Menkul Kıymet Yatırımları - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Fonların korunması veya gelir elde etmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yatırım
B
Likidiasyon
C
Varlık değerlemesi
D
Kapital
E
Tasarrufçu
Açıklama:
Fonların korunması veya gelir elde etmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesi yatırım olarak tanımlanır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi sahibine alacaklılık veya ortaklılık sağlayan varlıklara yapılan yatırıma örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yenilenme
B
Kalite düzeltme
C
Menkul kıymet
D
Modernize etmek
E
Küreselleşme
Açıklama:
Yatırımlar temel olarak sabit varlık yatırımları ve finansal varlık yatırımları olarak iki temel grupta ele alınmaktadır. Sabit varlık yatırımları reel varlıklara yapılan yatırımları ifade ederken finansal varlık yatırımları fiziksel olmayan, sahibine alacaklılık veya ortaklık hakkı sağlayan varlıklara yapılan yatırımları ifade etmektedir. Finansal varlık kapsamında değerlendirilen menkul kıymet kavramı ise ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri hâlinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen kıymetli evraklar olarak tanımlanmaktadır. Şıklarda verilen diğer yatırımlar sabit varlık yatırımlarıdır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Eğitim durumu
B
Sağlık durumu
C
Psikolojik karakteri
D
Cinsiyeti
E
Yaşı
Açıklama:
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yatırımcının yatırım politikasını doğrudan etkileyen finansal faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Finansal aracın türü
B
Güvenlik ve istikrar
C
Vergilendirme
D
İş gücü piyasası
E
Finans ve alt yapı
Açıklama:
Yatırımcının ekonomik faktörler arasında öncelikle ele alması gereken konu, güvenlik ve istikrar, finans ve altyapı, işgücü piyasası ile düzenleyici otoriteler ve vergilendirme bileşenlerinden oluşan yatırım ortamıdır. Yatırım araçlarının sahip olduğu finansal faktörlerde yatırım tercihlerinin değişmesinde önemli rol oynamaktadır. Başta risk faktörü olmak üzere, finansal aracın türü, sağladığı getiri ve oranı, vadesi, likiditesi gibi faktörler yatırım politikasını doğrudan etkilemektedir.
Soru 5
- Güvenlik ve istikrar
- Finans ve alt yapı
- İşgücü piyasası ve düzenleyici otoriterler
- Vergilendirme
Sağlıklı bir yatırım ortamı yukarıda verilen bileşenlerin hangisi ya da hangilerinin gerçekleşmesine bağlıdır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I, IV
C
II, III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yatırım ortamının dört temel bileşeni bulunmaktadır; güvenlik ve istikrar, finans ve altyapı, işgücü piyasası ile düzenleyici otoriteler ve vergilendirme.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli fon ihtiyacı olan ekonomik birimlerle, fonlarını kısa vadeli yatırımlara yönlendirmek isteyen ekonomik birimlerin karşılaştığı para piyasasının araçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Devlet tahvilleri
B
Hazine bonoları
C
Hisse senetleri
D
Kira sertifikalar
E
Gayrimenkul sertifikalar
Açıklama:
Para piyasaları kısa vadeli fon ihtiyacı olan ekonomik birimlerle, fonlarını kısa vadeli yatırımlara yönlendirmek isteyen ekonomik birimlerin karşılaştıkları piyasalardır. Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi alıcı ile satıcıyı belirli bir fiziksel mekanda bir araya getiren ve işlemlerin belirli kural ve düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştiği piyasalara örnek olabilir?
Seçenekler
A
Kapalı çarşı efektif piyasası
B
Serbest altın piyasası
C
Bankalararası TL piyasası
D
Borsa İstanbul
E
Bankalararası döviz piyasası
Açıklama:
Türkiye’de, Kapalıçarşı efektif piyasası, serbest altın piyasası, Bankalararası TL piyasası ve döviz piyasaları tezgâhüstü piyasalara örnek olarak verilebilir. Organize piyasalar alıcı ile satıcıyı belirli bir fiziksel mekanda bir araya getiren ve işlemleri belirli kural ve düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştiği piyasalar olarak tanımlanmaktadır. Organize piyasalara Borsa İstanbul örnek olarak verilebilir.
Soru 8
Finansal piyasalarda ödemelerin peşin, teslimatın en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara ne denir?
Seçenekler
A
Vadeli piyasalar
B
Özsermaye piyasaları
C
Spot piyasalar
D
Organize Olmayan piyasalar
E
Tezgahüstü Piyasalar
Açıklama:
Finansal piyasalar ödeme ve menkul kıymet takasının gerçekleştiği gün sayısına göre spot ve vadeli piyasalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara spot piyasalar denilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi dünyanın en büyük finansal piyasası olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Uluslararası piyasalar
B
Kambiyo piyasaları
C
Emtia piyasaları
D
Para piyasaları
E
Özsermaye piyasaları
Açıklama:
Kambiyo (döviz) piyasaları: Bir ülkenin yerli parası dışındaki tüm paralar o ülkede içerisinde döviz olarak isimlendirilmektedir. Dövizlerin, diğer bir ifadeyle yabancı paraların alınıp satıldığı piyasalara ise döviz piyasası adı verilmektedir. Döviz piyasaları ulus- lararası ticaret ve sermaye akımlarının gerçekleştirilmesine olanak tanımaktadır. Döviz piyasalarının bulunmaması durumunda uluslararası finansal işlemlerin gerçekleştirilmesi olanaksızdır. Bu bağlamda döviz piyasaları dünyadaki en büyük finansal piyasalar olarak kabul edilmektedir.
Soru 10
- Yatırım amaçların belirlenmesi
- Temel değerleme
- Yatırım performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi
- Piyasa durumu analizi
- Portföy dizaynı
- Portföy stratejisinin belirlenmesi
Seçenekler
A
I, II, IV, V, VI, III
B
I, IV, V, II, VI, III
C
I, II, V, IV, VI, III
D
I, VI, II, IV, V, III
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Yatırım amaçların belirlenmesi, Portföy stratejisinin belirlenmesi, Temel değerleme, Piyasa durumu analizi, Portföy dizaynı, Yatırım performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi şeklinde 6 aşamadan oluşmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi toplam riske göre performans ölçen yöntemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Sharpe oranı
B
Treynor oranı
C
Değerleme oranı
D
Fama ölçütü
E
Jensen ölçütü
Açıklama:
Toplam riske göre performans ölçen modeller Sharpe oranı, M2 performans ölçü- tü ve Sortino oranıdır. Sistematik riske göre performans ölçen yöntemler Treynor oranı, ölçütü, Jensen ölçütü ve değerleme oranı olarak sıralanabilir. Potansiyel maksimum kayba göre performans ölçen yöntemler ise Fama ölçütü, kuadratik regresyon modeli ve kukla değişkenli regresyon modelidir.
Soru 12
Bir mal, döviz veya menkul değerin gelecekteki fiyatları konusunda tahminlerde bulunarak, bu tahminler doğrultusunda ilgili varlığı alıp/satan yatırımcı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli yatırımcı
B
Spekülatörler
C
Hedgerler
D
Manipülatör
E
Kısa dönemli yatırımcılar
Açıklama:
Bir mal, döviz veya menkul değerin gelecekteki fiyatları konusunda tahminlerde bulunarak, bu tahminler doğrultusunda ilgili varlığı alıp/satmak spekülasyon olarak tanımlanmaktadır. Bu işlemi gerçekleştiren kişiye ise spekülatör adı verilmektedir.
Soru 13
Aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farlılıklarından getiri elde etmeyi hedefleyen yatırımcı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli yatırımcı
B
Spekülatörler
C
Hedgerler
D
Arbitajcılar
E
Riski seven yatırımcılar
Açıklama:
Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, menkul kıymet olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Hisse senetleri
B
Tahviller
C
Hazine bonosu
D
Finansman bonosu
E
Gayri menkul sertifikası
Açıklama:
Hisse senetleri; anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetler olarak tanımlanmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi genellikle büyük şirketlerin veya kamu sektörünün kısa vadeli finansman ihtiyacını karşılamak üzere, aracı kurumlar vasıtasıyla ya da doğrudan yatırımcılara sunduğu borçlanma aracıdır?
Seçenekler
A
Hazine bonosu
B
Finansman bonosu
C
Banka bonosu
D
Kıymetli maden bonosu
E
Gayrimenkul sertifikası
Açıklama:
Finansman bonosu, genellikle büyük şirketlerin veya kamu sektörünün kısa vadeli finansman ihtiyacını karşılamak üzere, aracı kurumlar vasıtasıyla ya da doğrudan yatırımcılara sunduğu borçlanma aracıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi taşıdıkları özellikler bakımından hisse senetleri sınıflandırılmasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sahiplerine sağladığı çıkara göre
B
Sermaye artışına göre
C
İhraç değerine göre
D
Primli-iskontolu-başabaş oluşlarına göre
E
Oydan yoksun olmalarına göre
Açıklama:
Hisse senetleri, tedavül açısından, sermaye artışına göre, sahiplerine sağladığı çıkara göre , ihraç değerine göre, oydan yoksun olmalarına göre ve katılma intifa senetleri şeklinde hisse senetleri şeklinde sınıflandırılır. Primli-iskontolu- başaba tahvilllerin sınıflandırılmasında kulanılır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi tahvil ihraç edenler tarafından borcun bir defada veya belirli dönemlerde yapılan ödemeler ile ortadan kaldırılması işlemini ifade eder?
Seçenekler
A
Nominal değer
B
Kupon oranı
C
Vade
D
İtfa
E
Spekülasyon
Açıklama:
Nominal değer: Tahvilin üzerinde yazılı olan değerdir. Diğer bir ifadeyle tahvilin vadesinde yatırımcının eline geçecek olan para miktarını gösterir. Kupon oranı: Nominal değer üzerinden yüzde olarak belirtilir ve tahvil sahibinin alacağı faiz miktarını gösterir. Vade: Anaparanın ve son faiz ödemesinin yapılacağı tarihtir. Tahvilin vadesi 1 yıldan az olmamak üzere ihraç eden tarafından serbestçe belirlenebilir. Ayrıca tahvillerin anaparası, vade sonunda bir defada veya vade içinde taksitler hâlinde de ödenebilir. İtfa: Tahvil ihraç edenler tarafından borcun bir defada veya belirli dönemlerde yapılan ödemeler ile ortadan kaldırılması işlemini ifade eder.
Soru 18
Tesislerin doğrudan mal ve hizmet kalitesinin yükseltilmesine veya değiştirilmesine yönelik olarak yapılan sabit varlık yatırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Modernizasyon yatırımları
B
Tevşvik yatırımları
C
Kalite düzeltme yatırımları
D
Yenileme yatırımları
E
Tamamlama yatırımları
Açıklama:
YATIRIM KAVRAMI VE YATIRIM TÜRLERİ
sabit varlık yatırımları şu şekilde sınıflandırılmaktadır;
• Komple yeni yatırımlar
• Yenileme yatırımları
• Tevsii yatırımlar
• Tamamlama yatırımları
• Modernizasyon yatırımları
• Darboğaz giderme yatırımları
• Kalite düzeltme yatırımları
• Entegrasyon yatırımları
• Finansal Kiralama yatırımları
• Nakil yatırımları
Tesislerin doğrudan mal ve hizmet kalitesinin yükseltilmesine veya değiştirilmesine yönelik olarak yapılan sabit varlık yatırım türü kalite düzeltme yatırımlarıdır.
sabit varlık yatırımları şu şekilde sınıflandırılmaktadır;
• Komple yeni yatırımlar
• Yenileme yatırımları
• Tevsii yatırımlar
• Tamamlama yatırımları
• Modernizasyon yatırımları
• Darboğaz giderme yatırımları
• Kalite düzeltme yatırımları
• Entegrasyon yatırımları
• Finansal Kiralama yatırımları
• Nakil yatırımları
Tesislerin doğrudan mal ve hizmet kalitesinin yükseltilmesine veya değiştirilmesine yönelik olarak yapılan sabit varlık yatırım türü kalite düzeltme yatırımlarıdır.
Soru 19
Aşağıda yatırımları farklılaştıran faktörlerden hangisi yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakterine bağlı olarak etki eden faktördür?
Seçenekler
A
Kişisel faktörler
B
Hukuki faktörler
C
Siyasi faktörler
D
Sosyo-Kültürel Faktörler
E
Ekonomik ve Finansal Faktörler
Açıklama:
YATIRIMLARI FARKLILAŞTIRAN FAKTÖRLER
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Soru 20
Aşağıdaki yatırım ortamını oluşturan unsurlardan hangisi işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için temel gereksinimlerden biridir?
Seçenekler
A
Finansal ve altyapı
B
Fiziksel güvenlik
C
İşgücü piyasası
D
Düzenleyici otoriteler
E
Vergi
Açıklama:
YATIRIM ORTAMI
Fiziksel güvenlik yatırımların ve işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için temel gereksinimlerden biridir. Fiziksel güvenliğin yetersiz olduğu durumlarda işlemler aksayabilmekte ve dolayısıyla oluşan güven kaybı nedeniyle yatırımların miktarı düşebilmektedir.
Fiziksel güvenlik yatırımların ve işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için temel gereksinimlerden biridir. Fiziksel güvenliğin yetersiz olduğu durumlarda işlemler aksayabilmekte ve dolayısıyla oluşan güven kaybı nedeniyle yatırımların miktarı düşebilmektedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi finansal aracıların fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Likiditeyi artırmak
B
Direkt fon transferi yapmak
C
Sermaye artışı sağlamak
D
Portföy riskini düşürmek
E
Küçük yatırımcıya fon sağlamak
Açıklama:
FİNANSAL PİYASALAR
Finansal aracıların yerine getirdiği fonksiyonlardan biri bireylerin sahip olduğu tasarrufları bir araya getirerek iyi çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmak ve böylece portföy riskini düşürmektir.
Finansal aracıların yerine getirdiği fonksiyonlardan biri bireylerin sahip olduğu tasarrufları bir araya getirerek iyi çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmak ve böylece portföy riskini düşürmektir.
Soru 22
Aşağıdaki finansal piyasaların hangi fonksiyonu piyasada oluşan fiyatların belirlenmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Yatırımcı
B
Sermaye artışı
C
Likidite
D
Fiyat keşfi
E
Varlık değerleme
Açıklama:
Finansal Piyasalar
Varlık Değerleme: Piyasada oluşan fiyatlar varlıkların değerinin belirlenmesinde kullanılacak en önemli bilgilerden birini sunmaktadır. Bu bilgiler yalnızca alım satım kararları için değil, üzerinde işlem yapılacak varlığa ilişkin tüm kararlarda kullanılabilmektedir
Varlık Değerleme: Piyasada oluşan fiyatlar varlıkların değerinin belirlenmesinde kullanılacak en önemli bilgilerden birini sunmaktadır. Bu bilgiler yalnızca alım satım kararları için değil, üzerinde işlem yapılacak varlığa ilişkin tüm kararlarda kullanılabilmektedir
Soru 23
Ödemelerin peşin olarak teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı finansal piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci piyasa
B
Spot piyasa
C
Organize piyasa
D
Ulusal piyasa
E
Para piyasası
Açıklama:
FİNANSAL PİYASALAR
Finansal piyasalar ödeme ve menkul kıymet takasının gerçekleştiği gün sayısına göre spot ve vadeli piyasalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara spot piyasalar denilmektedir.
Finansal piyasalar ödeme ve menkul kıymet takasının gerçekleştiği gün sayısına göre spot ve vadeli piyasalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara spot piyasalar denilmektedir.
Soru 24
Aşağıdaki yatırım süreci aşamalarından hangisinde menkul kıymet getirilerindeki değişimleri açıklamada yararlanılır?
Seçenekler
A
Piyasa durum analizi
B
Portföy tasarımı
C
Temel değerleme
D
Yatırımın performansının ölçülmesi
E
Yatırımın amaçlarının belirlenmesi
Açıklama:
YATIRIM SÜRECİ VE YATIRIMCI TÜRLERİ
Günümüz koşullarında yatırım sürecinin en önemli aşamalarından biri piyasadaki mevcut durumun analiz edilmesi ve piyasanın davranış kalıplarının tespit edilmesidir. Çünkü menkul kıymetlerin değeri temel değerlerinin yanında piyasadaki gelişmelerden de etkilenmektedir.
Günümüz koşullarında yatırım sürecinin en önemli aşamalarından biri piyasadaki mevcut durumun analiz edilmesi ve piyasanın davranış kalıplarının tespit edilmesidir. Çünkü menkul kıymetlerin değeri temel değerlerinin yanında piyasadaki gelişmelerden de etkilenmektedir.
Soru 25
Getiri beklentisi ortalama piyasa getirisi düzeyinde olan ve ortalama piyasa riskine razı olan yatırımcı tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hedger
B
Spekülatör
C
Kısa dönemli yatırımcı
D
Uzun dönemli yatırımcı
E
Arbitrajcı
Açıklama:
YATIRIM SÜRECİ VE YATIRIMCI TÜRLERİ
Uzun dönemli yatırımcılar stratejik yatırım kararları alan ve yatırım ufku uzun dönemli olan yatırımcılardır. Bu tür yatırımcılar spesifik yatırım stratejilerine odaklanır ve bu stratejileri uygulayarak ortalama piyasa getirisini elde etmeyi amaçlarlar. Bu süreçte üstlenmeye razı oldukları risk düzeyi ise piyasa riski diğer bir ifadeyle sistematik risktir
Uzun dönemli yatırımcılar stratejik yatırım kararları alan ve yatırım ufku uzun dönemli olan yatırımcılardır. Bu tür yatırımcılar spesifik yatırım stratejilerine odaklanır ve bu stratejileri uygulayarak ortalama piyasa getirisini elde etmeyi amaçlarlar. Bu süreçte üstlenmeye razı oldukları risk düzeyi ise piyasa riski diğer bir ifadeyle sistematik risktir
Soru 26
Anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansman bonosu
B
Tahvil
C
Hisse senedi
D
Hazine bonosu
E
Varlığa dayalı menkul kıymet
Açıklama:
TEMEL YATIRIM ARAÇLARI
Hisse senetleri, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetler olarak tanımlanmaktadır.
Hisse senetleri, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetler olarak tanımlanmaktadır.
Soru 27
İhraç edene kısa vadeli borçlanma olanağı sağlayan menkul kıymet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Banka bonosu
B
Kâr ve Zarar Ortaklığı Belgesi
C
Gelir ortaklığı senedi
D
Hazine bonosu
E
Finansman bonosu
Açıklama:
TEMEL YATIRIM ARAÇLARI
Finansman Bonosu: Genellikle büyük şirketlerin veya kamu sektörünün kısa vadeli finansman ihtiyacını karşılamak üzere, aracı kurumlar vasıtasıyla ya da doğrudan yatırımcılara sunduğu borçlanma aracıdır.
Finansman Bonosu: Genellikle büyük şirketlerin veya kamu sektörünün kısa vadeli finansman ihtiyacını karşılamak üzere, aracı kurumlar vasıtasıyla ya da doğrudan yatırımcılara sunduğu borçlanma aracıdır.
Soru 28
“Fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesi” seçenektekilerden hangisidir?
Seçenekler
A
menkul
B
prestij
C
yatırım
D
kâr
E
gelir
Açıklama:
Detaylar için “YATIRIM KAVRAMI VE YATIRIM TÜRLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
En genel hâliyle yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir. Diğer bir tanıma göre yatırım kavramı, bireylerin ya da işletmelerin ellerinde bulunan fonları gelecekte bir gelir getirmesi beklentisiyle çeşitli yatırım alanlarına tahsis etmesini ifade etmektedir.
En genel hâliyle yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir. Diğer bir tanıma göre yatırım kavramı, bireylerin ya da işletmelerin ellerinde bulunan fonları gelecekte bir gelir getirmesi beklentisiyle çeşitli yatırım alanlarına tahsis etmesini ifade etmektedir.
Soru 29
Seçenektekilerden hangisi varlık yatırımları sınıflarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Boğaz giderme yatırımları
B
Komple yeni yatırımlar
C
Yenileme yatırımları
D
Tevsii yatırımlar
E
Tamamlama yatırımları
Açıklama:
Detaylar için “YATIRIM KAVRAMI VE YATIRIM TÜRLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sabit varlık yatırımları şu şekilde sınıflandırılmaktadır;
Sabit varlık yatırımları şu şekilde sınıflandırılmaktadır;
- Komple yeni yatırımlar
- Yenileme yatırımları
- Tevsii yatırımlar
- Tamamlama yatırımları
- Modernizasyon yatırımları
- Darboğaz giderme yatırımları
- Kalite düzeltme yatırımları
- Entegrasyon yatırımları
- Finansal Kiralama yatırımları
- Nakil yatırımları
Soru 30
Yaşlı yatırımcılar genç yatırımcılara göre nasıl yatırımlara yönelebilmektedirler?
Seçenekler
A
riskli
B
kısa vadeli
C
uzun vadeli
D
istikrarlı
E
agresif
Açıklama:
Detaylar için “Kişisel Faktörler” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yaşlı yatırımcılar geleceğe ilişkin endişelerinin az olması sebebiyle genç yatırımcılara göre daha kısa vadeli yatırımlara yönelebileceği gibi, yatırım için sahip oldukları tasarruf düzeyleri değişmektedir. Sağlık faktörü ise yaş faktörüne benzer etkilere sahiptir. Sağlık durumu iyi olmayan bir yatırımcı, likiditesi yüksek yatırım araçları ile kısa vadeli yatırım tercihlerini seçmek zorunda kalabilir.
Yaşlı yatırımcılar geleceğe ilişkin endişelerinin az olması sebebiyle genç yatırımcılara göre daha kısa vadeli yatırımlara yönelebileceği gibi, yatırım için sahip oldukları tasarruf düzeyleri değişmektedir. Sağlık faktörü ise yaş faktörüne benzer etkilere sahiptir. Sağlık durumu iyi olmayan bir yatırımcı, likiditesi yüksek yatırım araçları ile kısa vadeli yatırım tercihlerini seçmek zorunda kalabilir.
Soru 31
Seçenektekilerden hangisi yatırım ortamının bileşenleri ve bunlara ilişkin unsurlardan güvenlik ve istikrar ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Hukuki yapı
B
Altyapı
C
Fon kaynakları
D
İşgücü arzı
E
Bürokrasi
Açıklama:
Detaylar için “YATIRIM ORTAMI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yatırım ortamının bileşenleri ve bunlara ilişkin unsurlar şunlardır:
Güvenlik ve İstikrar: Fiziksel güvenlik, Makroekonomik İstikrar, Hukuki yapı
Finans ve Altyapı: Fon kaynakları ve finansal hizmetlere erişim, Hammadde ve enerji kaynaklarına erişim, Altyapı
İşgücü Piyasası: Kalifiye işgücü arzı, İşe alma ve işten çıkarma kolaylığı
Düzenleyici Otoriteler ve Vergilendirme: Bürokrasi, Gümrük yasaları, Vergi politikaları
Yatırım ortamının bileşenleri ve bunlara ilişkin unsurlar şunlardır:
Güvenlik ve İstikrar: Fiziksel güvenlik, Makroekonomik İstikrar, Hukuki yapı
Finans ve Altyapı: Fon kaynakları ve finansal hizmetlere erişim, Hammadde ve enerji kaynaklarına erişim, Altyapı
İşgücü Piyasası: Kalifiye işgücü arzı, İşe alma ve işten çıkarma kolaylığı
Düzenleyici Otoriteler ve Vergilendirme: Bürokrasi, Gümrük yasaları, Vergi politikaları
Soru 32
Vergi, ekonomilerde hangi amaçla kullanılabilecek en etkili araçlardan biridir?
Seçenekler
A
ceza engellemesi
B
yaptırım
C
gelir dengeleme
D
yatırım teşviği
E
gider dengeleme
Açıklama:
Detaylar için “Düzenleyici Otoriteler ve Vergilendirme” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Vergi, ekonomilerde yatırım teşviği amacıyla kullanılabilecek en etkili araçlardan biridir. Gerek yerli gerekse yabancı yatırımları arttırabilmek amacıyla uygulanan vergi muafiyetleri ve indirimleri hem reel hem de finansal yatırımları önemli ölçüde arttırmaktadır.
Vergi, ekonomilerde yatırım teşviği amacıyla kullanılabilecek en etkili araçlardan biridir. Gerek yerli gerekse yabancı yatırımları arttırabilmek amacıyla uygulanan vergi muafiyetleri ve indirimleri hem reel hem de finansal yatırımları önemli ölçüde arttırmaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi fon talep edenlerden birisidir?
Seçenekler
A
Poliçeler
B
Döviz
C
İşletmeler
D
Kambiyo
E
İhracat
Açıklama:
Detaylar için “FİNANSAL PİYASALAR” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Fon talep edenler:
Fon talep edenler:
- İşletmeler
- Bireyler
- Devlet
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi “bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir”?
Seçenekler
A
Likidite
B
Fiyat keşfi
C
Varlık değerleme
D
Etkinlik
E
Sermaye artışı
Açıklama:
Detaylar için “Finansal Piyasaların Fonksiyonları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Likidite, bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir. Finansal piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirmekte ve varlıklar için uygun bir pazar oluşturarak hızlı bir şekilde ve değerinden en az kayıpla satılmasını sağlamaktadır.
Likidite, bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir. Finansal piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirmekte ve varlıklar için uygun bir pazar oluşturarak hızlı bir şekilde ve değerinden en az kayıpla satılmasını sağlamaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi varlıkların ilk kez alınıp satıldığı piyasalardır?
Seçenekler
A
Elit piyasalar
B
Replik piyasalar
C
İkincil piyasalar
D
Birincil piyasalar
E
Düz piyasalar
Açıklama:
Detaylar için “Finansal Piyasa Türleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Birincil piyasalar varlıkların ilk kez alınıp satıldığı piyasalardır. Birincil piyasalarda tasarruf sahipleri menkul kıymetleri doğruda varlığı ihraç eden kuruluşlardan ya da ihraca aracılık eden kurumlardan atın alırlar. Birincil piyasalarda yapılan işlemlerin sonucunda işletmeye fon girişi gerçekleşir.
Birincil piyasalar varlıkların ilk kez alınıp satıldığı piyasalardır. Birincil piyasalarda tasarruf sahipleri menkul kıymetleri doğruda varlığı ihraç eden kuruluşlardan ya da ihraca aracılık eden kurumlardan atın alırlar. Birincil piyasalarda yapılan işlemlerin sonucunda işletmeye fon girişi gerçekleşir.
Soru 36
Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
vadeli piyasalar
B
spot piyasalar
C
ulusal piyasalar
D
borç piyasaları
E
kambiyo piyasaları
Açıklama:
Detaylar için “Finansal Piyasa Türleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara spot piyasalar denilmektedir. Vadeli piyasalar ise finansal varlıkların gelecekteki bir tarihte bugünden üzerinde anlaşma sağlanmış bir fiyattan alım-satımının yapıldığı piyasalardır.
Ödemelerin peşin, teslimatın ise en geç iki gün içerisinde yapıldığı piyasalara spot piyasalar denilmektedir. Vadeli piyasalar ise finansal varlıkların gelecekteki bir tarihte bugünden üzerinde anlaşma sağlanmış bir fiyattan alım-satımının yapıldığı piyasalardır.
Soru 37
Piyasanın altında getiri beklentisi olan ‘hedgerler’in razı oldukları risk düzeyi nedir?
Seçenekler
A
Ortalama piyasa riski
B
Ortalama altı piyasa riski
C
Piyasa riskinden yüksek risk
D
Dalgalı risk
E
Piyasa riskinden düşük risk
Açıklama:
Detaylar için “Yatırımcı Türleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Hedgerler: Piyasanın altında getiri beklentisi, Piyasa riskinden düşük risk
Hedgerler: Piyasanın altında getiri beklentisi, Piyasa riskinden düşük risk
Soru 38
I. Komple yeni yatırımlar
II. Menkul kıymet yatırımları
III. Hukuki yatırımlar
IV. Modernizasyon yatırımları
V. Nakil yatırımları
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri sabit varlık yatırımlarındandır?
II. Menkul kıymet yatırımları
III. Hukuki yatırımlar
IV. Modernizasyon yatırımları
V. Nakil yatırımları
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri sabit varlık yatırımlarındandır?
Seçenekler
A
I, IV, V
B
II, III
C
I, III
D
IV
E
I, V
Açıklama:
Sabit varlık yatırımları şu şekilde sınıflandırılmaktadır;
• Komple yeni yatırımlar
• Yenileme yatırımları
• Tevsii yatırımlar
• Tamamlama yatırımları
• Modernizasyon yatırımları
• Darboğaz giderme yatırımları
• Kalite düzeltme yatırımları
• Entegrasyon yatırımları
• Finansal Kiralama yatırımları
• Nakil yatırımları
• Komple yeni yatırımlar
• Yenileme yatırımları
• Tevsii yatırımlar
• Tamamlama yatırımları
• Modernizasyon yatırımları
• Darboğaz giderme yatırımları
• Kalite düzeltme yatırımları
• Entegrasyon yatırımları
• Finansal Kiralama yatırımları
• Nakil yatırımları
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi yatırımları farklılaştıran faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sosyo-kültürel faktörler
B
Ulusal ve uluslarası faktörler
C
Kişisel faktörler
D
Siyasal faktörler
E
Ekonomik ve finansal faktörler
Açıklama:
Yatırımları farklılaştıran faktörler ekonomik ve finansal, siyasal, hukuki, sosyo-kültürel ve kişisel faktörler olarak sıralanabilir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Finans ve Altyapı'nın unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Hukuki yapı
B
Finansal İstikrar
C
Altyapı
D
Kalifiye işgücü arzı
E
Vergi politikaları
Açıklama:
Finans ve Altyapı;
Fon kaynakları ve finansal hizmetlere erişim
Hammadde ve enerji kaynaklarına erişim
Altyapı (iletişim, ulaşım)
Fon kaynakları ve finansal hizmetlere erişim
Hammadde ve enerji kaynaklarına erişim
Altyapı (iletişim, ulaşım)
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi finansal aracıların yerine getirdiği fonksiyonlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Finansal danışmanlık hizmeti sunmak
B
Küçük tasarruf sahipleri ile fon ihtiyacı fazla olan birimler arasında aracılık ederek maliyetleri düşürmek
C
Varlık alım satımına aracılık ederek likiditeyi arttırmak
D
Büyük tasarrufları bir araya getirerek işletmelere büyük miktarlarda fon sağlamak
E
Bireylerin sahip olduğu tasarrufları bir araya getirerek iyi çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmak ve böylece portföy riskini düşürmek
Açıklama:
Finansal aracıların yerine getirdiği fonksiyonlar aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Küçük tasarrufları bir araya getirerek işletmelere büyük miktarlarda fon sağlamak,
• Bireylerin sahip olduğu tasarrufları bir araya getirerek iyi çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmak ve böylece portföy riskini düşürmek,
• Varlık alım satımına aracılık ederek likiditeyi arttırmak,
• Küçük tasarruf sahipleri ile fon ihtiyacı fazla olan birimler arasında aracılık ederek maliyetleri düşürmek,
• Finansal danışmanlık hizmeti sunmak.
• Küçük tasarrufları bir araya getirerek işletmelere büyük miktarlarda fon sağlamak,
• Bireylerin sahip olduğu tasarrufları bir araya getirerek iyi çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmak ve böylece portföy riskini düşürmek,
• Varlık alım satımına aracılık ederek likiditeyi arttırmak,
• Küçük tasarruf sahipleri ile fon ihtiyacı fazla olan birimler arasında aracılık ederek maliyetleri düşürmek,
• Finansal danışmanlık hizmeti sunmak.
Soru 42
Bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılabilmesini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Risk Yönetimi
B
Sermaye Artışı
C
Varlık Değerleme
D
Fiyat Keşfi
E
Likidite
Açıklama:
Likidite: Likidite, bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi finansal piyasanın fonksiyonlarından birisidir?
Seçenekler
A
Emeklilik fonları
B
Varlık Değerleme
C
Yatırım fonları
D
Piyasa durum analizi
E
Yatırım işlemlerinde aracılık
Açıklama:
Finansal Piyasaların Fonksiyonları;
Fiyat Keşfi, Varlık Değerleme, Likidite, Etkinlik, Sermaye Artışı, Ticari İşlemlere Aracılık, Yatırım, Risk Yönetimi.
Fiyat Keşfi, Varlık Değerleme, Likidite, Etkinlik, Sermaye Artışı, Ticari İşlemlere Aracılık, Yatırım, Risk Yönetimi.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi yatırım süreci aşamalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Piyasa Durum Analizi
B
Temel Değerleme
C
Portföy stratejisinin belirlenmesi
D
Portföy Amaçlarının Belirlenmesi
E
Yatırımın Amaçlarının Belirlenmesi
Açıklama:
Yatırım süreci temel olarak altı aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalar;
Yatırımın Amaçlarının Belirlenmesi, Portföy stratejisinin belirlenmesi, Temel Değerleme, Piyasa Durum Analizi, Portföy Dizaynı, Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi'dir.
Yatırımın Amaçlarının Belirlenmesi, Portföy stratejisinin belirlenmesi, Temel Değerleme, Piyasa Durum Analizi, Portföy Dizaynı, Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi'dir.
Soru 45
Aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedefleyen yatırımcıları tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arbitrajcılar
B
Uzun dönemli yatırımcılar
C
Spekülatörler
D
Hedgerler
E
Kısa Dönemli Yatırımcılar
Açıklama:
Arbitrajcılar, spekülatörlere benzer şekilde yatırım ufku kısa dönemli olan yatırımcılardır. İki yatırımcı tipi arasındaki temel farklılık arbitrajcıların spekülatörlerle aynı risk düzeyinde daha yüksek getiriyi veya daha düşük risk düzeyi ile aynı getiri düzeyini beklemeleridir. Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Soru 46
Nominal değeri ile ihraç değeri aynı olan hisse senedi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hamiline yazılı hisse senedi
B
İmtiyazlı hisse senedi
C
Bedelli hisse senetleri
D
Primli hisse senedi
E
Primsiz hisse senedi
Açıklama:
Nominal değer ile fiyat arasındaki farka göre yapılan bir sınıflandırmadır.
Primsiz hisse senedi, nominal değeri ile ihraç değeri aynı olan hisse senetleridir.
Primsiz hisse senedi, nominal değeri ile ihraç değeri aynı olan hisse senetleridir.
Soru 47
Hazine Müsteşarlığı tarafından devletin 1 yıldan uzun vadeli borçlanma ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkarılan borçlanma senetleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenceli-Güvencesiz Tahviller
B
Sabit Faizli-Değişken Faizli Tahviller
C
Devlet-Özel Sektör Tahvilleri
D
Kâra İştirakli Tahviller
E
Primli-İskontolu-Başabaş Tahviller
Açıklama:
Devlet Tahvili, Hazine Müsteşarlığı tarafından devletin 1 yıldan uzun vadeli borçlanma ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkarılan borçlanma senetleridir.
Soru 48
"..............., fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir" cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırım
B
Yatırımcı
C
Getiri
D
Risk Primi
E
Enflasyon Farkı
Açıklama:
Diğer bir tanıma göre yatırım kavramı, bireylerin ya da işletmelerin ellerinde bulunan fonları gelecekte bir gelir getirmesi beklentisiyle çeşitli yatırım alanlarına
tahsis etmesini ifade etmektedir.
En genel hâliyle yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir.
tahsis etmesini ifade etmektedir.
En genel hâliyle yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir.
Soru 49
"Optimal bir yatırımın en temel özelliği,....... ve .......arasında bir dengenin sağlanmış olmasıdır" cümlesinde boş bırakılan yerlere gelebilecek en uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
gelir - gider
B
borç - alacak
C
risk - getiri
D
faiz - kur
E
sermaye - piyasa
Açıklama:
Yatırımlarda önemli olan nokta, söz konusu yatırımın yatırımcıya sağlayacağı getirinin beklentiyi karşılayıp karşılayamadığıdır. Bununla birlikte yatırımcıların beklediği
getiri değişkenlik göstermektedir.
Bilindiği üzere yatırımların değeri sürekli olarak dalgalanmakta ve değeri değişmektedir. Yatırım dönemi sonunda, yatırımdan elde edilen getiri en azından enflasyonun ve dalgalanmaların üzerinde değilse söz konusu yatırımın başarılı olduğu söylenemez. Yatırımın başarısını belirleyen diğer bir faktör ise üstlenilen risktir. Bu nedenle optimal bir yatırımın en temel özelliği, risk ve getiri arasında bir dengenin sağlanmış olmasıdır.
getiri değişkenlik göstermektedir.
Bilindiği üzere yatırımların değeri sürekli olarak dalgalanmakta ve değeri değişmektedir. Yatırım dönemi sonunda, yatırımdan elde edilen getiri en azından enflasyonun ve dalgalanmaların üzerinde değilse söz konusu yatırımın başarılı olduğu söylenemez. Yatırımın başarısını belirleyen diğer bir faktör ise üstlenilen risktir. Bu nedenle optimal bir yatırımın en temel özelliği, risk ve getiri arasında bir dengenin sağlanmış olmasıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eğitim düzeyi
B
Yaş sınırı
C
Sağlık durumu
D
Siyasi istikrar
E
Meslek
Açıklama:
Ekonomi, finansal piyasalar, araçlar vb. konularda yeterli bilgiye sahip olmayan yatırımcılar gerek mevcut bilgileri, gerekse analiz ve araştırma sonucunda sunulan bilgileri değerlendirmekte yetersiz kalmaktadır.
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yatırım ortamının bileşenlerinden olan düzenleyici otoriteler ve vergilendirme ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Fiziksel güven
B
Makroekonomik istikrar
C
Fon kaynakları ve finansal hizmetlere erişim
D
Kalifiye işgücü arzı
E
Gümrük yasaları
Açıklama:
Ekonomilerin gelişmişliği büyük ölçüde hem bireylerin hem de firmaların girişim faaliyetlerine, kırsal ve kentsel alanlarda yaptıkları yatırımlara ve üretimlerine bağlıdır.
Yatırım ortamının dört temel bileşeni bulunmaktadır; güvenlik ve istikrar, finans ve altyapı, işgücü piyasası ile düzenleyici otoriteler ve vergilendirme.
Yatırım ortamının dört temel bileşeni bulunmaktadır; güvenlik ve istikrar, finans ve altyapı, işgücü piyasası ile düzenleyici otoriteler ve vergilendirme.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi para piyasasının enstrümanları arasındadır?
Seçenekler
A
Hisse senetleri
B
Devlet tahvilleri
C
Hazine bonoları
D
Gayrimenkul sertifikaları
E
Kira sertifikaları
Açıklama:
Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara ise sermaye piyasaları adı verilmektedir. Bu piyasalarda yapılan işlemler 1 yıldan uzun vadelidir. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır.
Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi yatırım sürecinin ilk aşamasıdır?
Seçenekler
A
Yatırımın amacı belirlenmesi
B
Portföy stratejisi belirlenmesi
C
Piyasa durum analizi
D
Portföy dizaynı
E
Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi
Açıklama:
Örneğin bir hisse senedi yatırımcısın amacı temettü kazancı elde etmek veya alım satım
yaparak sermaye kazancı elde etmek olabilir. Bir tahvil yatırımcısı ise yüksek risk üstlenmeden sabit bir getiri elde etmeyi düşünebilir.
Yatırımın sürecinin ilk aşaması yatırımın amaçlarının belirlenmesidir. Yatırımcıların yatırım amaçları farklılık gösterebilmektedir.
yaparak sermaye kazancı elde etmek olabilir. Bir tahvil yatırımcısı ise yüksek risk üstlenmeden sabit bir getiri elde etmeyi düşünebilir.
Yatırımın sürecinin ilk aşaması yatırımın amaçlarının belirlenmesidir. Yatırımcıların yatırım amaçları farklılık gösterebilmektedir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi uzun dönemli yatırımcılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Emeklilik fonu
B
Sigorta şirketleri
C
Anapara korumalı fonlar
D
Spekülatörler
E
Yatırım fonları
Açıklama:
Uzun dönemli yatırımcılar stratejik yatırım kararları alan ve yatırım ufku uzun dönemli olan yatırımcılardır. Bu tür yatırımcılar spesifik yatırım stratejilerine odaklanır ve bu stratejileri uygulayarak ortalama piyasa getirisini elde etmeyi amaçlarlar. Bu süreçte üstlenmeye razı oldukları risk düzeyi ise piyasa riski diğer bir ifadeyle sistematik risktir.
Uzun dönemli yatırımcılara emeklilik fonları, sigorta şirketleri, anapara korumalı fonlar ve yatırım fonları örnek olarak verilebilir. Yatırımcı tiplerinden biri olarak kabul edilen spekülatörler uzun dönemli yatırımcıların aksine taktiksel yatırım kararı alırlar ve piyasa zamanlaması yoluyla getiri sağlamaya çalışırlar.
Uzun dönemli yatırımcılara emeklilik fonları, sigorta şirketleri, anapara korumalı fonlar ve yatırım fonları örnek olarak verilebilir. Yatırımcı tiplerinden biri olarak kabul edilen spekülatörler uzun dönemli yatırımcıların aksine taktiksel yatırım kararı alırlar ve piyasa zamanlaması yoluyla getiri sağlamaya çalışırlar.
Soru 55
A ülkesinden bir ton kömürü 5 liraya alıp B ülkesinde 15 liraya satan kişi hangi yatırımcı grubuna girmektedir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli yatırımcı
B
Spekülatör
C
Hedger
D
Arbitrajcı
E
Garantici yatırımcı
Açıklama:
Arbitrajcılar, spekülatörlere benzer şekilde yatırım ufku kısa dönemli olan yatırımcılardır. İki yatırımcı tipi arasındaki temel farklılık arbitrajcıların spekülatörlerle aynı risk düzeyinde daha yüksek getiriyi veya daha düşük risk düzeyi ile aynı getiri düzeyini beklemeleridir.
Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Soru 56
Anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hisse senedi
B
Tahvil
C
Hazine bonosu
D
Repo
E
Vadeli mevduat
Açıklama:
Tahvil ihraç eden şirketler aldıkları borç karşılığında tahvil sahiplerine, belirlenmiş vade ve faiz oranı üzerinden anapara ve düzenli faiz ödemelerini taahhüt ederler.
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Soru 57
"Kıymetli maden bonolarının vadesi ......... az, 1 yıldan fazla olmamak üzere belirlenir" cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade hangisidir?
Seçenekler
A
30 günden
B
60 günden
C
90 günden
D
180 günden
E
270 günden
Açıklama:
Kıymetli Maden Bonoları: İlgili kurumların altın, gümüş, platin gibi belirli miktarda
kıymetli maden cinsinden ihraç ederek iskontolu veya iskontosuz olarak sattıkları menkul kıymetlerdir.
Kıymetli maden bonolarının vadesi 30 günden az 1 yıldan fazla olmamak üzere belirlenir ve satış bedeli, Türk lirası, döviz veya kıymetli maden olarak tahsil edilir.
kıymetli maden cinsinden ihraç ederek iskontolu veya iskontosuz olarak sattıkları menkul kıymetlerdir.
Kıymetli maden bonolarının vadesi 30 günden az 1 yıldan fazla olmamak üzere belirlenir ve satış bedeli, Türk lirası, döviz veya kıymetli maden olarak tahsil edilir.
Soru 58
Fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesi kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırım
B
Tasarruf
C
Arbitraj
D
Swap
E
Spekülasyon
Açıklama:
Yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangi sabit varlık yatırımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Modernizasyon yatırımları
B
Menkul kıymet yatırımları
C
Kalite düzeltme yatırımları
D
Yenileme yatırımları
E
Altyapı yatırımları
Açıklama:
Menkul kıymet yatırımları sabit varlık yatırımlarından biri değildir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yatırımları farklılaştıran faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik ve finansal
B
Kişisel
C
Bilişsel
D
Politik
E
Hukuki
Açıklama:
Bilişsel faktörler yatırımları farklılaştıran faktörler arasında yer almaz
Soru 61
I. Güvenlik ve istikrar
II. Finans ve altyapı
III. İşgücü piyasası
IV. Piyasa getirisi
Yukarıdakilerden hangileri yatırım ortamın bileşenlerindendir?
II. Finans ve altyapı
III. İşgücü piyasası
IV. Piyasa getirisi
Yukarıdakilerden hangileri yatırım ortamın bileşenlerindendir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
II. III. ve IV.
C
I. II. ve III.
D
I. II. III. ve IV.
E
III. ve IV.
Açıklama:
I. Güvenlik ve istikrar
II. Finans ve altyapı
III. İşgücü piyasası yatırım ortamın bileşenlerindendir
II. Finans ve altyapı
III. İşgücü piyasası yatırım ortamın bileşenlerindendir
Soru 62
İşletmelere ihtiyaç duyulan fon kaynaklarına erişim imkanı tanırken, yatırımcılara tasarruflarını değerlendirme olanağı sunan piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para piyasaları
B
Menkul kıymet piyasaları
C
Borç ve ortaklık piyasaları
D
Finansal piyasalar
E
Birincil piyasalar
Açıklama:
Finansal piyasalar işletmelere menkul kıymet ihracı veya kredi kullanma yoluyla ihtiyaç duyulan fon kaynaklarına erişim imkânı tanırken yatırımcılara da tasarruflarını değerlendirme olanağı sunmaktadır
Soru 63
Fiyat farklılıklarından kâr elde etmek için alım-satım yaparlarca ve fiyatların olması gereken seviyelere doğru hareket ettirilerek ekonomiyi daha verimli hale getirme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat keşfi
B
Varlık değerleme
C
Likidite
D
Sermaye artışı
E
Etkinlik
Açıklama:
Az gelişmiş finansal piyasalarda emtialar ve dövizler farklı bölgelerde farklı fiyatlarla işlem görebilmektedir. Bu durumda piyasada işlem yapanlar fiyat farklılıklarından kâr elde etmek için alım-satım yaparlar ve fiyatlar olması gereken seviyelere doğru hareket ederek ekonomi daha etkin hâle gelir.
Soru 64
Pay senetleri gibi alıcısına ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymetlerin işlem gördüğü piyasalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özsermaye piyasaları
B
Kambiyo (döviz) piyasaları
C
Uluslararası piyasalar
D
Organize piyasalar
E
Para piyasaları
Açıklama:
Hisse senetleri gibi alıcısına ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymetlerin işlem gördüğü piyasalara özsermaye piyasaları adı verilmektedir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi yatırım süreci aşamalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Yatırımın amaçlarının belirlenmesi
B
Portföy stratejisinin belirlenmesi
C
Temel değerleme
D
Portföy satın alımı
E
Piyasa durum analizi
Açıklama:
Portföy satın alımı yatırım süreci aşamaları arasında yer almaz.
Soru 66
Yatırım süreci aşamalarının hangisinde Sharpe oranı, M2 ve Sortino oranı hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi
B
Portföy Dizaynı
C
Piyasa Durum Analizi
D
Temel Değerleme
E
Portföy stratejisinin belirlenmesi
Açıklama:
Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi aşamasında Sharpe oranı, M2 ve Sortino oranı hesaplanmaktadır
Soru 67
Piyasa riskinden düşük risk düzeyine razı olan yatırımcı tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arbitrajcılar
B
Hedgerler
C
Spekülatörler
D
Uzun dönemli yatırımcılar
E
Birincil piyasa yatırımcısı
Açıklama:
Piyasa riskinden düşük risk düzeyine razı olan yatırımcı tipi Hedgerlerdir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yatırımcının bilgi düzeyi
B
Yatırımcının eğitim durumu
C
Yatırımcının yaşı
D
Yatırımcının mesleği
E
Toplumun değer yargıları
Açıklama:
Yatırımları farklılaştıran önemli faktörlerden biri de yatırımcıların içinde bulunduğu sosyal ve kültürel yapıdır. Yatırımcıların içinde bulundukları toplumun değer yargıları, kültürel öğeleri, düşünce kalıpları, vb. faktörler sadece yatırım kararlarında değil alınan tüm kararlar üzerinde önemli düzeyde etki sahibidir.
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yatırım ortamının bileşenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik ve istikrar
B
Finans ve altyapı
C
İşgücü piyasası
D
Düzenleyici otoriteler ve vergilendirme
E
Turizm kaynakları
Açıklama:
Yatırım ortamının dört temel bileşeni bulunmaktadır; güvenlik ve istikrar, finans ve altyapı, işgücü piyasası ile düzenleyici otoriteler ve vergilendirme.
Soru 70
Bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık Değerleme
B
Likidite
C
Sermaye Artışı
D
Yatırım
E
Risk Yönetimi
Açıklama:
Finansal piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirmekte ve varlıklar için uygun bir pazar oluşturarak hızlı bir şekilde ve değerinden en az kayıpla satılmasını sağlamaktadır.
Likidite, bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir.
Likidite, bir varlığın değerinden çok fazla kaybetmeden kısa sürede satılmasını ifade etmektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi sermaye piyasası araçlarındandır?
Seçenekler
A
Hazine bonosu
B
Finansman bonosu
C
Repo
D
Banka bonosu
E
Devlet tahvili
Açıklama:
Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara ise sermaye piyasaları adı verilmektedir. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır. Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara ise sermaye piyasaları adı verilmektedir. Bu piyasalarda yapılan işlemler 1 yıldan uzun vadelidir. Dolayısıyla yatırımcıların üstlendikleri risk para piyasalarına oranla daha fazla olmaktadır. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır. Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara ise sermaye piyasaları adı verilmektedir. Bu piyasalarda yapılan işlemler 1 yıldan uzun vadelidir. Dolayısıyla yatırımcıların üstlendikleri risk para piyasalarına oranla daha fazla olmaktadır. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi para piyasası araçlarındandır?
Seçenekler
A
Hisse senetleri
B
Devlet tahvilleri
C
Hazine bonoları
D
Özel sektör tahvilleri
E
Gayrimenkul sertifikaları
Açıklama:
Para piyasalarında işlemler genellikle 1 yıldan kısa sürelidir. Dolayısıyla bu piyasalarda yapılan işlemlerde finansal risk düşük, likidite yüksektir. Başlıca para piyasası araçları; hazine bonoları, finansman bonoları, repo (geri satın alma anlaşmaları) ve banka bonolarıdır
Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara sermaye piyasaları adı verilmektedir. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Orta ve uzun vadeli fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı piyasalara sermaye piyasaları adı verilmektedir. Başlıca sermaye piyasası araçları; hisse senetleri, devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri, gayrimenkul sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve kira sertifikalardır.
Soru 73
Finansal piyasaların işleme konu olan varlığın ilk kez ihraç edilip edilmediğine göre sınıflandırılması aşağıdaki finansal piyasa sınıflama türlerinden hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Para ve sermaye piyasaları
B
Birincil ve ikincil piyasalar
C
Borç ve özsermaye piyasaları
D
Ulusal ve uluslararası piyasalar
E
Spot ve vadeli piyasalar
Açıklama:
Birincil piyasalar varlıkların ilk kez alınıp satıldığı piyasalardır. İkincil piyasalar ise daha önceden ihraç edilmiş ve işlem görmüş menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalardır.
Finansal piyasalar işleme konu olan varlığın ilk kez ihraç edilip edilmediğine göre birincil ve ikincil piyasalar olarak sınıflandırılmaktadır.
Finansal piyasalar işleme konu olan varlığın ilk kez ihraç edilip edilmediğine göre birincil ve ikincil piyasalar olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi organize piyasalara örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Borsa İstanbul
B
Kapalıçarşı efektif piyasası
C
Serbest altın piyasası
D
Bankalararası TL piyasası
E
Döviz piyasaları
Açıklama:
Tezgâhüstü piyasalar ise düzenli bir borsa dışında yapılan işlemleri kapsayan ve işlem kurallarının taraflar arasında serbestçe belirlendiği piyasalar olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’de, Kapalıçarşı efektif piyasası, serbest altın piyasası, Bankalararası TL piyasası ve döviz piyasaları tezgâhüstü piyasalara örnek olarak verilebilir.
Finansal piyasalar örgütlenme biçimine göre organize ve tezgahüstü piyasalar olarak gruplandırılmaktadır. Organize piyasalar alıcı ile satıcıyı belirli bir fiziksel mekânda bir araya getiren ve işlemleri belirli kural ve düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştiği piyasalar olarak tanımlanmaktadır. Organize piyasalara Borsa İstanbul örnek olarak verilebilir.
Finansal piyasalar örgütlenme biçimine göre organize ve tezgahüstü piyasalar olarak gruplandırılmaktadır. Organize piyasalar alıcı ile satıcıyı belirli bir fiziksel mekânda bir araya getiren ve işlemleri belirli kural ve düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştiği piyasalar olarak tanımlanmaktadır. Organize piyasalara Borsa İstanbul örnek olarak verilebilir.
Soru 75
Yatırımın sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırımın Amaçlarının Belirlenmesi
B
Portföy Stratejisinin Belirlenmesi
C
Piyasa Durum Analizi
D
Temel Değerleme
E
Portföy Dizaynı
Açıklama:
Yatırımcıların yatırım amaçları farklılık gösterebilmektedir. Örneğin bir hisse senedi yatırımcısın amacı temettü kazancı elde etmek veya alım satım yaparak sermaye kazancı elde etmek olabilir. Bir tahvil yatırımcısı ise yüksek risk üstlenmeden sabit bir getiri elde etmeyi düşünebilir.
Yatırımın sürecinin ilk aşaması yatırımın amaçlarının belirlenmesidir.
Yatırımın sürecinin ilk aşaması yatırımın amaçlarının belirlenmesidir.
Soru 76
"....... aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli yatırımcılar
B
Spekülatörler
C
Hedgerler
D
Arbitrajcılar
E
Faizciler
Açıklama:
Arbitrajcılar spekülatörlere benzer şekilde yatırım ufku kısa dönemli olan yatırımcılardır. İki yatırımcı tipi arasındaki temel farklılık arbitrajcıların spekülatörlerle aynı risk düzeyinde daha yüksek getiriyi veya daha düşük risk düzeyi ile aynı getiri düzeyini beklemeleridir.
Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Arbitrajcılar aynı varlığın, farklı yerlerdeki fiyat farklılıklarından getiri elde etmeyi hedeflerler.
Soru 77
Anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hisse senedi
B
Tahvil
C
Hazine Bonosu
D
Finansman Bonosu
E
Gelir Ortaklığı Senedi
Açıklama:
Tahvil ihraç eden şirketler aldıkları borç karşılığında tahvil sahiplerine, belirlenmiş vade ve faiz oranı üzerinden anapara ve düzenli faiz ödemelerini taahhüt ederler.
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Soru 78
- Yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir
- Yatırımcı,sermayesini değerlendirmek amacıyla yatırım yapan kişi veya kurumlardır
- Finansal varlık yatırımları, fiziksel olmayan, sahibine alacaklılık veya ortaklık hakkı sağlayan varlıklara yapılan yatırımlardır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatırım, fonların korunması veya gelir elde edilmesi amacıyla sermayenin bir değer ya da varlığa tahsis edilmesidir
Sermayesini değerlendirmek amacıyla yatırım yapan kişi veya kurumlara yatırımcı denir
Finansal varlık yatırımları fiziksel olmayan, sahibine alacaklılık veya ortaklık
hakkı sağlayan varlıklara yapılan yatırımları
Sermayesini değerlendirmek amacıyla yatırım yapan kişi veya kurumlara yatırımcı denir
Finansal varlık yatırımları fiziksel olmayan, sahibine alacaklılık veya ortaklık
hakkı sağlayan varlıklara yapılan yatırımları
Soru 79
"Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran ................; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir."
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa, yatırımları farklılaştıran faktörlerden hangisi getirilebilir?
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa, yatırımları farklılaştıran faktörlerden hangisi getirilebilir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve finansal faktörler
B
Siyasal faktörler
C
Hukuki faktörler
D
Sosyo-kültürel faktörler
E
Kişisel faktörler
Açıklama:
Yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ve farklılaştıran kişisel faktörler; yatırımcının bilgi düzeyi, yatırım için ayırdığı zaman, eğitim durumu, yaşı, sağlık durumu, geliri, mesleği, kişiliği, yaşam şekli, beklentisi ve psikolojik karakteri olarak özetlenebilir.
Soru 80
- Bireylerin ve firmaların girişim faaliyetlerine
- Bireylerin ve firmaların kırsal ve kentsel alanlarda yaptıkları yatırımlara ve üretimlere
- Bireylerin ve firmaların piyasada aldığı riske
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
YATIRIM ORTAMI
Ekonomilerin gelişmişliği büyük ölçüde hem bireylerin hem de firmaların girişim faaliyetlerine, kırsal ve kentsel alanlarda yaptıkları yatırımlara ve üretimlerine bağlıdır.
Ekonomilerin gelişmişliği büyük ölçüde hem bireylerin hem de firmaların girişim faaliyetlerine, kırsal ve kentsel alanlarda yaptıkları yatırımlara ve üretimlerine bağlıdır.
Soru 81
- Risk oranı
- Finans ve alt yapı
- Borsa
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatırım ortamının bileşenleri; Güvenlik ve İstikrar, Finans ve Altyapı, İşgücü Piyasası, Düzenleyici Otoriteler ve Vergilendirme olarak sıralanır.
Soru 82
"İşe alınacak bireylerin işin gereklerine uygun olması gerekmektedir" açıklaması kapsamında aşağıdaki yatırım ortamını oluşturan unsurlardan hangisi etkilenir?
Seçenekler
A
Güvenlik ve istikrar
B
Finans ve altyapı
C
İşgücü piyasası
D
Düzenleyici otoriteler ve vergilendirme
E
Hiçbir
Açıklama:
İşgücü Piyasası
İşletme faaliyetlerinin başlaması ve devamlılığın sağlanması için temel unsurlardan bir diğeri işgücüdür. Ancak işe alınacak bireylerin işin gereklerine uygun olması gerekmektedir. Özellikle teknoloji yoğun sektörlerde kalifiye eleman bulmak oldukça önemlidir.
İşletme faaliyetlerinin başlaması ve devamlılığın sağlanması için temel unsurlardan bir diğeri işgücüdür. Ancak işe alınacak bireylerin işin gereklerine uygun olması gerekmektedir. Özellikle teknoloji yoğun sektörlerde kalifiye eleman bulmak oldukça önemlidir.
Soru 83
"Piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirerek alıcıların varlığı almak için ödemeye razı oldukları ve satıcıların varlığı satmak için razı oldukları uygun bir fiyatın belirlenmesine aracılık etmektedir." Kavramı aşağıdaki finansal fonksiyonlardan hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Fiyat keşfi
B
Varlık değerleme
C
Yatırım
D
Ticari işlemlere aracılık
E
Sermaye artışı
Açıklama:
Finansal Piyasaların Fonksiyonları
Finansal piyasalar fon arz ve talep edenleri bir araya getirmenin yanında fiyat keşfi, ticari işlemlere aracılık ve risk yönetimim gibi birçok fonksiyonu da yerine getirmektedir.
Fiyat Keşfi: Finansa piyasaların en önemli fonksiyonlarından biri fiyat belirleme fonksiyonudur. Piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirerek alıcıların varlığı almak için ödemeye razı oldukları ve satıcıların varlığı satmak için razı oldukları uygun bir fiyatın belirlenmesine aracılık etmektedir. Ayrıca alıcı ve satıcılar piyasadaki mevcut fiyatlara bakarak işlem yapmayı düşündükleri varlığın fiyatına ilişkin karşılaştırma olanağına sahip
olmaktadır.
Finansal piyasalar fon arz ve talep edenleri bir araya getirmenin yanında fiyat keşfi, ticari işlemlere aracılık ve risk yönetimim gibi birçok fonksiyonu da yerine getirmektedir.
Fiyat Keşfi: Finansa piyasaların en önemli fonksiyonlarından biri fiyat belirleme fonksiyonudur. Piyasalar çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirerek alıcıların varlığı almak için ödemeye razı oldukları ve satıcıların varlığı satmak için razı oldukları uygun bir fiyatın belirlenmesine aracılık etmektedir. Ayrıca alıcı ve satıcılar piyasadaki mevcut fiyatlara bakarak işlem yapmayı düşündükleri varlığın fiyatına ilişkin karşılaştırma olanağına sahip
olmaktadır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi "finansal piyasa türleri" dışında kalır?
Seçenekler
A
Para ve sermaye piyasaları
B
Metal piyasaları
C
Organize ve tezgah üstü piyasalar
D
Spot ve vadeli piyasalar
E
Kambiyo piyasaları
Açıklama:
Finansal Piyasa Türleri;
- Para ve sermaye piyasaları
- Birincil ve ikincil piyasalar
- Organize ve tezgâhüstü (organize olmayan) piyasalar
- Borç ve özsermaye piyasaları
- Ulusal ve uluslararası piyasalar
- Spot (nakit) ve vadeli (türev) piyasalar
- Kambiyo (döviz) piyasaları
- Altın piyasaları
Soru 85
"Yatırımcı bir veya birkaç menkul kıymetle portföyünü oluşturur ve elde tutma dönemi boyunca alış veya satış yapmaması" tanımı aşağıdaki yatırım süreci ve yatırımın türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Yatırımın amaçlarının belirlenmesi
B
Portföy stratejisinin belirlenmesi
C
Temel Değerleme
D
Piyasa Durum Analizi
E
Yatırımın performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi
Açıklama:
Portföy stratejisinin belirlenmesi: Portföy stratejileri aktif ve pasif portföy stratejileri olmak üzere temel olarak iki grupta toplanmaktadır. Pasif portföy stratejilerinde bir portföy oluşturulmakta ve bu portföy değiştirilmeden veya çok az bir değişimle uzun bir dönem boyunca elde tutulmaktadır. Pasif stratejilerden en çok kullanılanlarından biri satın al-elde tut stratejisidir. Bu stratejide yatırımcı bir veya birkaç menkul kıymetle portföyünü oluşturur ve elde tutma dönemi boyunca alış veya satış yapmaz.
Soru 86
Farklı getiri düzeyi beklentisine sahip ve risk alma iştahı farklı olan yatırımcılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun dönemli yatırımcılar
B
Spekülatörler
C
Hedgerler
D
Arbitrajcılar
E
Hepsi
Açıklama:
Farklı getiri düzeyi beklentisine sahip ve risk alma iştahı farklı olan bu yatırımcılar, uzun dönemli yatırımcılar, spekülatörler, hedgerler ve arbitrajcılar olarak sıralanabilir.
Soru 87
- Hisse senetleri, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetlerdir
- Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir
- Hazine Bonosu, Hazine müsteşarlığı tarafından çıkarılan, kısa vadeli devlet iç borçlanma senetleridir
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
Hisse Senetleri
Hisse senetleri, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetler olarak tanımlanmaktadır.
Tahviller
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Hazine Bonosu: Hazine müsteşarlığı tarafından çıkarılan, kısa vadeli devlet iç borçlanma senetleridir.
Hisse senetleri, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler tarafından ihraç edilebilen, sermayenin belirli bir oranını temsil eden ve sahibine belirtilen oranda ortaklık hakkı yanında mali ve idari haklar sağlayan menkul kıymetler olarak tanımlanmaktadır.
Tahviller
Tahviller, anonim şirketlerin veya kamu tüzel kişilerinin orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere ihraç ettikleri borç senetleridir.
Hazine Bonosu: Hazine müsteşarlığı tarafından çıkarılan, kısa vadeli devlet iç borçlanma senetleridir.
Ünite 2
Soru 1
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi
B
Teknik Bilgi
C
Sanat Bilgisi
D
Manevi Bilgi
E
Felsefi Bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Soru 2
Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi
B
Sanat Bilgisi
C
Felsefi Bilgi
D
Manevi Bilgi
E
Bilimsel Bilgi
Açıklama:
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Soru 3
İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi
B
Teknik Bilgi
C
Felsefi Bilgi
D
Manevi Bilgi
E
Sanat Bilgisi
Açıklama:
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir finansal tablo türüdür?
Seçenekler
A
Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri
B
İnternet kaynakları
C
Televizyon
D
Bilanço
E
Akademik yayınlar
Açıklama:
Bilanço, bir finansal tablo türüdür.
Soru 5
Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Zamanlama
B
Tam açıklama
C
Kanıtlanabilirlik
D
Tarafsızlık
E
Tek düzenlik
Açıklama:
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade etmektedir.
Soru 6
Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kanıtlanabilirlik
B
Tam açıklama
C
Tarafsızlık
D
Tek düzenlik
E
Güvenilirlik
Açıklama:
Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi temsilcilik sorunu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Asimetrik bilgi nedeniyle sözleşme yapıldıktan sonra ortaya çıkan sorunu ifade eder
B
Genellikle şirket ortakları ve yöneticileri arasındaki çıkar çatışmalarından doğar
C
Sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmektedir.
D
Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması durumudur
E
Saklı bilgi soncunda ortaya çıkmaktadır
Açıklama:
Genellikle şirket ortakları ve yöneticileri arasındaki çıkar çatışmalarından doğan temsilcilik sorunu, sözleşme taraflardan birinin bazı işlemlerin ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için başka bir kişiye yetki vermesi, diğer ifade ile vekil ataması sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi ahlaki tehlike ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Saklı bilgi soncunda ortaya çıkmaktadır
B
Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması durumudur
C
Asimetrik bilgi nedeniyle sözleşme yapıldıktan sonra ortaya çıkan sorunu ifade etmektedir
D
Genellikle şirket ortakları ve yöneticileri arasındaki çıkar çatışmalarından doğar
E
Vekil ataması sonucunda ortaya çıkmaktadır
Açıklama:
Asimetrik bilgi nedeniyle sözleşme yapıldıktan sonra ortaya çıkan sorunu ifade etmektedir. Ahlaki tehlike ile sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi birincil veri kaynakları ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Önceden ilgili kurumca derlenmiş olan sınıflandırılmış veriler
B
Dönemsel analiz raporları
C
Bilanço raporları
D
Yatırımcılar tarafından doğrudan elde edilen bilgiler
E
Gelir tablosu raporları
Açıklama:
Birincil veri kaynakları; Yatırımcılar tarafından doğrudan elde edilen, masraflı ve zaman isteyen veriler birincil verilerdir. Örneğin anket yoluyla toplanan veriler, birincil veri kaynaklarıdır.
Soru 10
Müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten danışmanlık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeminli finansal danışman
B
Yeminli hayat sigortacısı
C
Kayıtlı yatırım danışmanları
D
Yetkili finansal analist
E
Sertifikalı finansal planlayıcılar
Açıklama:
Sertifikalı finansal planlayıcılar müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten, etik kurallara ve düzenleyici standartlara bağlı kişilerdir.
Soru 11
Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması bilginin hangi temel özelliğidir?
Seçenekler
A
Evrensel olma
B
Düzeltici olması
C
Doğrulama
D
Miktarının artması
E
Yenilik
Açıklama:
BİLGİ
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgi türüdür?
Seçenekler
A
Teknik bilgi
B
Gündelik bilgi
C
Bilimsel bilgi
D
Manevi bilgi
E
Felsefi bilgi
Açıklama:
BİLGİ
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi bir finansal bilgi kaynağı olan finansal tablo türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilanço
B
Gider tablosu
C
Gelir tablosu
D
Nakit akım tablosu
E
Kar dağıtım tablosu
Açıklama:
FİNANSAL BİLGİ VE KAYNAKLARI
Finansal tablo türleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
buna göre gider tablosu finansal tablo türlerinden biri değildir.
Finansal tablo türleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
buna göre gider tablosu finansal tablo türlerinden biri değildir.
Soru 14
Aşağıdaki finansal rapor kullanıcılarından hangisi ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlardan yararlanır?
Seçenekler
A
Tedarikçiler
B
Fon sağlayıcı kurumlar
C
Kamu kurumları
D
Gazeteciler
E
Yatırımcılar
Açıklama:
Finansal Raporların Kullanıcıları
Ekonomi ve finans alanında yazan gazeteciler ise finansal raporları takip ederek ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlara başvurmaktadır.
Ekonomi ve finans alanında yazan gazeteciler ise finansal raporları takip ederek ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlara başvurmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Kanıtlanabilirlik
C
Tarafsızlık
D
Tam açıklama
E
Tek düzenlik
Açıklama:
Finansal Bilgilerin Kalitesi
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade etmektedir.
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade etmektedir.
Soru 16
Aşağıdaki asimetrik bilgi sorununa yol açan faktörlerden hangisi para arzının azalmasına bağlı olarak ters seçim sorununa yol açabilmektedir?
Seçenekler
A
Bilançoların bozulması
B
Faiz oranlarının yükselmesi
C
Menkul kıymet borsalarının çökmesi
D
Piyasa etkinliğinin yitirilmesi
E
Ekonomik belirsizliklerin artış göstermesi
Açıklama:
Asimetrik Bilgi Sorununa Yol Açan Faktörler
Faiz oranlarının yükselmesi, para arzının azalmasına bağlı olarak ters seçim sorununa yol açabilmektedir. Bunun temel nedeni düşük ve yüksek riskli yatırım projelerine sahip olan yatırımcıların, yatırım projelerinin getiri ve başarı olasılıklarına olan bakış açılarındaki farklılıktır.
Faiz oranlarının yükselmesi, para arzının azalmasına bağlı olarak ters seçim sorununa yol açabilmektedir. Bunun temel nedeni düşük ve yüksek riskli yatırım projelerine sahip olan yatırımcıların, yatırım projelerinin getiri ve başarı olasılıklarına olan bakış açılarındaki farklılıktır.
Soru 17
Aşağıdaki asimetrik bilgi sonucu ortaya çıkan problemlerden hangisi alternatifler içinden tercihi yapılmayacak olanın seçilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Ters seçim
B
Yanlı seçim
C
Ahlaki tehlike
D
Temsilcilik sorunu
E
Eksik bilgi
Açıklama:
Asimetrik Bilgi Sonucu Ortaya Çıkan Problemler
Ters Seçim: Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması, diğer bir ifadeyle saklı bilgi soncunda ortaya çıkmaktadır. Ters seçim sorunu, asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesini ifade eder.
Ters Seçim: Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması, diğer bir ifadeyle saklı bilgi soncunda ortaya çıkmaktadır. Ters seçim sorunu, asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesini ifade eder.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi gürültücülerin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sürü güdüsüyle işlem yapmak
B
Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
C
Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
D
Hiç risk almamak
E
Aşırı iyimser veya kötümser davranmak
Açıklama:
Gürültücüler (Noise Traders)
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ekonomi analizinde kullanılan değişkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Temerrüt
B
Hisse başına kar
C
Faiz oranları
D
Kotasyon
E
Sabit maliyetler
Açıklama:
FİNANSAL BİLGİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yatırımcıların ekonomi analizinde kullanabilecekleri pek çok araç diğer bir ifadeyle ekonomik değişken bulunmaktadır. Bu değişkenlerden en çok kullanılanları;
• Gayrisafi yurtiçi hasıla
• Para politikası ve likidite
• Enflasyon,
• Faiz oranları
• Maliye politikası
• Döviz kuru politikaları
• Vergi politikaları
• Teşvikler
• Uzun dönemli beklentiler
• Kısa dönemli beklentiler
Yatırımcıların ekonomi analizinde kullanabilecekleri pek çok araç diğer bir ifadeyle ekonomik değişken bulunmaktadır. Bu değişkenlerden en çok kullanılanları;
• Gayrisafi yurtiçi hasıla
• Para politikası ve likidite
• Enflasyon,
• Faiz oranları
• Maliye politikası
• Döviz kuru politikaları
• Vergi politikaları
• Teşvikler
• Uzun dönemli beklentiler
• Kısa dönemli beklentiler
Soru 20
Müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten, etik kurallara ve düzenleyici standartlara bağlı olan finansal danışman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetkili finansal analist
B
Kayıtlı yatırım danışmanı
C
Kişisel finans uzmanı
D
Kayıtlı yatırım danışmanları
E
Sertifikalı finansal planlayıcılar
Açıklama:
Finansal Danışman Türleri
Sertifikalı finansal planlayıcılar müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten, etik kurallara ve düzenleyici standartlara bağlı kişilerdir. Profesyonel bir finansal planlayıcı yeterli bilgi birikimine sahip, yatırım alternatiflerini bilen ve bu alternatiflere ilişkin risk ve getirileri iyi analiz edebilen kişilerdir.
Sertifikalı finansal planlayıcılar müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten, etik kurallara ve düzenleyici standartlara bağlı kişilerdir. Profesyonel bir finansal planlayıcı yeterli bilgi birikimine sahip, yatırım alternatiflerini bilen ve bu alternatiflere ilişkin risk ve getirileri iyi analiz edebilen kişilerdir.
Soru 21
Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi, bilginin hangi temel özelliğidir?
Seçenekler
A
Yenilik
B
Doğrulama
C
Miktarının artması
D
Düzeltici olması
E
Destekleyici olması
Açıklama:
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
Soru 22
Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması, bilginin hangi temel özelliğidir?
Seçenekler
A
Yenilik
B
Doğrulama
C
Miktarının artması
D
Düzeltici olması
E
Eklemeler yapılabilmesi
Açıklama:
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi. Doğru cevap B seçeneğidir.
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgiler hangi bilgi türünü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Gündelik bilgi
B
Teknik bilgi
C
Sanat bilgisi
D
Manevi bilgi
E
Felsefi bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Soru 24
İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgi hangi bilgi türünü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Gündelik bilgi
B
Teknik bilgi
C
Sanat bilgisi
D
Felsefi bilgi
E
Manevi bilgi
Açıklama:
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi finansal hizmet sağlayan şirketlerden birisidir?
Seçenekler
A
Borsa İstanbul
B
BDDK
C
The Wall Street Journal
D
Ekonomist
E
Morgan Stanley
Açıklama:
Finansal tablolar dışında finansal tablo dipnotları, hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar, bağımsız denetim raporları, faaliyet raporları ve özel durumlara ilişkin açıklamalar
da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s, Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler (The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s, Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler (The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
Soru 26
Belirli düzeyde finansal bilgiye sahip olmayan yatırımcılar açısından
finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu durum finansal bilgilerin hangi özelliğinin olması gerektiğini göstermektedir?
finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu durum finansal bilgilerin hangi özelliğinin olması gerektiğini göstermektedir?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Güvenirlik
C
İhtiyaca uygun
D
Karşılanabilir
E
Düzenlenebilir
Açıklama:
Anlaşılabilirlik: Belirli düzeyde finansal bilgiye sahip olmayan yatırımcılar açısından finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu nedenle finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması gerekmektedir. Ayrıca gerekli bilgilerin dipnot ve eklerde belirtilmesi zorunludur. Bununla birlikte her yatırımcının finansal okuryazarlık seviyesinin aynı olmadığı düşünüldüğünde, kalite açısından finansal bilginin anlaşılabilirliği oldukça önemlidir.
Soru 27
Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade eden finansal bilgilerin kalite kriteri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Güvenirlik
C
Tarafsızlık
D
Tam açıklama
E
Kanıtlanabilirlik
Açıklama:
Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir. Kanıtlanabilir bilgi; gerçekleşen işlem ve olayların, tarafsız ve gerçek durumu yansıtacak şekilde finansal tablolarda doğru olarak gösterilmesini sağlar.
Soru 28
Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade eden finansal bilgilerin kalite kriteri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Zamanlama
B
Tam açıklama
C
Tarafsızlık
D
Tek düzenlik
E
Anlaşılabilirlik
Açıklama:
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade etmektedir. Bu bağlamda denetim açısından tekdüzen hesap planı uygulaması, tüm kullanıcılara kolaylık sağlamaktadır. Diğer yandan işletmeler izledikleri farklı prosedürler sonucu farklı karlar açıklayabilecekleri gibi amortisman, stok vb. için farklı metotlar kullanabilirler. Bu durum özellikle belirli bir sektörü baz alarak belirli işletmeleri karşılaştıran yatırımcıların karar süreçlerini etkilemektedir.
