Yöresel Mutfaklar - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Gastronomi uzmanlarına göre aşağıdakilerden hangisi dünyanın en zengin mutfakları arasındadır?
Seçenekler
A
Yunan Mutfağı
B
Türk Mutfağı
C
İtalyan Mutfağı
D
Japon Mutfağı
E
Rus Mutfağı
Açıklama:
Gastronomi uzmanlarına göre dünyanın en zengin mutfakları Türk, Fransız ve Çin
mutfaklarıdır.
mutfaklarıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Türk mutfağının gastronomik kimliğini oluşturan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Göçebe kültür
C
Etnik çeşitlilik
D
Din
E
Kültürel birikim
Açıklama:
Türk mutfağının gastronomik kimliğini oluşturan unsurlar din, kültürel birikimler, göçebe kültür, etnik çeşitliliktir.
Soru 3
Bölgelere göre değişen iklim özellikleri ve üretim faaliyetleri, çeşitlenen tarım ürünleri ve hayvansal ürünler, mutfaklarda kullanılan ürünlerin de değişmesine yol açmıştır. Bu duruma göre aşağıdaki eşleşmelerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu Bölgesi- et ve süt ürünleri
B
Ege Bölgesi- kırmızı mercimek
C
Doğu Anadolu Bölgesi- sebze ve meyve
D
İç Anadolu Bölgesi- sebze ve meyve
E
Akdeniz Bölgesi- hamur işleri
Açıklama:
Ege ve Akdeniz Bölgesi’nde sebze ve meyve, Doğu Anadolu Bölgesi’nde et ve süt ürünleri, İç Anadolu Bölgesi’nde özellikle buğday kullanımına dayalı hamur işleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise kırmızı mercimek.
Soru 4
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu tarafından oluşturulan rapora göre Güney Doğu Anadolu Bölgesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
En yüksek meyve tüketimine sahiptir.
B
Kümes hayvanı tüketimiyle balık tüketimi eşittir
C
Meyve tüketimiyle yoğurt tüketimi aynıdır.
D
Süt tüketimi yoğurttan fazladır.
E
İçeceklerden sıcak içecek tüketimi yüksektir.
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır.
Soru 5
Kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, süt helvası, Mihalıç peyniri hangi ilin mutfağında önemli bir yere sahiptir?
Seçenekler
A
Sakarya
B
Bursa
C
Balıkesir
D
Tekirdağ
E
Edirne
Açıklama:
Bursa mutfağının örnekleri içinde; İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıç peyniri önemli bir yere sahiptir.
Soru 6
Türkiye'de “tahıl ambarı” olarak bilinen bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu
B
Marmara
C
Akdeniz
D
İç Anadolu
E
Güney Doğu Anadolu
Açıklama:
İç Anadolu’da yer şekilleri ve iklim koşulları bölgede tahıl tarımını öne çıkartmıştır. Ülke genelinde tahıla ayrılan toprakların yarıya yakını bu bölgede olduğundan bölge “tahıl ambarı” olarak bilinmektedir.
Soru 7
Doğu Anadolu’da iklim ve yer şekilleri nedeniyle hangi yemek kültürü gelişmiştir?
Seçenekler
A
Sebze ve meyve
B
Balık
C
Tahıl
D
Bakliyat
E
Et ve süt
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde, yer şekilleri ve iklim özellikleri, tarımsal faaliyetleri olumsuz etkilemiştir. Bölge yüzölçümünün %10’unda ancak tarım yapılabilmektedir. Bundan dolayı Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki hayvancılık faaliyetleri yöresel mutfaklarında da etkisini göstermektedir. Bölgede çoğunlukla et ve süt ürünlerine dayalı bir mutfak kültürü gelişmiştir.
Soru 8
Arap mutfak kültürünün etkilerinin yaşanmasından dolayı yöresel mutfaklarına bol baharatlı yiyeceklerin, özellikle de yoğun bir acı biber kullanımının girdiği bölge hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Marmara
C
Güney Doğu Anadolu
D
Akdeniz
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin yöresel yemeklerinde, coğrafya ve tarihin etkilerini, farklı biçimlerde görmek mümkündür. İslamiyet ile birlikte bölge mutfağında Arap mutfak kültürünün etkilerinin yaşanması yöresel mutfaklara bol baharatlı yiyeceklerin, özellikle de yoğun bir acı biber kullanımının girmesine neden olmuştur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz bölgesinde en çok tüketilen yiyeceklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kara lahana
B
Mısır
C
Yeşil mercimek
D
Balık
E
Fasulye
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nde; başta balık olmak üzere mısır ve mısır unundan yapılan yiyecekler, karalahana, taze ve kuru fasulye, patates ve pirinç, soğanla kavrulup ana yemek olarak sunulan turşular en çok tüketilen yiyeceklerdir.
Soru 10
Yaklaşık 600 çeşit yemeği bulunan ve UNESCO’nun “Gastronomi Şehri” kapsamında olan şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Hatay
B
Antalya
C
Isparta
D
Mersin
E
Burdur
Açıklama:
Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir.
Soru 11
Bulunduğu yörenin özelliklerini yansıtan ve yalnızca yöreye has olan yemekler bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yöresel mutfak
B
Gastronomi
C
Destinasyon
D
Gastronomik kimlik
E
Yeme-içme kültürü
Açıklama:
“Yöresel mutfak” , bulunduğu yörenin özelliklerini yansıtan ve yalnızca yöreye has olan yemekler bütünü olarak tanımlanmaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi gastronomi uzmanlarına göre dünyanın en zengin mutfaklarından biridir?
Seçenekler
A
Türk mutfağı
B
Arap mutfağı
C
İtalyan mutfağı
D
Rus mutfağı
E
Kore mutfağı
Açıklama:
Gastronomi uzmanlarına göre dünyanın en zengin mutfakları Türk, Fransız ve Çin mutfaklarıdır.
Soru 13
- Tarihsel süreç içinde yaşanan gelişme ve değişmeler
- Kültürler arası etkileşimler
- Coğrafi özellikler
- Dini özellikler
- Kültürel birikimler
- Etnik çeşitlilikler
Seçenekler
A
II, V, VI
B
II, IV, VI
C
II, IV, V, VI
D
II, III, IV, V, VI
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Türk mutfağının gastronomik kimliğini kazanmasında; tarihsel süreç içinde yaşanan gelişme ve değişmeler, kültürler arası etkileşimler, coğrafi özellikler (iklim koşulları, bitki çeşitliliği vb.), dini özellikler, kültürel birikimler, göçebe kültürün etkileri ve etnik çeşitlilikler etkili olmuştur.
Soru 14
Tekirdağ’da çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasını bir türü olan höşmerim hangi ilimizde görülmektedir?
Seçenekler
A
Bilecik
B
Trabzon
C
Balıkesir
D
Bursa
E
Kocaeli
Açıklama:
Tekirdağ’da çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasının bir türünü de Balıkesir’de höşmerim adıyla görmek mümkündür. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 15
- Elbasan tava
- Papaz mancası
- Etli kundu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tekirdağ mutfağına ait bazı yöresel yemekler; Tekirdağ köftesi, elbasan tava, papaz mancası, etli kundu, ciğer sarma ve bulamadır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Bursa yöre mutfağına ait yemeklerdendir?
Seçenekler
A
Askalubrus
B
Cantık
C
Mürdük aşı
D
Bulama
E
Papaz mancası
Açıklama:
Bursa mutfağında; çorbalar, et ve sebze yemekleri, tatlılar önemli yer tutmaktadır. Bulgur, erişte, tarhana ve kuskus ise etin yanında garnitür olarak kullanılmaktadır. Bursa mutfağının örnekleri içinde; İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıç peyniri önemli bir yere sahiptir. Ayrıca çardak kebabı, damat paçası, gerdanlı akıtma, çullama, sakızlı kebap, sazan dolması, kul aşı, hamur bamyası, pilimen çorbası, şipsi, çıngıllı mantı, kartalaç, köbete, cimcik hamuru, bezelye kavurması, lalezar, kavata, soğan karıştırması, yumurtalı patlıcan, ayva galyası Bursa mutfağının örneklerini oluşturmaktadır. Cantık Bursa yöresine, askalubrus ve mürdük aşı Balıkesir yöresi, bulama ve papaz mancası ise Tekirdağ yöresi yemeklerindendir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 17
- Bölgenin çevresi yüksek dağlarla çevrili olduğundan denizlerin nemli ılıman havası bölgeye sokulur.
- Bölge, en fazla yağışı sonbahar aylarında sağanak hâlinde almaktadır.
- Bölgenin doğal bitki örtüsünü; ilkbahar yağmurlarıyla yeşeren, birkaç ay yeşil kalan, yaz sıcaklığı ile sararan ot topluluğu olan bozkır (step) oluşturmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Bölgenin çevresi yüksek dağlarla çevrili olduğundan denizlerin nemli ılıman havası bölgeye sokulamaz.
- Bölge, en fazla yağışı sonbahar değil ilkbahar aylarında sağanak hâlinde almaktadır.
- Bölgenin doğal bitki örtüsünü; ilkbahar yağmurlarıyla yeşeren, birkaç ay yeşil kalan, yaz sıcaklığı ile sararan ot topluluğu olan bozkır (step) oluşturmaktadır.
Soru 18
- Eskişehir mutfağında beslenmenin temelini, buğdaydan elde edilen ürünler oluşturmaktadır.
- Hamur işleri açısından zengin bir yemek kültürüne sahip Eskişehir, çibörek, gözleme ve bükmesi ile ünlüdür.
- Eskişehir mutfağında ebegümeci, kuzukulağı, madımak gibi otlar, zeytinyağı ile pişirildiği gibi etli yemeklere lezzet verilmesi için de kullanılmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Eskişehir mutfağında beslenmenin temelini, buğdaydan elde edilen ürünler oluşturmaktadır.
- Hamur işleri açısından zengin bir yemek kültürüne sahip Eskişehir, çibörek, gözleme ve bükmesi ile ünlüdür.
- Eskişehir mutfağında ebegümeci, kuzukulağı, madımak gibi otlar, zeytinyağı ile pişirildiği gibi etli yemeklere lezzet verilmesi için de kullanılmaktadır.
Soru 19
Malatya yöresel mutfağında, .........yı tatlılardan kebap yapımına kadar çeşitli alanlarda görmek mümkündür.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Elma
B
Kestane
C
Şeftali
D
Kayısı
E
Kivi
Açıklama:
Malatya yöresel mutfağında, kayısıyı tatlılardan kebap yapımına kadar çeşitli alanlarda görmek mümkündür. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 20
Borani aşağıdaki bölgelerden hangisinin yöresel yemeğidir?
Seçenekler
A
Karadeniz Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yöresel mutfaklarında görülen yemek çeşitlerine; karakavurma, borani, sarıksak aşı, pişi, börek çorbası ya da diğer adıyla tutmaç, bulgur ve kara etle yapılan yemekler, etli, salçalı, baharatlı sebze yemekleri ve bazı tatlılar örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 21
Zılbıt kavurması hangi bölgeye özgü yöresel yemektir?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
İç Anadolu Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Karadeniz Bölgesinde, yenebilen yabani otlar ve mantar türleri çorbadan böreğe her yerde kullanılmaktadır. Zılbıt kavurması ve sakarca kayganası bu yemeklere örnek olarak verilebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 22
Ege Bölgesi’nin yöresel mutfaklarının vazgeçilmez ögesini tarih boyunca ......... oluşturmuştur.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ayçiçek yağ
B
Zeytinyağ
C
Mısır yağ
D
Tereyağ
E
Balık yağ
Açıklama:
Ege Bölgesi’nin yöresel mutfaklarının vazgeçilmez ögesini tarih boyunca zeytinyağı oluşturmuştur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 23
Kızılcık tarhanası hangi ilimizin önemli çorbalarındandır?
Seçenekler
A
Bursa
B
Afyon
C
Kütahya
D
Tekirdağ
E
Trabzon
Açıklama:
Kütahya’da çorbaların özel bir yeri bulunmaktadır. Kızılcık tarhanası, miyane çorbası, oğmaç, teke ve sıkıcık çorbaları ile tutmaç çorbası özellikle kış mevsiminde çok tüketilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 24
Seçeneklerden hangisi son yıllarda Türkiye’de de gastronomi turizminde öne çıkan illerden biridir?
Seçenekler
A
Kars
B
Sivas
C
Gaziantep
D
Gökçeada
E
İstanbul
Açıklama:
Son yıllarda Türkiye’de de gastronomi turizmi ile ilgili olarak yeni aktiviteler yapılmaya başlanmıştır. Hatay gastronomi turları, Gökçeada eko turları, Gaziantep, Adana ve Mersin gastronomi turları buna örnek olarak verilebilir.
Soru 25
I. Coğrafi özellikler II. Yaş ortalaması
III. Bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği IV. Ekolojik özellikler
V. Ekonomik özellikler VI. Toplumların ekonomik yapıları
VII. Kültürel özellikler VIII. Gündelik yaşam tarzları
IX. Yaşadığı coğrafyanın fiziksel özellikleri
Maddelerden hangileri toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini etkileyen unsurlardandır?
III. Bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği IV. Ekolojik özellikler
V. Ekonomik özellikler VI. Toplumların ekonomik yapıları
VII. Kültürel özellikler VIII. Gündelik yaşam tarzları
IX. Yaşadığı coğrafyanın fiziksel özellikleri
Maddelerden hangileri toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini etkileyen unsurlardandır?
Seçenekler
A
II, IV, VII, VIII, IX
B
II, III, IV, V, VI, VII
C
I, II, III, IV, V, VI, IX
D
I, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
E
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Bir toplumun beslenme kültürü, yaşam şekli ile yakından ilgilidir ve toplumdan topluma, yöreden yöreye farklılık göstermektedir. Toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini; tarihsel süreç içinde etkili olan coğrafi, ekolojik, kültürel ve ekonomik özellikler şekillendirmektedir. Din ve inanışlar, bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği, toplumların ekonomik yapıları ve bu yapıların şekillendirdiği gündelik yaşam tarzları, mutfağın temel belirleyicisi konumunda olabilmektedir. Yaşadığı coğrafyanın fiziksel özellikleri; beslenme kültürünü, yiyeceklerin çiğ veya pişmiş hâlde tüketilme şekillerini belirleyebilmektedir.
Soru 26
İlk kez sanat ve kültür kolu olarak korunması gereken eserler listesine girmeyi başarmış dünya mutfağı hangisidir?
Seçenekler
A
Fransız mutfağı
B
Japon mutfağı
C
Türk mutfağı
D
Çin mutfağı
E
İtalyan mutfağı
Açıklama:
Bir milletin mutfağına ait teknik bilgileri, geçmiş nesillerden kalan yiyecek ve içeceklerin çeşit zenginliği, hazırlanışı, sunumu ve özellikleri de gastronomik miras olarak kabul edilir. UNESCO’nun Fransız mutfağını 2010 yılında “Dünya Kültür Mirası” listesine dâhil etmesiyle ilk kez bir dünya mutfağı, sanat ve kültür kolu olarak korunması gereken eserler listesine girmeyi başarmıştır.
Soru 27
Seçeneklerden hangisi gastronomi uzmanlarına göre dünyanın en zengin mutfaklarından biridir?
Seçenekler
A
Japon mutfağı
B
Çin mutfağı
C
İspanyol mutfağı
D
İngiliz mutfağı
E
İtalyan mutfağı
Açıklama:
Gastronomi uzmanlarına göre dünyanın en zengin mutfakları Türk, Fransız ve Çin mutfaklarıdır.
Soru 28
Orta Asya’da Türk kavimlerinin pek çoğu ve göçebe Türklerde beslenmede temel gıda maddeleri nedir?
Seçenekler
A
Bitkisel ürünler
B
Koyun eti ve süt ürünleri
C
Av eti
D
Hamur işi
E
Tarım ürünleri
Açıklama:
Orta Asya’da Türk kavimlerinin pek çoğu ve göçebe Türklerde beslenmede bitkisel ürünler pek kullanılmamış, temel gıda maddelerini koyun eti ve süt ürünleri oluşturmuştur.
Soru 29
Fermente edilmiş kısrak sütüne denir?
Seçenekler
A
Kımız
B
Ayran
C
Şörk
D
Şerbet
E
Yoğurt
Açıklama:
Orta Asya’da Türk kavimlerinin pek çoğu ve göçebe Türklerde beslenmede bitkisel ürünler pek kullanılmamış, temel gıda maddelerini koyun eti ve süt ürünleri oluşturmuştur. Kımız (fermente edilmiş kısrak sütü) önemli bir yere sahipti. Litre başına 450 kalori ile oldukça yüksek bir kalori sağlayan kımız, %2-6 oranında alkolü ile fazla besleyici olmamakla birlikte ferahlatıcı ve açlığı giderici özelliği ile tercih edilmiştir.
Soru 30
Hangisi Akdeniz bölgesi illerinden biridir?
Seçenekler
A
Denizli
B
İzmir
C
Muğla
D
Uşak
E
Burdur
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde yer alan iller; Asıl Ege’de; İzmir, Manisa, Aydın, Denizli, Muğla ve İçbatı Anadolu’da; Uşak, Kütahya, Afyonkarahisar’dır. Burdur Akdeniz bölgesindedir.
Soru 31
I. Ebegümeci II. Ayçiçeği III. Isırgan otu
IV. Karalahana V. Şevket-i bostan VI. Deniz börülcesi
VII. Kuşkonmaz VIII. Çay IX. Kabak çiçeği
Hangileri mutfağında kullanılan Ege Bölgesi bitkilerindendir?
IV. Karalahana V. Şevket-i bostan VI. Deniz börülcesi
VII. Kuşkonmaz VIII. Çay IX. Kabak çiçeği
Hangileri mutfağında kullanılan Ege Bölgesi bitkilerindendir?
Seçenekler
A
I, II, VIII, IX
B
V, VI, VII, VIII, IX
C
I, III, V, VI, VII, IX
D
I, II, III, IV, V, VI
E
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Ege mutfağı, genelde “yeşil mutfak” olarak tanımlanmaktadır. Ebegümeci, sarmaşık, ısırgan, cibez, turp otu, kenger, hindiba, şevket-i bostan, gelincik, labada, kuşotu, sinirotu, helvacık, radika, deniz börülcesi, kuşkonmaz, arapsaçı, marata, tarla çakısı, tarla çivisi, su teresi gibi bin bir çeşit ot, mutfakta bol miktarda kullanılmaktadır. Bu otlar, mutfaklarda mümkün olduğunca az pişirilerek, hem renkleri hem de vitaminleri korunmakta, üzerlerine limon suyu ve zeytinyağı eklenerek sofralara getirilmektedir. Zeytinyağlı yemeklerin ve salataların ön plana çıktığı İzmir mutfağında arapsaçı, hindiba, labada, kümülez, radika, dalgan, sarmaşık, keme dikeni, şevket-i bostan, turpotu, ebegümeci, hardalotu, roka, tere ve cibez gibi otlar, yemeği yapılan veya yemeğe lezzet katmak için eklenen yiyecekler arasındadır (Öğüt, 2004; Ertaş ve Karadağ, 2013). İzmir mutfağına ait bazı yöresel yemeklere; dalyan böreği, İzmir köfte, kuzu etli arapsaçı yemeği, kuzu etli şevket-i bostan, kabak çiçeği dolması, zeytinyağlı enginar, ekmek dolması, okma, tarhana çorbası, Tire köfte, yoğurtlu gopez (kupes) balığı, zeytinyağlı bakla, radika (hindiba) salatası, turp otu salatası ve deniz börülcesi salatası örnek verilebilir.
Soru 32
UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan şehir hangisidir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Trabzon
C
İstanbul
D
Gaziantep
E
Hatay
Açıklama:
Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir. Yörede yemek kültürünü çevresel koşullar, sosyokültürel yapı, ekonomi ve dinsel inanışlar şekillendirmektedir. Hatay mutfağında; yoğurt aşı çorbası, kaytaz böreği, ıspanaklı börek, semirsek, humus, zahter, abugannus, tepsi kebabı ve künefe yöreye özgü sadece birkaç yemek çeşidini oluşturmaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi TDK'ya göre "varılcak olan yer" anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
destrüksiyon
B
determinant
C
destinasyon
D
devalüasyon
E
deveranıdem
Açıklama:
Destinasyon: Varılacak olan yer (Türk Dil Kurumu). Turistik kaynakların kümelendiği bir coğrafi alan (destinationerciyes. com). Turizmin temel ekonomik faaliyetler arasında yer aldığı ülkeler, bölgeler veya şehirler (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı). Turistler için cazip kabul edilecek farklı doğal çekicilikleri ve özellikleri barındıran yerler (Duman ve Öztürk, 2005: 10).
Soru 34
Türk mutfağına balık, zeytin, zeytinyağlı yemeklerin pek çoğu kimlerden geçmiştir?
Seçenekler
A
Emevilerden
B
İtalyanlardan
C
Yunanlılardan
D
Ermenilerden
E
Bizanslılardan
Açıklama:
Türk mutfağına balık, zeytin, zeytinyağlı yemeklerin pek çoğu Bizanslılardan geçmiştir.
Soru 35
Kımız nasıl elde edilir?
Seçenekler
A
Fermente edilmiş kısrak sütünden
B
Şeker kamışı melası ile
C
Tahıl mayalandırması yöntemi ile
D
İki kez rektefiye edilmiş aktif kömürden süzülerek
E
Çeşitli bitkilerin damıtılarak fermante edilmesiyle
Açıklama:
Bunlar arasında özellikle kımız (fermente edilmiş kısrak sütü) önemli bir yere sahipti.
Soru 36
Eski Türklerde kışın tüketilmek üzere kurutularak saklanan yoğurt, günümüzde de hangi isimle Anadolu’da bazı yörelerde görülmektedir?
Seçenekler
A
edam
B
külek
C
tulum
D
kurut
E
kolot
Açıklama:
Eski Türklerde kışın tüketilmek üzere kurutularak saklanan yoğurt, günümüzde de “kurut” adıyla Anadolu’da bazı yörelerde görülmektedir (Yıl- maz, 2002: 52, Güler, 2010;).
Soru 37
Türkiye’de 2011 yılında elde edilen turizm gelirlerinin yüzde kaçını yiyecek tüketimi oluşturmuştur?
Seçenekler
A
%7,3 (yüzde yedi. üç)
B
%12,6 (yüzde oniki. altı)
C
%19,4 (yüzde ondokuz. dört)
D
%28,1 (yüzde yirmi sekiz. bir)
E
%34,5 (otuz dört. beş)
Açıklama:
Türkiye’de 2011 yılında elde edilen turizm gelirlerinin %28,1 (yüzde yirmi sekiz)’ini yiyecek tüketimi oluşturmuştur. Bu da yaklaşık olarak 2,5 milyar $ anlamına gelmektedir (Rızaoğlu, Ayazlar ve Gençer, 2013: 670).
Soru 38
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketimine yönelik ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir.
B
Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kola, sıcak içecek tüketiminden daha fazladır.
C
En yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi'ndeyken, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndedir.
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır.
E
Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır.
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumunda farklılıklar görülmektedir. Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tü- ketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır.
Soru 39
Trakya’da hangi iklim özellikleri görülmektedir?
Seçenekler
A
savan
B
karasal
C
muson
D
tundra
E
akdeniz
Açıklama:
Trakya’da karasal iklim özellikleri görülmektedir.
Soru 40
Çibörek ile ünlü şehrimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Kayseri
B
Adana
C
Eskişehir
D
Tekirdağ
E
Bolu
Açıklama:
Hamur işleri açısından zengin bir yemek kültürüne sahip Eskişehir, çibörek, gözleme ve bükmesi ile ünlüdür.
Soru 41
Etli ekmeği ile ünlü şehrimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayseri
B
Konya
C
Giresun
D
Tokat
E
Bursa
Açıklama:
Konya mutfağına ait bazı yöresel yemeklere etli ekmek, fırın kebabı, peynirli pide, tirit örnek olarak verilebilir (Öğüt, 2004; Ertaş ve Karadağ, 2013).
Soru 42
Başlıca tarım ürünleri; fındık, çay, tütün, mısır ve elma olan coğrafi bölge aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
İç Anadolu bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
Bölgede yetişen başlıca tarım ürünlerini; fındık, çay, tütün, mısır ve elma oluşturmaktadır. Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde çay yetiştirilmektedir. Türkiye’de 500 civarında olan elma çeşidinin büyük bir bölümü bu sahada yetişmekte olup Amasya elması coğrafi işareti olan ürünlerdendir. Trabzon, Giresun ve Ordu başlıca fındık üretim alanlarıdır.
Soru 43
Özellikle yaşanılan bölgenin iklimi ve elde edilen tarımsal ürünler, o bölgenin mutfak kültürünü ve çeşit zenginliğini şekillendirmiş ve bulunduğu yörenin özelliklerini yansıtan ve yalnızca yöreye has olan yemekler bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Mutfağı
B
Geleneksel Mutfak
C
Modern Mutfak
D
Yöresel Mutfak
E
Köy Mutfağı
Açıklama:
Özellikle yaşanılan bölgenin iklimi ve elde edilen tarımsal ürünler, o bölgenin mutfak kültürünü ve çeşit zenginliğini şekillendirmiş ve bulunduğu yörenin özelliklerini yansıtan ve yalnızca yöreye has olan yemekler bütünü olarak tanımlanan “yöresel mutfak” kavramını ortaya çıkarmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisinin, bugün yöresel mutfakların özgün etkilerini içinde barındıran köklü ve çok yönlü bir Türk mutfak kültürünü oluşturmada katkısı olmamıştır?
Seçenekler
A
Amerika
B
Akdeniz
C
Ege Adaları
D
Güney Akdeniz
E
Ortadoğu
Açıklama:
Bugün yöresel mutfakların özgün etkilerini içinde barındıran köklü ve çok yönlü bir Türk mutfak kültürü oluşmuştur. Anadolu mutfağı, Ege adaları ve Ege kıyılarından balık ile zeytinyağı, güneyden gelen şerbetli tatlılar, Bizans’tan gelen Roma mutfağı, Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş topraklara yayılması ile birlikte Ortadoğu, Güney Akdeniz ve Avrupa yemekleri ile zenginleşmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun ulaştığı geniş alanlarda farklı toplumlarla yapılan alışveriş çerçevesinde sürekli şekillenmiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 45
Ürünün üzerinde kullanılan bir işaret olup ürünün belli bir coğrafi bölgeden kaynaklandığını tanımlayan ve ürünün kalitesi, ünü veya diğer karakteristik özelliklerinin belirten işarete aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Yöresel işaret
B
Bölge işareti
C
Fiziki işaret
D
Coğrafi işaret
E
Mahalli işaret
Açıklama:
Coğrafi İşaret: Ürünün üzerinde kullanılan bir işaret olup ürünün belli bir coğrafi bölgeden ve ürünün kalitesi, ünü veya diğer karakteristik özelliklerinin belirli bir coğrafi bölgeden kaynaklandığını işaret eden bir hak olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 46
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumundaki farklılıklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir.
