Poliçeler, bonolar ve çekler Türk Ticaret Kanunu’nda; kıymetli evrak niteliği taşıyan “kambiyo senetleri” olarak tanımlanmakta; günlük hayatta ise “ticari senetler” olarak bilinmektedir.

Ticari Senetlerin Ortak Özellikleri

1. Biçim koşulları
2. Müteselsil sorumluluk esası
3. İmzaların birbirinden bağımsız sorumluluğu
4. İbraz (sunum) zorunluluğu
5. Yasal iptal yöntemi
6. Özel icra usulüne bağlılık
7. Emre yazılı senet sayılmaları
8. Resmi evrak hükmünde sayılmaları
9. Soyutluk

Ciro kaydı, ticari senetlerin arkasında yer kalmazsa yapıştırılarak eklenen ‘’alonj’’ denilen bir kâğıt üzerine de yazılabilmekte ve ciranta (ciro eden kişi) tarafından imzalanmaktadır. Ciro eden kişiye ciranta denir

Ticari Senetlerde Amaçlar Açısından Cirolar
Temlik cirosu: Temlik cirosunda amaç senedi tümüyle devretmektir. Bankaların iskonto, iştira işlemlerinde; faktoring, forfaiting işlemlerinde geçerli bir ciro türüdür.
Rehin cirosu: Karşılığında kredi kullanılmak üzere bankalara teminat olarak verilen senetler için geçerli bir ciro türüdür.
Tahsil cirosu: Ticari senet bedelinin bir başka kimse tarafından -örneğin bir banka tarafından- tahsil edilmesini sağlamak amacıyla yapılan ciroya “tahsil cirosu” denir.

Senedi düzenleyen keşideci, muhataptan alacaklı fakat lehtara borçludur; muhatabın kendisine olan borç tutarını, kendisinin borçlu olduğu lehtara ödemesini istemektedir. Bu nedenle havale özelliği de taşır. Muhatap, poliçeyi kabul edip üzerini imzalayarak borçlu durumuna geçer. Lehtar poliçenin ilk alacaklısı olan kişidir ve poliçeyi başkalarına ciro edebilir. Poliçeyi ciro yoluyla devralıp elinde bulunduran son kişi poliçenin hamili olarak hak sahibidir.

Borçlusu tarafından, yasanın öngördüğü biçimsel koşullara uygun olarak düzenlenip imzalanarak alacaklıya verilen ve belli bir paranın, belli bir süre sonra kayıtsız şartsız ödeneceğini taahhüt eden kıymetli evrak niteliğindeki ticari senetlere; “bono” (emre muharrer senet) denmektedir.

Bonoda (Senette) Bulunması Zorunlu Biçim Koşulları

1. Senet Metninde “Bono” ya da “Emre Yazılı Senet” Sözcüğü
2. Belirli Bir Tutarın Kayıtsız ve Şartsız Ödenme Vaadi
3. Kime ve Kimin Emrine Ödenecekse Onun Ad ve Soyadı
4. Senedin Düzenlendiği Yer
5. Senedin Düzenlendiği Tarih
6. Ödeme Yeri
7. Vade
8. Senedi Düzenleyenin İmzası

Senetlerin vadesini (ödeme gününü) izleyen 2 (iki) işgününde ödenmemeleri durumunda, noter aracı- lığıyla protesto edilmeleri gerekmektedir.

Ülkemizde, çekler sadece bankalardaki mevduat hesaplarından ödenmek üzere, bankalara hitaben yazılmaktadır.

6273 sayılı yeni değişiklik yasasının 7. Maddesi hükmüyle çeklerde zamanaşımı süresi üç yıla çıkarılmıştır.

Poliçeler, senetler ve çekler kıymetli evrak niteliğinde olmanın yanı sıra bazı ortak özelliklere de sahiptirler. Bu özelliklerin bilincinde olunarak işlem yapmak; işlem hatalarını baştan en aza indirgemekve araçların işlevlerinden hakkıyla yararlanabilmek açısından önemlidir. Başlıca ortak özellikler biçim koşulları, müteselsil sorumluluk esası, imzaların birbirinden bağımsız sorumluluğu, ibraz zorunluluğu, yasal iptal yöntemi, özel icra usulüne bağlılık, emre yazılı senet sayılmaları, resmi evrak hükmünde sayılmaları ve soyutluktur.

Tahsil cirosu, hizmet amaçlı bir ciro türüdür. “Hizmet Cirosu” olarak da adlandırılır. Ticari senet bedelinin bir başka kimse tarafından -örneğin bir banka tarafından- tahsil edilmesini sağlamak amacıyla yapılan ciroya “tahsil cirosu” denir. Ciro, “Bedeli tahsil içindir.”, “Vekaleten.” deyimlerinden birini taşırsa hamil, o senedi tekrar ancak tahsil amacıyla ciro edebilmek koşuluyla kullanabilir.

Poliçe, üç taraflı bir borç-alacak ilişkisini düzenleyen ve özel biçim koşulları olan kıymetli evrak niteliğindeki bir ödeme aracıdır. Alacaklının keşideci olarak ve borçluyu muhatap alarak düzenlediği; belli bir alacak tutarının; kendisinden alacaklı olan üçüncü bir kişiye (lehtar) ödenmesi, talimatını içeren ve böylece bir alacağın doğrudan bir borca havale edilerek tahsiline yarayan bir finansal araçtır.

Poliçelerin, kıymetli evrak niteliğindeki ticari senetler kapsamında yer almaları nedeniyle belli biçimsel koşullarda düzenlenmeleri gerekmektedir. Bir poliçenin, üzerinde eksiksiz olarak bulunması gereken unsurlar yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 671. maddesinde şöyle açıklanarak hükme bağlanmaktadır:
“Poliçe;
a. Senet metninde “poliçe” kelimesini, senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde poliçe karşılığı
olarak kullanılan kelimeyi,(Örneğin, İngilizce de “Bill of Exchange”),
b. Belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi,
c. Ödeyecek olan kişinin, “muhatabın” adını,
d. Vadeyi,
e. Ödeme yerini,
f. Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
g. Düzenlenme tarihini ve yerini,
h. Düzenleyenin imzasını, içerir.”

