden hangileri bilgi sunuş şekilleri bakımından dosyalamaya konu olan belgelerdir?
Seçenekler
A
III ve V
B
II ve IV
C
I ve III
D
II ve V
E
I ve IV
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele
alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan
gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli,
kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif.
Doğru cevap A'dır.
alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan
gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli,
kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif.
Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Dosyalama kavramının yapılar için verimli ve
etkili olabilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
etkili olabilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
Seçenekler
A
Belgelerin konu başlıkları anlaşılır olmalı
B
Personelin belgelere erişimi karışık bir sistem içermeli
C
Belgelerin konuları eksiksiz olarak tanımlanmalı
D
Belgeler yanlış dosyalara konmamalı
E
Dosyalara erişim personele zaman kaybettirmemeli
Açıklama:
Dosyalama kavramının yapılar için verimli ve
etkili olabilmesi için dosyalara konulan belgelerin
ve bu belgelere erişimin personeli çelişkiye düşürmeyen, onlara zaman kaybettirmeyen ve hızlı karar verdiren bir düzende inşa edilmesi gerekmektedir. Sistemin içinde yer alan belgelerin konu başlıkları anlaşılır olmalı, eksiksiz olarak tanımlanmalı ve belgelerin yanlış dosyalara konulması engellenmelidir. Sistem kendi içinde belirli standartlar
dâhilinde ana ve alt gruplara ayrılmalı ve örgütün
gereksinimlerini tamamıyla karşılayacak biçimde
tasarlanmalıdır. Doğru cevap B'dir.
etkili olabilmesi için dosyalara konulan belgelerin
ve bu belgelere erişimin personeli çelişkiye düşürmeyen, onlara zaman kaybettirmeyen ve hızlı karar verdiren bir düzende inşa edilmesi gerekmektedir. Sistemin içinde yer alan belgelerin konu başlıkları anlaşılır olmalı, eksiksiz olarak tanımlanmalı ve belgelerin yanlış dosyalara konulması engellenmelidir. Sistem kendi içinde belirli standartlar
dâhilinde ana ve alt gruplara ayrılmalı ve örgütün
gereksinimlerini tamamıyla karşılayacak biçimde
tasarlanmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Kullanılan dosya başlıklarının akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanması esasına dayanan dosyalama sistemi özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Tutarlılık
C
Ussallık
D
Kullanışlılık
E
Ekonomiklik
Açıklama:
Ussallık: Örgüt yapısının ve faaliyetlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilen ve aynı standartlarda başlık yapıları kullanılmalıdır. Kullanılan dosya başlıkları akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanmalıdır. Yönetim teorileri dahilinde işletme ilkelerinin rasyonel bir biçimde olması gerekmektedir. Rasyonelliğin işletme yapılarının tamamında uygulanması, işletme faaliyetlerinin belirli standartlar kapsamında ele alınmasını sağlayacaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Dosyaların oda ya da odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceğinin belirlenmesi esasına dayanan dosyalama sistemi özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Transfer kolaylığı
B
Tutarlılık
C
Basitlik
D
Ekonomiklik
E
Kullanışlılık
Açıklama:
Ekonomiklik: Sistemin kullanılacağı alan iyi bir biçimde belirlenmelidir. Dosyaların oda ya da odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceği belirlenmelidir. Ayrıca dosyalama ile ilgilenecek yeterli ve vasıflı personel seçimi istenilen belgelerin en az maliyetle bulunmasını sağlayacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Dosyalamaya konu olan belgelerin üretim aşamaları ve arşivleme ile ilgili düzenlemeler dosyalama sürecinin hangi aşamasında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Dosyaların kullanımı
B
Dosyaların saklanması
C
Dosyaların bulunması
D
Fihrist kullanımı
E
Planlama
Açıklama:
Planlama: Dosyalama sürecinin planlama aşaması, örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır. Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır. Ayrıca, belgelerin üretim aşamaları ve arşivleme ile ilgili düzenlemeler de planlama aşamasında ele alınmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Dosyalama sürecinde yeni bir dosya açılması ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mevcut dosya dolmadan yeni dosya açılmalıdır.
B
Yeni açılan dosya sistemin genel standartlarında olmalıdır.
C
Dosya açıldıktan sonra etiketlenmelidir.
D
Dosya etiketi üzerinde dosya başlığı yer almalıdır.
E
Dosya etiketi üzerinde dosyanın kodu yer almalıdır.
Açıklama:
Mevcut dosya tamamen dolmadan yeni bir dosya açılmaması, sistemin yönetimi açısından faydalı olacaktır. Eğer dosyalama sistemi içerisinde işlem gören belgenin konulabileceği bir dosya mevcut
değilse yeni bir dosya açılır. Yeni açılan bu dosyanın sistemin genel standartlarında olmasına dikkat edilmelidir. Dosya açıldıktan sonra etiketlenmeli ve sürece devam edilmelidir. Dosya etiketi üzerinde, dosyanın içeriğinin ne olduğunun anlaşılmasına yardımcı olan; dosya başlığı, kodu ve konusu bilgileri yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
değilse yeni bir dosya açılır. Yeni açılan bu dosyanın sistemin genel standartlarında olmasına dikkat edilmelidir. Dosya açıldıktan sonra etiketlenmeli ve sürece devam edilmelidir. Dosya etiketi üzerinde, dosyanın içeriğinin ne olduğunun anlaşılmasına yardımcı olan; dosya başlığı, kodu ve konusu bilgileri yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Dosyaların kullanımı ile ilgili olarak, farklı bölümlere aktarılan belgeler için aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Dışarıda kartı
B
Dosya transfer fişi
C
Dosya başlığı
D
Fihrist
E
Dosya istek fişi
Açıklama:
İhtiyaç duyulan dosyaların istenilen zamanda bulunmasını ve kaybolmasını önlemek amacıyla dosya istek fişleri ve dışarıda kartları kullanılır. Farklı bölümlere aktarılan belgeler için de dosya transfer
fişi kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
fişi kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi alfabetik dosyalama sistemlerinin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Kurum adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken
yapılarda tercih edilmesi
yapılarda tercih edilmesi
B
Belgelerin alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulması
C
Dosya adlarında benzer isimlerin olması
D
Belgelerin sahip olduğu harf arasına rehberler konulması
E
Şahıs adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken
yapılarda tercih edilmesi
yapılarda tercih edilmesi
Açıklama:
Alfabetik dosyalama sistemleri genel olarak kurum ya da şahıs adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken yapılarda tercih edilmektedir. Personelin özlük hakları, öğrenci dosyaları gibi kullanım alanı oldukça
geniştir. Ancak dosya adlarında benzer isimlerin olması ya da konu sayısının arttığında dosyalarda yığılma ihtimalinin olması bu sistemin olumsuzlukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
geniştir. Ancak dosya adlarında benzer isimlerin olması ya da konu sayısının arttığında dosyalarda yığılma ihtimalinin olması bu sistemin olumsuzlukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Dosyalara birden başlayarak sınırsız sayıda ardışık numara verilmesiyle kurulan dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemi
B
Desimal dosyalama sistemi
C
Kronolojik dosyalama sistemi
D
Sıra numaralı dosyalama sistemi
E
Coğrafi bölgelere göre dosyalama sistemi
Açıklama:
Sıra numaralı dosyalama sistemi: Dosyalara birden başlayarak sınırsız sayıda ardışık numara verilmesiyle bu sistem kurulmaktadır. Örnek olarak; birbirlerini izleyen numaralar verilmiş olan faturalar, çekler, makbuzlar gibi belgeler de bu numaralara göre işlem görür ve dosyalanır. Sıra numaralı sistemde dosyalara rahat ve kolay ulaşım için fihrist (indeks) hazırlanması esastır. Doğru cevap D'dir.
Soru 50
I. Merkezi örgütlenme
II. Konusal örgütlenme
III. Yerinden örgütlenme
IV. Karma örgütlenme
V. Sektörel örgütlenme
Yukarıdakilerden hangileri dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde kullanılan yöntemlerden değildir?
II. Konusal örgütlenme
III. Yerinden örgütlenme
IV. Karma örgütlenme
V. Sektörel örgütlenme
Yukarıdakilerden hangileri dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde kullanılan yöntemlerden değildir?
Seçenekler
A
II ve IV
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
II ve V
Açıklama:
Dosyalama süreçlerinin ele alındığı dosyalama
birimlerinin örgütlenmesinde merkezi örgütleme,
sorumluluk merkezlerinde örgütleme (yerinden örgütleme) ve karma örgütleme olmak üzere üç yöntem uygulanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
birimlerinin örgütlenmesinde merkezi örgütleme,
sorumluluk merkezlerinde örgütleme (yerinden örgütleme) ve karma örgütleme olmak üzere üç yöntem uygulanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Literatür incelendiğinde dosyalamaya konu olan belgeler ile ilgili aaşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
B
Hazırlanma yerleri bakımından-aktif, pasif
C
Nitelikleri bakımından-yazılı, basılı
D
Kullanım sıklıklarına göre- dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
E
Sunuş şekillerine göre-resmi, ticari, gizli, kıymetli
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır. • Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik • Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi • Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli • Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif Buna göre A doğru cevaptır.
Soru 52
İyi bir dosyalama sisteminde bulunan özelliklerden örgüt yapısının ve faaliyetlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilen ve aynı standartlarda başlık yapıları kullanılmasıyla ilgili lan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
basitlik
B
ussallık
C
tutarlılık
D
kullanışlılık
E
transfer kolaylığı
Açıklama:
Ussallık örgüt yapısının ve faaliyetlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilen ve aynı standartlarda başlık yapıları kullanılmalıdır. Kullanılan dosya başlıkları akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanmalıdır. B doğru cevaptır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama sürecinin doğru adımlarını içerir?
Seçenekler
A
Belge dosyalanabilir mi?-sınıflama ve sıralama-dosyanın bulunması-planlama-fihrist kullanımı-dosya kullanımı-dosya saklanması
B
belge dosyalanabilir mi?-dosya kullanımı-sınıflama ve sıralama-dosyanın bulunması-planlama-fihrist kullanımı-dosya saklanması
C
belge dosyalanabilir mi?-sınıflama ve sıralama-dosyanın bulunması-dosya kullanımı-planlama-fihrist kullanımı-dosya saklanması
D
dosyanın bulunması-belge dosyalanabilir mi?-sınıflama ve sıralama-planlama-fihrist kullanımı-dosya kullanımı-dosya saklanması
E
Belge dosyalanabilir mi?-planlama-sınıflama ve sıralama-dosyanın bulunması-fihrist kullanımı-dosya kullanımı-dosya saklanması
Açıklama:
Dosyalama süreci; belgenin dosyalanabilir olup olmadığının kontrolü ile başlar ve planlama, sınıflama ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır. E doğru sıralama içerdiğinden doğru cevaptır.
Soru 54
Dosyalama sistemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dosyalama sistemleri temel olarak iki çatı altında sınıflandırılmaktadır.
B
İyi bir dosyalama sistemi, sistemi kullanan herkes tarafından kolay anlaşılır ve kullanılır olmalıdır.
C
Kullanıcıları tereddüde düşürmeyen, zaman kaybettirmeyen ve hızlı karar verdiren bir düzende tasarlanmalıdır.
D
Dosyalama sistemlerinden numaralı olanlar en iyisidir şeklinde bir açıklama yapılabilir.
E
Dosyalama sürecinde bahsedildiği gibi sistem seçilirken öncelikle örgütün ihtiyaçlarına göre hareket edilmelidir.
Açıklama:
Dosyalama sistemlerinin hiçbirine en iyisidir ya da en kötüsüdür şeklinde bir açıklama yapılamamaktadır. Bu nedenle D doğru cevaptır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi "Bir harf grubundaki dosya sayısı ....... taneden fazla ise iki harf, daha fazla ise üç harf kullanılmaktadır." ifadesini doğru tamamlar?
Seçenekler
A
10
B
4
C
2
D
8
E
5
Açıklama:
Belgelerin ya da dosyaların sahip olduğu iki harf arasına rehberler (kavalye-separatör) konularak dosyalara erişim kolaylaştırılmaktadır. Bir harf grubundaki dosya sayısı 10’dan fazla ise iki harf, daha fazla ise üç harf kullanılmaktadır. A doğru cevaptır.
Soru 56
Bir örgütün faaliyetleri bir ülkenin çeşitli illerine ya da farklı ülkelere, kıtalara yayılmışsa dosyalama sistemi hangi esasa göre tasarlanabilir?
Seçenekler
A
Alfabetik
B
Konu adları
C
Coğrafik
D
Numaralı
E
Renk kodlu
Açıklama:
Bir örgütün faaliyetleri bir ülkenin çeşitli illerine ya da farklı ülkelere, kıtalara yayılmışsa dosyalama sistemi coğrafik bölge esasına göre tasarlanabilir. C doğru cevaptır.
Soru 57
Hangi dosyalama sisteminde dosyalara rahat ve kolay ulaşım için fihrist (indeks) hazırlanması esastır?
Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemleri
B
Sıra numaralı dosyalama sistemleri
C
Kronolojik dosyalama sistemleri
D
Karma dosyalama sistemleri
E
Elektronik dosyalama sistemleri
Açıklama:
Dosyalara birden başlayarak sınırsız sayıda ardışık numara verilmesiyle bu sistem kurulmaktadır. Örnek olarak; birbirlerini izleyen numaralar verilmiş olan faturalar, çekler, makbuzlar gibi belgeler de bu numaralara göre işlem görür ve dosyalanır. Sıra numaralı sistemde dosyalara rahat ve kolay ulaşım için fihrist (indeks) hazırlanması esastır. Hazırlanan fihrist; coğrafi bölgelere göre, kurum ya da kişi adlarına göre alfabetik olarak hazırlanabilir
Soru 58
Verilen cümlede boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelebilir?
"................sistemine göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. "
"................sistemine göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. "
Seçenekler
A
Ortadaki asal sayıya göre dosyalama
B
Konu adlarına göre dosyalama
C
Coğrafik bölgelere göre dosyalama
D
Sıra numaralı dosyalama
E
Ondalık dosyalama
Açıklama:
Ondalık dosyalama sistemi Melvil Dewey’in kütüphaneler için geliştirmiş olduğu onlu sınıflama sistemine dayanmaktadır. Bu sisteme göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. E doğru cevaptır.
Soru 59
Belge akışının fazla olduğu örgüt yapılarında iş akışını en hızlı, verimli ve etkili biçimde sürdürebilmek için aşağıdakilerden hangisi tercih edilir?
Seçenekler
A
Kronolojik dosyalama sistemleri
B
Alfabetik dosyalama sistemleri
C
Ondalık dosyalama sistemleri
D
Karma dosyalama sistemleri
E
Sıra numaralı dosyalama sistemleri
Açıklama:
Belge akışının fazla olduğu örgüt yapılarında tek bir sistem yeterli gelmeyecektir. Her dosyalama sisteminin avantajları ve dezavantajları göz önünde bulundurularak yapılarda iş akışını en hızlı, verimli ve etkili biçimde sürdürebilmek için en uygun dosyalama sistemi seçilmelidir. Sistemlerden birisi temel alınarak, alt gruplarında, diğer sistemlerden yararlanılması hâlinde karma dosyalama sistemi oluşturulacaktır. D doğru cevaptır.
Soru 60
Aşağıdaki ifadelerden hangisi sorumluluk merkezlerinde (yerinden) örgütleme ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Her bölüm kendine uygun olan dosyalama sistemini kullanmakta fakat diğer bölümlerle irtibat hâlinde bulunarak çalışmaktadır.
B
Merkez büro, örgüte ait bütün belge ve dosyaları tutmakta ve korumaktadır.
C
Donanımdan ve personelden tasarruf sağlanabilir ve süreç daha az fakat daha vasıflı personelle yürütülerek hizmette belli bir standart yakalanabilir.
D
Bu uygulamada bazı belge ve dosyalar merkezden, sıkça başvurulan ve ilgili personelin her an elinin altında bulunması gereken ya da gizli ve değerli olan belge ve dosyalar ise ilgili bölümlerde, ilgili personelin odasından yönetilmektedir.
E
Böyle bir örgütlenmeye gereksinim duyulmasının nedeni, giderek artan kayıt hacminin büyük boyutlara ulaşmasıdır.
Açıklama:
Bazı yapılarda, her bölümün sorumluluk merkezlerinden yönetim sistemi uygulanmaktadır Bu sistemde pazarlama, üretim, finans, muhasebe gibi her bir sorumluluk merkezi, kendine ilişkin kayıt ve belgelerin dosyalarını yaratmaktadır. Her bölüm kendi dosyalarını güncelleştirmekte ve kendi dosyalarında bulunan bilgileri temel alarak kararlar vermektedir. A doğru cevaptır.
Soru 61
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi nitelik bakımından bir belgedir?
Seçenekler
A
Yazılı
B
Manyetik
C
Kıymetli
D
Aktif
E
Örgüt içi
Açıklama:
Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli.
Soru 62
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kullanım şekline göre bir belgedir?
Seçenekler
A
Pasif
B
Dışarıya giden
C
Basılı
D
Resmi
E
Ticari
Açıklama:
Kullanım şekline göre; aktif, pasif
Soru 63
I. Ussalık
II. Aktiflik
III. Kullanışlılık
IV. Basitlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özelliklerdendir?
II. Aktiflik
III. Kullanışlılık
IV. Basitlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özelliklerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Aktiflik diye bir özellik yoktur.
Soru 64
Sistemin kullanılacağı alan iyi bir biçimde belirlenmelidir. Dosyaların oda ya da
odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceği belirlenmelidir.
Yukarıdaki tanım iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özelliklerden hangisidir?
odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceği belirlenmelidir.
Yukarıdaki tanım iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özelliklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Ekonomiklik
C
Transfer kolaylığı
D
Ussalık
E
Tutarlılık
Açıklama:
Ekonomiklik: Sistemin kullanılacağı alan iyi bir biçimde belirlenmelidir. Dosyaların oda ya da odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceği belirlenmelidir. Ayrıca dosyalama ile ilgilenecek yeterli ve vasıflı personel seçimi istenilen belgelerin en az maliyetle bulunmasını sağlayacaktır.
Soru 65
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iyi bir dosyalama sisteminde olması gereken bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Az yer
B
Az donanım
C
Az fakat vasıflı personel
D
Az değişen koşullar
E
Az araç ve gereç
Açıklama:
İyi bir dosyalama sistemi az yer, az fakat vasıflı personel, az donanım, az araç gereç ve kullanımı için az zaman ve emek gerektiren, değişen koşullara uyabilen ve örgüt personelinin gereksinim duyduğu tüm bilgileri istenen yer ve zamanda, gereği gibi
korunmuş olarak sunabilen bir dosyalama sistemidir.
korunmuş olarak sunabilen bir dosyalama sistemidir.
Soru 66
I.Dosyanın açılması
II. Fihrist kullanımı
III. Sınıflama ve sıralama
IV. Dosyaların saklanması
Dosyalama sürecini sıralayınız
II. Fihrist kullanımı
III. Sınıflama ve sıralama
IV. Dosyaların saklanması
Dosyalama sürecini sıralayınız
Seçenekler
A
III, I, II, IV
B
III, IV, II, I
C
II, IV, III, I
D
II, I, III, IV
E
I, IV,II,III
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 67
Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır.
Yukarıdaki tanım dosyalama sürecinin hangi aşamasıdır?
Yukarıdaki tanım dosyalama sürecinin hangi aşamasıdır?
Seçenekler
A
Fihrist kullanımı
B
Sınıflama ve Sıralama
C
Planlama
D
Dosyaların saklanması
E
Dosyaların kullanımı
Açıklama:
Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır.
Soru 68
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dosyalama sistemi seçilirken dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Sistemin güvenirliği
B
Dosyalanacak belge miktarı
C
İşin özelliği
D
Dosyanın kullanımı
E
Örgütün yapısı ve büyüklüğü
Açıklama:
İşin özelliği
• Dosyalanacak belgenin türü
• Örgütün yapısı ve büyüklüğü
• Örgüt yapısındaki iş yükü
• Dosyalanacak belge miktarı
• Sistemin güvenirliği
• İlgili personel sayısı ve niteliği
• Sistemin ekonomikliği
dikkate alınmalıdır.
• Dosyalanacak belgenin türü
• Örgütün yapısı ve büyüklüğü
• Örgüt yapısındaki iş yükü
• Dosyalanacak belge miktarı
• Sistemin güvenirliği
• İlgili personel sayısı ve niteliği
• Sistemin ekonomikliği
dikkate alınmalıdır.
Soru 69
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir dosyalama sistemi değildir?
Seçenekler
A
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
B
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
C
Sıra Numaralı Dosyalama Sistemi
D
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
E
Ortadaki Ondalık Sayıya Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Doğru cevap E'dir
Soru 70
I. Merkezi örgütlenme
II.Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
III. Coğrafi örgütlenme
IV. Karma örgütlenme
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri dosyalama birimlerinin örgütlenmesindeki yöntemlerdir?
II.Sorumluluk merkezlerinde örgütleme
III. Coğrafi örgütlenme
IV. Karma örgütlenme
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri dosyalama birimlerinin örgütlenmesindeki yöntemlerdir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi "bilgi sunuş şekilleri" açısından yapılan bir dosyalamadır?
Seçenekler
A
Manyetik
B
Resmi
C
Gizli
D
Kıymetli
E
Ticari
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır.
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
• Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik
• Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi
• Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli
• Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
Soru 72
"Sistemin kullanıcılarının rahatça anlayabileceği standartlar uygulanmalı ve istenilen belge en kısa zamanda ve en az maliyetle bulunabilmelidir."
Yukarıda verilen ifade aşağıdaki dosyalama sistemi özelliklerinden hangisiyle ilgilidir?
Yukarıda verilen ifade aşağıdaki dosyalama sistemi özelliklerinden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Ussallık
B
Basitlik
C
Kullanışlılık
D
Ekonomiklik
E
Tutarlılık
Açıklama:
Basitlik: Sistemin kullanıcılarının rahatça anlayabileceği standartlar uygulanmalı ve istenilen belge en kısa zamanda ve en az maliyetle bulunabilmelidir. Özellikle iş yaşamında çalışanların kuşak farklılıklarının bulunduğu düşünüldüğünde, sistemin bütün kuşak kapsamında yer alan çalışanların anlayabileceği bir biçimde tasarlanması büyük önem arz etmektedir.
Soru 73
- Belge dosyanabilir mi?
- Planlama
- Sınıflama ve sıralama
- Dosyanın bulunması/ dosya açılması
- Fihrist kullanımı
- Dosyaların kullanımı
- Dosyaların saklanması
Aşağıdakilerin hangisinde dosyalama süreci doğru bir sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-IV-V-III-VII-VI
B
I-II-IV-III-V-VII-VI
C
I-II-III-IV-V-VI-VII
D
VII-VI-V-IV-III-II-I
E
VII-I-VI-II-V-III-IV
Açıklama:
Dosyalama süreci; belgenin dosyalanabilir olup olmadığının kontrolü ile başlar ve planlama, sınıflama ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır.
Soru 74
Dosyalama sürecindeki aşamalardan hangisi örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Sınıflama ve Sıralama
C
Dosyanın bulunması/dosya açılması
D
Fihrist kullanımı
E
Dosyaların saklanması
Açıklama:
Planlama: Dosyalama sürecinin planlama aşaması, örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır. Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır. Ayrıca, belgelerin üretim aşamaları ve arşivleme ile ilgili düzenlemeler de planlama aşamasında ele alınmaktadır.
Soru 75
Alfabetik dosyalama sisteminde bir harf grubundaki dosya sayısı kaçtan fazla ise iki harf kullanılır?
Seçenekler
A
2'den fazla
B
5'ten fazla
C
7'den fazla
D
10'dan fazla
E
25'ten fazla
Açıklama:
Bir harf grubundaki dosya sayısı 10’dan fazla ise iki harf, daha fazla ise üç harf kullanılmaktadır.
Soru 76
Alfabetik sıralamalar için kullanılan, kenarında harflerin yer alabildiği defter/katalog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dosya
B
Rehber
C
Ajanda
D
Günlük
E
Fihrist
Açıklama:
Fihrist (indeks): Alfabetik sıralamalar için kullanılan, kenarında harflerin yer alabildiği defter, katalog.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi bir dosyalama sistemi değildir?
Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemi
B
Numaralı dosyalama sistemi
C
Birleşik dosyalama sistemi
D
Karma dosyalama sistemi
E
Elektronik dosyalama sistemi
Açıklama:
Dosyalama sistemleri temel olarak iki çatı altında sınıflandırılmaktadır: Alfabetik dosyalama sistemleri ve numaralı dosyalama sistemleri. Gelişmekte olan yapılar ve teknoloji ile birlikte temel olarak aynı düzeyde ele alınan dosyalama sistemleri de literatürdeki ve sektördeki yerini bulmuştur: Bunlar kronolojik dosyalama sistemleri, karma dosyalama sistemleri ve elektronik dosyalama sistemleridir.
Soru 78
Sondaki asal sayıya göre dosyalama sisteminde 445 870 45 numaralı bir belgenin bulunduğu raf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
44 nolu raf
B
445 nolu raf
C
870 nolu raf
D
70 nolu raf
E
45 nolu raf
Açıklama:
Bu sistemde asal sayı, numaranın sonundaki son iki numaradır. Örneğin 445 870 45 numaralı bir belge, 45 nolu rafta 870 nolu klasörün içindeki 445 nolu dosyaya konacaktır.
Soru 79
Aşağıdaki dosyalama sistemlerinden hangisi tarihe dayalı gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Alfabetik dosyalama sistemi
B
Kronolojik dosyalama sistemi
C
Sondakiasal sayıya göre dosyalama sistemi
D
Elektronik dosyalama sistemi
E
Coğrafi bölgelere göre dosyalama sistemi
Açıklama:
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır.
Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi dosyalama birimi örgütlenmesinde kullanılan bir yöntemdir?
Seçenekler
A
Çakışmış örgütleme
B
Sabit örgütleme
C
Sıralı örgütleme
D
Merkezi örgütleme
E
İç içe örgütleme
Açıklama:
Dosyalama süreçlerinin ele alındığı dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde merkezi örgütleme, sorumluluk merkezlerinde örgütleme (yerinden örgütleme) ve karma örgütleme olmak üzere üç yöntem uygulanmaktadır.
Soru 81
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi kullanım sıklıklarına göre konu olan belgelerdendir?
Seçenekler
A
Pasif
B
Yazılı
C
Basılı
D
Dışarıya giden
E
Dışarıdan gelen
Açıklama:
Dosyalamaya konu olan belgeler, literatür incelendiğinde, genel anlamda dört ana grupta ele alınmaktadır. •Bilgi sunuş şekilleri bakımından; yazılı, basılı, manyetik •Hazırlanma yerleri bakımından; dışarıdan gelen, dışarıya giden, örgüt içi •Nitelikleri bakımından; resmi, ticari, gizli, kıymetli •Kullanım sıklıklarına göre; aktif, pasif
Soru 82
Başpınar ve Bayramlı’nın (2006) Whitehead’den aktardığı biçimiyle iyi bir dosyalama sisteminde bulunan özellikler altı başlık altında incelenebilir. “Aynı sektörde olsalar dahi yapıların ihtiyaçları birbirlerinden farklılık göstermektedir. Bu sebeple sistemin uygulanacağı örgütün ihtiyaçları iyi bir biçimde analiz edilmeli ve bu ihtiyaçlara göre sistem belirlenmelidir.” şeklinde belirtilen özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basitlik
B
Ussallık
C
Tutarlılık
D
Kullanışlılık
E
Ekonomiklik
Açıklama:
Basitlik: Sistemin kullanıcılarının rahatça anlayabileceği standartlar uygulanmalı ve istenilen belge en kısa zamanda ve en az maliyetle bulunabilmelidir. Özellikle iş yaşamında çalışanların kuşak farklılıklarının bulunduğu düşünüldüğünde, sistemin bütün kuşak kapsamında yer alan çalışanların anlayabileceği bir biçimde tasarlanması büyük önem arz etmektedir. Ussallık: Örgüt yapısının ve faaliyetlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilen ve aynı standartlarda başlık yapıları kullanılmalıdır. Kullanılan dosya başlıkları akla ve mantığa uygun bir sistem dâhilinde hazırlanmalıdır. Yönetim teorileri dahilinde işletme ilkelerinin rasyonel bir biçimde olması gerekmektedir. Rasyonelliğin işletme yapılarının tamamında uygulanması, işletme faaliyetlerinin belirli standartlar kapsamında ele alınmasını sağlayacaktır. Kullanışlılık: Aynı sektörde olsalar dahi yapıların ihtiyaçları birbirlerinden farklılık göstermektedir. Bu sebeple sistemin uygulanacağı örgütün ihtiyaçları iyi bir biçimde analiz edilmeli ve bu ihtiyaçlara göre sistem belirlenmelidir. Örgütün temel faaliyetleriyle benzer özellikler gösteren bir sistem, daha verimli ve daha kullanışlı olacaktır. Ekonomiklik: Sistemin kullanılacağı alan iyi bir biçimde belirlenmelidir. Dosyaların oda ya da odalar içinde mi tasnif edileceği veya belge yönetim sistemleri içerisinde mi muhafaza edileceği belirlenmelidir. Ayrıca dosyalama ile ilgilenecek yeterli ve vasıflı personel seçimi istenilen belgelerin en az maliyetle bulunmasını sağlayacaktır. Tutarlılık: Sistem içindeki dosyaların ve belgelerin başlıkları, grupları ve alt grupları birbirleri ile tutarlı olacak bir biçimde tasnif edilmelidir. Böyle bir standart, istenen belgeye ulaşımı en verimli sürelere ulaştıracaktır. Transfer kolaylığı: Sistem içindeki arşive kaldırılması gereken ya da imha süresi gelmiş belgelerin transferleri ya da ihtiyaç duyulan belgeye ulaşma gibi kriterler belli standartlar dâhilinde gerçekleştirilmelidir. Belgelerin transferi konusunda her zaman aynı yöntemin kullanılması gerekmektedir. Çok sayıda yöntemin kullanılması (e-posta yoluyla gönderme, flash disk yoluyla gönderme, bulut veri tabanlarına yükleme, elden gönderme vb.), belgelerin kaybolmasına ve büyük problemlerin oluşmasına sebep olabilmektedir.