B
En yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’ndedir
C
Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek
tüketiminin altındadır.
tüketiminin altındadır.
D
İç Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha azdır.
E
İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes
hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir
hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha azdır. ifadesi yanlıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Eskişehir mutfağına ait yöresel yemeklere örnek değildir?
Seçenekler
A
Tirek
B
Pita
C
Gözleme
D
Bükme
E
Çibörek
Açıklama:
Tirek, Eskişehir'e özgü yöresl bir yemek değildir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Nevşehir'deki yöresel lezzetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dıvıl
B
Soğanlama
C
Dalaz
D
Bulama
E
Cantık
Açıklama:
Cantık, Eskişehir yöresine özgü bir yemektir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 49
Mutfağı yeşil mutfak olarak da bilinen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Ege
C
Akdeniz
D
Karadeniz
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
Mutfağı yeşil mutfak olarak da bilinen bölge Ege Bölgesi'dir.Doğru yanıt B'dir.
Soru 50
Marmara Bölgesi’nde yöresel mutfakların çeşitlenmesinde etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgenin adını aldığı Marmara Denizi’nin çevresinde bulunması
B
Osmanlı İmparatorluğu’nda başkent olan şehirlerin bu bölgede yer alması
C
Bölgede yaygın olarak kümes hayvancılığının yapılması
D
Bölgede etkili olan iklim koşulları
E
Boğazların balık üretiminde önemli olması
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde yöresel mutfakların çeşitlenmesinde etkili olan temel faktör iklim koşullarıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 51
Beyaz ve kırmızı pancar, pazı ve bamyanın anavatanı neresir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Karadeniz
C
Ege
D
İç Anadolu
E
Marmara
Açıklama:
Anavatanı Akdeniz olan beyaz ve kırmızı pancar, pazı, bamya; Hindistan kaynaklı patlıcan ve salatalık Akdeniz’de tüketilen sebzelerden sadece birkaçını oluşturmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 52
Mutfağında yaklaşık 600 yemek bulunan, UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Eskişehir
C
İzmir
D
Şanlıurfa
E
Hatay
Açıklama:
Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 53
Toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini şekillendirmeyen özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi
B
Ekolojik
C
Siyasi
D
Kültürel
E
Ekonomik
Açıklama:
Bir toplumun beslenme kültürü, yaşam şekli ile yakından ilgilidir ve toplumdan topluma, yöreden yöreye farklılıklar göstermektedir (Oğuz, 1990; Baysal 1993; Şanlıer ve Arıkan, 2001; Şanlıer, Cömert ve Durlu-Özkaya, 2012; Tekgül ve Baykan,1993). Toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini; tarihsel süreç içinde etkili olan coğrafi, ekolojik, kültürel ve ekonomik özellikler şekillendirmektedir. Din ve inanışlar, bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği, toplumların ekonomik yapıları ve bu yapıların şekillendirdiği gündelik yaşam tarzları, mutfağın temel belirleyicisi konumunda olabilmektedir. Yaşadığı coğrafyanın fiziksel özellikleri; beslenme kültürünü, yiyeceklerin çiğ veya pişmiş hâlde tüketilme şekillerini belirleyebilmektedir (Beşirli, 2010: 160).
Soru 54
Orta Asya’dan göçle gelen Türklerle birlikte Anadolu’ya taşınan beslenme sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baharatlı yiyeceklerden oluşan beslenme sistemi
B
Tatlılardan oluşan beslenme sistemi
C
Balık ve balık ürünlerinden oluşan beslenme sistemi
D
Et ve mayalanmış süt ürünleri ile biçimlenen beslenme sistemi
E
Zeytin ve zeytinyağlı yemeklerden oluşan beslenme sistemi
Açıklama:
Türkiye’de tarihsel süreç içinde farklı kültürlerle yaşanan etkileşim, geçmişten günümüze Asya ve Anadolu mutfaklarının sunmuş olduğu ürünlerdeki çeşitlilik, Selçuklu ve Osmanlı saraylarında gelişen yeni tatlar bugünkü Türk mutfak kültürünün şekillenmesinde ve çeşitlenmesinde rol oynamıştır. Bugün yöresel mutfakların özgün etkilerini içinde barındıran köklü ve çok yönlü bir Türk mutfak kültürü oluşmuştur. Anadolu mutfağı, Ege adaları ve Ege kıyılarından balık ile zeytinyağı, güneyden gelen şerbetli tatlılar, Bizans’tan gelen Roma mutfağı, Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş topraklara yayılması ile birlikte Ortadoğu, Güney Akdeniz ve Avrupa yemekleri ile zenginleşmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun ulaştığı geniş alanlarda farklı toplumlarla yapılan alışveriş çerçevesinde sürekli şekillenmiştir. Türk mutfağına balık, zeytin, zeytinyağlı yemeklerin pek çoğu Bizanslılardan geçmiştir. Et ve mayalanmış süt ürünleri ile biçimlenen beslenme sistemi ise Orta Asya’dan göçle gelen Türklerle birlikte Anadolu’ya taşınmıştır (Ciğerim, 1999; Güler, 2010).
Soru 55
Türk mutfağında yemek çeşitleri çok olmasına karşın mutfakta çoğunlukla kullanılan gıda aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süt
B
Balık
C
Baharat
D
Soya
E
Un
Açıklama:
Gerek geçmişte gerekse günümüzde bölgeden bölgeye hatta köy ve kent gibi yerleşme birimlerine göre farklılaşan Türk mutfağının çok sayıda ortak özelliği de bulunmaktadır. Türk mutfak kültüründe hububatlar her zaman önemli bir ürün olarak yer almıştır. Yemek çeşitleri çok olmasına karşın mutfakta çoğunlukla un kullanıldığı görülmektedir. Tarih boyunca en çok beğenilen yiyecekler, börek ve çeşitleri ile hamurdan yapılan tatlılar olmuştur. Türk mutfağında et; çoğunlukla bulgur, pirinç, buğday ya da hamurla birlikte pişirilmektedir. Bulgur; çorba, bulgur pilavı, sebzeli yemekler ve köfte yapımında kullanılmaktadır. Çorbalar çok yaygın olarak tüketilmektedir. Özellikle tarhana çorbası, yoğurt çorbası, un çorbası, mercimek çorbası en çok tüketilen ve bilinen çorbalar arasında yer almaktadır. Yemeklerde en çok kullanılan yağ çeşitlerini; tereyağı, içyağı ve kuyruk yağı, en çok tüketilen içecekleri ise; ayran, çeşitli şerbetler ve hoşaf oluşturmaktadır (Ögel, 1978: 1, Türkdoğan, 1997: 550; Kut, 2006; ). Sonuç olarak tarih boyunca Türk mutfağında en çok bulunan yemekler; çorbalar, et yemekleri, etli sebze yemekleri, diğer sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri, zeytinyağlı yemekler, pilavlar, börekler, salatalar ve tatlılar olmuştur (Güler, 2010, Ertaş ve Karadağ, 2013;).
Soru 56
Türk mutfağında en çok tüketilen ve bilinen çorbalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarhana çorbası
B
Soğan çorbası
C
Yoğurt çorbası
D
Un çorbası
E
Mercimek çorbası
Açıklama:
Gerek geçmişte gerekse günümüzde bölgeden bölgeye hatta köy ve kent gibi yerleşme birimlerine göre farklılaşan Türk mutfağının çok sayıda ortak özelliği de bulunmaktadır. Türk mutfak kültüründe hububatlar her zaman önemli bir ürün olarak yer almıştır. Yemek çeşitleri çok olmasına karşın mutfakta çoğunlukla un kullanıldığı görülmektedir. Tarih boyunca en çok beğenilen yiyecekler, börek ve çeşitleri ile hamurdan yapılan tatlılar olmuştur. Türk mutfağında et; çoğunlukla bulgur, pirinç, buğday ya da hamurla birlikte pişirilmektedir. Bulgur; çorba, bulgur pilavı, sebzeli yemekler ve köfte yapımında kullanılmaktadır. Çorbalar çok yaygın olarak tüketilmektedir. Özellikle tarhana çorbası, yoğurt çorbası, un çorbası, mercimek çorbası en çok tüketilen ve bilinen çorbalar arasında yer almaktadır. Yemeklerde en çok kullanılan yağ çeşitlerini; tereyağı, içyağı ve kuyruk yağı, en çok tüketilen içecekleri ise; ayran, çeşitli şerbetler ve hoşaf oluşturmaktadır (Ögel, 1978: 1, Türkdoğan, 1997: 550; Kut, 2006; ). Sonuç olarak tarih boyunca Türk mutfağında en çok bulunan yemekler; çorbalar, et yemekleri, etli sebze yemekleri, diğer sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri, zeytinyağlı yemekler, pilavlar, börekler, salatalar ve tatlılar olmuştur (Güler, 2010, Ertaş ve Karadağ, 2013;).
Soru 57
Türkiye’de kırmızı mercimeğin en çok tüketildiği bölgemiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de bölgelere göre değişen iklim özellikleri ve üretim faaliyetleri, çeşitlenen tarım ürünleri ve hayvansal ürünler, mutfaklarda kullanılan ürünlerin de değişmesine yol açmıştır. Örneğin; Ege ve Akdeniz Bölgesi’nde sebze ve meyveleri, Doğu Anadolu Bölgesi’nde et ve süt ürünlerini görmek mümkündür. Türkiye’nin tahıl ambarı İç Anadolu Bölgesi’nde özellikle buğday kullanımına dayalı hamur işlerini, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise kırmızı mercimek ve Antep fıstığının yoğun kullanıldığı tatlıları bulunur. Ülkenin üç tarafının denizlerle çevrili olması, akarsu ve göl varlığı bu alanların çevresindeki yerlerde su ürünlerinin yöresel mutfaklara taşınmasını sağlamıştır. Türkiye denizlerinde 1200, iç sularında 190’ın üzerinde balık türü bulunmakta ve bunlardan 70-80 kadarı avlanmaktadır.
Soru 58
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre en yüksek balık tüketimi hangi bölgemizdedir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumunda farklılıklar görülmektedir. Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır (Ertaş ve Karadağ, 2013).
Soru 59
Tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasının meşhur olduğu yer neresidir?
Seçenekler
A
Ayvalık
B
Gökçeada
C
Tekirdağ
D
Çanakkale
E
Bozcaada
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin yöresel mutfaklarına; Tekirdağ, Edirne, Bursa ve Balıkesir örnek olarak verilebilir. Bölgede tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasını Tekirdağ’da ve bir türünü de Balıkesir’de höşmerim adıyla görmek mümkündür. Ergene bölümünde yer alan Tekirdağ’ın mutfağında; keşkek, kesme makarna, kuskus, tarhana gibi Anadolu’ya özgü yemeklerin yanı sıra; Trakya’nın tatlı türleri ve meyveler de beslenmeyi çeşitlendirmektedir. Karadeniz’de olduğu gibi mısır unu Trakya mutfağında da önemli bir yere sahiptir. Mısır unu ve lahana ile yapılan mısır unu dolması, pırasayla yapılan pireşe, ıspanakla yapılan zennig yöreye özgü yemeklerdendir. Tekirdağ’da, üzümden elde edilen şıranın içine irmik atılıp koyulaştırılarak üzerine dövülmüş karanfil serpilip şıra tarhanası elde edilmektedir. Tekirdağ mutfağına ait bazı yöresel yemekler; Tekirdağ köftesi, elbasan tava, papaz mancası, etli kundu, ciğer sarma ve bulamadır (Öğüt, 2004; Ertaş ve Karadağ, 2013).
Soru 60
Hem bölgenin hem de ülkenin en az yağışlı yeri olan Tuz Gölü hangi bölgemizdedir?
Seçenekler
A
Karadeniz Bölgesi
B
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Akdeniz Bölgesi
Açıklama:
Bölgenin çevresi yüksek dağlarla çevrili olduğundan denizlerin nemli ılıman havası bölgeye sokulamaz. Bu nedenle bölgede yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı karasal iklim görülmektedir. Doğuda Sivas yöresine doğru gidildikçe yüksekliğin artmasına bağlı olarak karasallık derecesi artmakta, kış sıcaklıkları çok düşük değerlere ulaşmaktadır. İç Anadolu, ortalama 400 mm yağış değeri ile Türkiye’nin en az yağış alan bölgesidir. Bölge, en fazla yağışı ilkbahar aylarında sağanak hâlinde almaktadır. En kurak mevsim ise yaz olup yaz kuraklığının erken başlaması sebze türü bitkiler üzerinde olumsuz etki yapmaktadır. Hem bölgenin hem de ülkenin en az yağışlı yeri ise Tuz Gölü çevresidir (320 mm).
Soru 61
Sebze tarımına en az elverişli bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
İç Anadolu Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde, yer şekilleri ve iklim özellikleri, tarımsal faaliyetleri olumsuz etkilemiştir. Bölge yüzölçümünün %10’unda ancak tarım yapılabilmektedir. Bölgedeki tarım etkinlikleri en çok bölgenin güneyindeki çöküntü ovalarında; Elbistan, Malatya, Elazığ ve Muş ovalarında yoğunlaşmıştır. Patates, lahana gibi çeşitli sebzeler yetiştirilmekle birlikte genelde sıcaklığın düşük olmasından dolayı sebze üretimi yapılmamaktadır. Bu nedenle sebze tarımına en az elverişli bölge Doğu Anadolu’dur. Bu bölgenin yöresel mutfaklarına da yansımış ve sebze yemeklerinin mutfaklarda çok az yer tutmasına neden olmuştur. Bölgede en fazla tarımı yapılan ürün; düşük sıcaklığa dayanıklı olduğu, kısa sürede hasat edilebildiği ve hayvan yemi olarak kullanıldığı için arpadır. Arpadan sonra buğday gelmektedir. Tütün Bitlis, Malatya ve Elazığ çevresinde, pamuk ise Iğdır Ovası’nda yetiştirilmektedir. Kayısı üretimi özellikle Malatya’da yapılmakta olup bölge kayısı üretimiyle Türkiye’de ve dünyada ilk sırada yer aldığından, Malatya’da “Kayısı Araştırma Enstitüsü” kurulmuştur. Enstitüde hacıhaliloğlu, kabaaşı, çataloğlu, soğancı, hasanbey, şekerpare, aprikoz gibi çok sayıda tescili bulunan kayısı türü ile ilgili başta ürün kalite ve verimini artırmak olmak üzere çeşitli çalışmalar yürütülmektedir (http://arastirma.tarim. gov.tr/kayisi). Bölgede özellikle Malatya yöresel mutfağında, kayısıyı tatlılardan kebap yapımına kadar çeşitli alanlarda görmek mümkündür.
Soru 62
Petrolün en önemli yeraltı kaynağı olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli yeraltı kaynağı petroldür. Bölgede sanayi gelişmemiştir. Sanayinin en fazla geliştiği il, Gaziantep’tir. İlde gıdadan tekstile çeşitli sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Bölge genelinde geleneksel sanayi kollarının yanında çimento, gıda, dokuma, madeni eşya, tarım aletleri gibi sanayi kuruluşları gelişmeye başlamıştır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hayvancılık önemli olup genelde küçükbaş hayvan beslenmektedir. Canlı hayvan ticaretinde koyun ilk sırayı almaktadır. Bölgenin ve Türkiye’nin en iyi atları, Şanlıurfa ilinde yetiştirilmektedir. Tiftik keçisi, Siirt ve Mardin çevresinde beslenmektedir. Keçi yününden yapılan Siirt battaniyesi de turizmde pazarlanabilecek ürünlerden birini oluşturmaktadır. Şanlıurfa, Siverek ve Diyarbakır’ın yemeklik tereyağları Türkiye çapında ün kazanmıştır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Anadolu mutfağı üzerinde etkisi olmayan bölgelerden biridir?
Seçenekler
A
Ege adaları
B
Ortadoğu
C
Orta Asya
D
Avrupa
E
Güney Amerika
Açıklama:
Anadolu mutfağı, Ege adaları ve Ege kıyılarından balık ile zeytinyağı, güneyden gelen şerbetli tatlılar, Bizans’tan gelen Roma mutfağı, Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş topraklara yayılması ile birlikte Ortadoğu, Güney Akdeniz ve Avrupa yemekleri ile zenginleşmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun ulaştığı geniş alanlarda farklı toplumlarla yapılan alışveriş çerçevesinde sürekli şekillenmiştir. Türk mutfağına balık, zeytin, zeytinyağlı yemeklerin pek çoğu Bizanslılardan geçmiştir. Et ve mayalanmış süt ürünleri ile biçimlenen beslenme sistemi
ise Orta Asya’dan göçle gelen Türklerle birlikte Anadolu’ya taşınmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.
ise Orta Asya’dan göçle gelen Türklerle birlikte Anadolu’ya taşınmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 64
Eski Türklerde kışın tüketilmek üzere kurutularak saklanan ve günümüzde de “kurut” adıyla Anadolu’da bazı yörelerde görülen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Balık
B
Yoğurt
C
Kırmızı et
D
Peynir
E
Beyaz et
Açıklama:
Eski Türklerde kışın tüketilmek üzere kurutularak saklanan yoğurt, günümüzde de “kurut” adıyla Anadolu’da bazı yörelerde görülmektedir. Yoğurda ılık suyun katılıp hayvan derilerinden elde edilen tulumlarda çalkalanarak tereyağı çıkartılması, yağı alındıktan sonra tuz konularak kaynatılması ve süzülmesi ile çökelek, keş gibi peynir türlerinin yapılması geleneği hâlâ devam etmekte, süt ve süt mamulleri olan yoğurt, ayran, peynirin çeşitleri bugün de sofralarda yerini almaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 65
Ülkemizin hangi bölgesinde kümes hayvanı tüketimi koyun ve kuzu eti tüketiminden daha fazladır?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumunda farklılıklar görülmektedir. Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 66
Ayvalık zeytinyağı aşağıdaki bölgelerden hangisinin coğrafi işaretlerinden biri olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Akdeniz Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde coğrafi özelliklerde yaşanan çeşitlilik yemek kültürüne de yansımıştır. Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarda yetiştirilen zeytin, bölgede zeytinyağı üretiminde önemli rol oynamaktadır. Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı, uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işareti olan ürünlerindendir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 67
Ev sahipliği yatığı pek çok topluluktan aldığı bamya çorbası, arabaşı çorbası, toyga çorbası, tutmaç çorbası, göbete, kaşık börek ve kuzu sorpasıyla ünlü şehrimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konya
B
Nevşehir
C
Mersin
D
Eskişehir
E
Balıkesir
Açıklama:
Alevi, Boşnak, Çerkez, Kürt, Manav, Muhacir, Pomak, Tatar, Türkmen, Yörük gibi pek çok topluluğa ev sahipliği yapan Eskişehir ili, bu kültürel çeşitlilik ile gastronomik miras açısından büyük bir potansiyele sahiptir. Eskişehir mutfağına ait yöresel yemeklere; pita, ekmek uğması, bamya çorbası, düğü çorbası, arabaşı çorbası, toyga çorbası, göceli tarhana, bıt-bıtı çorbası, tutmaç çorbası, yufkalı büryan, göbete, kaşık börek, cantık, haluja, harşıl, acı-gıcı, pasa, bozan kavurma, kuzu sorpa örnek verilebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 68
En büyük gelir kaynağının hayvancılık olmasıyla mutfak kültürü et, tereyağı, peynir ve bal gibi ürünlerle süslenen bölgemiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesinde en önemli ekonomik faaliyet hayvancılıktır. Erzurum-Kars Bölümünde yaz yağışları ile oluşan çayırların geniş alan kaplaması, büyükbaş hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır. Bölgenin güneyindeki ovalık alanlarda ise küçükbaş hayvanlardan koyun yetiştiriciliği önem kazanmıştır. Dağlık yörelerde kıl keçisi yetiştirilmektedir. Canlı hayvan, yapağı, tereyağı ve peynir halkın önemli geçim kaynaklarıdır. Hakkari, Kars ve Bitlis'te arıcılık da gelişmiştir. Türkiye bal üretiminin %20’si Doğu Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesindeki hayvancılık faaliyetleri yöresel mutfaklarında da etkisini göstermektedir. Bölgede çoğunlukla et ve süt ürünlerine dayalı bir mutfak kültürü gelişmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 69
Güney Doğu Anadolu Bölgesinde en çok üretilen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Buğday
C
Arpa
D
Pirinç
E
Darı
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi tarım yönünden genelde İç Anadolu Bölgesi’ne benzemektedir. Gaziantep bölgesi dışında tarım alanlarının büyük kesimine tahıl ekilmektedir. Tahıl ürünleri
arasında birinci sırayı buğday almakta, bunu sırasıyla arpa ve mercimek takip etmektedir.
Türkiye darı ve mercimek üretiminin yarısı da bu bölgede gerçekleştirilmektedir. Pirinç
ekimi başta Diyarbakır olmak üzere sulama imkânı olan bölgelerde yapılmakta, sanayi
bitkileri fazla yetiştirilmemektedir. Bölgenin sanayi bitkileri arasında yer alan tütün daha
çok Adıyaman, Siirt ve Diyarbakır illerinde ekilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
arasında birinci sırayı buğday almakta, bunu sırasıyla arpa ve mercimek takip etmektedir.
Türkiye darı ve mercimek üretiminin yarısı da bu bölgede gerçekleştirilmektedir. Pirinç
ekimi başta Diyarbakır olmak üzere sulama imkânı olan bölgelerde yapılmakta, sanayi
bitkileri fazla yetiştirilmemektedir. Bölgenin sanayi bitkileri arasında yer alan tütün daha
çok Adıyaman, Siirt ve Diyarbakır illerinde ekilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi toplumların beslenme biçimleri ve yöresel mutfaklarını şekillendiren etkenlerden değildir?
Seçenekler
A
Din ve inanışlar
B
Bölgeye has hayvan çeşitliliği
C
Yemek için yapılan seyahatler
D
Coğrafi özellikler
E
Toplumların ekonomik yapısı
Açıklama:
Giriş
Toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini; tarihsel süreç içinde etkili olan coğrafi, ekolojik, kültürel ve ekonomik özellikler şekillendirmektedir. Din ve inanışlar, bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği, toplumların ekonomik yapıları ve bu yapıların şekillendirdiği gündelik yaşam tarzları, mutfağın temel belirleyicisi konumunda olabilmektedir.
Toplumların yöresel mutfakları ve beslenme biçimlerini; tarihsel süreç içinde etkili olan coğrafi, ekolojik, kültürel ve ekonomik özellikler şekillendirmektedir. Din ve inanışlar, bölgeye has hayvan ve bitki çeşitliliği, toplumların ekonomik yapıları ve bu yapıların şekillendirdiği gündelik yaşam tarzları, mutfağın temel belirleyicisi konumunda olabilmektedir.
Soru 71
Aşağıdaki ürünlerden hangisi aşırı yağış nedeniyle Karadeniz Bölgesinde yetiştirilemez?
Seçenekler
A
Fındık
B
Elma
C
Tütün
D
Buğday
E
Mısır
Açıklama:
Karadeniz Bölgesinde her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk gibi ürünlerin yetiştirilmesini engellemiştir. Bu nedenle özellikle kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 72
Ot ve zeytinyağı denilince akla ilk gelen mutfak kültürü aşağıdaki bölgelerimizden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ege mutfağı, genelde “yeşil mutfak” olarak tanımlanmaktadır. Ebegümeci, sarmaşık, ısırgan, cibez, turp otu, kenger, hindiba, şevket-i bostan, gelincik, labada, kuşotu, sinirotu, helvacık, radika, deniz börülcesi, kuşkonmaz, arapsaçı, marata, tarla çakısı, tarla çivisi, su teresi gibi bin bir çeşit ot, mutfakta bol miktarda kullanılmaktadır. Bu otlar, mutfaklarda mümkün olduğunca az pişirilerek, hem renkleri hem de vitaminleri korunmakta, üzerlerine limon suyu ve zeytinyağı eklenerek sofralara getirilmektedir. Karadeniz’de hamsi, Güneydoğu Anadolu’da kebap neyi ifade ediyorsa, Ege’de de zeytinyağı onu ifade etmektedir. Etli yemekler, sebzeler, pilav, dolmalar, tamamen zeytinyağlı olarak pişirilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 73
Türkiye'de bölgelere göre besin tüketimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
En yüksek balık tüketimi Ege Bölgesi'ndedir.
B
Akdeniz Bölgesi en yüksek meyve tüketimine sahiptir.
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde süt tüketimi yoğurt tüketiminden fazladır.
D
İç Anadolu'da kümes hayvanı tüketimi balıktan daha fazladır.
E
Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin altındadır.
Açıklama:
Türkiye'de Yöresel Mutfaklar
Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu
Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır.
Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’nde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesi’nde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu
Bölgesi’ndedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesi’nde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır.
Soru 74
Akadlar, Hurriler, Mısırlar, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Haçlılar, Memluklular ve Osmanlılardan gelen kültürel zenginliğiyle kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan ve mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunan Akdeniz Bölgesinin "Gastromi Şehri" ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatay
B
Adana
C
Mersin
D
Kilis
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Akdeniz Bölgesinin en doğu ucunda Suriye sınırındaki Hatay, tarihi çok eskilere dayanan, ticaret yollarının geçiş noktasında yer alan önemli bir kenttir. Bu bölgede yaşayan uygarlıklar; Akadlar, Hurriler, Mısırlar, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Haçlılar, Memluklular ve Osmanlılar olup her bir uygarlık bölgenin mutfak zenginliği üzerinde etkili olmuştur. Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 75
Marmara Bölgesi'nin coğrafi işareti olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayvalık zeytinyağı
B
Bozcaada şarabı
C
Tekirdağ köftesi
D
Tekirdağ şıra tarhanası
E
Çorlu tereyağı
Açıklama:
Marmara bölgesi
Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı, uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işareti olan ürünlerindendir.
Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı, uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işareti olan ürünlerindendir.
Soru 76
Aşağıdaki yerlerden hangisi, Marmara Bölgesi'nde hayvansal ürünleriyle bilinir?
Seçenekler
A
Mihalıç
B
Susurluk
C
Rumeli
D
Edremit
E
Tekirdağ
Açıklama:
Marmara Bölgesi
Yıldız Dağları çevresi ile Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale dolayında genellikle mera hayvancılığı yapılır.
Yıldız Dağları çevresi ile Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale dolayında genellikle mera hayvancılığı yapılır.
Soru 77
İç Anadolu Bölgesi'de, etli yemeklere lezzet veren kuzu kulağı, ebegümeci gibi otların kullanıldığı mutfak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayseri
B
Eskişehir
C
Nevşehir
D
Konya
E
Sivas
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi
Hamur işleri açısından zengin bir yemek kültürüne sahip Eskişehir, çibörek, gözleme ve bükmesi ile ünlüdür. Ayrıca, ebegümeci, kuzukulağı, madımak
gibi otlar, zeytinyağı ile pişirildiği gibi etli yemeklere lezzet verilmesi için de kullanılmaktadır.