Borçlusu tarafından, yasanın öngördüğü biçimsel koşullara uygun olarak düzenlenip imzalanarak alacaklıya verilen ve belli bir paranın, belli bir süre sonra kayıtsız şartsız ödeneceğini taahhüt eden kıymetli evrak niteliğindeki ticari senetlere; “bono” (emre muharrer senet) denmektedir. Bono vadeli işlemlerde kullanılan bir senettir. Ödemesi ertelenen borçlar için düzenlenen bono sayesinde vadeli ticaret güvenli bir biçimde gerçekleşmiş olur.

6273 sayılı yeni değişiklik yasasının 7. Maddesi hükmüyle çeklerde zaman aşımı süresi üç yıla çıkarılmıştır. Çek hamilinin, cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı sahip olduğu başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl geçmekle zaman aşımına uğramaktadır. Çek borçlularından birinin diğerine karşı sahip olduğu başvurma hakkı da bu çek borçlusunun çeki ödemesinden ya da çekin dava yolu ile kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren üç yıl geçmekle zaman aşımına uğramaktadır.

Diğer ticari senetlerden farklı olarak çekler sadece bir banka hesabına keşide edilebilen; bir banka hesabı olmadan edinilemeyen ve kullanılamayan türden bir ticari senet olduklarından doğal olarak çeklerle ilgili tüm işlemler bankalarca yapılır. Başlıca çek işlemleri şöyle sayılabilir:
a. Çek verilecek müşterilerin seçilmesi,
b. Çekin bir matbua olarak basılması,
c. Sunulan çeklerin ödenmesi,
d. Ödenmeyecek nitelikteki çeklerin reddi,
e. Hesapta karşılıklarının bulunmaması durumunda “karşılıksız” işlemi yapılması,
f. Özel form kullanılmadan hamiline yazılmış çeklerle ilgili bildirimlerin yapılması,
g. Müşterilerin tahsile verdikleri çeklerle ilgili takas ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirilmesi.
Bunlar gibi birçok işlem, çek uygulaması kapsamında olup günümüz bankacılık hizmetleri arasında oldukça hacimli ve önemli bir yere sahiptir.
Hamiline düzenlenecek çekler için, müşterilere, sadece bu çeklere ilişkin işlemlerin işlendiği ayrı bir çek hesabı açılması zorunludur.

Ödenmek üzere sunulan çekin önce incelemeye alınması ve bu incelemelerle:
1. Çek yaprağının, TTK hükümleri uyarınca zorunlu olan biçimsel unsurlar açısından incelenip, herhangi bir eksiklik ya da hata olup-olmadığının saptanması,
2. Çek yaprağının, 5941 sayılı çek yasası uyarınca zorunlu olan biçimsel unsurlar açısından incelenip, herhangi bir eksiklik ya da hata olup-olmadığının saptanması,
3. Hamiline yazılı çekler için özel baskılı çeklerden başka çek yapraklarının kullanılıp kullanılmadığı,
4. Çek tutarının yazı ve rakamla çelişkisiz olarak belirtilip belirtilmediğinin saptanması,
5. Çek üzerinde herhangi bir silinti-kazıntı olup-olmadığının saptanması,
6. Çek yaprağında matbu olarak yer alan müşteri adı ya da firma unvanı ile imza ya da kaşenin uyumlu olup-olmadığının kontrolü,
7. Keşide yeri ve keşide tarihinin özellikle sunum süresi açısından kontrolü,
8. Sunum süresi geçmiş ise müşterinin çekten caymış olup olmadığının saptanması ve ödemek için yazılı talimat alınması,
9. Çek numarasının ve İBAN numarasının kontrolü,
10. Cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığının incelenmesi,
11. Çek hakkında, elden rıza dışı çıkmış olması nedeniyle ödemenin durdurulmasına ilişkin bir mahkeme kararın bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Şubeler arası işlemler kapsamında çek ödemesi, bankaların kendi belirledikleri provizyon koşulları ile eşzamanlı bilgisayar olanakları ve yazılımlarının kapsamına göre küçük bazı farklılıklar göstermekle birlikte hep aynı esaslara göre yapılmaktadır. Bir çekin, hesabın bulunduğu şubenin dışında başka bir şubeye tahsil için sunulması durumunda;
a. Çek belli bir tutarın üzerindeyse,
b. Çekin üzerindeki müşteri imzası kontrol için görüntülenemiyorsa,
c. Çek düzenlenme tarihi, daha ileri bir tarih ise,
d. Çekin sunum süresi aşılmışsa,
e. Hesap bakiyesi yeterli değilse,
hesabın bulunduğu şube yetkililerinin bilgilendirilmesi, ekran üzerinden ya da başka iletişim kanalları kullanılarak provizyon alınması, gerekmektedir. Çünkü müşteriye muhatap olacak şube özel detayları yönetmek durumundadır. Hesabın üzeride haciz varsa ödeme yapılmaz.

Çek defteri basmaya veya bastırmaya kanunen yetkili kılınanlar dışında çek defteri basanlar ve bastıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin beş yüz güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.

Tam ciro: Tam ciroda, ciranta senedi ciro edeceği kimsenin adını, soyadını ve “ödeyiniz” ibaresini, senedin arka yüzüne, yazar ve imzalar; senedi teslim eder.

Tahsil cirosu: Tahsil cirosu, hizmet amaçlı bir ciro türüdür. “Hizmet Cirosu” olarak da adlandırılır.

Bir poliçenin, üzerinde eksiksiz olarak bulunması gereken unsurlar yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 671. maddesinde hükme bağlanmıştır.

Senet tahsil ücretlerinin alınması: Senet tahsil ücretleri, genellikle senet tutarlarının belli bir yüzdesi olarak hesaplanan “komisyon”, “posta masrafları” ve “Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi”nden oluşmaktadır. Bu işlemde, BSMV oranı %5’tir. Senet komisyon ve masrafları toplamı üzerinden hesaplanır. Tahsil ücreti, müşteriden kasa yoluyla ya da hesabından mahsuben alınabilir.

Ticari senetler (Kambiyo senetleri); bir borç alacak ilişkisinin ürünü olarak düzenlenip, belli tutardaki bir alacak hakkını temsil eden ve bir borç yükümlülüğünün taahhüdünü içeren kıymetli evrak niteliğindeki senetlerdir. Doğru cevap C'dir.