Soru 29
Asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesini ifade eden problem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ters seçim
B
Ahlaki tehlike
C
Temsilcilik sorunu
D
Kur problemi
E
Aşırı risk almak
Açıklama:
Ters Seçim: Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olması, diğer bir ifadeyle saklı bilgi soncunda ortaya çıkmaktadır. Ters seçim sorunu, asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesini ifade eder. Bu durum sonucunda ise düşük kaliteli varlıkların, yüksek kaliteli varlıkları piyasadan dışlamasına bağlı olarak fiyat ve kalite düşmektedir.
Soru 30
İşletmelerin muhasebe sistemlerini kuran ve geliştiren, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetleyen, mali tabloların ve beyannamelerin yasa ve yönetmelik hükümleri, muhasebe ilkeleri ve standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini
onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişilere ne denir?
onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişilere ne denir?
Seçenekler
A
Kayıtlı yatırım danışmanları
B
Sertifikalı finansal planlayıcılar
C
Yeminli mali müşavirler
D
Yeminli hayat sigortacıları
E
Kişisel finans uzmanları
Açıklama:
Yetkili finansal analist: yetkili finansal analist (Chartered Financial Analyst-CFA) enstitüsü tarafından düzenlenen profesyonel yeterlik sertifikasyonu programı sınavlarından başarılı olan ve belirli düzeyde iş tecrübesi bulunan kişilere verilen sertifikaya sahip profesyonellerdir.
Belgeye sahip kişiler CFA programı yatırım analizi, fon yönetimi, finansal kontrol, risk yönetimi, türev ve forex piyasalara ilişkin işlemleri gerçekleştirebilirler.
Yeminli mali müşavir, işletmelerin muhasebe sistemlerini kuran ve geliştiren, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetleyen, mali tabloların ve beyannamelerin yasa ve yönetmelik hükümleri, muhasebe ilkeleri ve standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişidir.
Belgeye sahip kişiler CFA programı yatırım analizi, fon yönetimi, finansal kontrol, risk yönetimi, türev ve forex piyasalara ilişkin işlemleri gerçekleştirebilirler.
Yeminli mali müşavir, işletmelerin muhasebe sistemlerini kuran ve geliştiren, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetleyen, mali tabloların ve beyannamelerin yasa ve yönetmelik hükümleri, muhasebe ilkeleri ve standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişidir.
Soru 31
“İnsan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Gözlem
B
Deney
C
Bilgi
D
Töre
E
Seçim
Açıklama:
Tanım bilginin tanımıdır
Soru 32
I. Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
II. Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
III. Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
IV. Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilginin özelliklerindendir?
II. Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
III. Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
IV. Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilginin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün seçenekler bilgini özelliklerindendir
Soru 33
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi
B
Sanat Bilgisi
C
Teknik Bilgi
D
Manevi Bilgi
E
Bilimsel Bilgi
Açıklama:
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgiler gündelik bilgilerdir.
Soru 34
Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felsefi Bilgi
B
Bilimsel Bilgi
C
Sanat Bilgisi
D
Gündelik Bilgi
E
Teknik Bilgi
Açıklama:
Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgi bilimsel bilgidir.
Soru 35
Ekonominin bilinmesi olarak tanımlanan ve bu bağlamda ekonomik birimlerin alacağı kararları kolaylaştırarak bu kararlardan beklenilen faydayı artırma olanağı sağlayan bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknik bilgi
B
Sanat bilgisi
C
Finansal bilgi
D
Manevi Bilgi
E
Felsefi bilgi
Açıklama:
Ekonominin bilinmesi olarak tanımlanan ve bu bağlamda ekonomik birimlerin alacağı kararları kolaylaştırarak bu kararlardan beklenilen faydayı artırma olanağı sağlayan bilgi finansal bilgidir.
Soru 36
I. Bilanço
II. Gelir Tablosu
III. Satışların Maliyeti Tablosu
IV. Fon Akım Tablosu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri finansal tablo türlerindendir?
II. Gelir Tablosu
III. Satışların Maliyeti Tablosu
IV. Fon Akım Tablosu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri finansal tablo türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün seçenekler finansal tablo türlerindendir
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi şirket tarafından sunulan finansal bilgi kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Akademik yayınlar
C
Kamu kurum ve kuruluşları
D
Finansal tablolar
E
Gazetelerin ekonomi haber bölümleri
Açıklama:
Finansal tablolar şirketin sunduğu finansal bilgi kaynağıdır
Soru 38
Belirli düzeyde finansal bilgiye sahip olmayan yatırımcılar açısından finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu nedenle finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması gerekmektedir. Ayrıca gerekli bilgilerin dipnot ve eklerde belirtilmesi zorunludur. Bu durum finansal bilgilerin sahip olması gereken özelliklerinden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Güvenirlik
B
Anlaşılabilirlik
C
Kanıtlanabilirlik
D
Tarafsızlık
E
Zamanlama
Açıklama:
Belirli düzeyde finansal bilgiye sahip olmayan yatırımcılar açısından finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu nedenle finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması gerekmektedir. Ayrıca gerekli bilgilerin dipnot ve eklerde belirtilmesi zorunludur. Bu durum finansal bilgilerin sahip olması gereken özelliklerinden anlaşılabilirlik ile ilişkilidir.
Soru 39
Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade eden özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek düzenlik
B
Zamanlama
C
Anlaşılabilirlik
D
Tarafsızlık
E
Kanıtlanabilirlik
Açıklama:
Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma, metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini ifade eden özellik tek düzenliktir.
Soru 40
I. Piyasada yer alan taraflar rasyonel davranırlar ve karlarını maksimize etmeyi amaçlarlar.
II. Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmaktadır ve buna bağlı olarak hiçbiri piyasası tek başına etkileyecek güce sahip değildir.
III. Piyasada vergi ve işlem maliyetleri vardır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri etkin piyasalar hipotezinin dayandığı varsayımlar arasında yer almaktadır?
II. Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmaktadır ve buna bağlı olarak hiçbiri piyasası tek başına etkileyecek güce sahip değildir.
III. Piyasada vergi ve işlem maliyetleri vardır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri etkin piyasalar hipotezinin dayandığı varsayımlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
"Piyasada vergi ve işlem maliyetleri vardır" ifadesi etkin piyasalar hipotezinin dayandığı varsayımlar arasında yer almaktadır.
Soru 41
- Düzeltici olması
- Manevilik
- Doğrulama
- Miktarının artması
Yukarıdakilerden hangileri bilginin temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
1. Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
2. Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
3. Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
4. Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi. Doğru cevap C'dir.
1. Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
2. Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
3. Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
4. Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi
B
Teknik Bilgi
C
Sanat Bilgisi
D
Manevi Bilgi
E
Bilimsel Bilgi
Açıklama:
Teknik bilgi; temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
- Bilanço
- Televizyon
- Gazete bölümleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal tablolar dışında finansal tablo dipnotları, hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar, bağımsız denetim raporları, faaliyet raporları ve özel durumlara ilişkin açıklamalar da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
- Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
- Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s,Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
- İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler ( e Wall Street Journal)
- Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
- Televizyon,
- İnternet kaynakları,
- Akademik yayınlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Mevcut görevlerinin devamlılığı ve güvenilirliğini denetlemek amacıyla finansal raporları takip eden finansal rapor kullanıcı grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırımcılar
B
Kamu kurumları
C
Sağlayıcı kurumlar
D
Çalışanlar
E
Tedarikçiler
Açıklama:
Çalışanlar mevcut görevlerinin devamlılığı ve güvenilirliğini denetlemek amacıyla finansal raporları takip ederler. Bunun yanında çalıştıkları kurumun kârlılığı ücret taleplerini etkileyeceğinden raporlar çalışanlar için önemli göstergelerdir. Ayrıca pek çok kurumda çalışanlar şirket hisselerine de sahip olabilmektedir, dolayısıyla birer yatırımcı gibi şirketin durumunu analiz etmek istemektedirler. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
"Finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın sunulması gerekmektedir." Bu açıklama finansal bilginin kalitesini belirleyen hangi özelliğe aittir?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Güvenirlilik
C
Kanıtlanabilirlik
D
Tam açıklama
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Tarafsızlık, finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın sunulması gerekmektedir. Özellikle belirsizlik durumunda karar süreci içerisinde tarafsızlık ilkesi ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda finansal bilgilerin yatırımcı kararlarında seçim, sunuş ve içerik olarak doğru karar almayı olumsuz yönde etkilememesi gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Tarafların sözleşme yapmadan önce ve sonrasında, bir mal ve hizmetin niteliği konusunda aynı bilgiye sahip oldukları durumu ifade eden bilgi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Simetrik bilgi
B
Gündelik bilgi
C
Teknik bilgi
D
Bilimsel bilgi
E
Felsefi bilgi
Açıklama:
Simetrik bilgi, tarafların sözleşme yapmadan önce ve sonrasında, bir mal ve hizmetin niteliği konusunda aynı bilgiye sahip oldukları durumu ifade etmektedir. Bununla birlikte asimetrik bilgi, iki taraf arasında simetrik dağılmayan bilgiyi ifade eder. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangileri gürültücülerin özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Sürü güdüsü ile işlem yapma
B
Rasyonel karar alma
C
Aşırı risk alma
D
Aşırı iyimser olma
E
Gereğinden fazla emin olma
Açıklama:
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
Doğru cevap B'dir.
- Duygusal karar almak
- Sürü güdüsüyle işlem yapmak
- Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
- Gereğinden fazla karalardan emin olmak
- Aşırı risk almak
- Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Doğru cevap B'dir.
Soru 48
- Bilanço
- Enflasyon
- Faiz oranları
- Teşvikler
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yatırımcıların ekonomi analizinde kullanabilecekleri pek çok araç diğer bir ifadeyle ekonomik değişken bulunmaktadır. Bu değişkenlerden en çok kullanılanları şunlardır:
- Gayrisafi yurtiçi hasıla
- Para politikası ve likidite
- Enflasyon,
- Faiz oranları
- Maliye politikası
- Döviz kuru politikaları
- Vergi politikaları
- Teşvikler
- Uzun dönemli beklentiler
- Kısa dönemli beklentiler
Soru 49
Yoğun bir eğitim ve uygulama tecrübesinin ardından alanında uzman olduğu, girdiği sınavlarla kanıtlanmış muhasebe ve ekonomi profesyonellerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetkili finansal analist
B
Sertifikalı finansal planlayıcı
C
Yeminli hayat sigortacısı
D
Kişisel finans uzmanı
E
Yeminli finansal danışman
Açıklama:
Yeminli finansal danışman, yoğun bir eğitim ve uygulama tecrübesinin ardından alanında uzman olduğu girdiği sınavlarla kanıtlanmış muhasebe ve ekonomi profesyonelleridir. Danışmanlar müşterilerine sigorta, vergiler, emlak planlaması ve emeklilik planlaması gibi konularda hizmet sunar ve tavsiyelerde bulunurlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
İşletmelerin muhasebe sistemlerini kuran ve geliştiren, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetleyen, onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Yetkili finansal analist
B
Yeminli finansal danışman
C
Yeminli mali müşavir
D
Sertifikalı finansal planlayıcı
E
Kişisel finans uzmanı
Açıklama:
Yeminli mali müşavir, işletmelerin muhasebe sistemlerini kuran ve geliştiren, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetleyen, mali tabloların ve beyannamelerin yasa ve yönetmelik hükümleri, muhasebe ilkeleri ve standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini onaylayan ve resmî mercilere sunulmasından sorumlu bulunan kişidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
İlişkide olduğumuz dünyanın durumlarını, diğer ifadeyle betimlemesini-tasvirini ifade etmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enformasyon
B
Veri
C
Olgu
D
Bilgi
E
Gerçek
Açıklama:
Veri, ilişkide olduğumuz dünyanın durumlarını, diğer ifadeyle betimlemesini-tasvirini ifade etmektedir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi bilginin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzeltici olması
B
Doğrulama
C
Miktarının artması
D
Gerçeklik
E
Yenilik
Açıklama:
Bilginin temel özellikleri şunlardır:
- Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
- Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
- Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
- Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi
Soru 53
Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teknik Bilgi
B
Gündelik Bilgi
C
Manevi Bilgi
D
Felsefi Bilgi
E
Bilimsel Bilgi
Açıklama:
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerin hangisi diğer finansal bilgi kaynaklarından sayılır?
Seçenekler
A
Fon Akım Tablosu
B
Gelir Tablosu
C
Akademik yayınlar
D
Bilanço
E
Gelir Tablosu
Açıklama:
Akademik yayınlar diğer finansal bilgi kaynaklarından sayılır.
Soru 55
Sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmek için şirketlerin finansal raporlarını izleyen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tedarikçiler
B
Kamu kurumları
C
Fon sağlayıcı kurumlar
D
Çalışanlar
E
Yatırımcılar
Açıklama:
Yatırımcılar, Şirket hisselerine yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcılar (sigorta şirketleri, emeklilik fonları vb.) şirketin ortaklık hakkının bir kısmını almış olurlar. Bu yatırımlarda beklenti sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmektir. Bu nedenle söz konusu yatırımcılar şirketin durumu hakkında bilgi sahibi olmak isterler ve finansal raporları en çok talep eden gruplardan biridirler.
Soru 56
Finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması, gerekli bilgilerin dipnot ve eklerde belirtilmesi zorunluluğu hangi finansal bilgi kalite kriterini karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Güvenirlilik
C
Önemlilik
D
İhtiyaca uygunluk
E
Zamanlama
Açıklama:
Anlaşılabilirlik: Belirli düzeyde finansal bilgiye sahip olmayan yatırımcılar açısından finansal tabloları yorumlayarak yatırım kararı almak oldukça zordur. Bu nedenle finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması gerekmektedir. Ayrıca gerekli bilgilerin dipnot ve eklerde belirtilmesi zorunludur. Bununla birlikte her yatırımcının finansal okuryazarlık seviyesinin aynı olmadığı düşünüldüğünde, kalite açısından finansal bilginin anlaşılabilirliği oldukça önemlidir.
Soru 57
Taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olma durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Simetrik bilgi
B
Finansal bilgi
C
Bilgi
D
Saklı bilgi
E
Asimetrik bilgi
Açıklama:
Asimetrik bilgi taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olma durumunu ifade etmektedir.
Soru 58
Menkul kıymetlerin geçmiş fiyat ve işlem hacmi verilerinin tamamının cari fiyatlara yansıdığı piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
B
Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
C
Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
D
Mükemmel formda etkin piyasa
E
Etkin olmayan piyasa
Açıklama:
Zayıf Formda Piyasa Etkinliği: Menkul kıymetlerin geçmiş fiyat ve işlem hacmi verilerinin tamamının cari fiyatlara yansıdığı piyasa türüdür. Piyasada yer alan tüm alıcı ve satıcılar, geçmişteki fiyat bilgilerine tam olarak sahiptir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi gürültücülerin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sürü güdüsüyle işlem yapmaları
B
Aşırı iyimser veya kötümser davranmaları
C
Mantıksal karar almaları
D
Geçmiş kayıpları hatırlamamaları
E
Aşırı risk almaları
Açıklama:
Gürültücüler duygusal karar alırlar, mantıksal karar almazlar.
Soru 60
Sermaye piyasası kurumu, menkul kıymetler ve borsa komisyonu veya devlete bağlı ilgili kuruma kayıtlı olan ve müşterilerine karşı vekalet sorumluluğu bulunan finansal danışmanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yeminli finansal danışman
B
Yeminli hayat sigortacısı
C
Yetkili finansal analist
D
Kayıtlı yatırım danışmanları
E
Sertifikalı finansal planlayıcılar
Açıklama:
Kayıtlı yatırım danışmanları müşterilerine bildirim ve tavsiyelerde bulunur, raporlar hazırlar, menkul kıymetlere ilişkin analizler yapar veya mevcut raporları derleyerek müşterilerine sunarlar.
Soru 61
“İnsan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü, malumatı” ve “öğrenme, araştırma veya gözlem yoluyla elde edilen gerçek” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Veri
C
Enformasyon
D
Finansal Bilgi
E
Asimetrik Bilgi
Açıklama:
Sözlük anlamıyla bilgi ise “insan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü, malumatı” ve “öğrenme, araştırma veya gözlem yoluyla elde edilen gerçek” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi "Finansal Bilgi" kavramını açıklar?
Seçenekler
A
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
B
Finansal bilgi ekonominin bilinmesi olarak tanımlanmaktadır.
C
Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir.
D
Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
E
İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Açıklama:
Finansal bilgi ekonominin bilinmesi olarak tanımlanmaktadır ve bu bağlamda ekonomik birimlerin alacağı kararları kolaylaştırarak bu kararlardan beklenilen faydayı artırma olanağı sağlamaktadır. Diğer bir tanıma göre ise finansal bilgi; bir şirketin finansal durumu ve faaliyet sonuçları ile ilgili, para ile ifade edilen ve bağımsız denetimden geçirilerek, ilgililere şirketin finansal tablo, raporlar ve özel durum açıklaması şeklinde sunulan bilgidir. Yatırımcılar, sahip oldukları finansal bilginin kalitesine bağlı olarak sağlıklı kararlar alabilirler.
Soru 63
I. Yatırımcılar
II. Fon Sağlayıcı Kurumlar
III. Tedarikçiler
IV. Kamu Kurumları
V. Gazeteciler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri finansal rapor kullanan gruplar arasında yer alır?
II. Fon Sağlayıcı Kurumlar
III. Tedarikçiler
IV. Kamu Kurumları
V. Gazeteciler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri finansal rapor kullanan gruplar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V
C
I, II, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Yatırımcılar, Şirket hisselerine yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcılar (sigorta şirketleri, emeklilik fonları vb.) şirketin ortaklık hakkının bir kısmını almış olurlar. Bu yatırımlarda beklenti sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmektir. Bu nedenle söz konusu yatırımcılar şirketin durumu hakkında bilgi sahibi olmak isterler ve finansal raporları en çok talep eden gruplardan biridirler. Finansal raporları talep eden diğer bir grup ise çalışanlardır. Çalışanlar mevcut görevlerinin devamlılığı ve güvenilirliğini denetlemek amacıyla finansal raporları takip ederler. Bunun yanında çalıştıkları kurumun kârlılığı ücret taleplerini etkileyeceğinden raporlar çalışanlar için önemli göstergelerdir. Ayrıca pek çok kurumda çalışanlar şirket hisselerine de sahip olabilmektedir, dolayısıyla birer yatırımcı gibi şirketin durumunu analiz etmek istemektedirler. Bankalar gibi fon sağlayıcı kurumlar, borç verdikleri şirketlerin faiz ve anapara ödemelerini gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerini belirlemek amacıyla finansal raporları analiz etmektedir. Tedarikçiler de benzer şekilde ödemelerin zamanında yapılacağından emin olmak için finansal raporları incelemektedir. Finansal raporları kullanan diğer bir grup olan müşteriler ise satın aldıkları ürünlerin devamlılığı konusunda emin olabilmek amacıyla raporları kontrol ederek, şirketin gelecekte söz konusu ürünleri sağlayabilirliği konusunda bir karara varmaktadır. Kamu kurumları resmi pek çok işlem için finansal raporları kullanmaktadır. Örneğin vergi yükümlülüklerinin belirlenmesi için kârlılığın bilinmesine, dolayısıyla finansal raporlara ihtiyaç vardır. Ekonomi ve finans alanında yazan gazeteciler ise finansal raporları takip ederek ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlara başvurmaktadır.
Soru 64
Finansal raporları takip ederek ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlara başvuran finansal rapor kullanıcı grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fon Sağlayıcı Kurumlar
B
Yatırımcılar
C
Tedarikçiler
D
Gazeteciler
E
Kamu Kurumları
Açıklama:
Ekonomi ve finans alanında yazan gazeteciler, finansal raporları takip ederek ekonomin genelini, sektörlere ilişkin gelişmeleri veya bir işletmenin durumunu analiz etmek amacıyla finansal raporlara başvurmaktadır. Gazetecilerin yaptıkları analizler diğer kullanıcılara da önemli finansal bilgiler sağlamaktadır.
Soru 65
Temel analiz nedir?
Seçenekler
A
Sözleşme yapıldıktan sonra ortaya çıkan sorundur.
B
Sözleşme yapılmadan önce taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olmasıdır.
C
Ekonomik, finansal ve diğer niceliksel ve niteliksel faktörleri analiz ederek bir menkul kıymetin içsel değerini belirlemeye yarayan bir yöntemdir.
D
Menkul kıymetlere ait kamuya açıklanan ve kamuya açıklanmayan tüm özel bilgilerdir.
E
Menkul kıymetlerin geçmiş fiyat ve işlem hacmi verilerinin tamamının cari fiyatlara yansımasıdır.
Açıklama:
Temel analiz veya diğer bir ifadeyle içsel değer yöntemi ekonomik, finansal ve diğer niceliksel ve niteliksel faktörleri analiz ederek bir menkul kıymetin içsel değerini belirlemeye yarayan bir yöntemdir.
Soru 66
I. Ekonomi analizi
II. Sektör analizi
III. Şirket analizi
IV. Borsa Analizi
II. Sektör analizi
III. Şirket analizi
IV. Borsa Analizi
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, III, IV
C
II, III, IV
D
I, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Temel analiz üç aşamadan oluşmaktadır; ekonomi analizi, sektör analizi, şirket analizi.
Soru 67
I. Duygusal karar almak
II. Sürü güdüsüyle işlem yapmak
III. Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
IV. Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
V. Aşırı risk almak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gürültücülerin özellikleri arasında yer alır?
II. Sürü güdüsüyle işlem yapmak
III. Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
IV. Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
V. Aşırı risk almak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gürültücülerin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, IV, V
C
II, III, IV, V
D
I, II, III, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
•Duygusal karar almak
•Sürü güdüsüyle işlem yapmak
•Aşırı iyimser veya kötümser davranmak
•Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
•Aşırı risk almak
•Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
•Duygusal karar almak
•Sürü güdüsüyle işlem yapmak
•Aşırı iyimser veya kötümser davranmak
•Gereğinden fazla kararlardan emin olmak
•Aşırı risk almak
•Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Soru 68
Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gündelik bilgi
B
Bilimsel bilgi
C
Sanat bilgi
D
Felsefi bilgi
E
Teknik bilgi
Açıklama:
Teknik Bilgi, temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir.
Soru 69
Ekonominin bilinmesi olarak tanımlanmakla birlikte bu bağlamda ekonomik birimlerin alacağı kararları kolaylaştırarak bu kararlardan beklenilen faydayı artırma olanağı sağlayan bilgiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomi bilgisi
B
Finansal Bilgi
C
Gündelik bilgi
D
Teknik bilgi
E
Asimetrik bilgi
Açıklama:
Finansal bilgi ekonominin bilinmesi olarak tanımlanmaktadır ve bu bağlamda ekonomik birimlerin alacağı kararları kolaylaştırarak bu kararlardan beklenilen faydayı artırma olanağı sağlamaktadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi finansal bilgi kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Televizyon
B
İnternet kaynaklar
C
İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler
D
Sayıştay raporları
E
Akademik yayınlar
Açıklama:
Finansal tablolar dışında finansal tablo dipnotları, hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar, bağımsız denetim raporları, faaliyet raporları ve özel durumlara ilişkin açıklamalar da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s, Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler (The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s, Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler (The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
Soru 71
Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesine olanak sağlayan finansal kalite unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Tek düzenlik
C
Kanıtlanabilirlik
D
Tarafsızlık
E
Tam açıklama
Açıklama:
Kanıtlanabilirlik, aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir.
Soru 72
Finansal piyasalarda yer alan tarafların farklı düzeylerde bilgiye ulaşmaları, diğer bir ifadeyle ................. sorunu, piyasaların etkin çalışmamasına neden olmaktadır. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
Seçenekler
A
Asimetrik bilgi
B
Finansal bilgi
C
Simetrik bilgi
D
Bilgisizlik
E
Finansal bilgisizlik
Açıklama:
Finansal piyasalarda yer alan tarafların farklı düzeylerde bilgiye ulaşmaları, diğer bir ifadeyle asimetrik bilgi sorunu, piyasaların etkin çalışmamasına neden olmaktadır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi finansal bir danışmanla birlikte çalışmak isteyen yatırımcının görüştüğü danışmana sorabileceği soruların dışında kalır?
Seçenekler
A
Hangi finansal hizmetleri sunuyorsunuz?
B
Sertifikalarınız, referanslarınız ve belgeleriniz nelerdir?
C
Danışmanlık büronuz var mı?
D
Ne kadar süredir finansal danışmanlık hizmeti veriyorsunuz?
E
Komisyonları nasıl belirliyorsunuz?
Açıklama:
Finansal danışmanla birlikte çalışmadan istenilen faydanın sağlanabilmesi için ön koşul, iyi bir danışman bulabilmektir. Bu noktada yatırımcı finansal danışmana birtakım sorular yönelterek danışmana ilişkin fikir sahibi olabilecektir. Bu sorulardan bazıları aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
- Bireysel olarak mı çalışıyorsunuz veya herhangi bir kurumla bağlantınız var mı?
- Eğitim geçmişiniz nedir?
- Sertifikalarınız, referanslarınız ve belgeleriniz nelerdir?
- Ne kadar süredir finansal danışmanlık hizmeti veriyorsunuz?
- Herhangi bir hukuki engeliniz veya hakkınızda açılmış bir disiplin soruşturması var mı?
- Hangi finansal hizmetleri sunuyorsunuz?
- Kaç müşteri ile çalıştınız?
- Tazminat ve hizmetlere ilişkin bir sözleşmeniz var mı?
- Minimum ücret talebiniz var mı?
- Komisyonları nasıl belirliyorsunuz?
Soru 74
Menkul kıymetlere ait kamuya açıklanan ve kamuya açıklanmayan tüm özel bilgilerin cari fiyatlara yansıdığı piyasa türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etkin olmayan piyasalar
B
Güçlü formda piyasa etkinliği
C
Yarı etkin piyasalar
D
Yarı Güçlü formda piyasa etkinliği
E
Zayıf formda piyasa etkinliği
Açıklama:
Güçlü Formda Piyasa Etkinliği: Menkul kıymetlere ait kamuya açıklanan ve kamuya açıklanmayan tüm özel bilgilerin cari fiyatlara yansıdığı piyasa türüdür. Diğer bir ifadeyle yarı güçlü formda etkinlik ile birlikte ek olarak kamuya duyurulmamış olan özel bilgilerde cari fiyatlara yansımıştır.
Soru 75
I. Kayıtlı yatırım danışmanları
II. Sertifikalı finansal planlayıcılar
III. Yetkili finansal analist
IV. Yeminli hayat sigortacısı
V. Yeminli finansal danışman
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri finansal danışman türleri arasında yer alır?
II. Sertifikalı finansal planlayıcılar
III. Yetkili finansal analist
IV. Yeminli hayat sigortacısı
V. Yeminli finansal danışman
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri finansal danışman türleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V
C
I, II, III, V
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Öncüllerin tamamı finansal danışman türleridir.
Soru 76
Sözleşme taraflarından birinin, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Manipülasyon
B
Asimetrik bilgi
C
Temsilcilik sorunu
D
Ters seçim
E
Ahlaki tehlike
Açıklama:
Ahlaki Tehlike: Asimetrik bilgi nedeniyle sözleşme yapıldıktan sonra ortaya çıkan sorunu ifade etmektedir. Ahlaki tehlike ile sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmektedir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi "Kişisel Finans Uzmanı" kavramını açıklar?
Seçenekler
A
Yoğun bir eğitim ve uygulama tecrübesinin ardından alanında uzman olduğu girdiği sınavlarla kanıtlanmış muhasebe ve ekonomi profesyonelleridir.
B
İlgili sertifika programından başarı derecesi almış olan, hayat sigortası satan ve müşterisine planlama hizmetleri sunan bireylerdir.
C
Yetkili finansal analist (Chartered Financial Analyst-CFA) enstitüsü tarafından düzenlenen profesyonel yeterlik sertifikasyonu programı sınavlarından başarılı olan ve belirli düzeyde iş tecrübesi bulunan kişilere verilen sertifikaya sahip profesyonellerdir.
D
Müşterilerinin finansal amaçlarını gerçekleştirebilmek amacıyla finansal planlama sürecini yürüten, etik kurallara ve düzenleyici standartlara bağlı kişilerdir.
E
Bireylere finansal hizmet sunmak amacıyla, gerekli eğitimleri alarak devlet tarafından zorunlu tutulan sertifika programlarını başarıyla tamamlayan kişilerdir.
Açıklama:
Kişisel finans uzmanı, bireylere finansal hizmet sunmak amacıyla, gerekli eğitimleri alarak devlet tarafından zorunlu tutulan sertifika programlarını başarıyla tamamlayan kişilerdir. Kişisel finans uzmanları bireylerin refah seviyeleri yükseltmelerine yardım eder, hem finansal kararlarında hem de yatırım kararlarında tavsiyelerde bulunurlar.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi gürültücülerin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Duygusal karar almak
B
Sürü güdüsüyle işlem yapmak
C
Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
D
Aşırı risk almaktan kaçınmak
E
Aşırı iyimser veya kötümser davranmak
Açıklama:
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla karalardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla karalardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Soru 79
Temel analiz üç aşamadan oluşmaktadır; .........analizi, ............analizi, .......... analizi. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?.
Seçenekler
A
Ülke, bölge, sektör
B
Bölge, ülke, şehir
C
Ekonomi, sektör, şirket
D
Şirket, sektör, ülke
E
Ekonomi, sektör, bölge
Açıklama:
Temel analiz üç aşamadan oluşmaktadır; ekonomi analizi, sektör analizi, şirket analizi.
Soru 80
Yoğun bir eğitim ve uygulama tecrübesinin ardından alanında uzman olduğu girdiği sınavlarla kanıtlanmış muhasebe ve ekonomi profesyonellerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yeminli finansal danışman
B
Kişisel finans uzmanı
C
Yetkili finansal analist
D
Sertifikalı finansal planlayıcılar
E
Kayıtlı yatırım danışmanları
Açıklama:
Yeminli finansal danışman, yoğun bir eğitim ve uygulama tecrübesinin ardından alanında uzman olduğu girdiği sınavlarla kanıtlanmış muhasebe ve ekonomi profesyonelleridir. Danışmanlar müşterilerine sigorta, vergiler, emlak planlaması ve emeklilik planlaması gibi konularda hizmet sunar ve tavsiyelerde bulunurlar.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir?
Seçenekler
A
Gündelik Bilgi,
B
Teknik Bilgi,
C
Manevi Bilgi,
D
Bilimsel Bilgi,
E
Sanat Bilgisi,
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Soru 82
Hangisi Finansal Tablo türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bilanço,
B
Satışların Maliyeti Tablosu,
C
Nakit Akım Tablosu,
D
Bağımsız Denetim Raporları,
E
Öz Kaynak Değişim Tablosu,
Açıklama:
Finansal tablo türleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
Soru 83
Bir finansal bilginin güvenilir olması için taşıması gereken şartlardan olmayan hangisidir?
Seçenekler
A
Doğru gösterim,
B
Kanıtlanabilirlik,
C
Zamanlama,
D
Tarafsızlık,
E
Tam Açıklama,
Açıklama:
Bir finansal bilginin güvenilir olması için doğru gösterim, kanıtlanabilirlik, tarafsızlık ve tam açıklama şartlarını taşıması gerekmektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Diğer finansal bilgi kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar,
B
Bağımsız denetim raporları,
C
Faaliyet raporları,
D
Özel durumlara ilişkin açıklamalar,
E
Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar,
Açıklama:
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler ve gazeteler,
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar,
• Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler ve gazeteler,
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar,
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi şirketler tarafından sunulan bilgi kaynaklarından birisidir?
Seçenekler
A
İnternet kaynakları,
B
Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar,
C
İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler,
D
Akademik yayınlar,
E
Öz Kaynak Değişim Tablosu,
Açıklama:
Finansal tablo türleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
Soru 86
Asimetrik bilgi sorununu ele alarak otomobil piyasalarında asimetrik bilgi nedeniyle ortaya çıkan sorunun finansal piyasalar için de geçerli olduğunu gösteren hangisidir?
Seçenekler
A
George Akerlof
B
Fama
C
Etkin Piyasalar Hipotezi
D
Mishkin
E
Chartered Financial Analyst-CFA
Açıklama:
George Akerlof (1970) çalışmasında, asimetrik bilgi sorununu ele alarak otomobil piyasalarında asimetrik bilgi nedeniyle ortaya çıkan sorunun finansal piyasalar için de geçerli olduğunu göstermiştir.
Soru 87
Çalışmalarında asimetrik bilgi sorununa yol açan faktörleri; faiz oranlarındaki artışlar, bilançolarının bozulması, menkul kıymet borsalarının çökmesi ve ekonomik belirsizliklerin artış göstermesi şeklinde sıralayan hangisidir?
Seçenekler
A
George Akerlof
B
Fama
C
Mishkin
D
Etkin Piyasalar Hipotezi
E
Chartered Financial Analyst-CFA
Açıklama:
Mishkin’nin (1990) çalışmasında asimetrik bilgi sorununa yol açan faktörler; faiz oranlarındaki artışlar, bilançolarının bozulması, menkul kıymet borsalarının çökmesi ve ekonomik belirsizliklerin artış göstermesi şeklinde sıralanmaktadır.
Soru 88
Temel analiz kaç aşamadan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
4
C
1
D
3
E
5
Açıklama:
Temel analiz üç aşamadan oluşmaktadır; ekonomi analizi, sektör analizi, şirket analizi.
Soru 89
CFA enstitüsü tarafından düzenlenen profesyonel yeterlik sertifikasyonu programı sınavlarından başarılı olan ve belirli düzeyde iş tecrübesi bulunan kişilere verilen sertifikaya sahip profesyonellerin adı nedir?
Seçenekler
A
Kayıtlı yatırım danışmanları,
B
Sertifikalı finansal planlayıcılar,
C
Yetkili finansal analist,
D
Yeminli hayat sigortacısı,
E
Yeminli finansal danışman,
Açıklama:
Yetkili finansal analist, yetkili finansal analist (Chartered Financial Analyst-CFA) enstitüsü tarafından düzenlenen profesyonel yeterlik sertifikasyonu programı sınavlarından başarılı olan ve belirli düzeyde iş tecrübesi bulunan kişilere verilen sertifikaya sahip profesyonellerdir.
Soru 90
Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Manevi bilgi
B
Teknik bilgi
C
Felsefi bilgi
D
Sanat bilgi
E
Gündelik bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel
bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel
bilgidir.
Soru 91
Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanat bilgisi
B
Gündelik bilgi
C
Teknik bilgi
D
Bilimsel bilgi
E
Felsefi bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 92
Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanat bilgisi
B
Manevi bilgi
C
Teknik bilgi
D
Felsefi bilgi
E
İstenmeyen bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 93
Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gündelik bilgi
B
Teknik bilgi
C
İstenmeyen bilgi
D
Sanat bilgisi
E
Bilimsel bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 94
Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teknik bilgi
B
Sanat bilgisi
C
Manevi bilgi
D
Felsefi bilgi
E
İstenmeyen bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 95
İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Felsefi bilgi
B
Manevi bilgi
C
Bilimsel bilgi
D
Sanat bilgisi
E
İstenmeyen bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 96
Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Felsefi bilgi
B
Bilimsel bilgi
C
Teknik bilgi
D
Manevi bilgi
E
Gündelik bilgi
Açıklama:
Gündelik Bilgi: Duyu organları aracılığıyla elde edilen, tecrübeye ve gözlemlere dayanan sübjektif bilgilerdir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Teknik Bilgi: Temel ihtiyaçları karşılamak üzere, günlük yaşamı kolaylaştırmada yarar sağlayan bilgilerdir. Gündelik yaşantıdaki tecrübelere bağlı elde edilmesi durumunda gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi; bilimsel verilerden yararlanılarak hayatı kolaylaştıran türü ise bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi olarak tanımlanmaktadır.
Sanat Bilgisi: Duyguya ve sezgiye dayanan, yönelinen nesneye ilgiden doğan bilgidir.
Manevi Bilgi: Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgidir.
İstenmeyen Bilgi: Kişiye yarar sağlamayan ve geçici şekilde gelişigüzel edinilen bilgidir.
Felsefi Bilgi: İnsanın, evrenin yapısı hakkında gözlemlerine dayanarak düşünmesi sonucu ortaya çıkan sübjektif ve eleştirici bilgidir.
Bilimsel Bilgi: Akıl yürütme ve bilimsel yöntemlerle elde edilen nesnel ve evrensel bilgidir.
Soru 97
İşlem ve olayların kanıtlanabilir şekilde ve doğru gösterilerek tam olarak sunulması finansal bilgilerin hangi kriterini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Anlaşılabilirlik
B
Kanıtlanabilirlik
C
Güvenirlilik
D
Tarafsızlık
E
Zamanlama
Açıklama:
Güvenirlilik: Yatırım kararlarının sağlıklı olması ve buna bağlı olarak finansal sistemin düzenli bir şekilde işleyebilmesi için finansal bilgilerin güvenilir olması zorunludur. Finansal bilginin yanlış veya aldatıcı olması, güvenilirliğin zedelenmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda işlem ve olayları kanıtlanabilir şekilde, doğru olarak gösteren ve tarafsızlık gözetilerek tam olarak sunulan finansal bilgilerin güvenilir olduğu kabul edilmektedir. Bir finansal bilginin güvenilir olması için doğru gösterim, kanıtlanabilirlik, tarafsızlık ve tam açıklama şartlarını taşıması gerekmektedir.
Soru 98
Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade eden kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam açıklama
B
Anlaşılabilirlik
C
Tek düzenlik
D
Kanıtlanabilirlik
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir. Kanıtlanabilir bilgi; gerçekleşen işlem ve olayların, tarafsız ve gerçek durumu yansıtacak şekilde finansal tablolarda doğru olarak gösterilmesini sağlar.
Soru 99
Finansal bilginin, farklı amaçları olan tüm yatırımcılara hizmet etmesini ifade eden kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanıtlanabilirlik
B
Güvenirlilik
C
Anlaşılabilirlik
D
Zamanlama
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Tarafsızlık: Finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın sunulması gerekmektedir. Özellikle belirsizlik durumunda karar süreci içerisinde tarafsızlık ilkesi ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda finansal bilgilerin yatırımcı kararlarında seçim, sunuş ve içerik olarak doğru karar almayı olumsuz yönde etkilememesi gerekmektedir.
Finansal bilginin, farklı amaçları olan tüm yatırımcılara hizmet etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda tarafsızlık, finansal bilgilerin sadece belirli kullanıcıların isteklerine göre hazırlanmamasını ifade etmektedir. Bu nedenle işletmelerin, gerçekleşen işlem ve olaylara bağlı olarak sundukları finansal bilgilerin tarafsız olması zorunludur. Örneğin finansal bilginin diğer olaylar ihmal edilerek karlılığın vurgulanması gibi yatırımcıların herhangi bir davranış biçimine yöneltici tutumda olması, tarafsızlığını zedeleyecektir.
Finansal bilginin, farklı amaçları olan tüm yatırımcılara hizmet etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda tarafsızlık, finansal bilgilerin sadece belirli kullanıcıların isteklerine göre hazırlanmamasını ifade etmektedir. Bu nedenle işletmelerin, gerçekleşen işlem ve olaylara bağlı olarak sundukları finansal bilgilerin tarafsız olması zorunludur. Örneğin finansal bilginin diğer olaylar ihmal edilerek karlılığın vurgulanması gibi yatırımcıların herhangi bir davranış biçimine yöneltici tutumda olması, tarafsızlığını zedeleyecektir.
Soru 100
- Piyasa etkinliğini
- Finansal istikrarı
- Rekabet koşullarını
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
asimetrik bilgi sorunu nedeniyle tüm piyasa katılımcılarının aynı bilgi düzeyine sahip olduğu varsayımına dayanan varlık fiyatlama modellerinin geçerli sonuçlar üretmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum ayrıca piyasa etkinliğini ve finansal istikrarı da etkilemektedir.
Soru 101
- Veri, ilişkide olduğumuz dünyanın durumlarını, diğer ifadeyle betimlemesini ifade eder
- Enformasyon, duyularımızla elde ettiğimiz dünyaya ilişkin durumların işlenmesi, düzenlenmesi ve filtrelenmesi yoluyla elde edilen veridir
- Bilgi; öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile çaba sarf edilerek veya çaba sarf edilmeksizin dışarıdan ulaşılan olguların bütünüdür
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Veri, ilişkide olduğumuz dünyanın durumlarını, diğer ifadeyle betimlemesini-tasvirini ifade etmektedir. Enformasyon, duyularımızla elde ettiğimiz dünyaya ilişkin durumların işlenmesi, düzenlenmesi ve filtrelenmesi yoluyla elde edilen veridir. Sözlük anlamıyla bilgi ise “insan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü, malumatı” ve “öğrenme, araştırma veya gözlem yoluyla elde edilen gerçek” olarak tanımlanmaktadır. Diğer yandan bilgi tanımı ile ilgili anlam karışıklıklarının nedeni kelimenin İngilizcede hem “knowledge” hem de “information” kelimelerinin karşılığı olarak kullanılmasıdır. İktisadi olarak bireylerin öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile çaba sarf ederek elde ettiği olgular “knowledge”, çaba sarf edilmeksizin dışarıdan elde edilen olgular ise “information” olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda bilgi, öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile çaba sarf edilerek veya çaba sarf edilmeksizin dışarıdan ulaşılan olguların bütününü kapsamaktadır ve finansal piyasalarda yer alan kaynaklara ulaşım açısından maliyetleri bulunmaktadır.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Bilginin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yenilik
B
Doğrulama
C
Miktarının artması
D
Düzeltici olması
E
Hepsi
Açıklama:
Bilginin temel özellikleri şu şekildedir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
Birçok farklı tanımı bulunan bilgi, ait olduğu alan, elde ediliş şekli vb. açılardan farklı
türlere ayrılmaktadır. Bilgi türleri şu şekilde sınıflandırılabilir;
• Yenilik: Alana yeni ve önemli bilgilerin eklenmesi
• Doğrulama: Var olan bilgiyi tasdik ederek güven duygusunu artırması
• Miktarının artması: Mevcut olan bilgilere yenilerinin eklenmesi
• Düzeltici olması: Eski veya yanlış bilgileri düzeltmesi.
Birçok farklı tanımı bulunan bilgi, ait olduğu alan, elde ediliş şekli vb. açılardan farklı
türlere ayrılmaktadır. Bilgi türleri şu şekilde sınıflandırılabilir;
Soru 103
Finansal bilgi kaynaklarını şirketler tarafından sunulan kaynaklar ve diğer finansal bilgi kaynaklar kapsamında aşağıdakilerden hangisi diğer finansal bilgi kaynağı dışında kalır?
Seçenekler
A
Kamu kurum ve kuruluşları
B
Akademik yayınlar
C
Sosyal medya
D
Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri
E
Hiçbiri
Açıklama:
finansal bilgi kaynaklarını şirketler tarafından sunulan kaynaklar ve diğer
finansal bilgi kaynakları olarak iki grupta ele alabiliriz.
Finansal bilgi kaynağı denildiğinde ilk akla gelen, şirketler tarafından hazırlanan finansal
tablolardır. Finansal tablolar her ülkede belirlenen muhasebe standartlarına göre
hazırlanmakta ve belirlenen esaslar çerçevesinde yayınlanmaktadır. Finansal tablo türleri
aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
Finansal tablolar dışında finansal tablo dipnotları, hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar,
bağımsız denetim raporları, faaliyet raporları ve özel durumlara ilişkin açıklamalar
da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan
belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s,
Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler
(The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
finansal bilgi kaynakları olarak iki grupta ele alabiliriz.
Finansal bilgi kaynağı denildiğinde ilk akla gelen, şirketler tarafından hazırlanan finansal
tablolardır. Finansal tablolar her ülkede belirlenen muhasebe standartlarına göre
hazırlanmakta ve belirlenen esaslar çerçevesinde yayınlanmaktadır. Finansal tablo türleri
aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Satışların Maliyeti Tablosu
• Fon Akım Tablosu
• Nakit Akım Tablosu
• Kar dağıtım Tablosu
• Öz Kaynak Değişim Tablosu
Finansal tablolar dışında finansal tablo dipnotları, hissedarlara yapılan yazılı açıklamalar,
bağımsız denetim raporları, faaliyet raporları ve özel durumlara ilişkin açıklamalar
da şirketler tarafından sunulan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır.
Diğer finansal bilgi kaynakları ise şunlardır;
• Kamu kurum ve kuruluşları (SPK, KAP, Borsa İstanbul, BDDK vb.) tarafından yayımlanan
belgeler ve raporlar,
• Finansal hizmet sağlayan şirketler tarafından sunulan raporlar (Standard & Poor’s,
Moody’s, Morgan Stanley, Goldman Sachs, JP Morgan vb.),
• İş ve finans dünyasına ilişkin dergiler (Forbes, Ekonomist, Fortune vb.) ve gazeteler
(The Wall Street Journal)
• Günlük gazetelerin ekonomi bölümleri,
• Televizyon,
• İnternet kaynakları,
• Akademik yayınlar.
Soru 104
- Yatırımcılar, Şirket hisselerine yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcılar ortaklık hakkını aldıkları şirketten sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmeyi amaçlar
- fon sağlayıcı kurumlar, borç verdikleri şirketlerin faiz ve anapara ödemelerini gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerini belirlemek amacıyla finansal raporları analiz etmektedir
- Müşteriler satın aldıkları ürünlerin devamlılığı konusunda emin olabilmek amacıyla raporları kontrol eder
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatırımcılar, Şirket hisselerine yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcılar (sigorta
şirketleri, emeklilik fonları vb.) şirketin ortaklık hakkının bir kısmını almış olurlar. Bu yatırımlarda
beklenti sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmektir.
Bu nedenle söz konusu yatırımcılar şirketin durumu hakkında bilgi sahibi olmak isterler
ve finansal raporları en çok talep eden gruplardan biridirler. Finansal raporları talep eden
diğer bir grup ise çalışanlardır. Çalışanlar mevcut görevlerinin devamlılığı ve güvenilirliğini
denetlemek amacıyla finansal raporları takip ederler. Bunun yanında çalıştıkları
kurumun kârlılığı ücret taleplerini etkileyeceğinden raporlar çalışanlar için önemli göstergelerdir.
Ayrıca pek çok kurumda çalışanlar şirket hisselerine de sahip olabilmektedir,
dolayısıyla birer yatırımcı gibi şirketin durumunu analiz etmek istemektedirler.
Bankalar gibi fon sağlayıcı kurumlar, borç verdikleri şirketlerin faiz ve anapara ödemelerini
gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerini belirlemek amacıyla finansal raporları analiz etmektedir. Tedarikçiler de benzer şekilde ödemelerin zamanında yapılacağından
emin olmak için finansal raporları incelemektedir. Finansal raporları kullanan diğer bir
grup olan müşteriler ise satın aldıkları ürünlerin devamlılığı konusunda emin olabilmek
amacıyla raporları kontrol ederek, şirketin gelecekte söz konusu ürünleri sağlayabilirliği
konusunda bir karara varmaktadır.
şirketleri, emeklilik fonları vb.) şirketin ortaklık hakkının bir kısmını almış olurlar. Bu yatırımlarda
beklenti sermaye kazancı elde etmek veya iyi bir kâr payı getirisi elde etmektir.
Bu nedenle söz konusu yatırımcılar şirketin durumu hakkında bilgi sahibi olmak isterler
ve finansal raporları en çok talep eden gruplardan biridirler. Finansal raporları talep eden
diğer bir grup ise çalışanlardır. Çalışanlar mevcut görevlerinin devamlılığı ve güvenilirliğini
denetlemek amacıyla finansal raporları takip ederler. Bunun yanında çalıştıkları
kurumun kârlılığı ücret taleplerini etkileyeceğinden raporlar çalışanlar için önemli göstergelerdir.
Ayrıca pek çok kurumda çalışanlar şirket hisselerine de sahip olabilmektedir,
dolayısıyla birer yatırımcı gibi şirketin durumunu analiz etmek istemektedirler.
Bankalar gibi fon sağlayıcı kurumlar, borç verdikleri şirketlerin faiz ve anapara ödemelerini
gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerini belirlemek amacıyla finansal raporları analiz etmektedir. Tedarikçiler de benzer şekilde ödemelerin zamanında yapılacağından
emin olmak için finansal raporları incelemektedir. Finansal raporları kullanan diğer bir
grup olan müşteriler ise satın aldıkları ürünlerin devamlılığı konusunda emin olabilmek
amacıyla raporları kontrol ederek, şirketin gelecekte söz konusu ürünleri sağlayabilirliği
konusunda bir karara varmaktadır.
Soru 105
- Farklı finansal okuryazarlık seviyesine sahip yatırımcılar için finansal tablolarda yer alan bilgilerin açık, tam ve anlaşılır olması gerekmektedir
- Karar sürecindeki yatırımcılar için Finansal bilginin kullanılabilir ve amaca yönelik nitelikle olması gerekmektedir
- Karar sürecindeki yatırımcılar için bilginin zaman boyutu önem kazanmaktadır
Finansal Bilgilerin Kalitesi içinde yer alan "İhtiyaca Uygunluk ve Önemlilik" kapsamında yukarıdakilerden hangisi doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İhtiyaca Uygunluk ve Önemlilik: Yatırımcıların karar süreçlerinde ele aldıkları finansal bilgilerin kullanılabilir ve amaca yönelik nitelikle olması gerekmektedir. Bu bağlamda
finansal bilginin zaman boyutu önem kazanmaktadır. Özellikle geçmiş, şimdiki ve gelecekteki olayların değerlendirilmesine bağlı olarak finansal bilginin ihtiyaca uygunluğu ele
alınmaktadır. Örneğin geçmiş değerlendirmelerin doğrulanma veya düzeltmelerine bağlı
olarak yatırımcıların finansal kararları değişebilir. Bu nedenle finansal bilgilerin güncelliğini kaybetmeden, zamanında sunulması gerekmektedir.
Diğer yandan bir finansal bilginin yanlış veya eksik açıklanması ya da açıklanmaması
durumunda söz konusu finansal bilgileri baz alarak yatırım kararı alan bir yatımcının
kararı olumsuz yönde etkilenebilir. Bu bağlamda kalite açısından finansal bilginin önem
düzeyi ortaya çıkmaktadır. Ancak başlı başına önemi bulunmayan bir finansal bilginin,
diğer benzer tür ve nitelikteki başka finansal bilgiler ile birleştirilmesi durumunda önem
düzeyi artabilir
finansal bilginin zaman boyutu önem kazanmaktadır. Özellikle geçmiş, şimdiki ve gelecekteki olayların değerlendirilmesine bağlı olarak finansal bilginin ihtiyaca uygunluğu ele
alınmaktadır. Örneğin geçmiş değerlendirmelerin doğrulanma veya düzeltmelerine bağlı
olarak yatırımcıların finansal kararları değişebilir. Bu nedenle finansal bilgilerin güncelliğini kaybetmeden, zamanında sunulması gerekmektedir.
Diğer yandan bir finansal bilginin yanlış veya eksik açıklanması ya da açıklanmaması
durumunda söz konusu finansal bilgileri baz alarak yatırım kararı alan bir yatımcının
kararı olumsuz yönde etkilenebilir. Bu bağlamda kalite açısından finansal bilginin önem
düzeyi ortaya çıkmaktadır. Ancak başlı başına önemi bulunmayan bir finansal bilginin,
diğer benzer tür ve nitelikteki başka finansal bilgiler ile birleştirilmesi durumunda önem
düzeyi artabilir
Soru 106
- Güvenirlilik: Yatırım kararlarının sağlıklı olması ve buna bağlı olarak finansal sistemin
düzenli bir şekilde işleyebilmesi için finansal bilgilerin güvenilir olması zorunludur - Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde
benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir - Tarafsızlık: Finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak
şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın
sunulması gerekmektedir - Tarafsızlık: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma,
metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini
ifade etmektedir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Güvenirlilik: Yatırım kararlarının sağlıklı olması ve buna bağlı olarak finansal sistemin
düzenli bir şekilde işleyebilmesi için finansal bilgilerin güvenilir olması zorunludur
Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde
benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir.
Tarafsızlık: Finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak
şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın
sunulması gerekmektedir
Tam Açıklama: Finansal bilgilerin önemlilik ve maliyet sınırları içinde yeterli, açık ve
tam olmaması, güvenirlilik ve ihtiyaca uygunluk kriterlerinin eksilmesine yol açmaktadır.
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma,
metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini
ifade etmektedir.
düzenli bir şekilde işleyebilmesi için finansal bilgilerin güvenilir olması zorunludur
Kanıtlanabilirlik: Aynı ölçme yöntemlerini kullanan farklı yatırımcıların önemli düzeyde
benzer sonuçlar elde edilebilmesini ifade etmektedir.
Tarafsızlık: Finansal bilgilerin, faaliyetleri mümkün olduğu kadar doğru yansıtacak
şekilde sunulmasının yanında karar sürecini belirli bir yönde etkilemeyi amaçlamaksızın
sunulması gerekmektedir
Tam Açıklama: Finansal bilgilerin önemlilik ve maliyet sınırları içinde yeterli, açık ve
tam olmaması, güvenirlilik ve ihtiyaca uygunluk kriterlerinin eksilmesine yol açmaktadır.
Tek Düzenlik: Finansal bilginin sunulmasında, aynı prosedür, değerleme, sınıflandırma,
metot ve raporlama biçimlerini kullanan farklı işletmelerin benzer çıktılar üretmesini
ifade etmektedir.
Soru 107
- Piyasada vergi ve işlem maliyetleri yoktur
- Piyasa yer alan taraflar, bilgiye maliyetsiz olarak aynı anda erişebilirler
- Piyasaların az gelişmiş yapısı istikrarı olumsuz etkiler
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Etkin piyasalar hipotezi, finansal varlıkların var
olan tüm bilgiyi yansıttığını, yeni bir bilgi gelmesi hâlinde ise bu durumun hızla fiyatlara
yansıdığını savunmaktadır. Bu bağlamda var olan bilgi, fiyatlara eksiksiz olarak yansıdığı
için normalin üzerinde getiri elde etmek mümkün değildir. Etkin piyasalar hipotezinin
dayandığı varsayımlar ise şu şekilde sıralanabilir;
• Piyasada yer alan taraflar rasyonel davranırlar ve karlarını maksimize etmeyi amaçlarlar.
• Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmaktadır ve buna bağlı olarak hiçbiri piyasası
tek başına etkileyecek güce sahip değildir.
• Piyasada vergi ve işlem maliyetleri yoktur.
• Piyasa yer alan taraflar, bilgiye maliyetsiz olarak aynı anda erişebilirler.
• Piyasaların kurumsal yapısı gelişmiştir ve istikrarlı şekilde çalışmaktadır.
Fama, bilginin piyasalara yansıma düzeylerine göre zayıf, yarı-güçlü ve güçlü formda
etkinlik türlerinin bulunduğunu belirtmiştir
olan tüm bilgiyi yansıttığını, yeni bir bilgi gelmesi hâlinde ise bu durumun hızla fiyatlara
yansıdığını savunmaktadır. Bu bağlamda var olan bilgi, fiyatlara eksiksiz olarak yansıdığı
için normalin üzerinde getiri elde etmek mümkün değildir. Etkin piyasalar hipotezinin
dayandığı varsayımlar ise şu şekilde sıralanabilir;
• Piyasada yer alan taraflar rasyonel davranırlar ve karlarını maksimize etmeyi amaçlarlar.
• Piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmaktadır ve buna bağlı olarak hiçbiri piyasası
tek başına etkileyecek güce sahip değildir.
• Piyasada vergi ve işlem maliyetleri yoktur.
• Piyasa yer alan taraflar, bilgiye maliyetsiz olarak aynı anda erişebilirler.
• Piyasaların kurumsal yapısı gelişmiştir ve istikrarlı şekilde çalışmaktadır.
Fama, bilginin piyasalara yansıma düzeylerine göre zayıf, yarı-güçlü ve güçlü formda
etkinlik türlerinin bulunduğunu belirtmiştir
Soru 108
"Enflasyon ve ya faiz oranların artması, bütçe açığı, işsizlik vb. sorunlar nedeniyle ekonomide belirsizliklerin artması durumunda asimetrik bilgi sorunu ortaya çıkmakta ve finansal piyasalarda yer alan tarafların karar vermeleri zorlaşmaktadır" tanımı asimetrik bilgi sorununa yol açan faktörlerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Faiz oranlarının yükselmesi
B
Bilançoların bozulması
C
Menkul kıymet borsalarının çökmesi
D
Ekonomik belirsizliklerin artış göstermesi
E
Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Açıklama:
Ekonomik belirsizliklerin artış göstermesi: Enflasyon ve ya faiz oranların artması, bütçe
açığı, işsizlik vb. sorunlar nedeniyle ekonomide belirsizliklerin artması durumunda
asimetrik bilgi sorunu ortaya çıkmakta ve finansal piyasalarda yer alan tarafların karar
vermeleri zorlaşmaktadır.
açığı, işsizlik vb. sorunlar nedeniyle ekonomide belirsizliklerin artması durumunda
asimetrik bilgi sorunu ortaya çıkmakta ve finansal piyasalarda yer alan tarafların karar
vermeleri zorlaşmaktadır.
Soru 109
- Ters seçim; sorunu, asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesidir
- Ahlaki tehlike ile sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmesidir
- Temsilcilik sorunu, sözleşme taraflardan birinin bazı işlemlerin ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için başka bir kişiye yetki vermesidir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ters seçim; sorunu, asimetrik bilgi nedeniyle alternatifler arasında aslında tercih edilmeyecek olanın seçilmesidir
Ahlaki tehlike ile sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmesidir
Temsilcilik sorunu, sözleşme taraflardan birinin bazı işlemlerin ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için başka bir kişiye yetki vermesidir
Ahlaki tehlike ile sözleşme taraflarından biri, sahip olduğu bilgiyi saklayarak karşı taraftan elde ettiği kaynağı bireysel kazancı için istismar etmesidir
Temsilcilik sorunu, sözleşme taraflardan birinin bazı işlemlerin ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için başka bir kişiye yetki vermesidir
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Menkul Kıymet Yatırımları kapsamında gürültücülerin özellikleri dışında kalır?
Seçenekler
A
Duygusal karar almak
B
Sürü güdüsüyle işlem yapmak
C
Gereğinden fazla karalardan emin olmak
D
Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Gürültücülerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla karalardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
• Duygusal karar almak
• Sürü güdüsüyle işlem yapmak
• Aşırı iyimse veya kötümser davranmak
• Gereğinden fazla karalardan emin olmak
• Aşırı risk almak
• Geçmiş kayıpları hatırlamama eğilimi
Soru 111
Finansal bilginin değerlendirilmesi kapsamında aşağıdakilerden hangisi içsel değerin tanımıdır?
Seçenekler
A
Tarafların sözleşme yapmadan önce ve sonrasında, bir mal ve hizmetin niteliği konusunda aynı bilgiye sahip olma durumu
B
Tanrı ve insanın konumu hakkındaki dogmatik bilgi
C
İlgili kişilere bir organizasyonun finansal durumu ve performansına ilişkin bilgileri aktaran raporlardır
D
Taraflardan birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olma durumu
E
Menkul kıymetin risk ve getiri verilerine bağlı olarak hesaplanan gerçek değeridir
Açıklama:
İçsel değer, menkul kıymetin risk ve getiri verilerine bağlı olarak hesaplanan gerçek değeridir. İçsel değer kusursuz bir şekilde ölçülemez, ancak hesaplanabilir.
Ünite 3
Soru 1
Üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik dalgalanma
B
Devalüasyon
C
Büyük buhran
D
Ekonomik büyüme
E
Ekonomik Daralma
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma, üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır.
Soru 2
Ekonomiye ilişkin gelecek tahminlerinin borsa piyasası ile takip edilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oldukça kalabalık bir nüfus tarafından aktif olarak kullanılabilmesi
B
Diğer ekonomik göstergelere nazaran daha kolay gözlenebilmesi
C
Ekonominin dibe vurduğu nokta ile zirve yaptığı noktaları gösterebilmesi
D
Reel hasıla değerlerinin borsa piyasası yoluyla izlenebilmesi
E
Ekonomi durgunluğa girdiğinde en son etkilenen piyasa olması
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir. Bu piyasadaki gelişmeler ekonomik durumun bir göstergesi olarak kullanılır. Diğer göstergelere nazaran daha kolay gözlenebilir, çünkü haftanın her günü hatta her saat borsalardaki gelişmeler izlenebilir.
Soru 3
Hisse senedi fiyatları ve enflasyon arasındaki ilişkinin çıkış noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyindeki değişiklikler sonucu ortaya çıkan zararların tazmin edilmesi
B
Kar paylarının ve iskonto oranlarının genel düzeyde iniş çıkış yaşamaması
C
Kar paylarının ve iskonto oranının trendlerin tersine hareket etmesi
D
Kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesi
E
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yönün belirlenmesi
Açıklama:
Hisse senedi fiyatları ve enflasyon gibi makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış noktası hisse senedi değerlemesinde yeri olan kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesidir.
Soru 4
Enflasyondan en çok zarar görenler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizler
B
Esnek gelirliler
C
Sabit gelirliler
D
Sermaye sahipleri
E
İşletme sahipleri
Açıklama:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisinde bankaların kredi kullananlar için beklenen enflasyon oranı için kendilerini korunma yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
TÜFE +%10
B
TÜFE+%20
C
TÜFE+%30
D
%15 faiz oranı
E
Faizsiz mevduat hesabı
Açıklama:
Bankaların kredi kullananlar için hazırladığı ve mevduat sahipleri için önerdiği TÜFE + % 10 formülü kendilerini enflasyondan koruma yöntemidir.
Soru 6
Ülkeler arasındaki ekonomik ilişkiler yönetilirken en önemli makroekonomik değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borsa Endeksi
B
Döviz Kuru
C
Beklenen Enflasyon
D
Faiz Oranı
E
Reel Ekonomik Faaliyetler
Açıklama:
Ülkeler arasındaki ekonomik ilişkiler yönetilirken ödeme konusu önemli bir unsurdur. Ödemelerde ticarete taraf ülkelerden hangisinin parasının kullanılacağı ya da bunlar dışındaki başka bir ülkenin para biriminin kullanılması ve bunun değerinin belirlenmesi sorunu önem arz etmektedir. Burada ülkeler arasındaki milli paraların değerlerinin karşılaştırılmasında döviz kuru kavramı ortaya çıkmaktadır. Genel anlamda döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden değeridir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli faiz oranı uzun vadeli faiz oranından daha yüksek olabileceği duruma örnektir?
Seçenekler
A
Beklenen enflasyon oranının yüksek olması
B
Beklenmeyen enflasyon oranının yüksek olması
C
Beklenmeyen enflasyon oranının düşük olması
D
Beklenen enflasyon oranının düşük olması
E
Ekonomik dalgalanmaların beklenmemesi
Açıklama:
Normal şartlarda kısa vadeli faiz oranı uzun vadeli faiz oranından daha düşün olması beklenir. Eğer enflasyon oranının düşmesi bekleniyorsa kısa vadeli faiz oranı uzun vadeli faiz oranından daha yüksek olabilir.
Soru 8
I- Hisse senetleri
II- Milli Gelir
III- Yatırımlar
IV- Sanayi Üretimi
V- İthalat
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergeleridir?
II- Milli Gelir
III- Yatırımlar
IV- Sanayi Üretimi
V- İthalat
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergeleridir?
Seçenekler
A
I-II ve III
B
II-III ve IV
C
I-III ve V
D
II-III ve V
E
I-II ve V
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır.
Soru 9
Hisse senedi getirilerinin reel ekonomik faaliyetler ile dolaylı ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hisse senedi yatırımlarının kişisel servetlere olan katkısı
B
GSYH veya sanayi üretiminin gelecekteki değeri
C
Serveti artan bireylerin uzun vadeli faiz yatırımına yönelmesi
D
Ekonomik dalgalanmalar ile finansal sistemin genişlemesi
E
Enflasyon ile cari ve gelecek reel ekonomik faaliyetlerin düşmesi
Açıklama:
Hisse senedi getirilerinin reel ekonomik faaliyetler
ile dolaylı ilişkisi, hisse senedi yatırımlarının kişisel servetlere olan katkısı ile ilişkilendirilmektedir. Buna göre, hisse senedi fiyatlarının artması bireylerin servetlerinin artmasına neden olmaktadır. Artan refah düzeyi ise daha fazla tüketim ve yatırım anlamına gelmektedir.
ile dolaylı ilişkisi, hisse senedi yatırımlarının kişisel servetlere olan katkısı ile ilişkilendirilmektedir. Buna göre, hisse senedi fiyatlarının artması bireylerin servetlerinin artmasına neden olmaktadır. Artan refah düzeyi ise daha fazla tüketim ve yatırım anlamına gelmektedir.
Soru 10
Geleceğe ilişkin yüksek düzeyde nakit akışı beklentisi ilk olarak aşağıdakilerden hangisini etkiler?
Seçenekler
A
GSYH
B
Reel Ekonomik Faaliyetler
C
TÜFE oranları
D
Mevduat hesabı faizleri
E
Hisse senedi fiyatları
Açıklama:
Geleceğe ilişkin yüksek düzeyde nakit akışı beklentisi ise hisse senedi fiyatlarına
artış olarak yansıyacaktır. Böylece, hisse senedi fiyatlarının cari düzeyi, gelecekteki sanayi üretimi seviyesi konusunda bilgi sağlayan bir öncü gösterge hâline gelecektir.
artış olarak yansıyacaktır. Böylece, hisse senedi fiyatlarının cari düzeyi, gelecekteki sanayi üretimi seviyesi konusunda bilgi sağlayan bir öncü gösterge hâline gelecektir.
Soru 11
Üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalara ne denir?
Seçenekler
A
konjonktürel dalgalanma
B
trend
C
buhran
D
enflasyon
E
depresyon
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır. Trend eğrisi, reel GSyh’nin üretim faktörlerinin tam kullanımı hâlinde beklenen gelişimini sergiler. Ancak fiili üretim trendle tam çakışmayabilir. Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır. Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Depresyon neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Zirveden dibe kadar geçen dönem
B
ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem
C
Bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyinin çok aşağılara düşmesi
D
Ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek nokta
E
Ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en düşük nokta
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır. Trend eğrisi, reel GSyh’nin üretim faktörlerinin tam kullanımı hâlinde beklenen gelişimini sergiler. Ancak fiili üretim trendle tam çakışmayabilir. Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır. Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 13
Borsanın diğer adı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Tahviller
B
Sermaye piyasası
C
Bonolar
D
Menkul kıymetler
E
Hisse senetleri
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir. Bu piyasadaki gelişmeler ekonomik durumun bir göstergesi olarak kullanılır. Diğer göstergelere nazaran daha kolay gözlenebilir, çünkü haftanın her günü hatta her saat borsalardaki gelişmeler izlenebilir.
Soru 14
Deflasyon nedir?
Seçenekler
A
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar
B
Üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme
C
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar
D
Reel GSyh’nin üretim faktörlerinin tam kullanımı hâlinde beklenen gelişim
E
Daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyinin çok aşağılara düşmesi
Açıklama:
Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Fiyatlar genel düzeyi; ekonomideki tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasıdır. Enflasyon kavramından tüm fiyatların yükseleceği anlamı çıkarılmamalıdır, fiyatların çoğu yükselirken daha az bir kısmı aşağı düşebilir. Enflasyon oranı, fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artıştır. Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak tanımlanır. Enflasyon ve deflasyon arasındaki sınır bölgede ise her ülkenin arzu ettiği fiyat istikrarı yer alır. Yani fiyatlar genel düzeyinde iniş ve çıkışların yaşanmadığı, arzu edilen bir durum için fiyat istikrarı tanımlaması kullanılır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 15
Seçil arkadaşı Elçin'e 50000 lira borç vermiştir. Elçin iki sene sonra borcunun ödemiştir ancak Seçil 2 sene önce 50000 tlye istediği arabayı alabilecekken şu an arabanın modeli ve yılı iki sene öncekiyle aynı olsa da arabayı alamamaktadır.
Bunun sebebi ne olabilir?
Bunun sebebi ne olabilir?
Seçenekler
A
Trend
B
Deflasyon
C
Ekonomik genişleme
D
Revalüasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir. Klasik örnek emekli maaşıyla geçinenler ya da biriktirmiş olduğu tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Örneğin; bir yıl vadeli tahvil almış birisi için fiyat düzeyinin bir yıl sonra ikiye katlanması durumunda, tahvilin anaparasını geri aldığında, bu paranın alım gücünün tahvili satın aldığı döneme göre yarı yarıya azaldığını görecektir. Bu şekilde beklenmedik bir enflasyonla alacaklılardan (tasarruf yapanlardan) borçlulara (tahvil ihraç edenlere) doğru bir servet transferi olacaktır. Ev sahibi olmak için ya da yeni bir araba almak için tasarrufta bulunuyorsunuz, enflasyon canavarı tasarruf hesabınızın değerini azaltarak, amaçlarınıza ulaşmanızı güçleştirebilmektedir. Örneğin tasarruf mevduatınıza yılda % 15 oranında faiz geliri alıyorsunuz ve enflasyon oranı o yıl % 20 olarak gerçekleşsin. Bu durumda tasarruflarınızın gücü %5 oranında azalmıştır. Eğer faizden bir de vergi ödüyorsanız, bu kaybınız daha da artacaktır. Beklenmeyen enflasyon bankalar ve diğer ödünç verenlere de zarar verebilir. Çünkü borç alanlar, geri ödeme tarihinde ödünç aldıklarından daha az değerde ödemede bulunabilirler. Devlet en büyük borçlu olduğu için böyle bir enflasyondan kazançlı çıkar. Yine düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Fisher Hipotezi aşağıdakilerden hangisini savunur?
Seçenekler
A
Hisse senetlerinin makroekonomik olaylar zinciri ile dolaylı olarak enflasyondaki değişime neden olmaktadır. Reel faaliyetlerdeki azalma bütçe açıklarının artmasına ve dolayısıyla da para arzında artışa neden olmaktadır. Hisse senedi getirilerinde meydana gelen düşüşler reel faaliyetlerdeki azalmalara işaret etmektedir. Reel faaliyetler veya hisse senedi ile enflasyon arasındaki negatif ilişki Merkez Bankası müdahaleleri ile gelişmektedir.
B
Rekabetçi bir ekonomide enflasyon, firmaların üretim maliyetlerini artırmaktadır. Böylece gelecekte nakit akımlarının azalmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla enflasyon ile hisse senedi fiyatları arasında negatif bir ilişki ortaya çıkmaktadır.
C
Hisse senetleri enflasyona bir tedbir olarak değerlendirilmektedir. Bunun arkasındaki gerekçe, hisse senetlerinin şirket aktifleri üzerinde bazı haklar sağlamasıdır. Enflasyonist bir ortamda adı geçen haklar ile elde edilecek katma değer yukarı doğru revize edilecektir. Bu sebeple enflasyon karşısında hisse senedi fiyatlarındaki orantılı artış hisse senedi reel getiri düzeyini etkilemeyecektir. Bununla birlikte şirketin sahip olduğu parasal değerler fiyatlardaki dalgalanmalardan bağımsız olacaktır. Dolayısıyla sadece şirketin sahip olduğu reel unsurlar enflasyona karşı koruyucu olacaktır.
D
Reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir.
E
Enflasyondaki artış nominal risksiz faiz oranını arttırarakdeğerleme modelinde indirgeme oranını büyütmektedir. Bu durumda eğer nakit girişleri aynı oranda artarsa enflasyonun negatif etkisi ortadan kalkacaktır. Ancak bu nakit girişlerinin kısa vadede görülme olasılığı düşüktür. Buradan hareketle enflasyon ile hisse senedi fiyatları arasında negatif bir ilişkinin var olduğu söylenebilir.
Açıklama:
Hisse senetleri ile enflasyon arasındaki ilişkinin varlığı ve yönü ile ilgili görüşler farklıdır. Bir görüşe göre, hisse senetleri enflasyona karşı dirençli varlıklardır. Enflasyon oranında meydana gelen artış şirketlerin satışlarını, kârlarını dolayısıyla da temettülerini artırmaktadır. Hisse senetleri, sahiplerine ortaklık hakları sağladığı için şirketin aktiflerinin enflasyon nedeni ile artan değerleri de ortaklara bir koruma sağlamaktadır. Bu bağlamda hisse senedi getirileri ile enflasyon arasındaki söz konusu ilişki genel olarak Fisher Hipotezi ile açıklanmaya çalışılmıştır. Fisher hipotezine göre, reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri
birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir. Doğru cevap D şıkkıdır.
birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 17
İki ülke para biriminin diğer başka bir ülke para birimi cinsinden dolaylı bir ilişkisi ortaya konulmasına ne denir?
Seçenekler
A
Serbest döviz kuru
B
Reel döviz kuru
C
Çapraz kur
D
Düz kur
E
Nominal döviz kuru
Açıklama:
Nominal döviz kuru, bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde edilir. Ancak bu formül biraz daha revize edilerek farklı döviz kuru tanımları ortaya konulabilir. Bir fiyat endeksi kullanılarak nominal döviz kurunun indirgenmesi bizi başka bir kur tanımı olan reel döviz kuruna götürür. İki taraflı bir ilişkiyi yansıtacak şekilde reel döviz kuru şu şekilde formüle edelilir:
Reel Döviz Kuru= (Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi) Reel döviz kuru; nominal döviz kurunun, yabancı ülke fiyat düzeyinin ulusal fiyat düzeyine oranın çarpımı ile elde edilir. Döviz kuru kavramına ilişkin farklı ayrımlar ortaya konulabilir. Bu ayrımlardan bir diğeri düz kur ve çapraz kur şeklinde yapılabilir. Düz kur denildiğinde bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisi yani nispi oranı kastedilmektedir. Çapraz kur ise iki ülkenin para birimlerinin doğrudan nispi oranları yerine, bu para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranlarını gösterir. Düz kur tanımında iki ülke para birimlerinin birbirleri ile doğrudan ilişkisi ele alınırken çapraz kurda iki ülke para biriminin diğer başka bir ülke para birimi cinsinden dolaylı bir ilişkisi ortaya konulur. Doğru cevap C çıkkıdır.
Reel Döviz Kuru= (Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi) Reel döviz kuru; nominal döviz kurunun, yabancı ülke fiyat düzeyinin ulusal fiyat düzeyine oranın çarpımı ile elde edilir. Döviz kuru kavramına ilişkin farklı ayrımlar ortaya konulabilir. Bu ayrımlardan bir diğeri düz kur ve çapraz kur şeklinde yapılabilir. Düz kur denildiğinde bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisi yani nispi oranı kastedilmektedir. Çapraz kur ise iki ülkenin para birimlerinin doğrudan nispi oranları yerine, bu para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranlarını gösterir. Düz kur tanımında iki ülke para birimlerinin birbirleri ile doğrudan ilişkisi ele alınırken çapraz kurda iki ülke para biriminin diğer başka bir ülke para birimi cinsinden dolaylı bir ilişkisi ortaya konulur. Doğru cevap C çıkkıdır.
Soru 18
Resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer kazanımı nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Volatilite
C
Trend
D
Zirve
E
Revalüasyon
Açıklama:
Döviz kuru kavramından bahsederken bu kavrama ilişkin sıklıkla karşılaşabilecek iki önemli kavram vardır. Bu kavramlar devalüasyon ve revalüasyon kavramlarıdır. Bu kavramlar, sabit döviz kuru sisteminin geçerli olduğu durumlarda ortaya çıkar. Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir. Revalüasyon ise resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer kazanımıdır. Serbest döviz kuru rejiminde ise paranın değer kaybı ulusal paranın yabancı para birimleri karşısında nispi olarak ucuzlaması iken; paranın değer kazanması ise ulusal paranın yabancı para birimleri karşısında değerinin artmasıdır. Cevap E şıkkıdır.