Hamur işleri açısından zengin bir yemek kültürüne sahip Eskişehir, çibörek, gözleme ve bükmesi ile ünlüdür. Ayrıca, ebegümeci, kuzukulağı, madımak
gibi otlar, zeytinyağı ile pişirildiği gibi etli yemeklere lezzet verilmesi için de kullanılmaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi'nin geçim kaynaklarından değildir?
Seçenekler
A
Arıcılık
B
Peynir
C
Canlı hayvan
D
Sebzecilik
E
Tereyağı
Açıklama:
Canlı hayvan, yapağı, tereyağı ve peynir halkın önemli geçim kaynaklarıdır. Hakkâri, Kars ve Bitlis’te arıcılık da gelişmiştir. Türkiye bal üretiminin %20’si Doğu Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi’nde, yer şekilleri ve iklim özellikleri, tarımsal faaliyetleri olumsuz etkilemiştir.
Soru 79
İri taneli antep fıstığı üretimi hangi ilde öenm kazanmıştır?
Seçenekler
A
Siirt
B
Gaziantep
C
Şanlıurfa
D
Diyatbakır
E
Adıyaman
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Gaziantep, Akdeniz iklimine sahip olduğundan, bölgede Antep fıstığı ve zeytin de yetiştirilmektedir. Son zamanlarda Siirt’te iri taneli Antep fıstığı üretimi önem kazanmıştır.
Gaziantep, Akdeniz iklimine sahip olduğundan, bölgede Antep fıstığı ve zeytin de yetiştirilmektedir. Son zamanlarda Siirt’te iri taneli Antep fıstığı üretimi önem kazanmıştır.
Soru 80
Rize ve Trabzon çevresinde tarımı yapılan meyve hangisidir?
Seçenekler
A
Mandalina
B
Zeytin
C
Portakal
D
Elma
E
Kivi
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi
Rize çevresinde turunçgiller yetiştirilirken son yıllarda Rize ve Trabzon çevresinde kivi tarımı yapılmaya başlanmıştır.
Rize çevresinde turunçgiller yetiştirilirken son yıllarda Rize ve Trabzon çevresinde kivi tarımı yapılmaya başlanmıştır.
Soru 81
UNESCO'nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında "Gastronomi Şehri" ünvanını alacak olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Mersin
C
Hatay
D
Isparta
E
Antalya
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi
Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir.
Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Marmara Bölgesi’nin yöresel mutfaklarına örnektir?
Seçenekler
A
Sivas
B
Konya
C
Malatya
D
Amasya
E
Balıkesir
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin yöresel mutfaklarına; Tekirdağ, Edirne, Bursa ve Balıkesir örnek olarak verilebilir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi'ne ait yöresel yemeklerdendir?
Seçenekler
A
İskender kebabı
B
Testi Kebabı
C
Elbasan tava
D
Höşmerim
E
Grut aşı
Açıklama:
Bursa mutfağının örnekleri içinde; İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıç peyniri önemli bir yere sahiptir. Kapadokya Bölgesi’yle özdeşleşmiş olan testi kebabı ve Nevşehir tavası ise yöreye özgü yemeklerden bazılarıdır. Tekirdağ mutfağına ait bazı yöresel yemekler; Tekirdağ köftesi, elbasan tava, papaz mancası, etli kundu, ciğer sarma ve bulamadır. Balıkesir’in yöresel tatları; höşmerim tatlısı, Edremit yeşil çizik zeytini, Gönen baldo pirinci, Gönen eti, Gönen iğne oyası, Manyas kelle peyniri, Susurluk ayranı ve Susurluk tostu örnek verilebilir. Van mutfağına ait yöresel yemeklere ise; kavut, çatçingir- sengeser, grut aşı, şile, keledoş, murtuğa, kurut köftesi, üzüm aşı, cılbır, ekşili, ciğer köftesi, tandırda Van balığı, helise, içli pilav, acem köftesi, paluza, çireşli bulgur pilavı örnek gösterilebilir.
Soru 84
Devlet İstatistik Enstitüsünün 2012 verilerine göre, turistlerin ülkemizde yaptığı yeme-içme harcamalarının, yaptıkları tüm harcamalar içerisindeki yüzdesi nedir?
Seçenekler
A
%6,9
B
%10,7
C
%18,1
D
%25,7
E
%43,6
Açıklama:
Devlet İstatistik Enstitüsünün (2012) verilerine göre, turistlerin ülkemizde yaptığı harcamalar;
- yeme-içme %25,7,
- konaklama %12,5,
- ulaştırma %6,9,
- sağlık %1,9,
- spor-eğitim-kültür %0,7,
- tur hizmetleri %1,7,
- diğer mal ve hizmetler (giyecek, ayakkabı, hediyelik eşya vs.) %24,5 şeklinde bir dağılım göstermektedir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi zengin bir mutfak kültürünün oluşumunda etkili olduğu görülen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mutfaktaki ürün ve malzemeler
B
Yiyeceklerin hazırlanması
C
Yiyeceklerin pişirilmesi
D
Pişirilen yiyeceklerin saklanması
E
Kullanılan araç-gereçler
Açıklama:
Ülkelerin mutfak yapısı incelendiğinde mutfaktaki ürün ve malzemeler, yiyeceklerin hazırlanması, pişirilmesi, kullanılan araç-gereçler gibi pek çok farklı özellik olduğu ve farklılaşan bu özelliklerin zengin bir mutfak kültürünün oluşumunda etkili olduğu görülmektedir.
Soru 86
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu'nun 2003 yılı raporuna göre en yüksek meyve tüketimi hangi bölgemizde görülmektedir?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Ege
C
İç Anadolu
D
Marmara
E
Akdeniz
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumunda farklılıklar görülmektedir. Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesinde, en yüksek balık tüketimi Karadeniz Bölgesinde, en düşük balık tüketimi Güneydoğu Anadolu Bölgesindedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yoğurt tüketimi süt tüketiminden daha fazladır. Kümes hayvanı tüketimi sadece Ege Bölgesinde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazladır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde kümes hayvanı tüketimi ve balık tüketimi yüzdeleri eşittir. Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde sıcak içecekler (özellikle çay) kola tüketiminden daha fazladır. Bütün bölgelerde meyve suyu tüketimi sıcak içecek tüketiminin daha altındadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası yarışmalarda ödül almış ve coğrafi işareti olan ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Iğdır pamuğu
B
Eskişehir buğdayı
C
Ayvalık zeytinyağı
D
Samsun mısırı
E
Trabzon kivisi
Açıklama:
Marmara Bölgesinin Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarında yetiştirilen zeytin, bölgede zeytinyağı üretiminde önemli rol oynamaktadır. Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı, uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işareti olan ürünlerindendir.
Soru 88
Ege Denizindeki batıklarda örnekleri bulunan, üzerinde yer alan etiketlerden zeytinyağı ticaretinde kullanıldığı anlaşılan, iki kulplu, dibi sivri, dar boyunlu, karnı geniş testiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrik
B
Tulum
C
Amfora
D
Fıçı
E
Varil
Açıklama:
Ege Bölgesinin yöresel mutfaklarının vazgeçilmez ögesini tarih boyunca zeytinyağı oluşturmuştur. Heredot’un “On iki İon kenti” arasında ismini saydığı, Urla-Çeşme yarımadasının kuzey kıyısında yer alan Klazomenai’deki kazılarda ortaya çıkarılan antik zeytinyağı işliği, bunun en büyük kanıtı olarak görülmektedir. Yine, Ege Denizindeki batıklarda bulunan amforaların üzerinde yer alan etiketlerden, zeytinyağı ticaretinin Ege’den Akdeniz’e kadar tüm ticaret kolonileri arasında yoğun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Türk Dil Kurumu amforayı iki kulplu, dibi sivri, dar boyunlu, karnı geniş testi olarak tanımlamaktadır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Türk mutfağına et ve mayalanmış süt ürünleri ile biçimlenen beslenme sistemini Anadolu'ya taşımıştır?
Seçenekler
A
Bizanslılar
B
Orta Asya'dan göçle gelen Türkler
C
Yeni Dünya'dan gelen İspanyollar
D
Persler
E
Hititler
Açıklama:
Türk mutfağına balık, zeytin, zeytinyağlı yemeklerin pek çoğu Bizanslılardan geçmiştir. Et ve mayalanmış süt ürünleri ile biçimlenen beslenme sistemi ise Orta Asya’dan göçle gelen Türklerle birlikte Anadolu’ya taşınmıştır (Ciğerim, 1999; Güler, 2010). Doğru cevap B'dir.
Soru 90
- Litre başına 450 kaloriye sahiptir
- %8-12 oranında alkol içerir
- Ferahlatıcı ve açlığı giderici özelliğe sahiptir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Litre başına 450 kalori ile oldukça yüksek bir kalori sağlayan kımız, %2-6 oranında alkolü ile fazla besleyici olmamakla birlikte ferahlatıcı ve açlığı giderici özelliği ile tercih edilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre en yüksek meyve tüketimi aşağıdaki bölgelerden hangisinde görülmüştür?
Seçenekler
A
Karadeniz bölgesi
B
Akdeniz bölgesi
C
Batı Karadeniz bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu bölgesi
Açıklama:
Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu (Devlet Planlama Teşkilatı, 2003) tarafından oluşturulan rapora göre Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumunda farklılıklar görülmektedir. Buna göre; en yüksek meyve tüketimi Ege Bölgesi’ndedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 92
Uluslararası yarışmalarda ödül almış Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı aşağıdaki bölgelerin hangisinde üretilmektedir?
Seçenekler
A
Marmara bölgesi
B
Batı Karadeniz bölgesi
C
Akdeniz Bölgesi
D
Doğu Karadeniz bölgesi
E
Ege bölgesi
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde coğrafi özelliklerde yaşanan çeşitlilik yemek kültürüne de yansımıştır.ölgede çeşitli iklim özelliklerinin görülmesi, yetiştirilen tarım ürünlerinin de çeşitlenmesine ve mutfakta kullanılmasına neden olmuştur. Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarda yetiştirilen zeytin, bölgede zeytinyağı üretiminde önemli rol oynamaktadır. Edremit Körfezi Bölgesi zeytinyağı ve Ayvalık zeytinyağı, uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işareti olan ürünlerindendir.
Soru 93
Tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvası höşmerim aşağıdaki şehirlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bolu
B
Edirne
C
Bursa
D
Balıkesir
E
Yalova
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin yöresel mutfaklarına; Tekirdağ, Edirne, Bursa ve Balıkesir örnek olarak verilebilir. Bölgede tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasını Tekirdağ’da ve bir türünü de Balıkesir’de höşmerim adıyla görmek mümkündür. Doğru cevap D'dir.
Soru 94
Üzümden elde edilen şıranın içine irmik atılıp koyulaştırılarak üzerine dövülmüş karanfil serpilip elde edilen şıra tarhanası aşağıdaki şehirlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Edirne
B
Tekirdağ
C
Bursa
D
Trabzon
E
Samsun
Açıklama:
Tekirdağ’da, üzümden elde edilen şıranın içine irmik atılıp koyulaştırılarak üzerine dövülmüş karanfil serpilip şıra tarhanası elde edilmektedir.
Soru 95
- İklimi sert ve karasaldır
- En fazla yağış kışın düşmektedir
- Iğdır Ovası'nda kış ılık geçmektedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nin iklimi, sert karasal iklimdir. Ancak Iğdır Ovası’nda yükselti az olduğundan kış mevsimi ılık geçmektedir. Bölgede karasallığın etkisiyle en fazla yağış yazın, en az yağış ise kışın düşmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 96
Aşağıdaki göllerden hangisi bir alüvyal set gölüdür?
Seçenekler
A
Uzungöl
B
Abant
C
Tortum
D
Sera
E
Yedigöller
Açıklama:
Tortum, Sera, Abant ve Yedigöller, heyelan set gölleri, Trabzon’daki Uzungöl ise alüvyal set gölüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesinde her mevsim yağış görülmesinden dolayı özellikle kıyı kesimlerde yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Pamuk
C
Mercimek
D
Arpa
E
Mısır
Açıklama:
Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk gibi ürünlerin yetiştirilmesini engellemiştir. Bu nedenle özellikle kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 98
İzmirle özdeşleşmiş bir yiyecek olan boyoz aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Arnavutlar
B
Yahudiler
C
Rumlar
D
Boşnaklar
E
Levantanler
Açıklama:
Ege mutfağını oluşturan pek çok yemek, Girit’ten İzmir’e gelmiş, Anadolu’dan da Girit’e ve Ege’nin karşı kıyısında yer alan farklı ülkelere geçmiştir. Yahudilerin boyozu İzmir ile özdeşleşmiş, Priştine’nin Arnavut ciğeri Ege sofralarının baş mezesi olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 99
Marmara Bölgesi’nde yiyecek çeşitliliğini etkileyen önemli unsurlardan biri iklimidir. Bölge ikliminin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karasal iklim olması
B
Geçiş iklimi karakteri göstermesi
C
Balkanların etkisinde olması
D
Karadeniz ikliminin hakim olması
E
Bitki örtüsünün bozkır olması
Açıklama:
Soruda verilen ifadelerden A, C, D ve E seçenekleri Marmara Bölgesi için kısmen kabul edilebilen ifadeler olmakla birlikte geçiş iklimi karakteri göstermesi bölge ikliminin en önemli özelliği olarak kabul edilmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 100
I. Tekirdağ keşkeği
II. Ergene kesme makarnası
III. Ayvalık zeytinyağı
IV. Balıkesir höşmerimi
Yukarıda verilen ürünlerden hangisi/hangileri Marmara Bölgesi’ne ait coğrafi işaretli ürünlerdir?
II. Ergene kesme makarnası
III. Ayvalık zeytinyağı
IV. Balıkesir höşmerimi
Yukarıda verilen ürünlerden hangisi/hangileri Marmara Bölgesi’ne ait coğrafi işaretli ürünlerdir?
Seçenekler
A
I.
B
I., III.
C
III.
D
II., III., IV.
E
III., IV.
Açıklama:
Coğrafi işaret ürünün üzerinde kullanılan bir işaret olup ürünün belli bir coğrafi bölgeden kaynaklandığını tanımlayan ve ürünün kalitesi, ünü veya diğer karakteristik özelliklerinin belirli bir coğrafi bölgeden kaynaklandığını işaret eden bir hak olarak tanımlanmaktadır. Marmara Bölgesinde Ayvalık zeytinyağı uluslararası yarışmalarda ödül almış, bölgenin coğrafi işaretli ürünüdür.
Soru 101
I. Bitki örtüsü bozkırdır
II. Tarım arazisi fazladır
III. Ekili- dikili alan bakımından en geniş bölgedir
IV. Nüfusun sadece %38’i kırsal kesimde yaşar
V. Tahıl üretiminde Türkiye’de 4. sıradadır
İç Anadolu Bölgesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tarım arazisi fazladır
III. Ekili- dikili alan bakımından en geniş bölgedir
IV. Nüfusun sadece %38’i kırsal kesimde yaşar
V. Tahıl üretiminde Türkiye’de 4. sıradadır
İç Anadolu Bölgesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II., III., V.
B
IV., V.
C
III., IV., V.
D
I., III., IV.
E
I., II., IV.
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nin tarım arazisi fazla olup genel bitki örtüsü bozkırdır. Tarım arazisi fazla olmasına rağmen nüfusun sadece %38’i kırsalda yaşar. Türkiye’nin tahıl ambarı olarak da bilinen bölge, ekili dikili alan bakımından Marmara bölgesinden sonra 2. sırada gelmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 102
I. Arıcılık gelişmiştir
II. Et kombinaları bulunmaktadır
III. Meyve sebze çeşitliliği fazladır
IV. Tereyağı ve peynir halkın önemli geçim kaynaklarındandır
Doğu Anadolu Bölgesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?
II. Et kombinaları bulunmaktadır
III. Meyve sebze çeşitliliği fazladır
IV. Tereyağı ve peynir halkın önemli geçim kaynaklarındandır
Doğu Anadolu Bölgesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I., II., III.
B
I., II., IV.
C
II., III.
D
II., III., IV.
E
III., IV.
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi hayvancılığın yaygın olması bakımından et ve süt ürünlerinden zengin bir yapıdadır. Ayrıca yüksek bölgelerde arıcılık yapılmaktadır. İklimi ve coğrafyası nedeniyle tarımda kısıtlı ürün bulunmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Malatya ilinin yöresel yemeklerindendir?
Seçenekler
A
Keledoş
B
Üzüm aşı
C
Helise
D
Kiraz yaprağında eğşili köfte
E
Kavut
Açıklama:
Keledoş, üzüm aşı, helise ve kavut Van ilinin yöresel lezzetleridir. Malatya ili ise genellikle köfte çeşitleriyle ünlüdür. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 104
Yöresel yemeklerinde coğrafi konumuna bağlı olarak Anadolu ile Arap ülkeleri arasında geçiş özellikleri mutfağına yansımış olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz Bölgesi
B
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi coğrafi konumu ve tarihi itibariyle Araplarla en çok etkileşime geçilen bölgedir. Bölgenin mutfağı da bundan etkilenmiştir. Güneydoğu Anadolu’da çok sayıda Arap yemeği bulmak mümkündür.
Soru 105
Türkiye’de 500 civarında elma çeşidinin büyük bölümü başta Amasya olmak üzere aynı coğrafyada yetişmektedir. Amasya dışında elma üretiminin yaygın olduğu Karadeniz illeri aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Kastamonu- Tokat
B
Rize- Giresun
C
Trabzon- Ordu
D
Bolu- Zonguldak
E
Samsun- Karabük
Açıklama:
Amasya dışında elma üretiminin yaygın olarak gerçekleştiği Karadeniz iller aynı bölümde yer alan Kastamonu ve Tokat illeridir.
Soru 106
Çay, fındık ve mısır üretiminde önemli yere sahip olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Çay, fındık ve mısır üretiminin Türkiye’de en yaygın görüldüğü bölge Karadeniz Bölgesi’dir.
Soru 107
Ebegümeci, ısırgan, cibez, kenger, şevket-i bostan, arapsaçı aşağıdaki illerden hangisinde sıkça kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İzmir
B
Adana
C
Antalya
D
Afyon
E
Kütahya
Açıklama:
Soruda bahsi geçen otlar genellikle Ege Bölgesi’nde tüketilen otlardır. Kıyı Ege’de pek çok ilde bu otlar tüketilmektedir ancak en çok tüketim İzmir’de gerçekleşmektedir.
Soru 108
Kızılcık tarhanası, miyane çorbası, oğmaç, teke ve sıkıcık çorbaları ile tutmaç çorbasının özellikle kış mevsiminde çok tüketildiği il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Ankara
C
Afyon
D
Kütahya
E
Bursa
Açıklama:
Çorba kış aylarında bütün mutfaklarda daha fazla tercih edilir. Soruda sıralanan çorbalar ise Kütahya ilinde tüketilen çorbalardır. En belirgin çorba kızılcık tarhanasıdır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi eski Türklerin yemek çeşitliliği içerisinde fazlaca yer almaz?
Seçenekler
A
Koyun eti
B
Bitkisel ürünler
C
Kımız
D
Kurutulmuş yoğurt
E
Keş peyniri
Açıklama:
Orta Asya’da Türk kavimlerinin pek çoğu ve göçebe Türklerde beslenmede bitkisel ürünler pek kullanılmamış, temel gıda maddelerini koyun eti ve süt ürünleri oluşturmuştur. Bunlar arasında özellikle kımız önemli bir yere sahipti. Eski Türklerde kışın tüketilmek üzere kurutularak saklanan yoğurt, günümüzde de “kurut” adıyla Anadolu’da bazı yörelerde görülmektedir. Yoğurda ılık suyun katılıp hayvan derilerinden elde edilen tulumlarda çalkalanarak tereyağı çıkartılması, yağı alındıktan sonra tuz konularak kaynatılması ve süzülmesi ile çökelek, keş gibi peynir türlerinin yapılması geleneği hâlâ devam etmektedir.
Soru 110
"Elbasan tava, papaz mancası, ciğer sarma" yöresel yemekleri Marmara Bölgesi'nin hangi iline aittir?
Seçenekler
A
Tekirdağ
B
Balıkesir
C
Edirne
D
Bursa
E
İstanbul
Açıklama:
Tekirdağ mutfağına ait bazı yöresel yemekler; Tekirdağ köftesi, elbasan tava, papaz mancası, etli kundu, ciğer sarma ve bulamadır.
Soru 111
Türkiye'nin en az yağış alan bölgesi hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Karadeniz
C
Marmara
D
İç Anadolu
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
İç Anadolu, ortalama 400 mm yağış değeri ile Türkiye’nin en az yağış alan bölgesidir.
Soru 112
İç Anadolu Bölgesi için ".......... ambarıdır" ifadesinde noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Şeker pancarı
B
Elma
C
Üzüm
D
Yeşil mercimek
E
Tahıl
Açıklama:
Ülke genelinde tahıla ayrılan toprakların yarıya yakını bu bölgede olduğundan bölge “tahıl ambarı” olarak bilinmektedir. En çok buğday üretilmektedir.
Soru 113
Aşağıdaki yemeklerden hangisi Konya yöresine özgü olarak bilinir?
Seçenekler
A
Peskütan
B
Ekşili köfte
C
Etli ekmek
D
Patates çorbası
E
Çibörek
Açıklama:
Konya mutfağına ait bazı yöresel yemeklere etli ekmek, fırın kebabı, peynirli pide, tirit örnek olarak verilebilir.
Soru 114
Sebze tarımına en az elverişli bölge aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu
B
İç Anadolu
C
Güneydoğu Anadolu
D
Marmara
E
Karadeniz
Açıklama:
Patates, lahana gibi çeşitli sebzeler yetiştirilmekle birlikte genelde sıcaklığın düşük olmasından dolayı sebze üretimi yapılmamaktadır. Bu nedenle sebze tarımına en az elverişli bölge Doğu Anadolu’dur.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi yetiştiği bölge bakımından diğerlerinden farklılık gösterir?
Seçenekler
A
Çay
B
Fındık
C
Karalahana
D
Zeytin
E
Zılbıt
Açıklama:
Zeytin Ege bölgesinde, diğer şıklardakiler ise Karadeniz bölgesinde en fazla yetişmektedir.
Soru 116
"Keşkek, patlıcan böreği, mercimekli bükme " gibi yemekler hangi bölgenin mutfağına aittir?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Ege
C
Karadeniz
D
Marmara
E
Akdeniz
Açıklama:
Ege Bölgesinde keşkek, patlıcan böreği, mercimekli bükme, katmer, çeşitli yahniler, gözleme, özel gün ve yemeklerinin başında yer almaktadır.
Soru 117
Haşhaş ve haşhaş yağı, kaymak, lokum, sucuk gibi gıdaları ile anılan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Afyonkarahisar
C
İzmir
D
Aydın
E
Eskişehir
Açıklama:
Kaymak, lokum, sucuk, haşhaş gibi kendi üretimine dayanan ürünler, Afyonkarahisar yöre mutfağında çeşitlilik oluşturmaktadır
Soru 118
Aşağıdaki şehirlerden hangisine yemek çeşitliliği bakımından UNESCO tarafından "gastronomi şehri" ünvanı verilecektir?
Seçenekler
A
Mardin
B
Adana
C
Diyarbakır
D
Hatay
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Kendine has birçok özelliği ile hiçbir mutfakta bulunmayan birçok lezzeti üretmiş olan Hatay mutfağında yaklaşık 600 çeşit yemek bulunmaktadır. UNESCO’nun yaratıcı şehirler ağı kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını alacak olan Hatay her geçen gün turizm açısından bir cazibe merkezi haline gelmekte ve turizm organizatörlerinin dikkatini çekmektedir.
Soru 119
Aşağıdaki illerden hangisi Marmara Bölgesinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tekirdağ
B
İzmit
C
Çanakkale
D
Bolu
E
Balıkesir
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerindedir. İstanbul, Bursa, Kocaeli, Balıkesir, Sakarya, Tekirdağ, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Bilecik ve Yalova bölgedeki illeri oluşturmaktadır.
Bolu
Bolu
Soru 120
Bursa ilimizin meşhur yiyeceği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnegöl köftesi
B
Lahmacun
C
Adana Kebap
D
Kuyu kebap
E
Hamsi tava
Açıklama:
İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köftesi damat paçası gibi yiyecekleri ile meşhur ilimiz Bursa’dır.
Soru 121
Çibörek ile meşhur ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Kütühya
B
Afyon
C
Bursa
D
Eskişehir
E
Balıkesir
Açıklama:
Eskişehir mutfağının ön önemli yiyeceği çibörek’ tir
Soru 122
Fransa “Dünya Kültür Mirası” listesine Unesco tarafından hangi yılda dahil etmiştir?
Seçenekler
A
2005
B
2010
C
2014
D
1995
E
1990
Açıklama:
Unesco 2010 yılında Fransız mutfağını “Dünya Kültür Mirası” listesine dahil etmiştir.
Soru 123
Batı Avrupa’da satın alma gücü yüksek olan kişilerin şarap içmek ve keçi peyniri yemek için nereye gitmektedirler?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Almanya
D
Yunanistan
E
İsviçre
Açıklama:
Batı Avrupa’da satın alma gücü yüksek olan kişilerin İtalya’nın Toscano bölgesine gitmelerinin bir nedeni de keçi peyniri ile şarap içmektir.
Soru 124
Türk Mutfağına, Zeytinyağlı yemekler hangi eski uygarlıktan gelmiştir?
Seçenekler
A
Romalılar
B
Yunanlılar
C
Bizanslılar
D
Mısırlılar
E
Selçuklular
Açıklama:
Bizanslılardan Türk Mutfağına zeytinyağlı yemekler geçmiştir.
Soru 125
Gastronomi turizmi ile ilgili olarak son yıllarda Türkiye’de hangi ilde aktiviteler yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Konya
C
Çanakkale
D
Trabzon
E
Gaziantep
Açıklama:
Son yıllarda Türkiye’de gastronomi turizmi ile ilgili olarak Gaziantep ilinde aktiviteler yapılmaktadır.
Soru 126
Van ilimizin mutfağında aşağıdaki yiyeceklerden hangisi önemli bir yere sahiptir?
Seçenekler
A
Gurut
B
Lahmacun
C
Etli pide
D
Çullama
E
Kavata
Açıklama:
Kavut, çatçingir-sengeser, gurut aşı, şile, keledoş, murtuğa, çılbır, ekşili, ciğer köftesi, acem köftesi Van ilimizin mutfağında önemli bir yere sahiptir.
Soru 127
Kurut nedir?
Seçenekler
A
Peynir türü
B
Yoğurt türü
C
Pide türü
D
Çorba türü
E
Tatlı türü
Açıklama:
Eski Türklerde kışın kullanılmak üzere kurutularak saklanan yoğurt günümüzde Kurut ismiyle Anadolu’da bazı yörelerde yapılmaktadır.