Soru 83
Dosyalama süreci; belgenin dosyalanabilir olup olmadığının kontrolü ile başlar ve planlama, sınıflama ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır. “Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır.” Bahis geçen bu aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Dosyaların kullanımı
C
Sınıflama ve sıralama
D
Dosyaların saklanması
E
Dosyanın bulunması / açılması
Açıklama:
Dosyalama süreci; belgenin dosyalanabilir olup olmadığının kontrolü ile başlar ve planlama, sınıflama ve sıralama, dosyanın bulunması / açılması, fihrist kullanımı, dosyaların kullanımı ve dosyaların saklanması aşamalarıyla ele alınmaktadır (Şen, 2014): •Planlama: Dosyalama sürecinin planlama aşaması, örgüt ihtiyaçlarının analizi ile başlamaktadır. Hangi personelin dosyalara erişim hakkı bulunduğu, dosyalardan sorumlu olan personelin niteliği ve örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek dosyalama sisteminin seçim kararı bu aşamada ele alınmaktadır. Ayrıca, belgelerin üretim aşamaları ve arşivleme ile ilgili düzenlemeler de planlama aşamasında ele alınmaktadır. •Sınıflama ve Sıralama: Dosyalama işleminden sorumlu olan personel, dosyalama sistemi içerisinde yer alan belgeleri sınıflamalı ve sıralamalıdır. İşlem gören belgeler dosyalanacak mı yoksa imha mı edilecek gibi soruların cevaplarını verebilecek düzeyde olmalıdır. Dosyalama işlemini yapacak olan personelin günlük, haftalık ve aylık olarak dosyalama işlemini gerçekleştirmesi gerekmek tedir. Böylece oluşabilecek bir karışıklığın da önüne geçilmiş olacaktır. Örnek olarak; masasında yazılacaklar, gönderilecekler, dosyalanacaklar, sorulacaklar biçiminde raflar oluşturarak, belgeleri tasnif etmeden önce bekletebilir. Sorulacak belgeleri ilgili yerlerin sorumlularına danışarak dosyalama yapıp yapmayacağına karar verebilir. •Dosyanın bulunması/dosya açılması: İlgili sınıflama ve sıralama işlemleri yapıldıktan sonra belge, ait olduğu dosyanın içerisine konulmalıdır. Mevcut dosya tamamen dolmadan yeni bir dosya açılmaması, sistemin yönetimi açısından faydalı olacaktır. Eğer dosyalama sistemi içerisinde işlem gören belgenin konulabileceği bir dosya mevcut değilse yeni bir dosya açılır. Yeni açılan bu dosyanın sistemin genel standartlarında olmasına dikkat edilmelidir. Dosya açıldıktan sonra etiketlenmeli ve sürece devam edilmelidir. Dosya etiketi üzerinde, dosyanın içeriğinin ne olduğunun anlaşılmasına yardımcı olan; dosya başlığı, kodu ve konusu bilgileri yer almaktadır. •Fihrist kullanımı: Dosyalama sistemleri kullanılmaya başlandığında ihtiyaca göre fihrist (indeks) kullanımı önerilmektedir. İstenen dosyanın nerede olduğunu bulmak ya da ilgili belgeleri dosyaya eklemek için kullanılan bir harita olarak ifade edilebilir. MS Excel gibi yardımcı araçlar kullanılarak dosyalama sistemlerinin verimliliğini arttırmak için kronolojik olarak ya da dosya numaralarına göre fihrist hazırlanmaktadır. •Dosyaların Kullanımı: Örgüt içinde belgeler ihtiyaç hâlinde verilebilir ya da mevcut koşullara uyumun sağlanabilmesi için güncellenmeleri gerekebilir. İhtiyaç duyulan dosyaların istenilen zamanda bulunmasını ve kaybolmasını önlemek amacıyla dosya istek fişleri ve dışarıda kartları kullanılır. Belge dosya içine konulduktan sonra, dosyadan bir belgeyi görmek isteyen bir personel için belge dosyasından çıkarılmamakta belge dosyası ile birlikte dolaştırılmaktadır. Bu yolla belgelerin yıpranması ve kaybolmasının önüne geçilmektedir. Belgeler ancak üst yönetimin isteği ya da mahkeme kararıyla özel durumlarda dosyadan çıkarılabilmektedir. Dışarıda kartları ile verilen belgenin kimde olduğu, ne zaman verildiği ve ne zaman geri alınacağına dair bilgiler bulunmaktadır. Farklı bölümlere aktarılan belgeler için de dosya transfer fişi kullanılmaktadır. •Dosyaların saklanması: Dosya süreçleriyle alakalı olarak gerekli sınıflandırma, saklama ve kodlama işlemleri yapıldıktan sonra dosyaların saklanacağı alanlar oluşturulmalıdır. Bu alanların güvenliği titizlikle sağlanmalı, oluşabilecek doğal ya da suni felaketlerin önüne geçilebilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır. Belgelerin belli süreler çerçevesinde tasnifleri sağlanmalı, imha edilecek ya da arşive kaldırılacak belgelere karar verilmelidir.
Soru 84
Yukarıdaki tabloya baktığımızda aşağıdakilerden hangi dosyalama sistemine ulaşmış oluruz?Seçenekler
A
Numaralı Dosyalama Sistemleri
B
Alfabetik Dosyalama Sistemleri
C
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
D
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
E
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Numaralı dosyalama sistemleri alfabetik sistemlerde olduğu gibi harflerin değil numaraların kullanıldığı bir dosyalama sistemidir. İşletme içi uygulamalara bakıldığında genellikle dört ana numaralı sistemin kullanıldığı görülmektedir. Bunlar; sıra numaralı dosyalama sistemi, ondalık (desimal) dosyalama sistemi, ortadaki asal sayıya göre dosyalama sistemi ve sondaki asal sayıya göre dosyalama sistemi olarak ifade edilmektedir.Alfabetik dosyalama sistemleri, dosyaların ve dosyalar içindeki kayıtların ve belgelerin A harfinden başlayarak Z harfine kadar gruplandırılarak alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulmasını gerektirmektedir. Alfabetik dosyalama sistemleri genel olarak kurum ya da şahıs adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken yapılarda tercih edilmektedir. Personelin özlük hakları, öğrenci dosyaları gibi kullanım alanı oldukça geniştir. Ancak dosya adlarında benzer isimlerin olması ya da konu sayısının arttığında dosyalarda yığılma ihtimalinin olması bu sistemin olumsuzlukları arasında yer almaktadır (Şen, 2014). Kronolojik Dosyalama Sistemleri: Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Örnek olarak örgüt yapılarında yıllık izinlerin ve zimmet belgelerinin dosyalanma sürecinde tarih sıralaması önemlidir. Dosyalama sürecinde önce yıllara daha sonra aylara göre dosya açılmaktadır. Konu adlarına göre dosyalama sistemi genellikle örgütlerin faaliyet yapılarına göre tasniflenen dosya planları içerisinde kullanılan bir sistemdir. Her konu için ilgili olan dosya açılır ve bu dosyaya sadece o konu ile ilgili belgeler konulur. Literatürde sözlük yöntemi ve ansiklopedik yöntem olmak üzere farklı boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir (Şen, 2014). Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi: Bir örgütün faaliyetleri bir ülkenin çeşitli illerine ya da farklı ülkelere, kıtalara yayılmışsa dosyalama sistemi coğrafik bölge esasına göre tasarlanabilir. Bu sistemde dosyalar ana ve alt gruplar şeklinde gruplandırılmaktadır. Örgüt yapılarının dağıtım kanallarına göre yapılandırılan bu sistem genellikle; satış, pazarlama ya da ihracat bölümlerinde uygulanmaktadır (Şen, 2014).
Soru 85
Yukarıdaki tabloya baktığımızda aşağıdakilerden hangi dosyalama sistemine ulaşmış oluruz?Seçenekler
A
Karma Dosyalama Sistemleri
B
Alfabetik Dosyalama Sistemleri
C
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
D
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
E
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Karma Dosyalama Sistemleri: Belge akışının fazla olduğu örgüt yapılarında tek bir sistem yeterli gelmeyecektir. Her dosyalama sisteminin avantajları ve dezavantajları göz önünde bulundurularak yapılarda iş akışını en hızlı, verimli ve etkili biçimde sürdürebilmek için en uygun dosyalama sistemi seçilmelidir. Sistemlerden birisi temel alınarak, alt gruplarında, diğer sistemlerden yararlanılması hâlinde karma dosyalama sistemi oluşturulacaktır (Şen vd., 2013). Alfabetik dosyalama sistemleri, dosyaların ve dosyalar içindeki kayıtların ve belgelerin A harfinden başlayarak Z harfine kadar gruplandırılarak alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulmasını gerektirmektedir. Alfabetik dosyalama sistemleri genel olarak kurum ya da şahıs adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken yapılarda tercih edilmektedir. Personelin özlük hakları, öğrenci dosyaları gibi kullanım alanı oldukça geniştir. Ancak dosya adlarında benzer isimlerin olması ya da konu sayısının arttığında dosyalarda yığılma ihtimalinin olması bu sistemin olumsuzlukları arasında yer almaktadır (Şen, 2014). Kronolojik Dosyalama Sistemleri: Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Örnek olarak örgüt yapılarında yıllık izinlerin ve zimmet belgelerinin dosyalanma sürecinde tarih sıralaması önemlidir. Dosyalama sürecinde önce yıllara daha sonra aylara göre dosya açılmaktadır. Konu adlarına göre dosyalama sistemi genellikle örgütlerin faaliyet yapılarına göre tasniflenen dosya planları içerisinde kullanılan bir sistemdir. Her konu için ilgili olan dosya açılır ve bu dosyaya sadece o konu ile ilgili belgeler konulur. Literatürde sözlük yöntemi ve ansiklopedik yöntem olmak üzere farklı boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir (Şen, 2014). Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi: Bir örgütün faaliyetleri bir ülkenin çeşitli illerine ya da farklı ülkelere, kıtalara yayılmışsa dosyalama sistemi coğrafik bölge esasına göre tasarlanabilir. Bu sistemde dosyalar ana ve alt gruplar şeklinde gruplandırılmaktadır. Örgüt yapılarının dağıtım kanallarına göre yapılandırılan bu sistem genellikle; satış, pazarlama ya da ihracat bölümlerinde uygulanmaktadır (Şen, 2014).
Soru 86
Bu sistemde asal sayı, numaranın sonundaki son iki numaradır. Örneğin 445 870 45 numaralı bir belge, 45 nolu rafta 870 nolu klasörün içindeki 445 nolu dosyaya konacaktır. Çok sayıda belgenin dosyalanması ve erişimi için tasarlanmıştır. Genişlemeye elverişli, esnek bir sistemdir. Bahsi geçen bu dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
B
Sıra Numaralı Dosyalama Sistemi
C
Ondalık (Desimal) Dosyalama Sistemi
D
Ortadaki Asal Sayıya Göre Dosyalama Sistemi
E
Sondaki Asal Sayıya Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Sıra Numaralı Dosyalama Sistemi: Dosyalara birden başlayarak sınırsız sayıda ardışık numara verilmesiyle bu sistem kurulmaktadır. Örnek olarak; birbirlerini izleyen numaralar verilmiş olan faturalar, çekler, makbuzlar gibi belgeler de bu numaralara göre işlem görür ve dosyalanır. Sıra numaralı sistemde dosyalara rahat ve kolay ulaşım için fihrist (indeks) hazırlanması esastır. Hazırlanan fihrist; coğrafi bölgelere göre, kurum ya da kişi adlarına göre alfabetik olarak hazırlanabilir (Şen, 2014). Ondalık (Desimal) Dosyalama Sistemi: Ondalık dosyalama sistemi Melvil Dewey’in kütüphaneler için geliştirmiş olduğu onlu sınıflama sistemine dayanmaktadır. Bu sisteme göre örgütün faaliyet konuları en çok on ana gruba ayrılmaktadır. Ana grup altında oluşturulan onluk birinci alt grup, onluk ikinci alt gruba ve onluk üçüncü alt gruba ayrılarak devam etmektedir. Bu sistemde her başlayan grubun ilk sırasındaki dosyaya “0” rakamı verilmektedir. Bu dosya, aynı coğrafik dosyalama sisteminde olduğu gibi gruptaki diğer dosyalara konulamayan ya da iki ve daha fazla sayıda dosyayı ilgilendiren kayıt ve belgeler için kullanılan genel dosyadır. Diğer dosyalama sistemleri gibi dikey olarak değil, yatay olarak genişlemesi bu dosyalama sistemini diğer sistemlerden ayırmaktadır. Belge sayısı arttıkça kullanımının zorlaşması, bu sistemin olumsuzluğu olarak ifade edilmektedir (Şen, 2014). Ortadaki Asal Sayıya Göre Dosyalama Sistemi: Bu sistem belgelere erişimin kolaylaştırılması ve belgelerin klasörler arasında eşit dağılımının sağlanması amacıyla tasarlanmıştır. Klasörün bulunduğu her rafa ya da klasör içindeki her dosyaya iki basamaklı bir sayı verilmesi esasına dayanmaktadır. Ortada kullanılan iki basamaklı sayı klasörün bulunduğu rafı, soldaki iki basamaklı sayı dosyanın içinde bulunduğu klasörü ve sağdaki iki basamaklı sayı ise dosya numarasını göstermektedir. Bu sistem, 99 x 99 x 99 adet dosya kapasitesine sahiptir (Başpınar ve Bayramlı, 2006). Sondaki Asal Sayıya Göre Dosyalama Sistemi: Sondaki asal sayıya göre dosyalama sisteminde rafı belirten sayı, en sondaki iki rakamdır. Ortadaki üç basamaklı sayı klasörü, soldaki üç basamaklı sayı ise dosya numarasını belirtmektedir. Genişlemeye elverişli ve esnek bir sistem olup 999 x 999 x 99 adet dosya kapasitelidir (Şen, 2014). Kronolojik Dosyalama Sistemleri: Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Örnek olarak örgüt yapılarında yıllık izinlerin ve zimmet belgelerinin dosyalanma sürecinde tarih sıralaması önemlidir. Dosyalama sürecinde önce yıllara daha sonra aylara göre dosya açılmaktadır.
Soru 87
Belge akışının fazla olduğu örgüt yapılarında tek bir sistem yeterli gelmeyecektir. Her dosyalama sisteminin avantajları ve dezavantajları göz önünde bulundurularak yapılarda iş akışını en hızlı, verimli ve etkili biçimde sürdürebilmek için en uygun dosyalama sistemi seçilmelidir. Bahsi geçen bu dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma Dosyalama Sistemleri
B
Alfabetik Dosyalama Sistemleri
C
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
D
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
E
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Karma Dosyalama Sistemleri: Belge akışının fazla olduğu örgüt yapılarında tek bir sistem yeterli gelmeyecektir. Her dosyalama sisteminin avantajları ve dezavantajları göz önünde bulundurularak yapılarda iş akışını en hızlı, verimli ve etkili biçimde sürdürebilmek için en uygun dosyalama sistemi seçilmelidir. Sistemlerden birisi temel alınarak, alt gruplarında, diğer sistemlerden yararlanılması hâlinde karma dosyalama sistemi oluşturulacaktır (Şen vd., 2013). Alfabetik dosyalama sistemleri, dosyaların ve dosyalar içindeki kayıtların ve belgelerin A harfinden başlayarak Z harfine kadar gruplandırılarak alfabedeki harf sırasına göre sıraya konulmasını gerektirmektedir. Alfabetik dosyalama sistemleri genel olarak kurum ya da şahıs adlarının dosya adı olarak kullanılması gereken yapılarda tercih edilmektedir. Personelin özlük hakları, öğrenci dosyaları gibi kullanım alanı oldukça geniştir. Ancak dosya adlarında benzer isimlerin olması ya da konu sayısının arttığında dosyalarda yığılma ihtimalinin olması bu sistemin olumsuzlukları arasında yer almaktadır (Şen, 2014). Kronolojik Dosyalama Sistemleri: Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Örnek olarak örgüt yapılarında yıllık izinlerin ve zimmet belgelerinin dosyalanma sürecinde tarih sıralaması önemlidir. Dosyalama sürecinde önce yıllara daha sonra aylara göre dosya açılmaktadır. Konu adlarına göre dosyalama sistemi genellikle örgütlerin faaliyet yapılarına göre tasniflenen dosya planları içerisinde kullanılan bir sistemdir. Her konu için ilgili olan dosya açılır ve bu dosyaya sadece o konu ile ilgili belgeler konulur. Literatürde sözlük yöntemi ve ansiklopedik yöntem olmak üzere farklı boyutlarda incelenmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Fakat uygulamada en çok bilineni ansiklopedik yöntem olarak kullanılan yöntemdir (Şen, 2014). Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi: Bir örgütün faaliyetleri bir ülkenin çeşitli illerine ya da farklı ülkelere, kıtalara yayılmışsa dosyalama sistemi coğrafik bölge esasına göre tasarlanabilir. Bu sistemde dosyalar ana ve alt gruplar şeklinde gruplandırılmaktadır. Örgüt yapılarının dağıtım kanallarına göre yapılandırılan bu sistem genellikle; satış, pazarlama ya da ihracat bölümlerinde uygulanmaktadır (Şen, 2014).
Soru 88
Özellikle borç ve alacak işlemlerinin takiplerinde tercih edilen dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karma Dosyalama Sistemleri
B
Alfabetik Dosyalama Sistemleri
C
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
D
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
E
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Kronolojik Dosyalama Sistemleri Tarihe dayalı belge aramayı rahat bir biçimde yapabilmek için kronolojik dosyalama sistemleri kullanılmaktadır. Bu dosyalama sisteminde bilgiler gün, ay ve yıl olarak dosyalanarak tutulmaktadır. Örnek olarak örgüt yapılarında yıllık izinlerin ve zimmet belgelerinin dosyalanma sürecinde tarih sıralaması önemlidir. Dosyalama sürecinde önce yıllara daha sonra aylara göre dosya açılmaktadır. Eğer dosyalanan belge sayısı fazla ise aylık dosyalar açılmakta ve bir yıla ait olan bütün dosyalar aynı yerde muhafaza edilmektedir. Özellikle borç ve alacak işlemlerinin takiplerinde tercih edilen bir sistemdir. Kronolojik dosyalama sistemi genellikle karma dosyalama sistemleri içerisinde kendisine yer bulmaktadır (Şen vd., 2013).
Soru 89
Bu dosyalama sistemi sayesinde dosyalama işlemlerinde zamandan tasarruf sağlanmaktadır. Ayrıca sistemin güvenliğinin sağlanması ve yedeklenmesi konusunun da hassasiyetle ele alınması gerekmektedir. Bahsi geçen bu dosyalama sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alfabetik Dosyalama Sistemleri
B
Elektronik Dosyalama Sistemleri
C
Kronolojik Dosyalama Sistemleri
D
Konu Adlarına Göre Dosyalama Sistemi
E
Coğrafik Bölgelere Göre Dosyalama Sistemi
Açıklama:
Elektronik Dosyalama Sistemleri: Belge yönetimlerinin ve dosyalama süreçlerinin teknolojiye ayak uydurmasıyla birlikte örgütlere dışarıdan gelen ya da örgütlerce üretilen ve dışarıya gönderilen elektronik belgelerin sayısında artış olmuştur. Mevcut olan birçok belge de tarayıcılar vasıtasıyla e-belge formatına dönüştürülmektedir. Elektronik dosyalama sistemleri sayesinde örgütler, bilgisayar teknolojileri ile kendilerine ulaşan e-belgeleri dosyalama sürecine dâhil etmektedirler. Bu sistem sayesinde kâğıt kullanımından ve depolama alanlarından tasarruf sağlanmaktadır. Dikkat edilmesi gereken nokta, örgütün kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen bir sistem kullanması gerektiğidir. Elektronik dosyalama sistemleri sayesinde dosyalama işlemlerinde zamandan tasarruf sağlanmaktadır. Ayrıca sistemin güvenliğinin sağlanması ve yedeklenmesi konusunun da hassasiyetle ele alınması gerekmektedir (Şen, 2014).
Soru 90
Dosyalama süreçlerinin ele alındığı dosyalama birimlerinin örgütlenmesinde merkezi örgütleme, sorumluluk merkezlerinde örgütleme (yerinden örgütleme) ve karma örgütleme olmak üzere üç yöntem uygulanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi merkezi örgütlenme ile yapılabilecek hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kayıt ve belgelerde tekerrür önlenebilir
B
Donanımdan ve personelden tasarruf sağlanabilir
C
İş hacmi ve belge sayısı az olan yapılarda maliyeti azaltabilir
D
Karmaşıklık ve buna bağlı olarak doğacak hatalar azaltılabilir
E
Daha iyi koruma sağlanabilir ve belgeler daha kısa sürelerde bulunabilir
Açıklama:
Merkezî örgütleme: Bu yönetim sisteminde dosya ve belgeler örgütün merkezî bir bürosundan yönetilmektedir. Merkez büro, örgüte ait bütün belge ve dosyaları tutmakta ve korumaktadır. Gerekli olduğu zaman ilgili personel istediği belge ve dosyaları bu merkezden alır ve işi bittikten sonra yine bu merkeze teslim eder. Böyle bir örgütlenmeye gereksinim duyulmasının nedeni, giderek artan kayıt hacminin büyük boyutlara ulaşmasıdır. Merkezî örgütleme ile kayıt ve belgelerde tekerrür (tekrar) önlenebilir, yazıların kopya adedi azalabilir, karmaşıklık ve buna bağlı olarak doğacak hatalar azaltılabilir. Daha iyi koruma sağlanabilir ve belgeler daha kısa sürelerde bulunabilir. Donanımdan ve personelden tasarruf sağlanabilir ve süreç daha az fakat daha vasıflı personelle yürütülerek hizmette belli bir standart yakalanabilir. Merkezî örgütleme, iş hacmi ve belge sayısı az olan yapılarda kullanımı yüksek bir maliyet getirecektir. Alanında uzman olan kişilerin istihdamı ve yüksek kapasiteli donanımlar, hizmet maliyetlerinin de artmasına sebep olacaktır. Aynı zamanda merkezîörgütlemede uygulanan sistemlerin mikro bazda diğer birimlerin özelliğine uymaması ihtimali de bu sistemin önemli sorunları arasındadır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardan biridir?
Seçenekler
A
Sunular
B
Intranetler
C
Ekstranetler
D
Veritabanları
E
Multimedya iletişimi
Açıklama:
Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar: •Kelime işlemci dokümanlar •Grafik-tablo belgeleri •Sunular •Masaüstü yayınlar- tasarım dokümanları. Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler: •Veritabanları •Coğrafik bilgi sistemleri •İnsan kaynakları sistemleri •Finansal sistemler •İş akışı sistemleri •Kullanıcı yönetimi sistemleri •Müşteri yönetimi sistemleri •Kurumlarda geliştirilen özel sistemler •İçerik yönetimi sistemleri Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler •Intranetler •Ekstranetler •Kamuya açık web siteleri •İnteraktif iletişim belgeleri. İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar: •e-postalar •SMS (kısa mesaj hizmetleri) •MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri) •EDI (elektronik veri değişimi) •Elektronik doküman değişimi (elektronik faks) •Sesli mesajlar •EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri) •Multimedya iletişimi
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler arasındadır?
Seçenekler
A
İş akışı sistemleri
B
Intranetler
C
Ekstranetler
D
e-postalar
E
Elektronik doküman değişimi
Açıklama:
Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar:
•Kelime işlemci dokümanlar •Grafik-tablo belgeleri •Sunular •Masaüstü yayınlar- tasarım dokümanları.
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler:
•Veritabanları •Coğrafik bilgi sistemleri •İnsan kaynakları sistemleri •Finansal sistemler •İş akışı sistemleri •Kullanıcı yönetimi sistemleri •Müşteri yönetimi sistemleri •Kurumlarda geliştirilen özel sistemler •İçerik yönetimi sistemleri
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler:
•Intranetler •Ekstranetler •Kamuya açık web siteleri •İnteraktif iletişim belgeleri.
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar: •e-postalar •SMS (kısa mesaj hizmetleri) •MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri) •EDI (elektronik veri değişimi) •Elektronik doküman değişimi (elektronik faks) •Sesli mesajlar •EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri) •Multimedya iletişimi
•Kelime işlemci dokümanlar •Grafik-tablo belgeleri •Sunular •Masaüstü yayınlar- tasarım dokümanları.
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler:
•Veritabanları •Coğrafik bilgi sistemleri •İnsan kaynakları sistemleri •Finansal sistemler •İş akışı sistemleri •Kullanıcı yönetimi sistemleri •Müşteri yönetimi sistemleri •Kurumlarda geliştirilen özel sistemler •İçerik yönetimi sistemleri
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler:
•Intranetler •Ekstranetler •Kamuya açık web siteleri •İnteraktif iletişim belgeleri.
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar: •e-postalar •SMS (kısa mesaj hizmetleri) •MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri) •EDI (elektronik veri değişimi) •Elektronik doküman değişimi (elektronik faks) •Sesli mesajlar •EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri) •Multimedya iletişimi
Soru 3
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlardan EMS aşağıdakilerden hangisinin kısaltılmış halidir?
Seçenekler
A
Kısa mesaj hizmetleri
B
Elektronik veri değişimi
C
Gelişmiş mesaj hizmetleri
D
Elektronik doküman değişimi
E
Çoklu medya mesaj hizmetleri
Açıklama:
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar •e-postalar •SMS (kısa mesaj hizmetleri) •MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri) •EDI (elektronik veri değişimi) •Elektronik doküman değişimi (elektronik faks) •Sesli mesajlar •EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri) •Multimedya iletişimi
Soru 4
Kağıt ortamında üretilen, kullanılan ve saklanan belgelerin avantajları ve dezavantajları olduğu gibi elektronik belgelerin de çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu dezavantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik kaygıları
B
Belgelerin yedeklenme zorunluluğu
C
Elektronik belgelerin daha az yer kaplaması
D
Kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri
E
Personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları
Açıklama:
Kağıt ortamında üretilen, kullanılan ve saklanan belgelerin avantajları ve dezavantajları olduğu gibi elektronik belgelerin de çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Elektronik belgeler daha az yer kaplamakta; ısı, nem, ışık gibi çevresel faktörlerden daha az etkilenmektedirler. Elektronik belgelerin kağıt ortamında üretilen belgelere göre en büyük avantajı ise belge üzerinde işlem yapmanın çok daha kolay olmasıdır. Elektronik belgelerde arama, bilgi transferi ve paylaşma hızlı bir biçimde gerçekleşmektedir. Elektronik belge sürecinde yaşanan en büyük problem, güvenlik sürecinin nasıl olacağı ile alakalıdır. Elektronik ortam içerisinde bilgilerin kolay bir biçimde yer değiştirmesi, değişiklik yapılabilmesi ve kolay erişilebilmesi gibi durumların olması nedeniyle sistemlerin güvenlik duvarlarının iyi bir biçimde yapılandırılmış olması ve kademeli güvenlik sistemlerinin uygulanması gerekmektedir. Elektronik belge süreci içerisinde kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri, güvenlik kaygıları, belgelerin yedeklenme zorunluluğu ve personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaktadır (Şen, 2014).
Soru 5
Dünyada bilgi ve iletişim teknolojileri, özellikle 1990’lı yıllardan sonra işletmelerin yönetim etkinliklerinde ağırlığını hızla hissettirmeye başlamıştır. Elektronik ortamlar, değişik boyutları ile bilgi ve belge işlemlerinde kurumların uygulama ve hizmetlerinin birer parçası olmaya başlamıştır. Türkiye’de dönüşüm alanında önemli bir adım 2003 yılında e-Dönüşüm İcra Kurulu oluşturularak atılmıştır. Bu adımla birlikte süreci başlatan eylem planı hazırlanarak hayata geçirilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda 5070 sayılı elektronik imza kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
Bu bağlamda 5070 sayılı elektronik imza kanunu 2004 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile “Güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler senet hükmündedir.” ibaresi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa 295. Maddeden sonra gelmek üzere eklenerek, elektronik bilgi ve belge uygulamalarına hukuki boyut kazandırılması yolunda önemli bir adım atılmıştır.
Soru 6
Smith ve Kallaus’a (1997) göre belgenin yaşam döngüsü denildiğinde üretimden arşivlerde muhafaza edilmesine kadar yaşanan süreç ifade edilmektedir. Bu süreç; üretim, dağıtım, kullanım, muhafaza ve düzenleme olmak üzere beş evreden oluşmaktadır. Bu evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilediği için yaşam döngüsü içerisindeki en önemli evre olarak göze çarpmaktadır. Bu evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Dağıtım
C
Kullanım
D
Muhafaza
E
Düzenleme
Açıklama:
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır. Bu evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilediği için yaşam döngüsü içerisindeki en önemli evre olarak göze çarpmaktadır.
Soru 7
Smith ve Kallaus’a (1997) göre belgenin yaşam döngüsü denildiğinde üretimden arşivlerde muhafaza edilmesine kadar yaşanan süreç ifade edilmektedir. Bu süreç; üretim, dağıtım, kullanım, muhafaza ve düzenleme olmak üzere beş evreden oluşmaktadır. Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Dağıtım
C
Kullanım
D
Muhafaza
E
Düzenleme
Açıklama:
Kullanım evresi; örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği evredir.