Ticari senetlerin ortak özellikleri; müteselsil sorumluluk esastır, emre yazıl senet sayılırlar, resmi evrak hükmündedirler, soyutturlar, özel icra usulüne bağlıdırlar. Doğru cevap E'dir.

Amaçlar açısından ciro türleri; temlik cirosu, rehin cirosu ve tahsil cirosudur. Doğru cevap D'dir.

Ticari senetler, başlıca üç farklı amacı gerçekleştirmek üzere devredilmektedirler:
1. Bir ödeme yapmak,
2. Rehin edip karşılığında kredi kullanmak,
3. Tahsil edilmelerine yönelik hizmet sağlamak. Doğru cevap A'dır.

Poliçede; keşideci, lehtar ve muhatap olmak üzere üç taraf bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Poliçelere dayalı bankacılık işlemleri; tahsilat işlemleri, kredi işlemleri, iskonto ve iştira işlemleridir. Doğru cevap B'dir.

Bononun tarafları muhatap ve lehtardır. Doğru cevap C'dir.

Ticari senetlere ilişkin düzenlemeler kapsamında çekin hukuksal nitelikleri şöyle sayılabilir:
a. Çek, ticari senetler (Kambiyo Senetleri) arasında yer almakta; “Emre yazılı senet” niteliği taşımaktadır. Uygulamada “nama” ya da
“hamiline” olarak da yazılabilmektedir.
b. Çek, bir kıymetli evraktır.
c. Çek, özel bir havale niteliği taşımaktadır.
d. Çek, düzenlenmesini gerektiren ödeme ilişkisinden soyut olarak ciro yoluyla devredilerek işlevini sürdürür. Doğru cevap A'dır.

Çekin ibraz (sunum) süresi, hesaplanırken çekin düzenlenme tarihi sayılmayıp; “ertesi gün” birinci gün, sayılarak hesap yapılır. Doğru cevap C'dir.

Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi farklı şehir sınırları içinde iseler: 1 aydır. Doğru cevap C'dir.

6273 sayılı yeni değişiklik yasasının 7. Maddesi hükmüyle çeklerde zamanaşımı süresi üç yıla çıkarılmıştır.

Nama yazılı çekler ve çizgili çekler ciro edilememektedir.

19 Ocak 2018 tarihinde 30306 sayılı R.G.de yayımlanan 2018/1 sayılı TCMB Tebliği ile yapılan son değişikliğe göre bankaların karşılıksız çıkan her çek yaprağı için sorumlu olduğu bu tutar “1.600 (Bin altı yüz) Türk Lirası” dır.

Alacaklının, karşılıksız çekin ibraz tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde şikâyet etmesiyle, doğrudan icra mahkemelerince suçla ilgili kovuşturma başlayacaktır.

Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi aynı ilçe sınırları içinde iseler; çekin ibraz süresi 10 gündür.

Müteselsil Sorumluluk Esası: Ticari senet üzerinde imzası bulunan; borçlular, kefiller, aval verenler ve cirantalar, senet bedelinin tamamından tek başlarına sorumlu olabilmektedirler. Senedi elinde bulunduran son kişi,borcun tamamının ödenmesi için imzası bulunanlardan birine başvurabilir.

Ticari senetler metninde “emrine” ibaresi yazılmamış olsa bile özel bir sınırlama olmadıkça yasal olarak; emre yazılı senet hükmünde sayılmaktadırlar. Böylece ciro yoluyla kolayca devredilebilmektedirler.

Beyaz(açık) ciro;ciranta, senedin arka yüzüne herhangi bir isim belirtmeden sadece “ödeyiniz” ibaresini yazar ve imzalar; senedi teslim eder.
Beyaz ciro uygulamasında çek hamili; a. Ciroyu kendi adına veya diğer bir kişi adına doldurabilmekte, b. Senedi yeniden beyaz olarak ya da belli bir kişi belirleyerek tekrar ciro edebilmekte, c. Beyaz ciroyu doldurmaksızın ve tekrar ciro etmeksizin senedi başka bir kişiye doğrudan verebilmektedir.

Bankacılık uygulamasında genel olarak temlik cirosu; “X. Bankası emrine ödeyiniz. Bedeli alınmıştır.” biçimindeki bir kayıtla yapılmaktadır.

Bir poliçenin, üzerinde eksiksiz olarak bulunması gereken unsurlar yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 671. maddesinde şöyle açıklanarak hükme bağlanmaktadır.
Poliçe;
a. Senet metninde “poliçe” kelimesini, senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde poliçe karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,(Örneğin, İngilizce de “Bill of Exchange”)
b. Belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi
c. Ödeyecek olan kişinin, “muhatabın” adını
d. Vadeyi
e. Ödeme yerini
f. Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını
g. Düzenlenme tarihini ve yerini
h. Düzenleyenin imzasını, içerir.”

Bonoda tanzim tarihi esaslı şekil şartlarındandır. Eğer senette düzenlenme tarihi yoksa senet bono niteliği kazanamaz.

Bankalarda Senet Tahsil İşlemleri
Senetleri incelemeye (triyaj’a) tabi tutarak almak
Vadesine kadar saklamak
Borçlularına ihbarname göndermek
Vadelerini takip etmek
Yapılan tahsilatları müşterinin mevduat hesabına aktarıp değerlendirmek
Ödenmeyen senetleri, müşteri talimatı doğrultusunda protesto ettirerek yasal takip koşullarını hazırlamak
Ödenmeyen senetlerin müşterilere iadesi
Senet tahsil ücretlerinin alınması
Borçlu adreslerine göre bankanın diğer şubelerine göndermek

Senetlerin vadesini (ödeme gününü) izleyen iki iş gününde ödenmemeleri durumunda, noter aracılığıyla protesto edilmeleri gerekmektedir.

Çekin ibraz (sunum) süresi, belli coğrafi ölçütlere göre sınıflandırılmış olup aşağıda belirtildiği gibi farklılaşmaktadır.
Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi farklı şehir sınırları içinde iseler: 1 ay dır.