Yoğurt türü
Yoğurt türü
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Balıkesir ilimizin ünlü yiyecekleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mürdük aşı
B
Börülce
C
Sarmaşık
D
Askalubrus
E
Ayva galyası
Açıklama:
Mürdük aşı, börülce, sarmaşık askalubrus Balıkesir ilimizin ünlü yiyecekleri arasındadır. Ayva galyası Bursa ilimizin önemli yiyecekleri arasındadır.
Soru 129
Aşağıdaki içeceklerden hangisi, Marmara Bölgesi'nde sık tüketilen Balkan kökenli bir içecektir?
Seçenekler
A
Şarap
B
Boza
C
Tükenmez pekmezi
D
Rakı
E
Pekmez
Açıklama:
Balkan kökenli bir içecek olan boza da Marmara Bölgesi’nde oldukça sık tüketilir. Kış aylarının içeceği olan boza, dükkânlarda, sokaklarda ve hatta kafelerde çokça satılır ve yerel halk tarafından severek tüketilir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi Güney Marmara'ya özgü bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Hacıköylü Köftesi
B
Badem ezmesi
C
Tirit
D
Çökelek
E
Nohutlu ekmek
Açıklama:
Marmara ile Ege arasındaki geçiş bölgesini oluşturan Güney Marmara’da bahsedilmesi gereken ilk yöresel lezzet “tirit" tir.
Ünite 2
Soru 1
Marmara bölgesinin iklimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bölgeye ortalama 1000-1500 mm yağış düşmektedir
B
Trakya’da denizel iklim özellikleri görülür
C
Bölgede yıllık ortalama sıcaklık 15-16 °C’dir
D
Güney Marmara'da bitki örtüsü steptir
E
Trakya'da maki bitki örtüsü görülür
Açıklama:
Bölgeye ortalama 600-700 mm yağış düşmektedir. Yıllık ortalama sıcaklığı ise 15-16°C’dir. Trakya’da karasal iklim özellikleri görülür. Balkanlar’dan gelen hava kütleleri Marmara Denizi üzerinden geçerken nem alır. Bu nemi Güney Marmara kıyılarına taşır. Dolayısıyla Güney Marmara’nın denizel iklime sahip olmasını sağlar. Trakya’da stepler, Güney Marmara’da ise maki bitki örtüsü yaygındır.
Soru 2
Kömür ateşinde pişirilen ve orta yağlı parça ete bayat ekmek, soğan, sarımsak, baharat ilave edilerek yapılan yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tekirdağ köftesi
B
Tirit
C
Pideli köfte
D
Çardak kebabı
E
Cantık
Açıklama:
Trakya’da meşhur olan Tekirdağ köftesi Hayrabolu Alacaoğlu köyünden Tekirdağ’a gelen kebapçı Hüseyin Ağa’nın alamet-i farikasıdır. Kömür ateşinde pişirilen ve orta yağlı parça ete bayat ekmek, soğan, sarımsak, baharat ilave edilerek yapılır.
Soru 3
Sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılan kavram nedir?
Seçenekler
A
Pirelenmek
B
İrişmik
C
Senişmek
D
Yensimek
E
Kalakay
Açıklama:
Yensimek; Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ yörelerinde, besin maddelerinin havayla teması sonucu gevrekliğini yitirmesi veya yumuşamasını ifade etmek için kullanılır. “Pirelenmek” terimi Marmara Bölgesi’nde kaynama noktasına yaklaşan sıvıların hareketlenmesini tanımlamak için kullanılır. Senişmek, sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılır. Yağda pişirilerek hazırlanan peynirli ve vanilyalı börek, “irimşik”, tuzsuz ekmeği andıran tadıyla “kalakay” denir.
Soru 4
Doğumlarda, sünnetlerde, anmalarda ve ölümlerde vazgeçilmez temel menü içinde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Et kavurma
B
Tarhana çorbası
C
Pirinç pilavı
D
Zerde tatlısı
E
Ayran
Açıklama:
Doğumlarda, sünnetlerde, anmalarda ve ölümlerde geleneksel olarak yenen yemeklerde pek çok usul ve ürün olmakla birlikte et kavurma, pirinç pilavı, zerde tatlısı ve ayran vazgeçilmez bir menü gibi kabul edilmiştir.
Soru 5
Hamur çorbası, börülce salatası, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı, höşmerim, kalçunya ve mafiş hangi mutfağa ait yemeklerdir?
Seçenekler
A
Kırklareli
B
Bursa
C
Balıkesir
D
Edirne
E
Çanakkale
Açıklama:
Balıkesirle özdeşleşmiş yemekler hamur çorbası, börülce salatası, erdek havyarı, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı, Balıkesir kaymaklısı, höşmerim, kalçunya ve mafiştir.
Soru 6
“Patlıcanlar ve etli kırmızı biber ocak üzerinde közlenir. Közlenmiş patlıcan ve biberin kabukları soyularak beraberce ve ince ince kıyılır. Sarımsak kıyılarak yoğurtla karıştırılır. Yoğurtlu karışım patlıcanlı biberle karıştırılır. Başka bir tavada kırmızı biberle zeytinyağı beraber ısıtılır. Biberli yağ, yoğurtlu patlıcanın üzerine gezdirilerek servis edilir." şeklinde bahsedilen yemek tarifi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Orman kebabı
B
Sahan böreği
C
Yumurta dolma
D
Mamzama
E
Höşmerim
Açıklama:
“Patlıcanlar ve etli kırmızı biber ocak üzerinde közlenir. Közlenmiş patlıcan ve biberin kabukları soyularak beraberce ve ince ince kıyılır. Sarımsak kıyılarak yoğurtla karıştırılır. Yoğurtlu karışım patlıcanlı biberle karıştırılır. Başka bir tavada kırmızı biberle zeytinyağı beraber ısıtılır. Biberli yağ, yoğurtlu patlıcanın üzerine gezdirilerek servis edilir.” Mamzama yemeğinin hazırlanışıdır.
Soru 7
Bizans ve Osmanlı imparatorluklarına başkentlik de yapmış olan Marmara bölgesinin en büyük şehri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edirne
B
Sakarya
C
Çanakkale
D
Bursa
E
İstanbul
Açıklama:
Marmara bölgesinin en önemli ve büyük kenti İstanbul’dur. İki kıtayı birbirine bağlayan İstanbul, tarih boyunca birçok medeniyetin gözbebeği haline gelmiş Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarına başkentlik yapmıştır. İstanbul yalnızca Marmara bölgesinin değil, Türkiye’nin en büyük ve dinamik şehridir.
Soru 8
Marmara bölgesinin 2543 m ile en büyük dağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koru dağı
B
Yıldız dağları
C
Kaz dağları
D
Uludağ
E
Samanlı dağları
Açıklama:
Türkiye’nin ortalama yükseltisi en az olan bölgesidir. Marmara Bölgesi’nin en önemli yükseltisini, güneyde Samanlı Dağları, Trakya kesiminde Karadeniz boyunca uzanan Yıldız Dağları ve güneydeki Uludağ oluşturur. Bu dağlar orta yükseltidedir. Bölgenin en yüksek dağı ise 2543 metre ile Uludağ’dır.
Soru 9
Ülkemizin en kaliteli sofralık zeytini nerede yetişmektedir?
Seçenekler
A
Çanakkale
B
Adapazarı
C
Gemlik
D
Sakarya
E
Tekirdağ
Açıklama:
Marmara Bölgesinin özellikle Akdeniz iklimi etkisi altındaki güney kıyılarında yetiştirilir. Özellikle Gemlik zeytinleri ülkemizin en kaliteli sofralık zeytinlerini oluşturur.
Soru 10
Marmara bölgesinin yemek çeşitliliğinin çok olmasının sebeplerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi konum ve ticaret yolları üzerinde olması
B
İklim şartları
C
Ekonomik koşullar
D
Sebzeciliğin gelişmiş olması
E
Meyveciliğin gelişmiş olması
Açıklama:
Marmara Bölgesi, Türkiye coğrafyasının pek çok yerinden ve hatta dünyanın birtakım yerlerinden gelen göçmenlerin beraberlerinde getirdikleri mutfak kültürlerini yaşattığı bölgelerimizdendir. Bu mutfak kültürü, daha çok bölgenin coğrafi konumunun ve ticaret yolları üzerinde oluşunun avantajlarını kullanarak oldukça fazla sayıda yemek çeşidine sahip olmuştur.
Soru 11
Çanakkale kıyılarında yaşayan halk mutfağında daha çok aşağıdakilerden hangi pişirme tarzını tercih etmektedir?
Seçenekler
A
Izgara
B
Fırın
C
Kızartma
D
Buğulama
E
Tandır
Açıklama:
Ege ve Marmara’ya kıyısı olan şehirler veya bu şehirlerin bölgelerine ait mutfaklarda pişirmede kullanılan teknikler ve yağlar da farklılık göstermektedir. Çanakkale mutfağında ızgara balık ve zeytinyağda sotelenmiş sebzeler tercih sebebi olurken, yine Çanakkale’ye ait fakat daha iç bölgelerde yaşayan halk, hamur işleri ve kızartmaları ağırlıkla tüketmektedirler.
Soru 12
Doğum yapan kadının bebeğinin kutlanması amacıyla yapılan içeceğe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boza
B
Pekmez şerbeti
C
Tükenmez şerbeti
D
Pelte şerbeti
E
Lohusa şerbeti
Açıklama:
Doğum yapan kadının ve bebeğinin kutlanması amacıyla yapılan “lohusa şerbeti” ilk geleneksel uygulamadır. Lohusa kavramı klasik Yunanca’dan dilimize geçmiş “yatak” kelimesinden gelmekte olup, doğumdan sonraki nekahet dönemini ve yeni doğanın kutlanması için yapılan tatlı bir içeceğin sembolleştirilmesi anlamına gelir.
Soru 13
Tekirdağ yöresinde yapılan papaz mancası yemeği aşağıdaki hangi sebzeden yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Patates
B
Kereviz
C
Kabak
D
Patlıcan
E
Ispanak
Açıklama:
Tekirdağ’da sütten yapılan çeneçarpan çorbası, kabak çorbası, salatalarda patlıcandan yapılan papaz mancası, kereviz salatası, sardalya salatası ve yaz sebzelerinden yapılan tolçka yenilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Balıkesir yöresiyle özdeşleşmiş bir tatlı türüdür?
Seçenekler
A
Revaniye tatlısı
B
Höşmerim
C
Kabak tatlısı
D
Sütlaç
E
Süt helvası
Açıklama:
Balıkesir’le özdeşleşmiş yemekler arasında hamur çorbası, börülce salatası, Erdek havyarı, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı, Balıkesir kaymaklısı, höşmerim, kalçunya ve mafiş sayılabilir.
Soru 15
Sofralık şarapların kaynatılıp çektirilmeleriyle hazırlanan peltelerin saklanarak, tüketilecekleri zaman yine suda çözündürülmeleriyle hazırlanan içecek maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pelte şarabı
B
Tekirdağ rakısı
C
Tükenmez şerbeti
D
Boza
E
Hardaliye
Açıklama:
Trakya bölgesinde bir dönem sıkça tüketilen ancak günümüzde rastlanmayan bir içecek ürünü de “pelte şarabı”dır. Pelte şarabı sofralık şarapların kaynatılıp çektirilmeleriyle hazırlanan peltelerin saklanarak, tüketilecekleri zaman yine suda çözündürülmeleriyle hazırlanan bir tür içecek maddesidir.
Soru 16
Bursa ilimiz hangi yılda Osmanlılara geçmiştir?
Seçenekler
A
1426
B
1350
C
1456
D
1326
E
1560
Açıklama:
Bursa, 1326 yılında Osmanlılara geçmiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 17
Hangi göller Marmara bölgesinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yedigöller
B
Ulubat
C
İznik
D
Sapanca
E
Büyük Çekmece
Açıklama:
Bölgedeki Ulubat, İznik ve Sapanca gölleri tektonik kökenli olup, Büyük ve Küçük Çekmece ve Durusu (Terkos) gölleri ise kıyı set gölüne örnektir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 18
Hangi yemek Edirne ilimiz mutfağına ait değildir?
Seçenekler
A
Yaprak ciğer
B
Uskumru dolması
C
Çiğ börek
D
Akıtma
E
Kaçamak
Açıklama:
Edirne’nin ciğeryemekleri, çiğ börek, akıtma, katmer, kulaç, yoğurtlu kulak, köbete, kaçamak, malika, etli marul dolması, nohutlu ekmek, katmerli pazı böreği, bir tür patlıcan salatası olan mamzana, üzüm suyuna hardal eklenerek hazırlanan hardaliye, labada adlı ottan yapılan borani, bir tür peynir tatlısı olan belmuş, badem ezmesi, gaziler helvası, içine kayısı, vişne, bal, üzüm, badem, incir, karanfil, haşhaş, safran konan kuzu veya tavuk etiyle yapılan zırva gibi yemekler beğenilerek yenmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 19
"Hacıköylü köftesi" hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
Kırklareli
B
Çanakkale
C
Tekirdağ
D
İstanbul
E
Bursa
Açıklama:
"Hacıköylü köftesi" Tekirdağ ilimizin meşhur köftesidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 20
İskender kebabı, kestane şekeri, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı ile meşhur ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Çanakkale
C
Eskişehir
D
Adapazarı
E
Bursa
Açıklama:
İskender kebabı, kestane şekeri, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı ile meşhur ilimiz Bursa'dır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 21
Hangisi tatar mutfağının yemekleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çeneçarpan çorbası
B
Köbete
C
Çibörek
D
Alışke çorbası
E
Kalakay
Açıklama:
Tatar mutfağından gelen yemekler arasında köbete, çibörek, haşlanış barbunya ve erişteden yapılan “lakşa”, yağda pişirilerek hazırlanan peynirli ve vanilyalı börek, “irimşik”, hamur ve tavuk suyundan yapılan “alışke çorbası” ve tuzsuz ekmeği andıran tadıyla “kalakay” sayılabilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 22
Hangisi İstanbul'da genellikle kullanılan pişirme yöntemi değildir?
Seçenekler
A
Fırında pişirme
B
Tencerede pişirme
C
Barbekü tarzı
D
Kızartma
E
Haşlama
Açıklama:
İstanbul’da yaşayan insanlar genellikle fırında pişirme, tencerede pişirme (braising), kızartma, haşlama ve ızgara yöntemlerini kullanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 23
Doğum yapan kadının ve bebeğinin kutlanması amacıyla yapılan ilk geleneksel içecek nedir?
Seçenekler
A
Meyve suyu
B
Lohusa şerbeti
C
Ayran
D
Gazoz
E
Çay
Açıklama:
Doğum yapan kadının ve bebeğinin kutlanması amacıyla yapılan “lohusa şerbeti” ilk geleneksel uygulamadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 24
Hangisi Balıkesir'le özleşmiş yemekler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Börülce salatası
B
Yumurta dolması
C
Avunya mantısı
D
Pideli kebap
E
Höşmerim
Açıklama:
Balıkesir’le özdeşleşmiş yemekler arasında hamur çorbası, börülce salatası, Erdek havyarı, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı, Balıkesir kaymaklısı, höşmerim, kalçunya ve mafiş sayılabilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 25
Süt, şeker, irmik, yumurta sarısı ve peynir mayası kullanılarak yapılan tatlının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhallebi
B
Sütlaç
C
Tavuk göğüsü
D
Kazandibi
E
Höşmerim
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 26
Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yarısı Marmara Bölgesi' nde yetişmektedir?
Seçenekler
A
Şeker pancarı
B
Tütün
C
Zeytin
D
Pamuk
E
Pirinç
Açıklama:
Ülkemiz pirincinin yarıdan fazlası Marmara Bölgesi' nden elde edilir. Özellikle Ergene ve Meriç ırmağı çevresinde yetiştirilmektedir. Doğru cevap E' dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Bursa’nın en meşhur yiyeceklerinden biridir?
Seçenekler
A
İrmik helvası
B
Tel kadayıf
C
Badem ezmesi
D
Ay çöreği
E
Kestane şekeri
Açıklama:
Bursa’nın en meşhurları İskender kebabı ve kestane şekeridir.
Soru 28
I. Sakızlı kebap II. Sazan dolması III. Pilimen çorbası
IV. Şipsi V. Ay çöreği VI. Kartalaç
VII. Lalezar VIII. Kavata IX. Ayva galyası
Maddelerden hangileri Bursa lezzetlerindendir?
IV. Şipsi V. Ay çöreği VI. Kartalaç
VII. Lalezar VIII. Kavata IX. Ayva galyası
Maddelerden hangileri Bursa lezzetlerindendir?
Seçenekler
A
I, V, VI, VII, VIII, IX
B
III, IV, V, VI, VII
C
II, IV, V, VI, VII
D
I, II, III, IV, VI, VII, VIII, IX
E
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Bursa dendiğinde akla gelen lezzetler, İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıç peyniri, çardak kebabı, damat paçası, gerdanlı akıtma, çullama, sakızlı kebap, sazan dolması, kul aşı, hamur bamyası, pilimen çorbası, şipsi, çıngıllı mantı, kartalaç, köbete, cimcik hamuru, bezelye kavurması, lalezar, kavata, soğan karıştırması, yumurtalı patlıcan ve ayva galyasıdır.
Soru 29
Sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılan terim nedir?
Seçenekler
A
Yensimek
B
Senişmek
C
Pirelenmek
D
Sotelemek
E
Sırlamak
Açıklama:
Senişmek, sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılır. Örneğin yağda kavrulan soğanlar ısının etkisiyle yumuşayıp, küçüldüklerinde senişmiş olur.
Soru 30
Marmara Bölgesi’nde kaynama noktasına yaklaşan sıvıların hareketlenmesini tanımlamak için kullanılan terim nedir?
Seçenekler
A
Yensimek
B
Senişmek
C
Pirelenmek
D
Sotelemek
E
Sırlamak
Açıklama:
Pirelenmek terimi de yine Marmara Bölgesi’nde kaynama noktasına yaklaşan sıvıların hareketlenmesini tanımlamak için kullanılır.
Soru 31
Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ yörelerinde, besin maddelerinin havayla teması sonucu gevrekliğini yitirmesi veya yumuşamasını ifade etmek için kullanılan terim nedir?
Seçenekler
A
Yensimek
B
Senişmek
C
Pirelenmek
D
Sotelemek
E
Sırlamak
Açıklama:
Yensimek; Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ yörelerinde, besin maddelerinin havayla teması sonucu gevrekliğini yitirmesi veya yumuşamasını ifade etmek için kullanılır.
Soru 32
I. Çeneçarpan çorbası II. Papaz mancası III. Tolçka
IV. Kestane şekeri V. Balık köftesi VI. Kağıtta lüfer
VII. Salçalı sardalya VIII. Tekirdağ köftesi IX. Şarköy köftesi
Maddelerden hangileri Tekirdağ lezzetlerindendir?
IV. Kestane şekeri V. Balık köftesi VI. Kağıtta lüfer
VII. Salçalı sardalya VIII. Tekirdağ köftesi IX. Şarköy köftesi
Maddelerden hangileri Tekirdağ lezzetlerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
B
I, IV, VI, VII, VIII, IX
C
II, IV, V, VI, VII
D
I, II, III, IV, VI, VII, VIII, IX
E
I, II, III, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Tekirdağ’da sütten yapılan çeneçarpan çorbası, kabak çorbası, salatalarda patlıcandan yapılan papaz mancası, kereviz salatası, sardalya salatası ve yaz sebzelerinden yapılan tolçka yenilmektedir. Menemen Tekirdağ’da sık tüketilen yumurta yemeklerindenken, balık köftesi, dil balığı, kağıtta lüfer ve salçalı sardalya önemli balık yemekleridir. Tekirdağ köftesi ve Şarköy köftesi bilinen Tekirdağ köfteleridir.
Soru 33
Trakya bölgesinde bir dönem sıkça tüketilen ancak günümüzde rastlanamayan içecek ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
Pelte şarabı
B
Şıra
C
Kımız
D
Böğürtlen şarabı
E
Boğma rakı
Açıklama:
Trakya bölgesinde bir dönem sıkça tüketilen ancak günümüzde rastlanamayan bir içecek ürünü de “pelte şarabı”dır. Pelte şarabı, sofralık şarapların kaynatılıp çektirilmeleriyle hazırlanan peltelerin saklanarak, tüketilecekleri zaman yine suda çözündürülmeleriyle hazırlanan bir tür içecek maddesidir. Yıllanmaya uygun olmayan şarap türleri, bozulmamaları için kaynatılıp jöle hâline getirilerek ve uzun süre saklanmıştır. Daha sonra bu pelteler bire iki, bire üç ve bire dört oranında su katılarak tüketilmiştir. Özellikle Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli bölgesinde eski dönemlerde faaliyet gösteren pelte şarapçıları sadece şarap servisi yapmış, yiyecekler restorana gelenler tarafından getirilmiştir.
Soru 34
I. Soğan II. Şeker III. Yumurta
IV. Toz tarçın V. Zeytinyağı VI. Karabiber
VII. Sivri biber VIII. Yoğurt IX. Süt
Maddelerden hangileri orijinal soğanlı böreğin malzemelerindendir?
IV. Toz tarçın V. Zeytinyağı VI. Karabiber
VII. Sivri biber VIII. Yoğurt IX. Süt
Maddelerden hangileri orijinal soğanlı böreğin malzemelerindendir?
Seçenekler
A
I, III, V, VI, VII, IX
B
V, VI, VII, VIII
C
I, III, IV, V, VI, VIII, IX
D
I, II, III, V, VI, VII, VIII, IX
E
I, II, V, VI, VII
Açıklama:
Yufka, soğan, acı toz biber, yumurta, tereyağı, toz tarçın, zeytinyağı, karabiber, tuz, yoğurt, süt
Soru 35
I. İskender kebap
II. Badem ezmesi
III. Kestane şekeri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bursa iline aittir?
II. Badem ezmesi
III. Kestane şekeri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bursa iline aittir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Kestane şekeri ve İskender kebap bursa iline aittir.
Soru 36
I. Balıkesir
II. Tekirdağ
III. Bursa
Peynir helvası ve höşmerim olarak bilinen tatlı yukarıdaki ilerden hangisi ya da hangilerine özgü bir tatlıdır?
II. Tekirdağ
III. Bursa
Peynir helvası ve höşmerim olarak bilinen tatlı yukarıdaki ilerden hangisi ya da hangilerine özgü bir tatlıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Trakya mutfağı ve özellikle Tekirdağ’da, yaprak sarma, çeneçarpan çorbası, cıllık, elbasan tava, gülbarak böreği, höşmerim bilinen ve sıklıkla tüketilen tatlardır. Hatta Tekirdağ ile aralarında husumet oluşturan bir peynir helvası da vardır. Tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan peynir helvasının bir türünü Balıkesir’de de höşmerim adıyla görülmektedir.
Soru 37
Hamur çorbası, börülce salatası, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı gibi yemekler aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bursa
B
Balıkesir
C
Çanakkale
D
Tekirdağ
E
Edirne
Açıklama:
Balıkesir’le özdeşleşmiş yemekler arasında hamur çorbası, börülce salatası, Erdek havyarı, yumurta dolması, soslu fileto balık, uskumru, dağar kebabı, sura, yoğurtlu et, kırmızıbiberli börülce, Avunya mantısı, Balıkesir kaymaklısı, höşmerim, kalçunya ve mafiş sayılabilir. Doğru seçenek B' dir.
Soru 38
Marmara Bölgesi’nin coğrafyası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de bölge yüzölçümüne göre ekili dikili alan azdır.
B
Bölgede tek tip iklim görülür.
C
Bölge akarsularının akış hızı fazladır.
D
Kuzey kıyıları fazla girintilidir.
E
Türkiye’nin ortalama yükseltisi en az bölgesidir.
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin Coğrafyası
Türkiye’nin ortalama yükseltisi en az olan bölgesidir. Marmara Bölgesi’nin en önemli yükseltisini, güneyde Samanlı Dağları, Trakya kesiminde Karadeniz boyunca uzanan Yıldız Dağları ve güneydeki Uludağ oluşturur. Bu dağlar orta yükseltidedir. Bölgenin en yüksek dağı ise 2543 metre ile Uludağ’dır.
Türkiye’nin ortalama yükseltisi en az olan bölgesidir. Marmara Bölgesi’nin en önemli yükseltisini, güneyde Samanlı Dağları, Trakya kesiminde Karadeniz boyunca uzanan Yıldız Dağları ve güneydeki Uludağ oluşturur. Bu dağlar orta yükseltidedir. Bölgenin en yüksek dağı ise 2543 metre ile Uludağ’dır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul mutfağının yemeklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Topik
B
Herissa
C
Hacıköylü köftesi
D
Papaz yahnisi
E
Uskumru dolması
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin Mutfak Kültürü
Trakya’da meşhur olan Tekirdağ köftesinin bir adı da “Hacıköylü köftesi”dir ve Hayrabolu Alacaoğlu köyünden Tekirdağ’a gelen kebapçı Hüseyin Ağa’nın alamet-i farikasıdır.
Trakya’da meşhur olan Tekirdağ köftesinin bir adı da “Hacıköylü köftesi”dir ve Hayrabolu Alacaoğlu köyünden Tekirdağ’a gelen kebapçı Hüseyin Ağa’nın alamet-i farikasıdır.
Soru 40
Marmara mutfağına özgü bir kavram olan, sebze ve etlerin ateşte yumuşayarak küçülmeleri anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pirelenmek
B
Senişmek
C
İrimşik
D
Yensimek
E
Kalakay
Açıklama:
Mutfağa Özgü Kavramlar
Marmara bölgesi mutfak kültüründe kullanılan terimlerden bir tanesi de “senişmek”tir. Senişmek, sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılır. Örneğin yağda kavrulan soğanlar ısının etkisiyle yumuşayıp, küçüldüklerinde senişmiş olur.
Marmara bölgesi mutfak kültüründe kullanılan terimlerden bir tanesi de “senişmek”tir. Senişmek, sebzelerin veya etlerin ateşte yumuşayarak buruşmaları ve küçülmeleri anlamında kullanılır. Örneğin yağda kavrulan soğanlar ısının etkisiyle yumuşayıp, küçüldüklerinde senişmiş olur.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Tatar mutfağına özgü bir yemektir?
Seçenekler
A
Topik
B
Ordövr
C
Zakuski
D
Çibörek
E
Höşmerim
Açıklama:
Mutfağa özgü kavramlar
A, B ve C çıkları Ermeni, Fransız ve Rus mutfağından mezeler, e şıkkı Balıkesir yöresine ait bir tatlıdır. Çibörek bir Tatar yemeğidir.
A, B ve C çıkları Ermeni, Fransız ve Rus mutfağından mezeler, e şıkkı Balıkesir yöresine ait bir tatlıdır. Çibörek bir Tatar yemeğidir.