Soru 8
Bu tür dosyalama araçları az yer kapladıkları için fiziksel alanı dar olan ofisler için çok uygundur. Bu tür dosyalama aracında sürekli işlem gören dosyaların üst raflarda, daha az işlem gören dosyaların ise alt raflarda bulunması gerekmektedir. Bahsi geçen bu geleneksel dosyalama aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kasalar
B
Hareketli Dolaplar
C
Açık Raflı Dolaplar
D
Dikey Çekmeceli Dolaplar
E
Yatay Çekmeceli ya da Kapalı Dolaplar
Açıklama:
Geleneksel dosyalama araçları; dolaplar, kasalar, klasör, dosyalar, rehberler gibi yardımcı araçlar olarak ifade edilmektedir. Bu araçlar, sanal dosyalama araçları ile birlikte kullanılabildiği gibi belge yönetiminde teknolojinin yaygın olmadığı dönemlerde işletme faaliyetlerinin yapı taşlarını oluşturmakta kendilerine önemli bir görev edinmişlerdir. Kasalar: Kasaların gövdeleri kimyevi dolgu maddeleri kullanılarak ve hava boşluğu bırakılarak hazırlandığı için manyetik bant, mikrofilm, CD, DVD gibi belgeleri dış etmenlerden korumaktadır. Hareketli Dolaplar: Hareketli dolaplar mekanik olarak raylar üzerinde yatay ve dikey eksende hareket edebilen dolaplardır. Duvar yanlarına konulabildiği gibi duvar içlerine gömme dolap olarak da yerleştirilebilirler. Aynı zamanda açık ya da kapalı olarak tasarlanan çeşitleri de mevcuttur. Açık Raflı Dolaplar: Açık raflı dolaplar yatay ve dikey çekmeceli dolaplara benzemektedir. Farkları rafların açık olmasıdır. Ekonomik olmaları nedeniyle tercih edilen bir dolap türü olması avantajı, dosyaların ve klasörlerin herkesin görebileceği ve erişebileceği şekilde ortada olmaları ise dezavantajı olarak göze çarpmaktadır. Dikey Çekmeceli Dolaplar: Dikey çekmeceli dolaplara dosyalar dik bir biçimde yerleştirilmektedir. Dikey dolaplar az yer kapladıkları için fiziksel alanı dar olan ofisler için çok uygundur. Bu tür dolaplarda sürekli işlem gören dosyaların üst raflarda, daha az işlem gören dosyaların ise alt raflarda bulunması gerekmektedir. Yatay Çekmeceli ya da Kapalı Dolaplar: Yatay çekmeceli dolaplara dosyalar yatay bir biçimde üst üste konulmaktadır. Bu tür dolap ve çekmeceler az yer kaplamakta ve çalışma kolaylığı sağlanmaktadır. Harita, plan vb. tür belgelerle çalışan ofisler genellikle bu dolap türü tercih edilmektedir.
Soru 9
Dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilir. Aranan belgeler zamandan tasarruf edilerek en kısa sürede bulunabilir. Bahsi geçen bu geleneksel dosyalama aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehber
B
Kasalar
C
Dosyalar
D
Klasörler
E
Bilgisayarlar
Açıklama:
Rehber: Rehber, dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilmektedir. Rehberler yardımı ile aranan belgeler zamandan tasarruf edilerek en kısa sürede bulunabilir.
Soru 10
Gelişen teknoloji ile birlikte kullanıcılar belge ve dosyalarını saklayabilirler ve herhangi bir anda, herhangi bir bilgisayardan internete girerek bu belgelere ulaşabilirler. Buna imkan sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarayıcılar
B
Bilgisayarlar
C
Veri Depolama Araçları
D
Sanal Dosyalama Araçları
E
Çevrimiçi Dosya Paylaşım Ortamları
Açıklama:
Gelişen teknoloji ile birlikte kullanıcıların belge ve dosyalarını saklayabilecekleri ve herhangi bir anda, herhangi bir bilgisayardan internete girerek bu belgelere ulaşmalarına olanak tanıyan ortamlar ortaya çıkmıştır. Kullanıcılar bu ortamlara belgelerini yükleyerek, izin verdikleri kullanıcıların yetkilendirdikleri kadar dosyaya ulaşma, düzenleme yapma ya da dosyaları kopyalamalarına olanak tanıyabilirler. Örgütlerin internet ve intranet üzerinden oluşturdukları bilgi havuzlarında saklanan ve paylaşılan belgeler içinde arama ve güncelleme yapmak, imha edilecek belgeleri silmek ya da özel belgeleri düzenlemek gibi işlemler yapmak da mümkündür. Bu ortamlar sayesinde örgütlerin alt yapıları ile belge alışverişinde bulunmaları da kolaylaşmaktadır (Şen, 2014).
Soru 11
I.Kelime işlemci dokümanlar
II.Grafik-tablo belgeleri
III.Sunular
IV.Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
II.Grafik-tablo belgeleri
III.Sunular
IV.Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II,IV
D
III ve IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Verilenlerin hepsi ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır.
Soru 12
Türkiye’de elektronik belge yönetim sistemi denetimleri, elektronik belge yönetim sistemi standardı hangisidir?
Seçenekler
A
TS 13298
B
TS 12298
C
TM 13298
D
TC 12298
E
TS 50070
Açıklama:
Elektronik belge yönetim sistemi standardı "TS 13298"dir.
Soru 13
Smith ve Kallaus’a (1997) göre aşağıdakilerden hangisi belgenin yaşam döngüsü evrelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretim evresi
B
Dağıtım evresi
C
Kullanım evresi
D
Muhafaza evresi
E
Atılım evresi
Açıklama:
Atılım evresi,belgenin yaşam döngüsü evrelerinden birisi değildir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgelerdendir?
Seçenekler
A
Grafik-tablo belgeleri
B
E-postalar
C
Coğrafik bilgi sistemleri
D
SMS
E
Kelime işlemci dokümanlar
Açıklama:
Coğrafik bilgi sistemleri,kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgelerdendir.
Soru 15
I.Harddisk
II.CD/DVD
III.Yazıcılar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Veri depolama araçlarına birer örnektir?
II.CD/DVD
III.Yazıcılar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Veri depolama araçlarına birer örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
CD/DVD ve Harddiskler Veri depolama araçlarına birer örnektir.
Soru 16
Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düzenleme
B
Kullanım
C
Muhafaza
D
Dağıtım
E
Üretim
Açıklama:
Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği evre Kullanım evresidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Intranetler
B
Ekstranetler
C
Kamuya açık web siteleri
D
Veritabanları
E
İnteraktif iletişim belgeleri
Açıklama:
Veritabanları bu belgeler arasında yer almaz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sanal dosyalama araçlarına bir örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Dolaplar
B
Kasalar
C
Dosyalar
D
Kavalye/Separatör
E
Veri depolama araçları
Açıklama:
Veri depolama araçşları,sanal dosyalama araçlarına bir örnek olarak verilebilir.
Soru 19
Dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehber
B
Dosyalar
C
Kasalar
D
Klasörler
E
Dolaplar
Açıklama:
Rehber(Kavalye/Separatör),Dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilir.
Soru 20
Sağlayıcılar tarafından veritabanlarının sanal olarak işletilerek veri ve bilgi depolanmasına olanak sağladıkları hizmet türü hangisidir?
Seçenekler
A
Çoklu medya mesaj hizmetleri
B
Kısa mesaj hizmetleri
C
Bulut depolama hizmeti
D
Elektronik veri değişimi
E
Gelişmiş mesaj hizmetleri
Açıklama:
Bulut depolama hizmeti;Sağlayıcılar tarafından veritabanlarının sanal olarak işletilerek veri ve bilgi depolanmasına olanak sağladıkları hizmet türüdür..
Soru 21
Dökümanın belge niteliği taşıması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
Seçenekler
A
Yazılı veya basılı olması
B
Yasalar önünde kanıt olma özelliğinin bulunması
C
Görsel veri ile desteklenmesi
D
Yazılı ve görsel veriyi bir bütün olarak içermesi
E
E-imza ile kimlik doğrulaması yapılması
Açıklama:
Yasalar önünde kanıt olma özelliğinin bulunmasıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen
belgelerdendir?
belgelerdendir?
Seçenekler
A
Coğrafik bilgi sistemleri
B
Kelime işlemci dokümanlar
C
Intranetler
D
Kamuya açık web siteleri
E
Sesli mesajlar
Açıklama:
Coğrafik bilgi sistemleridir.
Soru 23
Türkiye'de belge dönüşüm sisteminin adımları hangi yıl atılmıştır?
Seçenekler
A
2009
B
2011
C
2003
D
2001
E
2018
Açıklama:
Türkiye’de dönüşüm alanında önemli bir adım 2003 yılında e-Dönüşüm İcra Kurulu oluşturularak atılmıştır. Bu adımla birlikte süreci başlatan eylem planı hazırlanarak hayata geçirilmeye başlanmıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi süreklilik modelinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Her belgenin, ardışık seriler içerisinde bir sonraki evreye aktarılarak yaşam döngüsünü tamamlaması
B
Belgenin olusturulması veya dısarıdan alınması
C
Muhafıza depolama ve koruma
D
Belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklanması
E
Belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde
oluşturulması
oluşturulması
Açıklama:
Süreklilik modelinde yer alan her belge, ardışık seriler içerisinde bir sonraki evreye aktarılarak yaşam döngüsünü tamamlamaktadır.
Soru 25
Aşağıdaki evrelerden hangisi belgelerin yasal düzenlemelere uygun şekilde depolanması ve korunması işlemlerini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Üretim evresi
B
Düzenleme evresi
C
Kullanım evresi
D
Muhafaza evresi
E
Dağıtım evresi
Açıklama:
Belgelerin yasal düzenlemelere uygun şekilde depolanması ve korunması
işlemlerini kapsayan evre muhafaza evresidir.
işlemlerini kapsayan evre muhafaza evresidir.
Soru 26
Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerini aşağıdaki evrelerden hangisinde belirlenir?
Seçenekler
A
Dağıtım
B
Düzenleme
C
Kullanım
D
Muhafaza
E
Üretim
Açıklama:
Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği evre kullanım evresidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi değerli belgelerin korunmasında kullanılan araçtır?
Seçenekler
A
Yatay dolaplar
B
Dikey dolaplar
C
Bilgisayarlar
D
Kasalar
E
Hareketli dolaplar
Açıklama:
Dosyalama ve arşivleme amacıyla değerli belgelerin korunması kasalarla sağlanmaktadır.
Soru 28
Dosyaların korunmasına yarayan, kalın kartondan ya da mukavva benzeri dayanıklı malzemelerden üretilen dosyalama aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasör
B
Kasa
C
Yazıcı
D
Dosya
E
Seperatör
Açıklama:
Dosyaların korunmasına yarayan, kalın kartondan ya da mukavva benzeri dayanıklı malzemelerden üretilen dosyalama aracı klasördür.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi sanal dosyalama aracıdır?
Seçenekler
A
Klasör
B
Seperatör
C
Rehber
D
Kasa
E
Tarayıcı
Açıklama:
Tarayıcılar sanal dosyalama aracıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi "Digital Recordkeeping Guidelines" elektronik belgeler sınıflamasına göre "kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler" kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Kelime işlemci dokümanlar
B
Grafik-tablo belgeleri
C
Sunular
D
Masaüstü yayınlar-tasarım dokümanları
E
Veritabanları
Açıklama:
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler:
• Veritabanları
• Coğrafik bilgi sistemleri
• İnsan kaynakları sistemleri
• Finansal sistemler
• İş akışı sistemleri
• Kullanıcı yönetimi sistemleri
• Müşteri yönetimi sistemleri
• Kurumlarda geliştirilen özel sistemler
• İçerik yönetimi sistemleri
Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar:
• Kelime işlemci dokümanlar
• Grafik-tablo belgeleri
• Sunular
• Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler:
• Veritabanları
• Veritabanları
• Coğrafik bilgi sistemleri
• İnsan kaynakları sistemleri
• Finansal sistemler
• İş akışı sistemleri
• Kullanıcı yönetimi sistemleri
• Müşteri yönetimi sistemleri
• Kurumlarda geliştirilen özel sistemler
• İçerik yönetimi sistemleri
Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar:
• Kelime işlemci dokümanlar
• Grafik-tablo belgeleri
• Sunular
• Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler:
• Veritabanları
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi "Digital Recordkeeping Guidelines" elektronik belgeler sınıflamasına göre "çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler" arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Intranetler
B
E-postalar
C
Kamuya açık web siteleri
D
İnteraktif iletişim belgeleri
E
Ekstranetler
Açıklama:
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar:
• e-postalar
• SMS (kısa mesaj hizmetleri)
• MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri)
• EDI (elektronik veri değişimi)
• Elektronik doküman değişimi (elektronik faks)
• Sesli mesajlar
• EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri)
• Multimedya iletişimi
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler:
• Intranetler
• Ekstranetler
• Kamuya açık web siteleri
• İnteraktif iletişim belgeleri
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar:
• e-postalar
• e-postalar
• SMS (kısa mesaj hizmetleri)
• MMS (çoklu medya mesaj hizmetleri)
• EDI (elektronik veri değişimi)
• Elektronik doküman değişimi (elektronik faks)
• Sesli mesajlar
• EMS (gelişmiş mesaj hizmetleri)
• Multimedya iletişimi
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler:
• Intranetler
• Ekstranetler
• Kamuya açık web siteleri
• İnteraktif iletişim belgeleri
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar:
• e-postalar
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belgelerin avantajları için doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Daha az yer kaplamaktadır.
B
Isı, ışık gibi çevresel faktörlerden daha çok etkilenmektedir.
C
Belge üzerinde işlem yapmak daha zordur.
D
Bilgi transferi yavaş bir biçimde gerçekleşmektedir.
E
Belge arama yavaş bir biçimde gerçekleşmektedir.
Açıklama:
Elektronik ortam içerisinde bilgilerin kolay bir biçimde yer değiştirmesi, değişiklik yapılabilmesi ve kolay erişilebilmesi gibi durumların olması nedeniyle sistemlerin güvenlik duvarlarının iyi bir biçimde yapılandırılmış olması ve kademeli güvenlik sistemlerinin uygulanması gerekmektedir. Elektronik belge süreci içerisinde kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri, güvenlik kaygıları, belgelerin yedeklenme zorunluluğu ve personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaktadır.
Elektronik belgeler daha az yer kaplamakta; ısı, nem, ışık gibi çevresel faktörlerden daha az etkilenmektedirler. Elektronik belgelerin kağıt ortamında üretilen belgelere göre en büyük avantajı ise belge üzerinde işlem yapmanın çok daha kolay olmasıdır. Elektronik belgelerde arama, bilgi transferi ve paylaşma hızlı bir biçimde gerçekleşmektedir.
Elektronik belgeler daha az yer kaplamakta; ısı, nem, ışık gibi çevresel faktörlerden daha az etkilenmektedirler. Elektronik belgelerin kağıt ortamında üretilen belgelere göre en büyük avantajı ise belge üzerinde işlem yapmanın çok daha kolay olmasıdır. Elektronik belgelerde arama, bilgi transferi ve paylaşma hızlı bir biçimde gerçekleşmektedir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belgelerin dezavantajları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik kaygıları
B
Belgelerin yedeklenme zorunluluğu
C
Geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşanan personel uyum sorunları
D
Kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri
E
Belge üzerinde işlem yapmanın kolaylığı
Açıklama:
Elektronik belgeler daha az yer kaplamakta; ısı, nem, ışık gibi çevresel faktörlerden daha az etkilenmektedirler. Elektronik belgelerin kağıt ortamında üretilen belgelere göre en büyük avantajı ise belge üzerinde işlem yapmanın çok daha kolay olmasıdır. Elektronik belgelerde arama, bilgi transferi ve paylaşma hızlı bir biçimde gerçekleşmektedir.
Elektronik ortam içerisinde bilgilerin kolay bir biçimde yer değiştirmesi, değişiklik yapılabilmesi ve kolay erişilebilmesi gibi durumların olması nedeniyle sistemlerin güvenlik duvarlarının iyi bir biçimde yapılandırılmış olması ve kademeli güvenlik sistemlerinin uygulanması gerekmektedir. Elektronik belge süreci içerisinde kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri, güvenlik kaygıları, belgelerin yedeklenme zorunluluğu ve personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaktadır.
Elektronik ortam içerisinde bilgilerin kolay bir biçimde yer değiştirmesi, değişiklik yapılabilmesi ve kolay erişilebilmesi gibi durumların olması nedeniyle sistemlerin güvenlik duvarlarının iyi bir biçimde yapılandırılmış olması ve kademeli güvenlik sistemlerinin uygulanması gerekmektedir. Elektronik belge süreci içerisinde kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri, güvenlik kaygıları, belgelerin yedeklenme zorunluluğu ve personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaktadır.
Soru 34
“TSE 13298 Elektronik Belge Yönetimi” standardı kaç yılında yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1997
B
2001
C
2004
D
2007
E
2011
Açıklama:
Kamu kurum ve kuruluşları oluşturacakları elektronik belge yönetim sistemlerinde TSE 13298 no’lu standarda göre işlem yapacak, ayrıca üretmiş oldukları elektronik belgenin kurumlar arası paylaşımını www.devletarsivleri.gov.tr internet adresinde belirlenen kurumlar arası elektronik belge paylaşım hizmeti kriterlerine göre gerçekleştirecektir.
e-Dönüşüm Türkiye projesi 2005 Eylem Planı, kurum ve kuruluşlarda elektronik bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacakları usul ve esaslar ile kurumlarda oluşturulacak elektronik kayıt sistemlerinin birbirleriyle uyumlu işlemesi ve etkin bir şekilde yönetilmesine ilişkin asgari standartların belirlenmesi hususlarında çalışmalar başlatılmıştır. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne verilen bu görev tamamlanarak, Haziran 2007’de “TSE 13298 Elektronik Belge Yönetimi” standardı olarak yayınlanmış ve 2009 yılında revize edilmiştir.
e-Dönüşüm Türkiye projesi 2005 Eylem Planı, kurum ve kuruluşlarda elektronik bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacakları usul ve esaslar ile kurumlarda oluşturulacak elektronik kayıt sistemlerinin birbirleriyle uyumlu işlemesi ve etkin bir şekilde yönetilmesine ilişkin asgari standartların belirlenmesi hususlarında çalışmalar başlatılmıştır. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne verilen bu görev tamamlanarak, Haziran 2007’de “TSE 13298 Elektronik Belge Yönetimi” standardı olarak yayınlanmış ve 2009 yılında revize edilmiştir.
Soru 35
"Belge Yaşam Döngüsü Modeli"ne göre, belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi hangi evrede gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Üretim evresi
B
Dağıtım evresi
C
Kullanım evresi
D
Muhafaza evresi
E
Düzenleme evresi
Açıklama:
Bu evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilediği için yaşam döngüsü içerisindeki en önemli evre olarak göze çarpmaktadır.
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır.
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır.
Soru 36
"Belge Yaşam Döngüsü Modeli"ne göre, belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklama ve imha işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim evresi
B
Dağıtım evresi
C
Kullanım evresi
D
Muhafaza evresi
E
Düzenleme evresi
Açıklama:
Smith ve Kallaus’a (1997) göre belgenin yaşam döngüsü denildiğinde üretimden arşivlerde muhafaza edilmesine kadar yaşanan süreç ifade edilmektedir. Bu süreç; üretim, dağıtım, kullanım, muhafaza ve düzenleme olmak üzere beş evreden oluşmaktadır.
Düzenleme evresi; belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklama ve imha
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evredir.
Düzenleme evresi; belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklama ve imha
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evredir.
Soru 37
Harita, plan vb. tür belgelerle çalışan ofisler için en uygun dosyalama aracı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Dikey Çekmeceli Dolaplar
B
Yatay Çekmeceli ya da Kapalı Dolaplar
C
Açık Raflı Dolaplar
D
Hareketli Dolaplar
E
Kasalar
Açıklama:
Geleneksel dosyalama araçları; dolaplar, kasalar, klasör, dosyalar, rehberler gibi yardımcı araçlar olarak ifade edilmektedir.
Yatay çekmeceli dolaplara dosyalar yatay bir biçimde üst üste konulmaktadır. Bu tür dolap ve çekmeceler az yer kaplamakta ve çalışma kolaylığı sağlanmaktadır. Harita, plan vb. tür belgelerle çalışan ofisler genellikle bu dolap türü tercih edilmektedir.
Yatay çekmeceli dolaplara dosyalar yatay bir biçimde üst üste konulmaktadır. Bu tür dolap ve çekmeceler az yer kaplamakta ve çalışma kolaylığı sağlanmaktadır. Harita, plan vb. tür belgelerle çalışan ofisler genellikle bu dolap türü tercih edilmektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi dosyaların korunmasına yarayan, kalın kartondan ya da mukavva benzeri dayanıklı malzemelerden üretilen dosyalama aracıdır?
Seçenekler
A
Kavalye
B
Separatör
C
Klasör
D
Ayraç
E
DVD
Açıklama:
Klasör içine dosya konulabilecek büyüklükte olmalıdır. Klasörlerin içine konulan evrak ya da dosyalar hakkındaki bilgiler klasörün sırt kısmındaki etikete yazılmaktadır.
Klasör, dosyaların korunmasına yarayan, kalın kartondan ya da mukavva benzeri dayanıklı malzemelerden üretilen dosyalama aracıdır.
Klasör, dosyaların korunmasına yarayan, kalın kartondan ya da mukavva benzeri dayanıklı malzemelerden üretilen dosyalama aracıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel dosyalama araçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Hareketli Dolaplar
B
Kasalar
C
Açık Raflı Dolaplar
D
Separatörler
E
Bilgisayarlar
Açıklama:
Geleneksel dosyalama araçları; dolaplar, kasalar, klasör, dosyalar, rehberler gibi yardımcı araçlar olarak ifade edilmektedir.
Sanal dosyalama araçları arasında bilgisayarlar, yazıcılar, veri depolama araçları, çevrimiçi dosya paylaşım ortamları yer almaktadır.
Sanal dosyalama araçları arasında bilgisayarlar, yazıcılar, veri depolama araçları, çevrimiçi dosya paylaşım ortamları yer almaktadır.
Soru 40
I. Doküman, literatürde örgüt faaliyetleri sırasında üretilen ya da kullanılan bilgi kaynakları olarak ifade edilmektedir.
II.Belgelerin imha edilmesi belgelerin süreçlerinden değilidir.
III.Dokümanların belge niteliği taşıyabilmesi için yasalar önünde kanıt olma özelliğinin
bulunması gerekmektedir.
IV. Dokümanlar belgelerden farklı olarak örgütlerin ihtiyaçları doğrultusunda hazırladıkları belgelerin hammaddeleri olarak ifade edilmektedir.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II.Belgelerin imha edilmesi belgelerin süreçlerinden değilidir.
III.Dokümanların belge niteliği taşıyabilmesi için yasalar önünde kanıt olma özelliğinin
bulunması gerekmektedir.
IV. Dokümanlar belgelerden farklı olarak örgütlerin ihtiyaçları doğrultusunda hazırladıkları belgelerin hammaddeleri olarak ifade edilmektedir.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, III ve IV
D
II , III ve IV
E
I, II VE IV
Açıklama:
Doğru cevap C'dir. İmha da belgelemenin bir sürecindendir.
Soru 41
I.Finansal sistemler
II.Kelime işlemci dokümanlar
III. Sunular
IV.Grafik-tablo belgeleri
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
II.Kelime işlemci dokümanlar
III. Sunular
IV.Grafik-tablo belgeleri
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Finansal sistemler Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardan biri değildir.
Soru 42
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Veritabanları
B
Müşteri yönetimi sistemleri
C
İçerik yönetimi sistemleri
D
Coğrafik bilgi sistemleri
E
Intranetler
Açıklama:
Intranet Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgelerden biri değildir.
Soru 43
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İletişim sistemlerinden alınan elektronik
mesajlardan biridir?
mesajlardan biridir?
Seçenekler
A
Ekstranetler
B
Kamuya açık web siteleri
C
İnteraktif iletişim belgeleri
D
İş akışı sistemleri
E
Multimedya iletişimi
Açıklama:
Doğu cevap E'dir.
Soru 44
Belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklama ve imha
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evreye ne denir?
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evreye ne denir?
Seçenekler
A
Düzenleme evresi
B
Muhafaza evresi
C
Kullanım evresi
D
Dağıtım evresi
E
Üretim evresi
Açıklama:
Düzenleme evresi; belgelerin belirli ölçütlere göre değerlendirilerek ayıklama ve imha
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evredir.
işlemlerinin gerçekleştirildiği ve gerekli görülen belgelerin arşivlendiği evredir.
Soru 45
_______ az yer kapladıkları için fiziksel alanı dar olan ofisler için çok uygundur. Bu tür dolaplarda sürekli işlem gören dosyaların üst raflarda, daha az işlem gören dosyaların ise alt raflarda bulunması gerekmektedir.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Açık raflı dolaplar
B
Dikey çekmeceli dolaplar
C
Hareketli dolaplar
D
Kasalar
E
Kapalı dolaplar
Açıklama:
Dikey çekmeceli dolaplara dosyalar dik bir biçimde yerleştirilmektedir. Dikey dolaplar az yer kapladıkları için fiziksel alanı dar olan ofisler için çok uygundur. Bu tür dolaplarda sürekli işlem gören dosyaların üst raflarda, daha az işlem gören dosyaların ise alt raflarda bulunması gerekmektedir.
Soru 46
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sanal dosyalama aracı değildir?
Seçenekler
A
Seperatör
B
Bilgisayar
C
Yazıcı
D
Tarayıcı
E
CD
Açıklama:
Seperatör sanal bir dosyalama aracı değildir.
Soru 47
_______dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilmektedir. Bunların yardımı ile aranan belgeler zamandan tasarruf edilerek en kısa sürede bulunabilir.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Dolap
B
Kasa
C
Klasör
D
Dosya
E
Rehber
Açıklama:
Rehber, dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilmektedir. Rehberler yardımı ile aranan belgeler zamandan tasarruf edilerek en kısa sürede bulunabilir.
Soru 48
Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Süreklilik modeli, belge yaşam döngüsü modelinin evreleri arasında işlevsel kopuklukların meydana gelebileceğini ve belgelerin değerlerinin yitirileceğini savunmaktadır.
B
Süreklilik modelinde yer alan her belge, ardışık seriler içerisinde bir sonraki evreye aktarılarak yaşam döngüsünü tamamlamaktadır.
C
Süreklilik modelinde belge yöneticileri ve arşivcileri ile belge yönetimine ilişkin prosedürler, daha belge üretimi başlamadan önce tasarımda yer almaktadır.
D
Süreklilik modelinde, belge yönetimi sorumlulukları evreler bazında ayrılmıştır.
E
Süreklilik modeli,belgenin üretiminden arşivleme sürecine kadar uygulanan kesintisiz bir süreci ifade etmektedir.
Açıklama:
Belge yaşam döngüsü modelinde, belge yönetimi sorumlulukları evreler bazında
ayrılmıştır.
ayrılmıştır.
Soru 49
Örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği evreye ne denir?
Seçenekler
A
Üretim evresi
B
Dağıtım evresi
C
Kullanım evresi
D
Muhafaza evresi
E
Düzenleme evresi
Açıklama:
Kullanım evresi; örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma
yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği
evredir.
yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği
evredir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi "örgüt faaliyetleri sırasında üretilen ya da kullanılan bilgi kaynakları" olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Belge
B
Doküman
C
Arşiv
D
Veri
E
Kanıt
Açıklama:
Doküman, literatürde örgüt faaliyetleri sırasında üretilen ya da kullanılan bilgi kaynakları olarak ifade edilmektedir. Dokümanlar belgelerden farklı olarak örgütlerin ihtiyaçları doğrultusunda hazırladıkları belgelerin hammaddeleri olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnteraktif iletişim belgeleri
B
Ekstranetler
C
Kamuya açık web siteleri
D
Sesli mesajlar
E
Intranetler Ekstranetler • Kamuya açık web siteleri • İnteraktif iletişim belgeleri
Açıklama:
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler
• Intranetler • Ekstranetler • Kamuya açık web siteleri • İnteraktif iletişim belgeleri
Doğru cevap D.
• Intranetler • Ekstranetler • Kamuya açık web siteleri • İnteraktif iletişim belgeleri
Doğru cevap D.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sunular
B
Kelime işlemci dokümanlar
C
Kamuya açık web siteleri
D
e-postalar
E
Coğrafik bilgi sistemleri
Açıklama:
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler
• Veritabanları • Coğrafik bilgi sistemleri • İnsan kaynakları sistemleri • Finansal sistemler • İş akışı sistemleri • Kullanıcı yönetimi sistemleri • Müşteri yönetimi sistemleri • Kurumlarda geliştirilen özel sistemler • İçerik yönetimi sistemleri. Doğru cevap E.
• Veritabanları • Coğrafik bilgi sistemleri • İnsan kaynakları sistemleri • Finansal sistemler • İş akışı sistemleri • Kullanıcı yönetimi sistemleri • Müşteri yönetimi sistemleri • Kurumlarda geliştirilen özel sistemler • İçerik yönetimi sistemleri. Doğru cevap E.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecidir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Dağıtım
C
Kullanım
D
Muhafaza
E
Düzenleme
Açıklama:
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır. Doğru cevap A.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi belgelerin yasal düzenlemelere uygun şekilde depolanması ve korunması işlemlerini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Kullanım
B
Dağıtım
C
Üretim
D
Muhafaza
E
Düzenleme
Açıklama:
Muhafaza evresi; belgelerin yasal düzenlemelere uygun şekilde depolanması ve korunması işlemlerini kapsamaktadır. Aynı zamanda personel ve örgüt haklarını belgelemek amacıyla da kullanılmaktadır. Doğru cevap D.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi belge yaşam döngüsü modelinin evreleri arasında işlevsel kopuklukların meydana gelebileceğini ve belgelerin değerlerinin yitirileceğini savunmaktadır?
Seçenekler
A
Kullanım modeli
B
Süreklilik modeli
C
Dağıtım modeli
D
Düzenleme modeli
E
Belge yaşam döngüsü modeli
Açıklama:
Süreklilik modeli özellikle elektronik belgelerin yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan bir modeldir. Süreklilik modeli, belge yaşam döngüsü modelinin evreleri arasında işlevsel kopuklukların meydana gelebileceğini ve belgelerin değerlerinin yitirileceğini savunmaktadır. Süreklilik modelinde yer alan her belge, ardışık seriler içerisinde bir sonraki evreye aktarılarak yaşam döngüsünü tamamlamaktadır. Doğru cevap B.