Soru 19
I. Döviz kuru
II. Milli gelir
III. Sanayi üretimi
IV. Yatırımlar
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan
değişkenlerdendir?
II. Milli gelir
III. Sanayi üretimi
IV. Yatırımlar
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan
değişkenlerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır. Gayrisafi yurt içi hasıla GSYH veya sanayi üretiminin gelecekteki değeri ile hisse senedi getirisi arasında pozitif ilişki mevcuttur. Bunun sebebi ise hisse senedi getirisinin gelecekteki nakit akımına bağlı olmasıdır. Cevap E şıkkıdır.
Soru 20
Faizle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hisse senedi yatırımcısını yatırıma yönelten faktörlerden en önemlisi, hisse senedinden beklediği getirinin, faiz oranından yüksek olmasıdır.
B
Genel olarak, reel faizler yükselince bonolara ve borsaya olan talep düşer.
C
Faiz oranı piyasalarda en yakından izlenen ve ekonominin geneline olan bakışı en iyi yansıtan makroekonomik değişkenlerden biridir.
D
Faiz oranının yükselmesi ile birlikte portföyde faiz getirisi olan varlıkların getirisi artmakta,
bu durum ise portföyde hisse senedi tutmanın alternatif maliyetinin yükselmesine yol açmaktadır.
bu durum ise portföyde hisse senedi tutmanın alternatif maliyetinin yükselmesine yol açmaktadır.
E
Faiz oranının yükselmesi ile birlikte portföyde faiz getirisi olan varlıkların getirisi artmakta, bu durum ise portföyde hisse senedi tutmanın alternatif maliyetinin yükselmesine yol açmaktadır.
Açıklama:
Faiz oranı piyasalarda en yakından izlenen ve ekonominin geneline olan bakışı en iyi yansıtan akroekonomik değişkenlerden biridir. Borsa yatırımcısı üstlendiği ekstra riski göz önüne almaksızın minimum piyasa faiz oranı ölçüsünde getiri talep etmektedir. Bazı çalışmalar faizden ziyade getiri ve ödememe priminin hisse senedi getirisi üzerinde daha belirleyici olduğunu söylemektedir. Faiz oranlarının artması ile arzu edilen getiri oranı artmakta, bu ise hisse senedi değerini ters yönde etkilemektedir. Ayrıca faiz oranının yükselmesi ile birlikte portföyde faiz getirisi olan varlıkların getirisi artmakta, bu durum ise portföyde hisse senedi tutmanın alternatif maliyetinin yükselmesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, faiz oranlarının yükselmesi portföyde bulunan hisse senetlerinin faiz getirisi olan varlıklar ile ikame edilmesine sebep olmaktadır. Genel olarak, reel faizler yükselince bonolara talep artar ve borsaya olan talep düşer. Cevap B şıkkıdır.
Soru 21
Ülke ekonomileri tarih boyunca birbirini takip eden iyi ve kötü zamanlar yaşamışlar. Refahın hızla arttığı dönemleri durgunluklar, ekonomik çöküşleri tekrar genişlemenin gözlendiği yıllar izlemiştir. Bunlardan en çok bilineni, dünya çapında daralma devresinin .............. yılları arasında yaşandığı Büyük Buhran dönemidir.
Yukarı boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarı boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1919-1923
B
1929-1933
C
1930-1936
D
1933-1940
E
1940-1945
Açıklama:
Ülke ekonomileri tarih boyunca birbirini takip eden iyi ve kötü zamanlar yaşamışlar. Refahın hızla arttığı dönemleri durgunluklar, ekonomik çöküşleri tekrar genişlemenin gözlendiği yıllar izlemiştir. Bunlardan en çok bilineni, dünya çapında daralma devresinin 1929-1933 yılları arasında yaşandığı Büyük Buhran dönemidir.
Soru 22
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar biçiminde tanımlanan ................... genellikle ekonomik dalgalanmalarla uyumlu hareket ettiği gözlenmektedir. Çünkü ekonomik faaliyetlerin genişleme devresinde toplam talep de yüksek olacağından fiyatlar yükselme eğiliminde olacaktır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Makro ekonomi
B
Mikro ekonomi
C
Enflasyon
D
Stagflasyon
E
Faiz
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlar biçiminde tanımlanan enflasyonun genellikle ekonomik dalgalanmalarla uyumlu hareket ettiği gözlenmektedir. Çünkü ekonomik faaliyetlerin genişleme devresinde toplam talep de yüksek olacağından fiyatlar yükselme eğiliminde olacaktır.
Soru 23
.........., gelirimizin satın alma gücüdür. Diğer bir ifadeyle, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Faiz
C
GSMH
D
Reel gelir
E
Maliyet
Açıklama:
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür. Diğer bir ifadeyle, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
Soru 24
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön ....... olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Moda
B
Akım
C
Trend
D
Endeks
E
Limit
Açıklama:
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön trend olarak adlandırılmaktadır.
Soru 25
.................. bankalar ve diğer ödünç verenlere de zarar verebilir. Çünkü borç alanlar, geri ödeme tarihinde ödünç aldıklarından daha az değerde ödemede bulunabilirler. Devlet en büyük borçlu olduğu için böyle bir enflasyondan kazançlı çıkar. Yine düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Düşük enflasyon
B
Yüksek enflasyon
C
Beklenen enflasyon
D
Beklenmeyen enflasyon
E
Ortalama enflasyon
Açıklama:
Beklenmeyen enflasyon bankalar ve diğer ödünç verenlere de zarar verebilir. Çünkü borç alanlar, geri ödeme tarihinde ödünç aldıklarından daha az değerde ödemede bulunabilirler. Devlet en büyük borçlu olduğu için böyle bir enflasyondan kazançlı çıkar. Yine düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar.
Soru 26
Hayat pahalılığını ayarlama girişimlerimiz, kendimizi enflasyondan koruma yöntemlerinden biridir. Bunun dışında başka araçlar da kullanılır. Örneğin, bankaların kredi kullananlar için hazırladığı ve mevduat sahipleri için önerdiği ....... + % 10 formülü kendilerini enflasyondan koruma yöntemidir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
ÜFE
B
TÜFE
C
GSMH
D
GSYH
E
BIST
Açıklama:
Hayat pahalılığını ayarlama girişimlerimiz, kendimizi enflasyondan koruma yöntemlerinden biridir. Bunun dışında başka araçlar da kullanılır. Örneğin, bankaların kredi kullananlar için hazırladığı ve mevduat sahipleri için önerdiği TÜFE + % 10 formülü kendilerini enflasyondan koruma yöntemidir.
Soru 27
(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi):
Yukarıdaki formül aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıdaki formül aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nominal döviz kuru
B
Reel döviz kuru
C
Parite
D
Devalüasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Reel Döviz Kuru= (Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
Soru 28
........ değişkeni ile hisse senedi getirisi arasındaki ilişki basit bir finansal teori üzerine inşa edilmiştir. Ulusal paranın değer kazanması üretim için gerekli olan ithal hammadde fiyatlarını düşürmektedir. Ulusal paranın değer kazanması, para arzını artırmakta ve faiz oranları düşmektedir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Endeks
B
Tüfe
C
Enflasyon
D
Faiz
E
Kur
Açıklama:
Kur değişkeni ile hisse senedi getirisi arasındaki ilişki basit bir finansal teori üzerine inşa edilmiştir. Ulusal paranın değer kazanması üretim için gerekli olan ithal hammadde fiyatlarını düşürmektedir. Ulusal paranın değer kazanması, para arzını artırmakta ve faiz oranları düşmektedir.
Soru 29
Faiz oranının yükselmesi borçlanma ............ arttırır. Bu hem konut ve tüketici kredisiyle ev ya da araba almak isteyenleri hem de taksitle dayanıklı tüketim malları almak isteyenleri güç durumda bırakır. Girişimciler yatırım kararlarını alırken daha ürkek davranırlar.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Oranı
B
Düzeyi
C
Türü
D
Maliyeti
E
Miktarı
Açıklama:
Faiz oranının yükselmesi borçlanma maliyetini arttırır. Bu hem konut ve tüketici kredisiyle ev ya da araba almak isteyenleri hem de taksitle dayanıklı tüketim malları almak isteyenleri güç durumda bırakır. Girişimciler yatırım kararlarını alırken daha ürkek davranırlar.
Soru 30
.......... teorisinde, bir şirketin değerinin dolayısıyla da öz sermaye değerinin ana göstergesi; beklenen getiri oranı, sermaye maliyetinden yüksek olan yatırım tutarıdır. Buna göre, söz konusu yatırım fırsatlarını değerlendiren, başka bir anlatımla reel yatırımlarını arttıran şirketlerin reel getirileri de artacağından şirketlerin hisse senedi getirilerinin de artması beklenir.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
İşletme
B
Örgüt
C
Finans
D
Sosyoloji
E
İktisat
Açıklama:
Finans teorisinde, bir şirketin değerinin dolayısıyla da öz sermaye değerinin ana göstergesi; beklenen getiri oranı, sermaye maliyetinden yüksek olan yatırım tutarıdır. Buna göre, söz konusu yatırım fırsatlarını değerlendiren, başka bir anlatımla reel yatırımlarını arttıran şirketlerin reel getirileri de artacağından şirketlerin hisse senedi getirilerinin de artması beklenir
Soru 31
Ekonomik dalgalanma devresinde reel GSYH’nin zirveden dibe kadar geçen dönemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Zirve
C
Revalüasyon
D
Daralma
E
Teknik analiz
Açıklama:
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 32
Ekonomik dalgalanma devresinde reel GSYH’nin ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Zirve
C
Revalüasyon
D
Genişleme
E
Teknik analiz
Açıklama:
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 33
Bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Zirve
C
Revalüasyon
D
Genişleme
E
Depresyon
Açıklama:
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir.
Soru 34
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Zirve
C
Revalüasyon
D
Genişleme
E
Borsa
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir.
Soru 35
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Enflasyon
C
Revalüasyon
D
Genişleme
E
Borsa
Açıklama:
Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır.
Soru 36
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Deflasyon
C
Revalüasyon
D
Genişleme
E
Borsa
Açıklama:
Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak tanımlanır.
Soru 37
Nominal Döviz Kuru nasıl hesaplanır?
Seçenekler
A
Ulusal Para/Yabancı Para
B
Yabancı Para/Ulusal Para
C
Ulusal ParaXYabancı Para
D
Ulusal Para-Yabancı Para
E
Ulusal Para+Yabancı Para
Açıklama:
Nominal Döviz Kuru= Ulusal Para/Yabancı Para
Soru 38
Aşağıdaki şıklardan hangisinde reel döviz kurunun formülü doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
B
(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)/(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)
C
(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)+(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
D
(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)-(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
E
(Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)X(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
Açıklama:
Reel Döviz Kuru= (Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi)
Soru 39
Bir ülke parasının değerinin yabancı bir ülke parasına veya yabancı ülke paralarından oluşan bir sepete sabitlenmesine dayanan kur rejimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest döviz kuru
B
Sabit döviz kuru
C
Tam esnek döviz kuru
D
Yarı esnek döviz kuru
E
Değişken döviz kuru
Açıklama:
Serbest ya da tam esnek döviz kuru sistemi, ülke parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine dayanan bir kur rejimidir.
Soru 40
Ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Formasyon
D
Enflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir.
Soru 41
Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış noktası olarak ele alınan hisse senedi değerlemesinde hangi oranların reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesi sonucudur?
Seçenekler
A
Kar payları-İskonto oranı
B
Faiz oranı-Borç miktarı
C
Döviz kuru-Kar payı
D
Borç miktarı-Öz sermaye
E
İskonto oranı-Borç miktarı
Açıklama:
Finans teorisinde, piyasaların etkin olması sonucu finansal varlıkların fiyatlarındaki değişkenliğin ilgili makroekonomik değişkenlerin beklenen değerleri ile açıklanabileceği yer
almaktadır. Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış
noktası hisse senedi değerlemesinde yeri olan kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
almaktadır. Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış
noktası hisse senedi değerlemesinde yeri olan kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 42
Fiyatların genel düzeyindeki sürekli artışlara ne denir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Faiz
C
Döviz kuru
D
Spekülatif hareketler
E
Sermaye piyasası
Açıklama:
Enflasyon: Fiyatlar genel
düzeyindeki sürekli artışlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
düzeyindeki sürekli artışlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 43
Ekonomideki tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasına ne denir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Fiyatlar genel düzeyi
C
Spekülasyon
D
Defter fiyatı
E
Ekonomik dalgalanma
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyi; ekonomideki tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasıdır. Enflasyon kavramından tüm fiyatların yükseleceği anlamı çıkarılmamalıdır, fiyatların çoğu yükselirken daha az bir kısmı aşağı düşebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
Fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artışına ne denmektedir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Fiyatlar genel düzeyi
C
Makroekonomik değişken
D
Enflasyon oranı
E
Deflasyon
Açıklama:
Enflasyon oranı, fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artıştır. Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak
tanımlanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
tanımlanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 45
Gelirimizin satın alma gücü hangi kavramla tanımlanır?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Reel gelir
D
Faiz oranı
E
Döviz kuru
Açıklama:
Reel gelir, gelirimizin satın alma
gücüdür. Doğru cevap C seçeneğidir.
gücüdür. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 46
Enflasyondan en çok zarar gören kesim aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hükümetler
B
Ticaretle uğraşan insanlar
C
Uluslararası şirket sahipleri
D
Sabit geliri olan insanlar
E
İşsizler
Açıklama:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir. Klasik örnek emekli maaşıyla geçinenler ya da biriktirmiş olduğu
tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 47
Bankaların kredi kullananlar için hazırladığı ve mevduat sahipleri için önerdiği kendilerini enflasyondan koruma formülü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
TEFE+%10
B
TÜFE+%10
C
Enflasyon oranı+%10
D
TÜFE+%15
E
TEFE+%15
Açıklama:
Hayat pahalılığını ayarlama girişimlerimiz, kendimizi enflasyondan koruma yöntemlerinden biridir. Bunun dışında başka araçlar da kullanılır. Örneğin, bankaların kredi kullananlar için hazırladığı ve mevduat sahipleri için önerdiği TÜFE + % 10 formülü
kendilerini enflasyondan koruma yöntemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
kendilerini enflasyondan koruma yöntemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 48
Ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire
bir ilişkili olduğunu ifade eden bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon
aynı yönlü hareket etmesi gerektiğini öne süren hipotez nedir?
bir ilişkili olduğunu ifade eden bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon
aynı yönlü hareket etmesi gerektiğini öne süren hipotez nedir?
Seçenekler
A
Geske
B
Nieh
C
Fisher
D
Lee
E
Roll
Açıklama:
Fisher hipotezine göre, reel oranlar ve enflasyon
birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri
birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire
bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon
aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri
karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir. Doğru cevap C seçeneğidir.
birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri
birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire
bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon
aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri
karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
Bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden ifadesine ne denir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
TÜFE
C
Döviz kuru
D
Faiz oranı
E
Yabancı para
Açıklama:
Döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden ifadesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 50
Bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde edilen oran nedir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Borsa endeksi
C
Faiz oranı
D
Sermaye oranı
E
Nominal döviz kuru
Açıklama:
Nominal döviz kuru, bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde edilir. Ancak bu formül biraz daha revize edilerek farklı döviz kuru tanımları ortaya konulabilir. Bir fiyat endeksi kullanılarak nominal döviz kurunun indirgenmesi
bizi başka bir kur tanımı olan reel döviz kuruna götürür. Doğru cevap E seçeneğidir.
bizi başka bir kur tanımı olan reel döviz kuruna götürür. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
Üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Trend eğrisi
B
Konjonktürel dalgalanma
C
Borsa endeksi
D
Enflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır.
Soru 52
Reel GSyh’nin en yüksek nokta olan zirveden en düşük nokta olan dibe kadar geçirdiği döneme verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Ekonomik buhran
C
Genişleme
D
Daralma
E
Ekonomik dalgalanma
Açıklama:
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 53
Sermaye piyasası ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası denir.
B
Bu piyasadaki gelişmeler ekonomik durumun bir göstergesi olarak kullanılır.
C
Sermaye piyasasındaki göstergeler diğer göstergelere oranla daha kolay gözlenebilirdir.
D
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa sermaye piyasasıdır.
E
Sermaye piyasasındaki dalgalanmalar ekonomik dalgalanmaların nedeni olarak gösterilebilir.
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir. Bu piyasadaki gelişmeler ekonomik durumun bir göstergesi olarak kullanılır. Diğer göstergelere nazaran daha kolay gözlenebilir, çünkü haftanın her günü hatta her saat borsalardaki gelişmeler izlenebilir. Bunlardan hisse senedi piyasasındaki gelişmelere bakarak ekonominin geleceğine ilişkin tahminde bulunulabilir. Bu piyasalardaki dalgalanmalar aslında ekonomik dalgalanmaların nedeni olmaktan çok bir sonucudur. Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa, sermaye piyasasıdır. Örneğin, Büyük Buhranda, 1987 Asya Krizinde ve 2008 krizinde borsa endeksleri hızla aşağıya gitmiştir.
Soru 54
- Fiyatlar üzerindeki genel artıştır.
- Tüm fiyatların yükselebileceği anlamı taşır.
- Fiyatlar genel düzeyinde belirli dönemlerde ortaya çıkan yüzde artışlarıdır.
- Deflasyon kavramının tam karşıtıdır.
- Fiyat istikrarı için deflasyonun artması gerekmektedir.
Seçenekler
A
I-II-IV
B
III-IV-V
C
I-IV-V
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Fiyatlar genel düzeyi; ekonomideki tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasıdır. Enflasyon kavramından tüm fiyatların yükseleceği anlamı çıkarılmamalıdır, fiyatların çoğu yükselirken daha az bir kısmı aşağı düşebilir. Enflasyon oranı, fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artıştır. Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak tanımlanır. Enflasyon ve deflasyon arasındaki sınır bölgede ise her ülkenin arzu ettiği fiyat istikrarı yer alır. Yani fiyatlar genel düzeyinde iniş ve çıkışların yaşanmadığı, arzu edilen bir durum için fiyat istikrarı tanımlaması kullanılır.
Soru 55
Gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sabit gelir
B
Reel gelir
C
Brüt gelir
D
Net gelir
E
Nominal gelir
Açıklama:
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür. Diğer bir ifadeyle, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
Soru 56
Enflasyon oranının %25(Yüzde yirmibeş) olduğu bir yıl tasarruf mevduatına yılda %15(Yüzde onbeş) oranında faizle para yatırılan birinin bir yıl sonunda kar-zarar durumu aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
Seçenekler
A
Tasarrufun gücü %10(Yüzde On) oranında azalmıştır.
B
Tasarrufun gücü %10(Yüzde On) oranında artmıştır.
C
Tasarrufun gücü %5(Yüzde Beş) oranında azalmıştır.
D
Tasarrufun gücü %5(Yüzde Beş) oranında artmıştır.
E
Tasarrufun gücü %7(Yüzde Yedi) oranında azalmıştır.
Açıklama:
Enflasyondan en çok zarar görenler sabit geliri olan insanlardır. Çünkü onların gelirleri esnek değildir. Klasik örnek emekli maaşıyla geçinenler ya da biriktirmiş olduğu tasarrufla geçinmek zorunda olanlardır. Enflasyon belirli zamanlar için sabit getiri sağlayan nominal değerli varlıkların reel değerini düşürmektedir. Örneğin; bir yıl vadeli tahvil almış birisi için fiyat düzeyinin bir yıl sonra ikiye katlanması durumunda, tahvilin anaparasını geri aldığında, bu paranın alım gücünün tahvili satın aldığı döneme göre yarı yarıya azaldığını görecektir. Bu şekilde beklenmedik bir enflasyonla alacaklılardan (tasarruf yapanlardan) borçlulara (tahvil ihraç edenlere) doğru bir servet transferi olacaktır.
Ev sahibi olmak için ya da yeni bir araba almak için tasarrufta bulunuyorsunuz, enflasyon canavarı tasarruf hesabınızın değerini azaltarak, amaçlarınıza ulaşmanızı güçleştirebilmektedir. Örneğin tasarruf mevduatınıza yılda % 15 oranında faiz geliri alıyorsunuz ve enflasyon oranı o yıl % 20 olarak gerçekleşsin. Bu durumda tasarruflarınızın gücü %5 oranında azalmıştır. Eğer faizden bir de vergi ödüyorsanız, bu kaybınız daha da artacaktır
Ev sahibi olmak için ya da yeni bir araba almak için tasarrufta bulunuyorsunuz, enflasyon canavarı tasarruf hesabınızın değerini azaltarak, amaçlarınıza ulaşmanızı güçleştirebilmektedir. Örneğin tasarruf mevduatınıza yılda % 15 oranında faiz geliri alıyorsunuz ve enflasyon oranı o yıl % 20 olarak gerçekleşsin. Bu durumda tasarruflarınızın gücü %5 oranında azalmıştır. Eğer faizden bir de vergi ödüyorsanız, bu kaybınız daha da artacaktır
Soru 57
Bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden değeri yani iki ülke parasının birbirine oranı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Nominal döviz kuru
C
Çapraz kur
D
Düz kur
E
Serbest döviz kuru
Açıklama:
Genel anlamda döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden değeridir. Yani iki ülke parasının birbirine oranıdır. Bu tanım nominal döviz kuru olarak isimlendirilir. Nominal döviz kuru, bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde edilir.
Soru 58
- Reel Döviz Kuru= Ulusal Para/Yabancı Para
- Bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisine düz kur adı verilir.
- İki ülkenin para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranına çapraz kur adı verilir.
- Ülke parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine dayanan döviz rejimine esnek döviz kuru adı verilir.
- Sabit döviz kur sistemi, döviz piyasasındaki esnekliği azaltmaktadır.
Döviz kurları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/leri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
III-IV-V
C
I-III-IV-V
D
I-II-III-IV
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Reel Döviz Kuru= (Ulusal Para/Ulusal Fiyat Düzeyi)/(Yabancı Para/Yabancı Fiyat Düzeyi) Reel döviz kuru; nominal döviz kurunun, yabancı ülke fiyat düzeyinin ulusal fiyat düzeyine oranın çarpımı ile elde edilir. Döviz kuru kavramına ilişkin farklı ayrımlar ortaya konulabilir. Bu ayrımlardan bir diğeri düz kur ve çapraz kur şeklinde yapılabilir. Düz kur denildiğinde bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisi yani nispi oranı kastedilmektedir. Çapraz kur ise iki ülkenin para birimlerinin doğrudan nispi oranları yerine, bu para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranlarını gösterir. Düz kur tanımında iki ülke para birimlerinin birbirleri ile doğrudan ilişkisi ele alınırken çapraz kurda iki ülke para biriminin diğer başka bir ülke para birimi cinsinden dolaylı bir ilişkisi ortaya konulur. Döviz kurunun değerinin belirlenmesi farklı döviz kuru sistemleri içerisinde farklı şekillerde olabilmektedir. Tam esnek ya da serbest döviz kuru sistemi ve sabit döviz kur sistemi temel ve birbirinin tam tersi iki farklı kur sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki kur rejimi ilgili otorite tarafından kredibilite ve esneklik arasındaki tercihleri yansıtacak şekilde değerlendirmeye alınır. Serbest ya da tam esnek döviz kuru sistemi, ülke parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine dayanan bir kur rejimidir. Bu sistemde döviz kurları üzerinde ilgili otorite tarafından bazen müdahaleler gerçekleşebilmektedir. Ancak bu müdahaleler piyasada oluşacak aşırı dalgalanmaları önleyici niteliktedir. Sabit döviz kur sistemi ise bir ülke parasının değerinin yabancı bir ülke parasına veya yabancı ülke paralarından oluşan bir sepete sabitlenmesi durumudur. Sabit döviz kur sistemi, döviz piyasasındaki esnekliği azaltmaktadır.
Soru 59
Ulusal paranın yabancı para birimleri karşısında değer kaybına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Devalüasyon
D
Depresyon
E
Daralma
Açıklama:
Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır.
Soru 60
Faiz oranları ve borsa endeksi arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Faiz oranlarının yükselmesi hisse senetlerinin fiyatlarında düşürücü etkiye sahiptir.
B
Faiz oralarındaki artış tahvil fiyatlarını düşürür.
C
Faiz oranları ile hisse senetleri arasındaki ilişki negatif yöndedir.
D
Faiz oranlarının artması ile arzu edilen getiri oranı artmakta, bu ise hisse senedi değerini aynı yönde etkilemektedir.
E
Faiz oranı piyasalarda en yakından izlenen ve ekonominin geneline olan bakışı en iyi yansıtan makroekonomik değişkenlerden biridir.
Açıklama:
Faiz oranlarının şirket kârları üzerinde iki etkisi vardır: Bunlardan birincisi, faiz giderdir. Bu nedenle faiz oranları artarken, şirket karları azalır. İkinci olarak ise, faiz oranları ekonomik faaliyetleri etkileyerek şirket kârlarını etkilemektedir. Faiz oranlarının, şirket karları üzerindeki etkilerinden dolayı hisse senedi fiyatları da etkilenmektedir. Faiz oranları yükseldiğinde; yatırımcılar, tahvillerden daha fazla getiri elde edebileceklerini düşünerek yatırım yapmış oldukları hisse senetlerini satıp tahvil piyasasına yönelmektedirler. Bu davranış, hisse senetlerinin fiyatlarını düşürücü etki yapmaktadır. Faiz oranı ile hisse senedi getirisi arasındaki ilişki negatif yönlüdür. Faiz oranı piyasalarda en yakından izlenen ve ekonominin geneline olan bakışı en iyi yansıtan makroekonomik değişkenlerden biridir. Borsa yatırımcısı üstlendiği ekstra riski göz önüne almaksızın minimum piyasa faiz oranı ölçüsünde getiri talep etmektedir. Bazı çalışmalar faizden ziyade getiri ve ödememe priminin hisse senedi getirisi üzerinde daha belirleyici olduğunu söylemektedir. Faiz oranlarının artması ile arzu edilen getiri oranı artmakta, bu ise hisse senedi değerini ters yönde etkilemektedir.
Soru 61
Üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konjonktür
B
Enflasyon
C
Revalüasyon
D
Döviz kuru
E
Stagflasyon
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır.
Soru 62
Gelirimizin satın alma gücü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nominal gelir
B
Reel gelir
C
Eflasyon
D
Milli gelir
E
Faiz oranı
Açıklama:
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi makroekonomik değişken değildir?
Seçenekler
A
Döviz kuru
B
Enflasyon
C
Borsa endeksi
D
GSYH
E
Faiz oranı
Açıklama:
Borsa endeksi makroekonomik değişken değildir
Soru 64
Nominal döviz kuru için verilen tanımlamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Nominal Döviz Kuru= Ulusal Para*Yabancı Para
B
Nominal Döviz Kuru= Yabancı Para*Ulusal Para
C
Nominal Döviz Kuru= Yabancı Para/Ulusal Para
D
Nominal Döviz Kuru= Ulusal Para/Yabancı Para
E
Nominal Döviz Kuru= Ulusal Para/Enflasyon oranı
Açıklama:
Nominal Döviz Kuru= Ulusal Para/Yabancı Para
Soru 65
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Enflasyon
C
Stagflasyon
D
Döviz kuru
E
Trend
Açıklama:
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön trend olarak adlandırılmaktadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi nominal döviz kurunun, yabancı ülke fiyat düzeyinin ulusal fiyat düzeyine oranın çarpımı ile elde edilir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Döviz kuru
C
Trend
D
Çapraz kur
E
Yurt dışı enflasyon
Açıklama:
Reel döviz kuru; nominal döviz kurunun, yabancı ülke fiyat düzeyinin ulusal fiyat düzeyine oranın çarpımı ile elde edilir.
Soru 67
I. Milli gelir
II. Sanayi üretimi
III. Yatırımlar
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerdendir?
II. Sanayi üretimi
III. Yatırımlar
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerdendir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I. ve III.
C
II. ve III.
D
I. II. ve III.
E
Yalnızca II.
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır.
Soru 68
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sermaye piyasası
B
Para piyasası
C
Döviz kuru piyasası
D
Birincil piyasa
E
Tahvil piyasası
Açıklama:
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa, sermaye piyasasıdır.
Soru 69
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para piyasası
B
Sermaye piyasası
C
Uluslararası piyasa
D
Birincil piyasa
E
İkincil piyasa
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir.
Soru 70
Büyük Buhran hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1920-1925
B
1929-1933
C
1987-1989
D
2001-2004
E
2008-2009
Açıklama:
1929-1933 yılları arasında Büyük Buhran dönemidir
Soru 71
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktadan dibe kadar geçen döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Revalüasyon
B
Devalüasyon
C
Genişleme
D
Daralma
E
Canlanma
Açıklama:
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 72
Ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Canlanma
B
Daralma
C
Genişleme
D
Devalüasyon
E
Revalüasyon
Açıklama:
Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 73
Bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Daralma
B
Depresyon
C
Devalüasyon
D
Revalüasyon
E
Formasyon
Açıklama:
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır.
Soru 74
I. Büyük Buhran
II. 1987 Asya Krizi
III. 2008 krizi
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa, sermaye piyasasıdır. Yukarıda verilen olaylardan hangilerinde borsa endeksleri hızla aşağıya gitmiştir?
II. 1987 Asya Krizi
III. 2008 krizi
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa, sermaye piyasasıdır. Yukarıda verilen olaylardan hangilerinde borsa endeksleri hızla aşağıya gitmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekonomi durgunluğa girdiğinde ilk ve en hızlı etkilenen piyasa, sermaye piyasasıdır. Örneğin, Büyük Buhranda, 1987 Asya Krizinde ve 2008 krizinde borsa endeksleri
hızla aşağıya gitmiştir.
hızla aşağıya gitmiştir.
Soru 75
Herhangi bir nedenle ertelenen bir TL’lik nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Hisse senedi
C
Enflasyon
D
Döviz kuru
E
Trend
Açıklama:
Faiz oranı, herhangi bir nedenle ertelenen bir TL’lik nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal farktır.
Soru 76
Resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer kazanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Trend
C
Formasyon
D
Revalüasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir. Revalüasyon ise resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer kazanımıdır.
Soru 77
Ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Formasyon
B
Revalüasyon
C
Devalüasyon
D
Enflasyon
E
Daralma
Açıklama:
Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir. Revalüasyon ise resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer kazanımıdır.
Soru 78
I. Sanayi üretimi
II. Sanayi yatırımları
III. Milli gelir
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerdendir?
II. Sanayi yatırımları
III. Milli gelir
Yukarıdakilerden hangileri reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır.
Soru 79
1988 yılında, faiz oranı ile hisse senedi arasındaki ilişkiyi "Faiz oranlarındaki bir artış, yatırımcının kar payı veya sermaye kazancı olarak elde etmeyi beklediği gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini düşürür." şeklinde açıklayan ikili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nieh ve Lee
B
Hashemzadeh ve Taylor
C
Fama ve Kaul
D
Mukherje ve Naka
E
Geske ve Roll
Açıklama:
Hashemzadeh ve Taylor (1988) faiz oranı ile hisse senedi arasındaki ilişkiyi şöyle açıklamışlardır: Faiz oranlarındaki bir artış, yatırımcının kar payı veya sermaye kazancı olarak elde etmeyi beklediği gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini düşürür.
Soru 80
1983 yılında, hisse senetlerinin makroekonomik olaylar zinciri ile dolaylı olarak enflasyondaki değişime neden olduğunu savunan ikili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geske ve Roll
B
Mukherje ve Naka
C
Fama ve Kaul
D
Hashemzadeh ve Taylor
E
Nieh ve Lee
Açıklama:
Geske ve Roll (1983), hisse senetlerinin makroekonomik olaylar zinciri ile dolaylı olarak enflasyondaki değişime neden olduğunu savunmaktadır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen döneme verilen isimdir?
Seçenekler
A
Genişleme
B
Daralma
C
Devalüasyon
D
Revalüasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düştüğü durumda verilen isimdir?
Seçenekler
A
Genişleme
B
Daralma
C
Devalüasyon
D
Revalüasyon
E
Depresyon
Açıklama:
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya verilen isimdir?
Seçenekler
A
Birincil Piyasa
B
İkincil Piyasa
C
Tezgâh Üstü Piyasalar
D
Sermaye Piyasası
E
Para Piyasası
Açıklama:
Hisse senetleri, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı örgütlü piyasaya sermaye piyasası ya da borsa denir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi makroekonomik değişkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Hisse Senedi
B
Tahvil
C
Döviz Kuru
D
Bono
E
Varant
Açıklama:
Temel makroekonomik değişkenler enflasyon, döviz kuru, faiz oranı ve reel ekonomik faaliyetlerdir.
Soru 85
Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesi
B
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışı
C
Başka bir ülkenin para biriminin kullanılması ve bunun değerinin belirlenmesi
D
Hisse senedi getirisinin gelecekteki nakit akımına bağlı olması
E
Faiz oranlarının sürekli azalacağı kaygısı olması
Açıklama:
Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin çıkış noktası hisse senedi değerlemesinde yeri olan kar paylarının ve iskonto oranının reel ekonomik değişkenlerden etkilenmesidir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artış oranına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Enflasyon oranı
C
Deflasyon oranı
D
Revalüasyon oranı
E
Büyüme oranı
Açıklama:
Enflasyon oranı, fiyatlar genel düzeyinde belirli bir dönemde ortaya çıkan yüzde artıştır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışları tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Enflasyon
D
Depresyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak tanımlanır.
Soru 88
Bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Nominal döviz kuru
C
Enflasyon oranı
D
Büyüme oranı
E
Faiz oranı
Açıklama:
Nominal döviz kuru, bir ülke parasını doğrudan başka bir ülke parasına oranlanması ile elde edilir.
Soru 89
Herhangi bir nedenle ertelenen bir TL’lik nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru
B
Nominal döviz kuru
C
Enflasyon oranı
D
Faiz oranı
E
Büyüme oranı
Açıklama:
Faiz oranı, herhangi bir nedenle ertelenen bir TL’lik nakdi ödemenin bedeli olup gelecekte yapılacak ödeme ile şimdiki ödeme arasındaki oransal farktır. Örneğin, bugün bankaya yatırdığımız 1000 TL için size tam bir yıl sonra 1200 TL ödeniyorsa burada yıllık faiz oranı %20’dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Hisse Senedi
B
Büyük Buhran
C
Sanayi Üretimi
D
Döviz Kuru
E
Faiz Oranı
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır.
Soru 91
Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken, ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır. Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum ......... olarak adlandırılır.
Yukarıda yer alan boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda yer alan boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Deflasyon
C
Enflasyon
D
Depresyon
E
Revalüasyon
Açıklama:
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir.
Soru 92
Üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konjonktürel dalgalanma
B
Devalüasyon
C
Mevsimsel dalgalanma
D
Deflasyon
E
Revalüasyon
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 93
Fiyat endeksleri, fiyatlar genel düzeyinin izlenmesi amacıyla hesaplanırlar ve bu endekslerin sürekli ve önemli ölçüde yükselmesi ......... olarak tanımlanır.
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
Depresyon
D
Revalüasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Fiyat endeksleri, fiyatlar genel düzeyinin izlenmesi amacıyla hesaplanırlar ve bu endekslerin sürekli ve önemli ölçüde yükselmesi enflasyon olarak tanımlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Fisher Hipotezi'ne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket eder
B
Ekonominin reel ve parasal sektörleri birbirinden bağımsızdır
C
Ekonomide nominal oranlar enflasyon ile bire bir ilişkilidir
D
Hisse senedi getirileri ile enflasyon zıt yönlü hareket etmelidir
E
Enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemez
Açıklama:
Fisher hipotezine göre, reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 95
....... denildiğinde bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisi yani nispi oranı kastedilmektedir. ........... ise iki ülkenin para birimlerinin doğrudan nispi oranları yerine, bu para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranlarını gösterir.
Yukarıdaki metinde yer alan boşluklara gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte sırasıyla verilmiştir?
Yukarıdaki metinde yer alan boşluklara gelmesi gereken ifadeler hangi seçenekte sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
Reel döviz kuru - Nominal döviz kuru
B
Çapraz kur - Nominal döviz kuru
C
Düz kur - Çapraz kur
D
Reel döviz kuru - Çapraz kur
E
Çapraz kur - Düz kur
Açıklama:
Düz kur denildiğinde bir ülke parasının diğer ülke paraları ile ilişkisi yani nispi oranı kastedilmektedir. Çapraz kur ise iki ülkenin para birimlerinin doğrudan nispi oranları yerine, bu para birimlerinin bir başka ülke para birimi cinsinden nispi oranlarını gösterir. Düz kur tanımında iki ülke para birimlerinin birbirleri ile doğrudan ilişkisi ele alınırken çapraz kurda iki ülke para biriminin diğer başka bir ülke para birimi cinsinden dolaylı bir ilişkisi ortaya konulur.
Soru 96
- Ülke parasının değeri piyasa tarafından belirlenir
- Ülke parasının değeri yabancı ülke paralarından oluşan bir sepete sabitlenir
- Döviz piyasasındaki esneklik azdır
- Aşırı dalgalanmaları önleyici müdahaleler gerçekleşebilir
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Serbest ya da tam esnek döviz kuru sistemi, ülke parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine dayanan bir kur rejimidir. Bu sistemde döviz kurları üzerinde ilgili otorite tarafından bazen müdahaleler gerçekleşebilmektedir. Ancak bu müdahaleler piyasada oluşacak aşırı dalgalanmaları önleyici niteliktedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 97
Aşağıda faiz oranı ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Faiz oranı artarken şirket kârları azalır
B
Faiz oranlarındaki artış tahvil fiyatlarını düşürür
C
Faiz oranı ile hisse senedi getirisi arasındaki ilişki pozitif yönlüdür
D
Faiz oranının artması nakit akışlarının bugünkü değerini düşürür
E
Faiz oranının artması portföyde hisse senedi tutmanın alternatif maliyetini artırır
Açıklama:
Faiz oranı ile hisse senedi getirisi arasındaki ilişki negatif yönlüdür. Faiz oranlarındaki değişim hisse senedi fiyatlarını iki şekilde etkilemektedir. Bunlardan ilkinde, faiz oranlarının firmaların nakit akımlarını kapitalize etmekte kullandıkları iskonto oranını etkilemektedir. İkincisinde ise firmaların gelecekteki nakit akımı beklentilerini değiştirmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 98
- Faiz Oranı
- Milli Gelir
- Yatırımlar
- Sanayi Üretimi
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Finans teorisinde, bir şirketin değerinin dolayısıyla da öz sermaye değerinin ana göstergesi hangisidir?
Seçenekler
A
Beklenen getiri oranı
B
Toplam varlık değeri
C
Net hasıla
D
Faiz ve vergi öncesi kâr
E
Defter değeri
Açıklama:
Finans teorisinde, bir şirketin değerinin dolayısıyla da öz sermaye değerinin ana göstergesi; beklenen getiri oranı, sermaye maliyetinden yüksek olan yatırım tutarıdır. Buna göre, söz konusu yatırım fırsatlarını değerlendiren, başka bir anlatımla reel yatırımlarını arttıran şirketlerin reel getirileri de artacağından şirketlerin hisse senedi getirilerinin de artması beklenir. Doğru cevap A'dır.
Soru 100
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli düşüşe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Deflasyon
C
Enflasyon
D
Revalüasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Enflasyon kavramının karşıtı deflasyon ise fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalışlar olarak tanımlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 101
Üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik dalgalanma
B
Likidite
C
Enflasyon
D
Devalüasyon
E
Volatilite
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma ya da konjonktürel dalgalanma, üretimin potansiyel (trend) düzeyi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır.
Soru 102
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dip
B
Zirve
C
Genişleme
D
Daralma
E
Depresyon
Açıklama:
Eğer bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir.
Soru 103
Büyük Buhran dönemi hangi yıllar arasında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
2001-2002
B
1994-1995
C
1986-1989
D
1929-1933
E
1637-1638
Açıklama:
Büyük Buhran dönemi 1929-1933 arasında yaşanmıştır.
Soru 104
Trend nedir?
Seçenekler
A
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki yükseliş
B
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön
C
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki düşüş
D
Hisse senedi getirileri
E
Makroekonomik değişkenlerin beklenen değerleri
Açıklama:
Hisse senedi fiyat hareketlerindeki ortak yön trend olarak adlandırılmaktadır.
Soru 105
Enflasyon nedir?
Seçenekler
A
Bir ülkenin para biriminin değer kaybetmesi
B
Alım gücünün düşmesi
C
Fiyatların sürekli artması
D
Reel gelirin yükselmesi
E
Bir ülkenin parasının başka bir ülkenin parası karşısında değer kazanması
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Alım gücünün düşmesi ise enflasyonun bir sonucudur.
Soru 106
Reel gelir nedir?
Seçenekler
A
Brüt gelir
B
Net gelir
C
Net harcama
D
Gelirin satın alma gücü
E
Hasılat
Açıklama:
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür.
Soru 107
Aşağıdaki durumlardan hangisi enflasyonun bir sonucu olamaz?
Seçenekler
A
Vadeli mevduatların değer kaybetmesi
B
Alım gücünün düşmesi
C
Borç veren bankaların zarar etmeleri
D
Düşük faizle borçlanan ev sahiplerinin zarar etmeleri
E
Borcu olan firmaların kar etmeleri
Açıklama:
Düşük faizle borçlanan ev sahipleri ve borçlu firmalar böyle bir durumdan kazançlı çıkarlar.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Sanayi üretimi
B
Döviz kuru
C
Dış borç
D
İç borç
E
Borsa endeksi
Açıklama:
Reel ekonomik faaliyetlerin göstergesi olarak en çok kullanılan değişkenler; milli gelir, sanayi üretimi ve yatırımlardır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisine göre reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir?
Seçenekler
A
Ayı Piyasası
B
Fisher Hipotezi
C
Portföy Teorisi
D
Tavan Fiyat
E
Volatilite
Açıklama:
Fisher hipotezine göre, reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi makroekonomik değişkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Döviz kuru
B
GSYH
C
Faiz oranı
D
Enflasyon
E
Borsa endeksi
Açıklama:
Temel makroekonomik değişkenler enflasyon, döviz kuru, faiz oranı ve reel ekonomik faaliyetlerdir.
Soru 111
- Büyük yatırımların finansmanı sağlanması
- Az gelişmiş ekonomilerde yurtiçi tasarruf açığının kapanması
- Faiz Oranının düşmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal sistemde sermaye piyasası aracılığı ile tek başına ekonomiye yararlı olamayan küçük tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak büyük yatırımların finansmanı sağlanabilmektedir. Aynı zamanda az gelişmiş ekonomilerde yurtiçi tasarruf açığının kapanmasına yardımcı olmaktadır.
Soru 112
- Borsanın likiditesinin yüksek olmasına
- şirketler tarafından sermaye ihtiyaçlarının önemli bölümünün borsadan karşılanmasına
- Borsanın reel ekonomi ile bütünleşme derecesine bağlı olmasına
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gelişmiş ekonomilerde borsa endeksi makroekonomik gösterge olarak kullanılmaktadır. Bu ekonomilerde ekonomik konjonktürde iyiye gidişin habercisi borsa endeksidir. Borsanın makroekonomik dalgalanmanın göstergesi olabilmesi, tamamıyla borsanın reel ekonomi ile bütünleşme derecesine bağlıdır. Bir borsanın makroekonomik gelişmelerin göstergesi olabilmesi için likiditesinin yüksek olması ve şirketler tarafından sermaye ihtiyaçlarının önemli bölümünün borsadan karşılanması gerekmektedir.
Soru 113
"Üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalardır" tanımı aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Dip
B
Zirve
C
Ekonomik dalgalanma
D
Sermaye piyasası
E
Formasyon
Açıklama:
Ekonomik dalgalanma, üretimin alışılagelen trendi çerçevesinde ortaya çıkan genişleme ve daralmadır.
Soru 114
"Bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşmesi" durumu aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Ekonomik sıçrama
B
Depresyon
C
Genişleme
D
Resesyon
E
Hiçbiri
Açıklama:
Bir daralma döneminde ekonominin reel hasıla düzeyi çok aşağılara düşerse bu durum depresyon olarak adlandırılır. Büyük Buhran olarak tarihe geçen dönem böylesi bir depresyon dönemidir.
Soru 115
- Trend eğrisi, reel GSYH’nin üretim faktörlerinin tam kullanımı hâlinde beklenen gelişimdir
- Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSYH’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve denir
- Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSYH’nin ulaştığı en düşük noktaya ise resesyon denir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Trend eğrisi, reel GSYH’nin üretim faktörlerinin tam kullanımı hâlinde beklenen gelişimini sergiler. Ancak fiili üretim trendle tam çakışmayabilir. Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSyh’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir.
Soru 116
- Araştırmaların farklı ülkelerde yapılmış olması
- Araştırmaların farklı dönemlerde yapılmış olması
- Araştırmaların farklı yöntemlerle yapılmış olması
farklı görüşler bulunmaktadır. Bu farklılıkların olma nedenleri yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Makroekonomik değişkenler ile hisse senedi getirileri arasında ilişki olduğu ve olmadığı yönünde
farklı görüşler bulunmaktadır. Bu zamana kadar yapılan çalışmalar göstermiştir ki bazı
çalışmalar bu ilişkinin varlığı yönünde, bazı çalışmalar ise böyle bir ilişkinin olmadığı yönünde
sonuçlanmıştır. Bazı çalışmalar ise elde edilen ilişkilerin pozitif veya negatif olmak üzere yönü
konusunda farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Bu farklılıkların olma nedenlerinden bazıları, araştırmaların farklı ülkeler, farklı dönemler ve farklı yöntemler kullanılarak yapılmış olmasıdır.
farklı görüşler bulunmaktadır. Bu zamana kadar yapılan çalışmalar göstermiştir ki bazı
çalışmalar bu ilişkinin varlığı yönünde, bazı çalışmalar ise böyle bir ilişkinin olmadığı yönünde
sonuçlanmıştır. Bazı çalışmalar ise elde edilen ilişkilerin pozitif veya negatif olmak üzere yönü
konusunda farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Bu farklılıkların olma nedenlerinden bazıları, araştırmaların farklı ülkeler, farklı dönemler ve farklı yöntemler kullanılarak yapılmış olmasıdır.
Soru 117
- Enflasyon
- Döviz kuru
- Faiz oranı
- Spekülatif faaliyetler
Yukarıdakilerden hangileri temel makroekonomik değişkenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Temel makroekonomik değişkenler enflasyon, döviz kuru, faiz oranı ve reel ekonomik faaliyetlerdir.
Soru 118
- Enflasyon; ekonomideki tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasının artışlarıdır
- Reel gelir, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır
- Döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden oranı ve/veya ifadesidir
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlardır. Fiyatlar genel düzeyi; ekonomideki
tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasıdır.
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür. Diğer bir ifadeyle, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
Döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden ifadesidir.
tüm fiyatların ağırlıklı ortalamasıdır.
Reel gelir, gelirimizin satın alma gücüdür. Diğer bir ifadeyle, gelirimizin satın alabileceği mal ve hizmet miktarıdır.
Döviz kuru, bir ülke parasının diğer bir başka ülke parası cinsinden ifadesidir.
Soru 119
- Reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket eder
- Ekonominin reel ve parasal sektörleri birbirinden bağımsızdır
- Ekonomide nominal oranlar ile enflasyon birbirinden bağımsızdır
Hisse senedi getirileri ile enflasyon arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışan Fisher Hipotezi kapsamında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hisse senetleri, sahiplerine ortaklık hakları sağladığı için şirketin aktiflerinin enflasyon nedeni ile artan değerleri de ortaklara bir koruma sağlamaktadır. Bu bağlamda hisse senedi getirileri ile enflasyon arasındaki söz konusu ilişki genel olarak Fisher Hipotezi ile açıklanmaya çalışılmıştır. Fisher hipotezine göre, reel oranlar ve enflasyon birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Çünkü ekonominin reel ve parasal sektörleri birbirinden bağımsızdır. Ancak Fisher ekonomide nominal oranların enflasyon ile bire bir ilişkili olduğunu da ifade etmektedir. Bu nedenle hisse senetleri getirileri ile enflasyon aynı yönlü hareket etmelidir. Bu sayede hisse senedi getirileri enflasyondaki değişmeleri karşılayacağından enflasyon, yatırımcıların satın alma gücünü etkileyemeyecektir.
Soru 120
- Tam esnek döviz kuru sistemi, ülke parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine bir kur rejimidir
- Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybıdır
- Revalüasyon resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer
kazanımıdır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Döviz kurunun değerinin belirlenmesi farklı döviz kuru sistemleri içerisinde farklı
şekillerde olabilmektedir. Tam esnek ya da serbest döviz kuru sistemi ve sabit döviz kur
sistemi temel ve birbirinin tam tersi iki farklı kur sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu iki kur rejimi ilgili otorite tarafından kredibilite ve esneklik arasındaki tercihleri yansıtacak
şekilde değerlendirmeye alınır. Serbest ya da tam esnek döviz kuru sistemi, ülke
parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine bir kur rejimidir. Bu sistemde döviz kurları üzerinde ilgili otorite
tarafından bazen müdahaleler gerçekleşebilmektedir. Ancak bu müdahaleler piyasada
oluşacak aşırı dalgalanmaları önleyici niteliktedir. Sabit döviz kur sistemi ise bir ülke
parasının değerinin yabancı bir ülke parasına veya yabancı ülke paralarından oluşan bir
sepete sabitlenmesi durumudur. Sabit döviz kur sistemi, döviz piyasasındaki esnekliği
azaltmaktadır. Bu iki uç kur rejimi arasında farklı kur rejimi tanımlamaları mevcuttur.
Ancak burada bu iki sistemin bilinmesi yeterlidir. Döviz kuru kavramından bahsederken
bu kavrama ilişkin sıklıkla karşılaşabilecek iki önemli kavram vardır. Bu kavramlar devalüasyon
ve revalüasyon kavramlarıdır. Bu kavramlar, sabit döviz kuru sisteminin geçerli
olduğu durumlarda ortaya çıkar. Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki
değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir. Revalüasyon
ise resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer
kazanımıdır.
şekillerde olabilmektedir. Tam esnek ya da serbest döviz kuru sistemi ve sabit döviz kur
sistemi temel ve birbirinin tam tersi iki farklı kur sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu iki kur rejimi ilgili otorite tarafından kredibilite ve esneklik arasındaki tercihleri yansıtacak
şekilde değerlendirmeye alınır. Serbest ya da tam esnek döviz kuru sistemi, ülke
parasının değerinin döviz arz ve talebi koşulları altında serbest bir şekilde piyasada belirlenmesine bir kur rejimidir. Bu sistemde döviz kurları üzerinde ilgili otorite
tarafından bazen müdahaleler gerçekleşebilmektedir. Ancak bu müdahaleler piyasada
oluşacak aşırı dalgalanmaları önleyici niteliktedir. Sabit döviz kur sistemi ise bir ülke
parasının değerinin yabancı bir ülke parasına veya yabancı ülke paralarından oluşan bir
sepete sabitlenmesi durumudur. Sabit döviz kur sistemi, döviz piyasasındaki esnekliği
azaltmaktadır. Bu iki uç kur rejimi arasında farklı kur rejimi tanımlamaları mevcuttur.
Ancak burada bu iki sistemin bilinmesi yeterlidir. Döviz kuru kavramından bahsederken
bu kavrama ilişkin sıklıkla karşılaşabilecek iki önemli kavram vardır. Bu kavramlar devalüasyon
ve revalüasyon kavramlarıdır. Bu kavramlar, sabit döviz kuru sisteminin geçerli
olduğu durumlarda ortaya çıkar. Devalüasyon, ulusal paranın yabancı para birimleri karşısındaki
değer kaybıdır. Bu değer kaybı resmi makamlar tarafından gerçekleştirilir. Revalüasyon
ise resmi makamlar tarafından ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değer
kazanımıdır.
Soru 121
- Tasarruf sahipleri
- Yatırımcı
- Politikacılar
- Spekülatörler
etkiler bakımından hem de uluslararası finansal sistemde yol açtığı belirsizlikler bakımından yukarıdakilerden hangilerinin ilgisini çeker?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Döviz ve hisse senedi piyasalarında ortaya çıkan finansal krizler, hem ülke ekonomileri üzerindeki
etkiler bakımından hem de uluslararası finansal sistemde yol açtığı belirsizlikler bakımından ilgi konusu olmaktadır. Bu nedenledir ki döviz kuru ve hisse senedi fiyatları veya hisse senedi getirileri arasındaki ilişki, tasarruf sahipleri, yatırımcılar, finansal piyasalardaki diğer katılımcılar ve politika yapıcıların ilgisini çekmektedir.
etkiler bakımından hem de uluslararası finansal sistemde yol açtığı belirsizlikler bakımından ilgi konusu olmaktadır. Bu nedenledir ki döviz kuru ve hisse senedi fiyatları veya hisse senedi getirileri arasındaki ilişki, tasarruf sahipleri, yatırımcılar, finansal piyasalardaki diğer katılımcılar ve politika yapıcıların ilgisini çekmektedir.
Soru 122
"Özellikle sürekli ve yüksek enflasyon dönemlerinde ulusal paranın değişim, değer ve
servet biriktirme görevlerini yabancı paralar üstlenmektedir" durumu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
servet biriktirme görevlerini yabancı paralar üstlenmektedir" durumu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Para ikamesi
B
Döviz Tasarrufu
C
Döviz yatırımı
D
Tam koruma
E
Yatırım aracı
Açıklama:
Özellikle sürekli ve yüksek enflasyon dönemlerinde ulusal paranın değişim, değer ve
servet biriktirme görevlerini yabancı paralar üstlenmektedir. Para ikamesi olarak adlandırılan
bu durumda, genelde Amerika Birleşik Devletleri doları, değer koruma görevine
ek olarak yatırım aracı sıfatını da kazanmaktadır
servet biriktirme görevlerini yabancı paralar üstlenmektedir. Para ikamesi olarak adlandırılan
bu durumda, genelde Amerika Birleşik Devletleri doları, değer koruma görevine
ek olarak yatırım aracı sıfatını da kazanmaktadır
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar?
Seçenekler
A
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
B
Sabit Baz Kuramı
C
Etkin Piyasalar Kuramı
D
Piyasa Anomalileri
E
Etkinlik Formları
Açıklama:
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar.
Soru 2
Bir menkul kıymetin her hangi bir andaki fiyatının o menkul kıymetle ilgili bütün bilgileri
yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması ne olarak adlandırılır?
yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Bilgisel etkinlik
B
Dağıtımsal etkinlik
C
Zayıf form
D
İşlemsel etkinlik
E
İçeriden öğrenenler
Açıklama:
Bir menkul kıymetin her hangi bir andaki fiyatının o menkul kıymetle ilgili bütün bilgileri yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması bilgisel etkinlik olarak adlandırılmaktadır.
Soru 3
"Kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zayıf form
B
Fon
C
İşlemsel etkinlik
D
Dağıtımsal etkinlik
E
Etkinlik formları
Açıklama:
İşlemsel Etkinlik: Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem maliyetlerinin en aza indirilmesidir.
Soru 4
Ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arbitraj
B
İşlemsel Etkinlik
C
Bilgisel Etkinlik
D
Sürekli Denge
E
Dağıtımsal Etkinlik
Açıklama:
Dağıtımsal etkinlik, ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanmasıdır.
Soru 5
X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir. Bu durum aşağıdaki risk gruplarından hangisine girer?
Seçenekler
A
İnançlaştırma
B
Uygulama Maliyetleri
C
Aşırı Özgüven
D
Temel Risk
E
Gürültücü Yatırımcı Riski
Açıklama:
Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi fiyatları bozan ve anomalilere zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tatil Öncesi Anomalisi
B
Gözlemleme Sorunu
C
Çapa
D
İnançlaştırma
E
Temsil/Genelleme
Açıklama:
- Aşırı Özgüven
- Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı
- Temsil/Genelleme
- İnançlaştırma
- Çapa
- Gözlemleme Sorunu
Soru 7
Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu nedenle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır.
Yukarıda verilen açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Haftanın Günleri Etkisi
B
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
C
Piyasa Değeri/Defter Değeri Anomalisi
D
Fiyat/Satış Oranı Anomalisi
E
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi:
Açıklama:
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi, düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu nedenle
diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır.
diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır.
Soru 8
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu durum ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Tatil Öncesi Anomalisi
B
Sürpriz Kazanç Etkisi
C
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
D
Ay İçi Anomalisi
E
Yeni Şirketler Anomalisi
Açıklama:
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bir olgunun ortaya çıkma ihtimalini veya önemini hatırlanabilme kolaylığına dayalı olarak değerlendirmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Temsil Kısayolu
B
Bulunabilirlik Kısayolu
C
Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol
D
Davranışsal Finans
E
Geleneksel Finans Teorisi
Açıklama:
Bulunabilirlik kısayolu kişinin, bir olgunun ortaya çıkma ihtimalini veya önemini hatırlanabilme kolaylığına dayalı olarak değerlendirmesini ifade eder.
Soru 10
Bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da temsil ettiğini dikkate alan değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulunabilirlik Kısayolu
B
Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol
C
Temsil Kısayolu
D
Yatırım
E
Etkin Piyasa
Açıklama:
Temsil kısayolu, bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da
temsil ettiğini dikkate alan değerleme yöntemi "temsil kısayolu"dur.
temsil ettiğini dikkate alan değerleme yöntemi "temsil kısayolu"dur.
Soru 11
Keynes piyasayı güzellik yarışmasına benzetirken piyasanın işleyişine ilişkin aşağıdaki hangi görüşü aktarmak istemiştir?
Seçenekler
A
Başarılı yatırımın temel kuralı insanın kendi hislerine güvenmesidir.
B
Piyasa rekabetin en üst seviyeye çıktığı bir mecradır.
C
Para kazanmak güzeldir fakat ulaşması zordur.
D
Başarılı bir yatırım için genel olarak insanların ne düşündüğünü bilmek gereklidir.
E
Başarılı bir yatırımcı dikkatini sürekli açık tutmalıdır.
Açıklama:
Ünlü ekonomist Keynes piyasayı bir güzellik yarışmasına benzetir. Güzellik yarışmasında kimin birinci olacağını bilmek istiyorsanız önemli olan sizin kimi en güzel bulduğunuz değildir; yarışmanın birincisini bilebilmek için diğer jüri üyelerinin ne düşündüğünü bilmek daha önemlidir. Keynes bu sözleriyle doğru hisse senedinin nasıl seçileceğine vurgu yapıyordu. Yatırım yapılacak hisse senedini bulmak için sizin zeki ve bilgili olmanızın yeterli olmadığını, piyasadaki insanların bilgisiz ve cahil dahi olsalar nasıl düşündüğünü bilmeniz gerektiğini söylüyordu. Yani piyasadaki yatırımcı toplumunun psikolojisini doğru okuyan kazanırdı. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıda hisse senedi fiyatının tahminine yönelik kuramlardan hangisi her bir hisse senedinin, beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar?
Seçenekler
A
Sabit Baz Kuramı
B
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
C
Yeni Yatırım Teknolojisi kuramı
D
Etkin Fiyatlama Kuramı
E
Daha Ahmak Kuramı
Açıklama:
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar. Piyasa fiyatı belirlenen bu gerçek değerin altına düştüğünde alım, üstüne çıktığında ise satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır. doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 13
I. Piyasa, bazıları tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olabilen çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
II. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
III. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
IV. İşlem maliyetleri ve likidite düşük ve olmalıdır
Yukarıdakilerden hangi ikisi Etkin Piyasalar Kuramına göre etkin bir piyasanın başlıca koşulları arasında yer alır?
II. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
III. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
IV. İşlem maliyetleri ve likidite düşük ve olmalıdır
Yukarıdakilerden hangi ikisi Etkin Piyasalar Kuramına göre etkin bir piyasanın başlıca koşulları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır: i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır. ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır. iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler. iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır. v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 14
Finansal piyasalarda "kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek" olarak tanımlanan etkinlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtımsal Etkinlik
B
İstikrarlı Etkinlik
C
Psikolojik Etkinlik
D
Bilgisel Etkinlik
E
İşlemsel Etkinlik
Açıklama:
İşlemsel Etkinlik: Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem maliyetlerinin en aza indirilmesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi "sürekli denge" kavramını geliştirmiştir?
Seçenekler
A
John Maynard Keynes
B
Milton Friedman
C
Paul Samuelson
D
Thomas Sowell
E
Friedrich August von Hayek
Açıklama:
Piyasa etkin olarak çalışıyorsa “sürekli denge” olarak nitelenen bir durum da olacaktır. Bu sürekli denge statik bir denge olmayıp sürekli değişmektedir. İşletmenin değerini etkileyebilecek en son haber elde edildiğinde menkul kıymetlerin gerçek değerleri değişmekte ve piyasa fiyatları yeni değerlere uyum sağlamaktadır. Sürekli denge kavramını geliştiren Paul Samuelson, sürekli dengenin zaman geçerken menkul kıymetin fiyatı ve değerinin sürekli eşit olduğu ve rastgele birlikte dalgalanması durumunda mevcut olduğunu söylemektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcının arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olması durumunu tanımlar?
Seçenekler
A
Temel Risk
B
Gürültücü Yatırımcı Riski
C
Uygulama Maliyeti
D
Aşırı Özgüven Riski
E
Gözlemleme Sorunu
Açıklama:
Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler şunlardır: i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir. ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir. iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 17
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağlayabilmesi aşağıdaki hangi anomaliyi tanımlar?
Seçenekler
A
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi
B
Fiyat/Satış Oranı Anomalisi
C
Piyasa Değeri/Defter Değeri Anomalisi
D
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
E
Firma Büyüklüğü Anomalisi
Açıklama:
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi: Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıda tanımlanan yatırımcı inançlarından hangisi "çapa inancı" olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Yatırımcıların, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip uzun süre değiştiremeyebilmesi.
B
Yatırımcıların farklı faktörlerin etkisiyle kendi öngörülerine gereğinden yüksek gerçekleşme olasılığı atfetmesi.
C
Ortalama bir yatırımcının yetenekleri ve özellikleri hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahip olaması.
D
Yatırımcıların, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli temsil edeceğini düşünebilmesi.
E
Yatırımcıların, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlaması ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih etmesi.
Açıklama:
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi davranışsal finans alanındaki çalışmalarıyla 2002 Nobel ödülüne layık görülen ve davranışçı finansın akademik çevrelerce kabulunu sağlayan psikologdur?
Seçenekler
A
Benjamin Graham
B
Adam Smith
C
Daniel Kahneman
D
John. D. Watson
E
Sigmund freud
Açıklama:
2002 yılı Ekonomi Nobel’i Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan bir bilim adamına verilmiştir. Daniel Kahneman, insan davranışı, beklentileri ve karar alma mekanizmaları üzerine yazdıkları ve sunduğu kanıtlarla finansın piyasa mekanizmasını anlamaya çalışan bu yeni dalı için bir çıkış noktası oluşturmuştur. Ekonomi Nobel’ini alması kendi deyimiyle davranışçı finansın akademi tarafından resmi olarak tanınması anlamına gelmektedir. Ödül bu yönü ile bu alanda çalışarak bir anlamda aykırı olmayı göze alan birçok akademisyeni ve piyasa profesyonelini cesaretlendirilmiştir. Günümüzde, davranışsal finans hızla taraftar bulan ve çok sayıda çalışma yapılan bir alan olmakla kalmamış, uluslararası düzeyde sempozyumlar, yüksek lisans ve doktora programlarıyla da finans biliminde kendisine iyi bir yer edinmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıda Davranışsal Finans ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Davranışsal finans, klasik iktisat ve finansın, psikoloji ve karar alma bilimleri ile bir entegrasyonudur.
B
Davranışsal finans, finans literatüründe gözlemlenen ve rapor edilen bazı anomalilerin sebeplerini açıklamaya teşebbüs eder
C
Davranışsal finans, yatırımcıların karar vermede sistematik olarak nasıl yanlışlar ve bilişsel hatalar yaptıklarını araştırır.
D
Davranışsal finans, psikolojinin finansal karar vermeyi ve finansal pazarları nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlar.
E
Davranışsal finans, yatırımcıların tamamen rasyonel olduklarını varsayar.
Açıklama:
Davranışsal finans için yapılan tanımların bazıları şöyledir: Davranışsal finans, klasik iktisat ve finansın, psikoloji ve karar alma bilimleri ile bir entegrasyonudur. Bu şekilde finans literatüründe gözlemlenen ve rapor edilen bazı anomalilerin sebeplerini açıklamaya teşebbüs eder. Davranışsal finans, yatırımcıların karar vermede sistematik olarak nasıl yanlışlar ve bilişsel hatalar yaptıklarını araştırır. Davranışsal finans, psikolojinin finansal karar vermeyi ve finansal pazarları nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlayan çalışma alanıdır. Bir an için yatırımcıların tamamen rasyonel oldukları düşünülse bile, karar aşamasında gelecek ve belirsizlik söz konusu olacağından tahmin ve risk devreye girecektir. Ayrıca çok sayıda yatırımcının farklı ekonomik algılamalarla farklı tercihler yapmaları söz konusu olacağından yatırımcı kararlarının yönlendireceği endeks ve oranlar beklentilerden farklı olabilecektir. Dolayısıyla, trend değişimlerini sadece ekonomik parametrelerle açıklamak olanaksızdır. Diğer yandan, sosyolojik ve psikolojik kısacası davranışsal değişkenlerden etkilenen trendler de karar vericilerin psikolojilerini ve davranışlarını etkileyecektir. Sonuç olarak, ekonomik faktörlerle, davranışsal faktörler arasında karşılıklı etkileşim söz konusudur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 21
“Geleneksel finansta insanlar ‘rasyonel’, davranışsal finansta ise ‘normal’dir.” sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Statman
B
Keynes
C
Molkirel
D
Nofsinger
E
Reilly
Açıklama:
Finansa davranışsal perspektiften bakışı en öz şekilde ifade eden söz, bu alanda önemli çalışmaları olan Statman tarafından dile getirilmiştir: “geleneksel finansta insanlar ‘rasyonel’, davranışsal finansta ise ‘normal’dir”
Soru 22
Hangi ekonomist piyasayı “güzellik yarışmasına” benzetir?
Seçenekler
A
Statman
B
Keynes
C
Molkirel
D
Nofsinger
E
Reilly
Açıklama:
Ünlü ekonomist Keynes piyasayı bir güzellik yarışmasına benzetir. Güzellik yarışmasında kimin birinci olacağını bilmek istiyorsanız önemli olan sizin kimi en güzel bulduğunuz değildir; yarışmanın birincisini bilebilmek için diğer jüri üyelerinin ne düşündüğünü bilmek daha önemlidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri hisse senedinin fiyatları tahmininde kullanılan kuramdır?
I.Sabit baz kuramı
II.Gökyüzündeki kaleler kuramı
III.Piyasalar kuramı
I.Sabit baz kuramı
II.Gökyüzündeki kaleler kuramı
III.Piyasalar kuramı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kuramsal olarak hisse senedi fiyatlarının tahminine yönelik iki geleneksel yaklaşım bulunmaktadır:
- Sabit Baz Kuramı (Firm-Foundation Theory)
- Gökyüzündeki Kaleler Kuramı (Castle-in-the-Air Theory)
Soru 24
I.Sabit Baz Kuramı
II.Temel Analiz
III.Teknik Analiz
IV.Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
Yukarıdaki tanımlardan hangi ikisi aynı içeriği kapsar?
II.Temel Analiz
III.Teknik Analiz
IV.Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
Yukarıdaki tanımlardan hangi ikisi aynı içeriği kapsar?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Temel Analiz, Sabit Baz Kuramı’na, Teknik Analiz ise Gökyüzündeki Kaleler Kuramı’na karşılık gelmektedir.
Soru 25
Etkinlik formları aşağıda bulunan hangi başlıklar altında incelenir?
I.Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
II.Yarı güçlü Formda Piyasa Etkinliği
III.Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
I.Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
II.Yarı güçlü Formda Piyasa Etkinliği
III.Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
Yalnız I
E
I,II ve III
Açıklama:
Etkinlik formları 3 başlık altında incelenir:
I.Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
II.Yarı güçlü Formda Piyasa Etkinliği
III.Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
I.Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
II.Yarı güçlü Formda Piyasa Etkinliği
III.Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Soru 26
Sürekli denge kavramını kim geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Paul Samuelson
B
D. Watson
C
Daniel Kahneman
D
Amos Tversky
E
Adam Smith
Açıklama:
Sürekli denge kavramını geliştiren Paul Samuelson, sürekli dengenin zaman geçerken menkul kıymetin fiyatı ve değerinin sürekli eşit olduğu ve rastgele birlikte dalgalanması durumunda mevcut olduğunu söylemektedir.
Soru 27
Arbitaj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya kaldığı riskler nelerdir?
I.Temel Risk
II.Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski
III.Uygulama Maliyetleri
I.Temel Risk
II.Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski
III.Uygulama Maliyetleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler şunlardır:
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir.
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi fiyat bozan anomalilere zemin hazırlar?
Seçenekler
A
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
B
Piyasa Değeri/Defter Değeri Anomalisi
C
Aşırı Özgüven
D
Ay İçi Anomalisi
E
Yeni Şirketler Anomalisi
Açıklama:
Fiyatları bozan ve anomalilere zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışları aşağıda ana hatlarıyla açıklanmıştır.
Aşırı Özgüven: Yatırımcı tahminleri ile piyasa gerçekleşmeleri arasında ciddi farklılık- lar oluşabilir. Yatırımcılar farklı faktörlerin etkisiyle kendi öngörülerine gereğinden yük- sek gerçekleşme olasılığı atfederler.
Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı: Ortalama insan sıklıkla yetenekleri ve özel- likleri hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahiptir. Yapılan çalışmalar “ortalamanın üstü etkisi” olarak da nitelenen bu olguyu tespit etmiştir. Hemen herkes ortalamadan daha iyi bir şoför olduğunu düşünmektedir. Oysa pratikte herkesin ortalamadan iyi olması mümkün değildir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların ge- neli temsil edeceğini düşünebilir.
İnançlaştırma: Yatırımcılar, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip uzun süre değiştiremeyebilirler. Fikirlerini boşa çıkarabilecek olguları göz ardı ederler ya da ön yargı ile yaklaşırlar. Kimi durumlarda ise, fikirlerini zayı atan kanıtları tersine kendi fikirlerine destek oldukları şeklinde görebilirler.
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Gözlemleme Sorunu: En son, en taze veri ve haberler tahminler üzerinde daha etkili olur. Son bir ha ada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
Aşırı Özgüven: Yatırımcı tahminleri ile piyasa gerçekleşmeleri arasında ciddi farklılık- lar oluşabilir. Yatırımcılar farklı faktörlerin etkisiyle kendi öngörülerine gereğinden yük- sek gerçekleşme olasılığı atfederler.
Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı: Ortalama insan sıklıkla yetenekleri ve özel- likleri hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahiptir. Yapılan çalışmalar “ortalamanın üstü etkisi” olarak da nitelenen bu olguyu tespit etmiştir. Hemen herkes ortalamadan daha iyi bir şoför olduğunu düşünmektedir. Oysa pratikte herkesin ortalamadan iyi olması mümkün değildir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların ge- neli temsil edeceğini düşünebilir.
İnançlaştırma: Yatırımcılar, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip uzun süre değiştiremeyebilirler. Fikirlerini boşa çıkarabilecek olguları göz ardı ederler ya da ön yargı ile yaklaşırlar. Kimi durumlarda ise, fikirlerini zayı atan kanıtları tersine kendi fikirlerine destek oldukları şeklinde görebilirler.
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Gözlemleme Sorunu: En son, en taze veri ve haberler tahminler üzerinde daha etkili olur. Son bir ha ada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
Soru 29
Piyasa anomalisini bozan etkenler hangisidir?
Seçenekler
A
Temsi/Genelleme
B
Piyasa Değeri/Defter Değeri
C
İnaçlaştırma
D
Çapa
E
Gözlemleme Sorunu
Açıklama:
Piyasa etkinliğini bozan başlıca anomaliler aşağıda kısaca açıklanmaktadır:
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi: Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu ne- denle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır. Yapılan ampirik çalışmalar, düşük fiyatlı hisse senetlerine yatırım yapılarak normal üstü getiri sağlanabildiğini ortaya koymuştur.
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi: Araştırmalar sonucunda düşük fiyat/kazanç oranına sahip portföylere yapılan yatırımların normalin üzerinde getiri sağladıkları görülmüştür. Fiyat/Satış Oranı Anomalisi: Fiyat/satış oranı bir şirketin hisse senedi fiyatının son bir
yıllık hisse basına net satış değerine bölünmesi ile elde edilmektedir. Yapılan kimi çalış- malarda bu oranın düşük olduğu hisse senetlerine yapılan yatırımın normal üstü getiriler sağladığı ortaya konmuştur.
Piyasa Değeri/De er Değeri Anomalisi: Piyasa değeri/de er değeri oranı bir şirketin hisse senedi fiyatının hisse başına özsermaye değerine bölünmesi ile elde edilmektedir. Yapılan araştırmalarda düşük P/D oranına sahip hisse senetlerin normalin üzerinde getiri sağladığı edileceği belirlenmiştir.
Ha anın Günleri Etkisi: Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda ha anın bazı günlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde pozitif ya da negatif getiri sağladıkları saptanmıştır. Bu çalışmalarda özellikle Pazartesi gününe ilişkin bulgular göze çarpmaktadır. Öncü çalışmalarda Standard&Poors karma endeksi kullanılarak pazartesi kapanış fiyatlarının cuma kapanış fiyatından daha düşük olduğu ve pazartesi getirilerinin genelde negatif oldukları ortaya konmuştur.
Ocak Ayı Anomalisi: Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağladığı hipotezine dayanır. Buna göre ocak ayında yapılan yatırımlar, diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlamaktadır. Ocak ayı anomalisinin olası nedenlerinden birisi, yılın son ayında vergiden kaçınma amacıyla satış yapan yatırımcıların ocak ayında tekrar alışa geçmeleri olabilir. Öte yandan kurumsal yatırımcıların yıl sonu performans rakamlarını makyajlamak amacıyla kötü performans sergileyen hisse senetlerini aralık ayında portföylerinden çıkarmaları ve ocak ayında tekrar alım yapmala- rı da bir başka açıklama olabilir.
Ay İçi Anomalisi: Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğu da çeşitli çalışmalarla ileri sürülmüştür. Böylelikle yatırımcı ayın ilk yarısında ya- tırım yaparak normal üstü getiri sağlayabilir. Bu durumun olası nedeni ücretlilerden kaynaklanan nakit girişinin ayın ikinci yarısında düşüş göstermesi olabilir.
Tatil Öncesi Anomalisi: Hisse senetlerinin tatil öncesi getirilerine ilişkin bir anomali olup olmadığı da tatil öncesi ve sonrasının karşılaştırılması suretiyle yapılmıştır. Çalışma- lar tatil öncesi getirilerin, normal iş günlerine oranla daha yüksek getiri sağladığını tespit etmiştir.
Firma Büyüklüğü Anomalisi: Çeşitli dönemlerde büyük ölçekli firma grubunun iyi performans gösterdiği ancak tüm dönemler dikkate alındığında, küçük ölçekli firmaların performansının daha iyi olduğunu belirlenmiştir. Buna göre yatırımcı küçük piyasa değerli firmalara yatırım yaparak, yüksek getiri sağlayabilecektir. Küçük ölçekli firmaların risklerinin yüksek olduğu, dolayısıyla getirilerinin de yüksek çıkmasının sapma olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Bu eleştiriler üzerine yapılan çalışmalarda risk uyar- lanmış veriler ile getiriler karşılaştırılmış, küçük ölçekli firmaların getirilerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Küçük değerli firmalar genellikle yüksek değerli firmalara göre daha yüksek kazanç sağlamaktadırlar.