Soru 42
Marmara Bölgesi’nde doğum, sünnet ve anmalarda geleneksel olarak hazırlanan menüde tatlı olarak ne verilir?
Seçenekler
A
Aşure
B
Kestane şekeri
C
Badem ezmesi
D
Süt tatlısı
E
Zerde tatlısı
Açıklama:
Yiyecek İçecek Ritüelleri
Doğumlarda, sünnetlerde, anmalarda ve ölümlerde geleneksel olarak yenen yemeklerde pek çok usul ve ürün olmakla birlikte et kavurma, pirinç pilavı, zerde tatlısı ve ayran vazgeçilmez bir menü gibi kabul edilmiştir.
Doğumlarda, sünnetlerde, anmalarda ve ölümlerde geleneksel olarak yenen yemeklerde pek çok usul ve ürün olmakla birlikte et kavurma, pirinç pilavı, zerde tatlısı ve ayran vazgeçilmez bir menü gibi kabul edilmiştir.
Soru 43
Günün ilk öğünü olan kahvaltıda tercih edilen tereyağı hangi bölgeden gelmektedir?
Seçenekler
A
Kocaeli
B
Kırklareli
C
Balıkesir
D
Çorlu
E
Sakarya
Açıklama:
Öğünler
Özellikle koyun sütünden yapılan peynir çeşitleri, gemlik ve Güney Marmara zeytinleri, ıstırancalardan gelen taze baharatlar; Çorlu ve Muratlı bölgesinden gelen yumurta, tereyağı; Sakarya, Balıkesir, Kırklareli bölgelerinden gelen küçükbaş ve büyükbaş hayvan etleri, sucuklar ve kavurmalar sıklıkla tercih edilmektedir.
Özellikle koyun sütünden yapılan peynir çeşitleri, gemlik ve Güney Marmara zeytinleri, ıstırancalardan gelen taze baharatlar; Çorlu ve Muratlı bölgesinden gelen yumurta, tereyağı; Sakarya, Balıkesir, Kırklareli bölgelerinden gelen küçükbaş ve büyükbaş hayvan etleri, sucuklar ve kavurmalar sıklıkla tercih edilmektedir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Tekirdağ’a özgü bir yemektir?
Seçenekler
A
Tolcka
B
Soğanlı börek
C
Pırasa çorbası
D
Beykoz paça
E
Lakerda
Açıklama:
Bölgeye Özgü Yemekler
Tekirdağ’da sütten yapılan çeneçarpan çorbası, kabak çorbası, salatalarda patlıcandan yapılan papaz mancası, kereviz salatası, sardalya salatası ve yaz sebzelerinden yapılan tolçka yenilmektedir.
Tekirdağ’da sütten yapılan çeneçarpan çorbası, kabak çorbası, salatalarda patlıcandan yapılan papaz mancası, kereviz salatası, sardalya salatası ve yaz sebzelerinden yapılan tolçka yenilmektedir.
Soru 45
Bursa mutfağına ait olmayan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayva galyası
B
Haseki pilavı
C
Çardak kebabı
D
Lalezar
E
Etli erik yemeği
Açıklama:
Bölgeye Özgü Yemekler
Lalezar, ayva galyası, çardak kebabı, etli erik yemeği, kestane yemeği, paça, pideli kebap, yörük kebabı, ciğer pilavı, güvercin bunu, İnegöl köftesi, kaba köfte, ayva bastı, bezelye kavurması, kereviz yemeği, kestaneli lahana sarma, sahan böreği, Bursa lokumu, haşlama tatlısı, kestane şekeri, kestaneli bal kabağı tatlısı, Revaniye tatlısı ve süt helvası bir çırpıda sayılabilecek önemli bursa yemeklerindendir. Haseki pilavı, İstanbul saray mutfağına aittir.
Lalezar, ayva galyası, çardak kebabı, etli erik yemeği, kestane yemeği, paça, pideli kebap, yörük kebabı, ciğer pilavı, güvercin bunu, İnegöl köftesi, kaba köfte, ayva bastı, bezelye kavurması, kereviz yemeği, kestaneli lahana sarma, sahan böreği, Bursa lokumu, haşlama tatlısı, kestane şekeri, kestaneli bal kabağı tatlısı, Revaniye tatlısı ve süt helvası bir çırpıda sayılabilecek önemli bursa yemeklerindendir. Haseki pilavı, İstanbul saray mutfağına aittir.
Soru 46
Marmara Bölgesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Meyvecilik bölgede çok gelişmiştir.
B
Bölgenin tarım ürünleri bölge ihtiyacını karşılamaktadır.
C
Yüz ölçümüne göre ekili dikili alanın en fazla olduğu bölgedir.
D
Bölgede üç değişik iklimin görülmesi tarım ürünlerinin çeşidini arttırmıştır.
E
Ayçiçeği en yoğun olarak bu bölgede yetişir.
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde ekili dikili alanların oranının fazla olmasına karşın, bölgenin nüfusunun fazla olması diğer bölgelerden de tarım ürünü almasına neden olur. Doğru seçenek B' dir.
Soru 47
Şarköy köftesi aşağıdaki ilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bursa
B
Çanakkale
C
Edirne
D
Tekirdağ
E
İstanbul
Açıklama:
Menemen Tekirdağ’da sık tüketilen yumurta yemeklerindenken, balık köftesi, dil balığı, kağıtta lüfer ve salçalı sardalya önemli balık yemekleridir. Tekirdağ köftesi ve Şarköy köftesi bilinen Tekirdağ köfteleridir. Doğru seçenek D' dir.
Soru 48
Ayva galyası aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Tekirdağ
B
Edirne
C
Bursa
D
Çanakkale
E
İstanbul
Açıklama:
Lalezar, ayva galyası, çardak kebabı, etli erik yemeği, kestane yemeği, paça, pideli kebap, yörük kebabı, ciğer pilavı, güvercin bunu, İnegöl köftesi, kaba köfte, ayva bastı, bezelye kavurması, kereviz yemeği, kestaneli lahana sarma, sahan böreği, Bursa lokumu, haşlama tatlısı, kestane şekeri, kestaneli bal kabağı tatlısı, Revaniye tatlısı ve süt helvası bir çırpıda sayılabilecek önemli bursa yemeklerindendir. Doğru seçenek C' dir.
Soru 49
Olmamış üzümden yapılan ve özellikle Çanakkale, Balıkesir, Tekirdağ yörelerinde hazırlanan içecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boza
B
Tükenmez şerbeti
C
Koruk suyu
D
Hardaliye
E
Hoşaf
Açıklama:
Bozanın yanında, Çanakkale, Balıkesir, Tekirdağ yörelerinde olmamış üzümden yapılan koruk suyu da özel olarak talep gören bir içecek türüdür. Koruk suyu özellikle kahvehanelerde ve kırsal yörelerde sevilen bir içecektir. Doğru seçenek C' dir.
Soru 50
Kemalpaşa tatlısı aşağıdaki illerimizden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bursa
B
Tekrdağ
C
Edirne
D
İstanbul
E
Çanakkale
Açıklama:
Bursa dendiğinde akla gelen lezzetler, İskender kebabı, kestane şekeri, tahinli
pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıçb peyniri, çardak kebabı, damat paçası, gerdanlı akıtma, çullama, sakızlı kebap, sazan dolması, kul aşı, hamur bamyası, pilimen çorbası, şipsi, çıngıllı mantı, kartalaç, köbete, cimcik hamuru, bezelye kavurması, lalezar, kavata, soğan karıştırması, yumurtalı patlıcan ve ayva galyasıdır. Doğru seçenek A' dır.
pide, cantık, cevizli lokum, pideli köfte, Kemalpaşa tatlısı, İnegöl köfte, süt helvası, Mihalıçb peyniri, çardak kebabı, damat paçası, gerdanlı akıtma, çullama, sakızlı kebap, sazan dolması, kul aşı, hamur bamyası, pilimen çorbası, şipsi, çıngıllı mantı, kartalaç, köbete, cimcik hamuru, bezelye kavurması, lalezar, kavata, soğan karıştırması, yumurtalı patlıcan ve ayva galyasıdır. Doğru seçenek A' dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Maramara Bölgesi'nde yetiştirilen başlıca tarım ürünleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Zeytin
B
Muz
C
Ayçiçeği
D
Tütün
E
Pirinç
Açıklama:
Muz, Marmara Bölgesi'nde yetiştirilen ürünlerden birisi değildir.
Soru 52
"Hacıköylü Köftesi" olarak da anılan köfte hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
Edirne
B
Bursa
C
Tekirdağ
D
Bilecik
E
Bolu
Açıklama:
Trakya’da meşhur olan Tekirdağ köftesinin bir adı da “Hacıköylü köftesi”dir ve Hayra- bolu Alacaoğlu köyünden Tekirdağ’a gelen kebapçı Hüseyin Ağa’nın alamet-i farikasıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale mutfağına özgü bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Kestane şekeri
B
Yaprak ciğer
C
Tandır
D
Peynir helvası
E
Kemalpaşa tatlısı
Açıklama:
Tarihi çok eskilere dayanan bir lezzet olan Çanakkale peynir helvasının bir türünü Balıkesir’de de höşmerim adıyla görülmektedir
Soru 54
Marmara Bölgesi'nde, maddelerin hava ile teması sonrası gevrekliğini yitirmesi, yumuşaması anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senişmek
B
Pİrelenmek
C
Kalakay
D
Lakşa
E
Yensimek
Açıklama:
Yensimek; Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ yörelerinde, besin maddelerinin ha- vayla teması sonucu gevrekliğini yitirmesi veya yumuşamasını ifade etmek için kullanılır.
Soru 55
"Kuşluk vakti" günün hangi vaktini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Akşam yemeği sonrasını
B
Öğle yemeği ile ikindi arasını
C
Gün doğumu ile öğle yemeği arasını
D
İkindi ile akşam yemeği arasını
E
Sabah kahvaltısı öncesini
Açıklama:
Kuşluk vakti, gün doğumuyla öğlen vakti arasındaki sürenin tam orta nokta- sındadır. Her mevsim için değişen, standart bir vakit olmadığı için günün ve mevsimin şartlarına göre esnetilebilir.
Soru 56
"Ayva galyası" Marmara Bölgesi'ndeki hangi ilimize özgü bir yemek çeşididir?
Seçenekler
A
Çanakkale
B
Tekirdağ
C
Bursa
D
Bilecik
E
İstanbul
Açıklama:
Bursa mutfağı da çok kültürlü yeme içme alışkanlıklarının tesiriyle, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarının senteziyle olmuş yemeklere sahiptir. Lalezar, ayva galyası, çardak kebabı, etli erik yemeği, kestane yemeği, paça, pideli kebap, yörük kebabı, ciğer pilavı bunlardan bazılarıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Marmara Bölgesi'ne özgü bir içecek değildir?
Seçenekler
A
Şalgam suyu
B
Tükenmez şerbeti
C
Boza
D
Hardaliye
E
Koruk suyu
Açıklama:
Şalgam suyu Marmara Bölgesine özgü bir içecek değildir.
Soru 58
Aşağıdaki yiyeceklerden hangisinin ana malzemeleri "yufka, tavuk ve nohut" tur?
Seçenekler
A
Soğanlı börek
B
Avunya mantısı
C
Mamzama
D
Haseki pilavı
E
Ciğer sarma
Açıklama:
Yufkai nohut ve tavuk ile yapılan yemeğin ismi Avunya Mantısı'dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi höşmerim tatlısının ana malzemelerindendir?
Seçenekler
A
İrmik
B
Ceviz
C
Pirinç
D
İnce bulgur
E
Krema
Açıklama:
Höşmerim irmik, çiğ süt ve şeker ile yapılan bir tatlıdır.
Soru 60
Bizans ve Osmanlı tarihinden en çok etkilenen Marmara Bölgesi ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Tekirdağ
C
Çanakkale
D
Sakarya
E
Yalova
Açıklama:
Bizans ve özellikle Osmanlı dönemi Marmara Bölgesi’nin geneli üzerinde etkilidir. Bununla birlikte İstanbul tartışmasız olarak hem Bizans hem de Osmanlı İmparatorluğunun etkilerinin görüldüğü il olarak öne çıkmaktadır.
Soru 61
Güney Marmara’da kışların ılık geçmesi ……………….. yetiştirilen alanların yaygınlaşmasını sağlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Buğday
B
Nohut
C
Zeytin
D
Mısır
E
Ayçiçeği
Açıklama:
Zeytin ılık iklimde yetiştirilen bir bitkidir. Güney Marmara’nın iklimi de bu bağlamda zeytin üreticiliği için son derece uygundur. Özellikle Gemlik bölgesi zeytin yetiştiriciliğinde bölgenin öncüsüdür.
Soru 62
I. Şeker pancarı
II. Pirinç
III. Ayçiçeği
IV. Buğday
Yukarıdaki ham maddelerden hangisinin/hangilerinin Alpullu ve Adapazarı’nda tarımı yapılmaktadır?
II. Pirinç
III. Ayçiçeği
IV. Buğday
Yukarıdaki ham maddelerden hangisinin/hangilerinin Alpullu ve Adapazarı’nda tarımı yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Sadece I.
B
I. ve III.
C
Sadece III.
D
II. ve IV.
E
I. ve IV.
Açıklama:
Alpullu, Adapazarı ve Susurluk bölgesinde düzenli olarak şeker pancarı ve buğday nöbetleşe olarak ekilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 63
Marmara Bölgesi’nde farklı iklim özellikleri görülmektedir. Buna bağlı olarak tarım ve hayvancılık da etkilenmektedir. Bölgenin hayvancılık anlamında öne çıkan, peynir kültürünün zenginliğiyle bilinen, bölgede yetkin bir mandıracılık sistemi kurulmuş olan bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yıldız Dağları Bölümü
B
Çatalca-Kocaeli Bölümü
C
Trakya Bölümü
D
Güney Marmara Bölümü
E
Bursa-Bilecik Bölümü
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde Trakya Bölümünde Karadeniz iklimi hakimdir. Yeryüzü şekilleri de dikkate alındığında hayvancılık için ideal bir coğrafyaya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu sayede zengin bir peynir kültürü bölgede görülmektedir.
Soru 64
Marmara Bölgesi’nde zengin bir içecek çeşitliliği vardır. Kırsal kesimde kuru üzüm, nohut, şeker ve suyun mayalandırılmasıyla yapılan, kış aylarına doğru olgunlaşan içecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hardaliye
B
Pelte şarabı
C
Tükenmez şerbeti
D
Koruk suyu
E
Sübye
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nin kırsal kesiminde yapımı giderek azalan, temelde enerji vermesi için yapılan içecek tükenmez şerbetidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 65
Bezelerinin büyüklüğü yemeği yapanın ustalık göstergesi olarak kabul edilen, makbul olanı yırtılmamış gömlekte pişen Marmara Bölgesi yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lakşa
B
Ciğer sarma
C
İrimşik
D
Gerdanlı akıtma
E
Sazan dolması
Açıklama:
Seçeneklerde verilen yemeklerin tamamı Marmara Bölgesi’nde yapılan geleneksel yemeklerdir. Ciğer sarma gömlek yağına ciğerli iç pilavın sarılmasıyla yapılan bir yemektir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 66
İstanbul’da çok çeşitli pişirme yöntemleri uygulanmaktadır. Ancak doğu mutfağından gelen kebapların ve bunlara ilişkin pişirme araç-gereçlerinin yerleşmesiyle ……………………. tarzı pişirme gitgide tercih edilen bir teknik olarak değer kazanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Barbekü
B
Kızartma
C
Tencerede pişirme
D
Fırında pişirme
E
Haşlama
Açıklama:
İstanbul mutfağında kızartma, tencerede pişirme, haşlama ve fırında pişirme uzun yılardır farklı kültürlerle mutfaklara girmiş olan pişirme yöntemleridir. Doğu mutfağının gelmesiyle barbekü tarzı pişirme de İstanbul mutfak kültürüne eklenmiştir.
Soru 67
Geleneksel bir lezzet olan tava ciğerinin pişirilmesi aşamasında diğer ciğer pişirme yöntemlerine göre özellikle dikkat edilmesi gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyi unlanmalı
B
Dana ciğeri kullanılmalı
C
Ciğerin zarı alınmalı
D
İnce ince dilimlenmeli
E
Sıvı yağda kızartılmalı
Açıklama:
Ciğer yapımında A, B, C ve E seçenekleri genel olarak uygulanmaktadır. Marmara Bölgesi’nde yapılan tava ciğerinde farklı olarak ciğerler çok ince dilimler halinde kesilerek kıtır bir kıvam alması sağlanır.
Soru 68
Temel malzemeleri yufka, nohut ve tavuk göğsü olan Marmara Bölgesi yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sahan böreği
B
Soğanlı börek
C
Mamzama
D
Lakşa
E
Avunya mantısı
Açıklama:
Avunya mantısı ana malzemeleri yufka, nohut ve tavuk olan geleneksel bir yemektir. Didilen malzemeler harmanlanır. Çeşitli baharatlarla tatlandırılır ve isteğe göre sarımsaklı yoğurtla servis edilir.
Soru 69
Marmara bölgesinde patlıcan kullanılarak kaç çeşit yemek yapılmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
40
C
20
D
30
E
25
Açıklama:
Marmara bölgesinde patlıcan kullanılarak 40 çeşit yemeği yapılmaktadır.
Soru 70
Küçük baş hayvanın iç gömleğine sarılarak yapılan ciğer sarmanın tarifinde aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Mısır
C
Pirinç
D
Fasulye
E
Nohut
Açıklama:
Marmara Bölgesinde küçük baş hayvanın iç gömleğine sarılarak yapılan yemeğin adı ciğer sarmadır. Pirinç ile yapılmaktadır.
Soru 71
Kırklareli ilimizde, üzüm suyuna hardal eklenerek yapılan meşhur içeceğin adı nedir?
Seçenekler
A
Şalgam
B
Hardaliye
C
Tükenmez
D
Şerbet
E
Şıra
Açıklama:
Üzüm suyuna hardal eklenerek yapılan ve adına “hardaliye” denilen içecek Kırklareli ilimizin meşhur içeceğidir.
Soru 72
İskender kebap yapımında kullanılan temel malzemeler hangileridir?
Seçenekler
A
Döner-soğan-yufka
B
Yufka-yoğurt-patlıcan
C
Döner-pide-yoğurt
D
Kuşbaşı et-patlıcan-yoğurt
E
Ciğer-biber-soğan
Açıklama:
Döner kebabın soslanarak pideyle ve yoğurtla birleşmesiyle oluşturulan yemeğin adı İskender kebabıdır.
Döner-pide-yoğurt
Döner-pide-yoğurt
Soru 73
Yumurta dolması tarifinde kullanılan malzemelerin doğrusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yumurta-Un-Maydanoz-Yeşil soğan-Karabiber-Tuz-Pul biber-Kızartmalık yağ
B
Yumurta-Un-Maydanoz-Karabiber-Tuz-Pul biber-Kızartmalık yağ
C
Yumurta-Un-Maydanoz-Yeşil soğan-Karabiber-Tuz-Pul biber
D
Un-Maydanoz-Yeşil soğan-Karabiber-Tuz-Pul biber-Kızartmalık yağ
E
Yumurta-Maydanoz-Yeşil soğan-Karabiber-Tuz-Pul biber-Kızartmalık yağ
Açıklama:
Yumurta-Un-Maydanoz-Yeşil soğan-Karabiber-Tuz-Pul biber-Kızartmalık yağ. 5 adet yumurta sarısı katılaşana kadar haşlanır. Haşlanan yumurtalar soyulup ortadan ikiye bölünür. Yumurtaların sarıları ayrı bir kaba alınır. Yumurta sarılarının içine ince kıyılmış yeşil soğan, kıyılmış maydanoz, karabiber, kırmızı pul biber ve tuz eklenerek yoğrulur. Hazırlanan karışım yumurtanın beyaz kısımlarına topak şeklinde koyulur, kalan bir adet yumurta bir kapta çırpılır. Hazırlanan yumurtalar una bulanıp daha sonra çırpılmış yumurtaya batırıp yağda kızartılarak servis edilir.
Soru 74
Marmara Bölgesinde yer almayan ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Sakarya
B
Yalova
C
Tekirdağ
D
Bursa
E
Kırıkkale
Açıklama:
Kırıkkale Marmara Bölgesinde yer alan iller arasında değildir. Kırıkkale İç Anadolu Bölgesinde yer almaktadır.
Soru 75
Edirne ilimizde kızgın yağda kızartılarak yapılan meşhur yemeğin adı nedir?
Seçenekler
A
Ciğer sarma
B
Külbastı
C
Köfte
D
Yaprak ciğer
E
Orman kebabı
Açıklama:
Kızgın yağda kızartılarak yapılan yaprak ciğer Edirne ilimizin meşhur yemeğidir.
Soru 76
Marmara Bölgesi’nde önemli bir ölçüde üretilen zeytin hangi bölgede yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Gemlik
B
Keşan
C
İnegöl
D
İzmit
E
Gelibolu
Açıklama:
Marmara Bölgesi’nde yer alan Gemlik’de zeytin, önemli bir ölçüde üretilmektedir
Soru 77
Kırklareli ili, Trakya’da bilinen en eski hangi tarihi özelliği ile meşhurdur?
Seçenekler
A
Anfi tiyatro
B
Su kemeri
C
Tümülüs
D
Taş hamam
E
Kale
Açıklama:
Trakya’da, bilinen en eski Tümülüs Kırklareli ilimizde bulunmaktadır. M.Ö. 1300 yılına ait bu Tümülüs, Taşlıbayır Tümülüsü olarak bilinmektedir.
Soru 78
Edirne ve Bursa ilimizin ünlü iki ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hardaliye- Badem ezmesi
B
Kestane şekeri- Hardaliye
C
Hardaliye- Kestane şekeri
D
İskender kebap- Kestane şekeri
E
Badem ezmesi-Kestane şekeri
Açıklama:
Edirne ve Bursa ilimizin ünlü iki ürünü Badem ezmesi-Kestane şekeridir
Ünite 3
Soru 1
Konya'da Mevlevi mutfağının etkisinin görüldüğü en belirgin yemek hangisidir?
Seçenekler
A
Ekmek sulaması
B
Pilav
C
Etli ekmek
D
Bulgurlu domates kurusu
E
Lahana kapuska
Açıklama:
Konya Mevleviliğin merkezi durumundadır. Bu nedenle bölgede pişen yemeklerde, özellikle pilavlarda Mevlevi dergâh mutfağının etkileri görülmektedir.
Soru 2
Aşağıdaki illerden hangisi İç Anadolu Bölgesi'nde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bartın
B
Nevşehir
C
Malatya
D
Bilecik
E
Sakarya
Açıklama:
Anadolu Bölgesi’nde Aksaray, Ankara, Çankırı, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas, Yozgat olmak üzere 13 il bulunmaktadır.
Soru 3
I. Maki bitki örtüsüne sahip olması
II. Bozkırların bulunması
III. Karasal İklime sahip olması
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi'nde yazlarının sıcak ve kurak, kışların soğuk geçmesiyle ilişkindir?
II. Bozkırların bulunması
III. Karasal İklime sahip olması
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi'nde yazlarının sıcak ve kurak, kışların soğuk geçmesiyle ilişkindir?
Seçenekler
A
II ve III
B
III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I
Açıklama:
Türkiye’de görülen iklim kuşakları içerisinde yer alan karasal iklimin en yoğun yaşandığı bölge İç Anadolu Bölgesi’dir. Karasal iklim özelliklerinin yaşandığı İç Anadolu Bölgesi’nde yazları sıcak, kışları soğuktur ve soğuğun şiddeti İç Anadolu’nun doğu kısmına doğru artmaktadır. Doğal bitki örtüsü, yaz kuraklığından dolayı alçak kısımlarda bozkırlardan, yüksek kesimlerde ise kuru ormanlardan oluşmaktadır.
Soru 4
Belirli iklim ve toprak isteği olmayan, sulama imkânı olan her yerde tarımı yapılabilen ve üretimde birinci İç Anadolu Bölgesi olan tarım ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Çavdar
C
Yeşil mercimek
D
Şeker pancarı
E
Arpa
Açıklama:
Nohut: İlk yetişme döneminde yağış, hasat döneminde ise kuraklık gerekmektedir. Türkiye iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. Nohuttun en fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır. Çavdar: Serin yayla iklimi ister. En çok yem sanayisinde kullanılır. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde gelişmiştir. Yeşil mercimek: Üretimi daha çok İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmakta olup üretimin %51’i sırasıyla Yozgat, Çorum ve Ankara’da yapılmaktadır. Arpa: Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir. Seker pancarı: Belirli iklim ve toprak isteği yoktur. Sulama imkânı olan her yerde tarımı yapılabilir. Üretimde birinci İç Anadolu Bölgesi’dir.
Soru 5
Yapımı genellikle Kayseri yöresinde bir zanaat hâline gelen pastırma hangi topluluk zamanından gelmiştir?
Seçenekler
A
Hititler
B
Frigler
C
Urartular
D
Persler
E
Selçuklular
Açıklama:
Atların eyerinde torba içinde saklanan etin, yol boyunca eğer ve diğer düzenekler tarafından sıkışıp ezilerek pastırma hâline geldiği ifade edilen ve bu nedenle ilk söyleyiş sekli “bastırma” olan pastırma Selçuklular zamanında Anadolu’ya gelmiş ve yapımı genellikle Kayseri yöresinde bir zanaat hâlini almıştır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi’nde özel günlerde yapılan yemekler arasında değildir?
Seçenekler
A
Kuzu tandır
B
Bulgur pilavı
C
Nohutlu yahni
D
Çibörek
E
Su böreği
Açıklama:
Özel günlerde kuzu tandır, bulgur pilavı, nohutlu yahni, su böreği, mantı, un helvası, sütlaç yapılırken gözleme ve mantı en çok tercih edilen hamur işi yiyecekler arasında yer almaktadır.
Soru 7
İç Anadolu Bölgesinde un helvası hani ritüel sırasında yapılır?
Seçenekler
A
Çörek üleşme
B
Gelin görme
C
Şivlilik
D
Hıdırellez
E
Bayramlaşma
Açıklama:
Gelin görme geleneği Ankara’nın Çamlıdere ilçesinin Çukurören Köyü’nde sadece bayram günlerinde gerçekleştirilir. Damat adayı bayram namazından çıkar çıkmaz aldığı hediyelerle birlikte nişanlısının evine gider. Öğle vakitlerine doğru gelin mutlaka un helvası yapar.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Eskişehir iline ait yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Çibörek
B
Bıldırcın dolması
C
Batırık
D
Pastırma
E
Tandır böreği
Açıklama:
Çibörek Eskişehir iline aittir. Bıldırcın dolması ve batırık Karaman’a; Pastırma ve Tandır böreği Kayseri’ye aittir.