Soru 56
Belge yaşam döngüsü sürecinin üretim, dağıtım, kullanım ve muhafaza evrelerinde belgelerin yönetimi belge üreticileri ve yöneticileri tarafından gerçekleştirilirken düzenleme evresi ____________ tarafından yürütülmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
sekreterler
B
müdür
C
arşivciler
D
bölüm şefi
E
idari personel
Açıklama:
Belge yaşam döngüsü sürecinin üretim, dağıtım, kullanım ve muhafaza evrelerinde belgelerin yönetimi belge üreticileri ve yöneticileri tarafından gerçekleştirilirken düzenleme evresi arşivciler tarafından yürütülmektedir. Doğru cevap C.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel alanı dar olan ofisler için uygundur?
Seçenekler
A
Yatay çekmeceli dolaplar
B
Klasörler
C
Açık raflı dolaplar
D
Hareketli dolaplar
E
Dikey çekmeceli dolaplar
Açıklama:
Dikey çekmeceli dolaplara dosyalar dik bir biçimde yerleştirilmektedir. Dikey dolaplar az yer kapladıkları için fiziksel alanı dar olan ofisler için çok uygundur. Bu tür dolaplarda sürekli işlem gören dosyaların üst raflarda, daha az işlem gören dosyaların ise alt raflarda bulunması gerekmektedir. Doğru cevap E.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Dosya
B
Rehber
C
Klasör
D
Kasa
E
Dolap
Açıklama:
Rehber, dosya tasnif sistemlerinde ana ve alt grupların kendi aralarındaki kısımlarını göstermek amacıyla kullanılan kartlar olarak ifade edilmektedir. Rehberler yardımı ile aranan belgeler zamandan tasarruf edilerek en kısa sürede bulunabilir. Doğru cevap B.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi fiziki halde bulunan belgelerin elektronik ortama geçirilmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Tarayıcı
B
Yazıcı
C
Sunucu
D
Separatör
E
Bulut depolama
Açıklama:
İşletmelerde özellikle fiziki halde bulunan belgelerin elektronik ortama geçirilmesinde kullanılan tarayıcılar, geleneksel dosyalama sistemine sahip işletmelerin elektronik dosyalama sistemine geçmelerinde en büyük yardımcı rolünü üstlenmektedir. Fiziki belgenin kapak içine konulup taratılarak dijital hâle geçirilmesini sağlarlar. Doğru cevap A.
Soru 60
I. Kelime işlemci dokümanlar
II. Veritabanları
III. Grafik-tablo belgeleri
IV. Sunular
V. Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Yukarıda verilenlerden hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
II. Veritabanları
III. Grafik-tablo belgeleri
IV. Sunular
V. Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Yukarıda verilenlerden hangileri Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlardandır?
Seçenekler
A
Sadece I., ve II.
B
II., III., IV. ve V.
C
I., III., IV. ve V.
D
Sadece IV. ve V.
E
Hepsi
Açıklama:
Digital Recordkeeping Guidelines elektronik belgeleri dört sınıf altında ele almaktadır:
• Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar
• Kelime işlemci dokümanlar
• Grafik-tablo belgeleri
• Sunular
• Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
• Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar
• Kelime işlemci dokümanlar
• Grafik-tablo belgeleri
• Sunular
• Masaüstü yayınlar - tasarım dokümanları
Soru 61
Digital Recordkeeping Guidelines elektronik belgeleri dört sınıf altında ele almaktadır. Aşağıda verilenlerden hangisi bu sınıflandırmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar.
B
İş akışı sistemleri.
C
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler.
D
İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlar.
E
Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler.
Açıklama:
Digital Recordkeeping Guidelines elektronik belgeleri dört sınıf altında ele almaktadır:
1. Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar,
2. Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler,
3. Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler,
4. İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlardır.
1. Ofis uygulamalarından yararlanılarak üretilen dokümanlar,
2. Kurumsal bilgi sistemleri aracılığıyla üretilen belgeler,
3. Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler,
4. İletişim sistemlerinden alınan elektronik mesajlardır.
Soru 62
Mekanik olarak raylar üzerinde yatay ve dikey eksende hareket edebilen dolaplar aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Açık Raflı Dolaplar
B
Dikey Çekmeceli Dolaplar
C
Hareketli Dolaplar
D
Kasalar
E
Rehber (Kavalye/Separatör)
Açıklama:
Hareketli dolaplar mekanik olarak raylar üzerinde yatay ve dikey eksende hareket edebilen dolaplardır. Duvar yanlarına konulabildiği gibi duvar içlerine gömme dolap olarak da yerleştirilebilirler. Aynı zamanda açık ya da kapalı olarak tasarlanan çeşitleri de mevcuttur.
Soru 63
I. Kelime işlemci dokümanlar
II. Kamuya açık web siteleri
III. Coğrafik bilgi sistemleri
IV. Ekstranetler
V. İnteraktif iletişim belgeleri
Digital Recordkeeping Guidelines elektronik belge sınıflamasına göre yukarıda verilenlerden hangileri çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer
alan belgeler altında ele alınmaktadır?
II. Kamuya açık web siteleri
III. Coğrafik bilgi sistemleri
IV. Ekstranetler
V. İnteraktif iletişim belgeleri
Digital Recordkeeping Guidelines elektronik belge sınıflamasına göre yukarıda verilenlerden hangileri çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer
alan belgeler altında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Sadece I. ve V.
B
II., IV. ve V.
C
Sadece VI.
D
I., III. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler;
• Intranetler,
• Ekstranetler,
• Kamuya açık web siteleri,
• İnteraktif iletişim belgeleridir.
• Intranetler,
• Ekstranetler,
• Kamuya açık web siteleri,
• İnteraktif iletişim belgeleridir.
Soru 64
Türkiye’de belge dönüşüm alanında önemli bir adım olan ve 2003 yılında gerçekleştirilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
e-Dönüşüm İcra Kurulu oluşturulmuştur.
B
TSE 13298 Elektronik Belge Yönetimi” standardı yayınlanmıştır.
C
5070 sayılı elektronik imza kanunu yürürlüğe girmiştir.
D
e-Dönüşüm Türkiye projesi Eylem Planı çalışmaları başlamıştır.
E
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa 295. Maddeden sonrasına eklenerek, elektronik bilgi ve belge uygulamalarına hukuki boyut
kazandırılmıştır.
kazandırılmıştır.
Açıklama:
Türkiye’de dönüşüm alanında önemli bir adım 2003 yılında e-Dönüşüm İcra Kurulu oluşturularak atılmıştır. Bu adımla birlikte süreci başlatan eylem planı hazırlanarak hayata geçirilmeye başlanmıştır.
Soru 65
e-Dönüşüm Türkiye projesi 2005 Eylem Planı, kurum ve kuruluşlarda elektronik bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacakları usul ve esaslar ile kurumlarda oluşturulacak elektronik kayıt sistemlerinin birbirleriyle uyumlu işlemesi ve etkin bir şekilde yönetilmesine ilişkin asgari standartların belirlenmesi hususlarında hangi kuruma görev yetkisi verilmiştir?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
C
Emniyet Genel Müdürlüğü
D
Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü
E
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Açıklama:
e-Dönüşüm Türkiye projesi 2005 Eylem Planı, kurum ve kuruluşlarda elektronik bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacakları usul ve esaslar ile kurumlarda oluşturulacak elektronik kayıt sistemlerinin birbirleriyle uyumlu işlemesi ve etkin bir şekilde yönetilmesine ilişkin asgari standartların belirlenmesi hususlarında çalışmalar başlatılmıştır. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne verilen bu görev tamamlanarak, Haziran 2007’de “TSE 13298 Elektronik Belge Yönetimi” standardı olarak yayınlanmış ve 2009 yılında revize edilmiştir.
Soru 66
Yaşam döngüsü içerisindeki hangi evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilemektedir?
Seçenekler
A
Düzenleme evresi
B
Üretim evresi
C
Muhafaza evresi
D
Kullanım evresi
E
Dağıtım evresi
Açıklama:
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır. Bu evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilediği için yaşam döngüsü içerisindeki en önemli evre olarak göze çarpmaktadır.
Soru 67
Aşağıda verilen, belge yaşam döngüsü sürecinin evreleri hangi seçenekte doğru işlem sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
dağıtım - üretim - kullanım - muhafaza - düzenleme
B
kullanım - dağıtım - üretim - düzenleme - muhafaza
C
düzenleme - üretim - kullanım - dağıtım - muhafaza
D
düzenleme - üretim - dağıtım - kullanım - muhafaza
E
üretim - dağıtım - kullanım - muhafaza - düzenleme
Açıklama:
Smith ve Kallaus’a göre belgenin yaşam döngüsü denildiğinde üretimden arşivlerde muhafaza edilmesine kadar yaşanan süreç ifade edilmektedir. Bu süreç sırasıyla; üretim, dağıtım, kullanım, muhafaza ve düzenleme olmak üzere beş evreden oluşmaktadır.
Soru 68
" ................ olarak kullanılan ve işlem gören belgeler, yerini .................. ortamda yaratılan ve kullanılan belgelere bırakmış dolayısıyla da ............... dosyalama araçları .................. dosyalama araçlarının yavaş yavaş yerini almaya başlamıştır."
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yerlere gelecek kavramlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yerlere gelecek kavramlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
fiziki - elektronik - sanal - geleneksel
B
teknolojik - fiziki - sanal - geleneksel
C
çıktı - dosyalanan - yazıcılarla - sanal
D
yazılımlar - fiziki - geleneksel - sanal
E
fiziki - elektronik - geleneksel - sanal
Açıklama:
Fiziki olarak kullanılan ve işlem gören belgeler, yerini elektronik ortamda yaratılan ve kullanılan belgelere bırakmış dolayısıyla da sanal dosyalama araçları geleneksel dosyalama araçlarının yavaş yavaş yerini almaya başlamıştır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi veri depolama araçları içerisinde amaçlı sayısal disk olarak bilinirler?
Seçenekler
A
CD’ler
B
Harddiskler
C
Sunucular
D
Flash diskler
E
DVD’ler
Açıklama:
Digital Versatile Disc’in kısaltması olan DVD’ler ise CD görünümündeki elektronik kayıt ortamlarıdır. Çok amaçlı sayısal disk olarak bilinirler. 4.7-17.1 GB arası veri depolama alanlarına sahiptirler. Günümüzde kullanım alanları azalsa da işletmelerde hâlen kullanılmaktadır.
Soru 70
Belgenin hangi niteliğini kaybetmeden yaşamını sürdürebilmesi için çeşitli yönetim tekniklerine ihtiyaç duyulmaktadır?
Seçenekler
A
Kanıt
B
Süreç
C
Döküman
D
Elektronik
E
Sistem
Açıklama:
Örgütlerin yürüttüğü faaliyetler kapsamında sayıları binleri bulan belgeler üretilmekte ve kullanılmaktadır. Belgeler; üretimden kullanıma, dağıtımdan arşivlemeye ve hatta imha işlemlerine kadar uzanan bir değişim sürecinde çeşitli aşamalardan geçmektedir. Bu süreçler boyunca belgenin kanıt niteliğini kaybetmeden yaşamını sürdürebilmesi için çeşitli yönetim tekniklerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnteraktif iletişim belgeleri
B
Veritabanları
C
Ekstranetler
D
Kamuya açık web siteleri
E
Intranetler
Açıklama:
Çevrimiçi ve www tabanlı ortamlarda yer alan belgeler
- Intranetler
- Ekstranetler
- Kamuya açık web siteleri
- İnteraktif iletişim belgeleri
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri
B
Güvenlik kaygıları
C
Belge üzerinde kolaylıkla işlem yapılabilmesi
D
Personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları
E
Belgelerin yedeklenme zorunluluğu
Açıklama:
Elektronik belge süreci içerisinde kullanılan teknoloji alt yapılarının kurulum ve yürütme maliyetleri, güvenlik kaygıları, belgelerin yedeklenme zorunluluğu ve personelin geleneksel yöntemden elektronik yönteme geçişte yaşadığı uyum sorunları elektronik belge süreçlerinin dezavantajları arasında sayılmaktadır.
Soru 73
Türkiye'de elektronik imza kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2001
B
2002
C
2003
D
2004
E
2005
Açıklama:
5070 sayılı elektronik imza kanunu 2004 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 74
oÖrgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Dağıtım
C
Kullanım
D
Muhafaza
E
Düzenleme
Açıklama:
Kullanım evresi; örgüt personelinin görevlerine göre belgeler üzerinde çalışma yetkilerinin belirlendiği ve iş akışları doğrultusunda belge kullanımının gerçekleştiği evredir.
Soru 75
Örgütün ihtiyacı doğrultusunda mürekkep püskürtmeli, nokta vuruşlu ve lazer tipleri olan araç hangisidir?
Seçenekler
A
Rehber
B
Dosya
C
Tarayıcı
D
Bilgisayar
E
Yazıcı
Açıklama:
Bilgisayarlarda oluşturulan belgelerin çıktısı alınırken kullanılan araçlar yazıcılardır. Örgütün ihtiyacı doğrultusunda mürekkep püskürtmeli, nokta vuruşlu ve lazer tiplerde yazıcılar temin edilebilmektedir.
Soru 76
İşletmelerde özellikle fiziki halde bulunan belgelerin elektronik ortama geçirilmesinde kullanılan araç hangisidir?
Seçenekler
A
Tarayıcı
B
Yazıcı
C
E-posta
D
Bilgisayar
E
Rehber
Açıklama:
Tarayıcılar
İşletmelerde özellikle fiziki halde bulunan belgelerin elektronik ortama geçirilmesinde kullanılan tarayıcılar, geleneksel dosyalama sistemine sahip işletmelerin elektronik dosyalama sistemine geçmelerinde en büyük yardımcı rolünü üstlenmektedir. Fiziki belgenin kapak içine konulup taratılarak dijital hâle geçirilmesini sağlarlar.
İşletmelerde özellikle fiziki halde bulunan belgelerin elektronik ortama geçirilmesinde kullanılan tarayıcılar, geleneksel dosyalama sistemine sahip işletmelerin elektronik dosyalama sistemine geçmelerinde en büyük yardımcı rolünü üstlenmektedir. Fiziki belgenin kapak içine konulup taratılarak dijital hâle geçirilmesini sağlarlar.
Soru 77
Standart bir CD, kaç MB’lık bilgisayar verisini depolayabilir?
Seçenekler
A
450
B
500
C
650
D
700
E
750
Açıklama:
Standart bir CD, 700 MB’lık bilgisayar verisini depolayabilmektedir.
Soru 78
.......... hizmeti, sağlayıcılar tarafından veritabanlarının sanal olarak işletilerek veri ve bilgi depolanmasına müsait alanlardır. Hard disklerin, sunucuların ve hatta bilgisayarların zarar görmesi sonucunda ortaya çıkan kayıpları ortadan kaldırmayı amaçlar.
Yukarıdaki ifadedeki boşluğa hangisi gelirse en doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki ifadedeki boşluğa hangisi gelirse en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Dijital dosyalama
B
www
C
Bulut depolama
D
Tarayıcı
E
Yazıcı
Açıklama:
Bulut depolama hizmeti, sağlayıcılar tarafından veritabanlarının sanal olarak işletilerek veri ve bilgi depolanmasına müsait alanlardır. Hard disklerin, sunucuların ve hatta bilgisayarların zarar görmesi sonucunda ortaya çıkan kayıpları ortadan kaldırmayı amaçlayan bulut depolama kavramı aynı zamanda saklama maliyetlerini de aşağıya çekmekte ve çeşitli güvenlik önlemleri alınarak da kullanıcıların belgelerinin korunmasına olanak sağlamaktadır.
Soru 79
Belge Yaşam Döngüsü Modeli'nin hangi evresi belgenin bazı yasal dayanaklara ve standartlara uygun olarak örgüt içinde oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsar?
Seçenekler
A
Düzenleme
B
Üretim
C
Kullanım
D
Dağıtım
E
Muhafaza
Açıklama:
Üretim evresi; belgenin bazı yasal dayanak- lara ve standartlara uygun olarak örgüt için- de oluşturulmasını ya da örgüt dışı başka bir kaynaktan alınarak belge yönetim sistemine dâhil edilmesi sürecini kapsamaktadır. Bu evrede yapılan işlemin niteliği diğer evreleri de büyük ölçüde etkilediği için yaşam dön- güsü içerisindeki en önemli evre olarak göze çarpmaktadır.
Ünite 7
Soru 1
Kağıt üzerinde bulunan belge içeriğinin bilgisayar, tablet ya da cep telefonu ekranlarında görüntülenebilecek ve üzerinde her türlü değişiklik yapılabilecek biçime dönüştürülmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarama
B
Dijitalleştirme
C
Görüntüleme
D
Arşivleme
E
Belge yönetimi
Açıklama:
Kağıt üzerinde bulunan belge içeriğinin bilgisayar, tablet ya da cep telefonu ekranlarında görüntülenebilecek ve üzerinde her türlü değişiklik yapılabilecek biçime dönüştürülmesi işlemi dijitalleştirmedir.
Soru 2
I- Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına
aktarılması
II- Elektronik belge yönetiminin sağlanması
III- Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
IV-Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisinde dijitalleştirme süreci adımları doğru olarak sıralanmıştır?
aktarılması
II- Elektronik belge yönetiminin sağlanması
III- Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
IV-Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisinde dijitalleştirme süreci adımları doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
III-I-IV-II
B
I-III-II-IV
C
II-III-I-IV
D
IV-I-III-II
E
III-IV-I-II
Açıklama:
Dijitalleştirme amacıyla izlenecek işlem adımları şu şekilde ifade edilmektedir:
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına
aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına
aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Soru 3
Belgelerin bir anlamda fotoğraflarının çekilerek bilgisayara aktarılması dijitalleştirme sürecinin hangi adımı olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Belirleme
B
Sınıflandırma
C
Görüntüleme
D
Tarama
E
Yönetim
Açıklama:
Belgelerin bir anlamda fotoğraflarının çekilerek bilgisayara aktarılması tarama olarak tanımlanmaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarındandır?
Seçenekler
A
Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
B
Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
C
Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
D
Belgelerin kaybolmasını engellemek
E
hepsi
Açıklama:
“belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarını şöyle sıralamaktadırlar:
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
Soru 5
Hangisi İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları arasında sıralanamaz?
Seçenekler
A
Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
B
Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
C
Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
D
Elektronik belge yönetiminin sağlanması
E
Tasfiye işlem tanımlarının yapılması
Açıklama:
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu şekilde özetlenebilmektedir:
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamınaaktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamınaaktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Soru 6
Tarayıcılarda bir belgenin taranması işlemini gerçekleştirecek olan personelin hangi işlemi gerçekleştirmesi beklenmez?
Seçenekler
A
Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması,
B
Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
C
Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
D
Belgenin sahibi ile iletişime geçilmesi,
E
Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
Açıklama:
Tarayıcılarda bir belgenin taranması işlemini gerçekleştirecek olan personelin sırasıyla şu işlemleri gerçekleştirmesi beklenmektedir
• Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması,
• Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
• Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
• Belgenin uygun bir biçimde tarayıcıya yerleştirilmesi,
• Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
• Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması,
• Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
• Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
• Belgenin uygun bir biçimde tarayıcıya yerleştirilmesi,
• Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
Soru 7
Basılı belgelerin dijital belgeye dönüştürülmesi ve sınıflandırılması sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
EMG
B
EEG
C
EKG
D
EBYS
E
DEYS
Açıklama:
Dijital belgeler Elektronik Belge Yönetim Sistemleri kapsamında ele alınmakta ve yönetilmektedir. Bu yönetim süreci sırasında basılı belgelerin dijital belgeye dönüştürülmesi ve sınıflandırılması sağlanmaktadır.
Soru 8
TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenler arasında sıralanamayacak olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
B
Elektronik belgelerin internette halka açık şifresiz ortamda çoğaltılması,
C
Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
D
Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
E
Elektronik belgelerin arşivleme gerekler,
Açıklama:
TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenler şunlardır:
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekler
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekler
Soru 9
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Gözlenebilirlik
B
Paylaşılabilirlik
C
Ölçeklenebilirlik
D
Arşivlenebilirlik
E
Hiçbiri
Açıklama:
Ölçeklenebilirlik Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Soru 10
Sistemdeki belgelerin kaynak, köken, menşe açısından diğerleri ile karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pronovias
B
Provenista
C
Protokol
D
Proovenice
E
Provenans
Açıklama:
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur. Provenans prensibi ise aynı provenansa (kaynak, köken, menşe) sahip belgelerin, başka bir provenansa sahip olanlarla karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilkedir.
Soru 11
Belgeleri koruyucu birçok uluslararası sertifikasyon sistemi bulunmaktadır. Türkiye’de bazı kamu ve özel sektör işletmeleri bu sistemleri kullanarak elektronik belgelerini korumayı sürdürmektedirler. Bu sertifikasyonlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TS 13298
B
TS 298
C
TS 20098
D
TS 130008
E
TS 3000
Açıklama:
Belgeleri koruyucu birçok uluslararası sertifikasyon sistemi bulunmaktadır. Türkiye’de bazı kamu veözel sektör işletmeleri bu sistemleri kullanarak elektronik belgelerini korumayı sürdürmektedirler. Bu sertifikasyonların genel amacı elektronik sistemde bulunan belgelerin doğal afet riskine karşı güvenliğini sağlayıcı ve özgünlüğünü koruyucu standartları belirlemektir. Belgenin korunmasına yönelik benzer kriterler, TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartlarında da ortaya konulmuştur.
Soru 12
“Bir belge yönetim sisteminin tasarımında uygun saklama ortamları, saklama üniteleri, fiziksel korucuyu malzemeler, kullanım prosedürleri ve depolama sistemleri dikkate alınmalıdır. '' ifadesi aşağıdaki maddelerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
TSE 1543
B
TSE 2002
C
TSE 12048
D
TSE 5000
E
TSE 15489
Açıklama:
TSE 15489 Standartlarında aynen belirtildiği gibi; “Bir belge yönetim sisteminin tasarımında uygun saklama ortamları, saklama üniteleri, fiziksel korucuyu malzemeler, kullanım prosedürleri ve depolama sistemleri dikkate alınmalıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belge geliştirme aşamaları arasında sıralanamaz?
Seçenekler
A
Olurluk incelemesi geliştirme
B
Sistemi planlama
C
Müşteri ile görüşme
D
Sistemi tasarlama
E
Sistemi uygulama
Açıklama:
* Olurluk incelemesi geliştirme
* Sistemi planlama ve İhtiyaç analizi tasarlama
* Sistemi tasarlama
* Sistemi uygulama
* Sistem bakımı, gözden geçirme ve değerlendirme
* Sistemi planlama ve İhtiyaç analizi tasarlama
* Sistemi tasarlama
* Sistemi uygulama
* Sistem bakımı, gözden geçirme ve değerlendirme
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin kayıt işlemleri sırasında fakülteye teslim ettikleri belgeler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Lise diploması
B
Askerlik durum belgesi
C
Evlilik cüzdan fotokopisi
D
Doğum belgesi
E
Sabıka kaydı belgesi
Açıklama:
Doğum belgesi öğrencilerin, kayıt işlemleri sırasında fakülteye teslim ettikleri belgeler arasında sayılmaz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi belgelerin dijitalleşme nedenlerinden sayılamaz?
Seçenekler
A
Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
B
Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hale getirmek
C
Belgelerin kaybolmasını engellemek
D
Üretkenliği, karlılığı ve kaliteyi arttırmak
E
Birimlerdeki arşiv odalarının sayısını arttırmak
Açıklama:
Birimlerdeki arşiv odalarının sayısını arttırmak, belgelerin dijitalleşmesi nedenlerinden sayılamaz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi dijital ortamda belgenin görüntülenmesi için kullanılan araçlardan biridir?
Seçenekler
A
Radyo
B
Daktilo
C
Teyp
D
Yazıcı
E
Tablet
Açıklama:
Dijital belgelerin görüntülenmesi için tabletler uygun cihazlardır.
Soru 17
"Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir" tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisi için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Hesaplanabilirlik
B
Düzenlenebilirlik
C
Tercih edilebilirlik
D
Ölçeklenebilirlik
E
Ölçülebilirlik
Açıklama:
Ölçeklenebilirlik; sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Soru 18
Belge yönetiminde işlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetine ne denir?
Seçenekler
A
Birlikte çalışabilirlik
B
Bilgisayar okur-yazarlığı
C
Entegrasyon yönetimi
D
Belge yönetim politikası
E
Ölçülebilirlik
Açıklama:
Bilgisayar Okur-Yazarlığı; işlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Soru 19
- Aktif Müşteri-Yurttaş
- Otomatik sesli posta
- Elektronik fon Transferi
- Kağıt temelli iletişim
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız IV
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
Yalnız III
Açıklama:
- Aktif Müşteri-Yurttaş
- Otomatik sesi posta
- Elektronik fon Transferi gibi unsurlar e-devlet yaklaşımında kullanılan dijital iş yapış biçimleridir. Ancak, kağıt temelli yaklaşım geleneksel devlet anlayışında kullanılmaktadır.
Soru 20
EBYS'nin kullanımında hataların ve sorunların tespit edilmesi ve gereksinimlerin karşılanması hangi geliştirme aşamasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gözden geçirme ve değerlendirme
B
Sistem bakımı
C
Sistemi uygulama
D
İhtiyaç analizi tasarlama
E
Sistemi planlama
Açıklama:
EBYS’nin kullanımında kullanıcı ya da sistemden kaynaklanan hataların ve sorunların giderilmesi ya da zamanla ortaya çıkan yeni gereksinimlerin karşılanması sistem bakımının temelini oluşturmaktadır.
Soru 21
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcıların kullandığı üç temel özellik hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Veri bütünlüğü, entegrasyon, veri izleme
B
Kimlik doğrulama, kimlik onaylama, kalibrasyon
C
İnkar edilemezlik, veri bütünlüğü, kimlik doğrulama ve onaylama
D
İnkar edilemezlik, depolanamazlık, kimlik onaylama
E
Veri bütünlüğü, ölçülebilirlik, inkar edilemezlik
Açıklama:
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcılarıİnkar edilemezlik, veri bütünlüğü, kimlik doğrulama ve onaylama şeklinde üç temel özelliği kullanabilmektedir.
Soru 22
"İhtiyaç duyulan süre zarfında, sınıflandırılmış biçimde, güvenli bir ortamda, ihtiyaç hissedilmesi durumunda yeniden erişilerek kullanılabilecek şekilde depolanması” ifadesi için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arşivleme
B
Depolama
C
Dosyalama
D
Belgeleme
E
Dijitalleştirme
Açıklama:
İhtiyaç duyulan süre zarfında, sınıflandırılmış biçimde, güvenli bir ortamda, ihtiyaç hissedilmesi durumunda yeniden erişilerek kullanılabilecek şekilde depolanması elektronik belgelerin arşivlenmesi anlamına gelmektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Elektronik Belge Yönetim Sistemi geliştirme aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sistemi Tasarlama
B
Sistemi Planlama
C
Sistemi Uygulama
D
Gözden geçirme ve değerlendirme
E
Entegrasyon ve Uyum
Açıklama:
Entegrasyon ve Uyum, Elektronik Belge Yönetim Sistemi geliştirme aşamalarından biri değildir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi dijital belge içeriklerinin uygun olmayan bir türüdür?
Seçenekler
A
Fotoğraf
B
Ses
C
Animasyon
D
A4 form
E
Çizim
Açıklama:
Dijital belgelerin içeriği; metin, çizim, fotoğraf, ses, video, animasyon ve elektronik form olarak nitelendirilmiştir.
Soru 25
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoğaltılabilirlik
B
Ölçeklenebilirlik
C
Güvenirlik
D
Geçerlik
E
Transfer
Açıklama:
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesi ölçeklenebilirlik olarak ifade edilmektedir.
Soru 26
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin hangi özelliğini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kare kod
B
Depolama
C
Çoğaltma
D
Ölçeklenebilirlik
E
Provenans
Açıklama:
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansıdır.
Soru 27
Elektronik Belgelerin Koruyucu Sertifikalarının genel amacı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sadece belge talep edilmesi durumunda değil, depolama sistemi değişikliği gibi bazı durumlarda da belgeye ulaşmayı sağlamak
B
Elektronik sistemde bulunan belgelerin doğal afet riskine karşı güvenliğini sağlayıcı ve özgünlüğünü koruyucu standartları belirlemek
C
Belgelerin korunmasıyla ilgili çalışmalar yapılırken TSE standartlarını belirleyebilmek ve bu standartlara uymak
D
İhtiyaç duyulan süre zarfında, sınıflandırılmış biçimde, güvenli bir ortamda, ihtiyaç hissedilmesi durumunda yeniden erişilerek kullanılabilecek şekilde depolamak
E
Belgelerin yedekleme kapasitesi de düşünülerek ortam seçimi yapılmasını sağlamak
Açıklama:
Elektronik Belgelerin Koruyucu Sertifikalarının genel amacı elektronik sistemde bulunan belgelerin doğal afet riskine karşı güvenliğini sağlayıcı ve özgünlüğünü koruyucu standartları belirlemektir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi hızlanan iş süreçlerinde elektronik belge üretiminin bir zorunluluğudur?
Seçenekler
A
Elektronik belge üretiminin denetimli olarak sürdürülmesi
B
Elektronik belge üretiminin yedeklenerek sürdürülmesi
C
Elektronik belge üretiminin paylaşıma açılarak sürdürülmesi
D
Elektronik belge üretiminin çoğaltılarak sürdürülmesi
E
Elektronik belge üretiminin yetişmiş personel ile sürdürülmesi
Açıklama:
Elektronik belge üretiminin denetimli olarak sürdürülmesini gerektirmektedir?
Soru 29
Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı,
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı aşağıdaki aşamalardan hangisinde belirlenmektedir?
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı aşağıdaki aşamalardan hangisinde belirlenmektedir?
Seçenekler
A
Olurluk incelemesi
B
Sistemi tasarlama
C
Sistemi planlama
D
İhtiyaç analizi
E
Sistemi uygulama
Açıklama:
Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı,
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı sistemin planlanması aşamasıdır.
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı sistemin planlanması aşamasıdır.
Soru 30
Bir e-belgenin sonuna eklenen ya da bu e-belge ile mantıksal bir bağlantısı olan ve belgenin kimlik doğrulamasının yapılabilmesine olanak tanıyan elektronik veri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
EBYS
B
E-imza
C
Kare kod
D
Barkod
E
ÇES
Açıklama:
E-imza, bir e-belgenin sonuna eklenen ya da bu e-belge ile mantıksal bir bağlantısı olan ve belgenin kimlik doğrulamasının yapılabilmesine olanak tanıyan elektronik veridir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarından birisi olamaz?