19 Ocak 2018 tarihinde 30306 sayılı R.G.de yayımlanan 2018/1 sayılı TCMB Tebliği ile yapılan son değişikliğe göre bankaların karşılıksız çıkan her çek yaprağı için sorumlu olduğu bu tutar “1.600 (Bin altı yüz) Türk Lirası” dır. Bu tutar her yılbaşında yeniden belirlenmektedir.)

Başlıca ortak özellikler aşağıda
açıklandığı gibidir:
1. Biçim Koşulları: Ticari senetlerin her birinin kendine özgü biçimsel düzenlenme koşulları vardır. Senet metinlerinde bulunması
zorunlu unsurlar TTK’da sayılmıştır. Ayrıca çeklerle ilgili özel mevzuatta çeklerin boyutları ve baskı özellikleri ile kullanacak müşterilerin her birine özgü kişiselleştirilirlerken yazılması gereken bilgiler, taşımaları gereken kodlar gibi detaylar bile uygulama zorunluluklarının gereği olarak belirlenmektedir. Senetlerde aranan bu biçimsel koşular, senetlerin geçerliliğinin yanı sıra güvenilirlikleri açısından da önemlidir.
2. Müteselsil Sorumluluk Esası: Ticari senet üzerinde imzası bulunan; borçlular, kefiller, aval verenler ve cirantalar, senet bedelinin tamamından tek başlarına sorumlu olabilmektedirler. Senedi elinde bulunduran son kişi, borcun tamamının ödenmesi için imzası bulunanlardan herhangi birine başvurabilir.
3. İmzaların Birbirinden Bağımsız Sorumluluğu: Ticari senet üzerinde bulunan her imza, sahibini diğer imza sahiplerinden ayrı olarak
sorumlu kılmaktadır. Senet üzerindeki imzalardan herhangi biri, herhangi bir nedenle geçersiz olsa bile diğer imza sahiplerinin sorumluluğu bundan etkilenmeden sürer. Senet üzerindeki beyanlar, şerhler ve benzeri değişikler; sadece değişiklikten sonraki imzaları bağlar.
4. İbraz (Sunum) Zorunluluğu: Yasa gereği olarak, ticari senetlerde ödeme yeri borçlunun adresidir. Bir ticari senedin ödenmesi için
borçluya ikametgâhında ibraz edilmesi gerekir. Ticari senetler ibraz ve teslim edilmedikçe borcun ödenme zorunluluğu yoktur.
5. Yasal İptal Yöntemi: Ticari senetlerin yitirilmesi durumunda, iptal edilmeleri; tüm kıymetli evraklar için zorunlu olduğu gibi,
mahkemeye başvurularak gerçekleştirilmelidir. Aksi takdirde, borçlu ödeme yapmayabilir ya da iptal kararı olmadığından daha
sonra yitirilmiş senedi eline geçirmiş olan üçüncü kişilere tekrar ödeme yapmak durumunda kalabilir.
6. Özel İcra Usulüne Bağlılık: Ticari senetlerde borcun ödenmemesi durumunda, icra takibi diğer senetlere göre daha kolaydır.
Takip sürecinde, hem borçlunun itiraz olanakları daha sınırlı, hem de borçluya tanınan süre daha kısadır.
7. Emre Yazılı Senet Sayılmaları: Ticari senetler metninde “emrine” ibaresi yazılmamış olsa bile özel bir sınırlama olmadıkça
yasal olarak; emre yazılı senet hükmünde sayılmaktadırlar. Böylece ciro yoluyla kolayca devredilebilmektedirler.
8. Resmi Evrak Hükmünde Sayılmaları: Yasa gereği, ticari senetler üzerindeki sahtekârlıklar, resmi evrakta yapılan sahtekârlık hükmündedir. Özel evraklarda yapılan sahtekârlıklara göre daha ağır cezaları vardır.
9. Soyutluk: Ticari senetler, ortaya çıkmalarına neden olan ticari borç-alacak ilişkisinden bağımsızdırlar. Yani asıl borç ilişkisindeki
olası sakatlıklar ticari senetleri etkilemez, senetler ticari sorunlardan soyut olarak işlevlerini sürdürürler.

TTK’da ciro işlemlerini biçimsel açıdan sınıflandırmakta ve açıklanmaktadır. Buna göre ciro, tam ve beyaz olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir:

Ticari senetler, başlıca üç farklı amacı gerçekleştirmek üzere devredilmektedirler:
1. Bir ödeme yapmak,
2. Rehin edip karşılığında kredi kullanmak,
3. Tahsil edilmelerine yönelik hizmet sağlamak.

Ticari Senetlerde Amaçlar Açısından Cirolar üç türdedir. Bunlar;
Temlik cirosu
Rehin cirosu
Tahsil cirosu

Poliçe, üç taraflı bir borç-alacak ilişkisini düzenleyen ve özel biçim koşulları olan kıymetli evrak niteliğindeki bir ödeme aracıdır. Bu taraflar keşideci, muhatap ve lehdardır.

Poliçelere dayalı bankacılık işlemleri;
Kredi işlemleri
Tahsilat işlemleri
İskonto ve iştira işlemleridir.

Bonoda (Senette) iki taraf bulunmaktadır:
1. Borçlu (muhatap): Senedi düzenleyip imzalayan ve vadesinde bedelini ödeyecek kişidir. Senedin borçlusudur. Vadesinde ödemesi için kendisine ihbar çıkarılıp başvurulacağından aynı zamanda “muhatap” olarak anılmaktadır.
2. Alacaklı (lehtar): Alacaklı olması nedeniyle adına ve emrine senet yazılan kişidir. Yaptığı bir hizmet ya da sattığı bir mal nedeniyle doğan alacağını vadesi geldiğinde senedin bedelini tahsil ederek elde edecektir. Ama ilerde detaylı olarak açıklanacağı gibi banka kredileri, faktöring işlemleri ve ciro sistemi sayesinde vadesini beklemeksizin senedi paraya çevirme olanakları vardır.

TCMB’nın 17.12.2010 tarihli genelgesi gereğince, ödememe protestolarının, asgari bildirim limiti İki Bin Türk Lirasıdır.