Soru 9
Düğün çorbası, katma aşı, yoğurt çorbası, borani, keşgah, baltacı, çullama, kuzu yemeği, sündürme, soğanlama, lepe, toparlak, haşirde, koşmerin, aside, sütlü kabak, pelte, çir yağlaması, kedi batmaz, köftür hangi ilin mutfağına aittir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Kayseri
C
Kırşehir
D
Eskişehir
E
Kırıkkale
Açıklama:
Düğün çorbası, katma aşı, yoğurt çorbası, borani, keşgah, baltacı, çullama, kuzu yemeği, sündürme, soğanlama, lepe, toparlak, haşirde, koşmerin, aside, sütlü kabak, pelte, çir yağlaması, kedi batmaz, köftür Kırşehir mutfağına aittir.
Soru 10
Toprak ya da bakır fırın tepsisine yağ, ince doğranmış yeşil biber ve domates serilir. En üstüne de kuşbaşı doğranmış koyun etleri yerleştirilir. Tuz, karabiber ve kırmızı pul biber ilave edilir. Hiç su koymadan malzeme kendi suyunu çekinceye ve etler kızarmaya başlayıncaya kadar kuzine ya da fırında pişirilir. Etler hafif kızarınca servis yapılır.
Yukarda verilen yemek tarifi hangi yemeğe aittir?
Yukarda verilen yemek tarifi hangi yemeğe aittir?
Seçenekler
A
Gendeme
B
Soğanlama
C
Niğde tavası
D
Batırık
E
Arabaşı
Açıklama:
Verilen tarif Niğde Tavası’na aittir.
Soru 11
MÖ 5500 yıllarından itibaren özellikle Konya’nın güneyinde buluntuları ile tanınan Neolitik, daha sonra Kalkolitik kültürün geliştiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konya
B
Gordion
C
Boğazkale
D
Çatalhöyük
E
Nevşehir
Açıklama:
Anadolu’da ilk yerleşim Paleolitik Döneme kadar uzanmaktadır. MÖ 5500 yıllarından itibaren özellikle Konya’nın güneyindeki Çatalhöyük’ten elde edilen buluntular yoluyla tanınan bir Neolitik, daha sonra Kalkolitik kültür gelişmiştir.
Soru 12
Ülkemizin buğday ambarı olarak da isimlendirilen bölgemiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Tarımsal üretimde tahıllar, özellikle de buğday başta gelmiştir. Bilindiği üzere bugün de İç Anadolu Bölgesi ülkemizin buğday ambarı olarak isimlendirilmektedir. İlkbahar yağışlarının görülmesi ve yaz kuraklığı bu sahada tahıl tarımını desteklemektedir. Ova ve plato yüzeylerinin geniş yer tutması, makineli tarımı da kolaylaştırmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesinde bulunan platolardan biri değildir?
Seçenekler
A
Haymana
B
Cihanbeyli
C
Taşeli Platosu
D
Obruk
E
Uzunyayla
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi, doğudan batıya uzanan Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları arasında kalmış batıdan doğuya doğru yükselen büyük bir çukur alan şeklindedir. Kızılırmak Sakarya, Seyhan gibi ancak birkaç güçlü ırmağın sularını denize boşaltabildiği, çoğunlukla 3. zaman tortulları ve volkanik örtülerle kaplı olan bu bölge tamamen düz değildir. Aksine akarsuların 100-200 m derine gömüldükleri bir plato durumundadır. Hafif dalgalı aşınım yüzeyleri halindeki bu platolar: Haymana, Cihanbeyli, Obruk, Uzunyayla ve Bozok Platolarıdır.
Soru 14
Tuz oranı yüksek olan topraklara direnç gösteren ve yüksek fotosentez hızına sahip olan bitki topluluğunun genel adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarla bitkileri
B
Halofit bitkiler
C
Bahçe bitkileri
D
Damarlı bitkiler
E
Tohumlu bitkiler
Açıklama:
Halofit bitkilerin ortak özellikleri Tuz gölü çevresinde tuz oranının oldukça fazla olduğu topraklarda ise halofit bitkiler yaygındır. Tuz gölü çevresinde tuz oranının oldukça fazla olduğu topraklarda ise halofit bitkiler yaygındır.
Soru 15
İç Anadolu bölgesine ait endemik tür bitkilerinden biri olan kuşkonmaz aşağıdakilerden hangi şehrimizde daha çok görülmektedir?
Seçenekler
A
Konya
B
Kayseri
C
Niğde
D
Sivas
E
Yozgat
Açıklama:
İç Anadolu bölgesine ait endemik tür bitkilerinden biri olan kuşkonmaz Konya bölgesinde görülmektedir.
Soru 16
Çamurdan keçi kılı katılarak yapılan yukarısı kesik koni şeklindeki silindir küpün yere çukur kazılarak gömülmesi şeklinde olan bir tür fırına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Odun fırını
B
Güveç
C
Kuyu
D
Taş fırın
E
Tandır
Açıklama:
Tandır, keçi kılı katılarak hazırlanan çamurdan yapılan yukarısı kesik koni şeklindeki silindir küpün yere çukur kazılarak gömülen bir tür fırın şeklinde tanımlanabilir. Orta Asya, Anadolu, Pakistan, Hindistan, İran ve Arap ülkelerinde kullanılır.
Soru 17
İç Anadolu’da, mayalanmış hamurdan daire şeklinde 20-25 cm kadar çaplı, 1 cm kadar kalınlıkta açılıp sac veya tandırda pişirilerek yapılan yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Göbete
B
Yufka
C
Bazlama
D
Tandır
E
Kömbe
Açıklama:
Bazlama Anadolu’da yaygın olarak yapılan sacda pişirilen ekmek çeşitlerinden biridir. İç Anadolu’da, mayalanmış hamurdan daire şeklinde 20-25 cm kadar çaplı, 1 cm kadar kalınlıkta açılıp sac veya tandırda pişirilerek yapılırken bazı yörelerde de yufkadan biraz daha kalın ve küçük mayasız hamurdan hazırlanmakta ve sacda pişirilmektedir. Yufka şeklinde ancak yufkadan kalın olarak hazırlanan bazlamalar genellikle pişirilme anını takip eden kısa süre içerisinde tüketilmektedir.
Soru 18
Çörek üleşme geleneği aşağıdaki illerimizden hangisinde yapılan bir İç Anadolu Bölgesi ritüeli olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Kırıkkale
B
Ankara
C
Çankırı
D
Konya
E
Aksaray
Açıklama:
Çörek üleşme (Kırıkkale/ Keskin/ Dağsolaklısı Köyü); Ramazan ve Kurban Bayramlarının bir gün öncesinde, arife günü, Kırıkkale köylerinde, kuşluk vakti bütün çocuklar genişçe bir alanda toplanır. Çocuklar önlerine tabaklarını sıralarlar. Köydeki kadınlar “çörek üleşme” diye tabir ettikleri hediyeleri hazırlarlar. Genelde bu hediyeler çörek olur.
Soru 19
Pastırma aşağıdakilerden hangi ilimize ait yöresel bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Kırşehir
B
Kayseri
C
Konya
D
Eskişehir
E
Kırıkkale
Açıklama:
Kayseri: İç Anadolu Bölgesi’nin doğusunda yer alan Kayseri ili, yemek kültüründe Orta Asya’dan gelen göçler ve eski medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Kayseri iline ait başlıca yemek çeşitleri şunlardır; pastırma, sucuk, etli mantı, yağ mantısı, tepsi mantısı, peynirli mantı, börek aşı, tandır böreği, açma börek, kıvrım börek, şebit yağlaması, kıymalı yağlama, kurşun aşı, arap aşı, oklava baklavası, açma baklava, kamis baklava, güllü baklava, fincan ağzı, nevzine, aside.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Yozgat iline ait bir yemek türüdür?
Seçenekler
A
Bamya çorbası
B
Hıngel
C
Keş çorbası
D
Arabaşı çorbası
E
Mantı
Açıklama:
Yozgat: Yemekleri temelinde hamur işleri ve tahıl ürünleri bulunmaktadır. Yozgat iline ait yemekler şunlardır: arabaşı çorbası, tandır kebabı, madımak, testi kebabı, bezdirme, Yozgat böreği, harise, madımak, gebol, incir uyutması, içli bulgur pilavı, mayalı bazlama.
Soru 21
İç Anadollu Bölgesinde kaç il bulunmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nde Aksaray, Ankara, Çankırı, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas, Yozgat olmak üzere 13 il bulunmaktadır
Soru 22
I. tuz oranı yüksek olan topraklara direnç gösterirler
II. yüksek fotosentez hızına sahiptirler
III. dikenli bir yapıları vardır.
yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri halofit bitkilerin ortak özellikleridir?
II. yüksek fotosentez hızına sahiptirler
III. dikenli bir yapıları vardır.
yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri halofit bitkilerin ortak özellikleridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Halofit bitkilerin ortak özellikleri, tuz oranı yüksek olan topraklara direnç göstermeleri ve yüksek fotosentez hızına sahip olmalarıdır (Avcı, 2005; 28).
Soru 23
I. İlk yetişme döneminde yağış gerekmektedir.
II. Hasat döneminde kuraklık gerekmektedir.
III. Türkiye iklim şartları genelde belirtilen tarım ürünü için elverişlidir.
IV. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
II. Hasat döneminde kuraklık gerekmektedir.
III. Türkiye iklim şartları genelde belirtilen tarım ürünü için elverişlidir.
IV. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasülye
C
Şeker Pancarı
D
Arpa
E
Çavdar
Açıklama:
Nohut: İlk yetişme döneminde yağış, hasat döneminde ise kuraklık gerekmektedir. Türkiye iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. Nohutun en fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Soru 24
I. Belirli iklim ve toprak isteği yoktur.
II. Sulama imkânı olan her yerde tarımı yapılabilir.
III. Üretimde birinci İç Anadolu Bölgesi’dir.
yukarıda özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
II. Sulama imkânı olan her yerde tarımı yapılabilir.
III. Üretimde birinci İç Anadolu Bölgesi’dir.
yukarıda özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasülye
B
Şeker pancarı
C
Arpa
D
Çavdar
E
Yeşil Mercimek
Açıklama:
Şeker pancarı: Belirli iklim ve toprak isteği yoktur. Sulama imkânı olan her yerde tarımı yapılabilir. Üretimde birinci İç Anadolu Bölgesi’dir.
Soru 25
I. Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır.
II. Buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir.
III. Düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir.
IV. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir.
Özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
II. Buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir.
III. Düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir.
IV. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir.
Özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasülye
C
Şeker pancarı
D
Arpa
E
Çavdar
Açıklama:
Arpa: Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir.
Soru 26
I. Serin yayla iklimi ister.
II. En çok yem sanayisinde kullanılır.
III. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde gelişmiştir.
yukarıda özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
II. En çok yem sanayisinde kullanılır.
III. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde gelişmiştir.
yukarıda özellikleri verilen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Arpa
C
Şeker pancarı
D
Fasülye
E
Nohut
Açıklama:
Çavdar: Serin yayla iklimi ister. En çok yem sanayisinde kullanılır. En fazla tarımı İç
Anadolu Bölgesi’nde gelişmiştir.
Anadolu Bölgesi’nde gelişmiştir.
Soru 27
"İç Anadolu Bölgesi’nin güney doğusunda yer alan bir ildir. İlin mutfak kültürüne ait yemekler şunlardır: bamya çorbası, yoğurt çorbası, çörek, şepe, erişte, dolma mantı, çiğleme, sarığıburma, yeni dünya kebabı, şerbetli pide, mantarlı bulgur pilavı, kalburabastı, sac böreği, pelte, katıklı aş, mayalı, sıkma, kaygana, soğanlama ve yumurtalı yeşil fasulye kavurması."
özellikleri verilen il aşağıdakilerden hangisidir?
özellikleri verilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aksaray
B
Ankara
C
Çankırı
D
Karaman
E
Kayseri
Açıklama:
Aksaray: İç Anadolu Bölgesi’nin güney doğusunda yer alan bir ildir. Aksaray ilinin mutfak kültürüne ait yemekler şunlardır: bamya çorbası, yoğurt çorbası, çörek, şepe, erişte, dolma mantı, çiğleme, sarığıburma, yeni dünya kebabı, şerbetli pide, mantarlı bulgur pilavı, kalburabastı, sac böreği, pelte, katıklı aş, mayalı, sıkma, kaygana, soğanlama ve yumurtalı yeşil fasulye kavurması.
Soru 28
"İç Anadolu Bölgesi’nin doğusunda yer alan il, yemek kültüründe Orta Asya’dan gelen göçler ve eski medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. İle ait başlıca yemek çeşitleri şunlardır; pastırma, sucuk, etli mantı, yağ mantısı, tepsi mantısı, peynirli mantı, börek aşı, tandır böreği, açma börek, kıvrım börek, şebit yağlaması, kıymalı yağlama, kurşun aşı, arap aşı, oklava baklavası, açma baklava, kamis baklava, güllü baklava, fincan ağzı, nevzine, aside."
Özellikleri verilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Özellikleri verilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çankırı
B
Aksaray
C
Konya
D
Kırıkkale
E
Kayseri
Açıklama:
Kayseri: İç Anadolu Bölgesi’nin doğusunda yer alan Kayseri ili, yemek kültüründe Orta Asya’dan gelen göçler ve eski medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Kayseri iline ait başlıca yemek çeşitleri şunlardır; pastırma, sucuk, etli mantı, yağ mantısı, tepsi mantısı, peynirli mantı, börek aşı, tandır böreği, açma börek, kıvrım börek, şebit yağlaması, kıymalı yağlama, kurşun aşı, arap aşı, oklava baklavası, açma baklava, kamis baklava, güllü baklava, fincan ağzı, nevzine, aside.
Soru 29
"Yemekleri temelinde hamur işleri ve tahıl ürünleri bulunmaktadır. İle ait yemekler şunlardır: arabaşı çorbası, tandır kebabı, madımak, testi kebabı, bezdirme, harise, madımak, gebol, incir uyutması, içli bulgur pilavı, mayalı bazlama, pezzik cacığı."
Özellikleri verilen il hangisidir?
Özellikleri verilen il hangisidir?
Seçenekler
A
Kayseri
B
Yozgat
C
Kırıkkale
D
Sivas
E
Çankırı
Açıklama:
Yozgat: Yemekleri temelinde hamur işleri ve tahıl ürünleri bulunmaktadır. Yozgat iline ait yemekler şunlardır: arabaşı çorbası, tandır kebabı, madımak, testi kebabı, bezdirme, Yozgat böreği, harise, madımak, gebol, incir uyutması, içli bulgur pilavı, mayalı bazlama, pezzik cacığı.
Soru 30
"İç Anadolu Bölgesi’nin orta doğu bölümünde yer almaktadır. İlde genellikle sebze yemekleri ağırlıklı olarak görülmektedir. Bunun yanında İlde et yemeklerinin de önemli bir yeri bulunmaktadır. İlin mutfağına ait yemekler şunlardır: yoğurtlu tarhana, yeşil mercimek çorbası, etli mercimekli bulgur pilavı, keskin tavası, sütlü, çalma, pelte, madımak, guymak, sızgıt, bulama, pekmez, sarığı burma.
Seçenekler
A
Kayseri
B
Yozgat
C
Sivas
D
Çankırı
E
Kırıkkale
Açıklama:
Kırıkkale: İç Anadolu Bölgesi’nin orta doğu bölümünde yer almaktadır. Kırıkkale ilinde genellikle sebze yemekleri ağırlıklı olarak görülmektedir. Bunun yanında Kırıkkale ilinde et yemeklerinin de önemli bir yeri bulunmaktadır. Kırıkkale mutfağına ait yemekler şunlardır: yoğurtlu tarhana, yeşil mercimek çorbası, etli mercimekli bulgur pilavı, keskin tavası, sütlü, çalma, pelte, madımak, guymak, sızgıt, bulama, pekmez, sarığı burma.
Soru 31
İç Anadolu Bölgesi’nin coğrafyasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En yüksek noktası, volkanik bir dağ olan Erciyes’tir.
B
Bozkırlar geniş yer kaplar.
C
Büyük ölçüde ormanla kaplıdır.
D
En eğimli kısmı Yukarı Kızılırmak’tır.
E
Tuz gölü çevresinde halofit bitkiler yaygındır.
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nin Coğrafyası
İç Anadolu Bölgesi’nin coğrafi yapısına bakıldığında genel olarak kurak stepler ve ara sıra kıvrım veren tepeler görülmektedir. Büyük ölçüde ormandan yoksun olan İç Anadolu Bölgesi’nin geniş alanı içinde, dağlık alanlar orman kalıntıları ile dikkati çeker.
İç Anadolu Bölgesi’nin coğrafi yapısına bakıldığında genel olarak kurak stepler ve ara sıra kıvrım veren tepeler görülmektedir. Büyük ölçüde ormandan yoksun olan İç Anadolu Bölgesi’nin geniş alanı içinde, dağlık alanlar orman kalıntıları ile dikkati çeker.
Soru 32
İç Anadolu Bölgesi’nde yapılan yemeklerde en çok kullanılan temel besin maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Mercimek
D
Erişte
E
Pirinç
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nin Mutfak Kültürü
Buğdayın kaynatılması ve öğütülmesi ile elde edilen bulgur özelikle Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde yaygın olarak kullanılmaktadır. Buğday ve buğdaydan elde edilen ürünlerden yapılan yemekler halkın temel besinlerinin başında gelmekle birlikte düğün, bayram gibi özel günlerde yapılan yiyeceklerde de kullanıldığı bilinmektedir. Düğün ya da bayramlarda yapılan keşkek, aşure günü yapılan aşure, çocuk ilk dişini çıkardığında yapılan diş hediğinin temel malzemesini buğday oluşturmaktadır. Özellikle İç Anadolu’da düğünlerde buğday ya da bulgurdan yapılan çorba veya yemekler görülmektedir.
Buğdayın kaynatılması ve öğütülmesi ile elde edilen bulgur özelikle Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde yaygın olarak kullanılmaktadır. Buğday ve buğdaydan elde edilen ürünlerden yapılan yemekler halkın temel besinlerinin başında gelmekle birlikte düğün, bayram gibi özel günlerde yapılan yiyeceklerde de kullanıldığı bilinmektedir. Düğün ya da bayramlarda yapılan keşkek, aşure günü yapılan aşure, çocuk ilk dişini çıkardığında yapılan diş hediğinin temel malzemesini buğday oluşturmaktadır. Özellikle İç Anadolu’da düğünlerde buğday ya da bulgurdan yapılan çorba veya yemekler görülmektedir.
Soru 33
İç Anadolu’nun beslenme anlayışı ve pişirme teknikleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yemeklerde aromatik bitkiler kullanılmaz.
B
Her mevsim sebze ve meyve tüketimi vardır.
C
Yemekler genellikle ızgara olarak pişirilir.
D
Genellikle protein ve sebze ağırlıklı beslenilir.
E
Kızartma yöntemi yaygın değildir.
Açıklama:
Özel Pişirme Yöntemleri
Beslenme protein ve karbonhidrat ağırlıklı olup, yaz mevsiminde sebze meyve tüketimi azalır. Kızartma ve kavurma olarak pişirilen yemeklerse aromatik bitkiler de kullanılır.
Beslenme protein ve karbonhidrat ağırlıklı olup, yaz mevsiminde sebze meyve tüketimi azalır. Kızartma ve kavurma olarak pişirilen yemeklerse aromatik bitkiler de kullanılır.
Soru 34
Gelin görme geleneğinin vazgeçilmez yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Un helvası
B
Şivlilik
C
Lahana sarması
D
Bişi
E
Tandır
Açıklama:
Yiyecek içecek Ritüelleri
Öğle vakitlerine doğru gelin mutlaka un helvası yapar. Ayran, yoğurt veya süt gibi yiyeceklerden de yanına alarak kayınvalidesinin evine gider. Un helvası “Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.” mesajı verirken un helvasız yapılan ziyaret olumsuz karşılanır.
Öğle vakitlerine doğru gelin mutlaka un helvası yapar. Ayran, yoğurt veya süt gibi yiyeceklerden de yanına alarak kayınvalidesinin evine gider. Un helvası “Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.” mesajı verirken un helvasız yapılan ziyaret olumsuz karşılanır.
Soru 35
Kırıkkale’de bir gelenek olan “Çörek üleşme” ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Bayram günleri yapılan bir tür et yemeği
B
Bayramlarda komşuları dolaşıp hediye isteme
C
Bayram için hazırlanan hediye
D
İmece usulü yapılan bir tatlı
E
Gelinin nişanlısına yaptığı tatlı
Açıklama:
Yiyecek içecek Ritüelleri
Ramazan ve Kurban Bayramlarının bir gün öncesinde, arife günü, Kırıkkale köylerinde, kuşluk vakti bütün çocuklar genişçe bir alanda toplanır. Çocuklar önlerine tabaklarını sıralarlar. Köydeki kadınlar “çörek üleşme” diye tabir ettikleri hediyeleri hazırlarlar. Genelde bu hediyeler çörek olur. Köydeki çocuklara yetecek sayıda yapılan çörekler ya da diğer yiyecekler, tepsiler ile meydana getirilir. Çocuklara paylaştırılır.
Ramazan ve Kurban Bayramlarının bir gün öncesinde, arife günü, Kırıkkale köylerinde, kuşluk vakti bütün çocuklar genişçe bir alanda toplanır. Çocuklar önlerine tabaklarını sıralarlar. Köydeki kadınlar “çörek üleşme” diye tabir ettikleri hediyeleri hazırlarlar. Genelde bu hediyeler çörek olur. Köydeki çocuklara yetecek sayıda yapılan çörekler ya da diğer yiyecekler, tepsiler ile meydana getirilir. Çocuklara paylaştırılır.
Soru 36
Çibörek, İç Anadolu’da hangi ilde yapılan bir yemek türüdür?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Kırşehir
C
Aksaray
D
Kayseri
E
Çankırı
Açıklama:
Bölgeye özgü yiyecekler
Eskişehir iline ait yemek çeşitleri şunlardır: karnabahar çorbası, çerkes sobrası, kremalı domates çorbası, bamya çorbası, kuzu sorpa, ciğer yahnisi, haşhaşlı dolama, çibörek, tavuklu göbete, yuvarlak pul böreği, su böreği, kıygasa, katlama, kavurma börek, kıyık, sarıburma, kırma, kaşık börek, üyken börek, yufkalı büryan, yalancı nuga helvası.
Eskişehir iline ait yemek çeşitleri şunlardır: karnabahar çorbası, çerkes sobrası, kremalı domates çorbası, bamya çorbası, kuzu sorpa, ciğer yahnisi, haşhaşlı dolama, çibörek, tavuklu göbete, yuvarlak pul böreği, su böreği, kıygasa, katlama, kavurma börek, kıyık, sarıburma, kırma, kaşık börek, üyken börek, yufkalı büryan, yalancı nuga helvası.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Kayseri mutfağına ait bir yemek değildir?
Seçenekler
A
Nevzine
B
Tirit kebabı
C
Yağ mantısı
D
Şebit yağlaması
E
Fincan ağzı
Açıklama:
Bölgeye özgü yiyecekler
Tirit kebabı Konya mutfağın a ait bir yemektir.
Tirit kebabı Konya mutfağın a ait bir yemektir.
Soru 38
Peskutan çorbası hangi mutfağa ait bir yemektir?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Nevşehir
C
Sivas
D
Niğde
E
Ankara
Açıklama:
Bölgeye özgü yiyecekler
Sivas mutfağında ön plana çıkan yemekler şunlardır: peskutan çorbası, keş çorbası, pancar çorbası.
Sivas mutfağında ön plana çıkan yemekler şunlardır: peskutan çorbası, keş çorbası, pancar çorbası.
Soru 39
Aşağıdaki yemeklerden hangisi Ankara mutfağına ait bir yemektir?
Seçenekler
A
Arabaşı
B
Kaygana
C
Cızlama
D
Toyga çorbası
E
Bamya çorbası
Açıklama:
Bölgeye özgü yiyecekler
Ankara ili ve çevresinde ön plana çıkan yemek çeşitleri şunlardır: miyane çorbası, dutmaç çorbası, toyga çorbası, ovmaç çorbası, pıt pıt pilavı.
Ankara ili ve çevresinde ön plana çıkan yemek çeşitleri şunlardır: miyane çorbası, dutmaç çorbası, toyga çorbası, ovmaç çorbası, pıt pıt pilavı.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Çankırı mutfağına ait bir yemek değildir?
Seçenekler
A
Cızlama
B
Çeç böreği
C
Yaren kebabı
D
Çekme helvası
E
Bıldırcın dolması
Açıklama:
Bölgeye özgü yemekler
Bıldırcın dolması, Karaman mutfağına ait bir yemektir.
Bıldırcın dolması, Karaman mutfağına ait bir yemektir.
Soru 41
İç Anadolu Bölgesi'nde yüz ölçümü en fazla olan il hangisidir?
Seçenekler
A
Konya
B
Sivas
C
Ankara
D
Kayseri
E
Eskişehir
Açıklama:
40.838 kilometre karelik yüz ölçümüyle Konya ili İç Anadolu'nun en büyük ilini oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 42
İç Anadolu Bölgesi'nde yeşil mercimek üretiminin en fazla yapıldığı il hangisidir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Sivas
C
Yozgat
D
Eskişehir
E
Kayseri
Açıklama:
Yeşil mercimek üretimi daha çok İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmakta olup üretimin %51’i sırasıyla Yozgat, Çorum ve Ankara’da yapılmaktadır. Yeşil mercimek üretiminde ilk sırada olan Yozgat ilinde üretim 1990 yılından 2003 yılına %75 oranında düşmüştür. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 43
Çörek üleşme hangi yörenin geleneğidir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Kırıkkale
C
Çankırı
D
Konya
E
Sivas
Açıklama:
Ramazan ve Kurban Bayramlarının bir gün öncesinde, arife günü, Kırıkkale köylerinde, kuşluk vakti bütün çocuklar genişçe bir alanda toplanır. Çocuklar önlerine tabaklarını sıralarlar. Köydeki kadınlar “çörek üleşme” diye tabir ettikleri hediyeleri hazırlarlar. Genelde bu hediyeler çörek olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
İç Anadolu Bölgesi'ne ait hangi yemekte malzeme olarak et veya kıyma bulunmaz?
Seçenekler
A
Bamya Çorbası
B
Batırık
C
Gendeme
D
Niğde Tavası
E
Soğanlama
Açıklama:
Batırık yemeğinin temel malzemeleri arasında bulgur, soğan, yağ, domates ve yeşil soğan bulunmaktadır. İçerisinde et veya kıyma bulunmaz. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 45
Arabaşı çorbasında hangi tür et kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Kuzu eti
B
Dana eti
C
Koyun eti
D
Tavuk Eti
E
Balık eti
Açıklama:
Arabaşı çorbası hazırlanırken yaklaşık 12 porsiyonluk çorbaya 1 kilo tavuk eti didiklenerek çorbaya eklenir ve öyle servis edilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 46
Hangisinde un helvasız yapılan ziyaretler olumsuz karşılanır?