Seçenekler
A
Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
B
Bilgi paylaşımını ve aramayı daha zor hâle getirmek
C
Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
D
Belgelerin kaybolmasını engellemek
E
Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
Açıklama:
Belgeler için dijitalleştirme, kağıt üzerinde bulunan belge içeriğinin bilgisayar, tablet ya da cep telefonu ekranlarında görüntülenebilecek ve üzerinde her türlü değişiklik yapılabilecek biçime dönüştürülmesi işlemi olarak ifade edilmektedir.
Belge yönetimi konusunda ürün ve hizmet üreten firmalar ve araştırmacılar, “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarını şöyle sıralamaktadırlar:
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
Belge yönetimi konusunda ürün ve hizmet üreten firmalar ve araştırmacılar, “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarını şöyle sıralamaktadırlar:
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
Soru 32
I- Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
II- Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
III- Elektronik belge yönetiminin sağlanması
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımlarının ilki dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılmasıdır. Daha sonra atılacak adımların sırası hangisinde doğru olarak verilmişitir?
II- Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
III- Elektronik belge yönetiminin sağlanması
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımlarının ilki dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılmasıdır. Daha sonra atılacak adımların sırası hangisinde doğru olarak verilmişitir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve II
C
II, III ve I
D
III, II ve I
E
III, I ve II
Açıklama:
Seçimi yapılan belgeler daha sonra tarayıcılar vasıtasıyla bilgi sistemlerine, hard disklere ya da bilgisayar ortamına aktarılmaktadır. Ardından denetim ve kontrolün sağlanması açısından bilgisayar ortamlarında dijitalleştirilen belgelerin görüntülenmesi ve eğer gerekiyorsa gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Gerekli önlemler alındıktan sonra dijitalleştirme sürecindeki belgelerin elektronik belge yönetiminin sağlanması ve elektronik belge yönetim süreçlerinin etkin bir biçimde sürdürülmesi sağlanmalıdır.
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu şekilde özetlenebilmektedir:
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu şekilde özetlenebilmektedir:
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Soru 33
Üretildikleri yazılımlarda açılarak içeriklerinde değişiklik yapılmasına olanak tanıyan belgelere “.....................” belgeler adı verilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayıp
B
Güvenilmez
C
Biçimlendirilmiş
D
Salt okunur
E
El değiştirmiş
Açıklama:
Çoğu okuyucu yazılım, dijital belgeler üzerinde düzeltme ya da değişiklik yapılmasına olanak tanımaz; çünkü bunlar sadece görüntüleme yapma özelliğine sahiptir.
Bazı belgeler üretildikleri yazılımlarda açılarak içeriklerinde değişiklik yapılmasına olanak tanır. Bu dosyalar çeşitli yazılımlarla hazırlanmış belgeler olabilmektedir. Bu tür belgelere “biçimlendirilmiş” ya da “yapılandırılmış” belgeler adı verilmektedir
Bazı belgeler üretildikleri yazılımlarda açılarak içeriklerinde değişiklik yapılmasına olanak tanır. Bu dosyalar çeşitli yazılımlarla hazırlanmış belgeler olabilmektedir. Bu tür belgelere “biçimlendirilmiş” ya da “yapılandırılmış” belgeler adı verilmektedir
Soru 34
"..............., sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir".
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dijitalleşme
B
Ölçeklenebilirlik
C
Elektronik Belge Yönetim Sistemi
D
Metadata
E
Provenans
Açıklama:
Denetim yapılırken sistemin performansı ve ölçeklenebilirliği dikkate alınması gereken hususlar arasındadır.
Ölçeklenebilirlik: Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Ölçeklenebilirlik: Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Soru 35
“Provenans” kavramı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Belgenin özgünlüğü
B
Belgenin kapladığı alan
C
Belgenin arşivlenmesi
D
Belgenin çoğaltıldığı ortam
E
Belgenin imha edilmesi
Açıklama:
TS 13298: Standartlarında şöylece açıklanmaktadır: “Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur."
“Provenans”: Bu kavram, belgelerin özgünlüğüyle ilgilidir. Provenans, belgelerin yaşam sürecinin her döneminde kim belgeden sorumluysa bunun kayıt altına alınmasıyla ilgilidir.
“Provenans”: Bu kavram, belgelerin özgünlüğüyle ilgilidir. Provenans, belgelerin yaşam sürecinin her döneminde kim belgeden sorumluysa bunun kayıt altına alınmasıyla ilgilidir.
Soru 36
TS ISO 15489” standardı yerine TS ISO 15489-1 standardının uygulanmaya başlama yılı kaçtır?
Seçenekler
A
2002
B
2007
C
2011
D
2015
E
2019
Açıklama:
Belgelerin başkalarınca talep edilmesi veya belgelerin transferi sırasında işletmeyle ilgili ticari önem taşıyan bilgilere erişimin engellenmesi gerekebilir. TS İSO 15489 Standartlarında, bilgi güvenliği, Bilgi Edinme Kanunu, Özel Hayatın Korunması Kanunu ve Arşiv Kanunu gereğince bu tür kısıtlamalara gidilebileceği ifade edilmektedir.
“TS ISO 15489” standardı yerine 2019 yılında TS ISO 15489-1 standardı uygulanmaya başlanmıştır."
“TS ISO 15489” standardı yerine 2019 yılında TS ISO 15489-1 standardı uygulanmaya başlanmıştır."
Soru 37
EBYS geliştirme aşamasında örgütlere özgü olan ve sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmalarının gerçekleştirildiği adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olurluk incelemesi geliştirme
B
Sistemi planlama
C
İhtiyaç analizi tasarlama
D
Sistemi tasarlama
E
Sistemi uygulama
Açıklama:
Bu adımda sistemin mevcut yapıya neler katacağı değerlendirilmekte, sisteme ihtiyaç olduğunun kabulü gerçekleştirilmektedir.
Olurluk incelemesi geliştirme: Sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmaları bu adımda gerçekleşmektedir.Olurluk incelemeleri örgütlere özgüdür.
Olurluk incelemesi geliştirme: Sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmaları bu adımda gerçekleşmektedir.Olurluk incelemeleri örgütlere özgüdür.
Soru 38
EBYS geliştirme sürecinde, tasarımı gerçekleştirilen sistemin test edildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olurluk incelemesi geliştirme
B
Sistemi planlama
C
İhtiyaç analizi tasarlama
D
Sistemi tasarlama
E
Sistemi uygulama
Açıklama:
Hataları, eksiklikleri ya da sonradan ortaya çıkabilecek yeni ihtiyaçları görme adına bu aşama büyük önem arz etmektedir.
Sistemi uygulama: Uygulama adımı, tasarımı gerçekleştirilen sistemin test edildiği aşamadır.
Sistemi uygulama: Uygulama adımı, tasarımı gerçekleştirilen sistemin test edildiği aşamadır.
Soru 39
İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Entegrasyon
B
Birlikte Çalışılabilirlik
C
Bilgisayar Okur-Yazarlığı
D
Veri bütünlüğü
E
Provenans
Açıklama:
Personelin bilgisayar okur-yazarlığının düşük olması ve bilgisayar kullanma korkusu, EBYS yapılandırmasına yönelik çalışmalar süresince karşılaşılması muhtemel olan ve çözüm üretilmesi gereken önemli sorunlar arasındadır.
Bilgisayar Okur-Yazarlığı: İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Bilgisayar Okur-Yazarlığı: İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcılarının üç temel özelliği arasında yer alan "Veri bütünlüğü"nün ne anlama geldiğini açıklar?
Seçenekler
A
Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek
B
Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak
C
Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkâr etmelerini önlemek
D
İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyeti
E
Bir sistemin ya da sürecin, ortak standartlar çerçevesinde bir diğer sistemin ya da sürecin bilgisini ve / veya işlevlerini kullanabilme yeteneği
Açıklama:
Bilgisayar Okur-Yazarlığı: İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Birlikte Çalışılabilirlik: Bir sistemin ya da sürecin, ortak standartlar çerçevesinde bir diğer sistemin ya da sürecin bilgisini ve / veya işlevlerini kullanabilme yeteneğidir.
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcıları üç temel özelliği kullanabilmektedir:
Veri bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek.
Kimlik doğrulama ve onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak.
İnkâr edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkâr etmelerini önlemek.
Birlikte Çalışılabilirlik: Bir sistemin ya da sürecin, ortak standartlar çerçevesinde bir diğer sistemin ya da sürecin bilgisini ve / veya işlevlerini kullanabilme yeteneğidir.
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcıları üç temel özelliği kullanabilmektedir:
Veri bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek.
Kimlik doğrulama ve onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak.
İnkâr edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkâr etmelerini önlemek.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarından biri olamaz?
Seçenekler
A
Belgelerin kaybolmasını engellemek
B
Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
C
Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
D
Mekan tasarrufu sağlamak
E
Telif hakkı sorununu ortadan kaldırmak
Açıklama:
Belge yönetimi konusunda ürün ve hizmet üreten firmalar ve araştırmacılar, “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarını şöyle sıralamaktadırlar:
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
Soru 42
Aşağıdakilerden hangileri TS13298 Standartları dahilinde tanımlanması önerilen üstveriler arasındadır?
I. Standart tanımları
II. Saklama planı
III. Birim tanımları
IV. Seri tanımları
V. Kullanıcı grup tanımları
I. Standart tanımları
II. Saklama planı
III. Birim tanımları
IV. Seri tanımları
V. Kullanıcı grup tanımları
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
TS 13298 Standartları herhangi bir sınırlama getirmemesine rağmen şu üstverilerin
tanımlanmasını önermektedir:
• Dosya genel özellikleri
• Dosya tasnif planı
• Saklama planı
• Birim tanımları
• Seri tanımları
• Klasör/dosya tanımları
• Belge tanımları
• Belge bileşeni tanımları
• Kullanıcı profil tanımları
• Kullanıcı rol tanımları
• Kullanıcı grup tanımları
• Güvenlik seviye tanımları
• Tasfiye işlem tanımları
• Sistem kullanımı
tanımlanmasını önermektedir:
• Dosya genel özellikleri
• Dosya tasnif planı
• Saklama planı
• Birim tanımları
• Seri tanımları
• Klasör/dosya tanımları
• Belge tanımları
• Belge bileşeni tanımları
• Kullanıcı profil tanımları
• Kullanıcı rol tanımları
• Kullanıcı grup tanımları
• Güvenlik seviye tanımları
• Tasfiye işlem tanımları
• Sistem kullanımı
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi boş bırakılan yere gelmelidir? ----------------belgelerin bir anlamda fotoğraflarının çekilerek bilgisayara aktarılması olarak açıklanabilir.
Seçenekler
A
Karekod
B
Yazılım
C
Tarama
D
Arşivleme
E
Çözünürlük
Açıklama:
Tarama
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtları içinde değildir?
Seçenekler
A
Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak,
B
Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek,
C
Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak,
D
Belgelerin kaybolmasını engellemek,
E
Eleman istihdamının artırılmasını sağlamak,
Açıklama:
Eleman istihdamının artırılmasını sağlamak,
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Tarama işlem basamaklarında değildir?
Seçenekler
A
Tarayıcının ve bilgisayarın açılması
B
Tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
C
Belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
D
Dijital belgeye ait dosyanın e-Maille kullanıcılara gönderilmesi,
E
Belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
Açıklama:
Dijital belgeye ait dosyanın e-Maille kullanıcılara gönderilmesi,
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenlerdendir?
I. Elektronik belgelerin çoğaltılması,
II. Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
III. Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
IV. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
V. Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
I. Elektronik belgelerin çoğaltılması,
II. Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
III. Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
IV. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
V. Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II.III.V
C
II.III.I
D
I.II.III.IV.V
E
II.III
Açıklama:
I. Elektronik belgelerin çoğaltılması,
II. Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
III. Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
IV. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
V. Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
II. Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
III. Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
IV. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
V. Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Üstveri barındıran, belgelerin özgünlüğüyle ilgili bir kavramdır?
Seçenekler
A
Transfer
B
Talep
C
Kurumsallık
D
Provenans
E
Kayıtlama
Açıklama:
Provenans
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Elektronik Belgelerin Transferi sırasındaki risklerden biridir?
Seçenekler
A
Elektronik belgeler, taşınabilir belleklerle transfer edilebilmektedirler.
B
Elektronik belgelerin belleklerde kalması bozulma ve güvenlik riski doğurur.
C
Web sayfalarına dönüştürülerek Transfer edilir.
D
E-Posta olarak Transfer edilir.
E
Belgelerin transferi sırasında erişimin engellenmesi gereklidir.
Açıklama:
Elektronik belgelerin belleklerde kalması bozulma ve güvenlik riski doğurur.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Elektronik Belge Yönetim Sistemi Geliştirme Aşamalarından değildir?
Seçenekler
A
Sistemi planlama,
B
İhtiyaç analizi tasarlama,
C
Fiziksel olarak saklanma ortamı,
D
Sistemi tasarlama,
E
Sistemi uygulama,
Açıklama:
Fiziksel olarak saklanma ortamı,
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi e-imza ile yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Emlak alım satımı,
B
Veraset ve intikal,
C
Evlenme,
D
Evlat edinme,
E
Elektronik bir dokümanın belge niteliği taşıyabilmesi,
Açıklama:
Elektronik bir dokümanın belge niteliği taşıyabilmesi,
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi “e-Devlet” anlayışı özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Eleman Yardımı
B
Yönetimin Veri Yüklemesi
C
Kağıt Temelli İletişim
D
Dikey/Hiyerarşik Yapılanma
E
Elektronik İletişim
Açıklama:
Elektronik İletişim
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi e-devlet kavramına ilişkin tanımlamaların içeriğinden değildir?
Seçenekler
A
iletişim teknolojileri aracılığıyla vatandaşlara, kurumlara ve kuruluşlara, zaman kısıtlaması olmadan 7/24 hizmet verebilen,
B
Vatandaş, kurum, kuruluşlar ve devlet arasında bilgi paylaşımına olanak sağlayan,
C
Devlet yönetiminde ve hizmet sunumunda kolaylık sağlayan,
D
Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önleyen
E
Vatandaşın ve çalışanın kamu yönetiminin faaliyetlerini takip edebildiği,
Açıklama:
Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önleyen
Soru 53
Aşağıdakilerden hangileri dijitalleştirilecek belgelerin sınıflanma türleri arasındadır?
I. Kağıt boyutuna ve yönüne göre
II. Sayfa sayısına göre
III. Yazı stiline göre
IV. Yıpranma durumuna göre
V. İçerik türüne göre
I. Kağıt boyutuna ve yönüne göre
II. Sayfa sayısına göre
III. Yazı stiline göre
IV. Yıpranma durumuna göre
V. İçerik türüne göre
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Dijital belgeler Elektronik Belge Yönetim Sistemleri kapsamında ele alınmakta ve yönetilmektedir. Bu yönetim süreci sırasında basılı belgelerin dijital belgeye dönüştürülmesi ve sınıflandırılması sağlanmaktadır.
• Elektronik ortamda olup olmamasının taşıdığı öneme
• İçerik türüne (mektup, sözleşme, gazete vb.)
• Kağıt boyutuna ve yönüne
• Renkli basım olup olmadığına
• Tek sayfa ya da ciltlenmiş olup olmadığına
• Sayfa sayısına
• Kağıt ve fon rengine
• Yıpranma durumuna bakılarak belgeler sınıflandırılabilirler.
• Elektronik ortamda olup olmamasının taşıdığı öneme
• İçerik türüne (mektup, sözleşme, gazete vb.)
• Kağıt boyutuna ve yönüne
• Renkli basım olup olmadığına
• Tek sayfa ya da ciltlenmiş olup olmadığına
• Sayfa sayısına
• Kağıt ve fon rengine
• Yıpranma durumuna bakılarak belgeler sınıflandırılabilirler.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek
B
Elektronik belgelerin tümünün erişime açılması
C
Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi
D
Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi
E
Elektronik belgelerin çoğaltılması
Açıklama:
TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması
gerekenler şunlardır:
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
gerekenler şunlardır:
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
Soru 55
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin ............ oluşturur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Provenansını
B
Entegrasyonunu
C
Etkinliğini
D
Ölçeklenebilirliğini
E
Esekliğini
Açıklama:
Üstveri barındıran belgeler için önemli bir özellikten daha söz edilmesi gerekmektedir: “Provenans”. Bu kavram, belgelerin özgünlüğüyle ilgilidir ve TS 13298 Standartlarında şöylece açıklanmaktadır: “Kendi
faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur. Provenans prensibi ise aynı provenansa (kaynak, köken, menşe) sahip belgelerin, başka bir provenansa sahip olanlarla karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilke. “Fonlara Saygı” (respect des fonds) olarak da anılır.
faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur. Provenans prensibi ise aynı provenansa (kaynak, köken, menşe) sahip belgelerin, başka bir provenansa sahip olanlarla karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilke. “Fonlara Saygı” (respect des fonds) olarak da anılır.
Soru 56
Elektronik belgeler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlüdür.
B
Elektronik belgelerin üretim yöntemi ve yönetim biçimi, kişiye veya kuruluşa bağlı olarak değişmez.
C
Mevzuata uygun üretilmeyen elektronik belgeler yasal bağlamda geçerli değildir.
D
Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi kolaylaştırır.
E
Elektronik belgeler kolaylıkla değiştirilemez, kaydedilemez veya imha edilemez.
Açıklama:
Elektronik belge üretiminin, hızlanan iş süreçlerinde denetimli olarak yürütülmesi zorunluluğu doğmuştur. Bu zorunluğun nedenleri şu şekilde özetlenebilir :
• Elektronik belgeler kolaylıkla değiştirilebilir, kaydedilebilir veya imha edilebilir.
• Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi zorlaştırmaktadır.
• Yeni ortamlara aktarma işlemi belgelerin erişilebilirliğini kolaylaştırırken özgünlük, güvenilirlik ve bütünlüğünü bozabilmektedir.
• Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlü değildir.
• Elektronik belgelerin üretim yöntemi veyönetim biçimi, kişiye veya kuruluşa bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
• Mevzuata uygun üretilmeyen elektronik belgelerin yasal bağlamda geçerliliği yoktur.
• Elektronik belgeler kolaylıkla değiştirilebilir, kaydedilebilir veya imha edilebilir.
• Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi zorlaştırmaktadır.
• Yeni ortamlara aktarma işlemi belgelerin erişilebilirliğini kolaylaştırırken özgünlük, güvenilirlik ve bütünlüğünü bozabilmektedir.
• Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlü değildir.
• Elektronik belgelerin üretim yöntemi veyönetim biçimi, kişiye veya kuruluşa bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
• Mevzuata uygun üretilmeyen elektronik belgelerin yasal bağlamda geçerliliği yoktur.
Soru 57
Örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir EBYS geliştirme sürecinde projenin nasıl gerçekleştirileceğine, görev alacak insan kaynağı sayısına ve projenin büyüklüğüne hangi aşamada karar verilir?
Seçenekler
A
Olurluk incelemesi geliştirme
B
Sistemi planlama
C
İhtiyaç analizi tasarlama
D
Sistemi tasarlama
E
Sistemi uygulama
Açıklama:
Sistemi planlama: Bu adım yöneticilerden alınan yetkiyle başlamaktadır. Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı,
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı planlama aşamasında karar verilmelidir.
projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı planlama aşamasında karar verilmelidir.
Soru 58
"İmha stratejileri geliştirmek " elektronik belge yönetiminin uygulanmasında izlenen adımların hangisi kapsamında yürütülür?
Seçenekler
A
Performans göstergeleri
B
EBYS uygulama planının geliştirilmesi
C
Sürekli iyileştirme
D
Mevcut durumun değerlendirilmesi
E
Belge yönetim politikası
Açıklama:
Belge yönetim politikası aşaması aşağıdaki faaliyetleri içerir.
- Belge üretim ve kaydetme ile ilgili stratejiler geliştirmek
- İmha stratejileri geliştirmek
- Koruma stratejileri geliştirmek
- Erişim stratejileri geliştirmek
- Belge üretim ve kaydetme ile ilgili stratejiler geliştirmek
- İmha stratejileri geliştirmek
- Koruma stratejileri geliştirmek
- Erişim stratejileri geliştirmek
Soru 59
Elektronik belge yönetiminin uygulanmasında işlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken "bilgisayar kullanma kabiliyeti" aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Ölçeklendirme
B
Entegrasyon
C
Kalibrasyon
D
Bilgisayar okur-yazarlığı
E
Etkinlik
Açıklama:
Bilgisayar Okur-Yazarlığı işlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Soru 60
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcıları aşağıdaki özelliklerden hangilerini kullanabilmektedir? I. Veri bütünlüğü II. Kimlik doğrulama ve onaylama III. Yapılandırma IV. İnkâr edilemezlik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Türk Patent Enstitüsü kapsamında elektronik imza kullanıcıları üç temel özelliği kullanabilmektedir:
• Veri bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek,
• Kimlik doğrulama ve onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak,
• İnkâr edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkâr etmelerini önlemek.
• Veri bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek,
• Kimlik doğrulama ve onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak,
• İnkâr edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkâr etmelerini önlemek.
Soru 61
I. Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
II. Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
III.Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
IV.Belgenin ciltlenmiş olup olmadığına
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri işletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımlarındandır?
II. Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
III.Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
IV.Belgenin ciltlenmiş olup olmadığına
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri işletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu
şekilde özetlenebilmektedir :
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına
aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
şekilde özetlenebilmektedir :
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve
sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına
aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve
düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Soru 62
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi belgelerin sınıflandırılmasında dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Klasör/dosya tanımları
B
Kağıt boyutuna ve yönüne
C
Yıpranma durumuna
D
Kağıt ve fon rengine
E
Sayfa sayısına
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 63
I. Tarayıcı tanımı
II. Kullanıcı rol tanımları
III. Belge bileşeni tanımları
IV. Seri tanımları
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri elektronik belge yönetiminin sağlanması sürecinde üstveri tanımlaması olarak ifade edilir?
II. Kullanıcı rol tanımları
III. Belge bileşeni tanımları
IV. Seri tanımları
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri elektronik belge yönetiminin sağlanması sürecinde üstveri tanımlaması olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Tarayıcı tanımlaması diye bir üstveri yoktur.
Soru 64
I.Sabıka kaydı belgesi II.Mahkeme kararları III.İkamet belgesi IV. Sağlık raporu Yukarıdaki seçeneklerden hangileri Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesine kayıt sırasında öğrenciden istenilen belgelerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve IV
D
I,II ve III
E
I,II ve IV
Açıklama:
İkamet belgesi istenmemektedir. Diğer bilgiler istenilmektedir.
Soru 65
I.Elektronik belgelerin çoğaltılması
II. Elekronik belgelerin adlandırılması
III.Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmes
IV. Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenlerdir?
II. Elekronik belgelerin adlandırılması
III.Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmes
IV. Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenlerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Ölçeklenebilirlik
B
Sınıflandırabilirlik
C
Boyutlandırılabilirlik
D
Çoğaltılabilirlik
E
Korunabilirlik
Açıklama:
Ölçeklenebilirlik;
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Soru 67
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin ________ oluşturur.
Boşluğu doldurunuz.
Boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
kopyasını
B
provenansını
C
fonunu
D
standartını
E
transferini
Açıklama:
Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten
ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur
ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur
Soru 68
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Elektronik belge üretiminin, hızlanan iş süreçlerinde denetimli olarak yürütülmesi zorunluluğuna sebep değildir?
Seçenekler
A
Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi zorlaştırmaktadır
B
Yeni ortamlara aktarma işlemi belgelerin erişilebilirliğini kolaylaştırırken özgünlük, güvenilirlik ve bütünlüğünü bozabilmektedir.
C
Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlü değildir. Depolamaya yönelik çözümler sürekli olarak değişmekte ve eskimektedir.
D
Elektronik belgelerin üretim yöntemi ve yönetim biçimi, kişiye veya kuruluşa bağlı
olarak değişiklik göstermektedir. Bu durum, kurum içinde ve dışında bilginin erişimi, paylaşımı, yönetimi, yeniden kullanımı ve erişiminde sorunlara neden olmaktadır.
olarak değişiklik göstermektedir. Bu durum, kurum içinde ve dışında bilginin erişimi, paylaşımı, yönetimi, yeniden kullanımı ve erişiminde sorunlara neden olmaktadır.
E
Bütün elektronik belgelerin beş yıl sonunda yasal bağlamda geçerliliği yoktur.
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 69
İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetine ne denir?
Seçenekler
A
Entegrasyon
B
Veri tabanı
C
Bilgisayar Okur-Yazarlığı
D
Veri bütünlüğü
E
Tek Duraklı Hizmet
Açıklama:
Bilgisayar Okur-Yazarlığı;
İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
İşlem süreçlerini ve faaliyetleri gerçekleştirirken bilgisayar kullanma kabiliyetidir.
Soru 70
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "e-devlet" tanımına uygun değildir?
Seçenekler
A
Şeffaf ve demokratik yönetim anlayışıyla verimli, etkin ve hızlı hizmet verebilen kamu platformu.
B
Vatandaş, kurum, kuruluşlar ve devlet arasında bilgi paylaşımına olanak sağlayan platform.
C
Devlet yönetiminde ve hizmet sunumunda kolaylık sağlayan platform.
D
Vatandaşın ve çalışanın kamu yönetiminin faaliyetlerini takip edebildiği platform.
E
Nakit akışı sağlayan platform
Açıklama:
Doğru cevap E'dir
Soru 71
Dijital arşiv kavramının avantajları aşağıdakilerden hangisinde yakın gelecekte görülmeyebilir?
Seçenekler
A
İşlem hacminin artmasında
B
İşletmenin giderek büyümesinde
C
Yeni kurulmuş bir işletme olmasında
D
Yanlış bilgilerin büyük oranda azalmasında
E
Üretkenliğin, kârlılığın ve kalitenin artmasında
Açıklama:
Kullanıcıların yöneticilerinin istedikleri belgeleri ya da dijital formatta sunulan dokümanları bağımsız olarak herhangi bir baskı ve koşul olmadan paylaşabilmeleri esnekliğin artmasını sağlamış, dijital sistemler üzerinde imla ve yazım yanlışı düzeltme programları sayesinde yanlış bilgiler büyük oranda azalmıştır. Bulut sistemleri gibi veri tabanlarının dijitalleştirme ile birlikte aktif ve verimli kullanımı sayesinde belgeler kaybolmamakta ve bu durum en nihayetinde üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmaktadır. Yeni kurulmuş olan bir işletmenin arşiv belgeleri görece az olacağı için dijital arşiv kavramının avantajlarını yakın gelecekte göremeyebilir ancak işletme büyüdükçe, işlem hacmi arttıkça ve yaşam süreci içerisinde ilerledikçe arşiv belgelerinin fiziksel olarak saklanması imkansız hâle gelecek ve dijitalleştirme konusunun avantajlarını arşiv başlığı altında değerlendirme yoluna gidecektir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Elektronik belge yönetiminin sağlanması
B
Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
C
Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
D
Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
E
Kağıt boyutuna ve yönüne ve renkli basım olup olmadığına bakılması
Açıklama:
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu şekilde özetlenebilmektedir (Şen vd., 2013): •Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması •Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması •Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi •Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Soru 73
Fiziki belgelerden dijital belgelere geçiş sürecinde izlenecek aşağıdaki adımlardan hangisi son sırada yer alır?
I.Aciliyeti olan belgelerin belirlenmesi, II.Aciliyeti olan belgelerin uygun bir formatta sınıflandırılması, III. Eğer gerekiyorsa gerekli düzenlemelerin yapılması, IV. Denetim ve kontrolün sağlanması açısından bilgisayar ortamlarında dijitalleştirilen belgelerin görüntülenmesi, V. Seçimi yapılan belgelerin daha sonra tarayıcılar vasıtasıyla bilgi sistemlerine, hard disklere ya da bilgisayar ortamına aktarılması
I.Aciliyeti olan belgelerin belirlenmesi, II.Aciliyeti olan belgelerin uygun bir formatta sınıflandırılması, III. Eğer gerekiyorsa gerekli düzenlemelerin yapılması, IV. Denetim ve kontrolün sağlanması açısından bilgisayar ortamlarında dijitalleştirilen belgelerin görüntülenmesi, V. Seçimi yapılan belgelerin daha sonra tarayıcılar vasıtasıyla bilgi sistemlerine, hard disklere ya da bilgisayar ortamına aktarılması
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Fiziki belgelerden dijital belgelere geçiş sürecinde ilk aşama olarak önceliklerin belirlenmesi gerekmektedir. Dijitalleştirme konusu kapsamında aciliyeti olan belgelerin belirlenmesi ve uygun bir formatta (konularına, tarihine vb.) sınıflandırılması gerekmektedir. Seçimi yapılan bu belgeler daha sonra tarayıcılar vasıtasıyla bilgi sistemlerine, hard disklere ya da bilgisayar ortamına aktarılmaktadır. Ardından denetim ve kontrolün sağlanması açısından bilgisayar ortamlarında dijitalleştirilen belgelerin görüntülenmesi ve eğer gerekiyorsa gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Gerekli önlemler alındıktan sonra dijitalleştirme sürecindeki belgelerin elektronik belge yönetiminin sağlanması ve elektronik belge yönetim süreçlerinin etkin bir biçimde sürdürülmesi sağlanmalıdır.