Ticari senetlere ilişkin düzenlemeler kapsamında çekin hukuksal nitelikleri şöyle sayılabilir:
a. Çek, ticari senetler (Kambiyo Senetleri) arasında yer almakta; “Emre yazılı senet” niteliği taşımaktadır. Uygulamada “nama” ya da
“hamiline” olarak da yazılabilmektedir.
b. Çek, bir kıymetli evraktır.
c. Çek, özel bir havale niteliği taşımaktadır.
d. Çek, düzenlenmesini gerektiren ödeme ilişkisinden soyut olarak ciro yoluyla devredilerek işlevini sürdürür.

Bir banka şubesindeki hesap üzerine yazılmış olan çeklerin ödenmesine ilişkin işlemler, çekin ibraz edildiği yere göre farklılıklar gösterir. Üç ayrı ibraz ve ödeme yeri söz konusu olabilmektedir:
1. Hesabın bulunduğu şube
2. Aynı bankanın bir başka şubesi
3. Başka bir banka aracılığıyla takas

Soyutluk: Ticari senetler, ortaya çıkmalarına neden olan ticari borç-alacak ilişkisinden bağımsızdırlar. Yani asıl borç ilişkisindeki
olası sakatlıklar ticari senetleri etkilemez, senetler ticari sorunlardan soyut olarak işlevlerini sürdürürler.

Temlik cirosu: Temlik cirosunda amaç senedi tümüyle devretmektir. Bankaların iskonto, iştira işlemlerinde; faktoring, forfaiting işlemlerinde geçerli bir ciro türüdür.

Çekte bulunması gereken belli yasal unsurlar, TTK’nun 780. maddesinde şöyle sayılmaktadır:
a. Senet metninde “çek” kelimesini ve eğer senet Türkçe’den başka bir dille yazılmış ise o dilde “çek” karşılığı olarak kullanılan kelime. (Örneğin, İngilizce: Check, Fransızca:Cheque.)
b. Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesine yönelik havale unsuru.
c. Ödeyecek kişinin, “bankanın / muhatabın” ticaret unvanı.
d. Ödeme yeri.
e. Düzenlenme tarihi ve yeri.
f. Düzenleyenin imzası.
g. Banka tarafından verilen seri numarası.
h. Karekodu.

Çekin ibraz (sunum) süresi, belli coğrafi ölçütlere göre sınıflandırılmış olup aşağıda belirtildiği gibi farklılaşmaktadır:
1. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi aynı ilçe sınırları içinde iseler: 10 gün,
2. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi aynı şehir sınırları içinde iseler: 10 gün,
3. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi farklı şehir sınırları içinde iseler: 1 ay,
4. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi aynı kıtada iseler: 1 ay,
5. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi Akdeniz’e sahili olan ülkelerde iseler: 1 ay,
6. Çekin keşide yeri ile muhatap banka şubesi farklı kıtalarda iseler: 3 ay

Bankaların, verdikleri her çek yaprağının karşılığı ile ilgili olarak parasal sorumlulukları vardır. Bu sorumluluk Çek Yasasının hükmü olup sorumlu olunan tutar, her yıl yeniden ayarlanmakta ve TCMB tarafından duyurulmaktadır. 19 Ocak 2018 tarihinde 30306 sayılı R.G.de yayımlanan 2018/1 sayılı TCMB Tebliği ile yapılan son değişikliğe göre bankaların karşılıksız çıkan her çek yaprağı için sorumlu olduğu bu tutar “1.600 (Bin altı yüz) Türk Lirası” dır. Bu tutar her yılbaşında yeniden belirlenmektedir.)

Hesap Üzerinde Yapılacak İncelemeler; Ödenmek üzere sunulan (ibraz edilen) çekin üzerine yazılmış olduğu hesap üzerinde de inceleme yapmak gerekmektedir. Bu inceme ile:
1. Hesapta çek tutarını karşılayacak kadar yeterli bakiye olup-olmadığı,
2. Çekin hesaba ait olup-olmadığı,
3. Çek üzerindeki imzanın hesap sahibine ait ve önceden alınmış olan imza örneğine uygun olup-olmadığı,
4. Tüzel kişilere ait çeklere imza sahiplerinin bu işlem için yetkili olup-olmadıkları,
5. Hesap üzerinde herhangi bir tedbir ya da haciz bulunup-bulunmadığı,
6. İbraz süresinin geçmiş olması durumunda, çekten cayılmış olunup- olunmadığı belirlenmelidir.

Bankalarca sunulan (ibraz edilen) her çekin ödemesi söz konusu değildir. Ödemek için geçerli olmayan ve yeterli koşuları taşımayan çeklerin saptaması ve reddedilmesi gerekir. Ödenmek üzere sunulan bir çek, eğer;
1. Zorunlu şekil şartlarını taşımıyorsa,
2. Keşidecinin imzası yetersiz ya da sahte ise,
3. Üzerinde tahrifat yapılmış ise,
4. İbraz süresi içinde iptal edilmiş ise,
5. İbraz süresi geçmiş ve ödenmesi için keşidecinin onayı yok ise,
6. Üzerinde yazılı düzenlenme tarihinden önce ibraz edilmiş ise,
7. Hesabın üzerinde haciz var ise,
8. Zamanaşımına uğramış ise ödenmez.

Bankalarda Senet Tahsil İşlemleri; Senetleri incelemeye (triyaj’a) tabi tutarak almak, Vadesine kadar saklamak, Borçlu adreslerine göre bankanın diğer şubelerine göndermek, Borçlularına ihbarname göndermek, Vadelerini takip etmek, Yapılan tahsilatları müşterinin mevduat hesabına aktarıp değerlendirmek, Ödenmeyen senetleri, müşteri talimatı doğrultusunda protesto ettirerek yasal takip koşullarını hazırlamak, Ödenmeyen senetlerin müşterilere iadesi ve Senet tahsil ücretlerinin alınmasıdır.

Bankalarda senet karşılığı kredi işlemleri; Kredinin Açılması, Senetlerin Teminata Alınması, Ödenmeyen Senetlerin İadesi, Kredinin Kullandırılması ve Senetlerin Tahsil Edilip Borçtan Düşülmesidir.

Rehin cirosu: Karşılığında kredi kullanılmak üzere bankalara teminat olarak verilen senetler için geçerli bir ciro türüdür. Amaç kredi veren bankanın alacağına bir güvence oluşturmaktır.