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi: Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir.
Sürpriz Kazanç Etkisi: Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek ol- ması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenmiştir.
Hisse Senedi Bölünmesi veya Bedelsiz Hisse Etkisi: Fiyatları alım satımı güçleştirecek ölçüde yükselen hisse senetlerinin hisse bölünmesi ya da bedelsiz hisse senedi vermek suretiyle firmanın toplam değeri düşmeden hisse senetleri fiyatlarının ucuzlatılmasının normal üstü getiriye yol açtığı saptanmıştır. Genellikle fiyatı ucuzlayan senede talep art- makta ve kısa zaman içinde hisse senedinin fiyatı önemli ölçüde yükselmektedir.
Yeni Şirketler Anomalisi (İlk Halka arzda Ucuz Fiyat Etkisi): Araştırmacıların ilgisini çeken konulardan biri de ilk defa halka arz edilen hisse senetlerinin fiyat performansları- nın ölçülmesidir. Bu konuda yapılan araştırmalarda ortaya çıkan en ilginç sonuç özellikle kısa vadede bir hisse senedi halka arz edildikten sonra yatırımcılarına normalin üzerinde getiri sağlamasıdır. Bu anomali ilk halka arzlarda hisse senedinin olması gerekenden daha ucuz bir fiyatla fiyatlanmasından kaynaklandığı şeklinde açıklanmaktadır. Ucuz fiyatla- manın nedenleri konusunda da çeşitli hipotezler ortaya atılmıştır.
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi: Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu ne- denle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır. Yapılan ampirik çalışmalar, düşük fiyatlı hisse senetlerine yatırım yapılarak normal üstü getiri sağlanabildiğini ortaya koymuştur.
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi: Araştırmalar sonucunda düşük fiyat/kazanç oranına sahip portföylere yapılan yatırımların normalin üzerinde getiri sağladıkları görülmüştür. Fiyat/Satış Oranı Anomalisi: Fiyat/satış oranı bir şirketin hisse senedi fiyatının son bir
yıllık hisse basına net satış değerine bölünmesi ile elde edilmektedir. Yapılan kimi çalış- malarda bu oranın düşük olduğu hisse senetlerine yapılan yatırımın normal üstü getiriler sağladığı ortaya konmuştur.
Piyasa Değeri/De er Değeri Anomalisi: Piyasa değeri/de er değeri oranı bir şirketin hisse senedi fiyatının hisse başına özsermaye değerine bölünmesi ile elde edilmektedir. Yapılan araştırmalarda düşük P/D oranına sahip hisse senetlerin normalin üzerinde getiri sağladığı edileceği belirlenmiştir.
Ha anın Günleri Etkisi: Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda ha anın bazı günlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde pozitif ya da negatif getiri sağladıkları saptanmıştır. Bu çalışmalarda özellikle Pazartesi gününe ilişkin bulgular göze çarpmaktadır. Öncü çalışmalarda Standard&Poors karma endeksi kullanılarak pazartesi kapanış fiyatlarının cuma kapanış fiyatından daha düşük olduğu ve pazartesi getirilerinin genelde negatif oldukları ortaya konmuştur.
Ocak Ayı Anomalisi: Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağladığı hipotezine dayanır. Buna göre ocak ayında yapılan yatırımlar, diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlamaktadır. Ocak ayı anomalisinin olası nedenlerinden birisi, yılın son ayında vergiden kaçınma amacıyla satış yapan yatırımcıların ocak ayında tekrar alışa geçmeleri olabilir. Öte yandan kurumsal yatırımcıların yıl sonu performans rakamlarını makyajlamak amacıyla kötü performans sergileyen hisse senetlerini aralık ayında portföylerinden çıkarmaları ve ocak ayında tekrar alım yapmala- rı da bir başka açıklama olabilir.
Ay İçi Anomalisi: Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğu da çeşitli çalışmalarla ileri sürülmüştür. Böylelikle yatırımcı ayın ilk yarısında ya- tırım yaparak normal üstü getiri sağlayabilir. Bu durumun olası nedeni ücretlilerden kaynaklanan nakit girişinin ayın ikinci yarısında düşüş göstermesi olabilir.
Tatil Öncesi Anomalisi: Hisse senetlerinin tatil öncesi getirilerine ilişkin bir anomali olup olmadığı da tatil öncesi ve sonrasının karşılaştırılması suretiyle yapılmıştır. Çalışma- lar tatil öncesi getirilerin, normal iş günlerine oranla daha yüksek getiri sağladığını tespit etmiştir.
Firma Büyüklüğü Anomalisi: Çeşitli dönemlerde büyük ölçekli firma grubunun iyi performans gösterdiği ancak tüm dönemler dikkate alındığında, küçük ölçekli firmaların performansının daha iyi olduğunu belirlenmiştir. Buna göre yatırımcı küçük piyasa değerli firmalara yatırım yaparak, yüksek getiri sağlayabilecektir. Küçük ölçekli firmaların risklerinin yüksek olduğu, dolayısıyla getirilerinin de yüksek çıkmasının sapma olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Bu eleştiriler üzerine yapılan çalışmalarda risk uyar- lanmış veriler ile getiriler karşılaştırılmış, küçük ölçekli firmaların getirilerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Küçük değerli firmalar genellikle yüksek değerli firmalara göre daha yüksek kazanç sağlamaktadırlar.
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi: Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir.
Sürpriz Kazanç Etkisi: Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek ol- ması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenmiştir.
Hisse Senedi Bölünmesi veya Bedelsiz Hisse Etkisi: Fiyatları alım satımı güçleştirecek ölçüde yükselen hisse senetlerinin hisse bölünmesi ya da bedelsiz hisse senedi vermek suretiyle firmanın toplam değeri düşmeden hisse senetleri fiyatlarının ucuzlatılmasının normal üstü getiriye yol açtığı saptanmıştır. Genellikle fiyatı ucuzlayan senede talep art- makta ve kısa zaman içinde hisse senedinin fiyatı önemli ölçüde yükselmektedir.
Yeni Şirketler Anomalisi (İlk Halka arzda Ucuz Fiyat Etkisi): Araştırmacıların ilgisini çeken konulardan biri de ilk defa halka arz edilen hisse senetlerinin fiyat performansları- nın ölçülmesidir. Bu konuda yapılan araştırmalarda ortaya çıkan en ilginç sonuç özellikle kısa vadede bir hisse senedi halka arz edildikten sonra yatırımcılarına normalin üzerinde getiri sağlamasıdır. Bu anomali ilk halka arzlarda hisse senedinin olması gerekenden daha ucuz bir fiyatla fiyatlanmasından kaynaklandığı şeklinde açıklanmaktadır. Ucuz fiyatla- manın nedenleri konusunda da çeşitli hipotezler ortaya atılmıştır.
Soru 30
Yanlış tahmin kaynaklarından biri olan bilişsel kısayol kullanımına hangi duruma başvurulur?
Seçenekler
A
Optimum Karar Almayı Engelleyici Kısayollar
B
Temsil Kısayolu
C
Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol
D
Bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde
E
Bulunabilirlik
Açıklama:
Yanlış tahmin kaynaklarından biri olan bilişsel kısayol kullanımına şu durumlarda başvurulur:
- Aşırı bilgi yüklendiklerinde,
- Bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde,
- Bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa,
- Şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde,
- Karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında.
Soru 31
I. Piyasada birtakım sistematik anormal formasyonların temel sebeplerinden biriside rasyonel olmayan yatırım kararlarıdır
II. Piyasadaki yatırımcı toplumunun psikolojisini doğru okumak yatırımcıların kazançlarını artıran bir unsurdur
III. Yatırımcılar yatırım kararları verirken her zaman birtakım bilişsel ön yargılar ve kısayollardan uzak radyonel karar verirler
Yatırım kararı sürecinin kuramsal temelleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Piyasadaki yatırımcı toplumunun psikolojisini doğru okumak yatırımcıların kazançlarını artıran bir unsurdur
III. Yatırımcılar yatırım kararları verirken her zaman birtakım bilişsel ön yargılar ve kısayollardan uzak radyonel karar verirler
Yatırım kararı sürecinin kuramsal temelleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
İnsan psikolojisi yatırım kararları verirken birtakım bilişsel ön yargılar ve kısayollar ortaya koyar. Bunlar yatırımcıyı rasyonellikten uzaklaştırır. Rasyonel olmayan yatırım kararları neticesinde de piyasada birtakım sistematik anormal formasyonlar (anomaliler) tespit edilmiştir.
Ünlü ekonomist Keynes piyasayı bir güzellik yarışmasına benzetir. Güzellik yarışmasında kimin birinci olacağını bilmek istiyorsanız önemli olan sizin kimi en güzel bulduğunuz değildir; yarışmanın birincisini bilebilmek için diğer jüri üyelerinin ne düşündüğünü bilmek daha önemlidir. Keynes bu sözleriyle doğru hisse senedinin nasıl seçileceğine vurgu yapıyordu. Yatırım yapılacak hisse senedini bulmak için sizin zeki ve bilgili olmanızın yeterli olmadığını, piyasadaki insanların bilgisiz ve cahil dahi olsalar nasıl düşündüğünü bilmeniz gerektiğini söylüyordu. Yani piyasadaki yatırımcı toplumunun psikolojisini doğru okuyan kazanırdı.
Ünlü ekonomist Keynes piyasayı bir güzellik yarışmasına benzetir. Güzellik yarışmasında kimin birinci olacağını bilmek istiyorsanız önemli olan sizin kimi en güzel bulduğunuz değildir; yarışmanın birincisini bilebilmek için diğer jüri üyelerinin ne düşündüğünü bilmek daha önemlidir. Keynes bu sözleriyle doğru hisse senedinin nasıl seçileceğine vurgu yapıyordu. Yatırım yapılacak hisse senedini bulmak için sizin zeki ve bilgili olmanızın yeterli olmadığını, piyasadaki insanların bilgisiz ve cahil dahi olsalar nasıl düşündüğünü bilmeniz gerektiğini söylüyordu. Yani piyasadaki yatırımcı toplumunun psikolojisini doğru okuyan kazanırdı.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisinde yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte nasıl davranacağını öngörmeye çalışır?
Seçenekler
A
Etkin Piyasa Kuramı
B
Modern Portföy Kuramı
C
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
D
Sabit Baz Kuramı
E
Arbitraj Fiyatlama Kuramı
Açıklama:
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı psikolojik faktörler üzerine odaklanmaktadır.
Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte
nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır. Mesele topluluktan önce harekete geçmektir.
Keynes’e göre eğer bir hisse senedinin fiyatının üç ay sonra 20’ye düşeceğine inanıyorsanız,
muhtemel/gerçek değeri 30 bile olsa bir yatırıma bugün 25 ödemek anlamlı değildir.
Yatırımcılar hisse senedini, ilerde bu fiyattan daha yüksek fiyata satın alacak birileri
olacağı varsayımıyla alırlar. Daha Ahmak Kuramı (Greater Fool Theory) olarak adlandırılan
bu yaklaşıma göre, ilerde hisse senedinin gerçek değerinden örneğin beş kat fazla
ödeyecek birilerini bulabildikten sonra, hisse senedini gerçek değerinden üç kat fazlaya
satın almak tamamen mantıklıdır.
Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte
nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır. Mesele topluluktan önce harekete geçmektir.
Keynes’e göre eğer bir hisse senedinin fiyatının üç ay sonra 20’ye düşeceğine inanıyorsanız,
muhtemel/gerçek değeri 30 bile olsa bir yatırıma bugün 25 ödemek anlamlı değildir.
Yatırımcılar hisse senedini, ilerde bu fiyattan daha yüksek fiyata satın alacak birileri
olacağı varsayımıyla alırlar. Daha Ahmak Kuramı (Greater Fool Theory) olarak adlandırılan
bu yaklaşıma göre, ilerde hisse senedinin gerçek değerinden örneğin beş kat fazla
ödeyecek birilerini bulabildikten sonra, hisse senedini gerçek değerinden üç kat fazlaya
satın almak tamamen mantıklıdır.
Soru 33
I. Hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla herhangi bir ilişkisi mevcut değildir
II. Hisse senedi fiyatları büyük oranda rassal (tesadüfi) olarak hareket ederler
III. Hisse senedi fiyatlarının mevcut koşulların ve beklentilerin analizi ile belirlenebilen bir gerçek değeri vardır
Etkin Piyasalar Kuarmına Göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Hisse senedi fiyatları büyük oranda rassal (tesadüfi) olarak hareket ederler
III. Hisse senedi fiyatlarının mevcut koşulların ve beklentilerin analizi ile belirlenebilen bir gerçek değeri vardır
Etkin Piyasalar Kuarmına Göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
ETKİN PİYASALAR KURAMI
Yapılan kuramsal çalışmalarda, hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla ilişkisi olmadığı;
ekonomi, sektör ve ortaklıkla ilgili bütün bilgileri yansıttığı; dolayısıyla hisse senedi
fiyatlarının rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği ileri sürülmüştür. Bu nedenle bu görüşlere
dayanan yaklaşım başlangıçta Rassal Yürüyüş Kuramı olarak adlandırılmış, fakat daha
sonra bu kuram geliştirilerek Etkin Piyasalar Kuramı olarak ifade edilmiştir.
Yapılan kuramsal çalışmalarda, hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla ilişkisi olmadığı;
ekonomi, sektör ve ortaklıkla ilgili bütün bilgileri yansıttığı; dolayısıyla hisse senedi
fiyatlarının rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği ileri sürülmüştür. Bu nedenle bu görüşlere
dayanan yaklaşım başlangıçta Rassal Yürüyüş Kuramı olarak adlandırılmış, fakat daha
sonra bu kuram geliştirilerek Etkin Piyasalar Kuramı olarak ifade edilmiştir.
Soru 34
I. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalı
II. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler doğru, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli
III. Piyasaya katılanların yatırımcılar yatırım kararları verirken bilişsel ön yargılar ile hareket edebilmeli
IV. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmalıdır
Yukarıdakilerden hangileri etkin bir piyasanın temel koşulları arasında yer alır?
II. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler doğru, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli
III. Piyasaya katılanların yatırımcılar yatırım kararları verirken bilişsel ön yargılar ile hareket edebilmeli
IV. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmalıdır
Yukarıdakilerden hangileri etkin bir piyasanın temel koşulları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan
oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi
doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan
oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi
doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
Soru 35
Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgisel Etkinlik
B
Kitlesel Etkinlik
C
Küresel Etkinlik
D
İşlemsel Etkinlik
E
Dağıtımsal Etkinlik
Açıklama:
İşlemsel Etkinlik: Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek”
olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem
maliyetlerinin en aza indirilmesidir. İşlem maliyetleri finansal sistem içinde
yer alan finansal aracılar tarafından azaltılarak küçük yatırımcıların da finans sistemi
içine dahil edilmesi ve finans piyasalarının varlığından ekonomik anlamda
fayda sağlanması olanaklı hâle getirilmektedir.
olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem
maliyetlerinin en aza indirilmesidir. İşlem maliyetleri finansal sistem içinde
yer alan finansal aracılar tarafından azaltılarak küçük yatırımcıların da finans sistemi
içine dahil edilmesi ve finans piyasalarının varlığından ekonomik anlamda
fayda sağlanması olanaklı hâle getirilmektedir.
Soru 36
Ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgisel Etkinlik
B
Küresel Etkinlik
C
Operasyonel Etkinlik
D
İşlemsel Etkinlik
E
Dağıtımsal Etkinlik
Açıklama:
Dağıtımsal Etkinlik: Hisse senedi piyasasının öncelikli rolü, bir ekonomideki sermaye
stokunun sahipliğinin yaygınlaştırılmasıdır. Genel anlamda bu düşünce, fiyatların
kaynak dağılımı hakkında doğru işaretleri verdiği bir piyasaya ilişkindir.
Bu tür bir piyasa işletmelerin üretim/yatırım kararlarını alabildiği bir piyasa; ve
yatırımcıların herhangi bir zamanda elde edilebilen tüm bilgilerin fiyatlarına yansıdığını
varsaydıkları hisse senetleri arasında seçim yapabilmelerine olanak veren
bir piyasadır. Yani dağıtımsal etkinlik, ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla
yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanmasıdır.
stokunun sahipliğinin yaygınlaştırılmasıdır. Genel anlamda bu düşünce, fiyatların
kaynak dağılımı hakkında doğru işaretleri verdiği bir piyasaya ilişkindir.
Bu tür bir piyasa işletmelerin üretim/yatırım kararlarını alabildiği bir piyasa; ve
yatırımcıların herhangi bir zamanda elde edilebilen tüm bilgilerin fiyatlarına yansıdığını
varsaydıkları hisse senetleri arasında seçim yapabilmelerine olanak veren
bir piyasadır. Yani dağıtımsal etkinlik, ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla
yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanmasıdır.
Soru 37
I. Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
II. Nominal Değer Anomalisi
III. Fiyat/Satış Oranı Anomalisi
IV. Pazar Değeri/Defter Değeri Anomalisi
V. Haftanın Günleri Etkisi
Yukarıdakilerden hangileri finansal piyasalarda görülen başlıca anomaliler arasında yer alır?
II. Nominal Değer Anomalisi
III. Fiyat/Satış Oranı Anomalisi
IV. Pazar Değeri/Defter Değeri Anomalisi
V. Haftanın Günleri Etkisi
Yukarıdakilerden hangileri finansal piyasalarda görülen başlıca anomaliler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Nominal Değer Anomalisi finansal piyasalarda görülen başlıca anomaliler arasında yer almaz
Soru 38
Piyasa anomalileri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Pazartesi kapanış fiyatlarının cuma kapanış fiyatından daha düşüktür ve pazartesi getirileri genelde negatiftir
B
Ocak ayında yapılan yatırımlar diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlar
C
Düşük fiyat/kazanç oranına sahip portföylere yapılan yatırımlar normalin çok altında getiri sağlar
D
Tatil öncesi getiriler normal iş günlerine oranla daha yüksek getiri sağlar
E
Kısa vadede bir hisse senedi halka arz edildikten sonra yatırımcılarına normalin üzerinde getiri sağlar
Açıklama:
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi: Araştırmalar sonucunda düşük fiyat/kazanç oranına
sahip portföylere yapılan yatırımların normalin üzerinde getiri sağladıkları görülmüştür.
sahip portföylere yapılan yatırımların normalin üzerinde getiri sağladıkları görülmüştür.
Soru 39
2002 yılı Ekonomi Nobel’ini alarak Davranısçı Finans’ın akademi tarafından resmi olarak tanınmasını sağlayan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Graham
B
Sharpe
C
Treynor
D
Kahneman
E
Watson
Açıklama:
2002 yılı Ekonomi Nobel’i Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan bir bilim adamına
verilmiştir. Daniel Kahneman, insan davranışı, beklentileri ve karar alma mekanizmaları
üzerine yazdıkları ve sunduğu kanıtlarla finansın piyasa mekanizmasını anlamaya
çalışan bu yeni dalı için bir çıkış noktası oluşturmuştur. Ekonomi Nobel’ini alması kendi
deyimiyle davranışçı finansın akademi tarafından resmi olarak tanınması anlamına gelmektedir.
Ödül bu yönü ile bu alanda çalışarak bir anlamda aykırı olmayı göze alan birçok
akademisyeni ve piyasa profesyonelini cesaretlendirilmiştir. Günümüzde, davranışsal
finans hızla taraftar bulan ve çok sayıda çalışma yapılan bir alan olmakla kalmamış,
uluslararası düzeyde sempozyumlar, yüksek lisans ve doktora programlarıyla da finans
biliminde kendisine iyi bir yer edinmiştir.
verilmiştir. Daniel Kahneman, insan davranışı, beklentileri ve karar alma mekanizmaları
üzerine yazdıkları ve sunduğu kanıtlarla finansın piyasa mekanizmasını anlamaya
çalışan bu yeni dalı için bir çıkış noktası oluşturmuştur. Ekonomi Nobel’ini alması kendi
deyimiyle davranışçı finansın akademi tarafından resmi olarak tanınması anlamına gelmektedir.
Ödül bu yönü ile bu alanda çalışarak bir anlamda aykırı olmayı göze alan birçok
akademisyeni ve piyasa profesyonelini cesaretlendirilmiştir. Günümüzde, davranışsal
finans hızla taraftar bulan ve çok sayıda çalışma yapılan bir alan olmakla kalmamış,
uluslararası düzeyde sempozyumlar, yüksek lisans ve doktora programlarıyla da finans
biliminde kendisine iyi bir yer edinmiştir.
Soru 40
Davranışsal finansa göre yatırımcıların ellerinden çıkarsalar zarardan kar edip kazanacakları yatırımları, kaybettirirken ısrarla
elinde tutma eğiliminin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
elinde tutma eğiliminin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırımcıların kendilerine olan aşırı güvenleri
B
Acele etmekten pişmanlık duyma korkusu
C
Yatırımcıların önemli olmayan olayları akışına bırakma istekleri
D
Yatırımcıların dikkatlice düşünmeye vakitlerinin olmaması
E
Yatırımcıların karar alma aşamasında eksik bilgiye sahip olmaları
Açıklama:
Son zamanlarda finans literatüründe, özellikle psikoloji, sosyoloji ve antropolojiden
gelen davranışsal prensiplerle finans arasındaki ilişki araştırılmaktadır. Çalışmalar insanların
akılcılıktan sapmalarının istisna değil sistematik olduğunu göstermektedir. Davranışsal
finans yaklaşımı, finansal ekonominin geleneksel varsayımlarını, insanların, finans
piyasaları için oluşturulan standart modellerde yer alan akılcılık varsayımından sistematik
ve gözlemlenebilir bir şekilde uzaklaşmaları nedeniyle gevşetmektedir. Bu noktada yatırımcıların
yaptıkları iki temel yanlışın altını çizebiliriz. Bunlar; aşırı alım satım eğilimi
ve ellerinden çıkarsalar zarardan kar edip kazanacakları yatırımları, kaybettirirken ısrarla
elinde tutma eğilimidir. Bu sistematik anomaliler, insan psikolojisinden kaynaklanmaktadır.
İnsanların kendilerine aşırı güvenmeleri birinci anomaliye, acele etmekten pişmanlık
duyma korkusu da ikinci anomaliye neden olmaktadır. Sonuç olarak davranışsal finansın
amacı, bahsedilen ve ilerleyen bölümlerde bahsedilecek bu psikolojik ön yargılar vasıtasıyla
piyasada görülen anomalileri kapsamlı olarak açıklamaya çalışmaktır.
gelen davranışsal prensiplerle finans arasındaki ilişki araştırılmaktadır. Çalışmalar insanların
akılcılıktan sapmalarının istisna değil sistematik olduğunu göstermektedir. Davranışsal
finans yaklaşımı, finansal ekonominin geleneksel varsayımlarını, insanların, finans
piyasaları için oluşturulan standart modellerde yer alan akılcılık varsayımından sistematik
ve gözlemlenebilir bir şekilde uzaklaşmaları nedeniyle gevşetmektedir. Bu noktada yatırımcıların
yaptıkları iki temel yanlışın altını çizebiliriz. Bunlar; aşırı alım satım eğilimi
ve ellerinden çıkarsalar zarardan kar edip kazanacakları yatırımları, kaybettirirken ısrarla
elinde tutma eğilimidir. Bu sistematik anomaliler, insan psikolojisinden kaynaklanmaktadır.
İnsanların kendilerine aşırı güvenmeleri birinci anomaliye, acele etmekten pişmanlık
duyma korkusu da ikinci anomaliye neden olmaktadır. Sonuç olarak davranışsal finansın
amacı, bahsedilen ve ilerleyen bölümlerde bahsedilecek bu psikolojik ön yargılar vasıtasıyla
piyasada görülen anomalileri kapsamlı olarak açıklamaya çalışmaktır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Etkin bir piyasanın başlıca koşulları dışındadır?
Seçenekler
A
Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
B
Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
C
Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
D
İşlem maliyetleri yüksek ve likidite düşük olmalıdır.
E
Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
Açıklama:
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır
Soru 42
"Her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar." Aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Keynes teorisi
B
Temel Analiz
C
Sabit Baz Kuramı
D
Teknik Analiz
E
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
Açıklama:
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar. Piyasa fiyatı belirlenen bu gerçek değerin altına düştüğünde alım, üstüne çıktığında ise satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır.
Soru 43
Bilgi, rapor ve verileri incelemenin anlamının olmadığı etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtımsal Etkinlik
B
Bilgisel Etkinlik
C
Zayıf Formda Piyasa Etkinliği
D
Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
E
Yarı Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Açıklama:
Yarı Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Etkin piyasa kuramının bu şekline göre cari piyasa fiyatlarının kamuya açıklanan tüm bilgileri yansıttığı kabul edilir. Eğer bu doğru ise hisse senedi analiz edilerek anormal getiriler elde edilemez. Yarı güçlü etkinlik varsa bilgi, rapor ve verileri incelemenin anlamı yoktur. Çünkü piyasa fiyatları kendilerini hemen bu türlü raporlarda belirtilen iyi veya kötü durumlara göre düzenleyeceklerdir. Ancak “içeriden öğrenenler (insiders)”, yarı güçlü etkinlikte anormal bir getiri elde edebilirler. Yarı güçlü formda etkin bir piyasada teknik analizin yanı sıra temel analiz yapmanın da bir anlamı yoktur.
Etkin piyasa kuramının bu şekline göre cari piyasa fiyatlarının kamuya açıklanan tüm bilgileri yansıttığı kabul edilir. Eğer bu doğru ise hisse senedi analiz edilerek anormal getiriler elde edilemez. Yarı güçlü etkinlik varsa bilgi, rapor ve verileri incelemenin anlamı yoktur. Çünkü piyasa fiyatları kendilerini hemen bu türlü raporlarda belirtilen iyi veya kötü durumlara göre düzenleyeceklerdir. Ancak “içeriden öğrenenler (insiders)”, yarı güçlü etkinlikte anormal bir getiri elde edebilirler. Yarı güçlü formda etkin bir piyasada teknik analizin yanı sıra temel analiz yapmanın da bir anlamı yoktur.
Soru 44
I-Temel Risk
II- Gürültücü Yatırımcı
III- Aşırı Özgüven
IV- Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı
V- Uygulama Maliyetleri
Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler aşağıdakilerden hangisidir?
II- Gürültücü Yatırımcı
III- Aşırı Özgüven
IV- Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı
V- Uygulama Maliyetleri
Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
III-IV-V
E
I-II-V
Açıklama:
Davranışsal finans iki temel üzerinde durarak etkin piyasa teorisine karşı
çıkar:
i. Arbitraj imkânları sınırlıdır.
ii. Yatırımcı psikolojisi fiyat oluşumunu etkiler.
Yanlış olduğu düşünülen fiyatlamadan faydalanmak üzere kurulan arbitraj stratejileri riskli ve maliyetli olabilir. Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler şunlardır:
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki
Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi
temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir
çıkar:
i. Arbitraj imkânları sınırlıdır.
ii. Yatırımcı psikolojisi fiyat oluşumunu etkiler.
Yanlış olduğu düşünülen fiyatlamadan faydalanmak üzere kurulan arbitraj stratejileri riskli ve maliyetli olabilir. Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler şunlardır:
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki
Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi
temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir
Soru 45
Fiyatları bozan ve anomalilere zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışlarından biri olan çapaya ait açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırımcı tahminleri ile piyasa gerçekleşmeleri arasında ciddi farklılıklar oluşabilir.
B
Ortalama insan sıklıkla yetenekleri ve özellikleri hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahiptir.
C
Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
D
Yatırımcılar, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip uzun süre değiştiremeyebilirler.
E
Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli temsil edeceğini düşünebilir
Açıklama:
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi piyasa etkinliğini bozan başlıca anomaliler dışında kalır?
Seçenekler
A
Temsil/Genelleme
B
Haftanın Günleri Etkisi
C
Ocak Ayı Anomalisi
D
Ay İçi Anomalisi
E
Firma Büyüklüğü Anomalisi
Açıklama:
Fiyatları bozan ve anomalilere zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışlardan biri Temsil/Genellemedir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli temsil edeceğini düşünebilir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli temsil edeceğini düşünebilir.
Soru 47
Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde artış gösteren anomali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hisse Senedi Bölünmesi veya Bedelsiz Hisse Etkisi
B
Sürpriz Kazanç Etkisi
C
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
D
Tatil Öncesi Anomalisi
E
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
Açıklama:
Sürpriz Kazanç Etkisi: Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenmiştir.
Soru 48
Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan bir bilim adamı olan Daniel Kahneman’a Ekonomi Nobel’i kaç yılında verilmiştir?
Seçenekler
A
1998
B
1999
C
2000
D
2001
E
2002
Açıklama:
2002 yılı Ekonomi Nobel’i Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan bir bilim adamına verilmiştir. Daniel Kahneman, insan davranışı, beklentileri ve karar alma mekanizmaları üzerine yazdıkları ve sunduğu kanıtlarla finansın piyasa mekanizmasını anlamaya çalışan bu yeni dalı için bir çıkış noktası oluşturmuştur. Ekonomi Nobel’ini alması kendi deyimiyle davranışçı finansın akademi tarafından resmi olarak tanınması anlamına gelmektedir. Ödül bu yönü ile bu alanda çalışarak bir anlamda aykırı olmayı göze alan birçok akademisyeni ve piyasa profesyonelini cesaretlendirilmiştir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Yanlış tahminin kaynaklarından biri olan bilişsel kısayol kullanımına bireylerin başvurdukları durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Şansa bağlı ve önemli olmayan olayları kontrol altına almak istediklerinde
B
Aşırı bilgi yüklendiklerinde
C
Bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde
D
Karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında
E
Bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa
Açıklama:
Yanlış tahminin kaynaklarından biri olan bilişsel kısayol kullanımına bireyler şu durumlarda başvurmaktadırlar:
• aşırı bilgi yüklendiklerinde,
• bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde,
• bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa,
• şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde ve
• karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında.
• aşırı bilgi yüklendiklerinde,
• bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde,
• bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa,
• şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde ve
• karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında.
Soru 50
Yatırımcıların karara varırken en son, en fazla göze batan ve sıradışı görünen unsurlara (verilere) aşırı ağırlık vermesi dağılımın istatistiksel özelliklerini göz ardı etmesi eğilimi aşağıdakilerden hangisindedir?
Seçenekler
A
Bulunabilirlik Kısayolu
B
Temsil Kısayolu
C
Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol
D
Bilşsel Kısayol
E
Bilgisellik
Açıklama:
Temsil Kısayolu
Temsil kısayolu, bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da temsil ettiğine göre değerleme yöntemidir. Bu anlamda temsil kısayolu, bir kişinin başka ilişkili bir bilgiyi reddetmesine yol açmaktadır. Yani bir karar aşamasında bazı bilgiler başka bazı bilgilerin gölgesi altında kalabilmektedir. Temsil kısayolu yatırımcıların karara varırken en son, en fazla göze batan ve sıradışı görünen unsurlara (verilere) aşırı ağırlık vermesi dağılımın istatistiksel özelliklerini göz ardı etmesi eğilimidir.
Temsil kısayolu, bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da temsil ettiğine göre değerleme yöntemidir. Bu anlamda temsil kısayolu, bir kişinin başka ilişkili bir bilgiyi reddetmesine yol açmaktadır. Yani bir karar aşamasında bazı bilgiler başka bazı bilgilerin gölgesi altında kalabilmektedir. Temsil kısayolu yatırımcıların karara varırken en son, en fazla göze batan ve sıradışı görünen unsurlara (verilere) aşırı ağırlık vermesi dağılımın istatistiksel özelliklerini göz ardı etmesi eğilimidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi hisse senedi fiyatlarının tahminine yönelik iki geleneksel yaklaşımdan biridir?
Seçenekler
A
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı
B
Etkin Piyasa Kuramı
C
Davranışsal Finans Kuramı
D
Zayıf Piyasa Kuramı
E
Modern Portföy Kuramı
Açıklama:
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı hisse senedi fiyatlarının tahminine yönelik iki geleneksel yaklaşımdan biridir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir piyasanın koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çok sayıda katılımcı olmalıdır.
B
Ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
C
Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalıdır.
D
İşlem maliyetleri ve likidite düşük olmalıdır.
E
Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır.
Açıklama:
İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
Soru 53
I. Bilgisel etkinlik
II. İşlemsel etkinlik
III. Dağıtımsal etkinlik
IV. Aktarımsal etkinlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri menkul kıymet piyasalarında etkinliğin boyutları arasında yer almaktadır?
II. İşlemsel etkinlik
III. Dağıtımsal etkinlik
IV. Aktarımsal etkinlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri menkul kıymet piyasalarında etkinliğin boyutları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I. II. III. ve IV.
B
I. II. ve III.
C
II. III. ve IV.
D
II. ve IV.
E
I. ve II.
Açıklama:
I. Bilgisel etkinlik
II. İşlemsel etkinlik
III. Dağıtımsal etkinlik menkul kıymet piyasalarında etkinliğin boyutları arasında yer almaktadır
II. İşlemsel etkinlik
III. Dağıtımsal etkinlik menkul kıymet piyasalarında etkinliğin boyutları arasında yer almaktadır
Soru 54
Finansal piyasalarda kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek hangi etkinlik türünün özelliğidir?
Seçenekler
A
Bilgisel Etkinlik
B
Dağıtımsal Etkinlik
C
Dağıtımsal Etkinlik
D
Aktarımsal Etkinlik
E
İşlemsel Etkinlik
Açıklama:
Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak
açıklanan işlemsel etkinliktir.
açıklanan işlemsel etkinliktir.
Soru 55
Geçmişteki fiyat hareketleri ile ilgili tüm bilgiler cari piyasa fiyatlarına tamamen yansıdığı piyasa etkinliği türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zayıf formda etkinlik
B
Yarı zayıf formda etkinlik
C
Yarı güçlü formda etkinlik
D
Güçlü formda etkinlik
E
İşlemsel etkinlik
Açıklama:
Etkin piyasa varsayımının zayıf şekline göre, geçmişteki fiyat hareketleri ile ilgili tüm bilgiler cari piyasa fiyatlarına tamamen yansımıştır.
Soru 56
Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu risklerden hangisi "Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir" şeklinde açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Gürültücü Yatırımcı Riski
B
Temel Risk
C
Uygulama Maliyetleri
D
Arbitraj riski
E
Rasyonel risk
Açıklama:
Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran
irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
Soru 57
Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğunun ileri sürüldüğü anomali aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Ocak Ayı Anomalisi
B
Ay İçi Anomalisi
C
Haftanın Günleri Etkisi
D
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi
E
Sürpriz Kazanç Etkisi
Açıklama:
Ay İçi Anomalisi: Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğu da çeşitli çalışmalarla ileri sürülmüştür.
Soru 58
2002 yılı Ekonomi Nobel’i Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan hangi bilim insanına verilmiştir?
Seçenekler
A
Vilfredo Pareto
B
Irving Fisher
C
Amos Tversky
D
Daniel Kahneman
E
John. D. Watson
Açıklama:
2002 yılı Ekonomi Nobel’i Davranısçı Finans’ın öncülerinden sayılan bir bilim adamı olan Daniel Kahneman’a verilmiştir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin bilişsel kısayol kullanıma başvurma neden olan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri çok fazla olduğunda
B
Aşırı bilgi yüklendiklerinde
C
Bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde
D
Şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde
E
Karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında
Açıklama:
Bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa
Soru 60
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığını ileri süren anomali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ay İçi Anomalisi
B
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
C
Firma Büyüklüğü Anomalisi
D
Sürpriz Kazanç Etkisi
E
Yeni Şirketler Anomalisi
Açıklama:
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi: Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur.
Soru 61
Kuramsal olarak hisse senedi fiyatlarının tahminine yönelik geleneksel yaklaşımlarından, aşağıdakilerden hangisi Sabit Baz Kuramının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu var sayar.
B
Bu kuram psikolojik faktörler üzerine odaklanmaktadır.
C
Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır.
D
Mesele topluluktan önce harekete geçmektir.
E
Keynes’e göre eğer bir hisse senedinin fiyatının üç ay sonra 20’ye düşeceğine inanıyorsanız, muhtemel/gerçek değeri 30 bile olsa bir yatırıma bugün 25 ödemek anlamlı değildir.
Açıklama:
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu var sayar. Piyasa fiyatı belirlenen bu gerçek değerin altına düştüğünde alım, üstüne çıktığında ise
satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi, etkin bir piyasanın başlıca koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
B
Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmamalıdır.
C
Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
D
İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
E
Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
Açıklama:
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve
düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler
derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların
istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 63
Menkul kıymet piyasalarında aşağıdakilerden hangisi işlevsel etkinliğin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Genel anlamda bu düşünce, fiyatların kaynak dağılımı hakkında doğru işaretleri verdiği bir piyasaya ilişkindir.
B
Bu tür bir piyasa işletmelerin üretim/yatırım kararlarını alabildiği bir piyasa; ve yatırımcıların herhangi bir zamanda elde edilebilen tüm bilgilerin fiyatlarına yansıdığını varsaydıkları hisse senetleri arasında seçim yapabilmelerine olanak veren
bir piyasadır.
bir piyasadır.
C
Hisse senedi piyasasının öncelikli rolü, bir ekonomideki sermaye stokunun sahipliğinin yaygınlaştırılmasıdır.
D
Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem maliyetlerinin en aza indirilmesidir.
E
Yani dağıtımsal etkinlik, ülke kaynaklarının menkul kıymetler aracılığıyla yatırımcılar arasında optimal dağıtımının sağlanmasıdır.
Açıklama:
Finansal piyasalarda “kaynak aktarımını en az maliyetle gerçekleştirmek” olarak açıklanan işlemsel etkinliğin sağlanmasında en önemli amaç işlem maliyetlerinin en aza indirilmesidir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Zayıf Formda Piyasa Etkinliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Etkin piyasa kuramının bu şekline göre cari piyasa fiyatlarının kamuya açıklanan tüm bilgileri yansıttığı kabul edilir.
B
Hisse senedi analiz edilerek anormal getiriler elde edilemez.
C
Geçmişteki fiyat hareketleri ile ilgili tüm bilgiler cari piyasa fiyatlarına tamamen yansımıştır.
D
Yarı güçlü etkinlik varsa bilgi, rapor ve verileri incelemenin anlamı yoktur.
E
Hisse senetlerinin cari fiyatının ister kamuya mal olmuş, ister kişisel olsun her türlü uygun bilgileri yansıttığını belirtir.
Açıklama:
Etkin piyasa varsayımının zayıf şekline göre, geçmişteki fiyat hareketleri ile ilgili tüm bilgiler cari piyasa fiyatlarına tamamen yansımıştır. Bu nedenle hisse senedinin seçiminde, hisse senedinin fiyatındaki son eğilimlerle ilgili bilgilerin önemi yoktur. Etkin piyasa varsayımının zayıf şekline göre, geçmişteki fiyat hareketleri ile ilgili tüm bilgiler cari piyasa fiyatlarına tamamen
yansımıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
yansımıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 65
'Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir' tanımı hangi piyasa anormallikleri teorisine uymaktadır?
Seçenekler
A
Arbitraj imkânları
B
Yatırımcı psikolojisi fiyat oluşumu
C
Uygulama Maliyetleri
D
Temel Risk
E
Gürültücü Yatırımcı Riski
Açıklama:
Yanlış olduğu düşünülen fiyatlamadan faydalanmak üzere kurulan arbitraj stratejileri riskli ve maliyetli olabilir. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi, başlıca anomalilerden biridir?
Seçenekler
A
Çapa
B
Haftanın Günleri Etkisi
C
Gözlemleme Sorunu
D
Temsil/Genelleme
E
İnançlaştırma
Açıklama:
Etkin piyasalar hipotezinden sapmalar gözlemlenerek sistematik anomalilerin belirlenmesine yönelik bilimsel çalışmalar yapılagelmektedir. Piyasa etkinliğini bozan başlıca anomalilerden biri de haftanın günleri etkisi'dir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi, Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuş anomalidir?
Seçenekler
A
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
B
Sürpriz Kazanç Etkisi
C
Firma Büyüklüğü Anomalisi
D
Piyasa Değeri/Defter Değeri Anomalisi
E
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
Açıklama:
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi: Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 68
Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenen anomali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
B
Firma Büyüklüğü Anomalisi
C
Yeni Şirketler Anomalisi
D
Sürpriz Kazanç Etkisi
E
Hisse Senedi Bölünmesi veya Bedelsiz Hisse Etkisi
Açıklama:
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya
konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi, Temsil Kısayolunun özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bir olgunun ortaya çıkma ihtimalini veya önemini hatırlanabilme kolaylığına dayalı olarak değerlendirmesini sağlayan etkili, ama yanılgı payı yüksek genel bir karar verme kuralıdır.
B
Bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da temsil ettiğine göre değerleme yöntemidir.
C
Belirsizliğin hakim olduğu finansal piyasalarda da görülmektedir.
D
Bir olguya ilişkin örnekler kolayca hatırlanabiliyorsa, bu olgunun sıradan bir olgu olduğu varsayılır.
E
Kişilerin herhangi bir konu hakkında tahminlerini istatiksel olarak sık olana göre değil de akla daha kolay gelen, dikkat çekici, tabiri caizse sansasyonel sebeplere bağlamaları bu kısayoldan kaynaklanır.
Açıklama:
Temsil kısayolu, bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya da temsil ettiğine göre değerleme yöntemidir. Bu anlamda temsil kısayolu, bir kişinin başka ilişkili bir bilgiyi reddetmesine yol açmaktadır. Yani bir karar aşamasında bazı bilgiler başka bazı bilgilerin gölgesi altında kalabilmektedir. Temsil kısayolu yatırımcıların karara varırken en son, en fazla göze batan ve sıradışı görünen unsurlara (verilere) aşırı ağırlık vermesi dağılımın istatistiksel özelliklerini göz ardı etmesi eğilimidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi, Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yatırımcıların karara varırken en son, en fazla göze batan ve sıradışı görünen unsurlara (verilere) aşırı ağırlık vermesi dağılımın istatistiksel özelliklerini göz ardı etmesi eğilimidir.
B
Yatırımcıların iyi hisseler kavramı ile iyi şirketleri ilişkilendirmeleri ve bu nedenle toplam getiri potansiyeline bakılmaksızın, bu hisseleri seçmesine yol açar.
C
Bir kişinin başka ilişkili bir bilgiyi reddetmesine yol açmaktadır.
D
Bir şeyin olasılığının belirgin bir stereotipi ne kadar karşıladığına ya datemsil ettiğine göre değerleme yöntemidir.
E
İnsanların, diğer şeylerin yanı sıra ihtimal hesabı değerlendirmelerini, bir ilk değer alıp buna uyarlayarak yaptıkları görüşüne dayalı bir kısa yoldur.
Açıklama:
Referans Noktalı Ayarlamalı Kısayol, insanların, diğer şeylerin yanı sıra ihtimal hesabı değerlendirmelerini, bir ilk değer (referans noktası) alıp buna uyarlayarak yaptıkları görüşüne dayalı bir kısa yoldur. Bu yöntemde mevcut bilgi, değerlendirme amacıyla, daha sonra kendisi de ayarlamaya tabi tutulacak olan bir referans noktası olarak kullanılır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir piyasanın başlıca koşulları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
B
Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmelidir.
C
Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
D
İşlem maliyetleri yüksek ve likidite düşük olmalıdır.
E
Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
Açıklama:
Yapılan kuramsal çalışmalarda, hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla ilişkisi olmadığı; ekonomi, sektör ve ortaklıkla ilgili bütün bilgileri yansıttığı; dolayısıyla hisse senedi fiyatlarının rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği ileri sürülmüştür.
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır
Soru 72
Bir menkul kıymetin herhangi bir andaki fiyatının o menkul kıymetle ilgili bütün bilgileri yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması hangi finansal kavram ile adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgisel etkinlik
B
İşlemsel etkinlik
C
Dağıtımsal etkinlik
D
Temel analiz
E
Teknik analiz
Açıklama:
Finans literatüründe etkinlik dendiğinde genellikle kastedilen bilgisel etkinliktir. Menkul kıymet fiyatlarının tüm bilgileri yansıtması çok iyimser bir durumdur. Bu nedenle piyasa etkinliği üç farklı formda ele alınır.
Bir menkul kıymetin her hangi bir andaki fiyatının o menkul kıymetle ilgili bütün bilgileri
yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması bilgisel etkinlik olarak adlandırılmaktadır.
Bir menkul kıymetin her hangi bir andaki fiyatının o menkul kıymetle ilgili bütün bilgileri
yansıtması ve bu bilgiler kullanılarak piyasadan aşırı kazanç sağlanamaması bilgisel etkinlik olarak adlandırılmaktadır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi zayıf etkin bir piyasada hisse senetleri ile ilgili piyasa anomalileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Cuma günleri hafif bir yükseliş eğiliminde olmak
B
Yıl başlarında hafif bir yükseliş eğiliminde olmak
C
Pazartesileri hafif bir düşüş eğiliminde olmak
D
Yıl sonlarında hafif bir düşüş eğiliminde olmak
E
Çarşamba günleri sert yükseliş eğiliminde olmak
Açıklama:
Benzer şekilde yarı güçlü formda olduğu tespit edilen bazı piyasalarda da düşük F/K oranına sahip hisse senetleri ile daha küçük işletmelere ait hisse senetlerinin daha yüksek getiri sağlama olanağı sağlayarak bir anomali durumu ortaya koyduğu belirlenmiştir.
Zayıf etkin bir piyasada hisse senetlerinin cuma günleri ve yıl başlarında hafif bir yükseliş, pazartesileri ve yıl sonlarında ise hafif bir düşüş eğiliminde olduğu, bu etkiden dolayı ekstra getiri elde edilebileceği belirlenmiştir. Bu etkilerin nedenleri açıklanamamakta, ayrıca aracılık komisyonları dikkate alındığında ya ortadan kalkmakta ya da çok küçük derecede olmaktadır.
Zayıf etkin bir piyasada hisse senetlerinin cuma günleri ve yıl başlarında hafif bir yükseliş, pazartesileri ve yıl sonlarında ise hafif bir düşüş eğiliminde olduğu, bu etkiden dolayı ekstra getiri elde edilebileceği belirlenmiştir. Bu etkilerin nedenleri açıklanamamakta, ayrıca aracılık komisyonları dikkate alındığında ya ortadan kalkmakta ya da çok küçük derecede olmaktadır.
Soru 74
Tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlayıp sonrasında farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih eden yatırımcıların yatırımcı inanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşırı özgüven
B
Optimist ve niyet anlatan düşünce yapısı
C
İnançlaştırma
D
Çapa
E
Gözlemleme sorunu
Açıklama:
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında
farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Soru 75
Etkin piyasalar hipotezinden sapmalar gözlemlenerek sistematik anomalilerin belirlenmesine yönelik yapılan bilimsel çalışmalara göre piyasa etkinliğini bozan ay anomalisi hangi ay için geçerlidir?
Seçenekler
A
Ocak
B
Mart
C
Haziran
D
Eylül
E
Kasım
Açıklama:
Ocak ayı anomalisinin olası nedenlerinden birisi, yılın son ayında vergiden kaçınma amacıyla satış yapan yatırımcıların ocak ayında tekrar alışa geçmeleri olabilir.
Ocak Ayı Anomalisi: Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağladığı hipotezine dayanır. Buna göre ocak ayında yapılan yatırımlar, diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlamaktadır.
Ocak Ayı Anomalisi: Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağladığı hipotezine dayanır. Buna göre ocak ayında yapılan yatırımlar, diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlamaktadır.
Soru 76
"Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma .........denmektedir." cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ay İçi Anomalisi
B
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
C
Firma Büyüklüğü Anomalisi
D
Sürpriz Kazanç Etkisi
E
Yeni Şirketler Anomalisi
Açıklama:
Yatırımcıların popüler olmayan hisse senetlerine yatırım yaparak normal üstü getiri sağladığı çeşitli ampirik çalışmada ortaya konulmuştur. Bu duruma ihmal edilmiş firma anomalisi denmektedir.
Soru 77
Etkin piyasalar hipotezinden sapmalar gözlemlenerek sistematik anomalilerin belirlenmesine yönelik yapılan bilimsel çalışmalarda haftanın hangi günü diğerlerine göre negatif getiri ile kapatmaktadır?
Seçenekler
A
Pazartesi
B
Salı
C
Çarşamba
D
Perşembe
E
Cuma
Açıklama:
Öncü çalışmalarda Standard&Poors karma endeksi kullanılarak pazartesi kapanış fiyatlarının cuma kapanış fiyatından daha düşük olduğu ve pazartesi getirilerinin genelde negatif oldukları ortaya konmuştur.
Haftanın Günleri Etkisi: Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda haftanın bazı günlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde pozitif ya da negatif getiri sağladıkları saptanmıştır. Bu çalışmalarda özellikle Pazartesi gününe ilişkin bulgular göze çarpmaktadır.
Haftanın Günleri Etkisi: Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda haftanın bazı günlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde pozitif ya da negatif getiri sağladıkları saptanmıştır. Bu çalışmalarda özellikle Pazartesi gününe ilişkin bulgular göze çarpmaktadır.
Soru 78
Son bir haftada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcının, endeksin daha da yükseleceğine olması gerekenden daha yüksek olasılık vermesi hangi yatırımcı inanışı ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Aşırı Özgüven
B
Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı
C
İnançlaştırma
D
Gözlemleme Sorunu
E
Temsil/Genelleme
Açıklama:
Gözlemleme Sorunu: En son, en taze veri ve haberler tahminler üzerinde daha etkili
olur. Son bir haftada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
olur. Son bir haftada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
Soru 79
Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu nedenle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışan piyasa anomalisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düşük Fiyatlı Hisse Senedi Anomalisi
B
Fiyat/Kazanç Oranı Anomalisi
C
Fiyat/Satış Oranı Anomalisi
D
Piyasa Değeri/Defter Değeri Anomalisi
E
İhmal Edilmiş Firma Anomalisi
Açıklama:
Yapılan ampirik çalışmalar, düşük fiyatlı hisse senetlerine yatırım yapılarak normal
üstü getiri sağlanabildiğini ortaya koymuştur.
Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu nedenle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır.
üstü getiri sağlanabildiğini ortaya koymuştur.
Düşük fiyatlı hisse senetlerinin sadece bu nedenle diğer hisse senetlerinden daha fazla getiriye sahip olacağını açıklamaya çalışmaktadır.
Soru 80
1979 yılından itibaren yaptığı çalışmalar büyük ölçüde davranışsal finans modellerinin temellerini oluşturan bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Watson
B
Kahneman
C
Treynor
D
Graham
E
Sharpe
Açıklama:
Bu çalışmalarla, yatırımcıların rasyonel olduğu fikrini benimseyen ve seçimlerine ilişkin
sistematik yaklaşımlar öneren klasik ekonomi anlayışı tartışılır hâle gelmiştir.
1979’da, bir psikoloji profesörü olan Daniel Kahneman’ın insan sezgileri ve karar alma
süreçleri üzerine başlattığı çalışmalar, ekonomi ve finans alanında da çok etkili olmuştur. Bu çalışmalar büyük ölçüde davranışsal finans modellerinin temellerini oluşturmuştur.
sistematik yaklaşımlar öneren klasik ekonomi anlayışı tartışılır hâle gelmiştir.
1979’da, bir psikoloji profesörü olan Daniel Kahneman’ın insan sezgileri ve karar alma
süreçleri üzerine başlattığı çalışmalar, ekonomi ve finans alanında da çok etkili olmuştur. Bu çalışmalar büyük ölçüde davranışsal finans modellerinin temellerini oluşturmuştur.
Soru 81
- Rasyonel olmayan yatırım kararları
- Kriz dönemleri
- Gürültücüler olarak adlandırılan çoğunluğa uyan yatırımcılar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rasyonel olmayan yatırım kararları neticesinde de piyasada birtakım sistematik anormal formasyonlar (anomaliler) tespit edilmiştir.
Soru 82
- Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar
- Gökyüzündeki Kaleler Kuramı ise psikolojik faktörler üzerine odaklanmaktadır. Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır
- Yeni Yatırım Teknolojisi ise geçmişteki hareketlerin temel alınarak gelecekteki eğilimlerin öngörülemeyeceğini ileri sürmektedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kuramsal olarak hisse senedi fiyatlarının tahminine yönelik iki geleneksel yaklaşım bulunmaktadır:
1. Sabit Baz Kuramı (Firm-Foundation Theory)
2. Gökyüzündeki Kaleler Kuramı (Castle-in-the-Air Theory)
Bunlara, akademik çevrelerde özellikle 1970’lerde gündeme gelen Yeni Yatırım Teknolojisi
(New Investment Technology) adlı üçüncü bir kuram eklenebilir.
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar. Piyasa fiyatı belirlenen bu gerçek değerin altına düştüğünde alım, üstüne çıktığında ise satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır.
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı ise psikolojik faktörler üzerine odaklanmaktadır. Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır. Mesele topluluktan önce harekete geçmektir. Keynes’e göre eğer bir hisse senedinin fiyatının üç ay sonra 20’ye düşeceğine inanıyorsanız, muhtemel/gerçek değeri 30 bile olsa bir yatırıma bugün 25 ödemek anlamlı değildir. Yatırımcılar hisse senedini, ilerde bu fiyattan daha yüksek fiyata satın alacak birileri olacağı varsayımıyla alırlar. Daha Ahmak Kuramı (Greater Fool Theory) olarak adlandırılan bu yaklaşıma göre, ilerde hisse senedinin gerçek değerinden örneğin beş kat fazla ödeyecek birilerini bulabildikten sonra, hisse senedini gerçek değerinden üç kat fazlaya satın almak tamamen mantıklıdır.
Bununla birlikte sadece Gökyüzündeki Kaleler Kuramı’na inananların olduğu bir piyasanın söz konusu olamayacağı açıktır. Bir piyasanın çalışabilmesi için izleyicilerin izleyecekleri birilerine, yani Sabit Baz Kuramı’na inananlara ihtiyaç vardır. Sabit Baz Kuramı’na inananlar ne kadar çoğalırsa piyasa da o kadar etkinleşecek, dolayısıyla Gökyüzündeki Kaleler Kuramı’nın işlerliği de o ölçüde azalacaktır. 1970’lerde, özellikle akademik çevrelerde taraftar bulan Yeni Yatırım Teknolojisi ise geçmişteki hareketlerin temel alınarak gelecekteki eğilimlerin öngörülemeyeceğini ileri sürmektedir. Bu kuramın ekstrem şekline göre bir gazetenin ekonomi sayfalarına küçük oklar atan gözleri bağlı bir maymun, uzmanlar tarafından dikkatlice seçilmiş bir portföy kadar iyi bir portföy seçecektir. Bunun nedeni hisse fiyatlarının tamamen rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği inancıdır. Nitekim uygulamada da zaman zaman hisse fiyatlarının tesadüfi hareket ettiğini gösteren bulgulara rastlanmaktadır.
1. Sabit Baz Kuramı (Firm-Foundation Theory)
2. Gökyüzündeki Kaleler Kuramı (Castle-in-the-Air Theory)
Bunlara, akademik çevrelerde özellikle 1970’lerde gündeme gelen Yeni Yatırım Teknolojisi
(New Investment Technology) adlı üçüncü bir kuram eklenebilir.
Sabit Baz Kuramı, her bir hisse senedinin, mevcut koşulların ve geleceğe ilişkin beklentilerin dikkatli bir analizi ile belirlenebilen bir gerçek değerinin olduğunu varsayar. Piyasa fiyatı belirlenen bu gerçek değerin altına düştüğünde alım, üstüne çıktığında ise satım fırsatı doğar. Bu durumda yatırım, bir hisse senedinin piyasa fiyatı ile gerçek değerinin sabit bazının doğrudan karşılaştırılması sorunu olmaktadır.
Gökyüzündeki Kaleler Kuramı ise psikolojik faktörler üzerine odaklanmaktadır. Keynes’e göre, yatırımcılar gerçek değeri bulmaya değil, yatırımcı topluluğunun gelecekte nasıl davranacağını öngörmeye çalışmalıdır. Mesele topluluktan önce harekete geçmektir. Keynes’e göre eğer bir hisse senedinin fiyatının üç ay sonra 20’ye düşeceğine inanıyorsanız, muhtemel/gerçek değeri 30 bile olsa bir yatırıma bugün 25 ödemek anlamlı değildir. Yatırımcılar hisse senedini, ilerde bu fiyattan daha yüksek fiyata satın alacak birileri olacağı varsayımıyla alırlar. Daha Ahmak Kuramı (Greater Fool Theory) olarak adlandırılan bu yaklaşıma göre, ilerde hisse senedinin gerçek değerinden örneğin beş kat fazla ödeyecek birilerini bulabildikten sonra, hisse senedini gerçek değerinden üç kat fazlaya satın almak tamamen mantıklıdır.
Bununla birlikte sadece Gökyüzündeki Kaleler Kuramı’na inananların olduğu bir piyasanın söz konusu olamayacağı açıktır. Bir piyasanın çalışabilmesi için izleyicilerin izleyecekleri birilerine, yani Sabit Baz Kuramı’na inananlara ihtiyaç vardır. Sabit Baz Kuramı’na inananlar ne kadar çoğalırsa piyasa da o kadar etkinleşecek, dolayısıyla Gökyüzündeki Kaleler Kuramı’nın işlerliği de o ölçüde azalacaktır. 1970’lerde, özellikle akademik çevrelerde taraftar bulan Yeni Yatırım Teknolojisi ise geçmişteki hareketlerin temel alınarak gelecekteki eğilimlerin öngörülemeyeceğini ileri sürmektedir. Bu kuramın ekstrem şekline göre bir gazetenin ekonomi sayfalarına küçük oklar atan gözleri bağlı bir maymun, uzmanlar tarafından dikkatlice seçilmiş bir portföy kadar iyi bir portföy seçecektir. Bunun nedeni hisse fiyatlarının tamamen rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği inancıdır. Nitekim uygulamada da zaman zaman hisse fiyatlarının tesadüfi hareket ettiğini gösteren bulgulara rastlanmaktadır.
Soru 83
"Ekonomik anlamda tam rekabet piyasasını sağlayan koşullara paralel koşulların gerçekleştiği piyasa" tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Sabit baz kuramı
B
Gökyüzü kaleler kuramı
C
Yeni yatırım teknoloji kuramı
D
Etkin piyasalar kuramı
E
Menkul kıymetler piyasası kuramı
Açıklama:
ETKİN PİYASALAR KURAMI
Yapılan kuramsal çalışmalarda, hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla ilişkisi olmadığı; ekonomi, sektör ve ortaklıkla ilgili bütün bilgileri yansıttığı; dolayısıyla hisse senedi fiyatlarının rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği ileri sürülmüştür. Bu nedenle bu görüşlere dayanan yaklaşım başlangıçta Rassal Yürüyüş Kuramı olarak adlandırılmış, fakat daha sonra bu kuram geliştirilerek Etkin Piyasalar Kuramı olarak ifade edilmiştir. Bu yaklaşıma göre etkin bir sermaye piyasası, ekonomik anlamda tam rekabet piyasasını sağlayan koşullara paralel koşulların gerçekleştiği piyasa olarak tanımlanmıştır.
Yapılan kuramsal çalışmalarda, hisse senedi fiyatlarının geçmişteki fiyatlarla ilişkisi olmadığı; ekonomi, sektör ve ortaklıkla ilgili bütün bilgileri yansıttığı; dolayısıyla hisse senedi fiyatlarının rassal (tesadüfi) olarak hareket ettiği ileri sürülmüştür. Bu nedenle bu görüşlere dayanan yaklaşım başlangıçta Rassal Yürüyüş Kuramı olarak adlandırılmış, fakat daha sonra bu kuram geliştirilerek Etkin Piyasalar Kuramı olarak ifade edilmiştir. Bu yaklaşıma göre etkin bir sermaye piyasası, ekonomik anlamda tam rekabet piyasasını sağlayan koşullara paralel koşulların gerçekleştiği piyasa olarak tanımlanmıştır.
Soru 84
- Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır
- Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler
- İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Etkin bir piyasanın başlıca koşulları şunlardır:
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
i. Piyasa, hiçbiri tek başına piyasayı etkileyebilecek güçte olmayan çok sayıda katılımcıdan oluşmalıdır.
ii. Piyasadaki menkul kıymetlerle ilgili bilgiler tam ve doğru olarak, kolaylıkla ve düşük maliyetle sağlanabilmeli; ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişiklikler derhal piyasaya yansımalıdır.
iii. Piyasaya katılanların davranışları rasyonel olmalı ve yatırımcılar elde ettikleri bilgiyi doğru değerlendirmelidirler.
iv. İşlem maliyetleri düşük ve likidite yüksek olmalıdır.
v. Piyasanın kurumsal yapısı gelişmiş olmalıdır ve düzenleyici mevzuat piyasaların istikrarlı çalışmasını sağlamalıdır.
Soru 85
- Fiyattaki ayarlamalar, piyasada ortaya çıkan bilgiye göre yavaş olmamalı
- Ffiyattaki ayarlamalar, olması gerekenden az ya da fazla olmamalı
- Fiyatların tesadüfi hareket etmemesi
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
EPK’ya göre menkul kıymet fiyatlarının iki temel özelliği vardır: Fiyatların hızla ayarlanması ve tesadüfi hareket etmesi. İlk olarak fiyattaki ayarlamalar, piyasada ortaya çıkan bilgiye göre yavaş olursa, menkul kıymet fiyatları bilgiyi tam olarak yansıtmayacaktır. Ayrıca fiyattaki ayarlamalar, olması gerekenden az ya da fazla olursa, bazı yatırımcılar diğer yatırımcılar aleyhine bir üstünlük elde edeceklerdir. İkinci olarak, fiyatların tesadüfi hareket etmemesi, düzenli fiyat değişimlerinden haberdar olan yatırımcıların aşırı kazanç elde etmesine yol açacak, bu da etkinliği bozacaktır.
Soru 86
"İşletmenin değerini etkileyebilecek en son haber elde edildiğinde menkul kıymetlerin gerçek değerleri değişmekte ve piyasa fiyatları yeni değerlere uyum sağlaması"
aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Teknik analiz
B
Temel analiz
C
Sürekli denge
D
İşlemsel etkinlik
E
Tam rekabet piyasası
Açıklama:
Piyasa etkin olarak çalışıyorsa “sürekli denge” olarak nitelenen bir durum da olacaktır. Bu sürekli denge statik bir denge olmayıp sürekli değişmektedir. İşletmenin değerini etkileyebilecek en son haber elde edildiğinde menkul kıymetlerin gerçek değerleri değişmekte ve piyasa fiyatları yeni değerlere uyum sağlamaktadır.
Soru 87
Piyasa etkinlik formlarında göre "hisse senetlerinin cari fiyatının ister kamuya mal olmuş, ister kişisel olsun her türlü uygun bilgileri yansıttığını belirtmesi" durumu aşağıdakilerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Zayıf formda piyasa etkinliği
B
Yarı güçlü formda piyasa etkinliği
C
Güçlü formda piyasa etkinliği
D
Bilgi etkinliği
E
Analiz etkinliği
Açıklama:
Güçlü Formda Piyasa Etkinliği
Etkin piyasa kuramının güçlü şekli, hisse senetlerinin cari fiyatının ister kamuya mal olmuş, ister kişisel olsun her türlü uygun bilgileri yansıttığını belirtir. Eğer bu şekil geçerli ise içerden öğrenenler için bile hisse senetleri piyasasında anormal getiriler sağlamak mümkün değildir.
Etkin piyasa kuramının güçlü şekli, hisse senetlerinin cari fiyatının ister kamuya mal olmuş, ister kişisel olsun her türlü uygun bilgileri yansıttığını belirtir. Eğer bu şekil geçerli ise içerden öğrenenler için bile hisse senetleri piyasasında anormal getiriler sağlamak mümkün değildir.
Soru 88
- Temel Risk
- Grafikçiler
- Uygulama Maliyetleri
Piyasa anomalileri kapsamında yukarıdakilerden hangisi "Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler" dışında kalır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanlış olduğu düşünülen fiyatlamadan faydalanmak üzere kurulan arbitraj stratejileri riskli ve maliyetli olabilir. Arbitraj yapmayı planlayan rasyonel yatırımcının karşı karşıya olduğu bazı riskler şunlardır:
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir.
Grafikçiler söz konusu risklerin dışında kalır!
i. Temel Risk: X hissesinin pahalı olduğunu düşünen bir yatırımcı aynı sektördeki Y hissesini alıp X hissesini satarak risksiz bir getiri elde etmek isteyebilir. X, Y’yi temsil etmeyebilir.
ii. Gürültücü Yatırımcı (Noise Trader) Riski: Fiyatları gerçek değerden farklılaştıran irrasyonel yatırımcı arbitraj yapan rasyonel yatırımcıya göre daha güçlü olabilir.
iii. Uygulama Maliyetleri: Kısa pozisyon (menkul kıymeti ödünç alarak satmak) için ödenecek faizin yüksekliği ve ödünç verme sürelerinin kısalığı arbitraj imkânını ortadan kaldırabilir.
Grafikçiler söz konusu risklerin dışında kalır!
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi "Fiyatları bozan ve anomalilere zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışları" dışında kalır?
Seçenekler
A
Aşırı özgüven
B
Optimist ve niyet anlatan düşünce
C
İnançlaştırma
D
Bant izleyiciliği
E
Gözlemleme sorunu
Açıklama:
Yatırımcılarda Görülen İnanışlar
Fiyatları temel değerinden irrasyonellik nedeniyle uzaklaşır. Sınırlı arbitraj imkânları nedeniyle
rasyonel yatırımcı fiyatları denge noktasına çekemez. Fiyatları bozan ve anomalilere
zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışları aşağıda ana hatlarıyla açıklanmıştır.
Aşırı Özgüven: Yatırımcı tahminleri ile piyasa gerçekleşmeleri arasında ciddi farklılıklar
oluşabilir. Yatırımcılar farklı faktörlerin etkisiyle kendi öngörülerine gereğinden yüksek
gerçekleşme olasılığı atfederler.
Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı: Ortalama insan sıklıkla yetenekleri ve özellikleri
hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahiptir. Yapılan çalışmalar “ortalamanın
üstü etkisi” olarak da nitelenen bu olguyu tespit etmiştir. Hemen herkes ortalamadan daha
iyi bir şoför olduğunu düşünmektedir. Oysa pratikte herkesin ortalamadan iyi olması
mümkün değildir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında
yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli
temsil edeceğini düşünebilir.
İnançlaştırma: Yatırımcılar, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip
uzun süre değiştiremeyebilirler. Fikirlerini boşa çıkarabilecek olguları göz ardı ederler
ya da ön yargı ile yaklaşırlar. Kimi durumlarda ise, fikirlerini zayıflatan kanıtları tersine
kendi fikirlerine destek oldukları şeklinde görebilirler.
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında
farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Gözlemleme Sorunu: En son, en taze veri ve haberler tahminler üzerinde daha etkili
olur. Son bir haftada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine
olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
Fiyatları temel değerinden irrasyonellik nedeniyle uzaklaşır. Sınırlı arbitraj imkânları nedeniyle
rasyonel yatırımcı fiyatları denge noktasına çekemez. Fiyatları bozan ve anomalilere
zemin teşkil eden başlıca yatırımcı inanışları aşağıda ana hatlarıyla açıklanmıştır.
Aşırı Özgüven: Yatırımcı tahminleri ile piyasa gerçekleşmeleri arasında ciddi farklılıklar
oluşabilir. Yatırımcılar farklı faktörlerin etkisiyle kendi öngörülerine gereğinden yüksek
gerçekleşme olasılığı atfederler.
Optimist ve Niyet Anlatan Düşünce Yapısı: Ortalama insan sıklıkla yetenekleri ve özellikleri
hakkında gerçekçilikten uzak bir yargıya sahiptir. Yapılan çalışmalar “ortalamanın
üstü etkisi” olarak da nitelenen bu olguyu tespit etmiştir. Hemen herkes ortalamadan daha
iyi bir şoför olduğunu düşünmektedir. Oysa pratikte herkesin ortalamadan iyi olması
mümkün değildir.
Temsil/Genelleme: Herhangi bir değişkenin tanımlama yöntemi, değişken hakkında
yapılacak çıkarımları etkiler. Yatırımcılar, küçük örneklemden elde edilen sonuçların geneli
temsil edeceğini düşünebilir.
İnançlaştırma: Yatırımcılar, piyasa hakkında oluşturdukları fikirleri inanç hâline getirip
uzun süre değiştiremeyebilirler. Fikirlerini boşa çıkarabilecek olguları göz ardı ederler
ya da ön yargı ile yaklaşırlar. Kimi durumlarda ise, fikirlerini zayıflatan kanıtları tersine
kendi fikirlerine destek oldukları şeklinde görebilirler.
Çapa: Yatırımcılar, tahminlerine doğal olarak bir ilk değerle başlarlar ve sonrasında
farklı sinyaller gelse de bu tahminin etrafında dolaşmayı tercih ederler.
Gözlemleme Sorunu: En son, en taze veri ve haberler tahminler üzerinde daha etkili
olur. Son bir haftada endeksteki yükselişten kâr eden yatırımcı, endeksin daha da yükseleceğine
olması gerekenden daha yüksek olasılık verir.
Soru 90
"Bir şirketin hisse senedi fiyatının son bir yıllık hisse basına net satış değerine bölünmesi ile elde edilen oran" aşağıdaki anomalilerden hangisinde kullanılır?
Seçenekler
A
Düşük fiyatlı hisse anomalisi
B
Fiyat/kazanç oranı anomalisi
C
Fiyat/satış oranı anomalisi
D
Piyasa değeri/defter değeri anomalisi
E
Haftanın günleri anomalisi
Açıklama:
Fiyat/Satış Oranı Anomalisi: Fiyat/satış oranı bir şirketin hisse senedi fiyatının son bir yıllık hisse basına net satış değerine bölünmesi ile elde edilmektedir. Yapılan kimi çalışmalarda bu oranın düşük olduğu hisse senetlerine yapılan yatırımın normal üstü getiriler sağladığı ortaya konmuştur.
Soru 91
Ocak Ayı Anomalisi; Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağlaması
Ay İçi Anomalisi; Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olması
Sürpriz Kazanç Etkisi; Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde artması
Yukarıdaki anomali tanımlarından hangileri doğru açıklanmıştır?
Ay İçi Anomalisi; Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olması
Sürpriz Kazanç Etkisi; Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde artması
Yukarıdaki anomali tanımlarından hangileri doğru açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ocak Ayı Anomalisi: Ocak ayı anomalisi hisse senetlerinin ocak aylarından yılın diğer aylarından daha yüksek bir getiri sağladığı hipotezine dayanır. Buna göre ocak ayında yapılan yatırımlar, diğer aylara oranla daha fazla getiri sağlamaktadır. Ocak ayı anomalisinin olası nedenlerinden birisi, yılın son ayında vergiden kaçınma amacıyla satış yapan yatırımcıların ocak ayında tekrar alışa geçmeleri olabilir. Öte yandan kurumsal yatırımcıların yıl sonu performans rakamlarını makyajlamak amacıyla kötü performans sergileyen hisse senetlerini aralık ayında portföylerinden çıkarmaları ve ocak ayında tekrar alım yapmaları da bir başka açıklama olabilir.
Ay İçi Anomalisi: Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğu da çeşitli çalışmalarla ileri sürülmüştür. Böylelikle yatırımcı ayın ilk yarısında yatırım yaparak normal üstü getiri sağlayabilir. Bu durumun olası nedeni ücretlilerden kaynaklanan nakit girişinin ayın ikinci yarısında düşüş göstermesi olabilir.
Sürpriz Kazanç Etkisi: Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenmiştir.
Ay İçi Anomalisi: Ayın ilk yarısının ortalama getirisinin, ikinci yarıdan daha yüksek olduğu da çeşitli çalışmalarla ileri sürülmüştür. Böylelikle yatırımcı ayın ilk yarısında yatırım yaparak normal üstü getiri sağlayabilir. Bu durumun olası nedeni ücretlilerden kaynaklanan nakit girişinin ayın ikinci yarısında düşüş göstermesi olabilir.
Sürpriz Kazanç Etkisi: Firmaların gerçekleşen kazançlarının beklenenden yüksek olması halinde hisse senetlerinin fiyatlarının ciddi bir biçimde arttığı belirlenmiştir.
Soru 92
- Yatırımcıların rasyonel olduğu fikrini benimseyen ve seçimlerine ilişkin sistematik yaklaşımlar öneren klasik ekonomi anlayışı tartışılmaya başlanmıştır
- İstatistiksel çalışmalara göre hisse senedi işlemleri görülmeye başlanmıştır
- Karar verme mekanizmalarıyla ilgili ekonomik girişimsel kuramlar gelişmiştir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1979’da, bir psikoloji profesörü olan Daniel Kahneman’ın insan sezgileri ve karar alma süreçleri üzerine başlattığı çalışmalar, ekonomi ve finans alanında da çok etkili olmuştur. Bu çalışmalar büyük ölçüde davranışsal finans modellerinin temellerini oluşturmuştur. Bu çalışmalarla, yatırımcıların rasyonel olduğu fikrini benimseyen ve seçimlerine ilişkin sistematik yaklaşımlar öneren klasik ekonomi anlayışı tartışılır hâle gelmiştir. Yatırımcıların karar alırken mantıklı davranmadığı ve olasılık hesaplarını doğru yapıp buna göre kararlarını şekillendirmediği bulgulanmıştır. Yani Kahneman’ın ortaya koyduğu bulgular, yatırımcıların kararlarında, olasılık hesapları yerine kestirme yolların, psikolojik sezgilerin ya da yatırımcıların içinde bulunduğu psikolojik yapının etkili olduğunu ortaya koymuştur.
Soru 93
- Davranışsal finans, klasik iktisat ve finansın, psikoloji ve karar alma bilimleri ile bir entegrasyonudur
- Davranışsal finans, yatırımcıların karar vermede sistematik olarak nasıl yanlışlar ve bilişsel hatalar yaptıklarını araştırır
- Davranışsal finans, psikolojinin finansal karar vermeyi ve finansal pazarları nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlayan çalışma alanıdır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Davranışsal finans için yapılan tanımların bazıları şöyledir:
Davranışsal finans, klasik iktisat ve finansın, psikoloji ve karar alma bilimleri ile bir entegrasyonudur. Bu şekilde finans literatüründe gözlemlenen ve rapor edilen bazı anomalilerin sebeplerini açıklamaya teşebbüs eder.
Davranışsal finans, yatırımcıların karar vermede sistematik olarak nasıl yanlışlar ve bilişsel hatalar yaptıklarını araştırır.
Davranışsal finans, psikolojinin finansal karar vermeyi ve finansal pazarları nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlayan çalışma alanıdır.
Davranışsal finans, klasik iktisat ve finansın, psikoloji ve karar alma bilimleri ile bir entegrasyonudur. Bu şekilde finans literatüründe gözlemlenen ve rapor edilen bazı anomalilerin sebeplerini açıklamaya teşebbüs eder.
Davranışsal finans, yatırımcıların karar vermede sistematik olarak nasıl yanlışlar ve bilişsel hatalar yaptıklarını araştırır.
Davranışsal finans, psikolojinin finansal karar vermeyi ve finansal pazarları nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlayan çalışma alanıdır.
Soru 94
- Aşırı bilgi yüklendiklerinde
- Bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde
- Karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olduklarında
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanlış tahminin kaynaklarından biri olan bilişsel kısayol kullanımına bireyler şu durumlarda
başvurmaktadırlar:
• aşırı bilgi yüklendiklerinde,
• bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde,
• bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa,
• şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde ve
• karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında.
başvurmaktadırlar:
• aşırı bilgi yüklendiklerinde,
• bilgiyi tamamen işlemeleri güçleştiğinde,
• bir sorun hakkında dikkatlice düşünmeye vakitleri yoksa,
• şansa bağlı ve önemli olmayan olayları akışına bırakmak istediklerinde ve
• karar alma aşamasında gerekli olan bilgilerin çoğuna sahip olmadıklarında.