Soru 74
Elektronik belge üretiminin, hızlanan iş süreçlerinde denetimli olarak yürütülmesi zorunluluğu doğmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu zorunluğun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Elektronik belgelerin güvenliğini sağlamak daha kolaydır
B
Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi zorlaştırmaktadır
C
Mevzuata uygun üretilmeyen elektronik belgelerin yasal bağlamda geçerliliği yoktur
D
Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlü değildir. Depolamaya yönelik çözümler sürekli olarak değişmekte ve eskimektedir
E
Yeni ortamlara aktarma işlemi belgelerin erişilebilirliğini kolaylaştırırken özgünlük, güvenilirlik ve bütünlüğünü bozabilmektedir
Açıklama:
Elektronik belge üretiminin, hızlanan iş süreçlerinde denetimli olarak yürütülmesi zorunluluğu doğmuştur. Bu zorunluğun nedenleri şu şekilde özetlenebilir (Şen vd., 2013): •Elektronik belgeler kolaylıkla değiştirilebilir, kaydedilebilir veya imha edilebilir. Bu yüzden kâğıt belgelere göre elektronik belgelerin güvenliğini sağlamak daha zordur. •Kullanılan yazılımların çeşitliliği üretilen belgelere erişimi zorlaştırmaktadır. •Yeni ortamlara aktarma işlemi belgelerin erişilebilirliğini kolaylaştırırken özgünlük, güvenilirlik ve bütünlüğünü bozabilmektedir. •Elektronik belgelerin saklama ortamları uzun ömürlü değildir. Depolamaya yönelik çözümler sürekli olarak değişmekte ve eskimektedir. •Elektronik belgelerin üretim yöntemi ve yönetim biçimi, kişiye veya kuruluşa bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu durum, kurum içinde ve dışında bilginin erişimi, paylaşımı, yönetimi, yeniden kullanımı ve erişiminde sorunlara neden olmaktadır. •Mevzuata uygun üretilmeyen elektronik belgelerin yasal bağlamda geçerliliği yoktur.
Soru 75
Örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) geliştirme bazı adımlar içermektedir. Bu adımda “sistemin mevcut yapıya neler katacağı değerlendirilmekte, sisteme ihtiyaç olduğunun kabulü gerçekleştirilmektedir. Sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmaları bu adımda gerçekleşmektedir.” Bahsi geçen bu adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistemi planlama
B
Sistemi uygulama
C
Sistemi tasarlama
D
İhtiyaç analizi tasarlama
E
Olurluk incelemesi geliştirme
Açıklama:
Örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir EBYS geliştirme aşağıdaki adımları içermektedir (Şen, 2014): •Olurluk incelemesi geliştirme: Bu adımda sistemin mevcut yapıya neler katacağı değerlendirilmekte, sisteme ihtiyaç olduğunun kabulü gerçekleştirilmektedir. Sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmaları bu adımda gerçekleşmektedir. Olurluk incelemeleri örgütlere özgüdür. Bir örgüt yapısı tarafından geliştirilmiş olurluk incelemesinin aynı koşullarda farklı bir kurumda da geçerli olacağı düşüncesi yanıltabilir. •Sistemi planlama: Bu adım yöneticilerden alınan yetkiyle başlamaktadır. Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı, projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı planlama aşamasında karar verilmelidir. Projede görev alanlar, belge yönetimi ve bilgi teknolojileri uzmanlıklarının yanında güçlü iletişim becerilerine de sahip olmalıdırlar. •İhtiyaç analizi tasarlama: EBYS ne kadar iyi tasarlanırsa tasarlansın kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayamadığı sürece başarılı olamayacaktır. İhtiyaç analizi tasarlama aşamasında kullanıcıların EBYS’den ne bekledikleri belirlenmektedir. Kullanıcıların yazılımdan beklentileri tanımlanırken EBYS’nin yazılım unsurlarının netleşmesi için olanak sağlamaktadır. Böylece EBYS’nin kapsamı belirlenirken teknik özellikleri de şekillenmiş olacaktır. •Sistemi tasarlama: İhtiyaç analizi tasarımı sonucunda kullanıcının sistemden ne istediği belirlenirken sistemi tasarlama adımında da kullanıcının bu isteğinin nasıl gerçekleştirileceği belirlenecektir. Hangi elektronik belgelerin üretilmesi gerektiği, bunların kimler tarafından, ne zaman ve nasıl kayıt altına alınacağı bu aşamada ele alınmalıdır. EBYS tasarımında, belli bir standardın oluşturulması için elektronik belgelerin yapısal ve bağlamsal özellikleri tanımlanmalıdır. Yapısal özellikler; belgelerin sunum özellikleri, belgeye ait form özellikleri ve dosya formatına ait özelliklerden oluşmaktadır. Bağlamsal özellikler ise; belgenin üretim yeri, üretim tarihi, sorumlu kuruluş ve onaylama nitelemeleri gibi pek çok nitelik ve nicelik bilgilerinden oluşan üstverisini ifade etmektedir. •Sistemi uygulama: Uygulama adımı, tasarımı gerçekleştirilen sistemin test edildiği aşamadır. Hataları, eksiklikleri ya da sonradan ortaya çıkabilecek yeni ihtiyaçları görme adına bu aşama büyük önem arz etmektedir. Testlerin amacı, sorunsuz ve hatasız çalışan, doğru sonuçlar üreten, sağlam bir sistem ortaya çıkmasını sağlamaktır. İşlevlerin doğru bir biçimde yerine getirilip getirilmediğini anlamak için yapılan testler deneme testleri, sistemin istenildiği gibi çalıştığını kullanıcıya ya da kurumun üst yöneticilerine kanıtlandığı testler ise kabul testleri olarak adlandırılmaktadır. •Sistem bakımı: EBYS’nin tasarımı ve uygulama adımlarının ardından sistem bakımı aşaması gelmektedir. EBYS’nin kullanımında kullanıcı ya da sistemden kaynaklanan hataların ve sorunların giderilmesi ya da zamanla ortaya çıkan yeni gereksinimlerin karşılanması sistem bakımının temelini oluşturmaktadır. Sistemin daha etkili ve verimli hâle nasıl getirileceğini ortaya koymak için sistem periyodik olarak değerlendirilmelidir. •Gözden geçirme ve değerlendirme: Örgütsel standartlara uyumun sağlanması, belgelerin mahkemelerce delil olarak kabul edilebilir niteliklerinin korunması ve örgütsel performansın arttırılması amacıyla bu adım gerçekleştirilmektedir. Mevcut performans önceden belirlenen hedefler doğrultusunda ele alınmaktadır. Elde edilen sonuçlar; değerlendirme yöntemleri ve kabul edilmiş performans ölçümlerine göre desteklenmelidir. EBYS çok bileşenli yapılara sahiptir. Bu yüzden sistemi oluşturan bileşenlerin görevlerini yerine getirip getirmediklerinin kontrolü sürekli olarak yapılarak denetlemelere tabi tutulmalıdır.
Soru 76
Örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) geliştirme bazı adımlar içermektedir. Bu adım “yöneticilerden alınan yetkiyle başlamaktadır. Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı, projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı planlama aşamasında karar verilmelidir. Projede görev alanlar, belge yönetimi ve bilgi teknolojileri uzmanlıklarının yanında güçlü iletişim becerilerine de sahip olmalıdırlar.” Bahsi geçen bu adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistemi planlama
B
Sistemi uygulama
C
Sistemi tasarlama
D
İhtiyaç analizi tasarlama
E
Olurluk incelemesi geliştirme
Açıklama:
Örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir EBYS geliştirme aşağıdaki adımları içermektedir (Şen, 2014): •Olurluk incelemesi geliştirme: Bu adımda sistemin mevcut yapıya neler katacağı değerlendirilmekte, sisteme ihtiyaç olduğunun kabulü gerçekleştirilmektedir. Sistemin oluşturulması için personele ve yöneticilere yönelik yapılan ikna çalışmaları bu adımda gerçekleşmektedir. Olurluk incelemeleri örgütlere özgüdür. Bir örgüt yapısı tarafından geliştirilmiş olurluk incelemesinin aynı koşullarda farklı bir kurumda da geçerli olacağı düşüncesi yanıltabilir. •Sistemi planlama: Bu adım yöneticilerden alınan yetkiyle başlamaktadır. Projenin nasıl gerçekleştirileceği, görev alacak insan kaynağı sayısı, projenin büyüklüğü, kapsamı, projenin aciliyeti ya da karmaşıklığı planlama aşamasında karar verilmelidir. Projede görev alanlar, belge yönetimi ve bilgi teknolojileri uzmanlıklarının yanında güçlü iletişim becerilerine de sahip olmalıdırlar. •İhtiyaç analizi tasarlama: EBYS ne kadar iyi tasarlanırsa tasarlansın kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayamadığı sürece başarılı olamayacaktır. İhtiyaç analizi tasarlama aşamasında kullanıcıların EBYS’den ne bekledikleri belirlenmektedir. Kullanıcıların yazılımdan beklentileri tanımlanırken EBYS’nin yazılım unsurlarının netleşmesi için olanak sağlamaktadır. Böylece EBYS’nin kapsamı belirlenirken teknik özellikleri de şekillenmiş olacaktır. •Sistemi tasarlama: İhtiyaç analizi tasarımı sonucunda kullanıcının sistemden ne istediği belirlenirken sistemi tasarlama adımında da kullanıcının bu isteğinin nasıl gerçekleştirileceği belirlenecektir. Hangi elektronik belgelerin üretilmesi gerektiği, bunların kimler tarafından, ne zaman ve nasıl kayıt altına alınacağı bu aşamada ele alınmalıdır. EBYS tasarımında, belli bir standardın oluşturulması için elektronik belgelerin yapısal ve bağlamsal özellikleri tanımlanmalıdır. Yapısal özellikler; belgelerin sunum özellikleri, belgeye ait form özellikleri ve dosya formatına ait özelliklerden oluşmaktadır. Bağlamsal özellikler ise; belgenin üretim yeri, üretim tarihi, sorumlu kuruluş ve onaylama nitelemeleri gibi pek çok nitelik ve nicelik bilgilerinden oluşan üstverisini ifade etmektedir. •Sistemi uygulama: Uygulama adımı, tasarımı gerçekleştirilen sistemin test edildiği aşamadır. Hataları, eksiklikleri ya da sonradan ortaya çıkabilecek yeni ihtiyaçları görme adına bu aşama büyük önem arz etmektedir. Testlerin amacı, sorunsuz ve hatasız çalışan, doğru sonuçlar üreten, sağlam bir sistem ortaya çıkmasını sağlamaktır. İşlevlerin doğru bir biçimde yerine getirilip getirilmediğini anlamak için yapılan testler deneme testleri, sistemin istenildiği gibi çalıştığını kullanıcıya ya da kurumun üst yöneticilerine kanıtlandığı testler ise kabul testleri olarak adlandırılmaktadır. •Sistem bakımı: EBYS’nin tasarımı ve uygulama adımlarının ardından sistem bakımı aşaması gelmektedir. EBYS’nin kullanımında kullanıcı ya da sistemden kaynaklanan hataların ve sorunların giderilmesi ya da zamanla ortaya çıkan yeni gereksinimlerin karşılanması sistem bakımının temelini oluşturmaktadır. Sistemin daha etkili ve verimli hâle nasıl getirileceğini ortaya koymak için sistem periyodik olarak değerlendirilmelidir. •Gözden geçirme ve değerlendirme: Örgütsel standartlara uyumun sağlanması, belgelerin mahkemelerce delil olarak kabul edilebilir niteliklerinin korunması ve örgütsel performansın arttırılması amacıyla bu adım gerçekleştirilmektedir. Mevcut performans önceden belirlenen hedefler doğrultusunda ele alınmaktadır. Elde edilen sonuçlar; değerlendirme yöntemleri ve kabul edilmiş performans ölçümlerine göre desteklenmelidir. EBYS çok bileşenli yapılara sahiptir. Bu yüzden sistemi oluşturan bileşenlerin görevlerini yerine getirip getirmediklerinin kontrolü sürekli olarak yapılarak denetlemelere tabi tutulmalıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi e-devlet ile ilgili ortak noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tek yönlü iletişim hizmetlerden yararlanılabildiği kamu platformu
B
Devlet yönetiminde ve hizmet sunumunda kolaylık sağlayan kamu platformu
C
Vatandaşın ve çalışanın kamu yönetiminin faaliyetlerini takip edebildiği kamu platformu
D
Şeffaf ve demokratik yönetim anlayışıyla verimli, etkin ve hızlı hizmet verebilen kamu platformu
E
Vatandaş, kurum, kuruluşlar ve devlet arasında bilgi paylaşımına olanak sağlayan kamu platformu
Açıklama:
Devletin vatandaşlara karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu görevler olduğu gibi vatandaşların da devlete karşı sorumlu olduğu görevler vardır. Günümüz teknoloji çağında, bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak bu görev ve hizmetlere ait süreçlerin hızlı ve kolay gerçekleştirilebilmesi e-devlet ile sağlanabilmektedir. e-devlet kavramına ilişkin literatürde farklı tanımlamalar yapılmıştır. Bu tanımlamaların ortak noktalarına değinecek olursak e-devlet (Şen vd., 2013);
Kişisel bilgilerin korunması kaydıyla bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla vatandaşlara, kurumlara ve kuruluşlara, zaman kısıtlaması olmadan 7/24 hizmet verebilen, •Vatandaş, kurum, kuruluşlar ve devlet arasında bilgi paylaşımına olanak sağlayan, •Devlet yönetiminde ve hizmet sunumunda kolaylık sağlayan, •Vatandaşın ve çalışanın kamu yönetiminin faaliyetlerini takip edebildiği, •Etkileşimli hizmetlerden yararlanabildiği, •Gerekli bilgileri edinebildiği, •Şeffaf ve demokratik yönetim anlayışıyla verimli, etkin ve hızlı hizmet verebilen kamu platformu şeklinde tanımlanabilir.
Kişisel bilgilerin korunması kaydıyla bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla vatandaşlara, kurumlara ve kuruluşlara, zaman kısıtlaması olmadan 7/24 hizmet verebilen, •Vatandaş, kurum, kuruluşlar ve devlet arasında bilgi paylaşımına olanak sağlayan, •Devlet yönetiminde ve hizmet sunumunda kolaylık sağlayan, •Vatandaşın ve çalışanın kamu yönetiminin faaliyetlerini takip edebildiği, •Etkileşimli hizmetlerden yararlanabildiği, •Gerekli bilgileri edinebildiği, •Şeffaf ve demokratik yönetim anlayışıyla verimli, etkin ve hızlı hizmet verebilen kamu platformu şeklinde tanımlanabilir.
Soru 78
Geleneksel Devlet ve e-Devlet karşılaştırmasına baktığımızda aşağıdakilerden hangisi geleneksel devlet ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Pasif Yurttaş
B
Elektronik İletişim
C
Yurttaşın Veri Yüklemesi
D
Yatay/Koordineli Ağ Yapılanması
E
Bütünsel/Sürekli /Tek Duraklı Hizmet
Açıklama:
Soru 79
Geleneksel Devlet ve e-Devlet karşılaştırmasına baktığımızda aşağıdakilerden hangisi e-devlet ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Verimsiz Büyüme
B
Yüksek İşlem Maliyetleri
C
Yönetimin Veri Yüklemesi
D
Bölümlenmiş/Kesintili Hizmet
E
Kişiselleştirilmiş/Farklılaştırımış Hizmet
Açıklama:
Soru 80
e-Devlet altyapısını kullanarak hizmet sunan yüzlerce kuruma ait binlerce hizmetten siz de güvenle faydalanabilirsiniz. Devlet kurumlarında bulunan varlık, borç, sağlık, eğitim vb. bilgilerine göz atabileceğiniz hizmet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
İş ve Kariyer
C
Kişisel bilgiler
D
Genel Bilgiler
E
Sosyal Güvenlik ve Sigorta
Açıklama:
Güvenlik: Emniyet ile ilgili hizmetlerden faydalanın.Askerlik bilgilerinize erişin ve işlem yapın. İş ve Kariyer: Çalışanların ve ticari işletmelerin gerek duyabileceği hizmetlere erişin. Genel Bilgiler: Günlük yaşamda ihtiyacınız olabilecek genel bilgi ve veri kaynaklarından faydalanın. Sosyal Güvenlik ve Sigorta: Sosyal güvenlik ve yardım durumunuzu inceleyin. Sigortalarınız ile ilgili bilgi alın.
Soru 81
I. Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
II. Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
III. Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
IV. Belgelerin kaybolmasını engellemek
V. Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri belgenin dijitalleştirilmesinin nedenleri arasında sayılabilir?
II. Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak
III. Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
IV. Belgelerin kaybolmasını engellemek
V. Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri belgenin dijitalleştirilmesinin nedenleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Sadece I, II
B
Sadece I, II , III
C
Sadece II, III , IV
D
Sadece II, IV , V
E
Hepsi
Açıklama:
Belge yönetimi konusunda ürün ve hizmet üreten firmalar ve araştırmacılar, “belge neden dijitalleştirilmelidir?” sorusunun yanıtlarını şöyle sıralamaktadırlar:
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak.
• Kağıt üzerindeki içeriğin daha hızlı dağıtımını sağlamak
• Bilgi paylaşımını ve aramayı daha kolay hâle getirmek
• Dosyalama ve yazımdan kaynaklanan yanlış bilgileri azaltmak
• Belgelerin kaybolmasını engellemek
• Üretkenliği, kârlılığı ve kaliteyi arttırmak
• Arşivleme için mekan tasarrufu sağlamak.
Soru 82
I. Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
II. Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
III. Eski 'kağıt' belgelerin yok edilmesi
IV. Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
V. Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri işletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları arasındadır?
II. Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
III. Eski 'kağıt' belgelerin yok edilmesi
IV. Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
V. Elektronik belge yönetiminin sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri işletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları arasındadır?
Seçenekler
A
Sadece I, II, III
B
Sadece I, III, IV
C
Sadece II, III, V
D
Sadece I, II, IV, V
E
Hepsi
Açıklama:
İşletmelerin dijitalleştirme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla izleyebilecekleri işlem adımları şu şekilde özetlenebilmektedir:
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması.
• Dijitalleştirilecek belgelerin belirlenmesi ve sınıflandırılması
• Belgelerin taranarak bilgisayar ortamına aktarılması
• Bilgisayarlarda belgenin görüntülenmesi ve düzeltilmesi
• Elektronik belge yönetiminin sağlanması.
Soru 83
Aşağıda verilenlerden hangisi basılı belgelerin dijital belgeye dönüştürülmesi sırasında dikkat edilebilecek sınıflandırma kıstaslarından biri değildir?
Seçenekler
A
İçerik türüne
B
Yıpranma durumuna
C
İçeriğin kime ait olduğuna
D
Kağıt boyutuna ve yönüne
E
Sayfa sayısına
Açıklama:
Dijital belgeler Elektronik Belge Yönetim Sistemleri kapsamında ele alınmakta ve yönetilmektedir. Bu yönetim süreci sırasında basılı belgelerin dijital belgeye dönüştürülmesi ve sınıflandırılması sağlanmaktadır:
• Elektronik ortamda olup olmamasının taşıdığı öneme
• İçerik türüne (mektup, sözleşme, gazete vb.)
• Kağıt boyutuna ve yönüne
• Renkli basım olup olmadığına
• Tek sayfa ya da ciltlenmiş olup olmadığına
• Sayfa sayısına
• Kağıt ve fon rengine
• Yıpranma durumuna bakılarak belgeler sınıflandırılabilirler.
• Elektronik ortamda olup olmamasının taşıdığı öneme
• İçerik türüne (mektup, sözleşme, gazete vb.)
• Kağıt boyutuna ve yönüne
• Renkli basım olup olmadığına
• Tek sayfa ya da ciltlenmiş olup olmadığına
• Sayfa sayısına
• Kağıt ve fon rengine
• Yıpranma durumuna bakılarak belgeler sınıflandırılabilirler.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Elektronik Belge Yönetim Sistemine aktarmak üzere tarayıcılarda bir belgenin taranması işlemini gerçekleştirecek olan personelin ilk olarak yapması beklenen işlemdir?
Seçenekler
A
Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması.
B
Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması.
C
Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi.
D
Belgenin uygun bir biçimde tarayıcıya yerleştirilmesi.
E
Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması.
Açıklama:
Tarayıcılarda bir belgenin taranması işlemini gerçekleştirecek olan personelin sırasıyla şu işlemleri gerçekleştirmesi beklenmektedir:
• Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması,
• Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
• Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
• Belgenin uygun bir biçimde tarayıcıya yerleştirilmesi,
• Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
• Tarama işlemi yapılarak bilgisayara gelen görüntünün belgeyle karşılaştırılması,
• Dijital belgeye ait dosyanın kaydedilmesi ve EBYS’ye aktarılması.
Bu aşamalardan sonra fiziki olarak adlandırılan belge, “dijital belge” biçimine dönüştürülmüş olacaktır.
• Tarayıcının ve bilgisayarın açılması tarama için gerekli yazılımın ya da tarama yaptırmaya izin veriyorsa EBYS yazılımının başlatılması,
• Önceden tanımlanmamış ise tarayıcının dosya türü, modu, çözünürlüğü gibi özelliklerinin ayarlanması,
• Sınıflandırmaya göre belirlenmiş belgenin ön bilgisinin EBYS’ye girilmesi ya da barkod etiketinin tarayıcıdan EBYS’ye girilmesi,
• Belgenin uygun bir biçimde tarayıcıya yerleştirilmesi,
• Gerektiğinde belgenin tarayıcıdan bilgisayara ön izlemesinin alınması, belgenin yönünün ve açısının ayarlanması,
• Tarama işlemi yapılarak bilgisayara gelen görüntünün belgeyle karşılaştırılması,
• Dijital belgeye ait dosyanın kaydedilmesi ve EBYS’ye aktarılması.
Bu aşamalardan sonra fiziki olarak adlandırılan belge, “dijital belge” biçimine dönüştürülmüş olacaktır.
Soru 85
Dijitalleştirilmiş bir belgeye ait olan; dosya genel özellikleri, dosya tasnif planı, birim tanımları, belge bileşeni tanımları gibi üstverilerin tanımlanmasını öneren Türk Standartları numarası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TS 13298
B
TS 14892
C
TS 13992
D
TS 13882
E
TS 13891
Açıklama:
Belgeleri sadece dosya adıyla tanımak, hangi bilgileri içerdiğini, ne zaman, kimler tarafından hazırlandığını, içeriğinde hangi nesnelerin kullanıldığını ve hangi yazılımlarla görüntülenebileceğini anlamak mümkün değildir. Bu nedenle EBYS’lerinde, belgeleri dosya seviyesinde erişim kolaylığı sağlayacak biçimde kategorize edebilecek özelliklerden yararlanılmaktadır. Dijitalleştirilmiş bir belgeye ait olarak sözü edilen her tür bilgi, üstveri (metadata) olarak; belgenin dosya özelliklerinde ya da ayrı bir veritabanında barındırılabilmektedir. Bu konuda TS 13298 Standartları herhangi bir sınırlama getirmemesine rağmen şu üstverilerin tanımlanmasını önermektedir:
• Dosya genel özellikleri
• Dosya tasnif planı
• Saklama planı
• Birim tanımları
• Seri tanımları
• Klasör/dosya tanımları
• Belge tanımları
• Belge bileşeni tanımları
• Kullanıcı profil tanımları
• Kullanıcı rol tanımları
• Kullanıcı grup tanımları
• Güvenlik seviye tanımları
• Tasfiye işlem tanımları
• Sistem kullanımı.
• Dosya genel özellikleri
• Dosya tasnif planı
• Saklama planı
• Birim tanımları
• Seri tanımları
• Klasör/dosya tanımları
• Belge tanımları
• Belge bileşeni tanımları
• Kullanıcı profil tanımları
• Kullanıcı rol tanımları
• Kullanıcı grup tanımları
• Güvenlik seviye tanımları
• Tasfiye işlem tanımları
• Sistem kullanımı.
Soru 86
I. Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi
II. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi
III. Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek
IV. Belgelerin herkesin kullanımına açılması
V. Elektronik belgelerin çoğaltılması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenler arasındadır?
II. Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi
III. Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek
IV. Belgelerin herkesin kullanımına açılması
V. Elektronik belgelerin çoğaltılması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenler arasındadır?
Seçenekler
A
Sadece I, II, IV
B
Sadece II, III, IV
C
Sadece II, IV, V
D
Sadece I, II, III, V
E
Sadece IV, V
Açıklama:
TS 13298 ve TS ISO 15489 Standartları kapsamında elektronik belgelerin korunması için yapılması gerekenler şunlardır:
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
• Elektronik belgelerin koruyucu kurumsal ihtiyaçlarını belirlemek,
• Elektronik belgelerin çoğaltılması,
• Elektronik belgelerin koruyucu sertifikalarının belirlenmesi,
• Elektronik belgelerin korunmasıyla ilgili önlemler hakkında bilgi,
• Belge talepleri ve elektronik belgelerin transferi,
• Elektronik belgelerin arşivleme gerekleri.
Soru 87
Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Dijitalleştirme
C
Ölçeklenebilirlik
D
Depolanabilirlik
E
Mekanizmalar
Açıklama:
Ölçeklenebilirlik: Sistemde kaynak kullanımının artmasıyla sistemin verebileceği hizmetin kapasitesinin artması durumunun hesaplanabilmesidir.
Soru 88
Aynı kökene sahip belgelerin, başka bir kökene sahip olanlarla karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilkeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ölçeklenebilirlik
B
Provenans prensibi
C
Üstveri barındırma
D
Sertifikaların belirlenmesi
E
Sistemin bütünlüğü
Açıklama:
Üstveri barındıran belgeler için önemli bir özellikten daha söz edilmesi gerekmektedir: “Provenans”. Bu kavram, belgelerin özgünlüğüyle ilgilidir ve TS 13298 Standartlarında şöylece açıklanmaktadır: “Kendi faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında belge üreten ve saklayan kişi veya kurumlar bir belgenin provenansını oluşturur. Provenans prensibi ise aynı provenansa (kaynak, köken, menşe) sahip belgelerin, başka bir provenansa sahip olanlarla karıştırılmaması gerektiğini öngören temel ilke. “Fonlara Saygı” (respect des fonds) olarak da anılır. Provenans, belgelerin yaşam sürecinin her döneminde kim belgeden sorumluysa bunun kayıt altına alınmasıyla ilgilidir. Dolayısıyla belgenin içeriğinde ve üstveri bilgilerinde herhangi bir değişiklik yapılması durumunda, bunun EBYS’de kim tarafından gerçekleştirildiğinin bilinmesinin önemi büyüktür. Ayrıca, bu ilkeye göre bir belge çoğaltılıp değiştirildiğinde, bu belgenin artık bir başka belge olması gerekmektedir. Belgeler sadece başka belgeler üretilmesi amacıyla çoğaltılmazlar. Birden fazla kişinin aynı anda kullanabilmesi için de belgelerin çoğaltılması mümkündür. Ancak bunun karışıklığa neden olmaması amacıyla bu türde çoğaltma yerine işletme ağları ya da çeşitli Web olanaklarından yararlanılması mümkündür.
Soru 89
I. Uygun saklama ortamları
II. Depolama sistemleri
III. Saklama üniteleri
IV. Kullanım prosedürleri
V. Fiziksel korucuyu malzemeler
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bir belge yönetim sisteminin tasarımında belge koruyucu önlemler olarak dikkate alınmalıdır?
II. Depolama sistemleri
III. Saklama üniteleri
IV. Kullanım prosedürleri
V. Fiziksel korucuyu malzemeler
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bir belge yönetim sisteminin tasarımında belge koruyucu önlemler olarak dikkate alınmalıdır?
Seçenekler
A
Sadece I, II
B
Sadece I, III, IV
C
Sadece II, III, V
D
Sadece II, IV, V
E
Hepsi
Açıklama:
İşletmeye ait belgelerin ilgili olmayan ya da rakip konumunda olan başka kimselerin eline geçmemesi için de belge koruyucu önlemlerin alınmasında yararlar bulunmaktadır. Bu amaçla gerektiğinde belgelerin tescil edilmesi gibi bir yöntem kullanılabilmektedir. TSE 15489 Standartlarında aynen belirtildiği gibi; “Bir belge yönetim sisteminin tasarımında uygun saklama ortamları, saklama üniteleri, fiziksel korucuyu malzemeler, kullanım prosedürleri ve depolama sistemleri dikkate alınmalıdır.
Soru 90
Örgütsel standartlara uyumun sağlanması, belgelerin mahkemelerce delil olarak kabul edilebilir niteliklerinin korunması ve örgütsel performansın arttırılması amacıyla gerçekleştirilen, örgütsel faaliyetlerin kapsamına uygun bir EBYS geliştirme adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gözden geçirme ve değerlendirme
B
Olurluk incelemesi geliştirme
C
İhtiyaç analizi tasarlama
D
Sistemi planlama
E
Sistemi tasarlama
Açıklama:
Gözden geçirme ve değerlendirme: Örgütsel standartlara uyumun sağlanması, belgelerin mahkemelerce delil olarak kabul edilebilir niteliklerinin korunması ve örgütsel performansın arttırılması amacıyla bu adım gerçekleştirilmektedir.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi arşivin değişmeyecek olan görev ve fonksiyonlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması
B
Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması
C
Arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması
D
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi
E
Arşiv malzemelerinin imha edilmesi
Açıklama:
E seçeneği bu görev ve fonksiyonlarından birisi değildir.
Soru 2
I.Birimi ve İşlem yılı
II.Konu ve işlem itibariyle aidiyeti
III.Aidiyet içerisindeki tarih ve Sıra numarası
Birim arşivinde yerleştirme işlemi yapılırken yukarıdakilerden hangisi/hangileri esas alınarak yerleştirme yapılmaktadır?
II.Konu ve işlem itibariyle aidiyeti
III.Aidiyet içerisindeki tarih ve Sıra numarası
Birim arşivinde yerleştirme işlemi yapılırken yukarıdakilerden hangisi/hangileri esas alınarak yerleştirme yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II,III
Açıklama:
Ayrım işlemi devamında verilen seçeneklerin hepsi esas alınmak suretiyle yerleştirme yapılmaktadır.
Soru 3
Kurum arşivlerine göre belgelerin saklanma süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1-5 yıl
B
10-14 yıl
C
7-8 yıl
D
20-30 yıl
E
2-3 yıl
Açıklama:
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlerdir. Belgelerin saklanma süresi 10-14 yıl arasındadır.
Soru 4
Federal devlet yapılarına has bir özellik olup ve birbirinden ayrı olan arşiv depolarının söz konusu olduğu devlet arşivi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkeziyetçi tip
B
Dağınık tip
C
Fedaral tip
D
Vesika tipi
E
Ulusal tip
Açıklama:
Dağınık Tip: Federal devlet yapılarına has bir özelliktir ve birbirinden ayrı olan arşiv depoları söz konusudur. ABD, İngiltere, İtalya gibi devletlerde dağınık tip arşiv yapıları kullanılmaktadır.