Seçenekler
A
Şivlilik
B
Bayramlaşma
C
Çörek üleşme
D
Sünnet düğünü
E
Gelin görme
Açıklama:
Gelin görme geleneği Ankara’nın Çamlıdere ilçesinin Çukurören Köyü’nde sadece bayram günlerinde gerçekleştirilir. Damat adayı bayram namazından çıkar çıkmaz aldığı hediyelerle birlikte nişanlısının evine gider. Öğle vakitlerine doğru gelin mutlaka un helvası yapar. Ayran, yoğurt veya süt gibi yiyeceklerden de yanına alarak kayınvalidesinin evine gider. Un helvası “Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.” mesajı verirken un helvasız yapılan ziyaret olumsuz karşılanır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 47
Geçmişi Oğuzlar ve Hunlar'a ait olan, atların eyerlerinde tutulan ve uzun süre dayanabilen yiyecek hangisidir?
Seçenekler
A
Şeker
B
Bazlama
C
Pastırma
D
Mantı
E
Pestil
Açıklama:
Orta Asya’da yaşayan Hunlar ve Oğuzların, aylar süren savaş yolculuklarına çıkarken yanlarına tuzlanmış eti aldıkları ve bu eti yol boyunca yedikleri belirtilmektedir. Ancak atların eyerinde torba içinde saklanan etin, yol boyunca eyer ve diğer düzenekler tarafından sıkışıp ezilerek pastırma hâline geldiği ifade edilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
Hangisi Eskişehir yöresine ait olan bir yemek değildir?
Seçenekler
A
Çibörek
B
Bamya çorbası
C
Haşhaşlı dolama
D
Töğmeken
E
Ciğer yahnisi
Açıklama:
Eskişehir iline ait yemek çeşitleri şunlardır: karnabahar çorbası, çerkes sobrası, kremalı domates çorbası, bamya çorbası, kuzu sorpa, ciğer yahnisi, haşhaşlı dolama, çibörek, tavuklu göbete, yuvarlak pul böreği, su böreği, kıygasa, katlama, kavurma börek, kıyık, sarıburma, kırma, kaşık börek, üyken börek, yufkalı büryan, yalancı nuga helvası. Töğmeken ise Karaman yöresine aittir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 49
Hangi medeniyet Anadolu'da diğerlerinden daha önce yaşamıştır?
Seçenekler
A
Persler
B
Hititler
C
Hattiler
D
Urartular
E
Lidyalılar
Açıklama:
Anadolu’da küçük veya büyük, bölgesel ya da geniş alana yayılmış çok sayıda topluluk ve devlet yaşamıştır. Bu süreçte sırasıyla yaşamış toplumlar şu şekildedir: Hattiler (MÖ 2500-630), Hititler (MÖ 2000-1200), Persler (MÖ 2000- MS 651), Firigyalar (MÖ 1200- MÖ 7. yüzyıl), Urartular (MÖ 900-600), Lidyalılar (MÖ 700-547), Romalılar (MÖ 1. yüzyıl - MS 476), Bizanslılar (MS 395-1453), Osmanlı ve Türkiye. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 50
Bizans imparatorluğunun İstanbul'dan sonra ikinci merkezi olan ve mutfağında farklı kültürlerin etkilerinin görüldüğü il hangisidir?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Ankara
C
Konya
D
Kayseri
E
Sivas
Açıklama:
Bizans imparatorluğunun İstanbul’dan sonraki ikinci merkezi Kayseri, Selçuklular döneminde önemini korumuş ve üç yüz yıl boyunca panayır ve ticaret merkezi olmuştur. Kayseri mutfağında Rum, Ermeni, Yahudi, İran, Kafkasya ve İtalyan kültürlerinin etkileri görülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 51
Anadolu yarımadası tarihin ilk çağlarından itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olup MÖ 700-547 yılları arası yaşamış toplum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Persler
B
Firigyalar
C
Lidyalılar
D
Romalılar
E
Hititler
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi, Anadolu yarımadasının ortasında yer almaktadır. Anadolu yarımadası tarihin ilk çağlarından itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Anadolu’da küçük veya büyük, bölgesel ya da geniş alana yayılmış çok sayıda topluluk ve devlet yaşamıştır. Bu süreçte sırasıyla yaşamış toplumlar şu şekildedir: Hattiler (MÖ 2500630), Hititler (MÖ 2000-1200), Persler (MÖ 2000- MS 651), Firigyalar (MÖ 1200- MÖ 7. yüzyıl), Urartular (MÖ 900-600), Lidyalılar (MÖ 700-547), Romalılar (MÖ 1. yüzyıl - MS 476), Bizanslılar (MS 395-1453), Osmanlı ve Türkiye. Bu medeniyetlerin etkilerini Anadolu kültürünün bir çok alanında görülmektedir (Akın, Özkoçak ve Gültekin- http:// dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/71/2037/21170.pdf).
Soru 52
İç Anadolu Bölgesin’de tarımsal üretimde en başta gelen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Çavdar
C
Yulaf
D
Buğday
E
Pirinç
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nde, Konya Ovası’nın en verimli yerine kurulmuş olan Çatalhöyük, tüm Ön Asya Bölgesi’nde bugüne kadar rastlanılan en eski ve en büyük Neolitik yerleşim merkezi olarak bilinmektedir (Yiğit ve Türel 2006; 188). Anadolu, coğrafi açıdan uzun bir yerleşme tarihinin birbirini ve çevre ülkeleri etkilemiş, değişik kültürlerin izlerini taşıyan özgün karakterli bir beşeri coğrafya bölgesidir. Bu özgün karakterli topraklarda medeniyetin temelini Hititler oluşturmuşlardır. MÖ 1900’lü yıllardan itibaren İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeyine tekabül eden Kızılırmak yayı içinde yerleşmişlerdir. Hititler’de büyümenin temel dinamiğini ekonomi, ekonominin temelini de tarım, hayvancılık ve ticaret oluşturmuştur. Tarımsal üretimde tahıllar, özellikle de buğday başta gelmiştir. Bilindiği üzere bugün de İç Anadolu Bölgesi ülkemizin buğday ambarı olarak isimlendirilmektedir. İlkbahar yağışlarının görülmesi ve yaz kuraklığı bu sahada tahıl tarımını desteklemektedir. Ova ve plato yüzeylerinin geniş yer tutması, makineli tarımı da kolaylaştırmaktadır. Mera alanları geniş olduğu için küçükbaş hayvancılık da yaygın olarak yapılmaktadır. Ayrıca, İç Anadolu, Eski Dünya karalarının geometrik merkezinde kalan Anadolu’nun en korumalı kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle stratejik araştırmalarda Anadolu’nun kalbi olarak da nitelendirilmektedir. Bu nedenle Hititler başkentlerini Boğazkale’de, Frigyalılar Gordion’da, kurmuşlardır. Selçuklular Konya’yı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ise Ankara’yı yönetim merkezi seçmiştir. Ulaşım ağları için uygun oluşu Hititlerin kendi çıkarlarına uygun etkin bir yol sistemi geliştirmelerine imkân sağlamıştır (Karakuzulu, 2012: 387).
Soru 53
İç Anadolu Bölgesi’nde kaç ilimiz bulunmaktadır?
Seçenekler
A
7
B
10
C
12
D
16
E
13
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi, Türkiye coğrafyasını oluşturan yedi coğrafi bölgeden biridir. İç Anadolu Bölgesi’nin yüz ölçümü 187.222 km2 olup Türkiye yüz ölçümünün %18 (yüzde onsekiz)’lik bir alanını kaplamaktadır. Bozkırların geniş yer kaplaması nedeniyle koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvancılık yaygındır. Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilir (İTO, 2016: 7). Ayrıca İç Anadolu Bölgesi’nde Aksaray, Ankara, Çankırı, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas, Yozgat olmak üzere 13 il bulunmaktadır.
(http://www.csb.gov.tr/db/ced/editordosya/IcanadoluBolgesi_2014.pdf).
(http://www.csb.gov.tr/db/ced/editordosya/IcanadoluBolgesi_2014.pdf).
Soru 54
İç anadolu Bölgesin’de bulunan endemik türlerden olan kuşkonmaz hangi ilimizde yetişmektedir?
Seçenekler
A
Niğde
B
Konya
C
Ankara
D
Kayseri
E
Sivas
Açıklama:
Türkiye’de özellikle İç Anadolu Bölgesi’nde yüksek dağ katları yayılış göstermektedir. Türkiye’nin yüz ölçümünün %34.1’i işlenen, %18.7’si çayır-mera olmak üzere %52.8’i tarım alanıdır. İşlenen tarım alanının %68.5’inde tarla bitkileri üretilmekte, %18’i nadasa bırakılmakta, %13.5’inde bahçe bitkileri, meyvelik, bağ ve zeytinlikler bulunmaktadır (Türkiye Çevre Durumu Raporu, 2011-http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/TCDR_2011. pdf). Ayrıca İç Anadolu step ormanları (saçlı ve tüylü meşe, karaçam, ardıç: 800-1500 m), kurak karaçam, meşe ve ardıç ormanları (meşeler: 1500 m), sadece bir bölgede yetişen veya yaşayan (bitki, hayvan) olarak tanımlanan 280 adet endemik tür bulunmaktadır (Türkiye Çevre Durumu Raporu http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/TCDR_2011.pdf).
Endemik Türler İller
Tere Niğde
Kuşkonmaz Konya,
Kiraz Kayseri,Niğde,Sivas
Anadolu keteni Ankara
Madımak(Kapadokya madımağı) Kayseri
Madımak(Sivas madımağı-Polygonum Sivasicum) Sivas
Çavdar (Secale cereal ancestrale) Kayseri, Nevşehir
Adaçayı (Salvia Yosgadensis-Yozgat adaçayı) Yozgat.
Endemik Türler İller
Tere Niğde
Kuşkonmaz Konya,
Kiraz Kayseri,Niğde,Sivas
Anadolu keteni Ankara
Madımak(Kapadokya madımağı) Kayseri
Madımak(Sivas madımağı-Polygonum Sivasicum) Sivas
Çavdar (Secale cereal ancestrale) Kayseri, Nevşehir
Adaçayı (Salvia Yosgadensis-Yozgat adaçayı) Yozgat.
Soru 55
İlk yetişme döneminde yağış, hasat döneminde ise kuraklık gerekmekte olan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şekerpancarı
B
Nohut
C
Yeşil mercimek
D
Fasulye
E
Çavdar
Açıklama:
Nohut: İlk yetişme döneminde yağış, hasat döneminde ise kuraklık gerekmektedir. Türkiye iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. Nohutun en fazla tarımı İç Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Soru 56
İç Anadolu’da düğün ya da bayramlarda yapılan yiyeceklerin temel malzemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Yulaf
C
Buğday
D
Çavdar
E
Fasulye
Açıklama:
Buğdayın kaynatılması ve öğütülmesi ile elde edilen bulgur özelikle Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde yaygın olarak kullanılmaktadır. Buğday ve buğdaydan elde edilen ürünlerden yapılan yemekler halkın temel besinlerinin başında gelmekle birlikte düğün, bayram gibi özel günlerde yapılan yiyeceklerde de kullanıldığı bilinmektedir. Düğün ya da bayramlarda yapılan keşkek, aşure günü yapılan aşure, çocuk ilk dişini çıkardığında yapılan diş hediğinin temel malzemesini buğday oluşturmaktadır. Özellikle İç Anadolu’da düğünlerde buğday ya da bulgurdan yapılan çorba veya yemekler görülmektedir.
Soru 57
‘‘Çörek üleşme’’ ritüeli İç Anadolu Bölgesi’nin hangi ilinin köylerinde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Ankara
B
Kayseri
C
Kırıkkale
D
Çankırı
E
Konya
Açıklama:
Çörek üleşme (Kırıkkale/ Keskin/ Dağsolaklısı Köyü): Ramazan ve Kurban Bayramlarının bir gün öncesinde, arife günü, Kırıkkale köylerinde, kuşluk vakti bütün çocuklar genişçe bir alanda toplanır. Çocuklar önlerine tabaklarını sıralarlar. Köydeki kadınlar “çörek üleşme” diye tabir ettikleri hediyeleri hazırlarlar. Genelde bu hediyeler çörek olur. Köydeki çocuklara yetecek sayıda yapılan çörekler ya da diğer yiyecekler, tepsiler ile meydana getirilir. Çocuklara paylaştırılır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Ankara’ya özgü yemeklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Efelek dolması
B
Dutmaç çorbası
C
Miyane çorbası
D
Çeç böreği
E
Cennet küngü
Açıklama:
Ankara: İç Anadolu Bölgesi’nin merkezinde yer alan bir ildir ve sahip olduğu yemek çeşitliliği bölgenin yemek özelliklerini yansıtmaktadır. Ankara ili ve çevresinde ön plana çıkan yemek çeşitleri şunlardır: miyane çorbası, dutmaç çorbası, toyga çorbası, ovmaç çorbası, pıt pıt pilavı, efelek dolması, bahçe kebabı, cennet küngü, bal tiridi, ölüğün körü, sızgıçlı pırasa, entekke böreği, kömbe, bulgurlu kabak, Mamak kurabiyesi, kıkırdaklı, Ankara ketesi, alabörtme, calla, irişkik, sivel, siyer, mücirim köftesi, tohma, ay böreği, papaç, yalkı, cancıran, göçel, kale, köremez, papara, ayva boranası, bırtlak, datlaş, ekir, fıslak, karga beyni, kar helvası, köyler, perçem, saraylı, tiltil helvası, zerdali hoşafı.
Soru 59
Hatçana böreği hangi ilimize ait yemek çeşididir?
Seçenekler
A
Kırşehir
B
Sivas
C
Konya
D
Nevşehir
E
Niğde
Açıklama:
Konya: İç Anadolu Bölgesi’nin güney bölümünde yer alan Konya’ da sahip olduğu geniş tarım alanları ve güneyinde yer alan dağlık alanlar sayesinde yemek kültüründe hem tahıl hem de et ağırlıklı özellikler görülmektedir. Konya iline ait yemek çeşitleri şunlardır: tarhun çorbası, yoğurtlu Akşehir çorbası, bamya çorbası, etli ekmek, bulgurlu domates kurusu, ermenek dolması, et kabağı dolması, lahana kapuska, şekerleme, ekmek sulaması, tirit kebabı, fırın kebabı, limonlu paluza, gale gabak, hatçana böreği, ıldız kökü, çöpleme, diş hedik, calla.
Soru 60
Niğde’ye ait yemek çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lahana kapuska
B
Oklava baklavası
C
Kıvrım börek
D
Kaşık kayganası
E
Palize tatlısı
Açıklama:
Niğde: İç Anadolu Bölgesi’nde güneydoğu bölümünde yer almaktadır. Niğde mutfağın yemekleri şunlardır: angır çorbası, pancar çorbası, kuskus çorbası, üzüm boranası, kabak musakkası, Niğde tavası, ditme, tirit, Niğde çanağı, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası.
Soru 61
İç Anadolu Bölgesi'ne ait endemik türlerden "Anadolu Keteni" aşağıdaki illerden hangisinde yoğunlukla görülmektedir
Seçenekler
A
Ankara
B
Kayseri
C
Sivas
D
Yozgat
E
Niğde
Açıklama:
Endemik Türler İller
Tere - Niğde
Kuşkonmaz - Konya,
Kiraz Kayseri - Niğde, Sivas
Anadolu keteni - Ankara
Madımak (Kapadokya madımağı)- Kayseri
Madımak (Sivas madımağı- Polygonum Sivasicum)- Sivas
Çavdar (Secale cereale ancestrale) - Kayseri, Nevşehir
Adaçayı (Salvia Yosgadensis -Yozgat adaçayı) - Yozgat
Tere - Niğde
Kuşkonmaz - Konya,
Kiraz Kayseri - Niğde, Sivas
Anadolu keteni - Ankara
Madımak (Kapadokya madımağı)- Kayseri
Madımak (Sivas madımağı- Polygonum Sivasicum)- Sivas
Çavdar (Secale cereale ancestrale) - Kayseri, Nevşehir
Adaçayı (Salvia Yosgadensis -Yozgat adaçayı) - Yozgat
Soru 62
"İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış ister. Olgunlaşma ve hasat döneminde kuraklık gerekir. Bu özelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz.
Ayrıca düşük sıcaklıklardan dolayı Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek yerlerinde tarımı
yapılamaz. Bunların dışında bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir" ifadelerinde açıklaması yapılan ve İç Anadolu Bölgesi'nde yetişen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir ?
Ayrıca düşük sıcaklıklardan dolayı Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek yerlerinde tarımı
yapılamaz. Bunların dışında bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir" ifadelerinde açıklaması yapılan ve İç Anadolu Bölgesi'nde yetişen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasulye
C
Buğday
D
Şeker
E
Arpa
Açıklama:
Buğday: İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış ister. Olgunlaşma ve hasat döneminde kuraklık gerekir. Bu özelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz.
Ayrıca düşük sıcaklıklardan dolayı Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek yerlerinde tarımı
yapılamaz. Bunların dışında bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir. Buğday üretimi iklimdeki karasızlıktan dolayı bazı yıllar artarken, bazı yıllar düşer. Üretimin en fazla olduğu
bölgemiz İç Anadolu Bölgesi’dir. İç Anadolu Bölgesi’nin Türkiye’deki buğday üretimindeki payı %34’e yükselmiştir. İç Anadolu Bölgesi’nde ekmeklik buğday 5,43 milyon ton ve
makarnalık buğday 760 milyon ton üretilmektedir (Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu;
2013 yılı un sanayi sektör raporu).
Ayrıca düşük sıcaklıklardan dolayı Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek yerlerinde tarımı
yapılamaz. Bunların dışında bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir. Buğday üretimi iklimdeki karasızlıktan dolayı bazı yıllar artarken, bazı yıllar düşer. Üretimin en fazla olduğu
bölgemiz İç Anadolu Bölgesi’dir. İç Anadolu Bölgesi’nin Türkiye’deki buğday üretimindeki payı %34’e yükselmiştir. İç Anadolu Bölgesi’nde ekmeklik buğday 5,43 milyon ton ve
makarnalık buğday 760 milyon ton üretilmektedir (Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu;
2013 yılı un sanayi sektör raporu).
Soru 63
" Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde
yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir" ifadelerinde açıklaması yapılan yoğunlukla İç Anadolu Bölgesi'nde yetişen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir ?
yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir" ifadelerinde açıklaması yapılan yoğunlukla İç Anadolu Bölgesi'nde yetişen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Arpa
C
Buğday
D
Çavdar
E
Yeşil Mercimek
Açıklama:
Arpa: Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde
yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir.
yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşir.
Soru 64
Cızlama, güveç, pıhtı, fit fit aşı,cevizli hamur, çeç böreği, çalma, yaren kebabı, mantarlı keşkek, canfes böreği, çullama, pelverde, çekme helvası gibi yöresel tatlar İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan hangi ile aittir ?
Seçenekler
A
Çankırı
B
Ankara
C
Eskişehir
D
Karaman
E
Kayseri
Açıklama:
Çankırı: İç Anadolu Bölgesi’nin en kuzey noktasında yer almaktadır. Bölgenin kuzeyinde yer alaması ve Batı Karadeniz Bölgesi ile komşu olması nedeniyle mutfak kültüründe hem İç Anadolu Bölgesi’nin hem de Batı Karadeniz bölgesi’nin etkileri görülmektedir.Çankırı ilinin mutfak kültürüne ait yemekler şunlardır; cızlama, güveç, pıhtı, fit fit aşı, cevizli hamur, çeç böreği, çalma, yaren kebabı, mantarlı keşkek, canfes böreği, çullama, pelverde, çekme helvası
Soru 65
Ditme, tirit, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası gibi yöresel tatlar İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan hangi ile aittir ?
Seçenekler
A
Karaman
B
Ankara
C
Eskişehir
D
Sivas
E
Niğde
Açıklama:
Niğde: İç Anadolu Bölgesi’nde güneydoğu bölümünde yer almaktadır. Niğde mutfağın
yemekleri şunlardır: angır çorbası, pancar çorbası, kuskus çorbası, üzüm boranası, kabak musakkası, Niğde tavası, ditme, tirit, Niğde çanağı, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası
yemekleri şunlardır: angır çorbası, pancar çorbası, kuskus çorbası, üzüm boranası, kabak musakkası, Niğde tavası, ditme, tirit, Niğde çanağı, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası
Soru 66
Hurma tatlısı, herle aşı, tırhıt, madımak yemeği, fırın katmeri, kelecoş, sübüra, hıngel, tel helvası, mirik köftesi, sac katmeri, belibak, bad, turşu mıhlaması kavurması, yarımca börek, kelle tatlısı, sarığı burma, hamaylı tatlısı, hasuda, üzüm tatlısı gibi yöresel tatlar İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan hangi ile aittir ?
Seçenekler
A
Nevşehir
B
Niğde
C
Sivas
D
Ankara
E
Eskişehir
Açıklama:
Sivas: İç Anadolu Bölgesi’nin doğusunda yer alan Sivas ilinde yemekler ağırlıklı olarak
tarım ürünlerine dayalıdır. Sivas mutfağında ön plana çıkan yemekler şunlardır: peskutan çorbası, keş çorbası, pancar çorbası, Sivas kebabı, patlıcanlı kebap, Divriği pilavı, hurma tatlısı, herle aşı, tırhıt, madımak yemeği, fırın katmeri, kelecoş, sübüra, hıngel, tel helvası, mirik köftesi, sac katmeri, belibak, bad, turşu mıhlaması kavurması, yarımca börek, kelle tatlısı, sarığı burma, hamaylı tatlısı, hasuda, üzüm tatlısı.
tarım ürünlerine dayalıdır. Sivas mutfağında ön plana çıkan yemekler şunlardır: peskutan çorbası, keş çorbası, pancar çorbası, Sivas kebabı, patlıcanlı kebap, Divriği pilavı, hurma tatlısı, herle aşı, tırhıt, madımak yemeği, fırın katmeri, kelecoş, sübüra, hıngel, tel helvası, mirik köftesi, sac katmeri, belibak, bad, turşu mıhlaması kavurması, yarımca börek, kelle tatlısı, sarığı burma, hamaylı tatlısı, hasuda, üzüm tatlısı.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Niğde mutfağına ait yöresel tatlardan birisi değildir ?
Seçenekler
A
Papara
B
Soğan Yahnisi
C
Unlu Söğürme
D
Halveter
E
Çöpleme
Açıklama:
Niğde: İç Anadolu Bölgesi’nde güneydoğu bölümünde yer almaktadır. Niğde mutfağın
yemekleri şunlardır: angır çorbası, pancar çorbası, kuskus çorbası, üzüm boranası, kabak musakkası, Niğde tavası, ditme, tirit, Niğde çanağı, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası.
Çöpleme Konya iline ait yöresel bir yemektir
yemekleri şunlardır: angır çorbası, pancar çorbası, kuskus çorbası, üzüm boranası, kabak musakkası, Niğde tavası, ditme, tirit, Niğde çanağı, unlu söğürme, papara, soğan yahnisi, karlamaç, çakmak, cılbalı aş, halveter, zerde, tatlı dürümü, kaşık kayganası.
Çöpleme Konya iline ait yöresel bir yemektir
Soru 68
"Soğanlar temizlenerek söğüş doğranır. Domates ve sivribiberler temizlenerek küçük küçük doğranır. Et tencereye alınarak suyunu salıp çekinceye kadar pişirilir. Sıvıyağ ve soğan eklenerek birlikte kavrulur. Haşlanmış dövme, su ve tuz eklenerek kapağı kapalı olarak kısık ateşte pişirilir. Sıcak olarak servis yapılır" şeklinde tarifi yapılan yöresel yemek aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Gendeme
B
Niğde tavası
C
Soğanlama
D
Höşmerim
E
Batırık
Açıklama:
Gendeme
Soğanlar temizlenerek söğüş doğranır. Domates ve sivribiberler temizlenerek küçük küçük doğranır. Et tencereye alınarak suyunu salıp çekinceye kadar pişirilir. Sıvıyağ ve soğan eklenerek birlikte kavrulur. Haşlanmış dövme, su ve tuz eklenerek kapağı kapalı olarak kısık ateşte pişirilir. Sıcak olarak servis yapılır.
Soğanlar temizlenerek söğüş doğranır. Domates ve sivribiberler temizlenerek küçük küçük doğranır. Et tencereye alınarak suyunu salıp çekinceye kadar pişirilir. Sıvıyağ ve soğan eklenerek birlikte kavrulur. Haşlanmış dövme, su ve tuz eklenerek kapağı kapalı olarak kısık ateşte pişirilir. Sıcak olarak servis yapılır.
Soru 69
Batırık yemeğinin temel malzemesi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Un
B
Yeşil mercimek
C
Buğday
D
Kuru bamya
E
İnce bulgur
Açıklama:
Batırık Hazırlanışı
Bulgur derin tepsiye konur ve ılık suyla ıslatılıp kapağı kapatılarak 20-25 dakika bekletilir. Soğan soyulup ince kıyılır. Yeşilsoğan ve maydanoz yıkanıp ayıklanır ve ince kıyılır. Domateslerin kabuğu soyulup küçük doğranır. Bulgura kuru soğan, salça, domates, kimyon ve kırmızı biber katılarak yumuşayıncaya kadar yoğrulur. Tahin eklenip tekrar yoğrulur. Yeşil soğan, maydanoz, tuz, limon suyu eklenip karıştırılır. Avuç içinde, parmaklar arasında sıkarak köfte şekli verilir, marul (turşu veya domates salatasıyla da servis edilebilir) ile servis edilir
Bulgur derin tepsiye konur ve ılık suyla ıslatılıp kapağı kapatılarak 20-25 dakika bekletilir. Soğan soyulup ince kıyılır. Yeşilsoğan ve maydanoz yıkanıp ayıklanır ve ince kıyılır. Domateslerin kabuğu soyulup küçük doğranır. Bulgura kuru soğan, salça, domates, kimyon ve kırmızı biber katılarak yumuşayıncaya kadar yoğrulur. Tahin eklenip tekrar yoğrulur. Yeşil soğan, maydanoz, tuz, limon suyu eklenip karıştırılır. Avuç içinde, parmaklar arasında sıkarak köfte şekli verilir, marul (turşu veya domates salatasıyla da servis edilebilir) ile servis edilir
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi’nde bulunan endemik türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ihlamur
B
Kuşkonmaz
C
Isırgan
D
Buğday
E
Ebegümeci
Açıklama:
Kuşkonmaz İç Anadolu Bölgesi endemikleri arasında yer almaktadır. Diğer endemikler tere, kiraz, Anadolu keteni, madımak, çavdar ve adaçayıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi yemeklerinden olan batırık yemeğinin içinde bulunan malzemelerdendir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasulye
C
İnce bulgur
D
Yarma
E
Pirinç
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi yemeklerinden olan batırık ince bulgura ılık su eklenmesiyle yapılır. Soğan, domates, salça, yeşil soğan, limon suyu, kimyon ve tahin temel malzemeleridir.