Soru 95
"Olaylara çok yönlü bakarak, düzenleme ve mümkün olduğunca daha çok ilişkili bilgiyi değerlendirme ve alternatif çözüm yolları üzerinde durarak sonuç üretmektir" tanımı aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Bulunabilirlik kısa yolu
B
Temsil kısayolu
C
Optimum karar alabilme
D
Sistematik düşünme
E
Geleneksel yaklaşım
Açıklama:
Sistematik düşünme; olaylara çok yönlü bakarak, düzenleme ve mümkün olduğunca daha çok ilişkili bilgiyi değerlendirme ve alternatif çözüm yolları üzerinde durarak sonuç üretmektir. Bu anlamda kısayollar sistematik düşünmeyle ters düşebilmektedir. Şüphesiz kararlar kısayollara dayanmak zorunda değildir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi online yatırım yapılabilinecek araçlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Telefon
B
Tablet
C
Bankamatik
D
Vezne
E
İnternet
Açıklama:
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçlarının kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir. Vezneler bankaların içlerinde hizmet vermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
Yatırım işlemlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türüne .................. adı verilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Online yatırımcı
B
Offline yatırımcı
C
Finansal kaynak
D
Broker
E
Sponsor
Açıklama:
Sermaye piyasası işlemlerini, internet üzerinden direkt olarak ve kendi başına yapan yatırımcı türü online yatırımcı, geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü ise offline yatırımcı olarak ifade edilebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi offline yatırımcıların özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan yüksektir
B
Elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında bilgiye sahiptir
C
İnternet üzerindeki kaynakları çok iyi kullanamazlar
D
Yüksek getiri düşük risk mantığına göre karar alırlar
E
İnternet üzerinden kendi işlemlerini yapabilirler
Açıklama:
Offline yatırımcılar kendi yatırım işlemlerini kendileri değil aracı kurumlar veya finans uzmanları ile yapmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Sermaye piyasası işlemlerinin internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak yapılmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Offline Yatırım
B
Finansal Yatırım
C
Geleneksel Yatırım
D
Online Yatırım
E
Serbest Yatırım
Açıklama:
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir. Bununla birlikte söz konusu iletişim araçlarının bugünkü kullanımları da dikkate alındığında online yatırımı kısaca sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılması şeklinde ifade etmek daha doğru olacaktır.
Soru 5
I. Online yatırımcıların bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir
II. Online yatırımcılar elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir
III. Yüksek getiri düşük risk mantığına göre online yatırımcılar daha kötü kararlar alabilmektedirler
Yukarıda ifade edilen online ve offline yatırımcılar arasındaki farklardan hangileri doğrudur?
II. Online yatırımcılar elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir
III. Yüksek getiri düşük risk mantığına göre online yatırımcılar daha kötü kararlar alabilmektedirler
Yukarıda ifade edilen online ve offline yatırımcılar arasındaki farklardan hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yapılan araştırmalarda online ve
offline yatırımcılar arasındaki farklar şöyle özetlenmektedir:
• Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir. Bu durum,
onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır.
• Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir
ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
• Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına
göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
offline yatırımcılar arasındaki farklar şöyle özetlenmektedir:
• Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir. Bu durum,
onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır.
• Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir
ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
• Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına
göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
Soru 6
Online ve offline yatırım ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru eğildir?
Seçenekler
A
Online yatırımcılar internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptirler.
B
Online yatırımcılar internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
C
Ofline yatırımcılar brokerlar ile iletişimlerinden kaynaklı zaman kaybı yaşarlar.
D
Brokerlerin tecrübesi yatırımcı açısından her zaman olumlu sonuçların alınmasını kolaylaştırır.
E
Ofline yatırımcılar brokerlerin onları yeterli düzeyde bilgilendirip bilgilendirmediği konusunda tereddüt yaşayabilirler.
Açıklama:
Geleneksel aracılık faaliyetlerinin
aksine, internet, piyasa ve
işletme verileri gibi bilgilere
birkaç düğmeye basarak topluca
ulaşmayı mümkün kıldığından
online yatırımcılar kendi
portföylerinin yönetiminde
daha aktif rol oynamakta ve bu
sayede de online yatırımlarda
geleneksel aracılık faaliyetlerinde
ortaya çıkan emrin brokerlere
iletilmesinin zaman kaybına
sebebiyet vermesi ve brokerlerin
tecrübesi gibi yatırımcı
açısından olumsuz sonuçlar
doğurabilen durumların önüne
geçilebilmektedir.
aksine, internet, piyasa ve
işletme verileri gibi bilgilere
birkaç düğmeye basarak topluca
ulaşmayı mümkün kıldığından
online yatırımcılar kendi
portföylerinin yönetiminde
daha aktif rol oynamakta ve bu
sayede de online yatırımlarda
geleneksel aracılık faaliyetlerinde
ortaya çıkan emrin brokerlere
iletilmesinin zaman kaybına
sebebiyet vermesi ve brokerlerin
tecrübesi gibi yatırımcı
açısından olumsuz sonuçlar
doğurabilen durumların önüne
geçilebilmektedir.
Soru 7
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde online yatırım işlemleri diğerlerinden daha hızlı gelişim göstermiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
Almanya
C
Birleşik Krallık
D
Türkiye
E
Belçika
Açıklama:
Avrupa’da online işlemlerin başlaması ise Amerika’ya göre daha geç olmuştur. Dolayısıyla
online yatırımların işlem hacimleri ve online yatırımcı sayıları Avrupa’da, ABD’ye
göre oldukça düşüktür. Avrupa’da internet kullanımının artmasına rağmen, elektronik
işlemlerin artış hızı yavaş gerçekleşmektedir. Avrupa’ya benzer bir durum Türkiye için de geçerlidir.
Türkiye’de de online sermaye
piyasası işlemleri oldukça yeni bir uygulamadır
online yatırımların işlem hacimleri ve online yatırımcı sayıları Avrupa’da, ABD’ye
göre oldukça düşüktür. Avrupa’da internet kullanımının artmasına rağmen, elektronik
işlemlerin artış hızı yavaş gerçekleşmektedir. Avrupa’ya benzer bir durum Türkiye için de geçerlidir.
Türkiye’de de online sermaye
piyasası işlemleri oldukça yeni bir uygulamadır
Soru 8
Online olarak yapılan yatırımlar hangi saatlerde erişime açıktır?
Seçenekler
A
9.00-17.00
B
8.30- 18.30
C
9.00-21.00
D
8.00- 24.00
E
24 saat boyunca
Açıklama:
Online yatırımlar sayesinde yatırımcıların portföylerini izlemesi, emir teyidi gibi işlemler haftanın yedi günü ve yirmi dört saat neredeyse sıfır maliyetle erişime açık hâle gelmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi online yatırım işlemlerinin avantajlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Yatırımcılar hesaplarına istedikleri zaman ulaşabilmektedir
B
Yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır
C
Yatırımcı karşısında muhattap görmektedir
D
Yatırımcılar, online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilmektedir
E
Yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir
Açıklama:
Bazı yatırımcılar tüm avantajlarına rağmen online yatırımları tercih etmemekte, daha doğru ifadeyle yatırımlarını elektronik bir şekilde gerçekleştirmeyi tercih etmemekte bunun yerine karşılarında muhatap alacakları bir insan faktörünün olmasını tercih etmektedir. Online işlemlerde karşımızda muhattap alabileceğimiz kimse yoktur. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Aşağıdaki hangi seçenekte Türkiye'de online işlemlerin kullanılmaya başladığı tarih ve araç doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1990- Telefon
B
1990- internet
C
1998- İnternet
D
1998- Telefon
E
2000- İnternet
Açıklama:
Türkiye’de online işlemler 1998 yılından sonra telefon vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır. Daha sonra ülkede internet kullanımının yaygınlaşmasına paralel olarak 2000’li yılların başlarından itibaren aracı kurumlar internet üzerinden online işlem hizmeti sunmaya başlamışlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ................. ölçmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Endeksler
B
Piyasa ortalamaları
C
Brokerlar
D
Online hizmetler
E
Borsa
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını yansıtmaktayken endeksler ise belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
I- Hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır
II-Yatırımcılar, online olarak opsiyon, future gibi türev piyasa işlemleri yapabilmektedir.
III- Hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadır
Aşağıdaki hangi seçenekte endekslerin kullanım alanları doğru olarak verilmiştir?
II-Yatırımcılar, online olarak opsiyon, future gibi türev piyasa işlemleri yapabilmektedir.
III- Hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadır
Aşağıdaki hangi seçenekte endekslerin kullanım alanları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir. II. cümlede aracı kurumların üstlendiği görevler verilmektedir.
Soru 13
Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Piyasadan limite emirler
B
Koşullu emirler
C
Fiyat koşullu emirler
D
Miktar koşullu emirler
E
Zaman koşullu emirler
Açıklama:
Yukarıda sözü edilen emir zaman koşulludur. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Hisse senetlerinin gün,ay yıl gibi dönemlerde performasının izlenmesine olanak tanıyan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Online hesap makinesi
B
İnceleme araçları
C
Grafikler
D
Not defteri
E
Hisse senedi fiyatları ve portföy izleme araçları
Açıklama:
Grafikler özellikle hisse senetlerinin gün, ay, yıl, on yıl veya daha uzun dönemler boyunca performansının izlenebilmesine imkan tanıyan araçlardır. Bugün bir hisse senedinin performansına ilişkin bir grafiğe online olarak saniyeler içerisinde ulaşılabilmektedir. Nokta ve şekil, çubuk, çizgi ve mum gibi çeşitleri mevcuttur. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Endeksler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını gösterir
B
Yatırımcılara hisse senetlerinin belli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlar
C
Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde kullanılırlar
D
Yatırım fonları ya da vadeli işlem sözleşmeleri gibi yatırım araçlarının geliştirilebilmesinde kullanılırlar
E
Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında yatırımcılara faydalı bilgiler sağlar
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak
temsili bir hisse senedi
grubunun spesifik bir zaman
aralığı içerisinde gösterdiği
fiyat davranışlarının aritmetik
ortalamasını yansıtmaktayken
endeksler ise belirli bir hisse
senedi grubunun geçmişteki fiyat
hareketlerine bağlı olarak hisse
senetlerinin bugünkü mevcut fiyat
davranışlarını ölçmektedir.
temsili bir hisse senedi
grubunun spesifik bir zaman
aralığı içerisinde gösterdiği
fiyat davranışlarının aritmetik
ortalamasını yansıtmaktayken
endeksler ise belirli bir hisse
senedi grubunun geçmişteki fiyat
hareketlerine bağlı olarak hisse
senetlerinin bugünkü mevcut fiyat
davranışlarını ölçmektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi online ve offline yatırımcılar arasındaki farklardan biridir?
Seçenekler
A
Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir.
B
Offline yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir.
C
Offline yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
D
Offline yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
E
Offline yatırımcılar diğer yatırımcılara göre rekabet avantajına sahiptir.
Açıklama:
• Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir. Bu durum, onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır.
• Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
• Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
• Online yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
• Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
• Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
• Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
• Online yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
• Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
Soru 17
Aşağıdakilerden online ve offline yatırımcılara ilişkin verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha düşüktür.
B
Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir.
C
Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
D
Online yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
E
Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
Açıklama:
Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir. Bu durum,
onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Doğru cevap A'dır.
onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut davranışlarını ölçer?
Seçenekler
A
Piyasa ortalaması
B
Piyasa endeksi
C
Piyasa oranı
D
Piyasa varyansı
E
Piyasa standart sapması
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını yansıtmaktayken endeksler ise belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Normal emir defterine kıyasla daha büyük miktarlı emirlerin kendi aralarında eşleşmesine imkân sağlayan ve piyasa katılımcılarına daha düşük işlem maliyeti sunan bir emir türüdür.
Yukarıda tanımı verilen emir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen emir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kotasyon emirleri
B
Ağırlıklı ortalama fiyat emirleri
C
Orta nokta emirleri
D
Açığa satış emirleri
E
Piyasa emirleri
Açıklama:
Orta Nokta (Mid-Point) emri, normal emir defterine kıyasla daha büyük miktarlı emirlerin kendi aralarında eşleşmesine imkân sağlayan ve piyasa katılımcılarına daha düşük işlem maliyeti sunan bir emir türüdür. Bu emirlerin girişi ve miktarlarının değiştirilmesi sırasında minimum ve maksimum tutar kontrolü yapılır. Orta Nokta emirlerinin değeri, asgari 100.000 TL, azami 30 milyon TL olabilir. Ancak kısmi işlem görme durumunda, kalan kısım asgari sınırın altına düşse bile emrin kalan miktarında değişiklik yapılmadığı sürece bu kısıt aranmaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kotasyon emirleri
B
Küsurat emirleri
C
Limit fiyatlı emirler
D
Kısmi görünme koşullu emirler
E
Zaman koşullu emirler
Açıklama:
Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Bu araçlar, yatırımcılar açısından büyük veri tabanları aracılığıyla, her biri özel karakteristiklere sahip hisse senedi, tahvil, yatırım fonu gibi yatırım alternatiflerinin hızlı bir şekilde bulunması ve sıralanmasına imkan vermektedir.
Yukarıdaki metinde bahsi geçen online yatırımcıların kullandığı araç nedir?
Yukarıdaki metinde bahsi geçen online yatırımcıların kullandığı araç nedir?
Seçenekler
A
Online hesap makinesi
B
Not defteri
C
İnceleme araçları
D
Grafikler
E
Portföy izleme araçları
Açıklama:
İnceleme araçları (Screening): Bu araçlar, yatırımcılar açısından büyük veri tabanları aracılığıyla, her biri özel karakteristiklere sahip hisse senedi, tahvil, yatırım fonu gibi yatırım alternatiflerinin hızlı bir şekilde bulunması ve sıralanmasına imkan vermektedir. Örneğin inceleme araçları vasıtasıyla yatırımcılar, hisse senetleri için, fiyat-kazanç oranı, piyasa değeri ve kâr payı getirisi, tahviller için, endüstri, vade tarihi veya getiri, yatırım fonları için, minimum yatırım miktarı, endüstri veya coğrafi sektör gibi bilgiler girerek amaçlarına uygun bir biçimde söz konusu yatırım alternatiflerini hızlıca sıralayabilmekte ve aralarından kendilerine en uygun olanlarını seçebilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Menkul kıymet işlemleri için elektronik altyapının oluşturulduğu borsa hangi ülkededir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Almanya
D
Japonya
E
İsviçre
Açıklama:
Menkul kıymet işlemleri için elektronik altyapının oluşturulduğu ilk borsa ise Nasdaq tezgahüstü hisse senedi piyasasıdır. Daha sonra ise Londra, Tokyo ve Frankfurt gibi dünya’daki diğer birçok borsa da online yatırımlar için gerekli elektronik altyapıyı oluşturmuşlardır.
Soru 23
Türkiye’de online işlemler hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
2005
B
1980
C
1998
D
2001
E
2010
Açıklama:
Türkiye’de online işlemler 1998 yılından sonra ve tüm dünyada olduğu gibi telefon vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi piyasa endekslerinin kullanım alanlarından biri olarak sayılamaz?
Seçenekler
A
Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
B
Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
C
Para piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
D
Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
E
Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır.
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak endekslerin hesaplanmasında kullanılmaktayken endeksler ise daha geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu anlamda piyasa endekslerinin belli başlı kullanım alanları şu şekilde birkaç maddeyle özetlenebilir:
• Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
• Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır. Dolayısıyla endeksler bireysel ve kurumsal yatırımcılara, sahip oldukları hisse senetlerinin ya da portföylerin belirli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlamaktadırlar.
• Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
• Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
• Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
• Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır
• Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
• Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır. Dolayısıyla endeksler bireysel ve kurumsal yatırımcılara, sahip oldukları hisse senetlerinin ya da portföylerin belirli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlamaktadırlar.
• Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
• Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
• Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
• Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır
Soru 25
Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faaliyette bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan S&P endeksi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S&P Sanayi Endeksi (SPI)
B
S&P 1500 Endeksi (SP1500)
C
S&P Orta Büyüklükteki İşletmeler Endeksi
D
S&P Finans Endeksi (SPF)
E
S&P Bileşik Endeks (SP500)
Açıklama:
S&P Bileşik Endeks (SP500): Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faaliyette bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
Soru 26
Türkiye’de hisse senedi piyasa endeksi ilk kez ne zaman hesaplanmıştır?
Seçenekler
A
İMKB'nin kurulması ile
B
SPK'nın kurulması ile
C
İMKB'nin BİST ile değiştirilmesi ile
D
Takasbank'ın kurulması ile
E
Tefas'ın kurulması ile
Açıklama:
Türkiye’de hisse senedi piyasa endeksi ilk kez İstanbul Menkul Kıymetle Borsası (İMKB)’nın kurulmasıyla hesaplanmaya başlamıştır. Söz konusu bu ilk endeks bileşik endeks adıyla hisse sentlerinin kapanış fiyatları kullanılarak baz dönemi Ocak 1986 ve baz değeri 100 kabul edilerek hesaplanmıştır.
Soru 27
Japon hisse senedi piyasasında en iyi bilinen endekslerden biridir. Endeks, Tokyo Borsası’nın (TSE) birinci bölümünde yer alan hisse senetlerinin 255’inden oluşmaktadır.
Yukarıda tanımlanan endeks aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan endeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S&P Bileşik Endeks
B
Nasdaq Endeksi
C
Value Line Endeksi
D
Nikkei-Dow Jones Ortalaması
E
Dow Jones Bileşik Ortalama
Açıklama:
Nikkei-Dow Jones Ortalaması (NDJA): Japon hisse senedi piyasasında en iyi bilinen endekslerden biridir. Endeks, Tokyo Borsası’nın (TSE) birinci bölümünde yer alan hisse senetlerinin 255’inden oluşmaktadır. NDSA, ABD’deki DJIA’mn kullandığı formüle göre fiyat-ağırlıklı olarak hesaplanmaktadır. Endeksin baz dönemi 4 Ocak 1968, baz değeri ise 100’dür. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Sisteme hem fiyatın hem de miktarın girildiği emir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Piyasa Emirleri
B
Limit Fiyatlı Emirler
C
Miktar Koşullu Emirler
D
Fiyat Koşullu Emirler
E
Koşullu Emirler
Açıklama:
Limit Fiyatlı Emirler (LFE): Sisteme hem fiyatın hem de miktarın girildiği emir türüdür. Emrin gerçekleşmeyen bölümü işlem görmedikçe Sistemde pasif olarak geçerlilik süresi sonuna kadar (kalanı iptal et şeklinde girilmediği sürece) bekletilir
Soru 29
Borsada emirler "lot" şeklinde verilmektedir. 1 lot kaç TL'lik nominal değerli hisse senedini ifade eder?
Seçenekler
A
0,01 TL
B
0,1 TL
C
1 TL
D
10 TL
E
100 TL
Açıklama:
Borsada emirler “lot” şeklinde verilmektedir. 1 lot, 1 adet ya da 1 TL nominal değerli hisse senedini ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/ likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen emir tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat Koşullu Emirler
B
Piyasadan Limite Emirler
C
Piyasa Emirleri
D
Kotasyon Emirleri
E
Kısmi Görünme Koşullu Emirler
Açıklama:
Kotasyon Emirleri: Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/ likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi aracı kurumların müşterilerine sundukları online hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yatırımcılar, aracı kurumların web siteleri aracılığıyla hisse senedi alım-satım emirlerini girebilmekte ve emirlerinin hangi aşamada olduğunu öğrenebilmektedir.
B
Yatırımcılar, online olarak, özel kesim tahvil, devlet tahvili, finansman bonosu ve hazine bonosu alım-satımı yapabilmektedir.
C
Yatırımcılar, online olarak opsiyon, future gibi türev piyasa işlemleri yapabilmektedir.
D
Yatırımcılar, hesap bakiyelerindeki atıl fonları kısa süreli değerlendirmek veya faiz geliri elde etmek amacıyla, repo ve ters repo işlemlerini online olarak yapabilmektedir.
E
Yatırımcılar, aracı kurumdan hesap açtırmadan online para ve sermaye piyasası işlemlerini gerçekleştirebilmektedir.
Açıklama:
Sunulan hizmetlerin içerikleri ve detayları aracı kurumdan aracı kuruma değişkenlik göstermekle birlikte aracı kurumların müşterilerine sundukları online hizmetler kısaca şu şekilde özetlenebilir:
• Yatırımcılar, aracı kurumların web siteleri aracılığıyla hisse senedi alım-satım emirlerini girebilmekte ve emirlerinin hangi aşamada olduğunu öğrenebilmektedir.
• Yatırımcılar günün 24 saati online aracı kurumların oluşturduğu çeşitli türdeki fonların (A ve B tipi fonlar, endeks fon, tahvil ve bono, likit fon vs.) online alımsatımını gerçekleştirebilmektedir.
• Yatırımcılar, online olarak, özel kesim tahvil, devlet tahvili, finansman bonosu ve hazine bonosu alım-satımı yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, online olarak opsiyon, future gibi türev piyasa işlemleri yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, hesap bakiyelerindeki atıl fonları kısa süreli değerlendirmek veya faiz geliri elde etmek amacıyla, repo ve ters repo işlemlerini online olarak yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, aracı kurumlarının halka arza aracılık ettikleri veya konsorsiyumun bir üyesi olduğu durumlarda, halka arz edilecek hisse senetlerini online olarak talep edebilmekte ve satın alabilmektedir.
Yatırımcıların online yatırım hizmetlerinden faydalanabilmeleri için online hizmet veren bir aracı kuruma başvurarak kendilerine bir hesap açtırmaları gerekmektedir. Daha sonra yatırımcılar aracı kurum tarafından kendilerine verilen şifreler yardımıyla açtırdıkları bu hesabı kullanarak online yatırım işlemlerinde bulunabilmektedir.
• Yatırımcılar, aracı kurumların web siteleri aracılığıyla hisse senedi alım-satım emirlerini girebilmekte ve emirlerinin hangi aşamada olduğunu öğrenebilmektedir.
• Yatırımcılar günün 24 saati online aracı kurumların oluşturduğu çeşitli türdeki fonların (A ve B tipi fonlar, endeks fon, tahvil ve bono, likit fon vs.) online alımsatımını gerçekleştirebilmektedir.
• Yatırımcılar, online olarak, özel kesim tahvil, devlet tahvili, finansman bonosu ve hazine bonosu alım-satımı yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, online olarak opsiyon, future gibi türev piyasa işlemleri yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, hesap bakiyelerindeki atıl fonları kısa süreli değerlendirmek veya faiz geliri elde etmek amacıyla, repo ve ters repo işlemlerini online olarak yapabilmektedir.
• Yatırımcılar, aracı kurumlarının halka arza aracılık ettikleri veya konsorsiyumun bir üyesi olduğu durumlarda, halka arz edilecek hisse senetlerini online olarak talep edebilmekte ve satın alabilmektedir.
Yatırımcıların online yatırım hizmetlerinden faydalanabilmeleri için online hizmet veren bir aracı kuruma başvurarak kendilerine bir hesap açtırmaları gerekmektedir. Daha sonra yatırımcılar aracı kurum tarafından kendilerine verilen şifreler yardımıyla açtırdıkları bu hesabı kullanarak online yatırım işlemlerinde bulunabilmektedir.
Soru 32
Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Limit fiyatlı emirler
B
Piyasadan limite emirler
C
Küsurat emirleri
D
Kotasyon emirleri
E
Açığa satış emirleri
Açıklama:
Kotasyon Emirleri: Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
Sisteme girilen aynı fiyatlı emirlerden daha önce sisteme girilmiş olan emrin diğerlerine göre önceliği olduğunu ifade eden öncelik kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat Önceliği Kuralı
B
Zaman Önceliği Kuralı
C
Müşteri Önceliği Kuralı
D
Kotasyon Önceliği Kuralı
E
Kısmi Görünme Önceliği Kuralı
Açıklama:
Zaman Önceliği Kuralı: Fiyatları aynı olan emirler arasında seçim yapılmasını sağlayan bu kural, sisteme girilen aynı fiyatlı emirlerden daha önce sisteme girilmiş olan emrin diğerlerine göre önceliği olduğunu ifade etmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bir koşullu emir değildir?
Seçenekler
A
Miktar koşullu emirler
B
Kotasyon koşullu emirler
C
Fiyat koşullu emirler
D
Zaman koşullu emirler
E
Kısmi görünme koşullu emirler
Açıklama:
Koşullu emirler dört şekilde verilebilir:
- Kısmi görünme koşullu emirler
- Zaman koşullu emirler
- Miktar koşullu emirler
- Fiyat koşullu emirler
Soru 35
Sisteme hem fiyatın hem de miktarın girildiği emir türüdür. Emrin gerçekleşmeyen bölümü işlem görmedikçe Sistemde pasif olarak geçerlilik süresi sonuna kadar (kalanı iptal et şeklinde girilmediği sürece) bekletilir.
Yukarıda tanımı verilen emir türü hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen emir türü hangisidir?
Seçenekler
A
Piyasa emirleri
B
Kotasyon emirleri
C
Açığa satış emirleri
D
Piyasadan limite emirler
E
Limit fiyatlı emirler
Açıklama:
Limit Fiyatlı Emirler (LFE): Sisteme hem fiyatın hem de miktarın girildiği emir türüdür. Emrin gerçekleşmeyen bölümü işlem görmedikçe Sistemde pasif olarak geçerlilik süresi sonuna kadar (kalanı iptal et şeklinde girilmediği sürece) bekletilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kez aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
NDJA
B
S&P
C
DJIA
D
NYSE
E
AMEX
Açıklama:
Yayınladığı finansal göstergelere en çok güvenilen
uluslararası kurumlardan birisi de Standart and Poor’s (S&P) şirketidir. Standard and
Poor’s kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirkettir.
uluslararası kurumlardan birisi de Standart and Poor’s (S&P) şirketidir. Standard and
Poor’s kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirkettir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/ likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir?
Seçenekler
A
Piyasa Emirleri
B
Orta Nokta (Mid-Point) Emirleri
C
Zaman Koşullu Emirler
D
Kotasyon Emirleri
E
Açığa Satış Emirleri
Açıklama:
Kotasyon Emirleri: Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/
likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan
alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği
gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir.
likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan
alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği
gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir.
Soru 38
I. Yatırımcılara bir kullanıcı adı ve bir şifre vasıtasıyla istenilen her yerden sermaye piyasası işlemi yapabilme imkanı tanırlar
II. Yatırımcıların finansal ürünlere ilişkin emirlerini iletişim ağı ile aracı kurumlara iletebildikleri bilgisayar yazılımını ifade ederler
III. Çoğunlukla internet tabanlı olup yalnızca aracı kurumların kullanımına açık platform ve araçları ifade ederler
IV. Menkul kıymet alım satım işlemlerinin karlı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için gerekli araştırma araçlarını (portföy, endeks ve.) içerirler
Online işlem platformları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Yatırımcıların finansal ürünlere ilişkin emirlerini iletişim ağı ile aracı kurumlara iletebildikleri bilgisayar yazılımını ifade ederler
III. Çoğunlukla internet tabanlı olup yalnızca aracı kurumların kullanımına açık platform ve araçları ifade ederler
IV. Menkul kıymet alım satım işlemlerinin karlı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için gerekli araştırma araçlarını (portföy, endeks ve.) içerirler
Online işlem platformları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Online yatırım platformları genellikle
internet tabanlı olup aracı kurumlarda bulunmakta ve sermaye piyasalarından
kazanç elde etmek isteyen herkesin kullanımına açıktır.
internet tabanlı olup aracı kurumlarda bulunmakta ve sermaye piyasalarından
kazanç elde etmek isteyen herkesin kullanımına açıktır.
Soru 39
I. Yatırımcılar, aracı kurumların web siteleri aracılığıyla hisse senedi alım-satım emirlerini girebilir ve emirlerin hangi aşamada olduğunu öğrenebilir
II. Yatırımcılar 24 saat online aracı kurumların oluşturduğu çeşitli fonların (A ve B tipi fonlar, endeks fon, vs.) online alımsatımını gerçekleştirebilir
III. Yatırımcılar, online olarak, özel kesim tahvil, devlet tahvili, finansman bonosu ve hazine bonosu alım-satımı yapabilir
IV. Yatırımcılar, türev piyasa işlemleri hariç bütün sermaye piyasası işlemlerini online olarak yapabilir
Yukarıdakilerden hangileri online aracı kurumların müşterilerine sundukları hizmetler ild ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Yatırımcılar 24 saat online aracı kurumların oluşturduğu çeşitli fonların (A ve B tipi fonlar, endeks fon, vs.) online alımsatımını gerçekleştirebilir
III. Yatırımcılar, online olarak, özel kesim tahvil, devlet tahvili, finansman bonosu ve hazine bonosu alım-satımı yapabilir
IV. Yatırımcılar, türev piyasa işlemleri hariç bütün sermaye piyasası işlemlerini online olarak yapabilir
Yukarıdakilerden hangileri online aracı kurumların müşterilerine sundukları hizmetler ild ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Online aracı kurumların müşterilerine sundukları hizmetlerden
biri de türev araç işlemleridir. Online aracı kurumlar pay piyasası işlemlerinde olduğu
gibi müşterilerine tezgahüstünde gerçekleştirilenler de dahil olmak üzere türev araçlarla
ilgili gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin günlük bildirimlerde bulunmakta ve aylık olarak
hesap ekstresi göndermektedir.
biri de türev araç işlemleridir. Online aracı kurumlar pay piyasası işlemlerinde olduğu
gibi müşterilerine tezgahüstünde gerçekleştirilenler de dahil olmak üzere türev araçlarla
ilgili gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin günlük bildirimlerde bulunmakta ve aylık olarak
hesap ekstresi göndermektedir.
Soru 40
I. Yatırım danışmanlığı maliyetine katlanmak istemeyen yatırımcılar için yatırım tavsiyesi ve deneyimi elde etmenin yollarından biridir
II. Yatırım kulüpleri bir grup yatırımcıyı belirli bir amaç doğrultusunda birbirine bağlayan yasal ortaklıklardır
III. Yatırım kulüplerinin amacı yüksek risk düzeyindeki yatırım araçlarını tespit edip yatırım yaparak, kısa vadede yüksek bir kazanç elde edilmesidir
IV. Yatırım kulüpleri hedefleri benzer yatırımcıların kendi para ve bilgilerini kullanarak ortaklaşa yönettikleri bir portföy oluşturulması temeline dayanır
Yatırım kulüpleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Yatırım kulüpleri bir grup yatırımcıyı belirli bir amaç doğrultusunda birbirine bağlayan yasal ortaklıklardır
III. Yatırım kulüplerinin amacı yüksek risk düzeyindeki yatırım araçlarını tespit edip yatırım yaparak, kısa vadede yüksek bir kazanç elde edilmesidir
IV. Yatırım kulüpleri hedefleri benzer yatırımcıların kendi para ve bilgilerini kullanarak ortaklaşa yönettikleri bir portföy oluşturulması temeline dayanır
Yatırım kulüpleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yatırım kulüplerinin amacı makul risk düzeyindeki yatırım araçlarını
tespit edip yatırım yaparak, uzun vadede kabul edilebilir bir kazanç elde edilmesidir
tespit edip yatırım yaparak, uzun vadede kabul edilebilir bir kazanç elde edilmesidir
Soru 41
"Sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçlarının kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir." Bu tanım aşağıdakilerin hangisine aittir?
Seçenekler
A
Online yatırım
B
Sermaye piyasası
C
Broker
D
Online alışveriş
E
Menkul kıymet
Açıklama:
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçlarının kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir.
Doğru cevap A' dır.
Doğru cevap A' dır.
Soru 42
Sermaye piyasası işlemlerini, geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Serbest yatırımcı
B
Offline yatırımcı
C
Entellektüel yatırımcı
D
Online yatırımcı
E
Geçmiş dönem yatırımcı
Açıklama:
Sermaye piyasası işlemlerini, internet üzerinden direkt olarak ve kendi başına yapan yatırımcı türü online yatırımcı, geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü ise offline yatırımcı olarak ifade edilebilir.
Doğru cevap B' dir.
Doğru cevap B' dir.
Soru 43
Hangisi online ve offline yatırımcılar arasındaki farklardan biridir?
Seçenekler
A
Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha düşüktür. Bu durum, onlara bir rekabet avantajı sağlamaz.
B
Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha az bilgiye sahiptir ve bunların kullanımına hakim olmayan kişilerdir.
C
Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
D
Offline yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
E
Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha az kullanmakta ve daha disiplinsiz hareket etmektedirler.
Açıklama:
Online ve offline yatırımcılar arasındaki farklar şöyle özetlenmektedir:
- Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir. Bu du- rum, onlara bir rekabet avantajı sağlamaktadır.
- Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
- Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
- Online yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
- Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
Soru 44
Aşağıdakilerin hangisi online yatırımın avantajlarındandır?
Seçenekler
A
Online işlemlerde kullanılan ara yüzler veya teknolojik altyapıya bağlı olarak bazen işlemin gerçekleştirildiğinin yatırımcıya iletilmesi vb konularda problemler çıkabilmektedir.
B
Bilgisayar, bilgisayar sistemleri ve ağlardan kaynaklanan problemler, yatırımcıları zarara uğratabilmektedir. Bu tür problemler, özellikle piyasanın hareketli olduğu ve işlemlerin yoğunlaştığı dönemlerde yatırımcıları zarara uğratabilmekte veya bekledikleri kârı sağlamalarını engelleyebilmektedir.
C
Online yatırım işlemlerinde, yatırımcı tek başına olduğu için yatırımla ilgili araştırma, karar alma, sisteme emrin girilmesi vb bütün işlemler yatırımcının yapması gereken işlemlerdir.
D
Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından vebirçok veriden yararlanabilmektedir. Birçok aracı kurum, yaptıkları araştırmaları, raporları web sitelerinde yayınlamaktadır. Yatırımcılar, doğru emri verebilmek açısından bunlardan yararlanabilmektedir. Ayrıca aracı kurumların dışında, ulusal ve uluslararası piyasalar ile ilgili yatırımcıların yararlanabilecekleri bilgiler sunan birçok internet sitesi de bulunmaktadır.
E
Online yatırımcılar genellikle tecrübesizdir ve bu şekilde riskli yatırımlara yönelmeleri piyasada spekülatif balonların oluşmasına sebebiyet verebilmektedir. Bu durum ise piyasada ki tüm yatırımcıları olumsuz etkileyebilmektedir.
Açıklama:
Online yatırım işlemlerinin avantajları kısaca şu şekilde özetlenebilir:
- Yatırım işlemlerinin online yapılması yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır. Seçilen online aracı kurumun işlem maliyetlerine ve minimum hesap bakiyesine göre değişkenlik arz edebilmekle birlikte online yatırımlar yatırımcılara önemli maliyet avantajları sağlamaktadır. Örneğin, ABD’de sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılmaya başlanılmasıyla birlikte komisyon oranları, yaklaşık 30 dolar seviyesinden 5-6 dolar seviyesine kadar gerilemiştir. Ayrıca online yatırımlar, yatırımcıların, hesaplarına istedikleri zaman ulaşabilmelerine, verdikleri emirlerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve hesap bakiyelerinin durumunu günün 24 saati istedikleri an öğrenebilmelerine imkan vermektedir. Online yatırımlarda yatırımcılar günün her saatinde emir verebilmektedir. Bu sayede yatırımcı isterse gece yarısında emir verebilmekte ve verdiği emrin sabahleyin otomatik olarak işleme gireceğini bilerek rahatlıkla uyuyabilmektedir.
- Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından vebirçok veriden yararlanabilmektedir. Birçok aracı kurum, yaptıkları araştırmaları, raporları web sitelerinde yayınlamaktadır. Yatırımcılar, doğru emri verebilmek açısından bunlardan yararlanabilmektedir. Ayrıca aracı kurumların dışında, ulusal ve uluslararası piyasalar ile ilgili yatırımcıların yararlanabilecekleri bilgiler sunan birçok internet sitesi de bulunmaktadır.
- Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir. Doğru yatırım aracı- nın seçilmesinden, emrin verilmesine kadar bütün süreçleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilmektedir. Böylece yatırımcılar, kimsenin tavsiyelerine ve önerilerine bağlı kalmadan ve brokerle temas kurmadan emir verilebilmektedir.
- Online yatırım işlemleri yatırımcıların sahip oldukları online hesaplar vasıtasıylayatırımcılara verilere daha hızlı ulaşma imkanı sağlamaktadır. Piyasayı iyi bir şekilde analiz eden ve yakından takip eden yatırımcılar için, özellikle piyasanın çok aktif ve değişken olduğu dönemlerde, gerçek zamanlı verilere ulaşılması oldukça önemlidir. Yatırımcı aynı bilgiyi, bir brokeri arayarak da öğrenebilir fakat online hesap, yatırımcının söz konusu bilgiye çok daha hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Çoğu online aracı kurum, gerçek zamanlı fiyatları kendi müşterilerine ücretsiz olarak sunmaktadır. Bazı aracı kurumlar, bu hizmet için ek ücret almaktadır.
Soru 45
Online sermaye piyasası işlemlerinin ilk uygulamaları 1990’lı yılların başlarına dayanmaktadır. Bu anlamda online yatırım işlemlerinin öncülüğünü hangi ülkede faaliyet gösteren aracı kurumlar yapmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Almanya
C
İngiltere
D
Japonya
E
ABD
Açıklama:
Online sermaye piyasası işlemlerinin ilk uygulamaları 1990’lı yılların başlarına dayanmaktadır. Bu anlamda online yatırım işlemlerinin öncülüğünü Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde faaliyet gösteren aracı kurumlar yapmıştır. Menkul kıymet işlemleri için elektronik altyapının oluşturulduğu ilk borsa ise Nasdaq tezgahüstü hisse senedi piyasasıdır.
Doğru cevap E' dir.
Doğru cevap E' dir.
Soru 46
Türkiye’de online işlemler hangi yıldan sonra ve tüm dünyada olduğu gibi telefon vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1998
B
1997
C
1996
D
1995
E
1994
Açıklama:
Türkiye’de de online sermaye piyasası işlemleri oldukça yeni bir uygulamadır. Türkiye’de online işlemler 1998 yılından sonra ve tüm dünyada olduğu gibi telefon vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır. Daha sonra ülkede internet kullanımının yaygınlaşmasına paralel olarak 2000’li yılların başlarından itibaren aracı kurumlar internet üzerinden online işlem hizmeti sunmaya başlamışlardır.
Doğru cevap A' dır.
Doğru cevap A' dır.
Soru 47
Hangisi piyasa endekslerinin belli başlı kullanım alanlarından değildir?
Seçenekler
A
Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimiortaya koymaktadır.
B
Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlayamaz.
C
Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır. Dola- yısıyla endeksler bireysel ve kurumsal yatırımcılara, sahip oldukları hisse senetleri- nin ya da portföylerin belirli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlamaktadırlar.
D
Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifa- deyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
E
Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
Açıklama:
Piyasa endekslerinin belli başlı kullanım alanları şu şekilde birkaç maddeyle özetlenebilir:
- Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
- Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır. Dolayısıyla endeksler bireysel ve kurumsal yatırımcılara, sahip oldukları hisse senetlerinin ya da portföylerin belirli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlamaktadırlar.
- Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
- Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
- Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
- Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır.
Soru 48
Dow Jones Ortalamaları: Dow Jones Company tarafından hesaplanan ortalamalardır. Hangisi en popüler olanıdır?
Seçenekler
A
Dow Jones Hizmetler Ortalaması (DJUA)
B
Dow Jones Ulaştırma Ortalaması (DJTA)
C
Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA)
D
Dow Jones Bileşik Ortalama (DJCA)
E
Dow Jones Halk Ortalaması (DJPA)
Açıklama:
Dow Jones Ortalamaları: Dow Jones Company tarafından hesaplanan ortalamalardır. En popüleri Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA) olmakla birlikte, Dow Jones Ulaştırma Ortalaması (DJTA), Dow Jones Hizmetler Ortalaması (DJUA) ve Dow Jones Bileşik Ortalama (DJCA) olmak üzere değişik şekillerde hesaplanabilmektedir.
Doğru cevap C' dir.
Doğru cevap C' dir.
Soru 49
Kamuya ait 40 adet hizmet işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S&P Sanayi Endeksi (SPI)
B
S&P Ulaştırma Endeksi (SPT)
C
S&P Bileşik Endeks (SP500)
D
S&P Hizmetler Endeksi (SPU)
E
S&P 1500 Endeksi (SP1500)
Açıklama:
- S&P Sanayi Endeksi (SPI): 400 adet sanayi işletmesinin hisse senetleri kullanılarakhesaplanan endekstir.
- S&P Ulaştırma Endeksi (SPT): 20 adet ulaştırma işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Hizmetler Endeksi (SPU): Kamuya ait 40 adet hizmet işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Finans Endeksi (SPF): Finans sektöründe faaliyette bulunan 40 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Bileşik Endeks (SP500): Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faa- liyette bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Orta Büyüklükteki İşletmeler Endeksi: Orta büyüklükteki 400 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Küçük İşletmeler Endeksi: 400 adet küçük işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P 1500 Endeksi (SP1500): Bileşik endeks, orta büyüklükteki işletmeler endeksive küçük işletmeler endeksinde yer alan toplam 1500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
Soru 50
Türkiye’de hisse senedi piyasa endeksi ilk kez İstanbul Menkul Kıymetle Borsası (İMKB)’nın kurulmasıyla hesaplanmaya başlamıştır. İlk olarak haftalık hesaplamalar yapılırken hangi tarihten itibaren günlük hesaplamalara geçilmiştir?
Seçenekler
A
08 Haziran 1986
B
15 Kasım 1986
C
18 Nisan 1987
D
26 Mart 1987
E
26 Ekim 1987
Açıklama:
Türkiye’de hisse senedi piyasa endeksi ilk kez İstanbul Menkul Kıymetle Borsası (İMKB)’nın kurulmasıyla hesaplanmaya başlamıştır. Söz konusu bu ilk endeks bileşik endeks adıyla hisse sentlerinin kapanış fiyatları kullanılarak baz dönemi Ocak 1986 ve baz değeri 100 kabul edilerek hesaplanmıştır. Endeks 26 Ekim 1987 tarihine kadar haftalık olarak hesaplanmaya devam etmiş bu tarihten sonra ise günlük olarak hesaplanmaya başlamıştır.
Doğru cevap E' dir.
Doğru cevap E' dir.
Soru 51
Sermaye piyasasında internet, telefon ve bankamatik gibi eketronik iletişim araçları kullanılırken yapılan yatırım işlemi nedir?
Seçenekler
A
Online Yatırım
B
İnternet Bankacığı
C
EFT
D
Fon Transferi
E
Borsa
Açıklama:
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir.
Soru 52
Teknolojik gelişmeler sermaye piyasasında neleri etkiler?
I.Aracılık Faaliyetlerini
II.Menkul Kıymetler Borsalarını
III.Havale Miktarını
I.Aracılık Faaliyetlerini
II.Menkul Kıymetler Borsalarını
III.Havale Miktarını
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Teknolojik gelişmeler sermaye piyasalarındaki aracılık faaliyetlerini ve menkul kıymet borsalarını büyük ölçüde etkilemektedir.
Soru 53
Online yatırımların en büyük avantajı nedir?
Seçenekler
A
neredeyse maliyetsiz olması
B
hızlı olması
C
aracı olması
D
kaliteli olması
E
pahalı olması
Açıklama:
Online yatırımlar sayesinde yatırımcıların portföylerini izlemesi, emir teyidi vb. işlemler haftanın yedi günü ve yirmi dört saat neredeyse sıfır maliyetle erişime açık hâle gelmektedir.
Soru 54
Bazı yatırımcıların online yatırımı tercih etmeme nedeni nedir?
Seçenekler
A
Elektronik Ortama Güvenmeme
B
Riskli Görmeleri
C
Yavaş Bulmaları
D
Maliyetli Bulmaları
E
Karsız Olması
Açıklama:
Bazı yatırımcılar ise tüm avantajlarına rağmen online yatırımları tercih etmemekte, daha doğru ifadeyle yatırımlarını elektronik bir şekilde gerçekleştirmeyi tercih etmemekte bunun yerine karşılarında muhatap alacakları bir insan faktörünün olmasını tercih etmektedir. Bunun sebeplerinin başında ise elektronik ortama olan güvensizlik gelmektedir.
Soru 55
Online piyasa uygulamaları hangi dönemde başlamıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1990
C
2000
D
2010
E
2015
Açıklama:
Online sermaye piyasası işlemlerinin ilk uygulamaları 1990’lı yılların başlarına dayanmaktadır.
Soru 56
Türkiye’de online işlemler hangi yıldan sonra başlamıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1995
C
1998
D
2000
E
2002
Açıklama:
Türkiye’de de online sermaye piyasası işlemleri oldukça yeni bir uygulamadır. Türkiye’de online işlemler 1998 yılından sonra ve tüm dünyada olduğu gibi telefon vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır.
Soru 57
Piyasa endekslerinin hesaplanmasında aşağıdakilerden hangisi/hangileri kullanılmaktadır?
I.Fiyat Ağırlıklı Endeksler
II.Piyasa Değeri Endeksi
III.Eşit Ağırlıklı Endeks
I.Fiyat Ağırlıklı Endeksler
II.Piyasa Değeri Endeksi
III.Eşit Ağırlıklı Endeks
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Piyasa endekslerinin hesaplanmasında genellikle üç tür ağırlık kullanılmakta ve endeks o adla anılmaktadır. Bunlar fiyat ağırlıklı endeksler, piyasa değeri ya da diğer bir ifadeyle kapitalizasyon ağırlıklı endeksler ve ağırlıksız ya da eşit ağırlıklı endekslerdir.
Soru 58
Endeks hesaplamada hangi ortalamalar kullanılır?
I.Aritmetik
II.Geometrik
III.Harmonik
I.Aritmetik
II.Geometrik
III.Harmonik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ayrıca endekslerin hesaplanmasında aritmetik ve geometrik ortalama olmak üzere iki tür ortalama kullanılır.
Soru 59
Ortalama ve endeksler hangi kurum ve kuruluşlarca hesaplanabilir?
I. Borsa Kurum ve Kuruluşlar
II. Bora Dışı Kurum ve Kuruluşlar
III. KİT’ler
I. Borsa Kurum ve Kuruluşlar
II. Bora Dışı Kurum ve Kuruluşlar
III. KİT’ler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ortalamalar ve endeksler borsa ve borsa dışı bağımsız kurum ve kuruluşlar tarafından hesaplanabilmektedir.
Soru 60
Bir grup yatırımcıyı belirli bir amaç doğrultusunda birbirine bağlayan yasal ortaklığı ne denir?
Seçenekler
A
Yatırım Kulübü
B
Yatırım Danışmalığı
C
Aracı Kurumlar
D
Bankalar
E
Brokırlar
Açıklama:
Yatırım kulüpleri bir grup yatırımcıyı belirli bir amaç doğrultusunda birbirine bağlayan yasal bir ortaklıktır.
Soru 61
Geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Offline yatırımcı
B
Online yatırımcı
C
Modern yatırımcı
D
Tevsi yatırımcı
E
Uzman yatırımcı
Açıklama:
Sermaye piyasası işlemlerini, internet üzerinden direkt olarak ve kendi başına yapan yatırımcı türü online yatırımcı, geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü ise offline yatırımcı olarak ifade edilebilir.
Soru 62
Online yatırımcı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Online yatırımcıların, bilgi seviyesi diğer yatırımcılardan daha yüksektir.
B
Online yatırımcılar, elektronik ve bilgi teknolojileri hakkında daha çok bilgiye sahiptir ve bunların kullanımına hakim kişilerdir.
C
Bilgi ve elektronik araçlara sahip online yatırımcılar, yüksek getiri düşük risk mantığına göre, daha iyi yatırım kararları alabilmektedir.
D
Online yatırımcılar, direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla işlemlerini yaptırırlar.
E
Online yatırımcılar, internet üzerindeki kaynakları daha iyi kullanmakta ve daha disiplinli hareket etmektedirler.
Açıklama:
Online yatırımcılar, internet üzerinden kendi işlemlerini online yapabilme imkânına sahiptir.
Soru 63
- Yatırım işlemlerinin online yapılması yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır.
- Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilmektedir.
- Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir. Kimsenin tavsiyelerine ve önerilerine bağlı kalmadan ve brokerle temas kurmadan emir verilebilmektedir.
- Online yatırım işlemleri yatırımcıların sahip oldukları online hesaplar vasıtasıyla yatırımcılara verilere daha hızlı ulaşma imkanı sağlamaktadır.
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Online yatırım işlemlerinin avantajları kısaca şu şekilde özetlenebilir:
Yatırım işlemlerinin online yapılması yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır. Seçilen online aracı kurumun işlem maliyetlerine ve minimum hesap bakiyesine göre değişkenlik arz edebilmekle birlikte online yatırımlar yatırımcılara önemli maliyet avantajları sağlamaktadır. Örneğin, ABD’de sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılmaya başlanılmasıyla birlikte komisyon oranları, yaklaşık 30 dolar seviyesinden 5-6 dolar seviyesine kadar gerilemiştir. Ayrıca online yatırımlar, yatırımcıların, hesaplarına istedikleri zaman ulaşabilmelerine, verdikleri emirlerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve hesap bakiyelerinin durumunu günün 24 saati istedikleri an öğrenebilmelerine imkan vermektedir. Online yatırımlarda yatırımcılar günün her saatinde emir verebilmektedir. Bu sayede yatırımcı isterse gece yarısında emir verebilmekte ve verdiği emrin sabahleyin otomatik olarak işleme gireceğini bilerek rahatlıkla uyuyabilmektedir.
Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilmektedir. Birçok aracı kurum, yaptıkları araştırmaları, raporları web sitelerinde yayınlamaktadır. Yatırımcılar, doğru emri verebilmek açısından bunlardan yararlanabilmektedir. Ayrıca aracı kurumların dışında, ulusal ve uluslararası piyasalar ile ilgili yatırımcıların yararlanabilecekleri bilgiler sunan birçok internet sitesi de bulunmaktadır.
Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir. Doğru yatırım aracının seçilmesinden, emrin verilmesine kadar bütün süreçleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilmektedir. Böylece yatırımcılar, kimsenin tavsiyelerine ve önerilerine bağlı kalmadan ve brokerle temas kurmadan emir verilebilmektedir.
Online yatırım işlemleri yatırımcıların sahip oldukları online hesaplar vasıtasıyla yatırımcılara verilere daha hızlı ulaşma imkanı sağlamaktadır. Piyasayı iyi bir şekilde analiz eden ve yakından takip eden yatırımcılar için, özellikle piyasanın çok aktif ve değişken olduğu dönemlerde, gerçek zamanlı verilere ulaşılması oldukça önemlidir. Yatırımcı aynı bilgiyi, bir brokeri arayarak da öğrenebilir fakat online hesap, yatırımcının söz konusu bilgiye çok daha hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Çoğu online aracı kurum, gerçek zamanlı fiyatları kendi müşterilerine ücretsiz olarak sunmaktadır. Bazı aracı kurumlar, bu hizmet için ek ücret almaktadır.
Yatırım işlemlerinin online yapılması yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır. Seçilen online aracı kurumun işlem maliyetlerine ve minimum hesap bakiyesine göre değişkenlik arz edebilmekle birlikte online yatırımlar yatırımcılara önemli maliyet avantajları sağlamaktadır. Örneğin, ABD’de sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılmaya başlanılmasıyla birlikte komisyon oranları, yaklaşık 30 dolar seviyesinden 5-6 dolar seviyesine kadar gerilemiştir. Ayrıca online yatırımlar, yatırımcıların, hesaplarına istedikleri zaman ulaşabilmelerine, verdikleri emirlerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve hesap bakiyelerinin durumunu günün 24 saati istedikleri an öğrenebilmelerine imkan vermektedir. Online yatırımlarda yatırımcılar günün her saatinde emir verebilmektedir. Bu sayede yatırımcı isterse gece yarısında emir verebilmekte ve verdiği emrin sabahleyin otomatik olarak işleme gireceğini bilerek rahatlıkla uyuyabilmektedir.
Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilmektedir. Birçok aracı kurum, yaptıkları araştırmaları, raporları web sitelerinde yayınlamaktadır. Yatırımcılar, doğru emri verebilmek açısından bunlardan yararlanabilmektedir. Ayrıca aracı kurumların dışında, ulusal ve uluslararası piyasalar ile ilgili yatırımcıların yararlanabilecekleri bilgiler sunan birçok internet sitesi de bulunmaktadır.
Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir. Doğru yatırım aracının seçilmesinden, emrin verilmesine kadar bütün süreçleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilmektedir. Böylece yatırımcılar, kimsenin tavsiyelerine ve önerilerine bağlı kalmadan ve brokerle temas kurmadan emir verilebilmektedir.
Online yatırım işlemleri yatırımcıların sahip oldukları online hesaplar vasıtasıyla yatırımcılara verilere daha hızlı ulaşma imkanı sağlamaktadır. Piyasayı iyi bir şekilde analiz eden ve yakından takip eden yatırımcılar için, özellikle piyasanın çok aktif ve değişken olduğu dönemlerde, gerçek zamanlı verilere ulaşılması oldukça önemlidir. Yatırımcı aynı bilgiyi, bir brokeri arayarak da öğrenebilir fakat online hesap, yatırımcının söz konusu bilgiye çok daha hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Çoğu online aracı kurum, gerçek zamanlı fiyatları kendi müşterilerine ücretsiz olarak sunmaktadır. Bazı aracı kurumlar, bu hizmet için ek ücret almaktadır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir?
Seçenekler
A
Ortalamalar
B
Endeksler
C
Sapmalar
D
Formasyonlar
E
Borsalar
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını yansıtmaktayken endeksler ise belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir.
Soru 65
- Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
- Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır.
- Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır.
- Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Piyasa endekslerinin belli başlı kullanım alanları şu şekilde birkaç maddeyle özetlenebilir:
- Endeksler hisse senedi fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen toplu değişimi ortaya koymaktadır.
- Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında endekslerden yararlanılır. Dolayısıyla endeksler bireysel ve kurumsal yatırımcılara, sahip oldukları hisse senetlerinin ya da portföylerin belirli bir dönem boyunca gösterdiği performansı, piyasanın genel performansıyla karşılaştırma imkanı sağlamaktadırlar.
- Endeksler, hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırma yapma imkanı sağlamaktadırlar.
- Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde piyasa endekslerinden yararlanılmaktadır.
- Endekslerden yararlanarak endekse dayalı opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri ile yatırım fonları gibi yatırım araçları geliştirilebilmektedir.
- Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında piyasa endeksleri yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamaktadır.
Soru 66
Kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Standart and Poor’s
B
Nikkei-Dow Jones
C
Dow Jones Company
D
Value Line Yatırım Araştırmaları
E
Financial Times
Açıklama:
Standard and Poor’s kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirkettir.
Soru 67
Standart and Poor’s şirketi için aşağıdaki endeklerden hangisi hesaplanmamaktadır?
Seçenekler
A
Hizmetler Endeksi
B
Ulaştırma Endeksi
C
Sanayi Endeksi
D
Finans Endeksi
E
Tarım Endeksi
Açıklama:
S&P artık sekiz adet temel endeks hesaplamaktadır. Bu endeksler şu şekilde özetlenebilir:
- S&P Sanayi Endeksi (SPI): 400 adet sanayi işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Ulaştırma Endeksi (SPT): 20 adet ulaştırma işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Hizmetler Endeksi (SPU): Kamuya ait 40 adet hizmet işletmesinin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Finans Endeksi (SPF): Finans sektöründe faaliyette bulunan 40 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Bileşik Endeks (SP500): Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faaliyette bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Orta Büyüklükteki İşletmeler Endeksi: Orta büyüklükteki 400 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P Küçük İşletmeler Endeksi: 400 adet küçük işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
- S&P 1500 Endeksi (SP1500): Bileşik endeks, orta büyüklükteki işletmeler endeksi ve küçük işletmeler endeksinde yer alan toplam 1500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
Soru 68
New York Borsası (NYSE) bileşik endeks ilk olarak kaç yılında hesaplanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1935
B
1941
C
1965
D
1971
E
1973
Açıklama:
NYSE Bileşik endeks “Big Board” da işlem gören 3.000 adet hisse senedinden oluşmaktadır. Bu endeks ilk olarak 1965 yılında 50 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanmaya başlamıştır.
Soru 69
Nasdaq endekslerinin en kapsamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
OTC bileşik endeksi
B
Nasdaq 100 endeksi
C
Sanayi endeksi
D
Bilgisayar endeksi
E
Bankalar endeksi
Açıklama:
Nasdaq endekslerinin en kapsamlısı OTC bileşik endeksidir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi koşullu emir türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Miktar koşullu
B
Fiyat koşullu
C
Zaman koşullu
D
Kısmi görünme koşullu
E
Orta nokta koşullu
Açıklama:
Koşullu Emirler: Sisteme girilen emrin aktif hâle gelmesi veya işleme dönüşebilmesi için bazı koşulların tanımlanabildiği emirlerdir. Koşullu emirler dört şekilde verilebilir:
Miktar Koşullu Emirler: Belirtilen fiyat seviyesinde emrin içerdiği miktarın tamamı karşılanmıyorsa, işlem görmeyen ve ancak emrin içerdiği miktarın tamamının karşılanması hâlinde işleme tabi olurlar.
Fiyat Koşullu Emirler: Bir sermaye piyasası aracının cari fiyatının veya emir defterindeki en iyi alış veya satış fiyatının, koşul olarak belirtilen fiyat seviyesine ulaşması durumunda ilgili veya tanımlanmış bir diğer sermaye piyasası aracının emir defterinde aktif hâle gelen veya işleme dönüşen emirlerdir.
Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir
Kısmi Görünme Koşullu Emirler: Limit fiyatlı emirler, kısmen görünme koşulu ile girilebilir. Kısmen görünen emirlerde, emir defterinde görülmesi istenen kısmın tamamı işlem gördüğünde gizli bölümden belirlenen miktar kadar kısım açığa çıkar. Açığa çıkan bu kısım, açığa çıktığı anda girilmiş yeni bir emir gibi fiyat ve zaman önceliğine göre emir defterinde yerini alır.
Miktar Koşullu Emirler: Belirtilen fiyat seviyesinde emrin içerdiği miktarın tamamı karşılanmıyorsa, işlem görmeyen ve ancak emrin içerdiği miktarın tamamının karşılanması hâlinde işleme tabi olurlar.
Fiyat Koşullu Emirler: Bir sermaye piyasası aracının cari fiyatının veya emir defterindeki en iyi alış veya satış fiyatının, koşul olarak belirtilen fiyat seviyesine ulaşması durumunda ilgili veya tanımlanmış bir diğer sermaye piyasası aracının emir defterinde aktif hâle gelen veya işleme dönüşen emirlerdir.
Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir
Kısmi Görünme Koşullu Emirler: Limit fiyatlı emirler, kısmen görünme koşulu ile girilebilir. Kısmen görünen emirlerde, emir defterinde görülmesi istenen kısmın tamamı işlem gördüğünde gizli bölümden belirlenen miktar kadar kısım açığa çıkar. Açığa çıkan bu kısım, açığa çıktığı anda girilmiş yeni bir emir gibi fiyat ve zaman önceliğine göre emir defterinde yerini alır.
Soru 71
Finansal Piyasa İşlemlerinde Çağdaş Uygulamalar kapsamında aşağıdaki tanımlamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak yatırım yapılmasıdır
B
Sermaye piyasası işlemlerini, internet üzerinden direkt olarak ve kendi başına yapan yatırımcı türü online yatırımcıdır
C
Emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü ise offline yatırımcıdır
D
Online yatırımlarla birlikte artık menkul kıymet yatırımlarında müşteri emirlerinin brokerlar tarafından telefon gibi yollarla alındığı ve alınan bu emirlerin yine brokerler tarafından elle sisteme girildiği sisteme geleneksel sistem denilir
E
Hepsi
Açıklama:
Online yatırım, en genel tanımıyla, sermaye piyasası araçlarına, internet, telefon ve bankamatik gibi elektronik iletişim araçları kullanılarak yatırım yapılmasını ifade etmektedir. Bununla birlikte söz konusu iletişim araçlarının bugünkü kullanımları da dikkate alındığında online yatırımı kısaca sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılması şeklinde ifade etmek daha doğru olacaktır. Bu durumda sermaye piyasası işlemlerini, internet üzerinden direkt olarak ve kendi başına yapan yatırımcı türü online yatırımcı, geleneksel yöntemlerle yatırım işlemlerini yürüten, diğer bir deyişle, emirlerini direkt bir aracı kurumdan veya telefon aracılığıyla veren yatırımcı türü ise offline yatırımcı olarak ifade edilebilir.
Online yatırımlarla birlikte artık menkul kıymet yatırımlarında müşteri emirlerinin brokerlar tarafından telefon vb yollarla alındığı ve alınan bu emirlerin yine brokerler tarafından elle sisteme girildiği geleneksel sistemden, emir girişi için brokerlere ihtiyaç olmadığı müşterilerin emirlerini internet vasıtasıyla direkt aracı kurumun işlem sistemine girdiği yeni bir sisteme geçilmektedir.
Online yatırımlarla birlikte artık menkul kıymet yatırımlarında müşteri emirlerinin brokerlar tarafından telefon vb yollarla alındığı ve alınan bu emirlerin yine brokerler tarafından elle sisteme girildiği geleneksel sistemden, emir girişi için brokerlere ihtiyaç olmadığı müşterilerin emirlerini internet vasıtasıyla direkt aracı kurumun işlem sistemine girdiği yeni bir sisteme geçilmektedir.
Soru 72
- Müşteri portföyü oluşturma
- Yatırım yapılabilecek sermaye piyasası araçlarına ilişkin araştırmalarda bulunma
- Brokerin mesleki tecrübelerini yatırımcıya aktarması
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Online yatırımlar geleneksel aracılık faaliyetlerinde de önemli değişikliklere sebebiyet vermektedir. Bilindiği gibi geleneksel aracılık faaliyetleri çerçevesinde brokerler öncelikle kendilerine bir müşteri portföyü oluşturmakta ve oluşturdukları portföyün özelliklerine bağlı olarak da başta hisse senedi olmak üzere yatırım yapılabilecek sermaye piyasası araçlarına ilişkin araştırmalarda bulunmaktadır. Daha sonra ise brokerler genellikle telefon aracılığıyla portföylerindeki müşterilerle irtibata geçerek onlardan alım-satım talimatlarını almakta ve bu talimatları yerine getirmektedir. Fakat burada brokerin müşteriden alım-satım emrini alması ve bu emri uygulamaya koyması arasında belirli bir zaman kaybı ortaya çıkmaktadır. Özellikle hisse senedi fiyatlarının anlık değişmeler gösterebildiği düşünüldüğünde brokerler bazen müşterinin istediği fiyat düzeyinden işlemi gerçekleştiremeyebilmektedir. Ayrıca brokerlerin mesleki bilgi birikimleri ve donanımları da değişkenlik arz etmektedir. Buna bağlı olarak yatırımcılar birlikte çalışacakları brokerleri seçme konusunda zorlanmaktadır. Benzer şekilde yatırımcılar telefon aracılığıyla iletişime geçtikleri süre boyunca brokerlerin onları yeterli düzeyde bilgilendirip bilgilendirmediği konusunda da yine tereddütte kalabilmektedir.
Soru 73
Online yatırımların avantaj ve dezavantajları kapsamında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
İş gücü tasarrufu
B
Maliyet ve zaman tasarrufu
C
İşlem yapmada zaman kısıtlaması
D
Portföy izleme kolaylığı
E
Emir teyiti
Açıklama:
Menkul kıymetlerin alınıp satılmasına ilişkin işlemlerin geleneksel yöntemlerle yapılması daha önce de ifade edildiği gibi müşterilerle brokerler arasında çok sayıda telefon görüşmesini içeren bir süreci gerektirmektedir. Buna bir de müşteri tarafından verilen emrin limit fiyatlı olması gibi durumlarda söz konusu emrin tamamen ya da kısmen gerçekleşip gerçekleşmediğinin teyit edilmesinin gerekliliği eklendiğinde bu süreç daha da uzamaktadır. Buna karşılık online yatırım işlemlerinde insan ve telefon görüşmelerinin yerini bilgisayar ve şifreler almaktadır. Bu durum da işgücünden ve diğer birtakım maliyetlerden büyük ölçüde tasarruf sağlanması anlamına gelmektedir. Online yatırımlar sayesinde yatırımcıların portföylerini izlemesi, emir teyidi vb. işlemler haftanın yedi günü ve yirmi dört saat neredeyse sıfır maliyetle erişime açık hâle gelmektedir.
Soru 74
- Bilgi miktarındaki artış
- Bilgilerin karşılaştırılması
- Bilgilerin analiz edilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sermaye piyasası nezdinde aracı kurumlarda online yatırımlarla birlikte meydana gelen
teknolojik dönüşüm menkul kıymet borsalarında da karşılık bulmakta ve borsalar da
teknolojik altyapılarını büyük ölçüde geliştirmektedir. Günümüzde yatırımcılar özellikle
de online yatırımcılar geçmişe kıyasla çok daha farklı bir ortamda karar almaktadır. Söz
konusu faklılık daha öncede ifade edildiği üzere online yatırımcıların geçmişe göre oldukça
yoğun bir bilgi erişimine sahip olmalarından ileri gelmektedir. Daha önce sadece
brokerlerin sahip olabildikleri bilgiye erişim ayrıcalığına artık online yatırımcılarda sahip
durumdadır. Bilgi miktarındaki artış, bilgilerin karşılaştırılması ve analiz edilmesi gibi
yatırım kararı açısından önemli faaliyetlerin yatırımcılar tarafından gerçekleştirilebilmesine
olanak sağladığı için yatırımcıların özgüveninde dikkat çekici yükselmelere neden
olmaktadır. Bunun sonucunda bu yeni dönemde yatırımcılar insana dayalı aracılık faaliyetlerinden
uzaklaşarak internet yoluyla kendi yatırım işlemlerini gerçekleştirir duruma
gelmektedir. Eskiden uzun aralıklarla hesap durumunu kontrol eden yatırımcılar, internetin
sağladığı imkanlarla artık kısa dönem işlemlere odaklanabilmektedir. Bu nedenle de
yatırımcıların vade ufku gün içi işlemleri içerecek kadar kısalmaktadır. Büyük miktarda
bilgiyi kısa sürede ve düşük maliyetle kolayca elde edip süratle değerlendirme olanaklarını
elde eden yatırımcılar, gün içi trendleri takip eden ve bu sayede elde ettikleri bilgilerden
faydalanarak yatırım yapmaya çalışan yapıya sahip olmaya başlamaktadır.
teknolojik dönüşüm menkul kıymet borsalarında da karşılık bulmakta ve borsalar da
teknolojik altyapılarını büyük ölçüde geliştirmektedir. Günümüzde yatırımcılar özellikle
de online yatırımcılar geçmişe kıyasla çok daha farklı bir ortamda karar almaktadır. Söz
konusu faklılık daha öncede ifade edildiği üzere online yatırımcıların geçmişe göre oldukça
yoğun bir bilgi erişimine sahip olmalarından ileri gelmektedir. Daha önce sadece
brokerlerin sahip olabildikleri bilgiye erişim ayrıcalığına artık online yatırımcılarda sahip
durumdadır. Bilgi miktarındaki artış, bilgilerin karşılaştırılması ve analiz edilmesi gibi
yatırım kararı açısından önemli faaliyetlerin yatırımcılar tarafından gerçekleştirilebilmesine
olanak sağladığı için yatırımcıların özgüveninde dikkat çekici yükselmelere neden
olmaktadır. Bunun sonucunda bu yeni dönemde yatırımcılar insana dayalı aracılık faaliyetlerinden
uzaklaşarak internet yoluyla kendi yatırım işlemlerini gerçekleştirir duruma
gelmektedir. Eskiden uzun aralıklarla hesap durumunu kontrol eden yatırımcılar, internetin
sağladığı imkanlarla artık kısa dönem işlemlere odaklanabilmektedir. Bu nedenle de
yatırımcıların vade ufku gün içi işlemleri içerecek kadar kısalmaktadır. Büyük miktarda
bilgiyi kısa sürede ve düşük maliyetle kolayca elde edip süratle değerlendirme olanaklarını
elde eden yatırımcılar, gün içi trendleri takip eden ve bu sayede elde ettikleri bilgilerden
faydalanarak yatırım yapmaya çalışan yapıya sahip olmaya başlamaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi online yatırımcıların avantajları dışında kalır?
Seçenekler
A
Maliyet ve zaman tasarrufu sağlar
B
Online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilir
C
Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir
D
Bilgisayar, bilgisayar sistemleri ve ağlardan kaynaklanan sorunlar yatırımcıları zarara uğratabilir
E
Hiçbiri
Açıklama:
Online yatırım işlemlerinin avantajları kısaca şu şekilde özetlenebilir:
- Yatırım işlemlerinin online yapılması yatırımcılara maliyet ve zaman tasarrufu sağlamaktadır. Seçilen online aracı kurumun işlem maliyetlerine ve minimum hesap bakiyesine göre değişkenlik arz edebilmekle birlikte online yatırımlar yatırımcılara önemli maliyet avantajları sağlamaktadır. Örneğin, ABD’de sermaye piyasası işlemlerinin internet üzerinden yapılmaya başlanılmasıyla birlikte komisyon oranları, yaklaşık 30 dolar seviyesinden 5-6 dolar seviyesine kadar gerilemiştir. Ayrıca online yatırımlar, yatırımcıların, hesaplarına istedikleri zaman ulaşabilmelerine, verdikleri emirlerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini ve hesap bakiyelerinin durumunu günün 24 saati istedikleri an öğrenebilmelerine imkan vermektedir. Online yatırımlarda yatırımcılar günün her saatinde emir verebilmektedir. Bu sayede yatırımcı isterse gece yarısında emir verebilmekte ve verdiği emrin sabahleyin otomatik olarak işleme gireceğini bilerek rahatlıkla uyuyabilmektedir.
- Online yatırım işlemleri sayesinde yatırımcılar, online araştırma raporlarından ve birçok veriden yararlanabilmektedir. Birçok aracı kurum, yaptıkları araştırmaları, raporları web sitelerinde yayınlamaktadır. Yatırımcılar, doğru emri verebilmek açısından bunlardan yararlanabilmektedir. Ayrıca aracı kurumların dışında, ulusal ve uluslararası piyasalar ile ilgili yatırımcıların yararlanabilecekleri bilgiler sunan birçok internet sitesi de bulunmaktadır.
- Online yatırım işlemlerinde kontrol yatırımcının elindedir. Doğru yatırım aracının seçilmesinden, emrin verilmesine kadar bütün süreçleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilmektedir. Böylece yatırımcılar, kimsenin tavsiyelerine ve önerilerine bağlı kalmadan ve brokerle temas kurmadan emir verilebilmektedir.
- Online yatırım işlemleri yatırımcıların sahip oldukları online hesaplar vasıtasıyla yatırımcılara verilere daha hızlı ulaşma imkanı sağlamaktadır. Piyasayı iyi bir şekilde analiz eden ve yakından takip eden yatırımcılar için, özellikle piyasanın çok aktif ve değişken olduğu dönemlerde, gerçek zamanlı verilere ulaşılması oldukça önemlidir. Yatırımcı aynı bilgiyi, bir brokeri arayarak da öğrenebilir fakat online hesap, yatırımcının söz konusu bilgiye çok daha hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Çoğu online aracı kurum, gerçek zamanlı fiyatları kendi müşterilerine ücretsiz olarak sunmaktadır. Bazı aracı kurumlar, bu hizmet için ek ücret almaktadır.
Soru 76
- İnternet teknolojisi menkul kıymet alım satım işlemlerinin yatırımcılar açısından kolay, ucuz ve hızlı gerçekleşmesine imkan sağlamaktadır
- İnternet bugünün sürekli değişkenlik gösteren sermaye piyasalarında yatırımcılara sürekli güncellenen en güncel bilgilere ulaşım olanağı tanımaktadır
- İnternet yatırımcıların daha bilinçli olabilmeleri adına bir kaynak bolluğu ortamı oluşturmaktadır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İnternet teknolojisi menkul kıymet alım satım işlemlerinin yatırımcılar açısından kolay,
ucuz ve hızlı gerçekleşmesine imkan sağlamaktadır. İnternet bugünün sürekli değişkenlik
gösteren sermaye piyasalarında yatırımcılara sürekli güncellenen en güncel bilgilere
ulaşım olanağı tanımaktadır. Yatırımcılar gerçekleştirmek istedikleri işlemler için broker
kullanmayı tercih etseler dahi internet yatırımcıların daha bilinçli olabilmeleri adına bir
kaynak bolluğu ortamı oluşturmaktadır. Bahsedilen tüm bu ve benzeri nedenlerle her geçen
gün online yatırımlara olan ilgi artış göstermektedir.
ucuz ve hızlı gerçekleşmesine imkan sağlamaktadır. İnternet bugünün sürekli değişkenlik
gösteren sermaye piyasalarında yatırımcılara sürekli güncellenen en güncel bilgilere
ulaşım olanağı tanımaktadır. Yatırımcılar gerçekleştirmek istedikleri işlemler için broker
kullanmayı tercih etseler dahi internet yatırımcıların daha bilinçli olabilmeleri adına bir
kaynak bolluğu ortamı oluşturmaktadır. Bahsedilen tüm bu ve benzeri nedenlerle her geçen
gün online yatırımlara olan ilgi artış göstermektedir.
Soru 77
- İşlemler internet ve ceğ telefonu ile yapıldı
- 12 milyon online hesap açıldı
- Online yatırım işlemleri telefonla yapıldı
Seçenekler
A
I-II-II
B
II-III-I
C
III-II-I
D
III-I-II
E
II-I-III
Açıklama:
Ortaya çıkışının ilk yıllarında elbette ki bugün olduğu gibi online işlemler internet
aracılığıyla yapılamamaktaydı. Dolayısıyla online yatırım işlemlerinin ilk uygulamalarını
büyük ölçüde telefon vasıtasıyla yapılan işlemler oluşturmaktaydı. Daha sonra özellikle
1990’lı yılların son dönemlerinden itibaren internet kullanımının dünya genelinde yaygınlaşması
ve internet teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte online işlemlerde telefonun
ağırlığı giderek azalarak yerini internet ve cep telefonu gibi teknolojilere bırakmıştır.
Online yatırım işlemelerindeki asıl atılım da bundan sonra gerçekleşmeye başlamıştır.
Öyle ki özellikle 1997-1998 yıllarından sonra dünya genelinde gerçekleştirilen online işlemlerde
çok ciddi artışlar gözlenmeye başlamıştır.
Sadece ABD’de 1998-1999 yılları arasında yani bir yıl içerisinde online olarak gerçekleştirilen
menkul kıymet alım satım işlemlerinin toplam menkul kıymet alım satım işlemleri
içerisindeki payı % 27’den % 50’lerin üzerine çıkmıştır. 2000’li yılların ilk dönemi
itibariyle ise ABD’de online hizmet veren yaklaşık 170 aracı kurum nezdinde yatırımcılar
tarafından yaklaşık 12 milyon online hesap açılmıştır. Söz konusu bu dönemde ABD’de
yatırımcılar tarafından online olarak bizzat yönetilen varlıkların işlem hacmi 300 milyar
doların üzerinde gerçekleşmiştir.
aracılığıyla yapılamamaktaydı. Dolayısıyla online yatırım işlemlerinin ilk uygulamalarını
büyük ölçüde telefon vasıtasıyla yapılan işlemler oluşturmaktaydı. Daha sonra özellikle
1990’lı yılların son dönemlerinden itibaren internet kullanımının dünya genelinde yaygınlaşması
ve internet teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte online işlemlerde telefonun
ağırlığı giderek azalarak yerini internet ve cep telefonu gibi teknolojilere bırakmıştır.