Soru 5
İkonografik Arşivlerin tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Dini yapıların ve kuruluşların yapmış oldukları faaliyetler sonucunda ortaya çıkan dokümanların oluşturduğu arşivlerdir.
B
Harita, plan vb. arşiv malzemelerinden oluşan arşiv çeşididir.
C
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
D
Bir ülke, şehir, bölge vb. ile ilgili her türlü folklorik malzemeden oluşan arşivlerdir.
E
Tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Açıklama:
İkonografik Arşivler;tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Soru 6
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türü hangisidir?
Seçenekler
A
Folklor Arşivleri
B
Günlük Kullanılan Arşivler
C
Odyovizüel Arşivler
D
Kartografik Arşivler
E
Noter Arşivleri
Açıklama:
Odyovizüel Arşivler bu tür arşivlerdendir.
Soru 7
Aşağıda verilen genel tanımlamalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Özel Arşivler;Noter kurumunun yapmış olduğu işlemler sonucunda ortaya çıkan dokümanların bir arada bulunduğu arşivlerdir.
B
Filmotek;Film kütüphanesi.
C
Estamp;Bakır, tahta, metaller ya da alçı taşları üzerine çizilmiş resimleri kağıda basma tekniğidir.
D
Günlük Kullanılan Arşivler;İşletme yapılarında, günlük işletme faaliyetlerinin sonucu olarak üretilen ya da transfer edilen dokümanlardan oluşan arşivlerdir.
E
Vesika;Belge, doküman olarak ifade edilmektedir.
Açıklama:
Noter Arşivleri Noter kurumunun yapmış olduğu işlemler sonucunda ortaya çıkan dokümanların bir arada bulunduğu arşivlerdir.
Soru 8
Belgelerin, raflar üzerinde tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirildiği ve böylelikle yeni gelecek olan belgelere yer sağlandığı tasnif yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Devamlı Seri Yöntemi
B
Açık Seri Yöntemi
C
Kronolojik Dilim Yöntemi
D
Organik sistem
E
Ulusal sistem
Açıklama:
Açık Seri Yöntemi: Belgeler, raflar üzerinde tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirilirler. Böylelikle yeni gelecek olan belgelere yer sağlanmış olacaktır. Açık seri yöntemi, özellikle araştırmalar yönünden kolaylık sağlamaktadır.
Soru 9
Arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak arşiv hizmetlerinin hangi aşamasıdır?
Seçenekler
A
Konservasyon
B
Konsültasyon
C
Restorasyon
D
Otomasyon
E
İnavosyon
Açıklama:
Arşiv hizmetleriyle ilgili her türlü işlem ve faaliyetler, arşivcilikte “konservasyon” ve “konsültasyon” adı altında olmak üzere iki aşamada ele alınmaktadır. Konservasyon; arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamaktır.
Soru 10
I.Hemen Kaldırılacaklar
II.Süresi Belirsiz Olanlar
III.Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar
IV.Daimi Olarak Saklanacaklar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dosyaların saklama ve elde tutma türlerindendir?
II.Süresi Belirsiz Olanlar
III.Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar
IV.Daimi Olarak Saklanacaklar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dosyaların saklama ve elde tutma türlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I,II,III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Verilen seçeneklerin hepsi dosyaların saklama ve elde tutma sürelerinin türleridendir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi arşivin değişmeyecek olan görev ve fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması.
B
Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması.
C
Arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması.
D
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi.
E
Güncelliğini yitiren arşiv malzemelerinin satılması.
Açıklama:
Örgütler hangi faaliyet türleri içerisinde olursa olsunlar arşivin değişmeyecek olan görev ve fonksiyonları mevcuttur. Bunlar :
- Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi.
- Arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması.
- Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması.
- Arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması.
Soru 12
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1-5 yıl
B
5-10 yıl
C
10-14 yıl
D
15-20 yıl
E
20-25 yıl
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır. Her yılın ocak ayı içerisinde önceki yıla ait arşivlik malzeme, birimlerce gözden geçirilmektedir. İşlemi tamamlanan malzemeler, işlemi devam edenler ve işlemi tamamlanmış olmasına rağmen elde bulundurulması gerekli olan malzemeler şeklinde ayrıma tabi tutulurlar.
Soru 13
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel arşivler
B
Odyovizüel arşivler
C
Devlet arşivi
D
Şehir arşivi
E
Kurum arşivi
Açıklama:
Odyovizüel arşivler arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Soru 14
Tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel arşivler
B
Folklor arşivleri
C
İkonografik arşivler
D
Kartografik arşivler
E
Dinî arşivler
Açıklama:
İkonografik arşivler tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleridir.Estamp bakır, tahta, metaller ya da alçı taşları üzerine çizilmiş resimleri kağıda basma tekniğidir.
Soru 15
Aşağıda verilen arşivleme süreci adımlarının doğru sıralanmış hali nasıl olmalıdır?
1. Arşiv dokümanlarını toparlamak
2. Arşiv dokümanlarını değerlendirerek sıralamak
3. Arşiv dokümanlarını tasnif etmek
4. Arşiv dokümanlarını korumak
1. Arşiv dokümanlarını toparlamak
2. Arşiv dokümanlarını değerlendirerek sıralamak
3. Arşiv dokümanlarını tasnif etmek
4. Arşiv dokümanlarını korumak
Seçenekler
A
1-2-3-4
B
1-4-3-2
C
2-3-4-1
D
4-3-2-1
E
2-3-1-4
Açıklama:
İşletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilen arşivleme sürecinin belirli bir standart ve belirli bir yöntem kapsamında ele alınması gerekmektedir. Adım adım gerçekleştirilecek bu süreç sırasıyla;
• Arşiv dokümanlarını toparlamak,
• Arşiv dokümanlarını korumak,
• Arşiv dokümanlarını tasnif etmek ve
• Arşiv dokümanlarını değerlendirerek sıralamak
adımlarını içeren ve birbirini takip eden bir süreç içerisinde gerçekleşmektedir.
• Arşiv dokümanlarını toparlamak,
• Arşiv dokümanlarını korumak,
• Arşiv dokümanlarını tasnif etmek ve
• Arşiv dokümanlarını değerlendirerek sıralamak
adımlarını içeren ve birbirini takip eden bir süreç içerisinde gerçekleşmektedir.
Soru 16
Arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulması aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Dosyalama
B
Tasnif
C
Dizinleme
D
Konsültasyon
E
Konservasyon
Açıklama:
Arşiv hizmetleriyle ilgili her türlü işlem ve faaliyetler, arşivcilikte “konservasyon” ve “konsültasyon” adı altında olmak üzere iki aşamada ele alınmaktadır. Konservasyon; arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak; konsültasyon ise arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulmak anlamlarını taşımaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangileri arşivlerde fiziksel tahribata yol açan etmenler arasındadır?
I. Bakteri
II. Nem
III. Işık
IV. Isı
V. Mantar
I. Bakteri
II. Nem
III. Işık
IV. Isı
V. Mantar
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
III,IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir. Bu etmenler kâğıtta fotokimyasal, hidrolitik ve oksitleyici değişikliklere sebep olmaktadır. Fiziksel hasarlar biyolojik hasarlardan farklıdır ve
ortaya çıkan sonuçlar sararma, kolay kırılabilirlik şeklinde görülmektedir. Bu durum da belgelerin etkin
kullanımını engellemektedir.
ortaya çıkan sonuçlar sararma, kolay kırılabilirlik şeklinde görülmektedir. Bu durum da belgelerin etkin
kullanımını engellemektedir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangileri arşiv binası yerinin sahip olması gereken özellikleri arasındadır?
I. Temiz havası olan bir yer olmalıdır.
II. Kirlilik kaynaklarına uzak olmalıdır.
III. İyi bir drenaj sistemini mümkün kılacak bir yerde olmalıdır.
IV. Şehir merkezinde olmalıdır.
I. Temiz havası olan bir yer olmalıdır.
II. Kirlilik kaynaklarına uzak olmalıdır.
III. İyi bir drenaj sistemini mümkün kılacak bir yerde olmalıdır.
IV. Şehir merkezinde olmalıdır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Yer Seçimi: Binanın kullanışlı ve verimli olması, dikkatli yer seçimine bağlıdır. Seçilen yer; temelin kuru kalmasını sağlayacak, su birikimini önleyecek iyi bir drenaj sistemini mümkün kılacak ve temiz havası olan, kirlilik kaynaklarına yakın olmayacak şekilde yapılmalıdır.
Soru 19
İmha süreci arşiv malzemelerinin hangi özelliklere göre belirlenmektedir?
Seçenekler
A
Kronolojik sıraya göre
B
Arşivin doluluk oranına göre
C
Kurum misyonuna göre
D
Belge türüne göre
E
Arşivlerde bekletilme sürelerine göre
Açıklama:
İmha süreci arşiv malzemelerinin ilgili arşivlerde bekletilme sürelerine göre belirlenmektedir. Birim ve kurum arşivlerinde arşiv malzemelerinin saklanma süreleri bir komisyon ya da uzmanlarca yürütülmektedir. İmha işlemi için imha edilecekler ve imha edilmeyecekler ayrımı yapılmaktadır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi arşiv belgelerinin imha sürecinde uygulanan adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi
B
Personelin iş tanımlarının yapılması ve çalışma takviminin oluşturulması
C
Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması
D
İmhasına karar verilen belgelerin ihtiyacı olan kurumlara gönderilmesi
E
İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması
Açıklama:
Belgelerin imha süreçleri kapsamında aşağıdaki adımlar izlenmektedir:
• Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi,
• Personelin iş tanımlarının yapılması ve çalışma takviminin oluşturulması,
• Komisyon çalışmalarının başlatılması,
• Komisyon tarafından imhasına karar verilen belgelerin tarih, konu ve açıklama esaslarına göre listelenmesi,
• Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması,
• İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması,
• Onayı alınan belgelerin geri dönüşüm merkezine teslim edilmesi ve iki nüsha imza tutanağı alınarak kurum arşiv personeli gözetiminde kontrol edilerek imha edilmesi.
Arşiv belgelerinin imha işlemi, örgütlerin yönetme süreçleri içerisindeki en hassas adımlardan biridir. Bu işlemin gizli, hatasız ve güvenli bir biçimde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Birçok örgüt yapısının hassas ve gizli verilerinin kağıt üzerinde bulunması, bu belgelerin gelişigüzel yırtılıp çöp kutularına atılması, parçaların tekrar birleştirilebilme riskini ortaya çıkarmaktadır. Örgütlerin gizlilik politikaları çerçevesinde kanunca saklama süresi tamamlanmış ve imha zamanı gelmiş belgelerin kimsenin eline geçmeyecek ve kullanılamayacak biçimde imha edilmesi gerekmektedir.
• Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi,
• Personelin iş tanımlarının yapılması ve çalışma takviminin oluşturulması,
• Komisyon çalışmalarının başlatılması,
• Komisyon tarafından imhasına karar verilen belgelerin tarih, konu ve açıklama esaslarına göre listelenmesi,
• Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması,
• İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması,
• Onayı alınan belgelerin geri dönüşüm merkezine teslim edilmesi ve iki nüsha imza tutanağı alınarak kurum arşiv personeli gözetiminde kontrol edilerek imha edilmesi.
Arşiv belgelerinin imha işlemi, örgütlerin yönetme süreçleri içerisindeki en hassas adımlardan biridir. Bu işlemin gizli, hatasız ve güvenli bir biçimde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Birçok örgüt yapısının hassas ve gizli verilerinin kağıt üzerinde bulunması, bu belgelerin gelişigüzel yırtılıp çöp kutularına atılması, parçaların tekrar birleştirilebilme riskini ortaya çıkarmaktadır. Örgütlerin gizlilik politikaları çerçevesinde kanunca saklama süresi tamamlanmış ve imha zamanı gelmiş belgelerin kimsenin eline geçmeyecek ve kullanılamayacak biçimde imha edilmesi gerekmektedir.
Soru 21
İşlemi bitmiş dosya, kâğıt ve diğer belgelerin saklandığı yere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depo
B
Hol
C
Arşiv
D
Antre
E
Amfi
Açıklama:
Latince kökenli “archivum” kelimesinden gelen arşiv kavramı, kullanıldığı ilk zamanlarda resmi daire, belediye sarayı vb. anlamlara gelmekteydi.
İşlemi bitmiş dosya, kâğıt ve diğer belgelerin saklandığı yer arşiv olarak tanımlanmaktadır.
İşlemi bitmiş dosya, kâğıt ve diğer belgelerin saklandığı yer arşiv olarak tanımlanmaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi için arşivlerden faydalanılmaz?
Seçenekler
A
Davalarda
B
Rapor hazırlamada
C
Belli bir olayın aydınlatılmasında
D
Araştırmalarda
E
Hava tahminlerinde
Açıklama:
Arşivlemenin temel amacı; içinde bulunulan ve değer ifade eden her türlü arşiv malzemesini sağlıklı bir şekilde korumak, bir sistem içerisinde kullanıcıların hizmetine sunmak olarak ifade edilmektedir.
Arşivlerden; araştırma amacıyla, davalarda, rapor hazırlamada, belli bir olayın aydınlatılması gibi sebeplerle faydalanmak olasıdır.
Arşivlerden; araştırma amacıyla, davalarda, rapor hazırlamada, belli bir olayın aydınlatılması gibi sebeplerle faydalanmak olasıdır.
Soru 23
Birim arşivlerinde arşiv malzemesinin saklanma süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1-5 yıl arası
B
2-7 yıl arası
C
3-8 yıl arası
D
4-9 yıl arası
E
5-10 yıl arası
Açıklama:
Her yılın ocak ayı içerisinde önceki yıla ait arşivlik malzeme, birimlerce gözden geçirilmektedir.
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır.
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır.
Soru 24
Tapu kadastro kurumlarında, mimarlık işletmelerinde ya da restorasyon ile ilgilenen ve bu yönde faaliyet gösteren işletmelerin bünyelerinde bulunan arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurum Arşivi
B
Özel Arşivler
C
Kartografik Arşivler
D
Folklor Arşivleri
E
İkonografik Arşivler
Açıklama:
Harita, plan vb. arşiv malzemelerinden oluşan arşiv çeşididir.
Kartografik Arşivler: Tapu kadastro kurumlarında, mimarlık işletmelerinde ya da restorasyon ile ilgilenen ve bu yönde faaliyet gösteren işletmelerin bünyelerinde bulunan arşivlerdir.
Kartografik Arşivler: Tapu kadastro kurumlarında, mimarlık işletmelerinde ya da restorasyon ile ilgilenen ve bu yönde faaliyet gösteren işletmelerin bünyelerinde bulunan arşivlerdir.
Soru 25
Bakır, tahta, metaller ya da alçı taşları üzerine çizilmiş resimleri kağıda basma tekniğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vesika
B
Folklor
C
Filmotek
D
Estamp
E
Odyovizüel
Açıklama:
İkonografik Arşivler: Tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Estamp: Bakır, tahta, metaller ya da alçı taşları üzerine çizilmiş resimleri kağıda basma tekniğidir.
Estamp: Bakır, tahta, metaller ya da alçı taşları üzerine çizilmiş resimleri kağıda basma tekniğidir.
Soru 26
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Odyovizüel Arşivler
B
İkonografik Arşivler
C
Folklor Arşivleri
D
Kartografik Arşivler
E
Özel Arşivler
Açıklama:
Odyovizüel Arşivler: Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Soru 27
Kronolojik sistemde belgelerin arşivlenmesi neye göre yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Tarih sırasına göre
B
Alfabetik sıraya göre
C
Konu adlarına göre
D
Konu gruplarına göre
E
Yazı karakteri sayısına göre
Açıklama:
Aynı tarihe ilişkin binlerce belge bulunabileceği için tarama işlemi uzun sürebilir ve istenilen belgeler geç bulunabilir.
Kronolojik sistem: Bu sistemde karışık ve dağınık biçimde bulunan belgeler tarih sırasına konulmaktadır. Belgelerin tarihinin bilinmesi esastır.
Kronolojik sistem: Bu sistemde karışık ve dağınık biçimde bulunan belgeler tarih sırasına konulmaktadır. Belgelerin tarihinin bilinmesi esastır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi arşivleri tahrip eden biyolojik faktörlere örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Işık
B
Isı
C
Nem
D
Böcek
E
Asidik gazlar
Açıklama:
Biyolojik faktörler, genellikle tropikal iklime sahip bölgelerde hasara sebep olmaktadır.
Arşivleri meydana getiren malzemelerin çoğu biyolojik faktörlerin zararına maruz kalmaktadırlar. Mantar, bakteri, böcek vb. bir takım biyolojik faktörlere karşı önlem alınması ve bu konularda bilgi sahibi olunması gerekmektedir.
Arşivleri meydana getiren malzemelerin çoğu biyolojik faktörlerin zararına maruz kalmaktadırlar. Mantar, bakteri, böcek vb. bir takım biyolojik faktörlere karşı önlem alınması ve bu konularda bilgi sahibi olunması gerekmektedir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi arşivleri tahrip eden fiziksel faktörlere örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Işık
B
Mürekkep
C
Mantar
D
Bakteri
E
Böcek
Açıklama:
Fiziksel hasarlar biyolojik hasarlardan farklıdır ve ortaya çıkan sonuçlar sararma, kolay kırılabilirlik şeklinde görülmektedir. Bu durum da belgelerin etkin kullanımını engellemektedir.
Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir. Bu etmenler kâğıtta fotokimyasal, hidrolitik ve oksitleyici değişikliklere sebep olmaktadır.
Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir. Bu etmenler kâğıtta fotokimyasal, hidrolitik ve oksitleyici değişikliklere sebep olmaktadır.
Soru 30
Ticari defter ve belgeler, belgelerin saklanması açısından aşağıdaki kategorilerden hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Hemen Kaldırılacaklar
B
Süresi Belirsiz Olanlar
C
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar
D
Daimi Olarak Saklanacaklar
E
Ne Yapılacağı Belli Olmayanlar
Açıklama:
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar: Yasal olarak saklanma süresi belli olan evraklar ise belirli bir zamanın geçmesiyle birlikte saklanmasına gerek kalmayan ve yasal olarak imhası gereken malzemelerdir. Evraklar ve saklama süreleri belirlenmiştir.
Yasalar bazı belgelerin saklanması konusunda belirli süreler öngörüyor ise bu sürelere uyma zorunluluğu vardır. Örneğin; ticari defter ve belgeler TTK’ye göre 10 yıl, VUK’na göre 5 yıl süre ile saklanmak zorundadır. Ayrıca SGK mevzuatına bağlı belgeler için süre 10 yıl, sadece yükümlüleri kapsayan aklama ile mücadele mevzuatına göre ise 8 yıldır.
Yasalar bazı belgelerin saklanması konusunda belirli süreler öngörüyor ise bu sürelere uyma zorunluluğu vardır. Örneğin; ticari defter ve belgeler TTK’ye göre 10 yıl, VUK’na göre 5 yıl süre ile saklanmak zorundadır. Ayrıca SGK mevzuatına bağlı belgeler için süre 10 yıl, sadece yükümlüleri kapsayan aklama ile mücadele mevzuatına göre ise 8 yıldır.
Soru 31
Gelecekte tekrar kullanılması düşünülen veya yasal olarak süresi doluncaya kadar saklanması zorunlu olan belgelerin, istendiğinde tekrar yararlanma olanağı sağlayan çalışmalara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütleme
B
Tasnifleme
C
Arşivleme
D
Depolama
E
Koruma
Açıklama:
Gelecekte tekrar kullanılması düşünülen veya yasal olarak süresi doluncaya kadar saklanması zorunlu olan belgelerin, istendiğinde tekrar yararlanma olanağı sağlayan çalışmalara arşivleme denilmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi arşivleme türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Birim arşivi
B
Kurum arşivi
C
Şehir arşivi
D
Noter arşivi
E
Ev arşivi
Açıklama:
Ev arşivi arşiv türlerinden biri değildir.
Soru 33
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1-3 yıl
B
1-5 yıl
C
5-10 yıl
D
10-15 yıl
E
15-20 yıl
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır. Her yılın ocak ayı içerisinde önceki yıla ait arşivlik malzeme, birimlerce gözden geçirilmektedir. İşlemi tamamlanan malzemeler, işlemi devam edenler ve işlemi tamamlanmış olmasına rağmen elde bulundurulması gerekli olan malzemeler şeklinde ayrıma tabi tutulurlar.
Soru 34
ABD, İngiltere, İtalya gibi devletlerde aşağıdaki arşiv tiplerinden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Merkeziyetçi arşiv
B
Milli arşiv
C
Genel arşiv
D
Ortak arşiv
E
Dağınık arşiv
Açıklama:
Dağınık Tip: Federal devlet yapılarına has bir özelliktir ve birbirinden ayrı olan arşiv depoları söz konusudur. ABD, İngiltere, İtalya gibi devletlerde dağınık tip arşiv yapıları kullanılmaktadır.
Soru 35
Tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel Arşivler
B
Kartografik Arşivler
C
Folklor Arşivleri
D
İkonografik Arşivler
E
Odyovizüel Arşivler
Açıklama:
İkonografik Arşivler Tarihsel anlamda önem içeren resimlerin tabloların, estampların, gravürlerin ve anıtsal resimlerin tasniflendiği arşiv türleridir.
Soru 36
- Harita, plan vb. arşiv malzemelerinden oluşan arşiv çeşididir.
- Tapu kadastro kurumlarında, mimarlık işletmelerinde ya da restorasyon ile ilgilenen ve bu yönde faaliyet gösteren işletmelerin bünyelerinde bulunan arşivlerdir.
Seçenekler
A
Özel Arşivler
B
Kartografik Arşivler
C
Folklor Arşivleri
D
İkonografik Arşivler
E
Odyovizüel Arşivler
Açıklama:
Kartografik Arşivler Harita, plan vb. arşiv malzemelerinden oluşan arşiv çeşididir. Tapu kadastro kurumlarında, mimarlık işletmelerinde ya da restorasyon ile ilgilenen ve bu yönde faaliyet gösteren işletmelerin bünyelerinde bulunan arşivlerdir.
Soru 37
- Arşiv malzemeleri önceden tespit edilmiş ana konu gruplarına ayrılmakta ve ardından alt gruplar tarih sırasına dizilmektedir.
- Bu sistemde arşiv malzemeleri bireysel görüşlere göre değerlendirildiklerinden objektiflik kaybolabilir ya da tasnif edilen gruplar parçalanabilir.
Bilgileri verilen arşivleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık Seri Yöntemi
B
Devamlı Seri Yöntemi
C
Kronolojik Dilim Yöntemi
D
Sistematik yöntem
E
Organik sistem
Açıklama:
Sistematik yöntem: Arşiv malzemeleri önceden tespit edilmiş ana konu gruplarına ayrılmakta ve ardından alt gruplar tarih sırasına dizilmektedir. Bu sistemde arşiv malzemeleri bireysel görüşlere göre değerlendirildiklerinden objektiflik kaybolabilir ya da tasnif edilen gruplar parçalanabilir.
Soru 38
- Belgeler, raflar üzerinde tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirilirler.
- Böylelikle yeni gelecek olan belgelere yer sağlanmış olacaktır.
- Özellikle araştırmalar yönünden kolaylık sağlamaktadır.
Seçenekler
A
Açık Seri Yöntemi:
B
Devamlı Seri Yöntemi
C
Kronolojik Dilim Yöntemi
D
Sistematik yöntem
E
Organik sistem
Açıklama:
Açık Seri Yöntemi: Belgeler, raflar üzerinde tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirilirler. Böylelikle yeni gelecek olan belgelere yer sağlanmış olacaktır. Açık seri yöntemi, özellikle araştırmalar yönünden kolaylık sağlamaktadır.
Soru 39
Arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konsültasyon
B
Konservasyon
C
Konversiyon
D
Dokumentasyon
E
Tasnifleme
Açıklama:
Arşiv hizmetleriyle ilgili her türlü işlem ve faaliyetler, arşivcilikte “konservasyon” ve “konsültasyon” adı altında olmak üzere iki aşamada ele alınmaktadır. Konservasyon; arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak; konsültasyon ise arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulmak anlamlarını taşımaktadır
Soru 40
Dosyalar saklama ve elde tutma süreleri yönünden dört türe ayrılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hemen Kaldırılacaklar
B
Bir Yıl Sonra Kaldırılacaklar
C
Süresi Belirsiz Olanlar
D
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar
E
Daimi Olarak Saklanacaklar
Açıklama:
Dosyalar saklama ve elde tutma süreleri yönünden dört türe ayrılmaktadır (Şen vd., 2013): • Hemen Kaldırılacaklar: Saklanması gerekli olmayan ve içinde kıymetli evrakın bulunmadığı dosyalar hemen imha edilmektedir. Bu işlem ilgili memur ve komisyonlarca yapılmaktadır. • Süresi Belirsiz Olanlar: Saklanması gerekli olmayan ve içindeki kıymetli evrakın bulunmadığı dosyalar hemen imha edilir. Bu evrakın saklanma süreleri ile ilgili bir kural bulunmamaktadır. • Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar: Yasal olarak saklanma süresi belli olan evraklar ise belirli bir zamanın geçmesiyle birlikte saklanmasına gerek kalmayan ve yasal olarak imhası gereken malzemelerdir. Evraklar ve saklama süreleri belirlenmiştir. • Daimi Olarak Saklanacaklar: Sürekli saklanması gereken arşiv malzemelerinin saklanması belirli bir süreye bağlanmamıştır. Bu tür malzemeler genellikle örgütlerin ve milletlerin tarihleriyle ilgili malzemelerdir ve belge olma niteliklerini hiçbir zaman kaybetmezler. Güvenliklerine özel bir önem verilmesi gereken belge türleri arasındadır.
Soru 41
Arşiv ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Arşiv hizmetleri farklı örgütlerde farklı yöntemlerle yürütülmektedir.
B
Örgütlerin faaliyet konuları ve işlerini yapma biçimleri arşivleme türlerini ortaya koymaktadır.
C
Arşivleme faaliyetleri sadece yönetici asistanı tarafından yerine getirilmektedir
D
Elektronik arşivlerde aranan belgenin daha rahat ve güvenilir bir biçimde bulunması mümkündür.
E
Belgelerin belli bir düzene göre saklandığı alana da arşiv denilmektedir.
Açıklama:
Arşiv hizmetleri farklı örgütlerde farklı yöntemlerle yürütülmektedir.Örgütlerin faaliyet konuları ve işlerini yapma biçimleri arşivleme türlerini ortaya koymaktadır. Arşivleme faaliyetleri arşiv memurları ya da arşivistler tarafından yerine getirilmektedir.
Elektronik arşivlerde aranan belgenin daha rahat ve güvenilir bir biçimde bulunması mümkündür.
Günümüzde kullanılan anlamıyla arşiv (archivum); örgütlerin ya da şahısların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli amaçlarla saklanan yazılı, sesli ve görüntülü belge anlamına geldiği gibi belgelerin belli bir düzene göre saklandığı alana da arşiv denilmektedir.
Elektronik arşivlerde aranan belgenin daha rahat ve güvenilir bir biçimde bulunması mümkündür.
Günümüzde kullanılan anlamıyla arşiv (archivum); örgütlerin ya da şahısların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli amaçlarla saklanan yazılı, sesli ve görüntülü belge anlamına geldiği gibi belgelerin belli bir düzene göre saklandığı alana da arşiv denilmektedir.
Soru 42
Arşiv malzemelerinin kullanıcılara tesliminde “istek fişi” gibi önlemlerin alınması ve bu önlemler sayesinde ilgili arşiv malzemesinin kim tarafından kullanıldığının belirlenmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arşiv malzemesinin kaybolmasının engellenmesi
B
Ulusal hakların korunması
C
Arşiv malzemelerinin belirlenmesi
D
Arşiv malzemelerinin bir düzen içerisinde ayrılması
E
Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması
Açıklama:
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi: Arşiv malzemelerinin kullanıcılara tesliminde “istek fişi” gibi önlemlerin alınması ve bu önlemler sayesinde ilgili arşiv malzemesinin kim tarafından kullanıldığının belirlenmesi arşiv malzemelerinin kaybolmasına ya da zarar görmesine engel oluşturabilecektir.
Soru 43
Aile, dernek vb. arşivler özel arşivler hangi kategoriye girerler?
Seçenekler
A
Devlet arşivi
B
Özel arşivler
C
Kartografik Arşivler
D
Şehir Arşivleri
E
İkonografik Arşivler
Açıklama:
Özel Arşivler Devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanmaktadır. Aile, dernek vb. arşivler özel arşivler kategorisine girerler.
Soru 44
“Gizli” damgası vurulmuş belgelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kısmen gizlilik derecesi taşıyan kamu evraklarıdır.
B
Dosya gömleğinin sağ üst köşesi siyah mürekkeple damlalıdır.
C
Arşive devredilecek dokümanı yönetici kontrol eder.
D
Arşivlenirken "gizli" bir bölüme alınır.
E
Arşivde tasnif ve yerleştirme sırasında normal doküman gibi işleme tabi tutulmaktadır.
Açıklama:
Tamamen veya kısmen gizlilik derecesi taşıyan kamu evraklarının bulunduğu dosya gömleğinin sağ üst köşesine kırmızı mürekkep ile “gizli” damgası vurulmakta ve bu belge arşivde tasnif ve yerleştirme sırasında normal doküman gibi işleme tabi tutulmaktadır.
Soru 45
Depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirillen ve depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirilen tasnifleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik yöntem
B
Eleme yöntemi
C
Açık Seri Yöntemi
D
Devamlı Seri Yöntemi
E
Kronolojik Dilim Yöntemi
Açıklama:
Devamlı Seri Yöntemi: Bu yöntemin özelliği, depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirilmesidir. Bütün olarak gelen belgeler depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirilmektedir. Tasnif ise düzenlenmiş envanterlere dayandırılmakta ve envanterler üzerinde yapılmaktadır.
Soru 46
Arşiv malzemelerinin sağlıklı bir biçimde kullanılabilmesi için dosya içeriklerini gösteren ve ...................... oluşan indekslerin hazırlanması arşivleme sürecinin verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır.