Ödeme araçları ile ödeme sistemlerini birbirine karıştırmamak gerekir. Para türleri, ticari senetler, kartlar ödeme araçları kapsamında yer alır. Doğru cevap D'dir.

Ödeme sistemleri, finans kesiminde yer alan bankalar ve diğer kurumlar arasında başta para olmak üzere çeşitli menkul kıymet, kıymetli evrak ve finansal yatırım ürünlerinin aktarım ve takasını gerçekleştiren örgütlenmiş işletim süreçlerini ve iletişim ağlarını kapsamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Ödeme sistemlerinin başlıca amaçları şunlardır:

• Finansal merkezler ve bankalararasında, para ve menkul değer aktarımlarında etkinlik sağlanması,
• Taraflar arasında karşılıklı güvenin sağlanması ve ödeşmelerin kesinleştirilmesi,
• Ödeme risklerinin ve işlem yanlışlıklarının en aza indirgenmesi,
• Fon hareket ve yönetiminde hız ve kolaylık sağlanması,
• Finansal yeniliklere uyum açısından bankacılık sisteminin esneklik ve yetkinlik kazanması,
• Dış ticaret ödeme ve tahsilleriyle çeşitli sermaye hareketlerinin kolaylaşması,
• Yabancı sermayenin ve yatırımcıların çekilebilmesi açısından düzenli ve kaliteli hizmet standartlarına zemin oluşturulması,
• Finansal hizmetlerin gerçekleştirilmesinde küresel bağlantıların yapılabilmesi ve küresel olanaklardan yararlanılabilmesi,
• Parasal hareketlerin izlenilebilmesine ve kanıtlanabilmesine olanak sağlanması.

Piyasadaki nakit dolaşımını azaltması (elektronik fon transferi sistemi) da ödeme sistemlerinin bir diğer amacıdır. Doğru cevap E'dir.

Ülkemizde yararlanılan başlıca ödeme sistemleri şunlardır:

1. Elektronik Fon Transferi Sistemi (EFT/ TIC - Turkish Interbank Clearing),
2. Elektronik Menkul Kıymet Transfer Sistemi (EMKT),
3. Çek Takas Sistemi,
4. Kredi Kartları Takas Sistemi,
5. Döviz transferi uluslararası organizasyonları,
6. Posta işletmesi,
7. Ödeme Kuruluşları (Özel Yetkili Ödeme Merkezleri/ Şirketleri)
8. Bankaların kendi şube ve şube dışı hizmet dağıtım yapılanmaları ile muhabirlik ağları kapsamındaki hizmet dağıtım olanakları.

Virmanlar ise, aynı bankadaki/şubedeki ve aynı kişiye ait hesaplar arasında para aktarımı işlemleridir. Doğru cevap C'dir.

Havaleler, aynı bankanın yurt içindeki farklı şubeleri arasındaki para aktarım hizmetleridir. Virmanlar; aynı bankadaki/şubedeki ve aynı kişiye ait hesaplar arasında para aktarımı işlemleridir. Elektronik Fon Transferleri; üke içindeki bankalar arasında TL cinsinden para aktarımlarıdır. Döviz Transferleri; Swift, Western Union, Target gibi oganizasyonlar kanalıyla, yabancı para cinsinden ve genellikle uluslararası para aktarımlarıdır. Doğru cevap A'dır.

Şubeler kanalıyla verilen hizmetler kapsamında ise havale altı ayrı biçimde yapılabilir:

1. Hesaptan, hesaba havale,
2. Hesaptan, isme (karşı şubeye başvuracak kişiye) havale,
3. Nakit teslimatla kasadan, karşı şubedeki hesaba havale,
4. Nakit teslimatla kasadan, isme (karşı şubeye başvuracak kişiye) havale,
5. Karşı şubedeki bir ticari senet bedeline ya da bir kredi borcuna karşılık hesaptan havale,
6. Karşı şubedeki bir ticari senet bedeline ya da bir kredi borcuna karşılık kasadan havale.

Doğru cevap C'dir.

İşlemlerin EFT hesabını etkilemesine göre gruplanmasına göre işlemler: a) Ödeme İşlemleri ve b) Bilgi Aktarım İşlemleridir. Bankalararası işlemler, TCMB ile ilgili işlemler, Merkezden sorgulama ve rapor, ve Sistem duyuruları ise işlemlerin ilgili olduklara taraflara göre gruplanmasına göredir. Doğru cevap A'dır.

EFT sisteminin başlıca amaçları şöyle sayılabilir:

1. Piyasada nakit dolaşımını azaltmak,
2. Ödemelerin güvenli, hızlı ve risksiz gerçekleşmesini sağlamak,
3. Bankalararasında sağlıklı ve hızlı bilgi iletişimi sağlamak,
4. Elektronik bankacılık hizmetleri alanında bütünsellik sağlamak.

Doğru cevap D'dir.

1 Kasım 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olan 268 seri sayılı “Gelir Vergisi Genel Tebliği” uyarınca, konutlarda, her bir konut için aylık 500 Türk Lirası ve üzerinde kira geliri elde edenlerin ödemelerinin banka hesabına yapılması yasal zorunluluktur.

Bankacılık tahsil hizmetlerini öncelikle ikiye ayırmak gerekir: Birincisi, geleneksel olarak yapılan ticari senet (çek, bono, poliçe) tahsilleri olup günlük işlem hacmi içinde doğal olarak önemli bir yer tutmaktadır. İkinci olarak bu hizmetlere, günümüzde, yeni finansal gelişmelerin ürünü olarak; fatura, vergi, ücret ve benzeri konularda yapılan tahsil işlemleri de eklenmiş bulunmaktadır. Bunlar: hizmet bedeli (fatura) tahsilleri, vergi ve kamusal gelir tahsilleri, üniversite ve özel okul harç ve ücret tahsilleri, karayollarında geçiş ücreti tahsili, OGS cihazı ve HGS etiketi kullanımıyla ücret tahsili ve bağış toplama aracılık hizmetleridir. Düzenli maaş ödemeleri, ödeme hizmetlerindendir. Doğru cevap E'dir.