Online yatırım işlemelerindeki asıl atılım da bundan sonra gerçekleşmeye başlamıştır.
Öyle ki özellikle 1997-1998 yıllarından sonra dünya genelinde gerçekleştirilen online işlemlerde
çok ciddi artışlar gözlenmeye başlamıştır.
Sadece ABD’de 1998-1999 yılları arasında yani bir yıl içerisinde online olarak gerçekleştirilen
menkul kıymet alım satım işlemlerinin toplam menkul kıymet alım satım işlemleri
içerisindeki payı % 27’den % 50’lerin üzerine çıkmıştır. 2000’li yılların ilk dönemi
itibariyle ise ABD’de online hizmet veren yaklaşık 170 aracı kurum nezdinde yatırımcılar
tarafından yaklaşık 12 milyon online hesap açılmıştır. Söz konusu bu dönemde ABD’de
yatırımcılar tarafından online olarak bizzat yönetilen varlıkların işlem hacmi 300 milyar
doların üzerinde gerçekleşmiştir.
Soru 78
- Piyasa ortalamaları ve endeksler hisse senedi fiyatlarının zaman içerisinde sergilediği genel davranışların ölçülmesi amacıyla kullanılan göstergelerdir
- Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasıdır
- Endeksler belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçer
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Piyasa ortalamaları ve endeksler hisse senedi fiyatlarının zaman içerisinde sergilediği genel davranışların ölçülmesi amacıyla kullanılan göstergelerdir. Piyasa davranışları konusunda her ne kadar ortalama ve endeks terimleri bireyler tarafından birbirlerinin yerine kullanılıyor olsa da bu terimler teknik olarak farklı ölçü birimlerini ifade etmektedir. Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını yansıtmaktayken endeksler ise belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi finansal piyasa işlemlerinde endekslerin kullanıldığı alanlar dışında kalır?
Seçenekler
A
Spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasında
B
Piyasa portföyü getiri oranının hesaplanmasında
C
Hisse senedi piyasasındaki gelişmeler ile genel ekonomik konjonktürdeki değişiklikler arasında karşılaştırmasında
D
Sermaye piyasası analizlerinde, beta katsayılarının hesaplanmasında bir diğer ifadeyle sistematik riskin ölçülmesinde
E
Alternatif yatırım araçlarının getirilerinin karşılaştırılmasında
Açıklama:
Ortalamalar genel olarak temsili bir hisse senedi grubunun spesifik bir zaman aralığı içerisinde gösterdiği fiyat davranışlarının aritmetik ortalamasını yansıtmaktayken endeksler ise belirli bir hisse senedi grubunun geçmişteki fiyat hareketlerine bağlı olarak hisse senetlerinin bugünkü mevcut fiyat davranışlarını ölçmektedir.
Soru 80
- Fiyat ağırlıklı endeksler
- Kapütilasyon ağırlıklı endeksler
- Eşit ağırlıklı endeksler
Yukarıdakilerden hangisi piyasa endekslerinin hesaplanmasında kullanılan endekslerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Piyasa endekslerinin hesaplanmasında genellikle üç tür ağırlık kullanılmakta ve endeks o adla anılmaktadır. Bunlar fiyat ağırlıklı endeksler, piyasa değeri ya da diğer bir ifadeyle kapitalizasyon ağırlıklı endeksler ve ağırlıksız ya da eşit ağırlıklı endekslerdir.
Endekslerin hesaplanmasında genel olarak bir baz dönem ve genellikle 100 olarak kabul edilen (1, 10, 50, 1.000 gibi başka sayılarda kullanılabilmektedir) bir baz değer kullanılır.
Ayrıca endekslerin hesaplanmasında aritmetik ve geometrik ortalama olmak üzere iki tür ortalama kullanılır. Bu anlamda da endeksler aritmetik ortalamalı endeksler ve geometrik ortalamalı endeksler olmak üzere ikiye ayrılır. Daha öncede ifade edildiği üzere ortalamalardan genellikle endekslerin hesaplanmasında faydalanılmaktadır.
Endekslerin hesaplanmasında genel olarak bir baz dönem ve genellikle 100 olarak kabul edilen (1, 10, 50, 1.000 gibi başka sayılarda kullanılabilmektedir) bir baz değer kullanılır.
Ayrıca endekslerin hesaplanmasında aritmetik ve geometrik ortalama olmak üzere iki tür ortalama kullanılır. Bu anlamda da endeksler aritmetik ortalamalı endeksler ve geometrik ortalamalı endeksler olmak üzere ikiye ayrılır. Daha öncede ifade edildiği üzere ortalamalardan genellikle endekslerin hesaplanmasında faydalanılmaktadır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi "Standard and Poor’s"un hesapladığı endeksler dışında kalır?
Seçenekler
A
Sanayi endeksi
B
Ulaştırma endeksi
C
Finans endeksi
D
Gayrimenkul yatırım ortaklığı endeksi
E
Bileşik endek
Açıklama:
Standard and Poor’s Endeksleri: Yayınladığı finansal göstergelere en çok güvenilen
uluslararası kurumlardan birisi de Standart and Poor’s (S&P) şirketidir. Standard and
Poor’s kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirkettir. S&P 1935-1937’yi
baz dönem alarak ABD hisse senedi piyasası için değişik sektörlere ilişkin ayrı ayrı endeksler
hesaplamaktadır. S&P baz dönemi daha sonra 1941-1943 olarak değiştirmiş baz
değer olarak ise 10’u kabul etmiştir. S&P ilk dönemlerde sanayi endeksi, hizmetler endeksi,
ulaştırma endeksi ve bu endekslerde yer alan hisse senetlerinin tamamından oluşan
bileşik endeks olmak üzere dört temel endeks hesaplamaktayken daha sonra 1976 tarihi
itibariyle endeks kapsamında bulunan sektörler ve hisse senetleri açısından değişikliğe
gitmiştir. Buna göre S&P artık sekiz adet temel endeks hesaplamaktadır. Bu endeksler şu
şekilde özetlenebilir:
• S&P Sanayi Endeksi (SPI): 400 adet sanayi işletmesinin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P Ulaştırma Endeksi (SPT): 20 adet ulaştırma işletmesinin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P Hizmetler Endeksi (SPU): Kamuya ait 40 adet hizmet işletmesinin hisse senetleri
kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Finans Endeksi (SPF): Finans sektöründe faaliyette bulunan 40 adet işletmenin
hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Bileşik Endeks (SP500): Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faaliyette
bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan
endekstir.
• S&P Orta Büyüklükteki İşletmeler Endeksi: Orta büyüklükteki 400 adet işletmenin
hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Küçük İşletmeler Endeksi: 400 adet küçük işletmenin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P 1500 Endeksi (SP1500): Bileşik endeks, orta büyüklükteki işletmeler endeksi
ve küçük işletmeler endeksinde yer alan toplam 1500 adet işletmenin hisse senetleri
kullanılarak hesaplanan endekstir.
uluslararası kurumlardan birisi de Standart and Poor’s (S&P) şirketidir. Standard and
Poor’s kapitalizasyon ağırlıklı piyasa endeksini ilk kullanan şirkettir. S&P 1935-1937’yi
baz dönem alarak ABD hisse senedi piyasası için değişik sektörlere ilişkin ayrı ayrı endeksler
hesaplamaktadır. S&P baz dönemi daha sonra 1941-1943 olarak değiştirmiş baz
değer olarak ise 10’u kabul etmiştir. S&P ilk dönemlerde sanayi endeksi, hizmetler endeksi,
ulaştırma endeksi ve bu endekslerde yer alan hisse senetlerinin tamamından oluşan
bileşik endeks olmak üzere dört temel endeks hesaplamaktayken daha sonra 1976 tarihi
itibariyle endeks kapsamında bulunan sektörler ve hisse senetleri açısından değişikliğe
gitmiştir. Buna göre S&P artık sekiz adet temel endeks hesaplamaktadır. Bu endeksler şu
şekilde özetlenebilir:
• S&P Sanayi Endeksi (SPI): 400 adet sanayi işletmesinin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P Ulaştırma Endeksi (SPT): 20 adet ulaştırma işletmesinin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P Hizmetler Endeksi (SPU): Kamuya ait 40 adet hizmet işletmesinin hisse senetleri
kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Finans Endeksi (SPF): Finans sektöründe faaliyette bulunan 40 adet işletmenin
hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Bileşik Endeks (SP500): Sanayi, ulaştırma, hizmet ve finans sektörlerinde faaliyette
bulunan toplam 500 adet işletmenin hisse senetleri kullanılarak hesaplanan
endekstir.
• S&P Orta Büyüklükteki İşletmeler Endeksi: Orta büyüklükteki 400 adet işletmenin
hisse senetleri kullanılarak hesaplanan endekstir.
• S&P Küçük İşletmeler Endeksi: 400 adet küçük işletmenin hisse senetleri kullanılarak
hesaplanan endekstir.
• S&P 1500 Endeksi (SP1500): Bileşik endeks, orta büyüklükteki işletmeler endeksi
ve küçük işletmeler endeksinde yer alan toplam 1500 adet işletmenin hisse senetleri
kullanılarak hesaplanan endekstir.
Soru 82
- Miktar Koşullu Emirler: Belirtilen fiyat seviyesinde emrin içerdiği miktarın tamamı karşılanmıyorsa, işlem görmeyen ve ancak emrin içerdiği miktarın tamamının karşılanması hâlinde işleme tabi olurlar.
- Fiyat Koşullu Emirler: Bir sermaye piyasası aracının cari fiyatının veya emir defterindeki en iyi alış veya satış fiyatının, koşul olarak belirtilen fiyat seviyesine ulaşması durumunda ilgili veya tanımlanmış bir diğer sermaye piyasası aracının emir defterinde aktif hâle gelen veya işleme dönüşen emirlerdir.
- Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Koşullu Emirler: Sisteme girilen emrin aktif hâle gelmesi veya işleme dönüşebilmesi
için bazı koşulların tanımlanabildiği emirlerdir. Koşullu emirler dört şekilde verilebilir:
Miktar Koşullu Emirler: Belirtilen fiyat seviyesinde emrin içerdiği miktarın tamamı karşılanmıyorsa, işlem görmeyen ve ancak emrin içerdiği miktarın tamamının karşılanması hâlinde işleme tabi olurlar.
Fiyat Koşullu Emirler: Bir sermaye piyasası aracının cari fiyatının veya emir defterindeki en iyi alış veya satış fiyatının, koşul olarak belirtilen fiyat seviyesine ulaşması durumunda ilgili veya tanımlanmış bir diğer sermaye piyasası aracının emir defterinde aktif hâle gelen veya işleme dönüşen emirlerdir.
Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir
Kısmi Görünme Koşullu Emirler: Limit fiyatlı emirler, kısmen görünme koşulu ile girilebilir. Kısmen görünen emirlerde, emir defterinde görülmesi istenen kısmın tamamı işlem gördüğünde gizli bölümden belirlenen miktar kadar kısım açığa çıkar. Açığa çıkan bu kısım, açığa çıktığı anda girilmiş yeni bir emir gibi fiyat ve zaman önceliğine göre emir defterinde yerini alır.
Kotasyon Emirleri: Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir.
Orta Nokta (Mid-Point) Emirleri: Orta Nokta (Mid-Point) emri, normal emir defterine kıyasla daha büyük miktarlı emirlerin kendi aralarında eşleşmesine imkân sağlayan ve piyasa katılımcılarına daha düşük işlem maliyeti sunan bir emir türüdür. Bu emirlerin girişi ve miktarlarının değiştirilmesi sırasında minimum ve maksimum tutar kontrolü yapılır. Orta Nokta emirlerinin değeri, asgari 100.000 TL, azami 30 milyon TL olabilir. Ancak kısmi işlem görme durumunda, kalan kısım asgari sınırın altına düşse bile emrin
kalan miktarında değişiklik yapılmadığı sürece bu kısıt aranmaz.
için bazı koşulların tanımlanabildiği emirlerdir. Koşullu emirler dört şekilde verilebilir:
Miktar Koşullu Emirler: Belirtilen fiyat seviyesinde emrin içerdiği miktarın tamamı karşılanmıyorsa, işlem görmeyen ve ancak emrin içerdiği miktarın tamamının karşılanması hâlinde işleme tabi olurlar.
Fiyat Koşullu Emirler: Bir sermaye piyasası aracının cari fiyatının veya emir defterindeki en iyi alış veya satış fiyatının, koşul olarak belirtilen fiyat seviyesine ulaşması durumunda ilgili veya tanımlanmış bir diğer sermaye piyasası aracının emir defterinde aktif hâle gelen veya işleme dönüşen emirlerdir.
Zaman Koşullu Emirler: Seansın önceden belirlenen bir bölümünde aktif hâle gelen veya seansın bir bölümünde geçerli olmak üzere girilen emirlerdir
Kısmi Görünme Koşullu Emirler: Limit fiyatlı emirler, kısmen görünme koşulu ile girilebilir. Kısmen görünen emirlerde, emir defterinde görülmesi istenen kısmın tamamı işlem gördüğünde gizli bölümden belirlenen miktar kadar kısım açığa çıkar. Açığa çıkan bu kısım, açığa çıktığı anda girilmiş yeni bir emir gibi fiyat ve zaman önceliğine göre emir defterinde yerini alır.
Kotasyon Emirleri: Limit fiyatlı alış ve satış emrinden oluşan ve sadece piyasa yapıcı/likidite sağlayıcı üyeler tarafından sisteme girilebilen bir emir tipidir. Kotasyonu oluşturan alış ve satış emrine kotasyon emri denir. Kotasyon emri bir bütün olarak iptal edilebileceği gibi sadece alış veya satış tarafı da iptal edilebilir.
Orta Nokta (Mid-Point) Emirleri: Orta Nokta (Mid-Point) emri, normal emir defterine kıyasla daha büyük miktarlı emirlerin kendi aralarında eşleşmesine imkân sağlayan ve piyasa katılımcılarına daha düşük işlem maliyeti sunan bir emir türüdür. Bu emirlerin girişi ve miktarlarının değiştirilmesi sırasında minimum ve maksimum tutar kontrolü yapılır. Orta Nokta emirlerinin değeri, asgari 100.000 TL, azami 30 milyon TL olabilir. Ancak kısmi işlem görme durumunda, kalan kısım asgari sınırın altına düşse bile emrin
kalan miktarında değişiklik yapılmadığı sürece bu kısıt aranmaz.
Soru 83
- Fiyatsız olarak sisteme girilen emirlerdir
- Karşı taraftaki sadece en iyi fiyat kademesinde bekleyen emirlerle eşleşerek işleme dönüşürler
- İşleme dönüşmeyen kısım, gerçekleştiği son işlem fiyatını alarak limit fiyatlı emre dönüşür ve emir defterinde pasif olarak yazılır
Seçenekler
A
Limit Fiyatlı Emirler
B
Piyasa Emirleri
C
Piyasadan Limite Emirler
D
Kotasyon Emirleri:
E
Orta Nokta (Mid-Point) Emirleri
Açıklama:
Piyasadan Limite Emirler (Market To Limit Order): Piyasa emirleri gibi fiyatsız olarak sisteme girilen emirlerdir. Karşı taraftaki sadece en iyi fiyat kademesinde bekleyen emirlerle eşleşerek işleme dönüşürler. Ancak işleme dönüşmeyen kısım, gerçekleştiği son işlem fiyatını alarak limit fiyatlı emre dönüşür ve emir defterinde pasif olarak yazılır (ancak kalanı iptal et olarak girilirse pasife yazılmaz). Maksimum 3 milyon TL sınırına tabidir. Bu tutar piyasa emirlerinde olduğu gibi belirlenir.
Soru 84
- Yatırımcıların hisse senedi, tahvil, döviz ve türev araçlar gibi finansal ürünlere ilişkin emir verebilmesi
- Yatırımcılara bir kullanıcı adı ve bir şifre ile yapabilmesi
- Brokerların yaptığı analizleri ve yatırım önerilerinin yatırımcılara anlatılabilmesi
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal anlamda online yatırım platformu, yatırımcıların hisse senedi, tahvil, döviz ve türev araçlar gibi finansal ürünlere ilişkin emirlerini bir iletişim ağı üzerinden aracı kurumlara iletebildikleri bir bilgisayar yazılım programını ifade etmektedir. Online yatırım platformları, yatırımcılara bir kullanıcı adı ve bir şifre vasıtasıyla istenilen her yerden sermaye piyasası işlemi yapabilme imkanı tanımaktadır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi "Yatırımcıların yatırım amaçlarını ve planlarını belirlemelerinde, amaçlarına uygun menkul kıymetlerin seçiminde ve potansiyel yatırım imkanlarının analiz edilmesinde büyük öneme sahip olan ve özellikle online yatırım platformları vasıtasıyla kendi yatırım kararlarını kendileri veren online yatırımcılar tarafından sürekli olarak takip edilmesi gereken araçların" dışında kalır?
Seçenekler
A
Online hesap makinesi ve not defteri
B
İnceleme araçları
C
Grafikler:
D
Hisse senedi fiyatları ve portföy izleme araçları
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yatırımcıların yatırım amaçlarını ve planlarını belirlemelerinde, amaçlarına uygun menkul kıymetlerin seçiminde ve potansiyel yatırım imkanlarının analiz edilmesinde büyük öneme sahip olan ve özellikle online yatırım platformları vasıtasıyla kendi yatırım kararlarını kendileri veren online yatırımcılar tarafından sürekli olarak takip edilmesi gereken araçların bazıları şunlardır:
Online hesap makinesi ve not defteri: Finansal planlama ve yatırımlara ilişkin yatırımcıların aklında oluşan sorulara cevap bulmalarına yardımcı olan önemli araçların başında online hesap makineleri ve not defterleri gelmektedir. Bu araçlar vasıtasıyla yatırımcılar çeşitli yatırım fırsatlarından ne kadar kazanç sağlayabileceklerini hesaplayabilmekte ve yaptıkları yatırımlardan sağladıkları geri dönüşleri kaydederek, yatırımlarının amaçlarına uygun gerçekleşip gerçekleşmediğini denetleyebilmektedir. Örneğin online hesap makineleri aracılığıyla yatırımcılar, hangi fiyat seviyesinde satış gerçekleştirirlerse ilgili menkul kıymetten istedikleri kazancı elde edebilecekleri, ellerindeki hisse senetlerini elde tutmaları sonucunda elde edecekleri kâr payı kazancı ile satmaları durumunda elde edecekleri kazancın karşılaştırılması, ücret ve maliyetlerin yatırım fonu alım-satımındaki etkisi ve tahvillerin vadeye kadar verimlerinin hesaplanması gibi birçok konuda bilgi sahibi olabilmektedir.
İnceleme araçları (Screening): Bu araçlar, yatırımcılar açısından büyük veri tabanları aracılığıyla, her biri özel karakteristiklere sahip hisse senedi, tahvil, yatırım fonu gibi yatırım alternatiflerinin hızlı bir şekilde bulunması ve sıralanmasına imkan vermektedir. Örneğin inceleme araçları vasıtasıyla yatırımcılar, hisse senetleri için, fiyat-kazanç oranı, piyasa değeri ve kâr payı getirisi, tahviller için, endüstri, vade tarihi veya getiri, yatırım fonları için, minimum yatırım miktarı, endüstri veya coğrafi sektör gibi bilgiler girerek amaçlarına uygun bir biçimde söz konusu yatırım alternatiflerini hızlıca sıralayabilmekte ve aralarından kendilerine en uygun olanlarını seçebilmektedir.
Grafikler: Özellikle hisse senetlerinin gün, ay, yıl, on yıl veya daha uzun dönemler boyunca performansının izlenebilmesine imkan tanıyan araçlardır. Bugün bir hisse senedinin performansına ilişkin bir grafiğe online olarak saniyeler içerisinde ulaşılabilmektedir. Nokta ve şekil, çubuk, çizgi ve mum gibi çeşitleri mevcuttur. Grafikler vasıtasıyla yatırımcılar yatırım yapmayı düşündükleri hisse senetlerinin performanslarını ayrıntılı olarak inceleyerek yatırım kararı verebilmektedir.
Hisse senedi fiyatları ve portföy izleme araçları: Hemen hemen bütün online yatırım platformlarında hisse fiyatları ve portföy izleme araçları mevcuttur. Bu araçlar vasıtasıyla yatırımcılar sadece hisse senedinin sembolünü sisteme girerek ilgili hisse senedinin gerçek zamanlı fiyatını öğrenebilmektedir. Ayrıca yatırımcı eğer kendisine bir portföy oluşturmuşsa sistem bu araçlar vasıtasıyla portföyün değerindeki değişmeleri otomatik olarak güncelleyerek yatırımcının sisteme her girdiğinde portföyün değerini gerçek zamanlı olarak görebilmesine imkan tanımaktadır.
Online hesap makinesi ve not defteri: Finansal planlama ve yatırımlara ilişkin yatırımcıların aklında oluşan sorulara cevap bulmalarına yardımcı olan önemli araçların başında online hesap makineleri ve not defterleri gelmektedir. Bu araçlar vasıtasıyla yatırımcılar çeşitli yatırım fırsatlarından ne kadar kazanç sağlayabileceklerini hesaplayabilmekte ve yaptıkları yatırımlardan sağladıkları geri dönüşleri kaydederek, yatırımlarının amaçlarına uygun gerçekleşip gerçekleşmediğini denetleyebilmektedir. Örneğin online hesap makineleri aracılığıyla yatırımcılar, hangi fiyat seviyesinde satış gerçekleştirirlerse ilgili menkul kıymetten istedikleri kazancı elde edebilecekleri, ellerindeki hisse senetlerini elde tutmaları sonucunda elde edecekleri kâr payı kazancı ile satmaları durumunda elde edecekleri kazancın karşılaştırılması, ücret ve maliyetlerin yatırım fonu alım-satımındaki etkisi ve tahvillerin vadeye kadar verimlerinin hesaplanması gibi birçok konuda bilgi sahibi olabilmektedir.
İnceleme araçları (Screening): Bu araçlar, yatırımcılar açısından büyük veri tabanları aracılığıyla, her biri özel karakteristiklere sahip hisse senedi, tahvil, yatırım fonu gibi yatırım alternatiflerinin hızlı bir şekilde bulunması ve sıralanmasına imkan vermektedir. Örneğin inceleme araçları vasıtasıyla yatırımcılar, hisse senetleri için, fiyat-kazanç oranı, piyasa değeri ve kâr payı getirisi, tahviller için, endüstri, vade tarihi veya getiri, yatırım fonları için, minimum yatırım miktarı, endüstri veya coğrafi sektör gibi bilgiler girerek amaçlarına uygun bir biçimde söz konusu yatırım alternatiflerini hızlıca sıralayabilmekte ve aralarından kendilerine en uygun olanlarını seçebilmektedir.
Grafikler: Özellikle hisse senetlerinin gün, ay, yıl, on yıl veya daha uzun dönemler boyunca performansının izlenebilmesine imkan tanıyan araçlardır. Bugün bir hisse senedinin performansına ilişkin bir grafiğe online olarak saniyeler içerisinde ulaşılabilmektedir. Nokta ve şekil, çubuk, çizgi ve mum gibi çeşitleri mevcuttur. Grafikler vasıtasıyla yatırımcılar yatırım yapmayı düşündükleri hisse senetlerinin performanslarını ayrıntılı olarak inceleyerek yatırım kararı verebilmektedir.
Hisse senedi fiyatları ve portföy izleme araçları: Hemen hemen bütün online yatırım platformlarında hisse fiyatları ve portföy izleme araçları mevcuttur. Bu araçlar vasıtasıyla yatırımcılar sadece hisse senedinin sembolünü sisteme girerek ilgili hisse senedinin gerçek zamanlı fiyatını öğrenebilmektedir. Ayrıca yatırımcı eğer kendisine bir portföy oluşturmuşsa sistem bu araçlar vasıtasıyla portföyün değerindeki değişmeleri otomatik olarak güncelleyerek yatırımcının sisteme her girdiğinde portföyün değerini gerçek zamanlı olarak görebilmesine imkan tanımaktadır.
Ünite 6
Soru 1
I. Mudaraba
II. Muşaraka
III. Murabaha
IV. İcara
V. Selem satış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İslami finansman yöntemleri arasında yer alır?
II. Muşaraka
III. Murabaha
IV. İcara
V. Selem satış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İslami finansman yöntemleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, III, IV, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Faizsiz finansmanın temel amacı faizsiz yöntem ve araçlar ile en fazla kârın elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda farklı ihtiyaç ve kriterlere bağlı olarak mudaraba, muşaraka, murabaha, icara, selem satış, istisna, teverruk, müzaara, karz-ı hasen vb. birçok farklı İslami finansman yöntemi geliştirilmiştir.
Soru 2
Aşağıdkailerden hangisinde geniş bir uygulama alanı bulan İslami sigortada, tekafül esasına dayanan modeller doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Selem satış, istisna ve teverruk
B
Muşaraka, murabaha ve icara
C
Mudaraba, vekâlet ve hibrit
D
Müzaara, karz-ı hasen ve mudaraba
E
Muşaraka, vekâlet ve icara
Açıklama:
Geniş bir uygulama alanı bulan İslami sigortada, tekafül esasına dayanan ve “mudaraba”, “vekâlet” ve “hibrit” model olarak adlandırılan üç farklı model bulunmaktadır.
Soru 3
Tekafül nedir?
Seçenekler
A
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
B
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak tanımlanır.
C
Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortaklığı işlemidir.
D
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
E
Üretimin finanse edilerek desteklenmesi konusunda kullanılan selem satış yöntemi, ileri bir tarihte teslim edilecek belirli bir malın ücretinin peşin olarak ödenmesini ifade etmektedir.
Açıklama:
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi tekafülün özellikleri dışında kalır?
Seçenekler
A
Bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmasını sağlar.
B
Tekafül; farklı şahısların bir araya gelerek içlerinde yer alan bir şahsın maruz kaldığı zararın, yardımlaşma ile tazmin edilmesini sağlar.
C
Bu yöntem, müşterek risk paylaşımına bağlı olarak kooperatif sigortacılık olarak da değerlendirilebilir.
D
Bu yöntem paranın geri ödenmesi konusunda alıcıyı finansal açıdan zora sokmayacak şekilde vadelerin belirlenmesini sağlar.
E
Bu yöntemin temel amacı, bir şahsın sigortalatmış olduğu belirli bir mala zarar gelmesi durumunda bu zararın tazmininin sağlar.
Açıklama:
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir. Bu sigortacılık türünde bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmaktadır. Diğer bir ifadeyle tekafül; farklı şahısların bir araya gelerek içlerinde yer alan bir şahsın maruz kaldığı zararın, yardımlaşma ile tazmin edilmesidir. Bu nedenle yöntem, müşterek risk paylaşımına bağlı olarak kooperatif sigortacılık olarak da değerlendirilebilir. Bununla birlikte yöntemin temel amacı, bir şahsın sigortalatmış olduğu belirli bir mala zarar gelmesi durumunda bu zararın tazmininin sağlanmasıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi menfaat satımına dayalı sukuk türüdür?
Seçenekler
A
Muşaraka sukuk
B
Murabaha sukuk
C
Murabaha sukuk
D
Selem sukuk
E
İcara sukuk
Açıklama:
Menfaat satımına dayalı olan icara sukuk, finansal kiralama yöntemi baz alınarak ihraç edilmektedir. En çok kullanılan bu sukuk türünde, işleme konu olan varlığın kiralanması ile elde edilen kira geliri karşılığında yatırımcılara belirli ve düzenli ödemeler yapılmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir malın bedelinin önceden ödenmesi ve ileri bir tarihte teslim alınmasına dayanan sukuk türüdür?
Seçenekler
A
Selem sukuk
B
Mudaraba Sukuk
C
Muşaraka sukuk
D
Murabaha sukuk
E
Varlık Endeksli Sukuk
Açıklama:
Selem sukuk, özellikleri belirli bir malın bedelinin önceden ödenmesi ve ileri bir tarihte teslim alınmasına dayanmaktadır.
Soru 7
I. Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
II. Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
III. Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
IV. Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
V. İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi yukarıdaki koşullardan hangisinin/hangilerinin sağlaması gerekmektedir?
II. Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
III. Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
IV. Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
V. İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi yukarıdaki koşullardan hangisinin/hangilerinin sağlaması gerekmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V
C
I, II, III, IV, V
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, V
Açıklama:
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir; Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir. Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir. Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir. Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır. İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Soru 8
I. Varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması
II. Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi
III. Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Future sözleşmelerin İslam hukuku açısından kullanılabilir olması için taşıması gereken özelliklerdendir?
II. Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi
III. Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Future sözleşmelerin İslam hukuku açısından kullanılabilir olması için taşıması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
II, III
C
I, III
D
I, II
E
I, II, III
Açıklama:
Future sözleşmelerin İslam hukuku açısından kullanılabilir olması için taşıması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir;
1. Varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması
2. Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi
3. Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması
1. Varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması
2. Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi
3. Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi piyasa katılımcılarının talepleri doğrultusunda 2012 yılında piyasaya sürülmüş standart korunma araçlarıdır?
Seçenekler
A
Geleneksel Swap Sözleşmeleri
B
Kâr Paylı Swap Sözleşmeleri
C
Opsiyon Sözleşmeleri
D
Forward Sözleşmeler
E
İslami Future Sözleşmeler
Açıklama:
Kâr paylı swap sözleşmeleri piyasa katılımcılarının talepleri doğrultusunda 2012 yılında piyasaya sürülmüş standart korunma araçlarıdır.
Soru 10
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilen finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Müzaraa
C
Karz-ı Hasen
D
İcara
E
Tek satışlı swap sözleşmeleri
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir. İcara, faizsiz finansmanda genellikle sanayi işletmeleri tarafından sıklıkla kullanılmaktadır ve murabahadan sonra katılım bankalarının en önemli fon sağlama yöntemlerinden biridir.
Soru 11
İştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Mudaraba
C
Murabaha
D
İcara
E
Teverruk
Açıklama:
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Teverruk
B
İcara
C
Murabaha
D
Mudaraba
E
Muşaraka
Açıklama:
Mudaraba, emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Murabahada uygulanan kâr oranını etkileyen faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşlem miktarı ve vadesi
B
Müşterinin pazarlık gücü
C
Müşterinin giyim kuşamı
D
Müşterinin finansal riski
E
Makroekonomik göstergeler
Açıklama:
Murabahada işleme konu olan ve satın alınan malın fiyatı ile birlikte kâr marjı ve satış fiyatının açıkça ortaya konması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu unsurların banka ve müşteri tarafından karşılıklı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Tanımlanmayan fiyatlara sahip ve belirsizlik içeren murabaha işlemi gerçekleşmez. Uygulanan kâr oranını etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
- İşlem miktarı ve vadesi
- Müşterinin pazarlık gücü
- Müşterinin finansal riski
- Bankanın likiditesi
- Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi leasing kavramının karşılığı olan ve temel olarak kiraya verme olarak ifade edilen kavramdır?
Seçenekler
A
Teverruk
B
İcara
C
Murabaha
D
Mudaraba
E
Muşaraka
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 15
Üretimin finanse edilerek desteklenmesi konusunda kullanılan selem satış yöntemi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Selem satış yöntemi ileri bir tarihte teslim edilecek belirli bir malın ücretinin peşin olarak ödenmesini ifade etmektedir.
B
Selem satış yönteminde banka, kendisine gelen talebe bağlı olarak belirli bir malı satın alarak müşterisine kiralamaktadır.
C
Selem satış yönteminde, banka, gelecekte üretilecek olan belirli bir malı peşin ödeme yaparak satın almaktadır.
D
Selem satış yönteminde, peşin ödemeyi alan satıcı, sözleşmeye konu olan malı karşılıklı anlaşılan bir dönemde teslim edeceğini taahhüt etmektedir.
E
Selem satış yönteminde alıcı (banka) söz konusu malı mülkiyetine sahip olmadan satamaz.
Açıklama:
Üretimin finanse edilerek desteklenmesi konusunda kullanılan selem satış yöntemi, ileri bir tarihte teslim edilecek belirli bir malın ücretinin peşin olarak ödenmesini ifade etmektedir. Yöntemde banka, gelecekte üretilecek olan belirli bir malı peşin ödeme yaparak satın almaktadır. Diğer bir tanımla selem satış; belirli mal üzerinde yapılan sözleşmede ödemenin nakit olarak yapıldığı, diğer yandan söz konusu malın fiziki teslimatının ise sözleşmede belirlenen tarihe kadar ertelendiği bir alım satım işlemidir. Bu yöntemde peşin ödemeyi alan satıcı, sözleşmeye konu olan malı karşılıklı anlaşılan bir dönemde teslim edeceğini taahhüt etmektedir. Alıcı ise (banka) söz konusu malı mülkiyetine sahip olmadan satamaz. Ayrıca alıcı, mülkiyete sahip olduktan sonra ilgili malı piyasa fiyatını aşmamak koşulu ile satabilir.
‘’Selem satış yönteminde banka, kendisine gelen talebe bağlı olarak belirli bir malı satın alarak müşterisine kiralamaktadır’’ ifadesi icara kavramının karşılığıdır, dolayısıyla yanlıştır. Doğru cevap B’dir.
‘’Selem satış yönteminde banka, kendisine gelen talebe bağlı olarak belirli bir malı satın alarak müşterisine kiralamaktadır’’ ifadesi icara kavramının karşılığıdır, dolayısıyla yanlıştır. Doğru cevap B’dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
İcara
C
Cuala
D
Karz-ı Hasen
E
Murabaha
Açıklama:
Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan ve en basit hâliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilen kavramdır?
Seçenekler
A
Tekafül
B
Cuala
C
Karz-ı Hasen
D
Teverruk
E
Muşaraka
Açıklama:
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit hâliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 18
İslami hisse senedi piyasaları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
I. İslami hisse senedi piyasaları geleneksel hisse senedi piyasalarının İslami kanun ve kurallar çerçevesinde filtrelenmiş olduğu ve İslam hukuku açısından izinli olan enstrümanların işlem gördüğü piyasalardır
II. İslami hisse senedi piyasaları son çeyrek asırda birçok ülke ekonomisinde önemli rol oynamaya başlamıştır
III. Özellikle İslami fonların ve İslami finans piyasalarının önemli büyüklüklere ulaşması İslami hisse senedi piyasalarına olan ilginin artmasına neden olmuş ve yıllık %15-20 düzeylerinde büyüme rakamlarına ulaşmıştır
IV. İslami finans, İslam hukuku çerçevesinde bağlı olduğu kurallar nedeniyle reel varlıklara ilişkin işlemleri içerdiğinden geleneksel finansal sisteme göre reel sektöre daha yakındır ve sürdürülebilirlik daha fazladır
V. Modern finansal sistem reel sektörden ziyade finansal sektöre hizmet eder hâle geldiğinden kırılganlıklar düşük olmakta, bu durum ise İslami hisse senedi piyasalarına olan talebi azaltmaktadır
I. İslami hisse senedi piyasaları geleneksel hisse senedi piyasalarının İslami kanun ve kurallar çerçevesinde filtrelenmiş olduğu ve İslam hukuku açısından izinli olan enstrümanların işlem gördüğü piyasalardır
II. İslami hisse senedi piyasaları son çeyrek asırda birçok ülke ekonomisinde önemli rol oynamaya başlamıştır
III. Özellikle İslami fonların ve İslami finans piyasalarının önemli büyüklüklere ulaşması İslami hisse senedi piyasalarına olan ilginin artmasına neden olmuş ve yıllık %15-20 düzeylerinde büyüme rakamlarına ulaşmıştır
IV. İslami finans, İslam hukuku çerçevesinde bağlı olduğu kurallar nedeniyle reel varlıklara ilişkin işlemleri içerdiğinden geleneksel finansal sisteme göre reel sektöre daha yakındır ve sürdürülebilirlik daha fazladır
V. Modern finansal sistem reel sektörden ziyade finansal sektöre hizmet eder hâle geldiğinden kırılganlıklar düşük olmakta, bu durum ise İslami hisse senedi piyasalarına olan talebi azaltmaktadır
Seçenekler
A
Yalnızca I.II ve V
B
Yalnızca II.III ve IV
C
I.II.III.IV
D
II.III.IV.V
E
I.III.IV.V
Açıklama:
İslami hisse senedi piyasaları geleneksel hisse senedi piyasalarının İslami kanun ve kurallar çerçevesinde filtrelenmiş olduğu ve İslam hukuku açısından izinli olan enstrümanların işlem gördüğü piyasalardır. İslami hisse senedi piyasaları son çeyrek asırda birçok ülke ekonomisinde önemli rol oynamaya başlamıştır. Özellikle İslami fonların ve İslami finans piyasalarının önemli büyüklüklere ulaşması İslami hisse senedi piyasalarına olan ilginin artmasına neden olmuş ve yıllık %15-20 düzeylerinde büyüme rakamlarına ulaşmıştır. İslami finans, İslam hukuku çerçevesinde bağlı olduğu kurallar nedeniyle reel varlıklara ilişkin işlemleri içerdiğinden geleneksel finansal sisteme göre reel sektöre daha yakındır ve sürdürülebilirlik daha fazladır. Modern finansal sistem reel sektörden ziyade finansal sektöre hizmet eder hâle geldiğinden kırılganlıklar yüksek olmakta, bu durum ise İslami hisse senedi piyasalarına olan talebi arttırmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında V. seçenekte yer alan ‘’Modern finansal sistem reel sektörden ziyade finansal sektöre hizmet eder hâle geldiğinden kırılganlıklar düşük olmakta, bu durum ise İslami hisse senedi piyasalarına olan talebi azaltmaktadır.’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap C’dir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında V. seçenekte yer alan ‘’Modern finansal sistem reel sektörden ziyade finansal sektöre hizmet eder hâle geldiğinden kırılganlıklar düşük olmakta, bu durum ise İslami hisse senedi piyasalarına olan talebi azaltmaktadır.’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi, finansal sertifika anlamına gelen, bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan bir finansal araçtır?
Seçenekler
A
Tekafül
B
Teverruk
C
Karz-ı Hasen
D
Sukuk
E
Cuala
Açıklama:
Finansal sertifika anlamına gelen sukuk, bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan bir finansal araçtır. Doğru cevap D’dir.
Soru 20
Türev ürünlerin, İslam hukuku açısından uygun olabilmesi için aşağıda verilen koşullardan hangisini sağlaması gerekmez?
Seçenekler
A
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
B
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
C
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
D
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
E
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini kabul etmelidir.
Açıklama:
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir;
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’ Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini kabul etmelidir.’’ ifadesi reddetmelidir olacağından yanlıştır. Doğru cevap E’dir.
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir, ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’ Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini kabul etmelidir.’’ ifadesi reddetmelidir olacağından yanlıştır. Doğru cevap E’dir.
Soru 21
İslami finans endüstrisi kaçlı yıllarda Orta Doğu’da ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1980’li yıllarda
C
1960’li yıllarda
D
1970’li yıllarda
E
1990’li yıllarda
Açıklama:
İslami finans endüstrisi 1970’li yıllarda Orta Doğu’da ortaya çıkmış ve global finansal piyasalara hızla yayılmıştır.
Soru 22
Emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İcara
B
Murabaha
C
Mudaraba
D
Muşaraka
E
İstisna
Açıklama:
Mudaraba, emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 23
İştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Mudaraba
C
İstisna
D
Murabaha
E
İcara
Açıklama:
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir.
Soru 24
Sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İcara
B
Mudaraba
C
Muşaraka
D
Murabaha
E
İstisna
Açıklama:
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Soru 25
Bir malın imal ettirilmesi olan ve alıcı ile satıcı arasında düzenlenen bir sözleşmeyi ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
İstisna
Açıklama:
İstisna yöntemi, konusu bir malın imal ettirilmesi olan ve alıcı ile satıcı arasında düzenlenen bir sözleşmeyi ifade eder.
Soru 26
Temel olarak kiraya verme olarak ifade edilen ve yabancı kavram karşılığı Leasing olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
İstisna
C
İcara
D
Muşaraka
E
Murabaha
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir.
Soru 27
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tekafül
B
Teverruk
C
Karz-ı Hasen
D
Müzaraa
E
Cuala
Açıklama:
Teverruk yöntemi, likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
Soru 28
Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortaklığı işlemine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müzaraa
B
Teverruk
C
İstisna
D
Cuala
E
Selem Satış
Açıklama:
Müzaraa: Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortalığı işlemidir.
Soru 29
İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Sukuk
C
Hibrit
D
Tekafül
E
Mudaraba
Açıklama:
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit hâliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Soru 30
Bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan finansal aracına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Sukuk
C
Karz-ı Hasen
D
Tekafül
E
Hibrit
Açıklama:
Finansal sertifika anlamına gelen sukuk, bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan bir finansal araçtır.
Soru 31
Faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Selem satış
Açıklama:
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk
sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir
sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir
Soru 32
Belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımında en çok kullanılan faizsiz finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selem satış
B
İcara
C
Murabaha
D
Muşaraka
E
Mudaraba
Açıklama:
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk
sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir
sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir. Manipülasyon riskine karşı yatırıma ilişkin her unsurun açık ve net olması zorunludur. Mudarabada en az iki taraf ticaret yapmak amacıyla bir araya gelmekte, taraflardan biri emek ve tecrübesini diğer taraf ise sermayesi sunmaktadır. Bu bağlamda mudaraba, risk sermayesine benzemektedir ve genellikle ticaretin finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca mudaraba, emanete ve güvene dayalı bir fon kullanımı olması nedeniyle faizsiz bankacılığın en riskli finansman yöntemi olarak kabul edilmektedir
Soru 33
Muşaraka işleminde zarar, aşağıdaki hangi tarafa aittir?
Seçenekler
A
Banka
B
“Rabbü’l-mal
C
Mudarib
D
Yatırımı finanse eden bütün taraflar
E
Müşteri
Açıklama:
Muşaraka ve mudaraba yöntemleri ortaklık kapsamında benzerlik gösterse de aralarında farklılıklar bulunmaktadır. Muşarakanın mudarabadan farkı, ortaklar farklı oranlarda sermayeyi bir araya getirerek ortaklığa dâhil olabilirler. Ayrıca mudarabada taraflardan biri sermaye diğeri ise emek sunarken, muşaraka işleminde taraflar hem sermayelerini hem de emeklerini sunarlar. Bu bağlamda muşaraka hem finansörün hem de girişimcinin etkin olduğu bir ortaklıktır. Diğer yandan muşaraka işleminde zarar, mudarabadan farklı olarak her iki tarafa da aittir. Bu nedenle muşaraka, mudarabaya benzer şekilde zarar ihtimali yüksek riskli finansman yöntemidir.
Soru 34
Bankanın belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satması aşağıdaki hangi islami finansman yöntemidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Selem Satış
Açıklama:
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin(bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz
konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin(bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin(bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Soru 35
Leasing kavramının karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İcara
B
Selem satış
C
Teverruk
D
Müzaraa
E
Karz-ı Hasen
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir. İcara, faizsiz finansmanda genellikle sanayi işletmeleri tarafından sıklıkla kullanılmaktadır ve murabahadan sonra katılım bankalarının en önemli fon sağlama yöntemlerinden biridir. Söz konusu yöntemde banka, orta ve uzun vadede müşterisine fon kullandırmaktadır. Ayrıca esnek finansman, enflasyona karşı korunma, vergi, verimlilik vb. konularda avantaj sağlamaktadır.
Soru 36
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılması aşağıdaki hangi yöntemdir?
Seçenekler
A
Müzaraa
B
Teverruk
C
Karz-ı Hasen
D
Selem Satış
E
İcara
Açıklama:
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir .Teverruk yöntemi ,nakit ve ödeme güçlüğü çeken müşterilerin borçlarını yeniden yapılandırmak üzere de kullanılmaktadır .Uygulamada ise genellikle birden fazla bankanın altın ,gümüş vb .emtialar üzerine sözleşme yapması şeklinde gerçekleşmektedir .Bu nedenle teverruk işlemlerin önemli bir kısmı uluslararası emtia piyasalarında yapılmaktadır.
Soru 37
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İcara
B
Selem Satış
C
Teverruk
D
Karz-ı Hasen
E
Müzaraa
Açıklama:
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır. Sosyal kredi olarak da adlandırılan karz-ı hasen, insani yardım amacıyla finansal sıkıntı yaşayan kişilere karşılıklı anlaşılan dönemlere bağlı olarak verilmektedir. Yöntemin temel prensibi, paranın geri ödenmesi konusunda alıcıyı finansal açıdan zora sokmayacak şekilde vadelerin belirlenmesidir. Ayrıca kâr payı içermeyen bu işlemin sonunda banka getiri elde etmez. Üretim dışı bir kredi olarak değerlendirilen söz konusu işlem hastalık, evlilik, çocukların eğitimi ve olağanüstü hâller gibi durumlarda verilmektedir. Diğer yandan uygulamada özellikle küçük işletmelerin kuruluş aşaması finansmanında da kullanılmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Tekafül sisteminin şartlarındandır?
Seçenekler
A
İşlemde spekülasyon vardır.
B
Bir satın alma sözleşmesidir.
C
Ticari faktörler esas alınır.
D
Temel amaç kârlılıktır.
E
Kâr ve zararın paylaşılması ilkesi esastır.
Açıklama:
Tekafül sisteminin belirli şartları bulunmaktadır. Bu şartlar şu şekilde sıralanabilir;
• Tekafül işleminde faiz ve belirsizlik yasaktır .Bu nedenle sözleşmede ilgili unsurlar açıkça belirtilmeli ,belirsiz ya da netleştirilmemiş unsurlar bulunmamalıdır.
• İşlemde spekülasyon yasaktır ve aşırı risk alınmamalıdır.
• Kâr ve zararın paylaşılması ilkesi esas alınmalıdır.
• İşleyiş sürecinde finansmanın somut bir varlığa dayandırılması gerekmektedir. Ayrıca toplanan fon ,şeriat prensiplerine uymayan hiçbir alanda ya da finansal araçta kullanılmamalıdır.
• Tekafül işleminde faiz ve belirsizlik yasaktır .Bu nedenle sözleşmede ilgili unsurlar açıkça belirtilmeli ,belirsiz ya da netleştirilmemiş unsurlar bulunmamalıdır.
• İşlemde spekülasyon yasaktır ve aşırı risk alınmamalıdır.
• Kâr ve zararın paylaşılması ilkesi esas alınmalıdır.
• İşleyiş sürecinde finansmanın somut bir varlığa dayandırılması gerekmektedir. Ayrıca toplanan fon ,şeriat prensiplerine uymayan hiçbir alanda ya da finansal araçta kullanılmamalıdır.
Soru 39
Üye ülkelerin farklı projelerini finanse etmek üzere İslam Kalkınma Bankası tarafından ihraç edilen sukuklar aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Murabaha Sukuk
B
Mudaraba Sukuk
C
Bilanço Endeksli Sukuk
D
Proje Endeksli Sukuk
E
Varlık Endeksli Sukuk
Açıklama:
Sukuk, bilançoya dayalı olarak da ihraç edilebilmektedir. Bilanço bazlı sukuklarda temel amaç, birden fazla projenin finansmanı sağlanmaktadır. Banka, müşterilerinin farklı projelerine fon sağlayabilmek için sukuk ihraç edebilir ve finansmanı da uluslararası sermaye piyasalarından temin edebilir. Üye ülkelerin farklı projelerini finanse etmek üzere İslam Kalkınma Bankası tarafından ihraç edilen sukuklar, söz konusu sukuk türüne örnek olarak verilebilir.
Soru 40
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisini sağlaması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
B
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmemelidir.
C
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini kabul etmelidir.
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini kabul etmelidir.
D
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler içermeli.
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler içermeli.
E
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar(maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmemeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Açıklama:
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir;
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar(maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar(maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Soru 41
Sermayesi bulunan bir kimsenin parasını başkasına vererek çalıştırması sonucunda elde edilen kâra her ikisinin de ortak olması şeklinde ifade edilen islami finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
İcara
C
Mudaraba
D
Selem Satış ve İstisna
E
Murabaha
Açıklama:
İSLAMİ FİNANSMAN YÖNTEMLERİ
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 42
Taraflardan her ikisinin de sermayeye ya da hem sermaye hem emeğe katıldığı ortaklık akdi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Mudaraba
C
Murabaha
D
İcara
E
Müzaraa
Açıklama:
İSLAMİ FİNANSMAN YÖNTEMLERİ
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir.
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi karlı satışta uygulanan kâr oranını etkileyen faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Mikroekonomik göstergeler
B
Müşterinin finansal riski
C
Faiz oranı
D
Kiralama yöntemi
E
Bey-i Müeccel
Açıklama:
İSLAMİ FİNANSMAN YÖNTEMLERİ
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder. Uygulanan kâr oranını
etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder. Uygulanan kâr oranını
etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi faizsiz sigorta modellerinden biridir?
Seçenekler
A
Muşaraka modeli
B
İcara modeli
C
Teverruk modeli
D
Mudaraba modeli
E
Müzaraa modeli
Açıklama:
Geniş bir uygulama alanı bulan İslami sigortada, tekafül esasına dayanan ve “mudaraba”, “vekâlet” ve “hibrit” model olarak adlandırılan üç farklı model bulunmaktadır.
Soru 45
Sigorta yapılan kişi veya kurumun ödediği sigorta ücreti aşağıdaki tekafül sigortası unsurlarından hangisidir?
Seçenekler
A
Sigorta tutarı
B
Sigortacı
C
Sigorta edilen risk
D
Sigortalı
E
Ödenen prim
Açıklama:
Tekafül sigortasının unsurları şu şekildedir;
• Sigortalı: Sigorta yapılan kişi veya kurum
• Sigorta Edilen Risk: Sigorta anlaşmasına konu olan yangın, deprem vb. riskler
• Sigortacı (Sigorta Şirketi): Sigorta anlaşmasını gerçekleştiren kurum
• Ödenen Prim: Sigorta yapılan kişi veya kurumun ödediği sigorta ücreti
• Sigorta Tutarı: Sigortaya konu olan riskin meydana gelmesi durumunda sigortalının alacağı bedel
• Sigortalı: Sigorta yapılan kişi veya kurum
• Sigorta Edilen Risk: Sigorta anlaşmasına konu olan yangın, deprem vb. riskler
• Sigortacı (Sigorta Şirketi): Sigorta anlaşmasını gerçekleştiren kurum
• Ödenen Prim: Sigorta yapılan kişi veya kurumun ödediği sigorta ücreti
• Sigorta Tutarı: Sigortaya konu olan riskin meydana gelmesi durumunda sigortalının alacağı bedel
Soru 46
Malezya Hükümeti icara sukuku sertifikasıyla 2002 yılında 600 milyon USD’lik ihraç gerçekleştirmiştir. Bu düzenlemeye göre, Malezya Hükümeti tarafından özel amaçlı girişime satılan arazi parselinin kazanç hakkı yatırımcılara beş yıl için yeniden satılmıştır. Buna göre gerçekleştirilen sukuk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlığa Endeksli Sukuk
B
Proje Endeksli Sukuk
C
Bilanço Endeksli Sukuk
D
Mudaraba Sukuk
E
Selem ve İstisna Sukuk
Açıklama:
Kullanım Alanlarına Göre Sukuk Türleri
İşletmeler ,varlıklardan elde edecekleri kazanç haklarının yatırımcılara satılması yoluyla da sukuk ihraç edilebilirler .Varlık endeksli sukuklarda ,varlıklara ait kazanç hakkının yatırımcılara transfer edilmesi yoluyla fon sağlanmaktadır .Bununla birlikte sukuk sahipleri, işleme konu olan dayanak varlığın sahiplik hakkını ve gelirini elinde bulundurmaktadır. Bu sukuk türüne ,Malezya ve Bahreyn’de ihraç edilen icara sukukları örnek olarak verilebilir
İşletmeler ,varlıklardan elde edecekleri kazanç haklarının yatırımcılara satılması yoluyla da sukuk ihraç edilebilirler .Varlık endeksli sukuklarda ,varlıklara ait kazanç hakkının yatırımcılara transfer edilmesi yoluyla fon sağlanmaktadır .Bununla birlikte sukuk sahipleri, işleme konu olan dayanak varlığın sahiplik hakkını ve gelirini elinde bulundurmaktadır. Bu sukuk türüne ,Malezya ve Bahreyn’de ihraç edilen icara sukukları örnek olarak verilebilir
Soru 47
İşleme konu olan varlığın kiralanması ile elde edilen kira geliri karşılığında yatırımcılara belirli ve düzenli ödemelerin yapıldığı sukuk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selem ve İstisna Sukuk
B
Muşaraka sukuk
C
Mudaraba sukuk
D
İcara sukuk
E
Murabaha sukuk
Açıklama:
Dayandığı Finansman Modeline Göre Sukuk Türleri
İcara Sukuk Menfaat satımına dayalı olan icara sukuk, finansal kiralama yöntemi baz alınarak ihraç edilmektedir.En çok kullanılan bu sukuk türünde, işleme konu olan varlığın kiralanması ile elde edilen kira geliri karşılığında yatırımcılara belirli ve düzenli ödemeler yapılmaktadır. İcara sukuk sahipleri hem varlığın mülkiyet hakkına hem de söz konusu varlıktan kira alma hakkına sahiptirler.
İcara Sukuk Menfaat satımına dayalı olan icara sukuk, finansal kiralama yöntemi baz alınarak ihraç edilmektedir.En çok kullanılan bu sukuk türünde, işleme konu olan varlığın kiralanması ile elde edilen kira geliri karşılığında yatırımcılara belirli ve düzenli ödemeler yapılmaktadır. İcara sukuk sahipleri hem varlığın mülkiyet hakkına hem de söz konusu varlıktan kira alma hakkına sahiptirler.
Soru 48
Çoğunlukla katılım bankaları tarafından kullanılan ciro edilmesine veya ikincil piyasada işlem görmesine islam hukuku tarafından izin verilmeyen mal satım esasına dayalı olan sukuk modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba Sukuk
B
Muşaraka Sukuk
C
Murabaha Sukuk
D
İcara Sukuk
E
Selem ve İstisna Sukuk
Açıklama:
Dayandığı Finansman Modeline Göre Sukuk Türleri
Murabaha Sukuk Mal satım esasına dayalı olan murabaha sukukları, genellikle katılım bankaları tarafından kullanılmaktadır. Murabaha sukukları, dayanak varlık bulunmaması kurumunda kullanılan bir alternatif olarak ifade edilebilir. Söz konusu sukukta yatırımcılardan toplanan fonlar ile belirli bir mal satın alınmaktadır. İlerleyen aşamada işleme konu olan mal vadeli olarak satılmakta ve oluşan kâr, sukuk vadesi içerisinde yatırımcılara dağıtılmaktadır. Murabaha sukuk sahibi aynı zamanda malın da sahibidir. Bununla birlikte sukuk sahibi hem malın yeniden satışı hem de bu malın satış fiyatını belirleme haklarına da sahiptir. Diğer yandan satışa konu olan malın satış anında var olması ve aynı zamanda satıcıya ait olması gerekmektedir. Murabaha sukuk, mudaraba ve muşaraka sukuklardan farklı olarak sadece birincil piyasada işlem görmektedir. İslam hukuku açısından söz konusu sukuk ikincil piyasada işlem görmez.
Murabaha Sukuk Mal satım esasına dayalı olan murabaha sukukları, genellikle katılım bankaları tarafından kullanılmaktadır. Murabaha sukukları, dayanak varlık bulunmaması kurumunda kullanılan bir alternatif olarak ifade edilebilir. Söz konusu sukukta yatırımcılardan toplanan fonlar ile belirli bir mal satın alınmaktadır. İlerleyen aşamada işleme konu olan mal vadeli olarak satılmakta ve oluşan kâr, sukuk vadesi içerisinde yatırımcılara dağıtılmaktadır. Murabaha sukuk sahibi aynı zamanda malın da sahibidir. Bununla birlikte sukuk sahibi hem malın yeniden satışı hem de bu malın satış fiyatını belirleme haklarına da sahiptir. Diğer yandan satışa konu olan malın satış anında var olması ve aynı zamanda satıcıya ait olması gerekmektedir. Murabaha sukuk, mudaraba ve muşaraka sukuklardan farklı olarak sadece birincil piyasada işlem görmektedir. İslam hukuku açısından söz konusu sukuk ikincil piyasada işlem görmez.
Soru 49
Aşağıdaki islami türev ürünlerinden hangisi varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması durumunda kullanılabilecek ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
İslami opsiyonlar
B
Döviz forward sözleşmesi
C
Kâr paylı swaplar
D
İslami forward sözleşmeler
E
İslami future sözleşmeler
Açıklama:
İSLAMİ FİNANS ÇERÇEVESİNDE TÜREV ÜRÜNLER
Future sözleşmelerin İslam hukuku açısından kullanılabilir olması için taşıması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir;
• Varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması,
• Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi,
• Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması.
Future sözleşmelerin İslam hukuku açısından kullanılabilir olması için taşıması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir;
• Varlığa ilişkin mülkiyet durumunun bulunması ve doğrudan varlığın fiyat performansına ilişkin korunma talebinin olması,
• Fiili varlık transferi olmadan karşılıklı ertelemenin reddedilmesi,
• Yasaklı olan yüksek belirsizlikten kaçınılması.
Soru 50
Geleneksel anlamda satın alma opsiyonuna benzeyen ve fesih hakkı bulunduran ön ödeme şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsticrar
B
Arbun
C
İslami swap
D
Kar paylı swap
E
Tekafül
Açıklama:
İslami Opsiyonlar
Arbun, alıcının alacağı malın bedelinin bir kısmını satıcıya kapora olarak verdiği, ancak alımdan vazgeçmesi durumunda kaporanın satıcı da kalmasını içeren bir anlaşmadır.
Arbun, alıcının alacağı malın bedelinin bir kısmını satıcıya kapora olarak verdiği, ancak alımdan vazgeçmesi durumunda kaporanın satıcı da kalmasını içeren bir anlaşmadır.
Soru 51
Belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımının finanse edilmesi hangi İslami finansman modeline uygundur?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Teverruk
Açıklama:
Mudaraba aynı zamanda faizsiz finansmanda en çok kullanılan yöntemler biridir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir.
Soru 52
Sermaye sahibinin, belirli bir malı satın alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek gerekli finansmanı temin edemeyen ancak söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Murabaha
C
İcara
D
Selem satış
E
Karz-ı hasen
Açıklama:
Bu bağlamda maliyet + kâr olarak tasarlanan murabaha yöntemi, faizsiz bir satış türü olarak tanımlanabilir.
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın
alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Kârlı satış anlamına gelen murabaha, sermaye sahibinin (bankanın) belirli bir malı satın
alması ve üzerine belirli bir kâr ekleyerek yeterli nakde sahip olmayan ve gerekli finansmanı temin edemeyen ancak faaliyetlerinin devamlılığı için söz konusu mal ve hizmete ihtiyacı bulunan müşterisine satmasını ifade eder.
Soru 53
İhtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanan İslami finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
İcara
C
Teverruk
D
Müzaara
E
Karz-ı hasen
Açıklama:
Sosyal kredi olarak da adlandırılan karz-ı hasen, insani yardım amacıyla finansal sıkıntı yaşayan kişilere karşılıklı anlaşılan dönemlere bağlı olarak verilmektedir.
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
Soru 54
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan ve en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
İcara
C
Teverruk
D
Tekafül
E
Müzaara
Açıklama:
Bu sigortacılık türünde bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmaktadır
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Soru 55
"........., en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir" cümlesinde boş bırakılan yere gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tekafül
B
Mudaraba
C
Sukuk
D
Karz-ı Hasen
E
Teverruk
Açıklama:
Aynı zamanda finansal sertifika anlamına gelen sukuk, varlık senedi ya da menkul kıymetleştirilmiş bir varlık olarak da tanımlanmaktadır. Sukuk, bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan bir finansal araçtır.
Sukuk, en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir.
Sukuk, en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir.
Soru 56
I- Proje endeksli sukuk
II- Varlık endeksli sukuk
III- Bilanço endeksli sukuk
IV- Faiz endeksli sukuk
Yukarıdakilerden hangileri sukuk türleri arasında yer almaktadır?
II- Varlık endeksli sukuk
III- Bilanço endeksli sukuk
IV- Faiz endeksli sukuk
Yukarıdakilerden hangileri sukuk türleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Diğer İslami finansman türlerinde olduğu gibi, sukukta da gerçek bir ticari veya yatırım
ilişkisi baz alınmaktadır. Bu bağlamda sukuk, kullanım alanı esasına göre proje, varlık ya da bilanço endeksli olarak hazırlanabilmektedir.
ilişkisi baz alınmaktadır. Bu bağlamda sukuk, kullanım alanı esasına göre proje, varlık ya da bilanço endeksli olarak hazırlanabilmektedir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi menfaat esasına dayalı sukuk türüdür?
Seçenekler
A
Mudaraba sukuk
B
Muşaraka sukuk
C
İcara sukuk
D
Murabaha sukuk
E
Selem ve istisna sukuk
Açıklama:
Sukuk, birçok farklı kritere bağlı olarak sınıflandırılmaktadır. Sukuk dayalı olduğu finansman modellerine göre ise ortaklık esasına, mal satım esasına ve menfaat esasına göre alt başlıklara ayrılmaktadır.
Ortaklık esasına dayalı sukuk türleri, mudaraba ve muşaraka ortaklıkları yoluyla oluşan varlıklara dayalı ihraç edilen sukuklardır. Mal satım esasına dayalı sukuklar murabaha, selem ve istisna sukuklarını ifade etmektedir. İcara sukuk ise menfaat esasına dayalı sukuk türü içerisinde yer almaktadır.
Ortaklık esasına dayalı sukuk türleri, mudaraba ve muşaraka ortaklıkları yoluyla oluşan varlıklara dayalı ihraç edilen sukuklardır. Mal satım esasına dayalı sukuklar murabaha, selem ve istisna sukuklarını ifade etmektedir. İcara sukuk ise menfaat esasına dayalı sukuk türü içerisinde yer almaktadır.
Soru 58
Alıcının alacağı malın bedelinin bir kısmını satıcıya kapora olarak verdiği, ancak alımdan vazgeçmesi durumunda kaporanın satıcıda kalmasını içeren anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsticrar
B
Arbun
C
Selef
D
Riba
E
Maysir
Açıklama:
Bu yöntem genel itibarıyla alım opsiyonuna benzemektedir ve fiyatlaması Black & Scholes opsiyon fiyatlama modeli ile yapılmaktadır.
Arbun, alıcının alacağı malın bedelinin bir kısmını satıcıya kapora olarak verdiği, ancak alımdan vazgeçmesi durumunda kaporanın satıcı da kalmasını içeren bir anlaşmadır.
Arbun, alıcının alacağı malın bedelinin bir kısmını satıcıya kapora olarak verdiği, ancak alımdan vazgeçmesi durumunda kaporanın satıcı da kalmasını içeren bir anlaşmadır.
Soru 59
Genellikle sanayi işletmeleri tarafından sıklıkla kullanılan ve temel olarak kiraya verme olarak ifade edilen İslami finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
İcara
C
İstisna
D
Teverruk
E
Müzaara
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade
edilmektedir.
Genellikle sanayi işletmeleri tarafından sıklıkla kullanılan icara, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir.
edilmektedir.
Genellikle sanayi işletmeleri tarafından sıklıkla kullanılan icara, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir.
Soru 60
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade eden İslami finans yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Müzaraa
C
Karz-ı Hasen
D
Tekafül
E
Mudaraba
Açıklama:
Teverruk yöntemi ,nakit ve ödeme güçlüğü çeken müşterilerin borçlarını yeniden yapılandırmak üzere de kullanılmaktadır.
Teverruk yöntemi, likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak
alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
Teverruk yöntemi, likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak
alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade eder?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Cuala
D
Müzaraa
E
Murabaha
Açıklama:
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 62
Faizsiz sistemde ortaklık kurulması, iştirak etme,bir işletmenin sermayesine
katılarak ortak olma anlamına gelen finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
katılarak ortak olma anlamına gelen finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Teverruk
Açıklama:
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir.
Soru 63
Aşağıdaki İslami finansman yöntemlerinden hangisi karlı satış anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Mudaraba
C
Murabaha
D
Teverruk
E
Müzaraa
Açıklama:
Kârlı satış anlamına gelen murabahadır.
Soru 64
Leasing kavramının karşılığı olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tekafül
B
Müzaraa
C
Teverruk
D
İcara
E
Selem Satış
Açıklama:
Leasing kavramının karşılığı olan icara yöntemi, temel olarak kiraya verme olarak ifade edilmektedir.
Soru 65
İleri bir tarihte teslim edilecek belirli bir malın ücretinin peşin olarak ödenmesini ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Selem Satış
Açıklama:
Üretimin finanse edilerek desteklenmesi konusunda kullanılan selem satış yöntemi, ileri bir tarihte teslim edilecek belirli bir malın ücretinin peşin olarak ödenmesini ifade etmektedir.
Soru 66
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Müzaraa
C
Karz-ı Hasen
D
Tekafül
E
Mudaraba
Açıklama:
Teverruk yöntemi, likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını
ifade etmektedir.
ifade etmektedir.
Soru 67
Belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Cuala
C
Müzaraa
D
Tekafül
E
Mudabara
Açıklama:
Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir.
Soru 68
İhtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak ifade edilen faizsiz finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Tekafül
C
Karz-ı Hasen
D
Vekâlet
E
Sukuk
Açıklama:
Karz-ı Hasen, ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
Soru 69
Finansal sertifika, en basit haliyle ise İslami bono anlamına gelen finansal araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
Mudabara
C
Murabaha
D
Sukuk
E
İsticrar
Açıklama:
Sukuk, en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir. Aynı zamanda finansal sertifika anlamına gelen sukuk, varlık senedi ya da menkul kıymetleştirilmiş bir varlık olarak da tanımlanmaktadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi dayandığı finansman modeline göre sukuk türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mudaraba Sukuk
B
Muşaraka Sukuk
C
Murabaha Sukuk
D
İcara Sukuk
E
Hibrit Sukuk
Açıklama:
Hibrit Sukuk dayandığı finansman modeline göre sukuk türleri arasında yer almaz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi, İslami finansman yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
İcara
E
Tekafül
Açıklama:
İslami finansman, her koşulda faizsiz faaliyet ve işlemlerin uygulandığı bir sistemi ifade etmektedir. Bu sistemde yatırımcılar, katılım bankaları aracılığı ve genel olarak kâr zarar ortaklığı esasına göre fon temin edebilirler. Faizsiz finansmanın temel amacı faizsiz yöntem ve araçlar ile en fazla kârın elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda farklı ihtiyaç ve kriterlere bağlı olarak mudaraba, muşaraka, murabaha, icara, selem satış, istisna, teverruk, müzaara, karz-ı hasen vb. birçok farklı İslami finansman yöntemi geliştirilmiştir. Ayrıca sukuk, İslami türev ürün vb. finansal araçların yapısı, İslami finansman yöntemlerine dayanmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 72
Temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade eden islami finansman yöntemi nedir?
Seçenekler
A
Muşaraka
B
İcara
C
Mudaraba
D
Murabaha
E
Karz-ı Hasen
Açıklama:
Mudaraba, emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir. Doğru cevap C şıkkdır.
Soru 73
İhtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanan islami finansman yöntemidir?
Seçenekler
A
Karz-ı Hasen
B
Müzaraa
C
Teverruk
D
Selem Satış ve İstisna
E
İcara
Açıklama:
En basit tanımıyla ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır. Sosyal kredi olarak da adlandırılan karz-ı hasen, insani yardım amacıyla finansal sıkıntı yaşayan kişilere karşılıklı anlaşılan dönemlere bağlı olarak verilmektedir. Yöntemin temel prensibi, paranın geri ödenmesi konusunda alıcıyı finansal açıdan zora sokmayacak şekilde vadelerin belirlenmesidir. Doğru cevap A şıkkdır.
Soru 74
Murabaha yönteminde aşağıdakilerden hangisi, uygulanan kâr oranını etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşlem miktarı ve vadesi
B
Esnek finansman
C
Müşterinin pazarlık gücü
D
Bankanın likiditesi
E
Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
Açıklama:
Tanımlanmayan fiyatlara sahip ve belirsizlik içeren murabaha işlemi gerçekleşmez. Uygulanan kâr oranını
etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler. Doğru cevap B şıkkıdır.
etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 75
Tekafül sigortasının unsurlarında, sigorta yapılan kişi veya kurumun ödediği sigorta ücretine ne denir?
Seçenekler
A
Sigorta Edilen Risk
B
Sigortacı (Sigorta Şirketi)
C
Sigorta Tutarı
D
Sigortalı
E
Ödenen Prim
Açıklama:
Tekafül sigortasının unsurları şu şekildedir; Sigortalı: Sigorta yapılan kişi veya kurum, Sigorta Edilen Risk: Sigorta anlaşmasına konu olan yangın, deprem vb. riskler, Sigortacı (Sigorta Şirketi): Sigorta anlaşmasını gerçekleştiren kurum, Ödenen Prim: Sigorta yapılan kişi veya kurumun ödediği sigorta ücreti, Sigorta Tutarı: Sigortaya konu olan riskin meydana gelmesi durumunda sigortalının alacağı bedel'dir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 76
Kâr paylaşımı olarak da adlandırılan modele ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Murabaha
C
Müzaraa
D
Mudaraba
E
Vekâlet
Açıklama:
Kâr paylaşımı olarak da adlandırılan mudaraba modelinde tekafül işletmesi temel olarak girişimci gibi hareket etmektedir. Modelde tekafül işletmesi katılımcılardan düzenli olarak katkı payları alarak toplanan katkı paylarını fona aktarmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 77
Temel olarak mudaraba ve vekâlet modelinin birlikte kullanımını ifade eden modele ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hibrit
B
Vekâlet
C
Mudaraba
D
Karz-ı Hasen
E
Tekafül M
Açıklama:
Temel olarak mudaraba ve vekâlet modelinin birlikte kullanımını ifade etmektedir. Bu tekafül modelinde tekafül işletmesi ve katılımcılar arasında hem mudaraba hem de vekâlet anlaşması yapılmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 78
Menfaat satımına dayalı, finansal kiralama yöntemi baz alınarak ihraç edilmekte olan SUKUK AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİDİR?
Seçenekler
A
Bilanço Endeksli Sukuk
B
İcara Sukuk
C
Varlık Endeksli Sukuk
D
Proje Endeksli Sukuk
E
Mudaraba Sukuk
Açıklama:
Menfaat satımına dayalı olan icara sukuk, finansal kiralama yöntemi baz alınarak ihraç edilmektedir. En çok kullanılan bu sukuk türünde, işleme konu olan varlığın kiralanması ile elde edilen kira geliri karşılığında yatırımcılara belirli ve düzenli ödemeler yapılmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi, İslami tuture sözleşmelerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Forward sözleşmeler türev piyasalarda kullanımı en basit ürünlerdir.
B
Bu ürünler taraflar arasında dayanak varlığın gelecekte belirli bir tarihte belirlenen fiyat üzerinden ticaretini içeren sözleşmelerdir.
C
Piyasalarda her iki taraf için de güvenliği arttıran günlük netleştirme sistemi uygulanmaktadır.
D
Diğer türev ürünlerde olduğu gibi forward sözleşmelerde de amaç belirsizlik altında gerçekleşen işlemlerden doğan riskleri azaltmaktır.
E
Forward işlemlerinde alıcı ve satıcı olarak iki taraf bulunmaktadır.
Açıklama:
Future piyasalarda her iki taraf için de güvenliği arttıran günlük netleştirme sistemi uygulanmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, Kâr paylı swapların özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kurumlara korunma mekanizması sağlanması için oluşturulan ve geleneksel swap sözleşmelerinin gerçekleştirdiği amaçları sağlamak üzere dizayn edilmiş hibrit araçlardır.
B
Aynı döviz kuru üzerinden yapılan geleneksel faiz oranı swaplarına oldukça benzemektedir.
C
Temelde bir nakit akışının diğer bir nakit akışıyla takasını içeren bir türev araçtır.
D
Swap sözleşmeleri bir kurum veya finansal organizasyon tarafından piyasadaki dalgalanma ve oynaklıklar nedeniyle bir varlığın değerinde ortaya çıkabilecek değişimlere karşı korunma sağlamak veya riskleri minimize etmek amacıyla kullanılmaktadır.
E
Gelecekteki döviz takasında kullanılacak oran bugünkü oranı referans almaktadır.
Açıklama:
Kâr paylı swap sözleşmeleri piyasa katılımcılarının talepleri doğrultusunda 2012 yılında piyasaya sürülmüş standart korunma araçlarıdır. Kâr paylı swaplar aynı döviz kuru üzerinden yapılan geleneksel faiz oranı swaplarına oldukça benzemektedir. Bu sözleşmeler taraflara sabit ve değişken kâr oranı risklerindeki potansiyel uyumsuzluklardan korunarak nakit akımlarını yönetme olanağı sunmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 81
Temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade eden İslami finansman kavramı aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
Teverruk
E
Müzaara
Açıklama:
Söz konusu yöntemde belirli bir projesi, tecrübesi ya da yeteneği olan ancak finansman ihtiyacı olan kişinin yatırımı finanse edilmektedir. Bununla birlikte finanse edilecek olan projenin, faizsiz finansman prensiplerine bağlı olarak belirli ve tanımlanmış olması gerekmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Mudaraba temel olarak emek ve sermayenin bir araya gelmesi ile kâr ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 82
Bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelen İslami finansman kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
İcara
D
Teverruk
E
Müzaara
Açıklama:
İslam hukukunda “şirket-i inan” olarak ifade edilen bu işlem, esas olarak hem sermayeye hem de ortaklığa işaret eden bir yapıya sahiptir.
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir.
Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir.
Soru 83
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade eden İslami finansman kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Murabaha
B
İcara
C
İstisna
D
Teverruk
E
Müzaara
Açıklama:
Teverruk yöntemi ,nakit ve ödeme güçlüğü çeken müşterilerin borçlarını yeniden yapılandırmak üzere de kullanılmaktadır.
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir.
Soru 84
İhtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanan İslami finans kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Müzaraa
C
Karz-ı Hasen
D
Cuala
E
İcara
Açıklama:
Sosyal kredi olarak da adlandırılan karz-ı hasen, insani yardım amacıyla finansal sıkıntı yaşayan kişilere karşılıklı anlaşılan dönemlere bağlı olarak verilmektedir.
Karz-ı Hasen, ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
Karz-ı Hasen, ihtiyaç sahibi kişi ya da kurumlara verilen faizsiz borç olarak tanımlanmaktadır.
Soru 85
En basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teverruk
B
Müzaraa
C
Karz-ı Hasen
D
Tekafül
E
Sukuk
Açıklama:
Bu sigortacılık türünde bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmaktadır.
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Teorik olarak dayanışma ya da ortak sorumluluk olarak tanımlanan tekafül, en basit haliyle İslami sigorta ya da faizsiz sigorta olarak ifade edilmektedir.
Soru 86
Belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği sözleşmeyi tanımlayan İslami finansman kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İcara
B
Cuala
C
Teverruk
D
Müzaraa
E
Karz-ı Hasen
Açıklama:
Cuala istisna benzeri bir yöntem olmakla birlikte, aralarındaki temel fark işlemin konusudur. Genellikle istisna işleminin konusu fiziki mal, cuala işleminin ise hizmettir. Cualada satıcı, alıcının ileri bir dönemde sunacağı hizmete ilişkin bedeli şimdiden belirlemektedir.
Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir.
Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir.