Yukarıdaki ifadedeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki ifadedeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
anahtar kelimelerden
B
resmi onaylardan
C
rehberlerden
D
numaralardan
E
elektronik sistemlerden
Açıklama:
Arşiv malzemelerinin sağlıklı bir biçimde kullanılabilmesi için dosya içeriklerini gösteren ve anahtar kelimelerden oluşan indekslerin hazırlanması arşivleme sürecinin verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır.
Soru 47
- Elektronik belgelerin, elektronik ortamda üretilmesi güvenlik ve koruma açısından, sonradan çevrilen belgelere göre daha avantajlı olabilmektedir.
- Elektronik belgelerin dosyalanması ve arşivlenmesi sırasında belgelerin formatlarına ve üst veri gruplarına karar verilmesi, sürecin daha verimli ve güvenilir işlemesini sağlayacaktır.
- Dosyalama ya da arşivleme sürecinde fark etmeksizin elektronik belge süreçlerinde yer alan kişilerin birbirleriyle olan etkileşimleri ve iletişimleri çok önemlidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dijital ortamlarda dosyalama ve arşivleme çalışmalarının başarısı, elektronik belge ve dokümanların yaşam süreçlerindeki adımların doğru bir biçimde atılması ile doğrudan ilişkilidir. Elektronik belgelerin, elektronik ortamda üretilmesi güvenlik ve koruma açısından, sonradan çevrilen belgelere göre daha avantajlı olabilmektedir. Elektronik belgelerin dosyalanması ve arşivlenmesi sırasında belgelerin formatlarına ve üstveri gruplarına karar verilmesi, sürecin daha verimli ve güvenilir işlemesini sağlayacaktır. Dosyalama ya da arşivleme sürecinde fark etmeksizin elektronik belge süreçlerinde yer alan kişilerin birbirleriyle olan etkileşimleri ve iletişimleri çok önemlidir. Literatürde de vurgulandığı üzere, iletişim ağında yaşanabilecek bir kopukluk ya da problem tüm belge ve bilgi ağının çökmesine sebep olabilecek problemler doğurabilecektir.
Soru 48
Hasarın derecesi, kağıdın “alfa-selüloz miktarı”, “bakır indisi”, “bakır amonyum kompleksi ile ölçülen viskozitesi”, “katlama, patlama ve çekme dayanımları”nın ölçülmesi ile tayin edilebilebiliyorsa bu ne tür bir tahribattır?
Seçenekler
A
Kimyasal Tahribat
B
Fiziksel Tahribat
C
Biyolojik Tahribat
D
Faktörel Tahribat
E
Asidik Tahribat
Açıklama:
Fiziksel Tahribat
Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir. Bu etmenler kâğıtta fotokimyasal, hidrolitik ve oksitleyici değişikliklere sebep olmaktadır. Fiziksel hasarlar biyolojik hasarlardan farklıdır ve ortaya çıkan sonuçlar sararma, kolay kırılabilirlik şeklinde görülmektedir. Bu durum da belgelerin etkin kullanımını engellemektedir.
Hasarın derecesi, kağıdın “alfa-selüloz miktarı”, “bakır indisi”, “bakır amonyum kompleksi ile ölçülen viskozitesi”, “katlama, patlama ve çekme dayanımları”nın ölçülmesi ile tayin edilebilmektedir. Viskozitenin düşük olması ve bakır indisinin yüksek olması, hasarı işaret etmektedir.
Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir. Bu etmenler kâğıtta fotokimyasal, hidrolitik ve oksitleyici değişikliklere sebep olmaktadır. Fiziksel hasarlar biyolojik hasarlardan farklıdır ve ortaya çıkan sonuçlar sararma, kolay kırılabilirlik şeklinde görülmektedir. Bu durum da belgelerin etkin kullanımını engellemektedir.
Hasarın derecesi, kağıdın “alfa-selüloz miktarı”, “bakır indisi”, “bakır amonyum kompleksi ile ölçülen viskozitesi”, “katlama, patlama ve çekme dayanımları”nın ölçülmesi ile tayin edilebilmektedir. Viskozitenin düşük olması ve bakır indisinin yüksek olması, hasarı işaret etmektedir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi arşiv malzemesinin korunması için alınan tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsandan kaynaklanan olumsuzluklara karşı
B
Doğal afetlere karşı
C
Havalandırma için
D
Yasaları takip etmek
E
Kullanılan cihazlar ve depolama tarzı konusunda
Açıklama:
Belgelerin korunması denince; onların hasar almalarını önleyecek şekilde depolanması, kullanılması ve teşhir edilmesi anlaşılmaktadır. Korumaya yardımcı faktörler; depoların yeri ve şekli, depolamada kullanılan cihazlar ve depolama tarzı, havalandırma, malzemelerin kullanılma tarzı, doğal afetler ve insandan kaynaklanan olumsuzluklara karşı arşiv malzemesinin korunması için alınan tedbirler olarak ifade edilebilir.
Soru 50
Yasalara göre, SGK mevzuatına bağlı belgelerin kaç yıl saklanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
8
D
10
E
15
Açıklama:
Yasalar bazı belgelerin saklanması konusunda belirli süreler öngörüyor ise bu sürelere uyma zorunluluğu vardır. Örneğin; ticari defter ve belgeler TTK’ye göre 10 yıl, VUK’na göre 5 yıl süre ile saklanmak zorundadır. Ayrıca SGK mevzuatına bağlı belgeler için süre 10 yıl, sadece yükümlüleri kapsayan aklama ile mücadele mevzuatına göre ise 8 yıldır.
Soru 51
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1-5 yıl arası
B
1-6 yıl arası
C
1-7 yıl arası
D
1-8 yıl arası
E
1-9 yıl arası
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi arşivlerin görev ve fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması
B
Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması
C
Arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması
D
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi
E
Arşiv malzemelerinin sonsuza kadar saklanması
Açıklama:
Örgütler hangi faaliyet türleri içerisinde olursa olsunlar arşivin değişmeyecek olan görev ve fonksiyonları mevcuttur: Bunlar; arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması, arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması,arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması, arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesidir. Arşiv malzemeleri belirli süreler sonra belirli kurallara göre ayıklanabilir, sonsuza kadar saklanmazlar. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 53
Birim arşivlerinde belgelerin saklanma süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1-5 yıl
B
5-7 yıl
C
7-9 yıl
D
9-11 yıl
E
11-13 yıl
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır. Her yılın ocak ayı içerisinde önceki yıla ait arşivlik malzeme, birimlerce gözden geçirilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 54
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şehir arşivleri
B
Birim arşivleri
C
Kurum arşivi
D
Devlet arşivi
E
Özel arşiv
Açıklama:
Kurum arşivi; bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlerdir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 55
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkonografik arşivler
B
Folklor arşivleri
C
Kartografik arşivler
D
Odyovizüel arşivler
E
Günlük kullanılan arşivler
Açıklama:
Odyovizüel arşivler; arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 56
Yeni gelecek olan belgelere yer sağlanmış olması için belgelerin tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirilebildiği tasnif yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık seri yöntemi
B
Devamlı seri yöntemi
C
Kronolojik dilim yöntemi
D
Sistematik yöntem
E
Organik sistem
Açıklama:
Açık seri yönteminde belgeler, raflar üzerinde tasnif düzenine uygun olarak hareket ettirilirler. Böylelikle yeni gelecek olan belgelere yer sağlanmış olacaktır. Açık seri yöntemi, özellikle araştırmalar yönünden kolaylık sağlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belgelerin arşivlenmesinde dikkate alınacak hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Depolama araçlarından her türlü yiyecek ve içeceğin uzak tutulması
B
Depolama disklerinin ve bantlarının dikey pozisyonda ve tozdan uzak bir ortamda muhafaza edilmesi
C
Depolama disklerinin ve bantlarının uygun ısı ve nemde muhafazasının sağlanması
D
Elektronik belgelerin düzenli bir şekilde yedeklerinin alınması
E
İkincil kopyaların orijinal depolama ortamlarının yanında muhafaza edilmesi
Açıklama:
State of North Dakota Elektronik Kayıt Yönetimi Kılavuzu’nda çevresel ve ortama ilişkin şu hususlara dikkat çekilmektedir: Depolama araçlarından her türlü yiyecek ve içeceğin uzak tutulması, bu alanlara yiyecek ve içecekle girilmemesi, depolama disklerinin ve bantlarının dikey pozisyonda ve tozdan uzak bir ortamda muhafaza edilmesi, depolama disklerinin ve bantlarının uygun ısı ve nemde muhafazasının sağlanması (ısı ve nemdeki ani dalgalanmalar ya da değişimler bantların bozulmasını hızlandırmaktadır), elektronik belgelerin düzenli bir şekilde yedeklerinin alınması, belli aralıklarla depolama disklerinde ya da bantlarında herhangi bir veri kaybının olup olmadığının test edilmesi, varsa düzeltilmesi ve buna ilişkin kayıpların nereden kaynaklandığının bulunması, uzun dönem arşivlenen ya da sürekli arşivlemesi gereken elektronik belgelerin bulunduğu ortamların belirli aralıklarla test edilmesi ve yeni depolama ortamlarına sağlıklı bir şekilde aktarımının sağlanması, depolama disklerinin ve bantlarının temiz ortamlarda muhafaza edilmesinin sağlanması, depolama disklerinin ve bantlarının telefon da dahil olmak üzere güçlü elektrik ve manyetik akımlardan uzak tutulması, yetkisiz kişilerin elektronik belgelerin bulunduğu bilgisayarlara, bantlara, disklere ya da dokümanlara erişiminin engellenmesi sağlanmalıdır. İkincil kopyalar, orijinal depolama ortamlarının yanında değil farklı bir ortamda muhafaza edilmelidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi arşivlerde tahribata sebep olabilecek biyolojik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Işık
B
Böcek
C
Isı
D
Nem
E
Toz
Açıklama:
Genellikle tropikal iklime sahip bölgelerde biyolojik faktörler hasara sebep olmaktadır. Arşivleri meydana getiren malzemelerin çoğu biyolojik faktörlerin zararına maruz kalmaktadırlar. Mantar, bakteri, böcek vb. bir takım biyolojik faktörlere karşı önlem alınması ve bu konularda bilgi sahibi olunması gerekmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi arşiv malzemesinin korunmasında yardımcı faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Depoların yeri ve şekli
B
Depolamada kullanılan cihazlar ve depolama tarzı
C
Havalandırma
D
Doğal afetler ve insandan kaynaklanan olumsuzluklara karşı arşiv malzemesinin korunması için alınan tedbirler
E
Arşiv malzemelerinin kullanım istatistikleri
Açıklama:
Belgelerin korunması denince; onların hasar almalarını önleyecek şekilde depolanması, kullanılması ve teşhir edilmesi anlaşılmaktadır. Korumaya yardımcı faktörler; depoların yeri ve şekli, depolamada kullanılan cihazlar ve depolama tarzı, havalandırma, malzemelerin kullanılma tarzı, doğal afetler ve insandan kaynaklanan olumsuzluklara karşı arşiv malzemesinin korunması için alınan tedbirler olarak ifade edilebilir. Kullanım istatistiklerinin arşiv malzemesinin korunmasıyla bir ilgisi yoktur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 60
Bir arşiv binasının planlanması yapılırken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Depo yerleri
B
Drenaj
C
Binanın şehir merkezinde olması
D
Bölgenin iklim şartları
E
Doğal havalandırma
Açıklama:
Arşiv binasının planlanması ve şekli aşağıdaki maddeler dikkate alınarak yapılır:
Bölgenin iklim şartları, yer seçimi, temeller, doğal havalandırma, aydınlatma, odaların yeri, depo yerleri, drenaj, su ve diğer imkanlardır. Arşiv binasının merkezi bir yerde olması ya da olmaması bu planlama yapılırken dikkate alınmaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
Bölgenin iklim şartları, yer seçimi, temeller, doğal havalandırma, aydınlatma, odaların yeri, depo yerleri, drenaj, su ve diğer imkanlardır. Arşiv binasının merkezi bir yerde olması ya da olmaması bu planlama yapılırken dikkate alınmaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 61
Yasal olarak saklanma süresi belli olan evraklar, belirli bir zamanın geçmesiyle birlikte saklanmasına gerek kalmayan ve yasal olarak imhası gereken malzemeler ne tür malzemeler olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Hemen kaldırılacaklar
B
Süresi belirsiz olanlar
C
Kaç yıl saklanacağı belli olanlar
D
Daimi olarak saklanacaklar
E
Hiç saklanmasına gerek olmayanlar
Açıklama:
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar: Yasal olarak saklanma süresi belli olan evraklar ise belirli bir zamanın geçmesiyle birlikte saklanmasına gerek kalmayan ve yasal olarak imhası gereken malzemelerdir. Evraklar ve saklama süreleri belirlenmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 62
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Noter arşivleri
B
Birim arşivi
C
Kurum arşivi
D
Özel arşivler
E
Devlet arşivi
Açıklama:
Kurum Arşivi:
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlerdir.
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlerdir.
Soru 63
Devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Günlük kullanılan arşivler
B
İkonografik arşivler
C
Odyovizüel arşivleri
D
Özel arşivler
E
Kartografik arşivler
Açıklama:
Özel Arşivler:
Devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanmaktadır.
Devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanmaktadır.
Soru 64
Merkeziyetçi tip ve dağınık tip aşağıdaki hangi arşivi iki farklı tipte oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kartografik arşivler
B
Günlük kullanılan arşivler
C
Odyovizüel arşivler
D
Folklor arşivleri
E
Devlet arşivi
Açıklama:
Devlet arşivleri iki farklı
tipte oluşturulmaktadır:
tipte oluşturulmaktadır:
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulmak anlamlarını taşır?
Seçenekler
A
Konservasyon
B
Konsültasyon
C
Estamp
D
Filmotek
E
Veri
Açıklama:
Konsültasyon ise arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulmak anlamlarını taşımaktadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak anlamını taşır?
Seçenekler
A
Süreç
B
Vesika
C
Organik sistem
D
Ayıklama
E
Konservasyon
Açıklama:
Konservasyon; arşiv malzemesinin fiziki, kimyevi, biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli tahrip unsurlarıyla bozulup amacını kaybetmesini önlemek ve belli şartlar altında korunmasını sağlamak;
Soru 67
SGK mevzuatına bağlı belgelerin saklanma süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
SGK mevzuatına bağlı belgelerin saklanma süresi 10 yıldır.
Soru 68
Belgelerin imha süreçleri kapsamında aşağıdakilerden hangisi ilk adımdır?
Seçenekler
A
Komisyon çalışmalarının başlatılması
B
Komisyon tarafından imhasına karar verilen belgelerin tarih, konu ve açıklama esaslarına göre listelenmesi
C
Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi
D
Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması
E
İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması
Açıklama:
Belgelerin imha süreçleri kapsamında aşağıdaki adımlar izlenmektedir:
• Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi,
• Personelin iş tanımlarının yapılması ve çalışma takviminin oluşturulması,
• Komisyon çalışmalarının başlatılması,
• Komisyon tarafından imhasına karar verilen belgelerin tarih, konu ve açıklama esaslarına göre listelenmesi,
• Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması,
• İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması,
• Onayı alınan belgelerin geri dönüşüm merkezine teslim edilmesi ve iki nüsha imza tutanağı alınarak kurum arşiv personeli gözetiminde kontrol edilerek imha edilmesi.
• Ayıklama ve imha komisyonlarında çalışacak personellerin belirlenmesi,
• Personelin iş tanımlarının yapılması ve çalışma takviminin oluşturulması,
• Komisyon çalışmalarının başlatılması,
• Komisyon tarafından imhasına karar verilen belgelerin tarih, konu ve açıklama esaslarına göre listelenmesi,
• Listelerin komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanması,
• İmhasına karar verilen belgelerin Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün onayına sunulması,
• Onayı alınan belgelerin geri dönüşüm merkezine teslim edilmesi ve iki nüsha imza tutanağı alınarak kurum arşiv personeli gözetiminde kontrol edilerek imha edilmesi.
Soru 69
Belgelere başvurma sıklığı araştırılmalıdır. Bu araştırmada hangi tarihe kadar belgelere gereksinim duyulduğu saptanır. Gereksinim eğer bir yıldan geriye gitmiyorsa belgeleri kaç yıl saklamak yeterli olacaktır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Belgelere başvurma sıklığı araştırılmalıdır. Bu araştırmada hangi tarihe kadar belgelere gereksinim duyulduğu saptanır. Gereksinim eğer bir yıldan geriye gitmiyorsa belgeleri iki yıl saklamak yeterli olacaktır.
Soru 70
Arşiv malzemelerinde aşağıdakilerden hangisi fiziksel tahribat yaratır?
Seçenekler
A
Asidik gazlar
B
Böcek
C
Bakteri
D
Mantar
E
Nem
Açıklama:
Fiziksel Tahribat: Fiziksel olarak hasara sebep olan etmenler ışık, ısı ve nemdir
Soru 71
Aşağıdakilerin hangisi örgütlerin veya şahısların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli amaçlarla saklanan yazılı, sesli ve görüntülü belge anlamına geldiği gibi belgelerin belli bir düzene göre saklandığı alandır?
Seçenekler
A
Rehber
B
Dosya
C
Arşiv
D
İndeks
E
Fihrist
Açıklama:
Günümüzde kullanılan anlamıyla arşiv; örgütlerin veya şahısların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli amaçlarla saklanan yazılı, sesli ve görüntülü belge anlamına geldiği gibi belgelerin belli bir düzene göre saklandığı alana da arşiv denilmektedir. Doğru cevap C.
Soru 72
Arşiv malzemelerinin kullanıcılara tesliminde “istek fişi” gibi önlemlerin alınması amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arşiv malzemelerinin belirlenmesi ve bir düzen içerisinde ayrılması
B
Arşiv malzemesinin kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde kullanıma sunulması
C
Arşiv malzemelerinin zarar görmeyecek bir biçimde korunması
D
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesidevletin, şahısların ve ilişkiler sonucu ortaya çıkan belgeler sayesinde ulusal hakların korunmasına
E
Devletin, şahısların ve ilişkiler sonucu ortaya çıkan belgeler sayesinde ulusal hakların korunmasın
Açıklama:
Arşiv malzemesinin kaybolmasının ya da zarar görmesinin engellenmesi: Arşiv malzemelerinin kullanıcılara tesliminde “istek fişi” gibi önlemlerin alınması ve bu önlemler sayesinde ilgili arşiv malzemesinin kim tarafından kullanıldığının belirlenmesi arşiv malzemelerinin kaybolmasına ya da zarar görmesine engel oluşturabilecektir. Doğru cevap D.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Kartografik arşiv
B
Özel arşiv
C
Dini arşiv
D
Folklor arşivi
E
Şehir arşivi
Açıklama:
Özel Arşivler: Devlet veya yarı-devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanmaktadır. Aile, dernek vb. arşivler özel arşivler kategorisine girerler. Doğru cevap B.
Soru 74
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1-5 yıl
B
6-10 yıl
C
11-15 yıl
D
16-20 yıl
E
21-25 yıl
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır. Doğru cevap A.
Soru 75
Depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirildiği ve bütün olarak gelen belgeler depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirilmesi hangi tasnif yöntemidir?
Seçenekler
A
Kronolojik Dilim Yöntemi
B
Organik Yöntem
C
Devamlı Seri Yöntemi
D
Sistematik Yöntem
E
Açık Seri Yöntemi
Açıklama:
Devamlı Seri Yöntemi: Bu yöntemin özelliği, depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirilmesidir. Bütün olarak gelen belgeler depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirilmektedir. Tasnif ise düzenlenmiş envanterlere dayandırılmakta ve envanterler üzerinde yapılmaktadır. Doğru cevap C.
Soru 76
İşletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilen arşivleme sürecinin belirli bir standart ve belirli bir yöntem kapsamında ele alınması gerekmektedir.
Adım adım gerçekleştirilecek bu süreç aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralamayla verilmiştir?
Arşiv dokümanlarını..................
Adım adım gerçekleştirilecek bu süreç aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralamayla verilmiştir?
Arşiv dokümanlarını..................
Seçenekler
A
toparlamak - değerlendirerek sıralamak - tasnif etmek - korumak
B
değerlendirerek sıralamak - tasnif etmek -toparlamak- korumak
C
korumak - değerlendirerek sıralamak - tasnif etmek -toparlamak
D
tasnif etmek -toparlamak - korumak - değerlendirerek sıralamak
E
toparlamak - korumak - tasnif etmek - değerlendirerek sıralamak
Açıklama:
İşletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilen arşivleme sürecinin belirli bir standart ve belirli bir yöntem kapsamında ele alınması gerekmektedir. Adım adım gerçekleştirilecek bu süreç sırasıyla;
- Arşiv dokümanlarını toparlamak,
- Arşiv dokümanlarını korumak,
- Arşiv dokümanlarını tasnif etmek ve
- Arşiv dokümanlarını değerlendirerek sıralamak adımlarını içeren ve birbirini takip eden bir süreç içerisinde gerçekleşmektedir. Doğru cevap E.
Soru 77
Somut ya da fiziksel olarak belge ve dosyaların arşivlenmesi hangi tür arşivlemedir?
Seçenekler
A
Belge arşivleme
B
Kronik arşivleme
C
Çağdaş arşivleme
D
Klasik arşivleme
E
Elektronik arşivleme
Açıklama:
Günümüz örgütlerindeki arşiv yapılarında genellikle iki tür yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemler klasik (geleneksel) ya da çağdaş arşivleme yöntemleridir. Klasik arşivleme yöntemi, somut ya da fiziksel olarak belge ve dosyaların arşivlenmesini içermektedir. Çağdaş arşivlemede ise ofis otomasyonuna bağlı olarak geliştirilen sanal dosyalama sistemleri gibi sanal arşivleme sistemleri süreç kapsamında ele alınmaktadır. Doğru cevap D.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi elektronik belgelerin arşivlenmesinde çevresel ve ortama ilişkin dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Depolama araçlarından her türlü yiyecek ve içeceğin uzak tutulması
B
Ne tür kullanımın olacağı; kullanıcıların belgeye ne şekilde ulaşacağının tespiti
C
Elektronik belgelerin düzenli bir şekilde yedeklerinin alınması
D
İkincil kopyaların, orijinal depolama ortamlarından farklı bir ortamda muhafaza edilmesi
E
Belli aralıklarla depolama disklerinde ya da bantlarında herhangi bir veri kaybının olup olmadığının test edilmesi
Açıklama:
Ne tür kullanımın olacağı; kullanıcıların belgeye ne şekilde ulaşacağının tespiti elektronik belgelerin arşivlenmesinde öncelikle dikkate alınması gereken hususlar arasında yer almaktadır. Doğru cevap B.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi güvenliklerine özel önem verilmesi gereken belge türlerini kapsar?
Seçenekler
A
Daimi olarak saklanacaklar
B
Hemen kaldırılacaklar
C
Kaç yıl saklanacağı belli olanlar
D
Süresi belirsiz olanlar
E
İmha süresine göre saklanacaklar
Açıklama:
Daimi Olarak Saklanacaklar: Sürekli saklanması gereken arşiv malzemelerinin saklanması belirli bir süreye bağlanmamıştır. Bu tür malzemeler genellikle örgütlerin ve milletlerin tarihleriyle ilgili malzemelerdir ve belge olma niteliklerini hiçbir zaman kaybetmezler. Güvenliklerine özel bir önem verilmesi gereken belge türleri arasındadır. Doğru cevap A.
Soru 80
Yasalar bazı belgelerin saklanması konusunda belirli süreler öngörüyor ise bu sürelere uyma zorunluluğu vardır. Örneğin; ticari defter ve belgeler TTK’ye göre _____ yıl, VUK’na göre _______ yıl süre ile saklanmak zorundadır. Ayrıca SGK mevzuatına bağlı belgeler için süre _______ yıl, sadece yükümlüleri kapsayan aklama ile mücadele mevzuatına göre ise ________ yıldır.
Yukarıda verilen bilgideki boşlukları doğru olacak şekilde doldurunuz.
Yukarıda verilen bilgideki boşlukları doğru olacak şekilde doldurunuz.
Seçenekler
A
5-10-5-15
B
2-5-10-10
C
8-3-5-10
D
10-5-10-8
E
5-8-5-10
Açıklama:
Yasalar bazı belgelerin saklanması konusunda belirli süreler öngörüyor ise bu sürelere uyma zorunluluğu vardır. Örneğin; ticari defter ve belgeler TTK’ye göre 10 yıl, VUK’na göre 5 yıl süre ile saklanmak zorundadır. Ayrıca SGK mevzuatına bağlı belgeler için süre 10 yıl, sadece yükümlüleri kapsayan aklama ile mücadele mevzuatına göre ise 8 yıldır. Doğru cevap E.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri arşivlerin kullanım alanları içerisinde yer almaktadır?
- Araştırmalarda
- Davalarda
- Rapor oluşturmada
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arşivlerden; araştırma amacıyla, davalarda, rapor hazırlamada, belli bir olayın aydınlatılması gibi sebeplerle faydalanmak olasıdır. Bunun gibi ihtiyaçların karşılanması arşivleme kavramının etkili bir biçimde kullanılmasıyla meydana gelmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 82
Birim arşivlerinin saklanma süreleri hangi aralıktadır?
Seçenekler
A
1-5 yıl
B
5-10 yıl
C
10- 15 yıl
D
15-20 yıl
E
25-35 yıl
Açıklama:
Arşiv malzemesinin birim arşivlerinde saklanma süresi 1-5 yıl arasındadır. Her yılın ocak ayı içerisinde önceki yıla ait arşivlik malzeme, birimlerce gözden geçirilmektedir. İşlemi tamamlanan malzemeler, işlemi devam edenler ve işlemi tamamlanmış olmasına rağmen elde bulundurulması gerekli olan malzemeler şeklinde ayrıma tabi tutulurlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 83
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birim arşivi
B
Kurum arşivi
C
Şehir arşivi
D
Devlet arşivi
E
Noter arşivi
Açıklama:
Bakanlık, genel müdürlük ve işletme gibi örgüt yapılarında oluşan arşivlerdir. Belgelerin saklanma süresi 10-14 yıl arasındadır. Kurum arşivine devredilecek arşivlik dokümanlar kontrolleri yapıldıktan sonra varsa eksiklikleri tamamlanmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 84
Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Odyovizüel Arşivler
B
Birim Arşivi
C
Kartografik Arşivler
D
Kurum Arşivi
E
İkonografik Arşivler
Açıklama:
Odyovizüel Arşivler, Arşiv belgesi olarak kabul edilebilecek olan filmlerin, manyetik bantların, plakların ve kasetlerin tasniflendiği arşiv türleridir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 85
Arşivlemede hangi belgelerin ya da dosyaların arşive alınacağına karar vermek için yapılan eleme süreci aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri dikkate alınarak yapılmaktadır?
- İlgili yönetmelik maddelerine göre
- Arşiv görevlisinin inisiyatifine göre
- Komisyonun vereceği karara göre
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arşivlemede öncelikle hangi belgelerin ya da dosyaların arşive alınacağına karar vermek için eleme yapılmalıdır. Eleme süreci; varsa ilgili yönetmelik maddelerine göre yoksa bir komisyonun vereceği karar doğrultusunda yapılmalıdır.
Soru 86
Depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirilen, bütün olarak gelen belgelerin depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirildiği tasnif yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik
B
Devamlı seri
C
Sistematik
D
Açık seri
E
Kronolojik dilim
Açıklama:
Devamlı Seri Yöntemi: Bu yöntemin özelliği, depolar yerleştirilirken belgelerin birbirinden ayrılması biçiminde gerçekleştirilmesidir. Bütün olarak gelen belgeler depoda birbirlerinin arkasına denk gelmek üzere raflara yerleştirilmektedir. Tasnif ise düzenlenmiş envanterlere dayandırılmakta ve envanterler üzerinde yapılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 87
Arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konsültasyon
B
Konservasyon
C
Dokümantasyon
D
Reaksiyon
E
Restorasyon
Açıklama:
Konsültasyon ise arşiv malzemesini mevzuat çerçevesinde, hakiki ve hükmi şahısların, devletin, ilim ve kültürün hizmetinde yarara sunulması anlamlarını taşımaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 88
Arşiv binasını zararlı böceklere karşı ilaçlatan bir arşiv yetkilisinin hangi tahribat türüne yönelik önlem aldığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Biyolojik Tahribat
B
Fiziksel Tahribat
C
Kimyasal Tahribat
D
Elektronik Tahribat
E
İnsani tahribat
Açıklama:
Biyolojik faktörler, genellikle tropikal iklime sahip bölgelerde hasara sebep olmaktadır. Arşivleri meydana getiren malzemelerin çoğu biyolojik faktörlerin zararına maruz kalmaktadırlar. Mantar, bakteri, böcek vb. bir takım biyolojik faktörlere karşı önlem alınması ve bu konularda bilgi sahibi olunması gerekmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi bir arşiv binası planlanırken dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bölgenin iklim şartları
B
Bina aydınlatması
C
Bina havalandırma sistemi
D
Drenaj
E
Jeopolitik konum
Açıklama:
Kitabınızın 159. sayfasında İlk dört seçenek maddeler halinde verilmiştir. Jeopolitik konum arşiv binalarının planlanmasında önemi bulunmamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 90
Saklama ve elde tutma süreleri göz önünde bulundurulduğunda, örgütlerin ve milletlerin tarihleriyle ilgili malzemeler hangi kategoride yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hemen Kaldırılacaklar
B
Süresi Belirsiz Olanlar
C
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olanlar
D
Kaç Yıl Saklanacağı Belli Olmayanlar
E
Daimi Olarak Saklanacaklar
Açıklama:
Sürekli saklanması gereken arşiv malzemelerinin saklanması belirli bir süreye bağlanmamıştır. Bu tür malzemeler genellikle örgütlerin ve milletlerin tarihleriyle ilgili malzemelerdir ve belge olma niteliklerini hiçbir zaman kaybetmezler. Güvenliklerine özel bir önem verilmesi gereken belge türleri arasındadır. Doğru cevap E seçeneğidir.