Ülkemizde yararlanılan başlıca ödeme sistemleri şunlardır:
1. Elektronik Fon Transferi Sistemi (EFT / TIC - Turkish Interbank Clearing),
2. Elektronik Menkul Kıymet Transfer Sistemi (EMKT),
3. Çek Takas Sistemi,
4. Kredi Kartları Takas Sistemi,
5. Döviz transferi uluslararası organizasyonları,
6. Posta işletmesi,
7. Ödeme Kuruluşları (Özel yetkili Ödeme Merkezleri / Şirketleri)
8. Bankaların kendi şube ve şube dışı hizmet dağıtım yapılanmaları ile muhabirlik ağları kapsamındaki hizmet dağıtım olanakları.

Havaleler: Aynı bankanın yurt içindeki farklı şubeleri arasındaki para aktarım hizmetleridir

Virmanlar: Aynı bankadaki/şubedeki ve aynı kişiye ait hesaplar arasında para aktarımı işlemleridir.

Elektronik Fon Transferleri: Ülke içindeki bankalar arasında TL cinsinden para aktarımlarıdır.

Yazılı bildirime karşın amir tarafından 10 yıl boyunca aranmayan havaleler zaman aşımına uğrar ve gelir kaydedilmek üzere Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na aktarılır. Zaman aşımının başlangıç tarihi, amire yapılan ve sonuçsuz kalmış olan yazılı bildirim tarihidir.

EFT sisteminin başlıca amaçları şöyle sayılabilir:
a. Piyasada nakit dolaşımını azaltmak,
b. Ödemelerin güvenli, hızlı ve risksiz gerçekleşmesini sağlamak,
c. Bankalararasında sağlıklı ve hızlı bilgi iletişimi sağlamak,
ç. Elektronik bankacılık hizmetleri alanında bütünsellik sağlamak.

Western Union ile bir seferde en fazla 7.500 USD ve dengi EURO kadar para transferi yapılmaktadır. Gerçekleştirilen her işlemle ilgili 10 haneli bir “İşlem Numarası” alıcı için referans oluşturmakta ve bununla dünyanın herhangi bir yerindeki bir Western Union acentasından kimliği ile başvurduğunda parasını alabilmektedir.

18.11.2008 tarih ve 27058 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 10. maddesi de işyerleri ya da işletmelerinde İş Kanunu hükümleri uygulanan işverenlerin, Türkiye genelinde çalıştırdıkları işçi sayısının en az 10 olması durumunda, işçilere yapacakları her türlü aylık ödemenin yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlü olduklarını belirlemektedir. Bu durumda maaşların bankalar aracılığıyla ödenmesi, ondan çok işçisi bulunan firmalar için bir yükümlülüktür.

Su, elektrik, doğalgaz, telefon kullanımları, televizyon, gazete-dergi abonelikleri, konut, otopark kiraları, apartman, kulüp aidatları, okul, dersane taksitleri ile bireysel kredilerin ve kredi kartlarının aylık ödemeleri insanları bankalara yöneltmektedir. Bu ödeme zorunlulukları ve bunların bir düzene bağlanması gereksinimi bankalar için özel bir hizmet alanı ve pazar oluşturmaktadır. Bankalar arasında uygulama farkları olmasına
karşın genel olarak ödeme hizmetleri için müşterilerden ödemenin türüne göre:
1. Faturaya dayanan ödemeler için “Otomatik Ödeme Talimatı”,
2. Faturasız ödemeler için “Düzenli Ödeme Talimatı”

Bankaların “Otomatik Fatura Ödemesi” hizmetiyle, genellikle aşağıda başlıca örnekleri verilen faturalara ilişkin ödemeler gerçekleştirilmektedir: Su, Elektrik,Doğalgaz, TürkTelekom (Telefon, ADSL, Araç Telefonu, Çağrı Hizmeti, Data Hattı, ISDN ve Telex hizmetleri), Cep telefonları (Avea, Vodafone, Turkcell, KKTC Türkcell), Türksat Kablo Tv, Digitürk, D-Smart ve tüm Kredi Kartı ödemeleri.

Havale; temel bir bankacılık hizmetidir. Birçok bankacılık hizmeti bu işlevin üzerine yapılandırılmıştır. Her türlü “Ödeme” ve “Tahsil” hizmetleri, banka kartlarıyla yapılan işlemler ile bankaların aracılık ettiği “Uluslararası Ticaret”ten ve “Uluslararası Görünmeyen İşlemler”den kaynaklanan döviz ve sermaye hareketleri, hep bu para transferi zeminine dayanmaktadır. ÖdemeTahsil hizmetleri için bankaların yanı sıra “Ödeme Kuruluşları” ülkemizde de faaliyete geçmiş olup genişleme sürecindedirler.

Bankalararası para aktarımlarını gerçekleştiren “EFT” ve “Çek Takası” gibi bu ödeme sistemleri genellikle merkez bankaları tarafından organize edilmekte; uluslararası ve döviz üzerinden yapılacak para aktarımları için de Swift ve Western Union gibi uluslararası özel organizasyonlardan yararlanılmaktadır

Ödeme sistemleri yapılandırılırken parasal hareketlerin izlenilebilmesine ve kanıtlanabilmesine olanak sağlanmalıdır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Ödeme sistemleri yapılandırılırken ödeme risklerinin ve işlem yanlışlıklarının en aza indirgenmesi gerekmektedir. Bu nedenle doğru cevap

Aynı bankanın yurt içindeki farklı şubeleri arasındaki para aktarım hizmetlerine havale denmektedir.

Aynı bankadaki/şubede yer alan aynı kişiye ait hesaplar arasındaki para aktarımı işlemine virman denir.

Swift, Western Union, Target gibi organizasyonlar kanalıyla, yabancı para cinsinden ve genellikle uluslararası para aktarımları yapılır.

Amir havale emrini veren, parayı yollayan kişidir. Diğer iki tarafa “ödeme” ve “tahsil” yetkileri vermektedir.

Elektronik Fon Transfer (EFT) Sistemi, katılımcı bankalar arasında Türk Lirası üzerinden yapılacak para aktarım işlemlerinin, elektronik ortamda, gerçek zamanlı olarak yapılmasını ve gerçek zamanlı mutabakatını (ödeşmesini) sağlayan bir sistemdir.