Soru 87
İslami bono olarak ifade edilen ve aynı zamanda finansal sertifika anlamına gelen, varlık senedi ya da menkul kıymetleştirilmiş bir varlık olarak da tanımlanan İslami finansman kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Muşaraka
C
Murabaha
D
Sukuk
E
Tekafül
Açıklama:
Sukuk, bir varlığa ya da menfaate dayanan ve söz konusu varlık üzerinde hak sahibi olmayı sağlayan bir finansal araçtır. Bu nedenle sukuk ihraç eden tarafın öncelikle söz konusu varlığa sahip olması gerekmektedir. Bununla birlikte benzer finansal araçlardan farklı şekilde belirli bir varlığa dayalı olarak, özel amaçlı şirketler tarafından ihraç edilmektedir.
Sukuk, en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir. Aynı zamanda finansal sertifika anlamına gelen sukuk, varlık senedi ya da menkul kıymetleştirilmiş bir varlık olarak da tanımlanmaktadır.
Sukuk, en basit hâliyle İslami bono olarak ifade edilmektedir. Aynı zamanda finansal sertifika anlamına gelen sukuk, varlık senedi ya da menkul kıymetleştirilmiş bir varlık olarak da tanımlanmaktadır.
Soru 88
Planlanan bir projenin yapılması, var olan bir projenin geliştirilmesi ya da ortaklık yoluyla belirli bir faaliyetin finansmanı amacıyla ihraç edilen sukuklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İcara Sukuk
B
Selem ve İstisna Sukuk
C
Murabaha Sukuk
D
Muşaraka Sukuk
E
Mudaraba Sukuk
Açıklama:
Muşaraka ve mudaraba sukukları benzer özellikler taşımaktadır. Sukuk sahipleri yatırımları oranında projenin ya da belirlenen faaliyetin sahibi olurlar. Diğer yandan belirtilen sukuk türleri arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Muşaraka sukukunda, mudaraba sukukundan farklı olarak yatırımda tüm taraflar etkin rol oynamaktadır.
Muşaraka sukuk planlanan bir projenin yapılması, var olan bir projenin geliştirilmesi ya
da ortaklık yoluyla belirli bir faaliyetin finansmanı amacıyla ihraç edilen sukuklardır.
Muşaraka sukuk planlanan bir projenin yapılması, var olan bir projenin geliştirilmesi ya
da ortaklık yoluyla belirli bir faaliyetin finansmanı amacıyla ihraç edilen sukuklardır.
Soru 89
Belirli bir malın bedelinin önceden ödenmesi ve ileri bir tarihte teslim alınmasına dayalı sukuk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba Sukuk
B
Muşaraka Sukuk
C
Murabaha Sukuk
D
İcara Sukuk
E
Selem ve İstisna Sukuk
Açıklama:
Bu bağlamda selem sukuk yatırımcıları, ileride teslim alacakları belirli bir malın mülkiyet hakkına şimdiden sahip olmaktadır. Selem sukukları özel amaçlı bir şirket tarafından ihraç edilebilirler.
Selem sukuk, özellikleri belirli bir malın bedelinin önceden ödenmesi ve ileri bir tarihte teslim alınmasına dayanmaktadır.
Selem sukuk, özellikleri belirli bir malın bedelinin önceden ödenmesi ve ileri bir tarihte teslim alınmasına dayanmaktadır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi için sağlanması gereken koşullar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
B
Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
C
Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
D
Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir.
E
Dayanak varlığın özellikleri ve teslim koşullarının açıkça belirlenmesinden kaçınılmalıdır.
Açıklama:
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir;
1- Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
2- Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
3- Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
4- Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
5- İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve tes
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir;
1- Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
2- Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
3- Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
4- Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
5- İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemelidir.Dayanak varlığın özellikleri ve
teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
1- Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
2- Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
3- Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
4- Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
ancak fiyat taraflar arasındaki risk paylaşımının ötesinde dayanak varlığın geçici fiyat değişimlerinden tek taraflı kazanç yaratmayı amaçlayan hükümler çıkarılmalıdır.
5- İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemeli, özellikle faiz (riba), kumar (maysir) ve belirsizliğe bağlı spekülasyondan kaçınılmalı, dayanak varlığın özellikleri ve tes
Türev ürünlerin İslam hukuku açısından uygun olabilmesi aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir;
1- Tanımlanabilir bir varlık veya girişim üzerinde taraflarca planlanmış etkin sahipliğe
ilişkin gerçek bir korunma talebine işaret etmelidir.
2- Özellikleri açıkça tanımlanmış olan varlıklar üzerindeki koşullu alacaklardan doğan
ödeme yükümlülüklerinin kesinliğini garanti etmelidir.
3- Olağanüstü durumlar dışında, fiziki bir varlığın fiilî ve doğrudan transferine ilişkin
sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ertelenmesini reddetmelidir.
4- Sözleşme riskten korunmanın kullanımı için teminatlandırılmış ödeme içermelidir,
5- İslam hukukunda yasaklanmış olan faaliyetleri içermemelidir.Dayanak varlığın özellikleri ve
teslim koşulları açıkça belirlenmeli ve bilgisizlikten kaynaklanan istismarı önlemelidir.
Soru 91
- İslami finans endüstrisi 1970’li yıllarda Orta Doğu’da ortaya çıkmıştır
- İslami finansman, her koşulda faizsiz faaliyet ve işlemlerin uygulandığı bir sistemi ifade eder
- Sigortacılık anlayışında bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınır
- İslami hisse senedi endeksleri, İslami hukukuna uygun olarak faize dayalı finans, tütün mamulleri, kumar, şans oyunu, alkollü içecek vb. alanlarda faaliyeti olmayan şirketler baz alınarak oluşturulan endekslerdir
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İslami finans endüstrisi 1970’li yıllarda Orta Doğu’da ortaya çıkmış ve global finansal piyasalara hızla yayılmıştır. İslami finansmana olan talep her geçen gün artmış ve endüstri yüksek büyüme rakamlarına ulaşmıştır. Başlangıçta küçük bir yatırımcı grubuna hitap eden İslami finans profili günümüzde birçok yatırımcı tarafından büyük ilgi görmekte ve İslami finans endüstrisi 75’ten fazla ülkede geleneksel sektörlerden hızlı bir şekilde büyümesini sürdürmektedir.
İslami finansman, her koşulda faizsiz faaliyet ve işlemlerin uygulandığı bir sistemi ifade etmektedir. Bu sistemde yatırımcılar, katılım bankaları aracılığı ve genel olarak kâr zarar ortaklığı esasına göre fon temin edebilirler. Faizsiz finansmanın temel amacı faizsiz yöntem ve araçlar ile en fazla kârın elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda farklı ihtiyaç ve kriterlere bağlı olarak mudaraba, muşaraka, murabaha, icara, selem satış, istisna, teverruk, müzaara, karz-ı hasen vb. birçok farklı İslami finansman yöntemi geliştirilmiştir. Son yıllarda geniş bir uygulama alanı bulan tekafül ise geleneksel sigortaya alternatif olarak İslami finans alanında kullanılmaktadır. Bu sigortacılık türünde bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmaktadır. Geniş bir uygulama alanı bulan İslami sigortada, tekafül esasına dayanan ve “mudaraba”, “vekâlet” ve “hibrit” model olarak adlandırılan üç farklı model bulunmaktadır.
İslami sermaye piyasaları ise başta geleneksel hisse senedi piyasalarının İslami kanun ve kurallar çerçevesinde filtrelenmiş hâli olan İslami hisse senedi piyasaları olmak üzere gelişimini hızla sürdürmektedir. Bununla birlikte günümüzde pek çok global piyasada ve ülke borsalarında İslami hisse senetlerinden oluşturulan endeksler bulunmaktadır. İslami hisse senedi endeksleri, İslami hukukuna uygun olarak faize dayalı finans, tütün mamulleri, kumar, şans oyunu, alkollü içecek vb. alanlarda faaliyeti olmayan şirketler baz alınarak oluşturulan endekslerdir
İslami finansman, her koşulda faizsiz faaliyet ve işlemlerin uygulandığı bir sistemi ifade etmektedir. Bu sistemde yatırımcılar, katılım bankaları aracılığı ve genel olarak kâr zarar ortaklığı esasına göre fon temin edebilirler. Faizsiz finansmanın temel amacı faizsiz yöntem ve araçlar ile en fazla kârın elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda farklı ihtiyaç ve kriterlere bağlı olarak mudaraba, muşaraka, murabaha, icara, selem satış, istisna, teverruk, müzaara, karz-ı hasen vb. birçok farklı İslami finansman yöntemi geliştirilmiştir. Son yıllarda geniş bir uygulama alanı bulan tekafül ise geleneksel sigortaya alternatif olarak İslami finans alanında kullanılmaktadır. Bu sigortacılık türünde bir şahsın hayatına ya da değerli bir varlığına ilişkin risk, yardımlaşma ve gönüllülük esasına göre bir grup insan tarafından karşılıklı olarak garanti altına alınmaktadır. Geniş bir uygulama alanı bulan İslami sigortada, tekafül esasına dayanan ve “mudaraba”, “vekâlet” ve “hibrit” model olarak adlandırılan üç farklı model bulunmaktadır.
İslami sermaye piyasaları ise başta geleneksel hisse senedi piyasalarının İslami kanun ve kurallar çerçevesinde filtrelenmiş hâli olan İslami hisse senedi piyasaları olmak üzere gelişimini hızla sürdürmektedir. Bununla birlikte günümüzde pek çok global piyasada ve ülke borsalarında İslami hisse senetlerinden oluşturulan endeksler bulunmaktadır. İslami hisse senedi endeksleri, İslami hukukuna uygun olarak faize dayalı finans, tütün mamulleri, kumar, şans oyunu, alkollü içecek vb. alanlarda faaliyeti olmayan şirketler baz alınarak oluşturulan endekslerdir
Soru 92
- İslami forward
- İslami opsiyon
- Kâr paylı swift
İslam hukuku açısından uygun görülen İslami forward, İslami opsiyon, kâr paylı swap vb. birçok farklı İslami türev ürün geliştirilmiştir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türev ürünler bir varlığın ya da değerin gelecekte belirli bir fiyattan alım veya satımı üzerine yapılan finansal sözleşmedir. İslami finans alanında ortaya çıkan risk yönetim ihtiyacı, İslami türev ürünlerin geliştirilmesine ve İslami finans endüstrisinde kullanılmaya başlanmasına neden olmuştur. İlerleyen süreçte ise belirli koşulların sağlanmasına bağlı olarak İslam hukuku açısından uygun görülen İslami forward, İslami opsiyon, kâr paylı swap vb. birçok farklı İslami türev ürün geliştirilmiştir.
Soru 93
İslami finansman yöntemlerinden olan Mudaraba'da aşağıdakilerden hangileri taraf olamaz?
Seçenekler
A
Finansman ihtiyacını karşılayan sermaye sahibi / fon sağlayan mudi
B
Proje sahibi girişimci ,emek sahibi
C
Belirtilen tarafların vekili olarak banka
D
Komisyoner
E
Hiçbiri
Açıklama:
Mudaraba yönteminde üç ayrı taraf bulunabilir.
• Finansman ihtiyacını karşılayan sermaye sahibi / fon sağlayan mudi
• Proje sahibi girişimci ,emek sahibi
• Belirtilen tarafların vekili olarak banka
• Finansman ihtiyacını karşılayan sermaye sahibi / fon sağlayan mudi
• Proje sahibi girişimci ,emek sahibi
• Belirtilen tarafların vekili olarak banka
Soru 94
- Önceden belirlenen şartlar dışında gerçekleşen faaliyetler
- Düzensiz çalışma sonucu ortaya çıkabilecek zarar olasılıklar
- Rabbü'l Mal'ın sermaye sağlama oranı
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ayrıca banka önceden belirlenen şartlar dışında gerçekleşen faaliyetler ile düzensiz çalışma sonucu ortaya çıkabilecek zarar olasılığına karşı denetim yetkisine sahiptir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi islami finans yöntemlerinden olan muşarakanın özellikleri dışında kalır?
Seçenekler
A
İki ya da daha fazla ortağın sermaye ve emeklerinin birleştirilmesi kapsamında hem risk ve hem de kâr ve zar birlikte paylaşılmaktadır.
B
Yöntemde hem yeni bir proje hem de devam eden bir yatırım da finanse edilebilir
C
Süreli veya süresiz olabilir
D
Ortaklar sadece eşit oranlarda yatırım yapabilir
E
Genellikle üretimin desteklenmesi kapsamında kullanılmaktadır
Açıklama:
Muşaraka genellikle sanayinin finansmanında ve demirbaş yatırımları gibi üretimin desteklenmesi kapsamında kullanılmaktadır. Muşarakada ortaklardan her biri eşit ya da farklı tutarlarda yatırım yapma olanağına sahiptir. Yöntem, iki ya da daha fazla ortağın sermaye ve emeklerinin birleştirilmesi şeklinde tasarlanmıştır. Bu bağlamda hem risk ve hem de kâr ve zar birlikte paylaşılmaktadır. Yöntemde sadece yeni bir proje değil aynı zamanda devam eden bir yatırım da finanse edilebilir. Muşaraka yöntemi süreli veya süresiz olabileceği gibi faaliyet kapsamı ile ilgili bir kısıt bulunmamaktadır. Sözleşmeler faaliyet türüne bağlı olarak kısa ve uzun dönemli düzenlenebilmektedir.
Soru 96
- Ortaklar farklı oranlarda sermayeyi bir araya getirerek ortaklığa dâhil olabilirler
- Taraflar hem sermayelerini hem de emeklerini sunarlar
- Zarar ihtimali yüksek riskli finansman yöntemleridir
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Muşaraka ve mudaraba yöntemleri ortaklık kapsamında benzerlik gösterse de aralarında farklılıklar bulunmaktadır. Muşarakanın mudarabadan farkı, ortaklar farklı oranlarda sermayeyi bir araya getirerek ortaklığa dâhil olabilirler. Ayrıca mudarabada taraflardan biri sermaye diğeri ise emek sunarken, muşaraka işleminde taraflar hem sermayelerini hem de emeklerini sunarlar. Bu bağlamda muşaraka hem finansörün hem de girişimcinin etkin olduğu bir ortaklıktır. Diğer yandan muşaraka işleminde zarar, mudarabadan farklı olarak her iki tarafa da aittir. Bu nedenle muşaraka, mudarabaya benzer şekilde zarar ihtimali yüksek riskli finansman yöntemidir.
Soru 97
- Önceden belirlenen kâr paylaşımı ile finansman ihtiyacı karşılanan kişiye “Mudarib” denir
- Ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir" kavramı “şirket-i inan” olarak adlandırılır
- Mal teslimi yapılırken ödemenin ertelenmesi “Bey-i Müeccel” olarak adlandırılır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mudaraba yönteminde önceden belirlenen kâr paylaşımı ile finansman ihtiyacı karşılanan kişiye “Mudarib” adı verilmektedir.
Faizsiz sistemde farklı ortaklık türleri bulunmaktadır. Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir. İslam hukukunda “şirket-i inan” olarak ifade edilen bu işlem, esas olarak hem sermayeye hem de ortaklığa işaret eden bir yapıya sahiptir.
Murabaha; Yöntemde malın müşteriye satışı peşin ya da vadeli taksitler halinde gerçekleşebilir. Bununla birlikte anlaşmanın sadece vadeli satışı içermesi, diğer bir ifadeyle mal teslimi yapılırken ödemenin ertelenmesi “Bey-i Müeccel” olarak adlandırılır. Bu bağlamda her murabaha işleminde bey-i müeccel yer alırken, her bey-i müeccel işleminde murabaha bulunmamaktadır.
Faizsiz sistemde farklı ortaklık türleri bulunmaktadır. Ortaklık kurulması olarak ifade edilen muşaraka; iştirak etme, bir işletmenin sermayesine katılarak ortak olunması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda ekonomik faaliyet yürütmek üzere meydana gelen bir kâr zarar ortaklığı olarak tanımlanmaktadır ve genel olarak sermaye ortaklığını ifade etmektedir. İslam hukukunda “şirket-i inan” olarak ifade edilen bu işlem, esas olarak hem sermayeye hem de ortaklığa işaret eden bir yapıya sahiptir.
Murabaha; Yöntemde malın müşteriye satışı peşin ya da vadeli taksitler halinde gerçekleşebilir. Bununla birlikte anlaşmanın sadece vadeli satışı içermesi, diğer bir ifadeyle mal teslimi yapılırken ödemenin ertelenmesi “Bey-i Müeccel” olarak adlandırılır. Bu bağlamda her murabaha işleminde bey-i müeccel yer alırken, her bey-i müeccel işleminde murabaha bulunmamaktadır.
Soru 98
- Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
- Müşterinin pazarlık gücü ve finansal riski
- İşlem miktarı ve vadesi
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uygulanan kâr oranını etkileyen faktörler ise şu şekildedir;
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
• İşlem miktarı ve vadesi
• Müşterinin pazarlık gücü
• Müşterinin finansal riski
• Bankanın likiditesi
• Enflasyon ,nominal faiz vb .makroekonomik göstergeler
Soru 99
- Esnek finansman, enflasyona karşı korunma, vergi, verimlilik vb. konularda avantaj sağlamaktadır
- İşletmenin üretim ve faaliyetlerinin devamlılığı konusunda işletme için gerekli olan farklı demirbaşların banka tarafından satın alınması ve işletmeye kiraya vermesini kapsar
- İcara sürecinde malın mülkiyeti bankaya, kullanım hakkı ise kiracıya aittir
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Esnek finansman, enflasyona karşı korunma, vergi, verimlilikesnek finansman, enflasyona karşı korunma, vergi, verimlilik vb. konularda avantaj sağlamaktadır.
İcara yönteminde banka, kendisine gelen talebe bağlı olarak belirli bir malı satın alarak müşterisine kiralamaktadır. Yönteme konu olan mal makine, donanım, taşıt vb. olabileceği gibi üretim ve faaliyetlerinin devamlılığı konusunda işletme için gerekli olan farklı demirbaşlar da olabilir. Gayrimenkul finansmanında da kullanabilen bu yöntem, genellikle üretimde verimlilik artışı sağlamak amacıyla yeni ve gelişmiş teknolojileri içeren demirbaşların finansmanında kullanılmaktadır. İcara yönteminde banka belirlenen malı satın aldıktan sonra söz konusu malı anlaşılan bir bedel karşılığında müşterisine kiraya vermektedir. Bu süreç içerisinde malın mülkiyeti bankaya, kullanım hakkı ise kiracıya aittir.
İcara yönteminde banka, kendisine gelen talebe bağlı olarak belirli bir malı satın alarak müşterisine kiralamaktadır. Yönteme konu olan mal makine, donanım, taşıt vb. olabileceği gibi üretim ve faaliyetlerinin devamlılığı konusunda işletme için gerekli olan farklı demirbaşlar da olabilir. Gayrimenkul finansmanında da kullanabilen bu yöntem, genellikle üretimde verimlilik artışı sağlamak amacıyla yeni ve gelişmiş teknolojileri içeren demirbaşların finansmanında kullanılmaktadır. İcara yönteminde banka belirlenen malı satın aldıktan sonra söz konusu malı anlaşılan bir bedel karşılığında müşterisine kiraya vermektedir. Bu süreç içerisinde malın mülkiyeti bankaya, kullanım hakkı ise kiracıya aittir.
Soru 100
- Satıcı işleme konu olan malı parçalar dâhilinde teslim edebilir
- Alıcı da ödemeleri taksitle gerçekleştirebilir
- Döviz, altın hisse senedi ve fon gibi varlıklar iki yöntemde de yer alır
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Selem satışa benzerlik gösteren istisna yöntemi, konusu bir malın imal ettirilmesi olan
ve alıcı ile satıcı arasında düzenlenen bir sözleşmeyi ifade eder. Üretim yapmak anlamına
gelen yöntemde satıcı, belirlenen bir malı alıcının talebine bağlı olarak üretmeyi ve ileri
bir dönemde teslim etmeyi taahhüt etmektedir. Yöntemin selemden temel farkı, ödeme
ve teslim dönemleri konusunda zorunluluk bulunmamasıdır. Diğer bir ifadeyle istisnada
satıcı işleme konu olan malı parçalar dâhilinde teslim edebileceği gibi alıcı da ödemeleri
taksitle gerçekleştirebilir. Yöntem genellikle hem yol, köprü vb. yapımı ve temini uzun süreli
olan altyapı yatırımlarında hem de uzun vadeli finansman gerektiren işler için kullanılmaktadır.
Bu nedenle sözleşmeye konu olan işin ya da malın bedeli peşin ödenebileceği
gibi hak edişlere veya teslim tarihine bağlı olarak da ödenebilir.
ve alıcı ile satıcı arasında düzenlenen bir sözleşmeyi ifade eder. Üretim yapmak anlamına
gelen yöntemde satıcı, belirlenen bir malı alıcının talebine bağlı olarak üretmeyi ve ileri
bir dönemde teslim etmeyi taahhüt etmektedir. Yöntemin selemden temel farkı, ödeme
ve teslim dönemleri konusunda zorunluluk bulunmamasıdır. Diğer bir ifadeyle istisnada
satıcı işleme konu olan malı parçalar dâhilinde teslim edebileceği gibi alıcı da ödemeleri
taksitle gerçekleştirebilir. Yöntem genellikle hem yol, köprü vb. yapımı ve temini uzun süreli
olan altyapı yatırımlarında hem de uzun vadeli finansman gerektiren işler için kullanılmaktadır.
Bu nedenle sözleşmeye konu olan işin ya da malın bedeli peşin ödenebileceği
gibi hak edişlere veya teslim tarihine bağlı olarak da ödenebilir.
Soru 101
- Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir
- Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir
- Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortalığı işlemidir
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Cuala, belirlenen bir işin yapılması karşılığında alıcının belirli bir ücret vermeyi beyan ettiği bir sözleşmedir
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir
Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortalığı işlemidir
Likidite ihtiyacını karşılamak üzere bir malın satıcıdan vadeli olarak alınması ve bu satıcıdan başka bir alıcıya peşin olarak satılmasını ifade etmektedir
Tarımsal faaliyetin finanse edilmesi amacıyla taraflardan birinin arazisini, diğerinin ise emeğini ortaya koyduğu bir ziraat ortalığı işlemidir
Soru 102
- Piyasa veya sektör performansının ölçüsüdür
- Fonların ve fon yöneticilerinin performansını değerlendirmede ölçüt olarak kullanılır
- Türev araçlar ve yapılandırılmış ürünler için dayanak varlıktır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hisse senedi endekslerinin üç temel rolü bulunmaktadır. İlk olarak bu endeksler piyasa veya sektör performansının ölçüsü olmaktadır. İkinci olarak fonların ve fon yöneticilerinin performansını değerlendirmede ölçüt olarak kullanılmaktadır ve son olarak türev araçlar ve yapılandırılmış ürünler için dayanak varlık olmaktadır. Bu bağlamda, İslami hisse senetleri için oluşturulan endeksler de bulunmaktadır. İslami hisse senedi endeksleri, İslam hukukuna uygun olarak faize dayalı finans, tütün mamulleri, kumar, şans oyunu, alkollü içecek vb. alanlarda faaliyeti olmayan şirketler baz alınarak oluşturulan endeksler olarak tanımlanabilir. Bu endekslerde yer alan şirketler İslam hukuku tarafından belirlenen gereklilikleri sağlamak zorundadır. Günümüzde pek çok global piyasada ve ülke borsalarında İslami hisse senetlerinden oluşturulan endeksler bulunmaktadır. Bu endekslerden en bilineni Dow Jones İslami Piyasa Endeksi’dir.
Soru 103
İslami finans çerçevesinde türev ürünler kapsamında aşağıdakilerden ahngisi doğru açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Türev: ürünler bir varlığın ya da değerin gelecekte belirli bir fiyattan alım veya satımı üzerine yapılan finansal sözleşmedir
B
İslami Forward Sözleşmeler türev piyasalarda kullanımı en basit ürünlerdir
C
İslami Future Sözleşmeler karşı taraf riskini, diğer bir ifadeyle karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine istinaden standart ürün özelliklerine, kontrat büyüklüklerine ve vade tarihlerine sahiptir
D
İslami Opsiyonlar sözleşmesi: prim ödeyen tarafa (alıcı) dayanak varlığı ileriki bir tarihte ya da vade boyunca belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkını veren ve aldığı prime karşılık satıcıya yükümlülük getiren bir sözleşmedir
E
Hepsi
Açıklama:
Türev: ürünler bir varlığın ya da değerin gelecekte belirli bir fiyattan alım veya satımı üzerine yapılan finansal sözleşmedir
İslami Forward Sözleşmeler türev piyasalarda kullanımı en basit ürünlerdir
İslami Future Sözleşmeler
Forward işlemlerde taraflar fiyat değişimlerine karşı risklerini azaltırken diğer yandan karşı taraf riskini, diğer bir ifadeyle karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmeme riskini üstlenmiş olmaktadır. Bu nedenle bu sözleşmelerde tarafların birbirine güven duyması son derece önemlidir. Forward sözleşmelerdeki bu eksiklik future sözleşmelerin doğmasına neden olmuştur. Bu bağlamda future sözleşmeler kullanım amacı aynı olan forward sözleşmelerin standartlaştırılmış halidir. Forward sözleşmelerden, farklı olarak future sözleşmeler standart ürün özelliklerine, kontrat büyüklüklerine ve vade tarihlerine sahiptir. Ayrıca future piyasalarda her iki taraf için de güvenliği arttıran günlük netleştirme sistemi uygulanmaktadır.
İslami Opsiyonlar sözleşmesi: prim ödeyen tarafa (alıcı) dayanak varlığı ileriki bir tarihte ya da vade boyunca belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkını veren ve aldığı prime karşılık satıcıya yükümlülük getiren bir sözleşmedir
İslami Forward Sözleşmeler türev piyasalarda kullanımı en basit ürünlerdir
İslami Future Sözleşmeler
Forward işlemlerde taraflar fiyat değişimlerine karşı risklerini azaltırken diğer yandan karşı taraf riskini, diğer bir ifadeyle karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmeme riskini üstlenmiş olmaktadır. Bu nedenle bu sözleşmelerde tarafların birbirine güven duyması son derece önemlidir. Forward sözleşmelerdeki bu eksiklik future sözleşmelerin doğmasına neden olmuştur. Bu bağlamda future sözleşmeler kullanım amacı aynı olan forward sözleşmelerin standartlaştırılmış halidir. Forward sözleşmelerden, farklı olarak future sözleşmeler standart ürün özelliklerine, kontrat büyüklüklerine ve vade tarihlerine sahiptir. Ayrıca future piyasalarda her iki taraf için de güvenliği arttıran günlük netleştirme sistemi uygulanmaktadır.
İslami Opsiyonlar sözleşmesi: prim ödeyen tarafa (alıcı) dayanak varlığı ileriki bir tarihte ya da vade boyunca belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkını veren ve aldığı prime karşılık satıcıya yükümlülük getiren bir sözleşmedir
Soru 104
- Türev ürünler alıcıya sözleşme tarihinde mevcut olmayan malı alma olanağı tanıması
- Mal fiziki olarak bulunsa bile, İslami açıdan sahip olunmayan bir varlığın satışına izin verilmesi
- Türev ürünler malın tesliminden önce alıcının dayanak varlığı yeniden satmasına olanak vermesi
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türev ürünlerin üç temel özelliği İslam hukuku açısından problem yaratmaktadır. İlk
olarak türev ürünler alıcıya sözleşme tarihinde mevcut olmayan malı alma olanağı tanımaktadır.
Bu durum İslami kontratların temel prensiplerinden olan sözleşme tarihinde
malın fiziki olarak bulunması (mevcudiyet) gerektiği prensibini ihlal etmektedir. İkinci
olarak, mal fiziki olarak bulunsa bile, İslami açıdan sahip olunmayan bir varlığın satışına
izin verilmemesi prensibine aykırı olarak bu sözleşmeler satıcıya sözleşme tarihinde sahip
olmadığı (sahiplik) malı satma hakkı vermektedir. Son olarak ise türev ürünler malın tesliminden
önce alıcının dayanak varlığı yeniden satmasına olanak vermektedir. Bu durum
ise İslami sözleşmelerin mülkiyet ve teslim gereklilikleri ile çelişmektedir.
olarak türev ürünler alıcıya sözleşme tarihinde mevcut olmayan malı alma olanağı tanımaktadır.
Bu durum İslami kontratların temel prensiplerinden olan sözleşme tarihinde
malın fiziki olarak bulunması (mevcudiyet) gerektiği prensibini ihlal etmektedir. İkinci
olarak, mal fiziki olarak bulunsa bile, İslami açıdan sahip olunmayan bir varlığın satışına
izin verilmemesi prensibine aykırı olarak bu sözleşmeler satıcıya sözleşme tarihinde sahip
olmadığı (sahiplik) malı satma hakkı vermektedir. Son olarak ise türev ürünler malın tesliminden
önce alıcının dayanak varlığı yeniden satmasına olanak vermektedir. Bu durum
ise İslami sözleşmelerin mülkiyet ve teslim gereklilikleri ile çelişmektedir.
Ünite 7
Soru 1
"Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıkarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına denir."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Vadesiz hesap
B
Katılım fonu
C
Şemsiye fon
D
Yatırım fonu
E
Kira sertifikası
Açıklama:
Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıkarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu denir.
Soru 2
I. Kâr payı ve/veya faiz gelir ile
II. Menkul kıymet fiyat artışı ile
III. Fon katılma pay fiyatının artışı ile
Yukarıdaki yollardan hangisi veya hangileri ile fon yatırımlarından para kazanılabilir?
II. Menkul kıymet fiyat artışı ile
III. Fon katılma pay fiyatının artışı ile
Yukarıdaki yollardan hangisi veya hangileri ile fon yatırımlarından para kazanılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üç yoldan fon yatırımından para kazanılabilir. İlk olarak fon sahip olduğu menkul kıymetlerden kâr payı ve/veya faiz geliri elde eder. Fon elde ettiği bütün gelirini fon portföy değerine yansıtır. İkinci olarak, fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatı artabilir. Eğer fon fiyatı yükselen bu menkul kıymeti satarsa sermaye kazancı elde eder. Fon elde ettiği bu sermaye kazancını veya zararını fon portföy değerine yansıtır. Üçüncü ve son olarak eğer yatırım fonu fiyatı yükselen menkul kıymeti satmıyor elinde tutuyorsa katılma paylarının fiyatı artar.
Soru 3
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yatırım fonu katılma payları için yanlıştır?
Seçenekler
A
Katılma payı bir ortaklık belgesidir.
B
Katılma payı ile fon yönetimine katılma hakkı elde edilir
C
Katılma paylarının itibarı değeri bulunmamaktadır.
D
Katılma payı değeri toplam fon değerinin katılma pay sayısına bölünmesi ile bulunur.
E
Katılma payı fiyatı her işgünü izleyen gün için kurucu tarafından hesaplanır.
Açıklama:
Katılma payı sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur.
Soru 4
Aşağıdaki ilkelerden hangisine göre kurucu fonu içtüzük çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorundadır.
Seçenekler
A
Riskin dağıtılması ilkesi
B
Profesyonel yönetim ilkesi
C
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
D
İnançlı mülkiyet ilkesi
E
Mal varlığının korunması ilkesi
Açıklama:
İnançlı mülkiyet ilkesine göre kurucu, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorundadır.
Soru 5
I. Tasarruflar profesyonel ve güvenilir yöneticiler tarafında yönetilir.
II. Çeşitlendirme nedeniyle risk en aza indirilir.
III. Zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yatırım fonları avantajları arasındandır?
II. Çeşitlendirme nedeniyle risk en aza indirilir.
III. Zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yatırım fonları avantajları arasındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilenlerin hepsi de yatırım fonu avantajları arasındadır.
Soru 6
I. Açık uçlu fonlar
II. Kapalı uçlu fonlar
III. Kar dağıtan fonlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangiler pay sayısına göre yatırım fon türlerindendir?
II. Kapalı uçlu fonlar
III. Kar dağıtan fonlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangiler pay sayısına göre yatırım fon türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Pay sayısına göre yatırım fonları açık uçlu fonlar ve kapalı uçlu fonlar olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılmaktadır.
Soru 7
Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonları kapsayan fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fon sepeti şemsiye fonu
B
Değişken şemsiye fon
C
Serbest şemsiye fon
D
Karma şemsiye fon
E
Garantili şemsiye fon
Açıklama:
Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Soru 8
Türkiye'de yatırım fonlarının başlangıç tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1984
B
1987
C
1993
D
1999
E
2002
Açıklama:
Ülkemizde yatırım fonlarının başlangıç tarihi 1987 olarak kabul edilmektedir.
Soru 9
Yatırım fonlarının türlere göre dağılımında dünyada en yüksek oran aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Değişken karma
B
Tahvil bono
C
Pay senedi
D
Para piyasası
E
Anapara korumalı
Açıklama:
Dünyadaki yatırım fonu portföylerinin %43’ünü pay senetleri oluştururmaktadır.
Soru 10
I. Kalanı iptal et
II. Kalanı beklet
III. Tamamını al
TEFAS'ta yatırımcılar yukarıdaki emir türlerinden hangisini veya hangilerini seçebilirler?
II. Kalanı beklet
III. Tamamını al
TEFAS'ta yatırımcılar yukarıdaki emir türlerinden hangisini veya hangilerini seçebilirler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
TEFAS’ ta yatırımcılar emir türleri olarak “Kalanı İptal Et”, “Kalanı Beklet” ya da “Tamamını Al” seçeneklerinden birini tercih edebilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yatırım fonlarına hakim olan temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Riskin dağıtılması ilkesi
B
Profesyonel yönetim ilkesi
C
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
D
İnançlı hizmet ilkesi
E
Mal varlığının korunması ilkesi
Açıklama:
Yatırım fonlarına hakim olan temel ilkeler riskin dağıtılması ilkesi, profesyonel yönetim ilkesi, menkul kıymet portföyü işletme ilkesi, inançlı mülkiyet ilkesi ve mal varlığının korunması ilkesidir.
Soru 12
Fon mal varlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez görüşünü savunan yatırım fonu ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Profesyonel yönetim ilkesi
B
Riskin dağıtılması ilkesi
C
Mal varlığının korunması ilkesi
D
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
E
İnançlı mülkiyet ilkesi
Açıklama:
Mal Varlığının Korunması İlkesi: Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez. Yani fon malvarlığının korunması kanun ile güvence altına alınmıştır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yatırım fonuna yatırım kararı verirken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yatırım fonun en yakın tarihli portföy bileşimi
B
Yatırım fonun ödediği vergi miktarı
C
Gider oranları
D
Geçmiş performans
E
Risk düzeyi
Açıklama:
Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlara14 (Yatırım fonu katılma payına yatırım yapmayı planlayan tasarruf sahipleri fonun kurucusu ve bu kurucunun yönettiği fonların türü, fonun portföyünü yöneten portföy yöneticisi, fonun en yakın tarihli portföy bileşimi ve stratejisi, fonun yönetim ücreti oranı ve fon toplam gider oranı, kurucunun fonlarının geçmiş dönemlerdeki performansı ve diğer fonlara göre başarı durumu, fon katılma paylarının alınıp satılabileceği yerler, işlem saatleri ve alım satım şartları, giriş-çıkış komisyonu olup olmadığı) dikkat edilmelidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi pay sayısına göre yatırım fonlarından biridir?
Seçenekler
A
Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu
B
Garantili Şemsiye Fon
C
Kar Dağıtmayan Fonlar
D
Kar Dağıtan Fonlar
E
Açık uçlu fonlar
Açıklama:
Pay sayısına göre yatırım fonları açık uçlu fonlar ve kapalı uçlu fonlar olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılmaktadır.
Soru 15
Yatırımcılar tarafından talep edildiğinde pay sayısı anında artırılamayan, yatırımcılar tarafından fona iade edilemeyen dolayısıyla pay sayısı azaltılamayan fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kapalı uçlu fonlar
B
Pay senedi şemsiye fonu
C
Fon sepeti şemsiye fonu
D
Koruma amaçlı şemsiye fonu
E
Kar dağıtmayan fonlar
Açıklama:
Kapalı Uçlu Fonlar: Yatırımcılar tarafından talep edildiğinde pay sayısı anında artırılamayan, yatırımcılar tarafından fona iade edilemeyen dolayısıyla pay sayısı azaltılamayan fonlar kapalı uçlu fonlar olarak tanımlanır.
Soru 16
Portföyünün tamamı devamlı olarak, vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borçlanma araçları şemsiye fonu
B
Fon sepeti şemsiye fonu
C
Para piyasası şemsiye fonu
D
Pay senedi yoğun fon
E
Karma şemsiye fon
Açıklama:
Para Piyasası Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı devamlı olarak, vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan ve portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Soru 17
Ülkemizde yatırım fonlarının başlangıç tarihi ne zamandır?
Seçenekler
A
1979
B
1981
C
1982
D
1983
E
1987
Açıklama:
Ülkemizde yatırım fonlarının başlangıç tarihi 1987 olarak kabul edilmektedir. Başlangıç tarihinin 1979 değil de 1987 olmasının nedeni, bankaların, bankerler aracılığıyla mevduat sertifikası alış ve satışının yasaklanmasıdır.
Soru 18
İlk yatırım fonu nerede ve ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
Massachusetts /1924
B
Londra/1868
C
Massachusetts /1920
D
Londra/1878
E
Londra/1885
Açıklama:
Yatırımcıların yatırım amacıyla bir araya gelip, fonlarını birleştirdikleri bir havuz yoluyla yatırımlarını gerçekleştirmeleri fikri Avrupa’da 1800’lü yıllarda ortaya çıkmıştır. İlk yatırım fonunun kuruluşu 1868 yılında Londra’da gerçekleşmiştir.
Soru 19
TEFAS'ta talimat kabulü ileri valörlü işlemler için hangi saat aralığında yapılabilmektedir?
Seçenekler
A
08:45-17:30
B
09:45-16:30
C
08:45-16:30
D
08:45-17:35
E
09:45-17:30
Açıklama:
TEFAS'ta talimat kabulü işlem saatleri aynı gün valörlü işlemler için 08:45-13:30 arasında, ileri valörlü işlemler için 08:45-17:30 arasında işlem yapılabilmektedir.
Soru 20
Dünyada yatırım fonları arasında fon büyüklüğü en fazla olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İrlanda
D
Amerika
E
Lüksemburg
Açıklama:
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir.
Soru 21
Yatırım fonu katılma pay değerinin hesaplanması için aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç vardır?
Seçenekler
A
Fon toplam değeri
B
Payların piyasa değeri
C
Payların nominal değeri
D
Payların getiri oranları
E
Payların riskleri
Açıklama:
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)/(Katılma Paylarının Sayısı)
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yatırım fonlarına hakim olan temel ilkelerden biri olarak sayılamaz?
Seçenekler
A
Riskin dağıtılması ilkesi
B
Profesyonel yönetim ilkesi
C
Mal varlığının korunma ilkesi
D
İnançlı mülkiyet ilkesi
E
Gider oranları ilkesi
Açıklama:
Yatırım fonlarına hakim olan temel ilkeler riskin dağıtılması ilkesi, profesyonel yönetim ilkesi, menkul kıymet portföyü işletme ilkesi, inançlı mülkiyet ilkesi ve mal varlığının korunması ilkesidir.
Soru 23
Fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez olması özelliği aşağıdaki yatırım fonları ilkelerinden hangisinin özelliğidir?
Seçenekler
A
İnançlı mülkiyet ilkesi
B
Riskin dağıtılması ilkesi
C
Profesyonel yönetim ilkesi
D
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
E
Mal varlığının korunma ilkesi
Açıklama:
Mal Varlığının Korunması İlkesi: Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez. Yani fon malvarlığının korunması kanun ile güvence altına alınmıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yatırım fonlarının yatırım yapabileceği araçlardan biri olarak sayılamaz?
Seçenekler
A
Kira sertifikaları
B
12 aydan uzun vadeli mevduat
C
Varantlar
D
Takasbank para piyasası işlemleri
E
Gayrimenkul sertifikaları
Açıklama:
SPK’nın düzenlemeleri çerçevesinde yatırım fonlarının yatırım yapabileceği araçlar şunlardır: Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye’de kurulan ihraçcılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen yabancı, özel sektör ve kamu borçlanma araçları ile ihraçcı payları, 12 aydan uzun vadeli olmamak üzere vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları, Borsada işlem görmeleri kaydıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları, Fon katılma payları, Repo ve ters repo işlemleri, Kira sertifikaları, Gayrimenkul sertifikaları, Varantlar ve sertifikalar, Takasbank para piyasası işlemleri, Türev araç işlemlerinin nakit teminatları ve primleri, Kurulca uygun görülen özel tasarlanmış yabancı yatırım araçları ve ikraz iştirak senetleri, Kurulca uygun görülen diğer yatırım araçları.
Soru 25
Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilen veya azaltılabilen fonlar aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Şemsiye fon
B
Kapalı uçlu fon
C
Açık uçlu fon
D
Değişken fon
E
Koruma amaçlı fon
Açıklama:
Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilen veya azaltılabilen fonlar açık uçlu (open-ended) yatırım fonları olarak tanımlanabilir.
Soru 26
Pay senedi şemsiye fonu aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
B
Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
C
Portföyünün tamamı devamlı olarak, vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan ve portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
D
Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
E
Fon portföyünün tamamı, ortaklık payları, borçlanma araçları, altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon toplam değerinin %20 ’sinden az olmayan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Açıklama:
Pay Senedi Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi pay sayısına göre sınıflandırılmış fonlardan biridir?
Seçenekler
A
Fon Sepeti Şemsiye Fonu
B
Pay Senedi Şemsiye Fonu
C
Kapalı Uçlu Fonlar
D
Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu
E
Değişken Şemsiye Fon
Açıklama:
Pay sayısına göre yatırım fonları açık uçlu fonlar ve kapalı uçlu fonlar olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılmaktadır.
Soru 28
Tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan yatırım fonları hariç olmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulunun izniyle kurulmuş olan ve sermaye piyasasında faaliyette olan tüm yatırım fonlarına erişim imkanı sağlayan elektronik bir platform aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TakasBank
B
TEFAS
C
BİST
D
VİOP
E
EPİAŞ
Açıklama:
TEFAS tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan yatırım fonları hariç olmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulunun izniyle kurulmuş olan ve sermaye piyasasında faaliyette olan tüm yatırım fonlarına erişim imkanı sağlayan elektronik bir platformdur.
Soru 29
Türkiye’de menkul kıymet yatırım fonlarının kurulması ve katılma belgelerinin piyasaya sürülmesi ile ilgili olarak ilk örneğe hangi yılda rastlanmaktadır?
Seçenekler
A
1945
B
1850
C
1979
D
2000
E
2010
Açıklama:
Türkiye’de menkul kıymet yatırım fonlarının kurulması ve katılma belgelerinin piyasaya sürülmesi ile ilgili olarak ilk örneğe 1979 yılında rastlanmıştır. Bu tarihte bir bankerlik kuruluşu olarak çalışan MEBAN Menkul Değerler Bankerlik ve Finansman A.Ş. bünyesinde MEBAN yatırım fonu adı altında bir fon kurulmuş ve iştirak belgeleri piyasaya sürülmüştür.
Soru 30
Fon büyüklüğü en fazla olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Japonya
D
Fransa
E
Lüksemburg
Açıklama:
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir.
Soru 31
I. Bireysel yatırımcılarla ilgili olması kurumsal ilişkilerde sınırlılık yaratmaktadır.
II. Sabit piyasa koşullarında tasarruflarını arzuladıkları risk-getiri kombinasyonunda değerlendirebilmelerini sağlar.
III. Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır.
Yatırım fonu katılma payları ve pay sahiplerinin hakları ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Sabit piyasa koşullarında tasarruflarını arzuladıkları risk-getiri kombinasyonunda değerlendirebilmelerini sağlar.
III. Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır.
Yatırım fonu katılma payları ve pay sahiplerinin hakları ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I ve III
Açıklama:
Yatırım Fonu Katılma Payları ve Pay Sahiplerinin Hakları
Yatırım fonları, bireysel yatırımcıların ve kurumların karmaşık ve değişken piyasa koşullarında tasarruflarını arzuladıkları risk-getiri kombinasyonunda değerlendirebilmelerini sağlamaktadır. Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine bu optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır.
Yatırım fonları, bireysel yatırımcıların ve kurumların karmaşık ve değişken piyasa koşullarında tasarruflarını arzuladıkları risk-getiri kombinasyonunda değerlendirebilmelerini sağlamaktadır. Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine bu optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır.
Soru 32
Yatırım fonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Büyük tasarruf sahipleri tasarruflarını sermaye piyasasında yalnızca tahvile yatırarak değerlendirebilirler.
B
Yalnızca bir yoldan fon yatırımından para kazanılması yatırımcıların isteksizliğinin temel nedenidir.
C
Her bir yatırımcı fonun sahip olduğu portföyün tamamını temsil eden katılma payını alarak fon portföyüne ortak olurlar.
D
Kolektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları büyük tasarruflarla oluşturulabilecek portföyler için oluşturulmuştur.
E
Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı çeşitli portföyleri yönetirler.
Açıklama:
YATIRIM FONU TANIMI
Küçük tasarruf sahipleri tasarruflarını sermaye piyasasında çeşitli araçlara yatırarak değerlendirebilirler. Ancak tasarrufların sermaye piyasasında değerlendirilebilmesi yeterli bilgi ve uzmanlığı gerektirmektedir. Ayrıca özellikle küçük tasarruflarla oluşturulabilecek portföylerde risk çeşitlendirmesi yapmak da zorlaşmaktadır ve bu portföyler ölçek ekonomisinden sınırlı bir şekilde yararlanmaktadırlar. Bu nedenle sermaye piyasasında kolektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları oluşturulmuştur. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 25’inci maddesi uyarınca, “tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföy leri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu adı verilir”. Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, ortaklık payı, tahvil gibi sermaye piyasası araçlarından ve kıymetli madenlerden oluşan portföyleri yönetirler. Her bir yatırımcı fonun sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payını alarak fon portföyüne ortak olurlar. Üç yoldan fon yatırımından para kazanılabilir. İlk olarak fon sahip olduğu menkul kıymetlerden kâr payı ve/veya faiz geliri elde eder. Fon elde ettiği bütün gelirini fon portföy değerine yansıtır. İkinci olarak, fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatı artabilir. Eğer fon fiyatı yükselen bu menkul kıymeti satarsa sermaye kazancı elde eder. Fon elde ettiği bu sermaye kazancını veya zararını fon portföy değerine yansıtır. Üçüncü ve son olarak eğer yatırım fonu fiyatı yükselen menkul kıymeti satmıyor elinde tutuyorsa katılma paylarının fiyatı artar. Yüksek fon toplam değeri yatırımın yüksek değerli olduğunu gösterir. Böylece yatırımcılar katılma paylarını sattıklarında, yatırım fonlarının portföyünde o ana kadar gerçekleşen değer artışlarından/azalışlarından paylarını alırlar.
Küçük tasarruf sahipleri tasarruflarını sermaye piyasasında çeşitli araçlara yatırarak değerlendirebilirler. Ancak tasarrufların sermaye piyasasında değerlendirilebilmesi yeterli bilgi ve uzmanlığı gerektirmektedir. Ayrıca özellikle küçük tasarruflarla oluşturulabilecek portföylerde risk çeşitlendirmesi yapmak da zorlaşmaktadır ve bu portföyler ölçek ekonomisinden sınırlı bir şekilde yararlanmaktadırlar. Bu nedenle sermaye piyasasında kolektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları oluşturulmuştur. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 25’inci maddesi uyarınca, “tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföy leri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu adı verilir”. Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, ortaklık payı, tahvil gibi sermaye piyasası araçlarından ve kıymetli madenlerden oluşan portföyleri yönetirler. Her bir yatırımcı fonun sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payını alarak fon portföyüne ortak olurlar. Üç yoldan fon yatırımından para kazanılabilir. İlk olarak fon sahip olduğu menkul kıymetlerden kâr payı ve/veya faiz geliri elde eder. Fon elde ettiği bütün gelirini fon portföy değerine yansıtır. İkinci olarak, fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatı artabilir. Eğer fon fiyatı yükselen bu menkul kıymeti satarsa sermaye kazancı elde eder. Fon elde ettiği bu sermaye kazancını veya zararını fon portföy değerine yansıtır. Üçüncü ve son olarak eğer yatırım fonu fiyatı yükselen menkul kıymeti satmıyor elinde tutuyorsa katılma paylarının fiyatı artar. Yüksek fon toplam değeri yatırımın yüksek değerli olduğunu gösterir. Böylece yatırımcılar katılma paylarını sattıklarında, yatırım fonlarının portföyünde o ana kadar gerçekleşen değer artışlarından/azalışlarından paylarını alırlar.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi pay sayısına göre yatırım fonlarından biridir?
Seçenekler
A
Pay Senedi Şemsiye Fonu
B
Katılım Şemsiye Fonu
C
Açık Uçlu Fonlar
D
Garantili Şemsiye Fon
E
Pay Senedi Yoğun Fon
Açıklama:
Pay Sayısına Göre Yatırım Fonları
Pay sayısına göre yatırım fonları açık uçlu fonlar ve kapalı uçlu fonlar olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılmaktadır.
Pay sayısına göre yatırım fonları açık uçlu fonlar ve kapalı uçlu fonlar olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılmaktadır.
Soru 34
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine hangi tarih ve kanun ile girmiştir?
Seçenekler
A
1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
B
1960 yılında 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
C
1990 yılında 2549 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Kanunu
D
1950 yılında 3211 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
E
1980 yılında 2243 sayılı Para Piyasası Kanunu
Açıklama:
TÜRKİYE’DE YATIRIM FONLARINA YATIRIM
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile girmiştir.
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile girmiştir.
Soru 35
Dünya’da Yatırım Fonlarına Yatırım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yatırımcıların yatırım amacıyla bir araya gelip, fonlarını birleştirdikleri bir havuz yoluyla yatırımlarını gerçekleştirmeleri fikri Avrupa’da 1800’lü yıllarda ortaya çıkmıştır.
B
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olmaktadır.
C
1924 yılında kurulan Massachusetts Investors Trust Fonu Amerika’nın ilk resmî yatırım fonu olmuştur.
D
Yatırım fonlarının Amerika’da gelişimi ise 1990’ların sonunda rastlamıştır.
E
İlk yatırım fonunun kuruluşu 1868 yılında Londra’da gerçekleşmiştir.
Açıklama:
DÜNYA’DA YATIRIM FONLARINA YATIRIM
Yatırımcıların yatırım amacıyla bir araya gelip, fonlarını birleştirdikleri bir havuz yoluyla yatırımlarını gerçekleştirmeleri fikri Avrupa’da 1800’lü yıllarda ortaya çıkmıştır. İlk yatırım fonunun kuruluşu 1868 yılında Londra’da gerçekleşmiştir. Yatırım fonlarının
Amerika’da gelişimi ise 1920’lerin başına rastlamıştır. 1924 yılında kurulan Massachusetts Investors Trust Fonu Amerika’nın ilk resmî yatırım fonu olmuştur. Sadece pay senetlerine yatırım yapan ilk yatırım fonları 1920’li yıllarda finans dünyasında önemli bir yere sahip olmalarına karşın, borsalarda önemli bir etkiye sahip olamamışlardır. Ancak günümüzde yatırım fonları gelişmiş sermaye piyasalarında oldukça önemli bir yere sahiptirler. Örneğin, 1992’nin ilk yarısında ABD pay senedi piyasasına yapılan toplam yatırımın %96’sı yatırım fonları tarafından gerçekleşmiştir. 1999 sonu itibariyle ABD’de 6,8 trilyon $, dünya çapında ise 11 trilyon $ düzeyinde aktif büyüklüğüne ulaşmıştır. 2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir
Yatırımcıların yatırım amacıyla bir araya gelip, fonlarını birleştirdikleri bir havuz yoluyla yatırımlarını gerçekleştirmeleri fikri Avrupa’da 1800’lü yıllarda ortaya çıkmıştır. İlk yatırım fonunun kuruluşu 1868 yılında Londra’da gerçekleşmiştir. Yatırım fonlarının
Amerika’da gelişimi ise 1920’lerin başına rastlamıştır. 1924 yılında kurulan Massachusetts Investors Trust Fonu Amerika’nın ilk resmî yatırım fonu olmuştur. Sadece pay senetlerine yatırım yapan ilk yatırım fonları 1920’li yıllarda finans dünyasında önemli bir yere sahip olmalarına karşın, borsalarda önemli bir etkiye sahip olamamışlardır. Ancak günümüzde yatırım fonları gelişmiş sermaye piyasalarında oldukça önemli bir yere sahiptirler. Örneğin, 1992’nin ilk yarısında ABD pay senedi piyasasına yapılan toplam yatırımın %96’sı yatırım fonları tarafından gerçekleşmiştir. 1999 sonu itibariyle ABD’de 6,8 trilyon $, dünya çapında ise 11 trilyon $ düzeyinde aktif büyüklüğüne ulaşmıştır. 2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir
Soru 36
I. Tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan ve yatırım fonları dışındakileri kapsamaktadır.
II. Sermaye piyasamızda faaliyette olan maksimum ölçekli yatırım fonlarına erişim imkanı sağlamaktadır.
III. Elektronik ortamda kurulum dışında kullanılabilen bir platformdur.
IV. Sermaye Piyasası Kurulu’nun izniyle kurulmuştur.
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Sermaye piyasamızda faaliyette olan maksimum ölçekli yatırım fonlarına erişim imkanı sağlamaktadır.
III. Elektronik ortamda kurulum dışında kullanılabilen bir platformdur.
IV. Sermaye Piyasası Kurulu’nun izniyle kurulmuştur.
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I ve IV
D
II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
TEFAS tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan yatırım fonları hariç olmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulu’nun izniyle kurulmuş olan ve sermaye piyasamızda faaliyette olan tüm yatırım fonlarına erişim imkanı sağlayan elektronik bir platformdur.
Soru 37
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) "Operatör Üye Yetkilendirmesi ve Sorumluluklar" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Platformda işlem gören fona ilişkin tüm iş ve işlemlerin Kurucu tarafından yerine getirilmesi esastır.
B
Platformda işlem gören her fon için en az üç operatör üye yetkilendirilebilir.
C
Kurucunun operatör üye olarak yetkilendireceği kurumun Platform üyesi olmaması gereklidir.
D
Platform işlemlerinin tamamını Kurucunun yapması yasaklanmıştır.
E
Operatör üyenin, Kurucu tarafından istenildiğinde değiştirilememesi fon yönetimi zorlaştırmaktadır.
Açıklama:
Operatör Üye Yetkilendirmesi ve Sorumluluklar: Platformda işlem gören fona ilişkin tüm iş ve işlemlerin Kurucu tarafından yerine getirilmesi esastır. Bununla birlikte, Kurucu söz konusu iş ve işlemleri gerçekleştirmek üzere bir “Operatör Üye” tayin edebilir. Kurucunun operatör üye olarak yetkilendireceği kurumun Platform üyesi olması zorunludur. Platformda işlem görmek üzere tanımlanan her fon için Takasbank Saklama Sistemi’nde tanımlı olan fon operatör üyesi, Platform için de operatör üye olarak kabul edilir. Operatör üye, Kurucu tarafından istenildiğinde değiştirilebilir. Değişiklik ertesi iş gününden itibaren geçerli olur. Platform işlemlerinin tamamını kendisi yapmak isteyen Kurucunun, sistemde otomatik olarak atanan operatör üye tanımını değiştirmesi gerekir. Operatör üye tayin edilmesi hâlinde Kurucunun yapması gereken tüm işlemler operatör üye tarafından
gerçekleştirilir ve operatör üye tarafından gerçekleştirilen işlemlerden doğan tüm sorumluluk müteselsilen Kurucuya da aittir. Platformda işlem gören her fon için yalnızca bir operatör üye yetkilendirilebilir.
gerçekleştirilir ve operatör üye tarafından gerçekleştirilen işlemlerden doğan tüm sorumluluk müteselsilen Kurucuya da aittir. Platformda işlem gören her fon için yalnızca bir operatör üye yetkilendirilebilir.
Soru 38
Yatırım fonu katılımcılarının fon portföyüne ortak olmaları nedeniyle edindikleri belgeye ne denir?
Seçenekler
A
Fon hissesi
B
Katılma payı
C
Portfoy yönetimi
D
Pay hakkı
E
Pay değeri
Açıklama:
Yatırım fonu katılımcılarının fon portföyüne ortak olmaları nedeniyle edindikleri belgeye katılma payı denir.
Soru 39
I. Yatırımcı bugün satın almak veya satmak isteyeceği yatırım fonu katılma payı adetini belirtir.
II. Yatırımcı yatırım fonunun alım fiyatını bilmez, bu nedenle dünkü fon fiyatına en az % 35 marj ekleyerek alım talebini kurucuya iletir.
III. Satışta nemalandırma yapılması esastır.
Yatırım fonu fiyatlaması ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Yatırımcı yatırım fonunun alım fiyatını bilmez, bu nedenle dünkü fon fiyatına en az % 35 marj ekleyerek alım talebini kurucuya iletir.
III. Satışta nemalandırma yapılması esastır.
Yatırım fonu fiyatlaması ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
Fiyatlamaya İlişkin Örnekler: Yatırımcı bugün satın almak veya satmak isteyeceği yatırım fonu katılma payı adetini belirtir. Ancak yatırım fonunun alım fiyatını bilmez, bu nedenle dünkü fon fiyatına en fazla %20 marj ekleyerek (bu marj kurucu tarafından içtüzük/izahname ile belirlenir ve tüm yatırımcılara aynı uygulanır) alım talebini kurucuya iletir.Alım talebinin pay sayısı olarak değil de tutar olarak verilmesi hâlinde Resmî hesabımızda bulunan para ile nemasına karşılık gelen para tutarına karşılık gelen pay sayısı ile alım yapılır. Satış yapılmak istendiğinde de ise nemalandırma dışında durum aynıdır. Satışta nemalandırma
yapılmaz. Takas süresi ve fonun nakit yapısı dikkate alınarak fonun içtüzük/izahname ile belirlediği günde, işlem günündeki satış fiyatı baz alınarak belirlenen tutar yatırımcıya ödenir.
yapılmaz. Takas süresi ve fonun nakit yapısı dikkate alınarak fonun içtüzük/izahname ile belirlediği günde, işlem günündeki satış fiyatı baz alınarak belirlenen tutar yatırımcıya ödenir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi yatırım fonlarına hakim olan temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Riskin dağıtılması ilkesi
B
İnançlı mülkiyet ilkesi
C
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
D
Mal varlığının korunması ilkesi
E
Katılma paylarının alınıp satılmasına ait esaslar
Açıklama:
Yatırım Fonlarına Hakim Olan Temel İlkeler
Yatırım fonlarına hakim olan temel ilkeler riskin dağıtılması ilkesi, profesyonel yönetim ilkesi, menkul kıymet portföyü işletme ilkesi, inançlı mülkiyet ilkesi ve mal varlığının korunması ilkesidir.
Yatırım fonlarına hakim olan temel ilkeler riskin dağıtılması ilkesi, profesyonel yönetim ilkesi, menkul kıymet portföyü işletme ilkesi, inançlı mülkiyet ilkesi ve mal varlığının korunması ilkesidir.
Soru 41
Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yatırım fonu
B
Ortaklık payı
C
Tahvil
D
Senet
E
Hisse senedi
Açıklama:
Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu adı verilir.
Soru 42
Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez kanunu yatırım fonlarının hangi ilkesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Riskin dağıtılması ilkesi
B
Mal varlığının korunması ilkesi
C
Profesyonel yönetim ilkesi
D
Menkul kıymet portföyü işletme ilkesi
E
İnançlı mülkiyet ilkesi
Açıklama:
Mal Varlığının Korunması İlkesi: Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez. Yani fon malvarlığının korunması kanun ile güvence altına alınmıştır.
Soru 43
Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilen veya azaltılabilen fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pay senedi şemsiye fonu
B
Kapalı uçlu fonlar
C
Açık uçlu fonlar
D
Fon sepeti şemsiye fonu
E
Para piyasası şemsiye fonu
Açıklama:
Açık Uçlu Fonlar: Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilen veya azaltılabilen fonlar açık uçlu (open-ended) yatırım fonları olarak tanımlanabilir.
Soru 44
Fon portföyünün tamamı, ortaklık payları, borçlanma araçları, altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon toplam değerinin %20’sinden az olmayan fonları kapsayan şemsiye fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Koruma amaçlı şemsiye fon
B
Garantili şemsiye fon
C
Değişken şemsiye fon
D
Karma şemsiye fon
E
Serbest şemsiye fon
Açıklama:
Karma Şemsiye Fon: Fon portföyünün tamamı, ortaklık payları, borçlanma araçları, altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon toplam değerinin %20’sinden az olmayan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Soru 45
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren hangi sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile girmiştir?
Seçenekler
A
2599
B
2299
C
2399
D
2199
E
2499
Açıklama:
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile girmiştir. Yatırım fonları ile ilgili düzenlemeler 28.07.1981 tarihinde kabul edilmiş ve 1982 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında ülkemizde yatırım fonlarının gelişim sürecinin oldukça yavaş bir seyir izlemesinin nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Ulusal sermayenin yetersizliği
B
Borsa İstanbul'un açılmamış olması
C
Menkul değer alım-satımlarının rayiç bedel üzerinden yapılamaması
D
SPK’nın katılma belgelerinin halka arzına dair tebliğinin gecikmiş olması
E
Vergi yasaları
Açıklama:
Yatırım fonlarının Türkiye’deki piyasalarda işlem görmesinin gecikmesinde başlıca üç önemli neden vardır. Bunlardan ilki Borsa İstanbul’un açılmamış olmasıdır. Borsa faaliyete geçmediği için menkul değer alım-satımları rayiç bedel üzerinden yapılamamıştır. Ayrıca kurulacak bir fona yasal yoldan portföy oluşturmak olanaksızdır. İkinci neden Sermaye Piyasası Kurulu’nun katılma belgelerinin halka arzına dair tebliğinin gecikmiş olmasıdır. Bu tebliğ ancak Aralık 1986’da yayımlanmıştır. Üçüncü ve son neden, vergi yasalarından kaynaklanmıştır. Kurumlar Vergisi’nden muaf olan fonlar, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre %10 stopaja tabi olmalarının fonlara ilgiyi azaltacağı düşüncesiyle kurumlar/kurucular katılma belgesi ihraç edememişlerdir. Bu sorun Ağustos 1987’de giderilebilmiş ve katılma belgelerinin halka arzı başlamıştır.
Soru 47
2015 yılı itibariyle, dünyada yatırım fonları arasında en büyük fon büyüklüğü ile ilk sırada yer alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Rusya
D
Kanada
E
Almanya
Açıklama:
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir.
Soru 48
Dünya yatırım fonu büyüklüğünün yaklaşık %10’unu oluşturan, vergi ve operasyonel alanlarda sunduğu olanaklardan dolayı yatırım fonu ve yatırım ortaklığı gibi kolektif yatırım kuruluşlarının merkezi haline gelen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
İsviçre
B
Cayman Adaları
C
Lüksemburg
D
Malta
E
Man adası
Açıklama:
Dikkat çekici bir şekilde Lüksemburg dünya yatırım fonu büyüklüğünün yaklaşık %10’unu oluşturmaktadır.Lüksemburg vergi ve operasyonel alanlarda sunduğu olanaklardan dolayı yatırım fonu ve yatırım ortaklığı gibi kolektif yatırım kuruluşlarının merkezi hâline gelmiştir. Bu nedenle, Avrupa’da pek çok fon Lüksemburg’da kurulmakta, ancak payları diğer ülkelerdeki yatırımcılara satılmaktadır.
Soru 49
Tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan yatırım fonları hariç olmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulu’nun izniyle kurulmuş olan ve sermaye piyasamızda faaliyette olan tüm yatırım fonlarına erişim imkanı sağlayan elektronik bir platformun adı nedir?
Seçenekler
A
TEFS
B
TEDAS
C
TFS
D
TEFAS
E
TEAS
Açıklama:
TEFAS tek bir yatırım hesabıyla özel şartlara tabi olan yatırım fonları hariç olmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulu’nun izniyle kurulmuş olan ve sermaye piyasamızda faaliyette olan tüm yatırım fonlarına erişim imkanı sağlayan elektronik bir platformdur.
Soru 50
I. Kalanı İptal Et
II. Kalanı Beklet
III. Tamamını Al
Yukarıdakilerden hangileri TEFAS'ta yatırımcılar için yer alan emir türü seçeneklerindendir?
II. Kalanı Beklet
III. Tamamını Al
Yukarıdakilerden hangileri TEFAS'ta yatırımcılar için yer alan emir türü seçeneklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
TEFAS’ ta yatırımcılar emir türleri olarak “Kalanı İptal Et”, “Kalanı Beklet” ya da “Tamamını Al” seçeneklerinden birini tercih edebilir.
Soru 51
Katılma payı fiyatı nasıl hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)/(Katılma Paylarının Sayısı)
B
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)*(Katılma Paylarının Sayısı)
C
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)+(Katılma Paylarının Sayısı)
D
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)-(Katılma Paylarının Sayısı)
E
Katılma Payı Değeri = (Katılma Paylarının Sayısı)/(Fon Toplam Değeri)
Açıklama:
Fon toplam değeri, değerleme gününde tedavülde olan pay sayısına bölünerek birim katılma payı fiyatı hesaplanmaktadır. Bu hesaplama aşağıdaki gibi formüle edilebilir.
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)/(Katılma Paylarının Sayısı)
Katılma Payı Değeri = (Fon Toplam Değeri)/(Katılma Paylarının Sayısı)
Soru 52
"Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır" ifadesi yatırım fonlarına hakim olan temel ilkelerden hangisine en uygundur?
Seçenekler
A
Riskin Dağıtılması İlkesi
B
Profesyonel Yönetim İlkesi
C
Menkul Kıymet Portföyü İşletme İlkesi
D
İnançlı Mülkiyet İlkesi
E
Mal Varlığının Korunması İlkesi
Açıklama:
Yani fon malvarlığının korunması kanun ile güvence altına alınmıştır.
Mal Varlığının Korunması İlkesi: Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez.
Mal Varlığının Korunması İlkesi: Fon tüzel kişilik sahibi olmamakla beraber fonun mal varlığı kurucudan ayrıdır. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez ve üçüncü kişiler tarafından haczedilemez.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi SPK’nın düzenlemeleri çerçevesinde yatırım fonlarının yatırım yapabileceği araçlar değildir?
Seçenekler
A
Repo
B
Ters repo işlemleri
C
Kira sertifikaları
D
Gayrimenkul sertifikaları
E
12 aydan kısa vadeli olmamak üzere vadeli mevduat
Açıklama:
Takasbank para piyasası işlemleri, Türev araç işlemlerinin nakit teminatları ve primleri, Kurulca uygun görülen özel tasarlanmış yabancı yatırım araçları ve ikraz iştirak senetleri, Kurulca uygun görülen diğer yatırım araçları.
SPK’nın düzenlemeleri çerçevesinde yatırım fonlarının yatırım yapabileceği araçlar şunlardır:Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye’de kurulan ihraçcılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen yabancı, özel sektör ve kamu borçlanma araçları ile ihraçcı payları, 12 aydan uzun vadeli olmamak üzere vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları,Borsada işlem görmeleri kaydıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları, Fon katılma payları, Repo ve ters repo işlemleri, Kira sertifikaları, Gayrimenkul sertifikaları, Varantlar ve sertifikalar,
SPK’nın düzenlemeleri çerçevesinde yatırım fonlarının yatırım yapabileceği araçlar şunlardır:Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye’de kurulan ihraçcılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen yabancı, özel sektör ve kamu borçlanma araçları ile ihraçcı payları, 12 aydan uzun vadeli olmamak üzere vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları,Borsada işlem görmeleri kaydıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları, Fon katılma payları, Repo ve ters repo işlemleri, Kira sertifikaları, Gayrimenkul sertifikaları, Varantlar ve sertifikalar,
Soru 54
I- Risk düzeyi
II- Geçmiş performans
III- Gider oranları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yatırım fonlarına yatırım kararı verirken incelenmesi gereken unsurlardır?
II- Geçmiş performans
III- Gider oranları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yatırım fonlarına yatırım kararı verirken incelenmesi gereken unsurlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Mevduatta garanti varken yatırım fonlarında herhangi bir garanti yoktur.
Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmelidir.
Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmelidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi "Fon Toplam Değeri" hesaplarken kullandığımız formüldür?
Seçenekler
A
Toplam Portföy Değeri + Hazır Değerler − Borçlar − Yönetim Ücreti
B
Toplam Portföy Değeri + Hazır Değerler + Borçlar − Yönetim Ücreti
C
Toplam Portföy Değeri + Hazır Değerler + Borçlar + Yönetim Ücreti
D
Toplam Portföy Değeri − Hazır Değerler − Borçlar − Yönetim Ücreti
E
Toplam Portföy Değeri − Hazır Değerler − Borçlar + Yönetim Ücreti
Açıklama:
Fon Toplam Değeri = Toplam Portföy Değeri + Hazır Değerler − Borçlar − Yönetim
Ücreti
Ücreti
Soru 56
Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu
B
Pay Senedi Şemsiye Fonu
C
Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu
D
Fon Sepeti Şemsiye Fonu
E
Para Piyasası Şemsiye Fonu
Açıklama:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yatırım fonlarına ilişkin 52. ve 54. maddeleri
uyarınca hazırlanan ‘’Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği’’nde yer alan tanımlar doğrultusunda aracı kurumlar yönettikleri fonları portföy yönetim şirketlerine devretmiştir. Ayrıca A ve B fon tipleri ayrımı da kaldırılıp şemsiye fon tanımlanmıştır. Şemsiye fon, katılma payları tek bir içtüzük kapsamında ihraç edilen tüm fonları kapsayan yatırım fonudur.
Pay Senedi Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen
addır.
uyarınca hazırlanan ‘’Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği’’nde yer alan tanımlar doğrultusunda aracı kurumlar yönettikleri fonları portföy yönetim şirketlerine devretmiştir. Ayrıca A ve B fon tipleri ayrımı da kaldırılıp şemsiye fon tanımlanmıştır. Şemsiye fon, katılma payları tek bir içtüzük kapsamında ihraç edilen tüm fonları kapsayan yatırım fonudur.
Pay Senedi Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen
addır.
Soru 57
Yatırım fonlarını Türk hukuk sistemine dahil eden 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1961
B
1974
C
1982
D
1993
E
2002
Açıklama:
Yatırım fonları ile ilgili düzenlemeler 28.07.1981 tarihinde kabul edilmiş ve 1982 yılında yürürlüğe girmiştir.
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanunu ile girmiştir.
Yatırım fonları Türk hukuk sistemine 1982 yılında yürürlüğe giren 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanunu ile girmiştir.
Soru 58
Dünyadaki yatırım fonu portföylerinin %43’ünü oluşturan pay senetlerinin Türkiye’deki oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%3
B
%8
C
%17
D
%26
E
%35
Açıklama:
Dünyadaki yatırım fonu portföylerinin %43’ünü pay senetleri oluştururken, bu oran Türkiye’de yanlızca %3 tür.
Yatırım fonlarının türlere göre dağılımı incelendiğinde; yatırım fonu portföy büyüklüğü açısından dünyada ilk sırada olan ABD’de pay senetlerine eğilim göze çarpmaktadır. Tahvil-bono ise % 21’lik oran ile ABD’de ikinci sırada yer alan yatırım enstrümanını oluşturmaktadır. Portföyündeki pay senedi ağırlığının en yüksek düzeyde olduğu ülke ise % 88’lik oran ile Japonya olmuştur. Türkiye’de ise bu oran yalnızca % 3’tür.
Yatırım fonlarının türlere göre dağılımı incelendiğinde; yatırım fonu portföy büyüklüğü açısından dünyada ilk sırada olan ABD’de pay senetlerine eğilim göze çarpmaktadır. Tahvil-bono ise % 21’lik oran ile ABD’de ikinci sırada yer alan yatırım enstrümanını oluşturmaktadır. Portföyündeki pay senedi ağırlığının en yüksek düzeyde olduğu ülke ise % 88’lik oran ile Japonya olmuştur. Türkiye’de ise bu oran yalnızca % 3’tür.
Soru 59
Dünyada yatırım fonları arasında ilk sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
İngiltere
C
Lüksemburg
D
Çin
E
Norveç
Açıklama:
Dikkat çekici bir şekilde Lüksemburg dünya yatırım fonu büyüklüğünün yaklaşık %10’unu oluşturmaktadır.
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları
arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam
yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir.
2015 yılında 18 trilyon $’a yaklaşan fon büyüklüğü ile ABD, dünyada yatırım fonları
arasında ilk sırada yer almakta olup; aynı zamanda bu rakam dünya genelindeki toplam
yatırım fonu büyüklüğünün yarısına tekabül etmektedir.
Soru 60
Her işlem gününde, işlemlerde geçerli olacak fon payı fiyatının, Kurucu/Operatör Üye tarafından saat kaça kadar Takasbank sistemine tanımlanması gerekir?
Seçenekler
A
08:00
B
10:00
C
12:30
D
15:00
E
18:00
Açıklama:
Her işlem gününde, işlemlerde geçerli olacak fon payı fiyatının, Kurucu/Operatör Üye tarafından saat 10:00’a kadar Takasbank sistemine tanımlanması gerekir.
Soru 61
- Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu adı verilir
- Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, ortaklık payı, tahvil gibi sermaye piyasası araçlarından ve kıymetli madenlerden oluşan portföyleri yönetirler
- Her bir yatırımcı fonun sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payını alarak fon portföyüne ortak olurlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
“Tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Kurulca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığına yatırım fonu adı verilir”. Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, ortaklık payı, tahvil gibi sermaye piyasası araçlarından ve kıymetli madenlerden oluşan portföyleri yönetirler. Her bir yatırımcı fonun sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payını alarak fon portföyüne ortak olurlar.
Soru 62
- Fonun sahip olduğu menkul kıymetlerden kâr payı ve/veya faiz geliri elde edilmesi
- Fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatının artması
- Fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatının yükselmesine rağmen satmadan elinde tutması sonucu katılma paylarının fiyatlarının artması
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hiçbiri
Açıklama:
Üç yoldan fon yatırımından para kazanılabilir. İlk olarak fon sahip olduğu menkul kıymetlerden kâr payı ve/veya faiz geliri elde eder. Fon elde ettiği bütün gelirini fon portföy değerine yansıtır. İkinci olarak, fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatı artabilir. Eğer fon fiyatı yükselen bu menkul kıymeti satarsa sermaye kazancı elde eder. Fon elde ettiği bu sermaye kazancını veya zararını fon portföy değerine yansıtır. Üçüncü ve son olarak eğer yatırım fonu fiyatı yükselen menkul kıymeti satmıyor elinde tutuyorsa katılma paylarının fiyatı artar. Yüksek fon toplam değeri yatırımın yüksek değerli olduğunu gösterir. Böylece yatırımcılar katılma paylarını sattıklarında, yatırım fonlarının portföyünde o ana kadar gerçekleşen değer artışlarından/azalışlarından paylarını alırlar.