Düzenli ödemeler, otomatik fatura ödemeleri dışına kalan ve bireysel müşterilerin kendi yaşam düzenleri gereğince genellikle ay bazında dönemsel olarak yaptıkları ödemeleri kapsar.

Ödeme sistemleri, finans kesiminde yer alan bankalar ve diğer kurumlar arasında başta para olmak üzere çeşitli menkul kıymet, kıymetli evrak ve finansal yatırım ürünlerinin aktarım ve takasını gerçekleştiren örgütlenmiş işletim süreçlerini ve iletişim ağlarını kapsamaktadır.

Ödeme sistemleri yapılandırılırken gözetilen öncelikler ve başlıca amaçlar şunlardır:

• Finansal merkezler ve bankalararasında, para ve menkul değer aktarımlarında etkinlik sağlanması,
• Taraflar arasında karşılıklı güvenin sağlanması ve ödeşmelerin kesinleştirilmesi,
• Ödeme risklerinin ve işlem yanlışlıklarının en aza indirgenmesi,
• Fon hareket ve yönetiminde hız ve kolaylık sağlanması,
• Finansal yeniliklere uyum açısından bankacılık sisteminin esneklik ve yetkinlik kazanması,
• Dış ticaret ödeme ve tahsilleriyle çeşitli sermaye hareketlerinin kolaylaşması,
• Yabancı sermayenin ve yatırımcıların çekilebilmesi açısından düzenli ve kaliteli hizmet standartlarına zemin oluşturulması,
• Finansal hizmetlerin gerçekleştirilmesinde küresel bağlantıların yapılabilmesi ve küresel olanaklardan yararlanılabilmesi,
• Parasal hareketlerin izlenilebilmesine ve kanıtlanabilmesine olanak sağlanması.

Ülkemizde yararlanılan başlıca ödeme sistemleri şunlardır:

1. Elektronik Fon Transferi Sistemi (EFT / TIC - Turkish Interbank Clearing),
2. Elektronik Menkul Kıymet Transfer Sistemi (EMKT),
3. Çek Takas Sistemi,
4. Kredi Kartları Takas Sistemi,
5. Döviz transferi uluslararası organizasyonları,
6. Posta işletmesi,
7. Ödeme Kuruluşları (Özel yetkili Ödeme Merkezleri / Şirketleri)
8. Bankaların kendi şube ve şube dışı hizmet dağıtım yapılanmaları ile muhabirlik ağları kapsamındaki hizmet dağıtım olanakları.

Elektronik Fon Transfer (EFT) Sistemi, katılımcı bankalar arasında Türk Lirası üzerinden yapılacak para aktarım işlemlerinin, elektronik ortamda, gerçek zamanlı olarak yapılmasını ve gerçek zamanlı mutabakatını (ödeşmesini) sağlayan bir sistemdir.

Teknik olarak toplam beş taraf bulunmasına karşın gerçekte hukuksal olarak üç taraf söz konusudur:

1. EFT’yi Gönderen Müşteri,
2. Katılımcı, Aracı Bankalar (Kabul eden ve ödeyecek olan) ve EFT İşletim Merkezi,
3. EFT Alıcısı.

Hukuksal olarak bir yetkilendirme ilişkisi olan havale hizmetinde üç taraf bulunmaktadır:

1. Amir: Havale emrini veren, parayı yollayan kişidir. Diğer iki tarafa “ödeme” ve “tahsil” yetkileri vermektedir.
2. Lehtar: Lehine havale verilen, kendisine para gönderilen, alıcıdır.
3. Aracı: Havale ödeyicisi. Amir tarafından kendisine ödeme yetkisi tanınmış ya da eşdeyişle ödeme görevi verilmiş kişi; bankadır.

Western Union, bankalar arasında elektronik fon transferi sağlayan, yaygın olarak yararlanılan, önemli ödeme sistemlerinden biridir. Çok sayıdaki ülkeden ulaşılabilen bir ağ oluşturmaktadır. Western Union ile para transferi yapmak için gönderici ya da alıcının banka hesabı olması gerekmemekte, kişiden kişiye para transferi yapılabilmektedir. Western Union ile bir seferde en fazla 7.500 USD ve dengi EURO kadar para transferi yapılmaktadır. Gerçekleştirilen her işlemle ilgili 10 haneli bir “İşlem Numarası” alıcı için referans oluşturmakta ve bununla dünyanın herhangi bir yerindeki bir Western Union acentasından kimliği ile başvurduğunda parasını alabilmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca 29 Temmuz 2008 Tarihli ve 26951 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1 Kasım 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olan 268 seri sayılı “Gelir Vergisi Genel Tebliği” uyarınca, işyeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilat ve ödemelerin banka ya da posta idarelerince düzenlenen belgelerle kanıtlanması gerekmektedir. Bu düzenleme ile:

1. Konutlarda, her bir konut için aylık Beş yüz Türk Lirası ve üzerinde kira geliri elde edenlerin,
2. İşyerlerinde, tutar sınırı olmaksızın işyerini kiraya verenler ile kiracıların; kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin bankalar ya da Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen belgelerle kanıtlanması dolayısıyla ödemelerin bu kanallarla yapılması gerekmektedir.

Otomatik ödemelerde ödenecek tutar ve ödeme tarihi gene fatura ile belirlenmekte olup müşterilerin bu konuda farklı bir istekte bulunmaları söz konusu olamaz. Banka anlaşmalı kurumla oluşturduğu elektronik iletişim altyapısı sayesinde günü gelen ödemeleri gerçekleştirmektedir. Müşterilere, hesaplarından yapılan otomatik ödemelere ilişkin bilgiler ay sonlarında döküm olarak iletilmektedir.

Bankacılık tahsil hizmetlerini öncelikle ikiye ayırmak gerekir: Birincisi, geleneksel olarak yapılan ticari senet (çek, bono, poliçe) tahsilleri olup günlük işlem hacmi içinde doğal olarak önemli bir yer tutmaktadır. İkinci olarak bu hizmetlere, günümüzde, yeni finansal gelişmelerin ürünü olarak; fatura, vergi, ücret ve benzeri konularda yapılan tahsil işlemleri de eklenmiş bulunmaktadır.