Soru 63
- Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine bu optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır
- Yatırım fonu katılımcılarının fon portföyüne ortak olmaları nedeniyle edindikleri belgeye katılma payı denir
- Yatırımcılar, ortaklık payı alarak şirket yönetimine ortak olurlar
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatırım fonları, bireysel yatırımcıların ve kurumların karmaşık ve değişken piyasa koşullarında tasarruflarını arzuladıkları risk-getiri kombinasyonunda değerlendirebilmelerini sağlamaktadır. Yatırım fonlarının amacı, tasarruf sahiplerine bu optimal risk getiri kombinasyonunu sunmaktır. Tasarruf sahiplerinin yatırım fonlarına dahil olabilmeleri ise katılma payı aracılığıyla gerçekleşmektedir. Yatırım fonu katılımcılarının fon portföyüne ortak olmaları nedeniyle edindikleri belgeye katılma payı denir. Bir başka deyişle, katılma payı, yatırımcının fon portföyüne kaç adet payla ortak olduğunu gösterir. Yatırım fonlarındaki katılma payları, şirketlerin ortaklık paylarına benzetilebilir. Nasıl ki yatırımcılar, ortaklık payı alarak şirketlere ortak olurlar ve o şirketler üzerinde hak sahibi olurlar ise benzer şekilde yatırım fonlarında da katılma payı ile fon portföyüne ortak olunur. Ancak, ortaklık payı sahipleri şirket yönetimine katılabilirken katılma payı sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur
Soru 64
- Portföyde bulunan varlıkların işlem gördükleri, alınıp satıldıkları borsalarda oluşan fiyatları dikkate alınarak fon portföy değeri hesaplanması
- Fon portföy değerine fonun alacakları eklenmek ve borçları düşülmek suretiyle fonun toplam değeri belirlenmesi
- Fon toplam değeri, değerleme gününde tedavülde olan pay sayısına bölünerek birim katılma payı fiyatı hesaplanması
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hiçbiri
Açıklama:
Katılma paylarının itibari (nominal) değeri bulunmamaktadır. Tasarruf sahiplerinin fona katılımı, katılma payı değerinin tam olarak nakden ödenmesi koşuluyla gerçekleşmektedir. Fona iştiraki sağlayan katılma payının fiyatı kurucu tarafından her işgünü itibariyle hesaplanmakta ve izleyen gün yapılan katılma payı alış satışlarında bu fiyat uygulanmaktadır. Hesaplamalarda ilk adım olarak değerleme gününde portföyde bulunan varlıkların işlem gördükleri, alınıp satıldıkları borsalarda oluşan fiyatları dikkate alınarak fon portföy değeri hesaplanmaktadır. İkinci adım olarak, fon portföy değerine fonun alacakları eklenmek ve borçları düşülmek suretiyle fonun toplam değeri belirlenmektedir. Üçüncü ve son adım olarak ise fon toplam değeri, değerleme gününde tedavülde olan pay sayısına bölünerek birim katılma payı fiyatı hesaplanmaktadır. Bu hesaplama aşağıdaki gibi formüle edilebilir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Fon fiyat bilgisini öğrenme yolları dışında kalır?
Seçenekler
A
Günlük gazetelerin ekonomi sayfaları
B
Televizyon
C
Fon kurucularının internet sayfası
D
Fon kurucularının telefon hatları
E
Haftalık ekonomi dergileri
Açıklama:
Fon fiyatları günlük gazetelerin ekonomi sayfalarında da bulunabilir. Ancak gazetede ilan edilen fiyatın işlem günündeki değil bir gün öncesinin fiyatı olduğuna dikkat edilmelidir. Bunlara ilave olarak bazı fon kurucularının telefon hatlarından veya internet adreslerinden fonların günlük fiyatları öğrenilebilir. Haftalık ekonomi dergilerinde ise fonların haftalık performansları yer almaktadır. Sahip olunan bir fonun katılma payına bakarken fonun tam ismi bulunmalıdır. Çünkü bazı fon kurucularının birden fazla fonu vardır ve fon kurucuları bu fonların hepsine farklı bir isim verebilmektedirler.
Soru 66
"Kurucunun veya fon katılma pay alım satım aracılık sözleşmesi imzaladığı Yatırım Kuruluşları" haricinde fonların katılma payları nereden alınabilir?
Seçenekler
A
Telefon
B
İnternet
C
Fon dağıtım platformu
D
ATM
E
Hepsi
Açıklama:
Katılma Paylarının Alınıp Satılmasına Ait Esaslar: Katılma payı satın alınması veya fona iadesinde, Kurucunun izahnamede ilan edeceği katılma payının alım satımının yapılacağı yerlere başvurularak alım-satım talimatı verilir. Bunun dışında Kurulca uygun görülen fonların katılma paylarının alım-satımının yapılabileceği merkezi bir fon dağıtım platform olan Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu, Kurucunun veya fon katılma pay alım satım aracılık sözleşmesi imzaladığı Yatırım Kuruluşlarının telefon ve internet bankacılığı ile ATM sistemleri aracılığıyla da katılma payı alım-satım talimatı verilebilir. Yatırım fonu katılma payları gün içinde belli saatler içinde alınıp satılır. Para piyasası fonları ile kısa vadeli borçlanma araçları fonları dışındaki fonlarda fiyatlama ilkesi olarak “ileri fiyatlama” yöntemi uygulanmaktadır.
Soru 67
Aşağıdaki "Yatırım Fonlarına Hakim Olan Temel İlkeleri"nin hangisi yatırım yapılan fondan zarar edilmesi olasılığını dikkate alır?
Seçenekler
A
Riskin Dağıtılması İlkesi
B
Profesyonel Yönetim İlkesi
C
Menkul Kıymet Portföyü İşletme İlkesi
D
İnançlı Mülkiyet İlkesi
E
Mal Varlığının Korunması İlkesi
Açıklama:
Riskin Dağıtılması İlkesi: Bu ilke sayesinde yatırım fonlarının, bireylerin kendi imkanları ile sağlayamayacakları ölçüde riski dağıtmaları mümkündür. Örneğin 10 bin TL’niz olduğunu düşünelim. Borsada ortaklık paylarının belirli miktarların (lot) altında işlem görememesinden dolayı bu para ile ancak bir kaç ortaklık payına yatırım yapılabilir ve bu durum riski artırır. Örneğin, ortaklık payını satın aldığınız 2 şirketin mali durumunun bozulması ve ortaklık paylarının fiyatlarının düşmesi ihtimali, 25 ayrı şirkete ait ortaklık paylarının fiyatlarının birden düşmesi ihtimalinden çok daha yüksektir. Yatırım fonları binlerce kişiden para toplayarak, milyonlarca TL’lik portföyler oluşturabilir. Yatırım fonları bu sayede çok daha fazla sayıda ortaklık payına sahip olur ve daha başka yatırım araçlarına da yatırım yapma hakkını elinde bulundurabilir. Bu sayede yatırım fonları ortaklık payı fiyatlarındaki herhangi bir düşüşten en az derecede etkilenme şansına sahip olurlar.
Soru 68
- Alım satım nedeniyle yatırımcılardan kesilen komisyonlar
- Yönetim ücreti
- Kar payı kesintileri
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatırım fonları yatırımcılara üç farklı şekilde maliyet getirebilmektedirler. Bunlardan birincisi alım satım nedeniyle yatırımcılardan kesilen komisyonlardır. Ancak bu tür komisyonlar zorunlu değildir ve fonlar bunu uygulayıp uygulamamakta serbesttir. Uygulamak istemeleri durumunda ise fon içtüzüğü ve izahnamesinde giriş çıkış komisyonlarının nasıl hesaplandığına yer verilmesi gerekmektedir. İkinci maliyet unsuru olan yönetim ücretidir. Bu ücret fon kurucusuna fonun yönetimi karşılığında ödenen ücrettir. Genel olarak fon giderleri arasında en büyük payı fon yönetim ücreti almaktadır. Yatırımcılar açısından katlanılması gereken diğer maliyet unsuru fonun işletilmesi sırasında fon varlığından yapılan harcamalardır. Bu harcamalar fon varlıklarından karşılandığı için birim pay fiyatını ve fonun getirisini azaltmakta ve bu etkinin yatırımcılar tarafından anlaşılması daha güç olmaktadır.
Soru 69
- Özel sektör ve kamu borçlanma araçları
- Fon katılma payları
- Döviz
- Kira sertifikaları
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve III ve IV
Açıklama:
Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye’de kurulan ihraçcılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen yabancı, özel sektör ve kamu borçlanma araçları ile ihraçcı payları, 12 aydan uzun vadeli olmamak üzere vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları, Borsada işlem görmeleri kaydıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları, Fon katılma payları, Repo ve ters repo işlemleri, Kira sertifikaları, Gayrimenkul sertifikaları, Varantlar ve sertifikalar, Takasbank para piyasası işlemleri, Türev araç işlemlerinin nakit teminatları ve primleri, Kurulca uygun görülen özel tasarlanmış yabancı yatırım araçları ve ikraz iştirak senetleri, Kurulca uygun görülen diğer yatırım araçları.
Soru 70
Risk düzeyi
Yönetim kurulu
Geçmiş Performans
Gider Oranları
Yukarıdakilerden hangisi Yatırım Fonuna Yatırım Kararı Verirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlardandır?
Yönetim kurulu
Geçmiş Performans
Gider Oranları
Yukarıdakilerden hangisi Yatırım Fonuna Yatırım Kararı Verirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmelidir.
Risk Düzeyi: Yatırım fonuna yatırım kararı vermek aynı zamanda bir risk üslenmek anlamına da gelmektedir. Çünkü fon tarafından alınan menkul kıymetlerin değeri artabileceği gibi düşebileceği için yatırım yapılan anaparanın bir kısmını kaybedilebilir. Ancak her yatırım fonunun riski aynı düzeyde değildir. Yatırım fonlarını kendi içlerinde daha riskli ve daha az riskli olarak ayırmak mümkündür. Bunun için kullanılabilecek en önemli ölçü yatırımcı bilgi formunda yer alan risk değeridir. Diğer yandan genellikle potansiyel olarak yüksek getiri, yüksek kayıp yani yüksek risk demektir. Riskli fonların kaybettirme ihtimali daha yüksek olmakla beraber, piyasaların iyi gitmesi durumunda diğerlerine göre daha yüksek oranlarda kazandırmaları da mümkündür. Bu nedenle farklı risk düzeyleri arasında tercih yaparken daha fazla kazanabilmek için kaybetme riskinin ne kadar göze alındığı önemlidir. Yatırımdan önce ilgilendiğiniz fonun amacının ve riskinin sizin yatırımcı profilinize ne kadar uyup uymadığına karar vermek için bir yatırım danışmanına danışmanız veya yatırım dergilerini incelemeniz faydalı olacaktır. Diğer yandan fonları mevduat ile karıştırmamak gerekmektedir. Mevduatta garanti varken yatırım fonlarında herhangi bir garanti yoktur.
Geçmiş Performans: Genel olarak tüm menkul kıymet yatırımlarında özel olarak da yatırım fonlarına yapılan yatırımlarda, geçmiş dönemde o menkul kıymetin ya da yatırım fonunun elde ettiği getirinin gelecek dönemde de elde edileceği yönünde bir garantinin olmadığının tüm yatırımcılar tarafından bilinmesi gerekmektedir. Fonun geçmiş dönemdeki performansından bir fikir edinmekle beraber, bu performansın önümüzdeki dönemde tekrar yakalanmasının garanti olmadığını unutmamak gereklidir. Ayrıca, fon performansını karşılaştırmak üzere kendisine karşılaştırma ölçütü belirlemiş olan fonlar performans sunumlarını KAP’ta ve kolektif yatırım kuruluşlarının internet sitesinde yayımlamaktadır.
Gider Oranları: Fonun gider oranları getiri üzerinde olumsuz bir etki yapmaktadır. Ancak bu gider oranı daha yüksek olan bir fon daha kötü bir getiri elde edecek demek değildir. Çeşitli nedenlerle fonların gider oranları değişebilmektedir. Örneğin bir fon portföyü bir kere oluşturup daha sonra fazla alım-satım yapmamayı tercih ederken diğer bir fon daha sık alım satım yaparak günlük fiyat hareketlerinden kazanç sağlamayı hedefleyebilir. Doğal olarak ikinci fon daha fazla alım satım komisyonu ödeyecek ve gider oranı daha yüksek olacaktır. Ancak belki de bu alım-satımlarla elde ettiği kazançlar bu giderleri fazlasıyla karşılayacak ve bu fon daha yüksek bir getiriye ulaşacaktır. Yine de yatırım yapmadan önce fonların gider oranları hakkında bilgi edinilmesi faydalı olacaktır.
Yatırım Fonu ile İlgili Diğer Unsurlar: Yatırım fonu katılma payına yatırım yapmayı planlayan tasarruf sahipleri fonun kurucusu ve bu kurucunun yönettiği fonların türü, fonun portföyünü yöneten portföy yöneticisi, fonun en yakın tarihli portföy bileşimi ve stratejisi, fonun yönetim ücreti oranı ve fon toplam gider oranı, kurucunun fonlarının geçmiş dönemlerdeki performansı ve diğer fonlara göre başarı durumu, fon katılma paylarının alınıp satılabileceği yerler, işlem saatleri ve alım satım şartları, giriş-çıkış komisyonu olup olmadığı gibi bazı önemli konularda yeterli bilgi edinmelidir.
Yana Çıkma: Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmelidir.
Risk Düzeyi: Yatırım fonuna yatırım kararı vermek aynı zamanda bir risk üslenmek anlamına da gelmektedir. Çünkü fon tarafından alınan menkul kıymetlerin değeri artabileceği gibi düşebileceği için yatırım yapılan anaparanın bir kısmını kaybedilebilir. Ancak her yatırım fonunun riski aynı düzeyde değildir. Yatırım fonlarını kendi içlerinde daha riskli ve daha az riskli olarak ayırmak mümkündür. Bunun için kullanılabilecek en önemli ölçü yatırımcı bilgi formunda yer alan risk değeridir. Diğer yandan genellikle potansiyel olarak yüksek getiri, yüksek kayıp yani yüksek risk demektir. Riskli fonların kaybettirme ihtimali daha yüksek olmakla beraber, piyasaların iyi gitmesi durumunda diğerlerine göre daha yüksek oranlarda kazandırmaları da mümkündür. Bu nedenle farklı risk düzeyleri arasında tercih yaparken daha fazla kazanabilmek için kaybetme riskinin ne kadar göze alındığı önemlidir. Yatırımdan önce ilgilendiğiniz fonun amacının ve riskinin sizin yatırımcı profilinize ne kadar uyup uymadığına karar vermek için bir yatırım danışmanına danışmanız veya yatırım dergilerini incelemeniz faydalı olacaktır. Diğer yandan fonları mevduat ile karıştırmamak gerekmektedir. Mevduatta garanti varken yatırım fonlarında herhangi bir garanti yoktur.
Geçmiş Performans: Genel olarak tüm menkul kıymet yatırımlarında özel olarak da yatırım fonlarına yapılan yatırımlarda, geçmiş dönemde o menkul kıymetin ya da yatırım fonunun elde ettiği getirinin gelecek dönemde de elde edileceği yönünde bir garantinin olmadığının tüm yatırımcılar tarafından bilinmesi gerekmektedir. Fonun geçmiş dönemdeki performansından bir fikir edinmekle beraber, bu performansın önümüzdeki dönemde tekrar yakalanmasının garanti olmadığını unutmamak gereklidir. Ayrıca, fon performansını karşılaştırmak üzere kendisine karşılaştırma ölçütü belirlemiş olan fonlar performans sunumlarını KAP’ta ve kolektif yatırım kuruluşlarının internet sitesinde yayımlamaktadır.
Gider Oranları: Fonun gider oranları getiri üzerinde olumsuz bir etki yapmaktadır. Ancak bu gider oranı daha yüksek olan bir fon daha kötü bir getiri elde edecek demek değildir. Çeşitli nedenlerle fonların gider oranları değişebilmektedir. Örneğin bir fon portföyü bir kere oluşturup daha sonra fazla alım-satım yapmamayı tercih ederken diğer bir fon daha sık alım satım yaparak günlük fiyat hareketlerinden kazanç sağlamayı hedefleyebilir. Doğal olarak ikinci fon daha fazla alım satım komisyonu ödeyecek ve gider oranı daha yüksek olacaktır. Ancak belki de bu alım-satımlarla elde ettiği kazançlar bu giderleri fazlasıyla karşılayacak ve bu fon daha yüksek bir getiriye ulaşacaktır. Yine de yatırım yapmadan önce fonların gider oranları hakkında bilgi edinilmesi faydalı olacaktır.
Yatırım Fonu ile İlgili Diğer Unsurlar: Yatırım fonu katılma payına yatırım yapmayı planlayan tasarruf sahipleri fonun kurucusu ve bu kurucunun yönettiği fonların türü, fonun portföyünü yöneten portföy yöneticisi, fonun en yakın tarihli portföy bileşimi ve stratejisi, fonun yönetim ücreti oranı ve fon toplam gider oranı, kurucunun fonlarının geçmiş dönemlerdeki performansı ve diğer fonlara göre başarı durumu, fon katılma paylarının alınıp satılabileceği yerler, işlem saatleri ve alım satım şartları, giriş-çıkış komisyonu olup olmadığı gibi bazı önemli konularda yeterli bilgi edinmelidir.
Yana Çıkma: Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmelidir.
Soru 71
Pay Sayısına Göre Yatırım Fonları kapsamında "Açık uçlu fon"ların tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırım fonlarına yatırım kararı verirken risk düzeyi, geçmiş performans, gider oranları ve yatırım fonu ile ilgili diğer unsurlar önemle incelenmesi
B
Yatırım fonlarının kurulması ve yönetimi sadece bir sermaye piyasası kurumu olan Portföy Yönetim Şirketleri tarafından gerçekleştirilmesi
C
Yatırım fonuna yatırım kararı verirken risk üslenilmesi
D
Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilmesi veya azaltılabilmesi
E
Yatırımcılar tarafından talep edildiğinde pay sayısının anında artırılamaması
Açıklama:
Açık Uçlu Fonlar: Pay sayısı sabit olmayan, talebin seviyesine göre pay sayısı artırılabilen veya azaltılabilen fonlar açık uçlu (open-ended) yatırım fonları olarak tanımlanabilir. Açık uçlu yatırım fonlarının katılma belgeleri için ikincil bir piyasa söz konusu değildir. Yatırımcı fondan pay almak veya fondaki paylarını satmak isterse fon yönetimi ile alışveriş içine girmek zorundadır.
Soru 72
- Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonlardır
- Fon Sepeti Şemsiye:vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan ve portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonlardır
- Serbest Şemsiye Fon: Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan fonları kapsayan şemsiye fonlardır
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı kamu ve/veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Pay Senedi Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile kıymetli madenlere dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Fon Sepeti Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Para Piyasası Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı devamlı olarak, vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan ve portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır
Serbest Şemsiye Fon: Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Pay Senedi Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraçcıların paylarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile kıymetli madenlere dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırılan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Fon Sepeti Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Para Piyasası Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı devamlı olarak, vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan ve portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır
Serbest Şemsiye Fon: Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan fonları kapsayan şemsiye fonlara verilen addır.
Soru 73
- Kupon ödeme zamanı geldiğinde tahsil edilen kupon bedelleri ile menkul değer satın alınması
- Temettü ve faiz tutarı olarak fonun karı katılma belgesi sahiplerine kâr payı olarak ödenmesi
- Katılma belgelerinin değeri yapılan kar dağıtımı kadar düşmesi
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kar Dağıtan Fonlar: Bu fon türünde, yatırım fonlarını yöneten kuruluş yıl sonlarında değer artışı ve tahsil edilen temettü ve faiz tutarı olarak fonun karını hesaplar. İç tüzüğe göre belli bir miktarı katılma belgesi sahiplerine kâr payı olarak öder. Bu ödeme sonucunda katılma belgelerinin değeri de pay senedi ve tahvillerde olduğu gibi, yapılan ödeme kadar düşer. Bu durumda, katılma belgelerinin temettü kuponu taşıması gerekir
Soru 74
- Yeteri kadar yatırımcı bulunmaması
- Borsa İstanbul’un açılmamış olması
- Sermaye Piyasası Kurulu’nun katılma belgelerinin halka arzına dair tebliğinin gecikmiş olması
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yatırım fonlarının Türkiye’deki piyasalarda işlem görmesinin gecikmesinde başlıca üç önemli neden vardır. Bunlardan ilki Borsa İstanbul’un açılmamış olmasıdır. Borsa faaliyete geçmediği için menkul değer alım-satımları rayiç bedel üzerinden yapılamamıştır. Ayrıca kurulacak bir fona yasal yoldan portföy oluşturmak olanaksızdır. İkinci neden Sermaye Piyasası Kurulu’nun katılma belgelerinin halka arzına dair tebliğinin gecikmiş olmasıdır. Bu tebliğ ancak Aralık 1986’da yayımlanmıştır. Üçüncü ve son neden, vergi yasalarından kaynaklanmıştır. Kurumlar Vergisi’nden muaf olan fonlar, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre %10 stopaja tabi olmalarının fonlara ilgiyi azaltacağı düşüncesiyle kurumlar/kurucular katılma belgesi ihraç edememişlerdir. Bu sorun Ağustos 1987’de giderilebilmiş ve katılma belgelerinin halka arzı başlamıştır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi TEFAŞ'ın avantajları dışında kalır?
Seçenekler
A
TEFAS üzerinden yapılan fon alım satım işlemleri üzerinden, fon dağıtım kuruluşları tarafından yatırımcılardan ayrıca bir ücret ya da komisyon alınmaması
B
Yatırımcıların fonlar arasında ve alternatif yatırım araçları arasında karşılaştırma yapabilmesi
C
Fon kurucularının fonlarını daha geniş kitlelere sunma imkanı bulması
D
Fon portföy yönetiminde rekabeti arttırması
E
Hiçbiri
Açıklama:
TEFAS’ın Avantajları: TEFAS’ın 9 Ocak 2015 tarihi itibariyle faaliyete geçmesiyle birlikte tasarruf sahipleri tek bir yatırım hesabıyla Platform üzerinden yatırım fonu alıp satabileceklerdir. TEFAS’da Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kuruluşuna ve bu platformda işlem görmesine izin verilmiş yatırım fonlarının tümüne tek bir ekrandan ulaşmak mümkün olacaktır. Yatırımcıların satın alacakları yatırım fonları Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde işlem yaptığı yatırım kuruluşu veya portföy yönetim şirketinin saklayıcısı altında kendi adlarına açılan hesapta saklanacaktır. Yatırımcılar satın aldıkları yatırım fonlarını Platform’da belirtilen saatlerde, fon tarafından açıklanan fiyat üzerinden geri satabileceklerdir. TEFAS üzerinden yapılan fon alım satım işlemleri üzerinden, fon dağıtım kuruluşları (yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri) tarafından yatırımcılardan ayrıca bir ücret ya da komisyon alınmayacaktır. Yatırımcılar dağıtım kuruluşlarının doğrudan şubeleri kanalıyla ya da bu kuruluşların internet şubeleri üzerinden TEFAS’a erişim imkanına sahip olacaktır. TEFAS, yatırımcılara tercihlerine uygun yatırım fonlarını alıp satabilme ve fonlar arasında karşılaştırma yapma imkanı sunacaktır. TEFAS’ta işlem yapan yatırımcılar, yatırım kararı verirken kendilerine yardımcı olacak, hem platformda alınıp satılacak yatırım fonları, hem de faiz, altın, borsa endeksi gibi diğer yatırım alternatiflerine ilişkin getiri bilgilerine Fon Bilgilendirme Platformundan ulaşabilecektir. Bu bilgiler yatırımcıların fonlar arasında ve alternatif yatırım araçları arasında karşılaştırma yapabilmesine ve sağlıklı yatırım kararları verebilmelerine yardımcı olacaktır. TEFAS’ın yatırımcılar kadar fon dağıtım kuruluşları üzerinde de olumlu etkileri bulunmaktadır. TEFAS ile fon kurucuları sahip oldukları kendi dağıtım ağlarının yanı sıra platforma üye olacak diğer kuruluşların dağıtım ağlarından da yararlanmak üzere, fonlarını daha geniş kitlelere sunma imkanı bulacaklardır. Kendisine dağıtım kanalı bulamayan fonların bu platformla birlikte pazarlanmasına imkan verilecektir. Ayrıca, yatırımcıların karar alma sürecinde fonları karşılaştırabilmesi ve fonlar arasında seçim yapabilmesi, fon portföy yönetiminde rekabeti artıracak ve dolayısıyla fon performanslarının üzerinde olumlu bir etki oluşturacaktır.
Ünite 8
Soru 1
Bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İkincil kotasyon
B
Kotasyon
C
Çifte kotasyon
D
Sınırlar arası kotasyon
E
Çapraz kotasyon
Açıklama:
Çifte kotasyon: Bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi çifte kotasyonun ihraççılara sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çifte kotasyon ile şirketler daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmektedir.
B
Çifte kotasyonun ihraççılara kazandırdığı itibar ve farkındalık, yerel piyasadaki yatırımcılar için daha güvenilir bir izlenim oluşturmaktadır.
C
Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketleri kurumsal yönetim uygulamalarına uymaya teşvik etmektedir.
D
Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketlerin vergi açısından birçok konuda muaf olmalarını sağlamaktadır.
E
Çifte kotasyon ile şirketin yapması gereken kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve uyması gereken zorunlu muhasebe standartları, şirketin faaliyetlerinin kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.
Açıklama:
Çifte kotasyonun ihraççılara sağladığı faydalar:
• Çifte kotasyon ile şirketler daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmektedir.
• Çifte kotasyonun ihraççılara kazandırdığı itibar ve farkındalık, yerel piyasadaki yatırımcılar için daha güvenilir bir izlenim oluşturmaktadır.
• Çifte kotasyon ile şirketin yapması gereken kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve uyması gereken zorunlu muhasebe standartları, şirketin faaliyetlerinin kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.
• Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketleri kurumsal yönetim uygulamalarına uymaya teşvik etmektedir.
• Çifte kotasyon ile şirketler daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmektedir.
• Çifte kotasyonun ihraççılara kazandırdığı itibar ve farkındalık, yerel piyasadaki yatırımcılar için daha güvenilir bir izlenim oluşturmaktadır.
• Çifte kotasyon ile şirketin yapması gereken kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve uyması gereken zorunlu muhasebe standartları, şirketin faaliyetlerinin kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.
• Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketleri kurumsal yönetim uygulamalarına uymaya teşvik etmektedir.
Soru 3
Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğrudan alım işlemleri
B
Doğrudan satım işlemleri
C
Repo işlemleri
D
Açık piyasa işlemleri
E
Ters repo işlemleri
Açıklama:
Ters Repo İşlemleri, Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesidir. Merkez Bankası, portföyündeki borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri almak üzere, belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını çeker. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 4
Merkez bankası tarafından piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı olduğu durumlarda gerçekleştirilen işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğrudan satım işlemleri
B
Doğrudan alım işlemleri
C
Açık piyasa işlemleri
D
Ters repo işlemleri
E
Repo işlemleri
Açıklama:
Doğrudan Alım İşlemleri, Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa Merkez Bankası eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlar. Hazineye kredi verilmesi anlamında değerlendirildiği için, çağdaş merkez bankacılığı ilkeleri Merkez Bankalarının birincil piyasadan menkul kıymet almasına imkan vermemektedir. Doğrudan alım işlemi sonucunda, piyasalar kalıcı olarak ekonominin ihtiyaç duyduğu likiditeye kavuşurken faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Soru 5
Menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemek için o menkul kıymetin piyasa fiyatını etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemeye çalışan analize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Temel analiz
B
Teknik analiz
C
Oran analizi
D
Trend analiz
E
Yatay analiz
Açıklama:
Temel Analiz, menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemek için o menkul kıymetin piyasa fiyatını etkileyen faktörlerin
neler olduğunu belirlemeye çalışan bir analiz tekniğidir.
neler olduğunu belirlemeye çalışan bir analiz tekniğidir.
Soru 6
Asimetrik bilgi etkilerinin yatırımcılar için en yüksek seviyede oluğu piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zayıf formda etkin piyasa
B
Yarı-güçlü formda etkin piyasa
C
Güçlü formda etkin piyasa
D
Hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı piyasa
E
Etkinlik seviyesinin az olduğu piyasa
Açıklama:
Piyasalarda etkinlik seviyesi arttıkça asimetrik bilginin etkilerinin ortadan kalktığı bilinmektedir. Bilindiği üzere bir piyasanın etkinlik seviyesi dört alt seviyede açıklanmaktadır. Birinci seviye “hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviyedir.” Bu seviyede asimetrik bilginin etkileri yatırımcılar için en yüksek seviyede olmaktadır. İkinci seviye “zayıf formda etkinliktir.” Bu seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin hızla finansal varlığın fiyatına yansıması söz konusudur. Üçüncü seviye, “yarı-güçlü formda etkinliktir. Bu seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgileri ile birlikte kamuya açıklanmış mevcut tüm bilgilerin finansal varlığın fiyatına yansıması söz konusudur. Dördüncü seviye ise “güçlü formda etkinliktir.” Bu seviyede ise finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin, kamuya açıklanmış mevcut tüm bilgilerin ve firma içi (özel) bilgilerin finansal varlığın fiyatına yansıması söz konusudur.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi derecelendirmesi yapılan finansal varlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Teminatlı ve teminatsız tahviller
B
Devlet tahvilleri
C
Fonlanmamış kredilere bağlı riskler
D
Belediyelerin borçları
E
Hazine bonosu
Açıklama:
Derecelendirmesi yapılan finansal varlıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Şirketler Piyasası - Teminatlı ve teminatsız tahviller, Öncelikli Pay Senetleri, Finansman Bonosu, Proje Finansmanı
• Devlet Borçları - Devlet tahvilleri
• Yerel Yönetim Borçları - Belediyelerin borçları
• Menkulleştirme - Varlığa dayalı ve konut kredilerine dayalı menkul kıymetler
• Fonlar - Yatırım fonları, Para piyasası fonları, Tahvil fonları
• SWAP Risk Dereceleri - Fonlanmamış kredilere bağlı riskler
• Şirketler Piyasası - Teminatlı ve teminatsız tahviller, Öncelikli Pay Senetleri, Finansman Bonosu, Proje Finansmanı
• Devlet Borçları - Devlet tahvilleri
• Yerel Yönetim Borçları - Belediyelerin borçları
• Menkulleştirme - Varlığa dayalı ve konut kredilerine dayalı menkul kıymetler
• Fonlar - Yatırım fonları, Para piyasası fonları, Tahvil fonları
• SWAP Risk Dereceleri - Fonlanmamış kredilere bağlı riskler
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Moody's kuruluşuna göre spekülatif durumdaki işletmeler için verilen notlardan biridir?
Seçenekler
A
Baa3
B
Ba1
C
BB+
D
B+
E
Baa2
Açıklama:
Moody's kuruluşuna göre spekülatif durumdaki işletmeler için verilen notlar; Ba1 ,Ba2, Ba3, B1, B2, B3, Caa1, Caa2, Caa3, Ca, C notlarıdır.
Soru 9
Avrupa pay senedi piyasalarına yönelik ihraç edilen depo sertifikalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
EDR
B
IDR
C
BDR
D
GDR
E
ADR
Açıklama:
Depo sertifikalarının birçok türü bulunmaktadır. Bu sertifikalar işlem gördüğü ülke veya coğrafya ismiyle anılmaktadır. Amerikan (ADR), Avrupa (EDR), Global (GDR), Hong Kong (HDR), Japon (JDR), Hindistan (IDR) ve Brezilya (BDR) Depo Sertifikaları gibi çeşitleri farklı piyasalarda işlem görmektedir. Bu depo sertifikalarından en yaygın olarak kullanılanları ADR (American Depositary Receipt), EDR (European Depository Receipts) ve GDR (Global Depositary Receipt)’dir. ADR’ler, ABD pay senedi piyasalarında işlem görmek amacıyla ihraç edilen depo sertifikalarıdır. EDR’ler, Avrupa pay senedi piyasalarına yönelik ihraç edilen depo sertifikalarıdır.
Soru 10
Finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riskine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
Sistematik risk
C
Sistemik risk
D
İş ve endüstri riski
E
Piyasa riski
Açıklama:
Sistemik risk, finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlamaktadır. Burada, finansal sistemin unsurları ile herhangi bir kuruluş, bir piyasa ya da araç kastedilmektedir.
Soru 11
Borsa işlemlerinde sürekli olarak işlem görmesi amaçlanan sermaye piyasası araçlarının ilgili sermaye piyasasının ilgili pazarında işlem görmesinin onaylanması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mudaraba
B
Tahvil
C
Murabaha
D
Kotasyon
E
Depo sertifikası
Açıklama:
Kotasyon, borsalarda sürekli olarak işlem görmesi amaçlanan sermaye piyasası araçlarının, gerekli şartları yani “kotasyon” şartlarını sağlamaları durumunda, ilgili sermaye piyasasının ilgili pazarında işlem görmesinin onaylanmasıdır.
Soru 12
Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası olduğunda Merkez Bankasının fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çekmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Alım İşlemleri
B
Doğrudan Satım İşlemleri
C
Repo İşlemleri
D
Ters Repo İşlemleri
E
Ticari işlem
Açıklama:
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker. Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Soru 13
Euro tahviller ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Genellikle teminatsız ve hamiline yazılı olarak ihraç edilir.
B
Genellikle yabancı borsalara kote edilmezler.
C
Yabancı tahvil piyasalarına giriş için yatırım yapılabilir notu aranmamaktadır.
D
İhraç edildikleri ülkenin ulusal sermaye piyasası kurumunun düzenleme ve denetimine tabi değildir.
E
Kısa vadeli menkul kıymetlerdir.
Açıklama:
Euro tahvil piyasası, tahvil piyasaları içinde en çekici olan piyasadır. Bunun nedeni, Euro tahvil piyasasının ulusal kurallardan ve yaptırımlardan arındırılmış olması ve yatırımcıların ihtiyaçlarına cevap veren farklı bir yatırım aracı olmasıdır. Euro tahviller, ihraç edildikleri ülkenin ulusal sermaye piyasası kurumunun düzenleme ve denetimine tabi değildir. Yabancı tahvil piyasalarına giriş için aranan yatırım yapılabilir notuna sahip olma koşulu Euro tahviller için aranmamaktadır. Euro tahviller zorunluluk olmaması nedeniyle genellikle yabancı borsalara kote edilmezler. Ayrıca Euro tahviller genellikle teminatsız ve hamiline yazılı olarak ihraç edilir. Bu nedenle A, B, C ve D seçenekleri doğrudur. Ancak Euro tahviller uzun vadeli menkul kıymetler oldukları için E seçeneği yanlış bilgi içermektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi depo sertifikalarının yatırımcılara sağladığı faydalarından biridir?
Seçenekler
A
Yabancı sermaye piyasasına girişi kolaylaştır.
B
Özkaynak sağladıkları piyasaları coğrafi bazda çeşitlendirir.
C
Uluslararası tanınırlık ve prestij sağlama imkanı verir.
D
Kur riskinden korunma sağlar.
E
Sermaye piyasası araçlarına göre daha likit bir varlık olabilmektedir.
Açıklama:
Depo sertifikalarının yatırımcılar açısından faydalarını ise şöyle sıralayabiliriz:
- Depo sertifikaları, yatırımcılara sektörel ve coğrafi bazda çeşitlendirme yapabilmeleri için olanak sağlar.
- Depo sertifikaları, işlem gördüğü piyasanın para birimi cinsinden ihraç edilip alınıp satılmaktadır. Bu nedenle yatırımcıların kur riskinden korunmaları söz konusudur.
- Bu nedenle D seçeneği doğru seçenek olup diğer seçenekler ihraççılar için sağladığı faydaları içermektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi sistematik olmayan risklerden biridir?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
Faiz oranı riski
C
Enflasyon riski
D
Piyasa riski
E
Döviz kuru riski
Açıklama:
Sistematik olmayan riskler, şirketlerin kendilerine veya faaliyette bulunduğu endüstriye özgü risk faktörlerinden kaynaklanır. Bu riskler, belirli bir şirket veya endüstri koşullarında ortaya çıkan bir risk olduğu için farklı sektörlere yatırım yapılan bir portföy çeşitlendirmesi ile giderilebilmesi mümkündür. Sistematik olmayan riskler, “finansal risk”, “yönetim riski” ve “iş ve endüstri riski” olmak üzere üç grupta incelenebilir.
Sistematik riskler; “enflasyon riski”, “faiz oranı riski”, “piyasa riski”, “politik risk” ve “döviz kuru riski” olmak üzere beş grupta sınıflandırılabilir.
Sistematik riskler; “enflasyon riski”, “faiz oranı riski”, “piyasa riski”, “politik risk” ve “döviz kuru riski” olmak üzere beş grupta sınıflandırılabilir.
Soru 16
Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamını aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Depo sertifikası
B
İşlem hacmi
C
Repo
D
Yatırım Fonu
E
Euro Tahvil
Açıklama:
İşlem hacmi, bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamını ifade etmektedir.
Soru 17
Finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlanan risk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim riski
B
Sistematik olmayan risk
C
Sistematik risk
D
Piyasa riski
E
Sistemik risk
Açıklama:
Sistemik risk, finansal sistemin herhangi bir aşamasında ortaya çıkan risklerin finansal sistemde yaygın bir riskli ortamın doğmasına neden olmasıdır. Diğer bir ifadeyle sistemik risk, sistemin çökme veya bozulma riski veya olasılığı olup finansal sistemin yetersiz kalma riskidir. Sistemik risk, genellikle piyasa katılımcılarından birisinin, yükümlülüklerini yerine getirememesi sonucunda diğer tüm katılımcıların da mali yönden sıkıntı yaşamaya başlamaları ile ortaya çıkmaktadır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi özellikle gelişmekte olan piyasalarda oluşan risklerden biridir?
Seçenekler
A
Faiz oranı riski
B
Finansal risk
C
Likidite riski
D
İş ve endüstri riski
E
Piyasa riski
Açıklama:
Gelişmekte olan piyasalar, günümüzde uluslararası çeşitlendirmenin önemli bir unsuru hâline gelmişlerdir. Ancak daha önce de belirtildiği üzere bu piyasalarda riskler, gelişmiş piyasalara nispeten daha yüksek olduğundan, gelişmekte olan piyasalara giriş ve çıkış zamanının belirlenmesi oldukça önem taşımaktadır. Bu risklerden önde gelenleri döviz kuru riski, politik risk, likidite riski ve yasal düzenlemelerin sıkça değişmesine bağlı olarak ortaya çıkan yasal risklerdir.
Soru 19
Düzenlenmiş olduğu para biriminin resmi para olarak kullanıldığı ülkelerin dışına ihraç edilen tahvillere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yabancı tahvil
B
Euro Tahvil
C
Primli Tahvil
D
İndeksli Tahvil
E
Depo sertifikası
Açıklama:
Düzenlenmiş olduğu para biriminin resmi para olarak kullanıldığı ülkelerin dışına ihraç edilen tahvillere Euro Tahvil (Eurobond) denir. Euro tahviller, çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillerdir.
Soru 20
İşletmenin kazanç gücünde temel bir değişme olmaksızın, bir bütün olarak pay senedi piyasasında ortaya çıkan gelişmelerden kaynaklanan ve pay senetlerini aynı veya farklı ölçülerde etkileyen sistematik risk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
Politik risk
C
Faiz oranı riski
D
Piyasa riski
E
Sistemik risk
Açıklama:
Piyasa riskidir. Piyasa riskinden kaynaklanan fiyat değişimleri, şirketlerin denetimi dışındadır. Beklenilmeyen bir savaşın başlaması veya bitmesi, seçim yılı olması, politik faaliyetlerin artması, altın ve petrol çıkarımının artması vb. gelişmeler piyasayı etkileyen psikolojik faktörlerdir.
Finansal risk, işletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi riskidir.
Politik Risk, politik koşullardaki değişmelerin finansal varlıkların getirilerinde meydana getireceği değişiklikleri tanımlamakta kullanılan bir sistematik risk türüdür.
Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir.
Sistemik risk, finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlamaktadır.
Finansal risk, işletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi riskidir.
Politik Risk, politik koşullardaki değişmelerin finansal varlıkların getirilerinde meydana getireceği değişiklikleri tanımlamakta kullanılan bir sistematik risk türüdür.
Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir.
Sistemik risk, finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlamaktadır.
Soru 21
Bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Fiyat kotasyonu
C
Sınırlar arası kotasyon
D
Çifte kotasyon
E
Çapraz kotasyon
Açıklama:
KOTASYON, ULUSLARARASI KOTASYON VE İLGİLİ KAVRAMLAR
Kotasyon, borsalarda sürekli olarak işlem görmesi amaçlanan sermaye piyasası araçlarının, gerekli şartları yani “kotasyon” şartlarını sağlamaları durumunda, ilgili sermaye
piyasasının ilgili pazarında işlem görmesinin onaylanmasıdır. Sınırlar arası kotasyon ise bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olmasıdır.
Kotasyon, borsalarda sürekli olarak işlem görmesi amaçlanan sermaye piyasası araçlarının, gerekli şartları yani “kotasyon” şartlarını sağlamaları durumunda, ilgili sermaye
piyasasının ilgili pazarında işlem görmesinin onaylanmasıdır. Sınırlar arası kotasyon ise bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olmasıdır.
Soru 22
Şirketlerin daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmelerini sağlayan, ikincil kotasyon olarak da adlandırılan kotasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çifte kotasyon
B
Çapraz kotasyon
C
Sınırlar arası kotasyon
D
Tam kotasyon
E
Düz kotasyon
Açıklama:
KOTASYON, ULUSLARARASI KOTASYON VE İLGİLİ KAVRAMLAR
Çifte kotasyon bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesini ifade etmektedir. Çifte kotasyon, “İkincil Kotasyon” olarak da adlandırılmaktadır.
Çifte kotasyon bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesini ifade etmektedir. Çifte kotasyon, “İkincil Kotasyon” olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 23
Merkez Bankasının fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çekme işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan alım işlemi
B
Doğrudan satım işlemi
C
Repo işlemi
D
Ters repo işlemi
E
Açık piyasa işlemi
Açıklama:
ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI PİYASALARINDA YAPILAN YATIRIMLAR VE KÜRESEL TAHVİLLER
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker.
Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker.
Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Soru 24
Düzenlenmiş olduğu para biriminin resmi para olarak kullanıldığı ülkelerin dışına ihraç edilen, uluslararası piyasalarda yabancı para cinsinden işlem gören uzun vadeli yatırım aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet tahvili
B
Hisse senedi
C
Yabancı tahvil
D
Euro tahvil
E
Özel sektör tahvilleri
Açıklama:
ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI PİYASALARINDA YAPILAN YATIRIMLAR VE KÜRESEL TAHVİLLER
Düzenlenmiş olduğu para biriminin resmi para olarak kullanıldığı ülkelerin dışına ihraç edilen tahvillere Euro Tahvil (Eurobond) denir. Euro tahviller, çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillerdir.
Düzenlenmiş olduğu para biriminin resmi para olarak kullanıldığı ülkelerin dışına ihraç edilen tahvillere Euro Tahvil (Eurobond) denir. Euro tahviller, çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillerdir.
Soru 25
Aşağıdaki yatırım araçlarından hangisi inançlı mülkiyet esasına dayanır?
Seçenekler
A
Altın
B
Döviz
C
Hisse senedi
D
Repo
E
Yatırım fonu
Açıklama:
ULUSLARARASI FİNANSAL PİYASALARDA DERECELENDİRME UYGULAMASI VE ÖNEMİ
İnançlı Mülkiyet Esası: Tasarruf sahiplerinin fonla ilgili muameleleri yapma yetkisini kurucuya fon içtüzüğü vasıtasıyla devretmesi ve kurucunun, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorunda olmasıdır. Yatırım fonları inançlı mülkiyet esasına dayanır. İnançlı mülkiyet esasında fona inançlı olarak fon kurucusu sahiptir. Tasarruf sahipleri ise fonla ilgili işlemleri yapma yetkisini kurucuya verirler. Bu yetki devri fon içtüzüğü ile olur. Kurucu, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorundadır.
İnançlı Mülkiyet Esası: Tasarruf sahiplerinin fonla ilgili muameleleri yapma yetkisini kurucuya fon içtüzüğü vasıtasıyla devretmesi ve kurucunun, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorunda olmasıdır. Yatırım fonları inançlı mülkiyet esasına dayanır. İnançlı mülkiyet esasında fona inançlı olarak fon kurucusu sahiptir. Tasarruf sahipleri ise fonla ilgili işlemleri yapma yetkisini kurucuya verirler. Bu yetki devri fon içtüzüğü ile olur. Kurucu, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorundadır.
Soru 26
Asimetrik bilginin etkilerinin yatırımcılar için en yüksek seviyede olduğu piyasa etkinlik seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci seviye
B
İkinci seviye
C
Üçüncü seviye
D
Dördüncü seviye
E
Beşinci seviye
Açıklama:
ULUSLARARASI FİNANSAL PİYASALARDA DERECELENDİRME UYGULAMASI VE ÖNEMİ
Birinci seviye “hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviyedir.” Bu seviyede asimetrik bilginin etkileri yatırımcılar için en yüksek seviyede olmaktadır.
Birinci seviye “hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviyedir.” Bu seviyede asimetrik bilginin etkileri yatırımcılar için en yüksek seviyede olmaktadır.
Soru 27
Pay senetlerinin faaliyet gösterdiği ülke dışındaki sermaye piyasalarında işlem görmesini sağlayan menkul kıymet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hisse senedi fonu
B
Para piyasası fonu
C
Depo sertifikası
D
Katılma intifa senedi
E
Kâr-zarar ortaklığı belgesi
Açıklama:
ULUSLARARASI PAY SENEDİ YATIRIMLARI
Depo Sertifikası: Belirli bir miktar pay senedini temsilen çıkarılan, satışı halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir.
Depo Sertifikası: Belirli bir miktar pay senedini temsilen çıkarılan, satışı halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sistematik risklerden biridir?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
Yönetim riski
C
İş riski
D
Endüstri riski
E
Piyasa riski
Açıklama:
ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME VE SİSTEMATİK RİSKİN YÖNETİMİ
Sistematik Risk: Bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risklerdir. Enflasyon riski, Faiz Oranı riski, Politik risk, Piyasa riski ve Döviz Kuru riski bu gruba giren risklerdir.
Sistematik Risk: Bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risklerdir. Enflasyon riski, Faiz Oranı riski, Politik risk, Piyasa riski ve Döviz Kuru riski bu gruba giren risklerdir.
Soru 29
Aşağıdaki sistematik olmayan risklerden hangisi bir veya birkaç iş kolundaki işletmeleri etkisini altına alan, diğer iş kollarına etkide bulunmayan risk türüdür?
Seçenekler
A
Yönetim riski
B
İş ve endüstri riski
C
Piyasa riski
D
Faiz oranı riski
E
Döviz kuru riski
Açıklama:
ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME VE SİSTEMATİK RİSKİN YÖNETİMİ
İş ve endüstri riski, bir veya birkaç iş kolundaki işletmeleri etkisini altına alan, diğer iş kollarına etkide bulunmayan risk türüdür. Bu tür riskler de farklı iş kollarındaki işletmelerin finansal varlıklarından oluşturulan bir portföy ile giderilebilir risklerdir.
İş ve endüstri riski, bir veya birkaç iş kolundaki işletmeleri etkisini altına alan, diğer iş kollarına etkide bulunmayan risk türüdür. Bu tür riskler de farklı iş kollarındaki işletmelerin finansal varlıklarından oluşturulan bir portföy ile giderilebilir risklerdir.
Soru 30
Yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan risk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş ve endüstri riski
B
Sistematik olmayan risk
C
Sistemik risk
D
Sistematik risk
E
Yönetim riski
Açıklama:
ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME VE SİSTEMATİK RİSKİN YÖNETİMİ
Yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan risk döviz kuru riskidir. Döviz kuru riski sistematik bir risktir.
Yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan risk döviz kuru riskidir. Döviz kuru riski sistematik bir risktir.
Soru 31
Bir sermaye piyasası aracının faaliyet gösterdiği ülkede, birden fazla borsada kote olması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Çapraz kotasyon
C
Sınırlar arası kotasyon
D
Çifte kotasyon
E
Repo işlemi
Açıklama:
Çapraz kotasyon, bir sermaye piyasası aracının faaliyet gösterdiği ülkede birden fazla borsada kote olmasıdır.
Soru 32
Bir sermaye piyasası aracının, birden fazla ülkedeki borsalarda kote olması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Çapraz kotasyon
C
Sınırlar arası kotasyon
D
Çifte kotasyon
E
Repo işlemi
Açıklama:
Sınırlar arası kotasyon, bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olmasını ifade etmektedir.
Soru 33
Likidite sıkışıklığında, piyasanın kısa vadede geçici süre için fonlanması işlemine ne denir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Çifte kotasyon
C
Çapraz kotasyon
D
Repo işlemi
E
Ters repo işlemi
Açıklama:
Repo İşlemleri: Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanmasıdır. Merkez Bankası, repoya konu olan borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri
satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 34
Piyasadaki likidite fazlalığının, geçici süre için piyasadan çekilmesi işlemine ne denir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Çapraz kotasyon
C
Doğrudan alım işlemi
D
Repo işlemi
E
Ters repo işlemi
Açıklama:
Ters Repo İşlemleri: Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesidir. Merkez Bankası, portföyündeki borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri almak üzere, belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını çeker. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 35
Çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla, çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Yabancı tahvil
C
Eurobond
D
Repo işlemi
E
Ters repo işlemi
Açıklama:
Euro tahviller, çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillerdir.
Soru 36
Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu ölçen yöntem, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Derecelendirme
B
Etkin piyasa hipotezi
C
Temel analiz
D
Teknik analiz
E
Kotasyon
Açıklama:
Derecelendirme: Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu ölçen yöntemdir.
Soru 37
Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamına, ne ad verilir?
Seçenekler
A
Temel analiz
B
Teknik analiz
C
İşlem hacmi
D
Kotasyon
E
repo işlemi
Açıklama:
İşlem Hacmi: Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamıdır.
Soru 38
Önde gelen derecelendirme şirketlerinin not tablolarına göre, "En Yüksek Kredi Kalitesini" belirten not, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AAA
B
AA+
C
BBB
D
BBB+
E
CCC+
Açıklama:
Önde Gelen Derecelendirme Şirketlerinin Not Tablolarına göre; En Yüksek Kredi Kalitesi "AAA" olarak derecelendirilir.
Soru 39
İşletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi riski, hangi risk grubuna girer?
Seçenekler
A
Yönetim riski
B
İş ve endüstri riski
C
Enflasyon riski
D
Finansal risk
E
Piyasa riski
Açıklama:
Finansal risk, işletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi riskidir. Bir işletmenin finansal yükümlülüklerini yerine getirememesi, o firmanın yatırımcılarını zarara uğratır. Finansal risk, işletmelere ait bir risk türüdür,
Soru 40
Fiyatların genel seviyesindeki artış nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesi, hangi risk grubuna girer?
Seçenekler
A
Enflasyon riski
B
Faiz oranı riski
C
Piyasa riski
D
Politik risk
E
Döviz kuru riski
Açıklama:
Enflasyon riski, fiyatlar genel seviyesindeki artış nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesidir.
Soru 41
Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğrudan Satım İşlemleri
B
Doğrudan Alım İşlemleri
C
Repo İşlemleri
D
Ters Repo İşlemleri
E
Yabancı Tahvil
Açıklama:
Ters Repo İşlemleri: Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesidir. Merkez Bankası, portföyündeki borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri almak üzere, belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını çeker. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 42
Merkez Bankasının piyasadaki likidite fazlasını çekmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yabancı Tahvil
B
Doğrudan Satım İşlemleri
C
Repo İşlemleri
D
Ters Repo İşlemleri
E
Doğrudan Alım İşlemleri
Açıklama:
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker. Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Soru 43
Merkez Bankasının borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğrudan Alım İşlemleri
B
Ters Repo İşlemleri
C
Repo İşlemleri
D
Doğrudan Satım İşlemleri
E
Yabancı Tahvil
Açıklama:
Doğrudan Alım İşlemleri: Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa Merkez Bankası eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlar. Hazineye kredi verilmesi anlamında değerlendirildiği için, çağdaş merkez bankacılığı ilkeleri Merkez Bankalarının birincil piyasadan menkul kıymet almasına imkan vermemektedir. Doğrudan alım işlemi sonucunda, piyasalar kalıcı olarak ekonominin ihtiyaç duyduğu likiditeye kavuşurken faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Soru 44
Bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Çapraz kotasyon
C
Sınırlar arası kotasyon
D
Yanabcı tahvil
E
Çifte kotasyon
Açıklama:
Sınırlar arası kotasyon: Bir sermaye piyasası aracının birden fazla ülkedeki borsalarda kote olmasıdır.
Soru 45
Bir sermaye piyasası aracının faaliyet gösterdiği ülkede birden fazla borsada kote olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yabancı tahvil
B
Kotasyon
C
Çifte kotasyon
D
Sınırlar arası kotasyon
E
Çapraz kotasyon
Açıklama:
Çapraz kotasyon: Bir sermaye piyasası aracının faaliyet gösterdiği ülkede birden fazla borsada kote olmasıdır.
Soru 46
Bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yabancı tahvil
B
Sınırlar arası kotasyon
C
Çapraz kotasyon
D
Çifte kotasyon
E
Kotasyon
Açıklama:
Çifte kotasyon: Bir sermaye piyasası aracının bir borsada işlem görürken ikinci bir borsada daha işlem görmesidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi, "doğrudan alım" işleminin tanımıdır?
Seçenekler
A
Merkez Bankasının eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak, piyasaya likidite sağlaması
B
Merkez Bankasının fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak, piyasadaki likidite fazlasını çekmesi
C
Piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanması
D
Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesi
E
Ulusal para birimi cinsinden tahvil ihraç edilmesi
Açıklama:
Doğrudan Alım İşlemleri: Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa Merkez Bankası eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlar.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi, "repo işleminin" tanımıdır?
Seçenekler
A
Merkez Bankasının fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak, piyasaya likidite sağlaması
B
Merkez Bankasının fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak, piyasadaki likidite fazlasını çekmesi
C
Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanması
D
Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesi
E
Ulusal para birimi cinsinden tahvil ihraç edilmesi
Açıklama:
Repo İşlemleri: Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanmasıdır. Merkez Bankası, repoya konu olan borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri
satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 49
Yabancı bir piyasada satılmak üzere, satışı yapılacak ülkenin para birimi cinsinden ihraç edilen tahvillere, ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yurt içi tahvil
B
Yabancı tahvil
C
Euro tahvil
D
Borçlanma aracı
E
Yatırım fonu
Açıklama:
Yabancı bir piyasada satılmak üzere satışı yapılacak ülkenin para birimi cinsinden ihraç edilen tahvillere yabancı tahvil denir.
Soru 50
Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini, zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu ölçen yöntem, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temel analiz
B
Teknik analiz
C
Varyans
D
Derecelendirme
E
Sertifikalama
Açıklama:
Derecelendirme: Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu ölçen yöntemdir.
Soru 51
Derecelendirme şirketlerine göre en yüksek kredi kalitesini belirten sembol, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AAA
B
AA+
C
A1+
D
A1
E
BBB+
Açıklama:
Derecelendirme şirketleri en yüksek kredi kalitesini AAA veya Aaa gibi sembollerle yansıtırken, görece olarak daha düşük kredi kalitesini AA, A, BBB veya Aa, A, Bbb şeklinde
belirtir. Bununla birlikte notlara “+,-” veya “1, 2, 3” gibi semboller getirilerek alt kırılımlara gidilir.
belirtir. Bununla birlikte notlara “+,-” veya “1, 2, 3” gibi semboller getirilerek alt kırılımlara gidilir.
Soru 52
İşletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi, ne tür risk kapsamına girer?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
Yönetim riski
C
İş ve endüstri riski
D
Enflasyon riski
E
Piyasa riski
Açıklama:
Finansal risk, işletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi riskidir. Bir işletmenin finansal yükümlülüklerini yerine getirememesi, o firmanın yatırımcılarını zarara uğratır.
Soru 53
"Sistematik risk" nedir?
Seçenekler
A
İşletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmemesi
B
İşletmelerin, tasfiyeye girmesi veya iflas etmesi
C
İşletme yöneticilerinin verdiği hatalı kararların riski
D
Bir veya birkaç iş kolundaki işletmeleri etkisini altına alan risk
E
Bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risk
Açıklama:
Sistematik Risk: Bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risklerdir. Enflasyon riski, Faiz Oranı riski, Politik risk, Piyasa riski ve Döviz Kuru riski bu gruba giren risklerdir.
Soru 54
Paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesi, ne tür risktir?
Seçenekler
A
Faiz oranı riski
B
Enflasyon riski
C
Finansal risk
D
Piyasa riski
E
Politik risk
Açıklama:
Enflasyon riski, fiyatlar genel seviyesindeki artış nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesidir.
Soru 55
Piyasalarda genel faiz haddinin yükselme ihtimali, ne tür risktir?
Seçenekler
A
Finansal risk
B
İş ve endüstri riski
C
Piyasa riski
D
Enflasyon riski
E
Faiz oranı riski
Açıklama:
Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir. Faiz oranı riski, piyasada genel faiz haddinin yükselme ihtimali olarak da ifade edilebilir.
Soru 56
Menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemeye çalışan analize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Temel analiz
B
Etkin piyasa hipotezi
C
İnançlı mülkiyet esası
D
İşlem hacmi
E
Teknik analiz
Açıklama:
Temel Analiz: Menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemek için o menkul kıymetin piyasa fiyatını etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemeye çalışan bir analiz tekniğidir.
Soru 57
Menkul kıymetlerin gelecekteki fiyat hareketlerinin ve eğilimlerinin öngörüsünü yapmak için kullanılan analizin adı nedir?
Seçenekler
A
İnançlı mülkiyet esası
B
İşlem hacmi
C
Teknik analiz
D
Etkin piyasa hipotezi
E
Temel analiz
Açıklama:
Teknik Analiz: Menkul kıymetlerin gelecekteki fiyat hareketlerinin ve eğilimlerinin öngörüsünü yapmak için piyasanın geçmiş veya mevcut fiyat ve hacim bilgilerine odaklanan bir analiz tekniğidir.
Soru 58
Bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risk türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sistemik risk
B
Sistematik olmayan risk
C
İş ve endüstri riski
D
Sistematik risk
E
Yönetim riski
Açıklama:
Sistematik risk, bir işletmenin denetimi dışında olan güçlerden etkilenen ve bu nedenle yalnızca o şirkete özgü olmayan risk türüdür. Bir başka deyişle sistematik risk, piyasada işlem gören tüm finansal varlıkların fiyatlarını aynı anda etkileyen faktörlerin neden olduğu risktir.
Soru 59
"Döviz Kuru riski" nedir?
Seçenekler
A
Piyasada genel faiz haddinin yükselme ihtimali
B
Yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan risk
C
Faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını olumsuz yönde etkilemesi riski
D
İşletmelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmeme riski
E
İşletme yöneticilerinin hatalarından oluşan risk
Açıklama:
Döviz Kuru riski, yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan bir sistematik risk türüdür.
Soru 60
Finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim riski
B
Sistematik risk
C
Sistematik olmayan risk
D
İş ve endüstri riski
E
Sistemik risk
Açıklama:
Sistemik risk, finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlamaktadır. Burada, finansal sistemin unsurları ile herhangi bir kuruluş, bir piyasa ya da araç kastedilmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi finans piyasalarının küreselleşmesi için bir araya gelen faktörler dışında kalır?
Seçenekler
A
Teknolojik ilerlemeler sayesinde farklı coğrafyalardaki piyasalara eş zamanlı yatırım yapılabilmesi
B
Finansal piyasalardaki serbestleşmesi
C
Küresel piyasalara yönelik yeni yatırım araçlarının ortaya çıkması
D
Ulusal menkul kıymetlere teşvik verilmesi
E
Piyasaların kurumsallaşması
Açıklama:
Dolayısıyla finans piyasalarının küreselleşmesi; teknolojik ilerlemeler sayesinde farklı coğrafyalardaki piyasalara eş zamanlı yatırım yapılabilmesi, finansal piyasalardaki serbestleşmeler, küresel piyasalara yönelik yeni yatırım araçlarının ortaya çıkması ve piyasaların kurumsallaşması gibi faktörlerin bir araya gelmesi ile gerçekleşmiştir.
Soru 62
- Likiditeye ulaşma
- Öz sermayeyi arttırma
- Yaygın tanıtım sağlama
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Firmalar, uzun vadeli ya da daimi kaynak sağlamak amacıyla sermaye piyasası araçlarını borsalara kote ederler. Bu işlem firmanın, ilgili sermaye piyasası aracını borsa bünyesinde yer alan piyasalar içerisindeki bir veya birden çok pazara kote etmesiyle gerçekleşir. Böylece bu işletmeler bir yandan yeni ve sürdürülebilir sermaye kaynaklarına ulaşırlarken aynı zamanda likiditeye ulaşma, itibar görme, yaygın tanıtım sağlama ve kurumsallaşma gibi firmanın genel anlamda sürdürülebilirliği için gerekli olan niteliklere de ulaşabilirler.
Soru 63
- Daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmek
- İtibar ve farkındalık kazandırarak yerel piyasadaki yatırımcılar için daha güvenilir bir izlenim oluşturmak
- Kurumsal yönetim uygulamalarına uymaya teşvik etmek
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çifte kotasyonun ihraççılara sağladığı faydalar;
• Çifte kotasyon ile şirketler daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmektedir.
• Çifte kotasyonun ihraççılara kazandırdığı itibar ve farkındalık, yerel piyasadaki yatırımcılar
için daha güvenilir bir izlenim oluşturmaktadır.
• Çifte kotasyon ile şirketin yapması gereken kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve
uyması gereken zorunlu muhasebe standartları, şirketin faaliyetlerinin kalitesini
olumlu yönde etkilemektedir.
• Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketleri kurumsal yönetim
uygulamalarına uymaya teşvik etmektedir.
olarak sıralanabilir
• Çifte kotasyon ile şirketler daha geniş, farklı ve yeni bir yatırımcı tabanına ulaşabilmektedir.
• Çifte kotasyonun ihraççılara kazandırdığı itibar ve farkındalık, yerel piyasadaki yatırımcılar
için daha güvenilir bir izlenim oluşturmaktadır.
• Çifte kotasyon ile şirketin yapması gereken kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve
uyması gereken zorunlu muhasebe standartları, şirketin faaliyetlerinin kalitesini
olumlu yönde etkilemektedir.
• Farklı piyasalarda işlem görmek, genel olarak ihraççı şirketleri kurumsal yönetim
uygulamalarına uymaya teşvik etmektedir.
olarak sıralanabilir
Soru 64
- Repo İşlemleri; Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa Merkez Bankası eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlar
- Ters Repo İşlemleri, Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker
- Doğrudan Alım İşlemleri; Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanmasıdır
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Doğrudan Alım İşlemleri: Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa Merkez Bankası eksik olan likidite tutarınca borçlanma aracı satın alarak piyasaya likidite sağlar. Hazineye kredi verilmesi anlamında değerlendirildiği için, çağdaş merkez bankacılığı ilkeleri Merkez Bankalarının birincil piyasadan menkul kıymet almasına imkan vermemektedir. Doğrudan alım işlemi sonucunda, piyasalar kalıcı olarak ekonominin ihtiyaç duyduğu likiditeye kavuşurken faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker. Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Repo İşlemleri: Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanmasıdır. Merkez Bankası, repoya konu olan borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Ters Repo İşlemleri: Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesidir. Merkez Bankası, portföyündeki borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri almak üzere, belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını çeker. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Doğrudan Satım İşlemleri: Piyasada kalıcı olarak likidite fazlası varsa Merkez Bankası fazla olan likidite tutarınca borçlanma aracı satarak piyasadaki likidite fazlasını çeker. Bu işlem sonucunda, bankalardaki fazla likidite kalıcı olarak azaltılmış, faizlerin enflasyon hedefi ile tutarlı düzeylerde kalması sağlanmış olur.
Repo İşlemleri: Likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre için fonlanmasıdır. Merkez Bankası, repoya konu olan borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri satmak üzere, belirli bir süre için satın alır, piyasaya likidite enjekte eder. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Ters Repo İşlemleri: Piyasadaki likidite fazlalığının geçici süre için piyasadan çekilmesidir. Merkez Bankası, portföyündeki borçlanma araçlarını işlemin vadesinde geri almak üzere, belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını çeker. İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi piyasanın etkinlik seviyesini oluşturan seviyeler/etkinlikler dışında kalır?
Seçenekler
A
Hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviye
B
Zayıf formda etkinlik
C
Yarı-güçlü formda etkinlik
D
Güçlü formda etkinlik
E
Hiçbiri
Açıklama:
Piyasalarda etkinlik seviyesi arttıkça asimetrik bilginin etkilerinin ortadan kalktığı bilinmektedir.
Bilindiği üzere bir piyasanın etkinlik seviyesi dört alt seviyede açıklanmaktadır.
Birinci seviye “hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviyedir.” Bu seviyede asimetrik bilginin
etkileri yatırımcılar için en yüksek seviyede olmaktadır. İkinci seviye “zayıf formda
etkinliktir.” Bu seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin hızla finansal varlığın
fiyatına yansıması söz konusudur. Üçüncü seviye, “yarı-güçlü formda etkinliktir. Bu
seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgileri ile birlikte kamuya açıklanmış mevcut
tüm bilgilerin finansal varlığın fiyatına yansıması söz konusudur. Dördüncü seviye ise
“güçlü formda etkinliktir.” Bu seviyede ise finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin,
kamuya açıklanmış mevcut tüm bilgilerin ve firma içi (özel) bilgilerin finansal varlığın
fiyatına yansıması söz konusudur.
Bilindiği üzere bir piyasanın etkinlik seviyesi dört alt seviyede açıklanmaktadır.
Birinci seviye “hiçbir etkinlik seviyesinin olmadığı seviyedir.” Bu seviyede asimetrik bilginin
etkileri yatırımcılar için en yüksek seviyede olmaktadır. İkinci seviye “zayıf formda
etkinliktir.” Bu seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin hızla finansal varlığın
fiyatına yansıması söz konusudur. Üçüncü seviye, “yarı-güçlü formda etkinliktir. Bu
seviyede, finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgileri ile birlikte kamuya açıklanmış mevcut
tüm bilgilerin finansal varlığın fiyatına yansıması söz konusudur. Dördüncü seviye ise
“güçlü formda etkinliktir.” Bu seviyede ise finansal varlığın geçmişe ait tüm bilgilerinin,
kamuya açıklanmış mevcut tüm bilgilerin ve firma içi (özel) bilgilerin finansal varlığın
fiyatına yansıması söz konusudur.
Soru 66
- Temel Analiz: Menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemek için o menkul kıymetin piyasa fiyatını etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemeye çalışan bir analiz tekniğidir
- Teknik Analiz: Menkul kıymetlerin gelecekteki fiyat hareketlerinin ve eğilimlerinin öngörüsünü yapmak için piyasanın geçmiş veya mevcut fiyat ve hacim bilgilerine odaklanan bir analiz tekniğidir
- İşlem Hacmi: Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen
alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamıdır
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Temel Analiz: Menkul kıymet fiyatlarının gerçek değerlerini belirlemek için o menkul kıymetin piyasa fiyatını etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemeye çalışan bir analiz tekniğidir
Teknik Analiz: Menkul kıymetlerin gelecekteki fiyat hareketlerinin ve eğilimlerinin öngörüsünü yapmak için piyasanın geçmiş veya mevcut fiyat ve hacim bilgilerine odaklanan bir analiz tekniğidir
İşlem Hacmi: Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen
alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamıdır
Teknik Analiz: Menkul kıymetlerin gelecekteki fiyat hareketlerinin ve eğilimlerinin öngörüsünü yapmak için piyasanın geçmiş veya mevcut fiyat ve hacim bilgilerine odaklanan bir analiz tekniğidir
İşlem Hacmi: Bir piyasada işlem gören bir menkul kıymet ya da piyasanın geneli için belirli bir zaman diliminde gerçekleşen
alım-satım işlemlerinin parasal değer olarak toplamıdır
Soru 67
- Derecelendirme: Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu
ölçen yöntemdir - Yatırımcılar, derecelendirme şirketlerinin verdiği kredi notları ile çeşitli borçlanma araçları arasında karşılaştırma yaparak, aldıkları riskin bilincine varabilir
- Derecelendirme, borçlanan taraf olan firmanın da üstlendiği riski belirlemesine yardımcı olur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Derecelendirme: Borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getirememe durumunu
ölçen yöntemdir
Derecelendirme şirketleri halka açık bilgiler ile halka açık olmayan diğer bilgileri toplayıp analiz eder. Yatırımcılar, kendilerinin ulaşamayacakları bilgilerle yapılan bu zaman alıcı ve maliyetli analizlere derecelendirme raporları ile kolaylıkla ulaşabilmektedir. Dolayısıyla yatırımcılar, derecelendirme şirketlerinin verdiği kredi notları ile çeşitli borçlanma araçları arasında karşılaştırma yaparak, aldıkları riskin bilincine varabilmektedir.
Bununla birlikte derecelendirme, borçlanan taraf olan firmanın da üstlendiği riski belirlemesine yardımcı olur. Borçlu açısından bakıldığında, menkul kıymet ihraç etmek isteyen taraf için kredi derecelendirme bir zorunluluktur.
ölçen yöntemdir
Derecelendirme şirketleri halka açık bilgiler ile halka açık olmayan diğer bilgileri toplayıp analiz eder. Yatırımcılar, kendilerinin ulaşamayacakları bilgilerle yapılan bu zaman alıcı ve maliyetli analizlere derecelendirme raporları ile kolaylıkla ulaşabilmektedir. Dolayısıyla yatırımcılar, derecelendirme şirketlerinin verdiği kredi notları ile çeşitli borçlanma araçları arasında karşılaştırma yaparak, aldıkları riskin bilincine varabilmektedir.
Bununla birlikte derecelendirme, borçlanan taraf olan firmanın da üstlendiği riski belirlemesine yardımcı olur. Borçlu açısından bakıldığında, menkul kıymet ihraç etmek isteyen taraf için kredi derecelendirme bir zorunluluktur.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Derecelendirmesi yapılan finansal varlıklar dışında kalır?
Seçenekler
A
Hisse senedi
B
Devlet Borçları
C
Yerel Yönetim Borçları
D
Menkulleştirme
E
Fonlar
Açıklama:
Derecelendirmesi yapılan finansal varlıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Şirketler Piyasası - Teminatlı ve teminatsız tahviller, Öncelikli Pay Senetleri, Finansman
Bonosu, Proje Finansmanı
• Devlet Borçları - Devlet tahvilleri
• Yerel Yönetim Borçları - Belediyelerin borçları
• Menkulleştirme - Varlığa dayalı ve konut kredilerine dayalı menkul kıymetler
• Fonlar - Yatırım fonları, Para piyasası fonları, Tahvil fonları
• SWAP Risk Dereceleri - Fonlanmamış kredilere bağlı riskler
• Şirketler Piyasası - Teminatlı ve teminatsız tahviller, Öncelikli Pay Senetleri, Finansman
Bonosu, Proje Finansmanı
• Devlet Borçları - Devlet tahvilleri
• Yerel Yönetim Borçları - Belediyelerin borçları
• Menkulleştirme - Varlığa dayalı ve konut kredilerine dayalı menkul kıymetler
• Fonlar - Yatırım fonları, Para piyasası fonları, Tahvil fonları
• SWAP Risk Dereceleri - Fonlanmamış kredilere bağlı riskler
Soru 69
"Belirli bir miktar pay senedini temsilen çıkarılan, satışı halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin
yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir" tanımı aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir" tanımı aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Kotasyon
B
Tahvil piyasası
C
İnançlı mülkiyet esası
D
Depo sertifikası
E
Derecelendirme
Açıklama:
Depo Sertifikası: Belirli bir miktar pay senedini temsilen çıkarılan, satışı halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin
yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir.
yapılabilen ve depo edilen pay senedinin sahip olduğu bütün haklara sahip ve bunlara özdeş menkul kıymetlerdir.
Soru 70
- Sektörel ve coğrafi bazda çeşitlendirme yapabilmeleri için olanak sağlar
- Yabancı sermaye piyasasına girişi kolaylaşabilir
- Uluslararası tanınırlık ve prestij sağlama imkanı verir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Depo sertifikalarının yatırımcılar açısından faydalarını ise şöyle sıralayabiliriz:
• Depo sertifikaları, yatırımcılara sektörel ve coğrafi bazda çeşitlendirme yapabilmeleri için olanak sağlar.
• Depo sertifikaları, işlem gördüğü piyasanın para birimi cinsinden ihraç edilip alınıp satılmaktadır. Bu nedenle yatırımcıların kur riskinden korunmaları söz konusudur.
• Depo sertifikaları, yabancı piyasalardan doğrudan sermaye piyasası aracı alımına kıyasla daha düşük işlem ve takas maliyetine sahiptir.
• Bazı ülkelerde yabancı yatırımcıların sermaye piyasası işlemleri için çeşitli kısıtlamalara maruz kalmaları söz konusu olabilmektedir. Depo sertifikasına yatırım yapan yatırımcılar için bu kısıtlamalar ortadan kalkabilmektedir.
• Pay senetlerinin firmanın faaliyet gösterdiği piyasadan direkt olarak satın alınması durumunda yabancı yatırımcının yüklenmek zorunda kaldığı risk unsurları depo sertifikalarına sahip olunduğunda ortadan kalkmaktadır.
• Depo sertifikaları, yatırımcılara sektörel ve coğrafi bazda çeşitlendirme yapabilmeleri için olanak sağlar.
• Depo sertifikaları, işlem gördüğü piyasanın para birimi cinsinden ihraç edilip alınıp satılmaktadır. Bu nedenle yatırımcıların kur riskinden korunmaları söz konusudur.
• Depo sertifikaları, yabancı piyasalardan doğrudan sermaye piyasası aracı alımına kıyasla daha düşük işlem ve takas maliyetine sahiptir.
• Bazı ülkelerde yabancı yatırımcıların sermaye piyasası işlemleri için çeşitli kısıtlamalara maruz kalmaları söz konusu olabilmektedir. Depo sertifikasına yatırım yapan yatırımcılar için bu kısıtlamalar ortadan kalkabilmektedir.
• Pay senetlerinin firmanın faaliyet gösterdiği piyasadan direkt olarak satın alınması durumunda yabancı yatırımcının yüklenmek zorunda kaldığı risk unsurları depo sertifikalarına sahip olunduğunda ortadan kalkmaktadır.
Soru 71
- Finansal Risk
- Yönetim riski
- İş ve endüstri riski
Yukarıdakilerden hangisi Uluslararası Menkul Kıymet Yatırımları kapsamında Sistematik olmayan risklerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Sistematik Olmayan Riskler:
Şirketlerin kendilerine veya faaliyette bulunduğu endüstriye özgü risk faktörlerinden kaynaklanan risklerdir. Finansal risk, Yönetim riski, İş ve Endüstri riski bu gruba giren risk türleridir
Şirketlerin kendilerine veya faaliyette bulunduğu endüstriye özgü risk faktörlerinden kaynaklanan risklerdir. Finansal risk, Yönetim riski, İş ve Endüstri riski bu gruba giren risk türleridir
Soru 72
"Finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski" tanımı aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Sistematik risk
B
Sistemik risk
C
Piyasa riski
D
Politik risk
E
Hiçbiri
Açıklama:
Sistemik risk, finansal sistemin tümünde ya da bir bölümünde ortaya çıkan aksaklıkların, reel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar yaratacak ölçüde finansal hizmetleri kesintiye uğratması riski olarak tanımlamaktadır.
Soru 73
- Enflasyon riski, fiyatlar genel seviyesindeki artış nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesidir
- Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir
- Döviz Kuru riski, yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan risktir
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Enflasyon riski, fiyatlar genel seviyesindeki artış nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen düşüşün, finansal varlık yatırımlarının verimliliğini negatif yönde etkilemesidir.
Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir. Faiz oranı riski, piyasada genel faiz haddinin yükselme ihtimali olarak da ifade edilebilir.
Döviz Kuru riski, yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan bir sistematik risk türüdür.
Faiz oranı riski, gelecekte piyasa faiz oranlarında meydana gelebilecek değişmelerin finansal varlık fiyatlarını ve getirilerini olumsuz yönde etkilemesidir. Faiz oranı riski, piyasada genel faiz haddinin yükselme ihtimali olarak da ifade edilebilir.
Döviz Kuru riski, yabancı para cinsinden yapılan yatırımlarda, paraların değerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan bir sistematik risk türüdür.