Soru 72
İç Anadolu Bölgesi’nin %52,8’inde tarım yapılmaktadır. İşlenen tarım alanlarının %68,5’inde ………………. üretilmekte, %18’i nadasa bırakılmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda boş bırakılan yeri doğru şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda boş bırakılan yeri doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Tarla bitkileri
B
Meyve çeşitleri
C
Endemik bitkiler
D
Orman bitkileri
E
Hilofit bitkiler
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi’nde tarım alanlarının büyük çoğunluğunda tarla bitkileri oluşturmaktadır. Bölge, tahıllar, baklagiller, şeker pancarı, patates, soğan vb sebzegiller gibi çok sayıda tarla bitkisinin üretimine uygundur.
Soru 73
Soğuğa ve sıcağa karşı dayanıklı olan, buğdayın yetişebildiği her yerde yetişebilen, üretimi en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde yapılan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Çavdar
C
Nohut
D
Arpa
E
Şeker pancarı
Açıklama:
Arpa Doğu Anadolu Bölgesi’nde de yetişmektedir. Ancak en fazla tarımı yapılan bölge İç Anadolu Bölgesi’dir.
Soru 74
Ankara’nın Çamlıdere ilçesinin Çukurören Köyü’nde sadece bayram günlerinde gerçekleştirilen ve un helvası ikramıyla sonlanan ritüel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bayramlaşma
B
Sahre yemeği
C
Çörek üleşmesi
D
Gelin görme
E
Kız hamamı
Açıklama:
Ankara’nın Çukurören Köyü’nde gelin görme sadece bayram günlerinde yapılmakta olan bir gelenek olup, gelin adayı görüşmelerden memnunsa un helvası ikram eder. Un helvasının ikram edilmediği ziyaret olumsuz karşılanır.
Soru 75
Bölgenin kuzeyinde yer alması ve Batı Karadeniz Bölgesi ile komşu olması sebebiyle mutfak kültüründe hem İç Anadolu hem de Karadeniz bölgesinin etkilerinin görüldüğü İç Anadolu ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Eskişehir
C
Karaman
D
Kırıkkale
E
Çankırı
Açıklama:
Çankırı, coğrafi konumu gereği Batı Karadeniz’e komşudur. Dolayısıyla Batı Karadeniz yemek kültürünün izlerini taşımaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 76
Bamya çorbası, yoğurt çorbası, çörek, şepe, erişte, dolma mantı, çiğleme, sarığıburma, yeni dünya kebabı, şerbetli pide, mantarlı bulgur pilavı, kalburabastı, sac böreği, pelte, katıklı aş, mayalı, sıkma, kaygana, soğanlama ve yumurtalı yeşil fasulye kavurması aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Aksaray
C
Karaman
D
Çankırı
E
Kırşehir
Açıklama:
Soruda belirtilmiş olan yöresel yemekler Aksaray mutfağına ait yemeklerdir. Doru cevap B seçeneğidir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi’ne ait olan “gendeme” yemeğinde kullanılan ana protein kaynağıdır?
Seçenekler
A
Kıyma
B
Dana kuşbaşı
C
Tavuk kanat
D
Uykuluk
E
Kemikli kuzu eti
Açıklama:
Gendeme yemeğini ana malzemeleri kemikli kuzu eti ve dövmedir. Kuzu etinin kemikli olması yemeğin suyunun daha lezzetli olmasındaki temel etkendir.
Soru 78
Un, tereyağı, tuz ve bal ile yapılan Çankırı tatlısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Höşmerim
B
Baklava
C
Un helvası
D
Sübye
E
Kavurga
Açıklama:
Soruda verilen Çankırı tatlısı höşmerimdir. Unun tereyağında kavrulup tuz eklenerek yapıldığı bu tatlı üzerine bal dökülerek tüketilmektedir.
Soru 79
Yaklaşık 15 cm çapında açılan ve tavada pişirilen hamurların aralarına kıymalı harç eklenerek yapılan, lazanyaya benzeyen Kayseri yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yağlama
B
Soğanlama
C
Höşmerim
D
Kurze
E
Gendeme
Açıklama:
Soruda tarifi verilen yemek yağlamadır. 8 ila 10 kat olabilen yağlamada her kata eşit oranda iç harcın dağıtılarak her katın eşit oranda ıslatılması sağlanmalıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Anadolu topraklarında yaşamış uygarlıklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Frigyalılar
B
Urartular
C
Normanlar
D
Bizanslılar
E
Romalılar
Açıklama:
Normanlar dışındaki uygarlıklar Anadolu topraklarında yaşamışlardır. Normanlar ise Kuzey Avrupa'da ve İngiltere'de yaşamışlardır.
Soru 81
Aşağıdaki İç Anadolu illerinden hangisi yüz ölçümü bakımından diğerlerinden daha büyüktür?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Kayseri
C
Ankara
D
Konya
E
Sivas
Açıklama:
Konya yüz ölçümü bakımından diğerlerinden daha büyüktür.
Soru 82
Kayseri bölgesinde yetişen endemik türler hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kiraz-Kapadokya Madımağı-Çavdar
B
Tere-Kuşkonmaz-Kiraz
C
Anadolu keteni-Çavdar-Kuşkonmaz
D
Kuşkonmaz-Tere-Kapadokya madımağı
E
Çavdar-Mürdüm eriği-Vişne
Açıklama:
Kiraz-Kapadokya Madımağı-Çavdar, Kayseri bölgesinde yetişen endemik türlerdendir.
Soru 83
Pastırma, İç Anadolu Bölgesi'nin hangi ili ile özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Sivas
B
Niğde
C
Konya
D
Eskişehir
E
Kayseri
Açıklama:
İlk söyleyiş şekli “bastırma” olan pastırma Selçuklular zamanında Anadolu’ya gelmiş ve yapımı genellikle Kayseri yöresinde bir zanaat hâlini almıştır
Soru 84
İç Anadolu Bölgesin'de sıklıkla pişirilen "Bazlama" nın ana maddeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Un-su-maya
B
Kuzu eti-soğan-salça
C
Domates-biber-yufka
D
Peynir-yoğurt-un
E
Patates-kıyma-yufka
Açıklama:
Bazlama Anadolu’da yaygın olarak yapılan sacda pişirilen ekmek çeşitlerinden biridir. İç Anadolu’da, mayalanmış hamurdan daire şeklinde 20-25 cm kadar çaplı, 1 cm kadar kalınlıkta açılıp sac veya tandırda pişirilerek yapılır.
Soru 85
Ankara'nın Çukurören Köyün'de Gelin Görme adı verilen ritüelin olumlu algılanması için gelin adayının mutlaka yapmasının beklendiği yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kahve
B
Un helvası
C
Ayran
D
Baklava
E
Tandır
Açıklama:
Gelin görme (Ankara/Çamlıdere/Çukurören Köyü): Gelin görme geleneği Ankara’nın Çamlıdere ilçesinin Çukurören Köyü’nde sadece bayram günlerinde gerçekleştirilir. Damat adayı bayram namazından çıkar çıkmaz aldığı hediyelerle birlikte nişanlısının evine gider. Öğle vakitlerine doğru gelin mutlaka un helvası yapar. Ayran, yoğurt veya süt gibi yiyeceklerden de yanına alarak kayınvalidesinin evine gider. Un helvası “Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.” mesajı verirken un helvasız yapılan ziyaret olumsuz karşılanır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Konya/Selçuklu bölgesine ait bir ritüeldir?
Seçenekler
A
Gelin alma
B
Şivlilik
C
Bayramlaşma
D
Çörek üleşme
E
Gelin görme
Açıklama:
Şivlilik (Konya/Selçuklu): Şivlilik geleneği Konya’da üç ayların başlangıcı olan Recep ayının ilk günü yani Regaip Kandili’nden bir gün önce başlar ve kandil gününün akşamına kadar devam eder. Çocuklar şivlilik için özel olarak satılan fenerlerden alırlar ve akşam olunca fenerlerin mumları sönene kadar sokaklarda dolaşırlar.
Soru 87
Bamya çorbası, etli ekmek ve gale gabak aşağıdaki hangi şehre ait yameklerdir?
Seçenekler
A
Nevşehir
B
Niğde
C
Eskişehir
D
Konya
E
Sivas
Açıklama:
Konya: İç Anadolu Bölgesi’nin güney bölümünde yer alan Konya’ da sahip olduğu ge- niş tarım alanları ve güneyinde yer alan dağlık alanlar sayesinde yemek kültüründe hem tahıl hem de et ağırlıklı özellikler görülmektedir. Konya iline ait yemek çeşitleri şunlardır: tarhun çorbası, yoğurtlu Akşehir çorbası, bamya çorbası, etli ekmek, bulgurlu domates kurusu, ermenek dolması, et kabağı dolması, lahana kapuska, şekerleme, ekmek sulaması, tirit kebabı, fırın kebabı, limonlu paluza, gale gabak, hatçana böreğidir.
Soru 88
"Gendeme" yemeğinin ana malzemeleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bamya-kuşbaşı et
B
Kemikli kuzu eti-haşlanmış dövme
C
İnce bulgur- Soğan
D
Un-tereyağ
E
Soğan-kıyma-domates
Açıklama:
Gendeme yemeğinde kemikli kuzu eti ve haşlanmış dövme ana malzeme olarak kullanılır.
Soru 89
İç Anadolu Bölgesinde yağlanma olarak nitelendirilen sağlık sorununun ana kaynağı besinler hangileridir?
Seçenekler
A
Keçi eti
B
Beyaz un ve şeker
C
Kuzu eti
D
Bulgur
E
Tereyağ
Açıklama:
Bölge halkının temel besin kaynaklarından biri de beyaz un ve beyaz şekerdir. Bu nedenle bölgede yağlanma sıklıkla rastlanan bir sağlık sorununu oluşturmaktadır. Bu bölge halkının “elma tipi vücut” denen şekilde şişmanlama riskini yükseltmektedir.
Soru 90
Aşağıdaki illerden hangisi İç Anadolu Bölgesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İzmit
B
Kırklareli
C
Kırıkkale
D
Afyon
E
Antalya
Açıklama:
Kırıkkale İç Anadolu Bölgesinde yer alan iller arasındadır. Diğer iller diğer bölgelerimizde yer almaktadır.
Soru 91
İç Anadolu Bölgesinde yer iller içinde Konya-Kırıkkale hangi özellikleriyle aşağıda vurgulanmıştır?
Seçenekler
A
Bölgenin en batısında ve en doğusunda yer alırlar
B
Yüzölçümü en büyük ve en küçük illerimizdir
C
Plaka numaraları ardışıktır
D
Kırıkkale Konya ilinden ayrılarak il olmuştur
E
Turizm gelirleri çok yüksektir
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesinde yer iller içinde yüzölçümü en büyük Konya, en küçük illimiz ise Kırıkkale’dir
Yüzölçümü en büyük ve en küçük illerimizdir
Yüzölçümü en büyük ve en küçük illerimizdir
Soru 92
İç Anadolu Bölgesinde bol miktarda üretilen buğdayın Türkiye’deki üretim oranı yaklaşık kaçtır?
Seçenekler
A
% 34
B
% 24
C
% 14
D
% 44
E
% 54
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesinde bol miktarda üretilen ve Türkiye’deki üretim oranı % 34 olan bitki buğdaydır.
%34
%34
Soru 93
Buğdayın kaynatılması ve öğütülmesi ile ne elde edilmektedir?
Seçenekler
A
Pudra
B
Nişasta
C
İrmik
D
Bulgur
E
Kuskus
Açıklama:
Bulgur buğdayın kaynatılması ve öğütülmesi ile elde edilmektedir.
Soru 94
Eskişehir ilinin karakteristik beslenme alışkanlığı nasıldır?
Seçenekler
A
Meyve ve sebze yemekleri
B
Tahıl, hamur işleri, et ve et ürünleri
C
Süt ürünleri ve zeytinyağlılar
D
Tavuk ve deniz ürünleri
E
Balık ve deniz ürünleri
Açıklama:
Eskişehir ilinin karakteristik beslenme alışkanlığı tahıl, hamur işleri, et ve et ürünleri şeklindedir.
Soru 95
İç Anadolu Bölgemizde un helvası, süt, yoğurt, ayran ikramlarının yapıldığı hangi geleneğimiz bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Sünnet düğünü
B
Kına gecesi
C
Evlilik düğünü
D
Asker uğurlaması
E
Gelin görme
Açıklama:
İç Anadolu’nun “Gelin Görme” geleneğinde un helvası, süt, yoğurt, ayran
gibi yiyecekler Ankara/Çamlıdere yöresinde ön plana çıkmaktadır.
gibi yiyecekler Ankara/Çamlıdere yöresinde ön plana çıkmaktadır.
Soru 96
Kırıkkale-Dağsolaklısı köyünde hangi geleneğimiz gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Şepe
B
Katıklı aş
C
Sarığı burma
D
Çörek üleşme
E
Yağlama
Açıklama:
Çörek üleşme geleneği Kırıkkale-Dağsolaklısı köyünde gerçekleştirilmektedir.
Soru 97
Cızlama hangi ilimiz ve çevresinde ön plana çıkan yiyecekler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Aksaray
C
Ankara
D
Konya
E
Kırıkkale
Açıklama:
Ankara ili ve çevresinde “Cızlama” ön plana çıkan yiyecekler arasında yer almamaktadır.
Soru 98
Tavuk eti hangi çorba hazırlarken kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Ezo gelin çorbası
B
Tarhana çorbası
C
Şehriye çorbası
D
Bamya çorbası
E
Arabaşı çorbası
Açıklama:
Arabaşı çorbası hazırlarken tavuk eti kullanılmaktadır.
Soru 99
Batırık hazırlanırken aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?
Seçenekler
A
İnce bulgur
B
Kuzu eti
C
Domates
D
Domates salçası
E
Soğan
Açıklama:
İnce bulgur, ılık su, soğan, sıvıyağ, domates, domates salçası, yeşil soğan, limon suyu, kimyon, kırmızı biber ve tuz ile hazırlanan yiyeceğin adı Batırıktır. Kuzu eti kullanılmaz.
Ünite 4
Soru 1
Doğu Anadolu Bölgesi’nin nüfus bakımından en büyük ili hangisidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Hakkari
C
Van
D
Kars
E
Bingöl
Açıklama:
2012 yılında yapılan nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 5.906.680 kişidir. Nüfus bakımından en büyük ili Van’dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bölgede tarımın yoğunlaştığı alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Elbistan
B
Malatya
C
Elazığ
D
Kars
E
Muş
Açıklama:
Yer şekilleri ve iklimin olumsuz etkisinden dolayı tarımsal faaliyetler gelişmemiştir. Bölgedeki tarım etkinliklerinin en çok bölgenin güneyindeki Elbistan, Malatya, Elazığ ve Muş ovalarında yoğunlaştığı görülmektedir.
Soru 3
Yörede et olarak ördek, kaz, koyun, keçi, inek, hindi ve tavuk tüketilen il hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Elazığ
C
Van
D
Bingöl
E
Kars
Açıklama:
Kars ilinde et olarak ördek, kaz, koyun, keçi, inek, hindi, tavuk tüketilir.
Soru 4
Aşağıdaki hangi bölgenin yemekleri çok çabuk hazırlanan yemekler kategorisinde yer almamakta ve büyük zaman ve emek isteyen, dayanışmanın ve ortak çalışmanın sonucunda ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Tunceli
C
Elazığ
D
Bitlis
E
Van
Açıklama:
Bitlis bölgesi yemekleri çok çabuk hazırlanan yemekler kategorisinde yer almayan yemeklerden oluşmaktadır. Büyük zaman ve emek isteyen, dayanışmanın ve ortak çalışmanım sonucunda ortaya çıkan lezzetler söz konusudur. Bu yüzden bölgenin yemek kültüründe dayanışma, paylaşma ve konukseverlik en önemli unsurdur.
Soru 5
Van yöresinde turp, lahana ve havuç gibi sebzeler nasıl saklanır?
Seçenekler
A
Kuyulama
B
Depolama
C
Kurutma
D
Mayalama
E
Gömme
Açıklama:
Van’da turp, lahana ve havuç gibi sebzeler ise daha çok kuyulama yöntemi ile serin ve karanlık yerlerde muhafaza edilmektedir.
Soru 6
Bölgede zengin kil yataklarının bulunması nedeniyle, pişirilmiş kilden yapılan küp ve kapların oldukça fazla kullanıldığı il hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Malatya
C
Erzurum
D
Kars
E
Elazığ
Açıklama:
Bitlis bölgesinde zengin kil yataklarının bulunması nedeniyle, pişirilmiş kilden yapılan küp ve kapların oldukça fazla kullanılmaktadır.
Soru 7
Erzincan yöresinde un helvası hangi ritüel sırasında yapılır?
Seçenekler
A
Yeni işe başlarken
B
Sünnet
C
Düğün
D
Cenaze
E
Doğum
Açıklama:
Erzincan’da ölü evinde mutlaka un helası yapma geleneği hala devam etmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Kars’a ait yemeklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tencerede şiş kebabı
B
Katmer
C
Cağ kebabı
D
Yaprak mantı
E
Elma dolması
Açıklama:
Kars’ın yöresel yemekleri; helva, hörbe, Kars böreği, hangel, kete, patatesli veya mercimekli erişte pilavı, haşıl, ekşili et, feselli, tencerede şiş kebap, yaprak mantı, tandırda kaz çekmesi, kesme çorba, hasuda, kuymak, katmer, erişte aşı, mezik olarak isimlendirilmektedir. Ayrıca umaç helvası, elma dolması, hörre (un) çorbası, evelik adlı bitkiden yapılan evelik aşı, ekmek üzerine kızgın yağ ve yoğurt dökülerek yapılan ekmek aşı, pişi, bozbaş, kemikli ve parça etten yapılan ve bir çesit çorba olan piti ve sultani üzümle yapılan pilav da yöreye özgü belli başlı yemekler arasında sayılmaktadır. Cağ kebap Erzurum yöresine aittir.
Soru 9
Löl (gömme), mastuva, ayran çorbası (germe dui), turakin (patıfe), tutmaç çorbası, kılç, lopık, maliyez, parmar (semiz otu), pılık hangi yöreye ait yemeklerdir?
Seçenekler
A
Tunceli
B
Bingöl
C
Muş
D
Elazığ
E
Ağrı
Açıklama:
Löl (gömme), mastuva, ayran çorbası (germe dui), turakin (patıfe), tutmaç çorbası, kılç, lopık, maliyez, parmar (semiz otu), pılık Bingöl yöresinin yemekleridir.
Soru 10
Doğu anadolu bölgesinde tarımı en fazla yapılan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
arpa
B
tütün
C
pamuk
D
buğday
E
şekerpancarı
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde arpa, buğday, tütün, pamuk ve şekerpancarı yetişmektedir. Arpa, tarımı en fazla yapılan üründür. Arpa ekilmesinin en önemli nedenleri arasında düşük sıcaklığa dayanıklı olması, hayvan yemi olarak kullanılabilmesi, kısa süre içinde hasat edilebilmesi ve buğdayın yetiştirilemediği bölgelerde kolayca yetiştirilebilmesidir. Arpa Kuzeydoğu Anadolu platolarında yetiştirilir.
Soru 11
Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan illerin hangisinde arıcılık gelişmiştir?
Seçenekler
A
Ağrı- Muş- Bingöl
B
Erzurum- Malatya- Van
C
Hakkari- Bitlis- Kars
D
Tunceli- Elazığ- Erzincan
E
Ardahan- Bitlis- Iğdır
Açıklama:
Türkiye bal üretiminin %20’si Doğu Anadolu Bölgesi tarafından karşılanmaktadır. Hakkari, Bitlis ve Kars illerinde arıcılık gelişmiştir.
Soru 12
Bulgur, yarma, tarhana, erişte, dövme gibi besinlerin en çok tüketilen yiyecekler arasında yer aldığı, Doğu Anadolu Bölgesi’nde Fırat nehrinin yukarısında yer alan ve birçok medeniyete ev sahipliği yapan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Erzincan
C
Ardahan
D
Bitlis
E
Bingöl
Açıklama:
Erzincan: Doğu Anadolu Bölgesi’nde Fırat nehrinin yukarısında yer alan ve birçok
medeniyete ev sahipliği yapmasının yanı sıra, tarihi ipek yolu güzergâhında yer alıyor
olması, Erzincan’ın Anadolu’nun en eski kültür merkezlerinden biri olmasına katkı sağlamıştır. Erzincan, kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, coğrafyası, mutfağı ve alışveriş olanakları ile tam bir turizm cenneti olarak adlandırılabilir. Dağlar ve platolarla kaplı Erzincan’ın batısında çam korulukları ve çalılıklarla kaplı yemyeşil Refahiye, Kemah, Kemaliye yer almaktadır. Erzincan’da yaşayanların ağız ve damak zevkine düşkün olması bu bölgede yemek kültürünün gelişiminde önemli bir unsurdur. Erzincan’da, beslenmenin temelini buğday ve buğday ürünleri ile hayvansal gıdalar oluşturur. Bulgur, yarma, tarhana, erişte, dövme en çok tüketilen yiyecekler arasında yer almaktadır. Özellikle bulgur, çok sayıda yemek türünde kullanılmaktadır.
medeniyete ev sahipliği yapmasının yanı sıra, tarihi ipek yolu güzergâhında yer alıyor
olması, Erzincan’ın Anadolu’nun en eski kültür merkezlerinden biri olmasına katkı sağlamıştır. Erzincan, kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, coğrafyası, mutfağı ve alışveriş olanakları ile tam bir turizm cenneti olarak adlandırılabilir. Dağlar ve platolarla kaplı Erzincan’ın batısında çam korulukları ve çalılıklarla kaplı yemyeşil Refahiye, Kemah, Kemaliye yer almaktadır. Erzincan’da yaşayanların ağız ve damak zevkine düşkün olması bu bölgede yemek kültürünün gelişiminde önemli bir unsurdur. Erzincan’da, beslenmenin temelini buğday ve buğday ürünleri ile hayvansal gıdalar oluşturur. Bulgur, yarma, tarhana, erişte, dövme en çok tüketilen yiyecekler arasında yer almaktadır. Özellikle bulgur, çok sayıda yemek türünde kullanılmaktadır.
Soru 13
Civil peyniri ve lor peyniri ile ülke çapında ün kazanan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ardahan
B
Malatya
C
Hakkari
D
Erzurum
E
Erzincan
Açıklama:
Hayvancılığın da çok önemli olduğu Erzurum, başta et ve süt ürünleri olmak üzere,
hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir. Erzurum’a özgü
civil peyniri ve lor peyniri ülke çapında ün kazanmıştır.
hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir. Erzurum’a özgü
civil peyniri ve lor peyniri ülke çapında ün kazanmıştır.
Soru 14
Hizan fındığı, Adilcevaz cevizi, Mutki kara kovan balı ve küp peyniri hangi ilin yöresel lezzetlerindendir?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Bingöl
D
Iğdır
E
Bitlis
Açıklama:
Hizan fındığı, Adilcevaz cevizi, Mutki kara kovan balı ve küp peyniri Bitlis'in tadılması gereken yöresel lezzetlerdendir.
Soru 15
Tarihi Oğuzlara kadar uzanan tutmaç, umaç aşı, anam aşı, kara kavurma gibi yemeklerin halen varlığını sürdürmekte olan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Bingöl
C
Elazığ
D
Kars
E
Van
Açıklama:
Geleneksel Elazığ (Harput) mutfak kültürü, Türk mutfak kültürünün izlerini taşır. Sofra adabından yemek çeşitlerine kadar halen geleneksel özelliklerini koruyabilen Elazığ mutfağında; tarihi Oğuzlara kadar uzanan tutmaç, umaç aşı, anam aşı, kara kavurma gibi yemekler halen varlığını sürdürmektedir.
Soru 16
Erzincan yöresine ait olan, ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üsküre
B
Helki
C
Debbe
D
Teşt
E
Egiş
Açıklama:
Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre (çorba tası), teşt (leğen), debbe (kulplu armudi
şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık), helki (kova), el işi (20-30 cm boyunda, eğişin fonksiyonuna sahip demir çubuk), taş soku (taştan yapılmış dibek), zavrak (ağzı kapalı, büyük bakır kazan), rapata (tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık), helki (kova), el işi (20-30 cm boyunda, eğişin fonksiyonuna sahip demir çubuk), taş soku (taştan yapılmış dibek), zavrak (ağzı kapalı, büyük bakır kazan), rapata (tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
Soru 17
I- Kahvaltısını diğer kahvaltılardan ayıran en önemli özelliği yiyeceklerin tamamen doğal ve yerel yiyeceklerden oluşmasıdır. II- Kahvaltı sofrası; otlu peynir, hakiki bal, yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirütten meydana gelir. III- Yöredeki otlarla beslenen keçi ve koyun sütü de semaver çayının yanında alternatifler arasında yer almaktadır.
Yukarıda kahvaltı öğünü ile ilgili özellikleri verilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda kahvaltı öğünü ile ilgili özellikleri verilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muş
B
Van
C
Kars
D
Ağrı
E
Iğdır
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde öğünler diğer bölgelerle benzer özellikler göstermekle birlikte
kahvaltı kültürü diğer öğünlere göre daha fazla öne çıkmaktadır. Erzincan, Erzurum, Elazığ ve Van kahvaltıları diğer illerden farklılık göstermektedir.
Van kahvaltısını diğer kahvaltılardan ayıran en önemli özelliği yiyeceklerin tamamen
doğal ve yerel yiyeceklerden oluşmasıdır. Kahvaltı sofrası; otlu peynir, hakiki Van balı,
yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, otlu peynir, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirütten meydana gelmektedir. Van’daki kahvaltı salonlarında taş fırınlarda pişirilen lavaş ekmeği ve Van çöreğinin yanında semaver çayı ikram edilmektedir. Yöredeki otlarla beslenen keçi ve koyun sütü de semaver çayının yanında alternatifler arasında yer almaktadır.
kahvaltı kültürü diğer öğünlere göre daha fazla öne çıkmaktadır. Erzincan, Erzurum, Elazığ ve Van kahvaltıları diğer illerden farklılık göstermektedir.
Van kahvaltısını diğer kahvaltılardan ayıran en önemli özelliği yiyeceklerin tamamen
doğal ve yerel yiyeceklerden oluşmasıdır. Kahvaltı sofrası; otlu peynir, hakiki Van balı,
yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, otlu peynir, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirütten meydana gelmektedir. Van’daki kahvaltı salonlarında taş fırınlarda pişirilen lavaş ekmeği ve Van çöreğinin yanında semaver çayı ikram edilmektedir. Yöredeki otlarla beslenen keçi ve koyun sütü de semaver çayının yanında alternatifler arasında yer almaktadır.
Soru 18
Kayısı kurusu, tereyağı ve cevizle yapılan, Erzincan'da meşhur olan yemek türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırın
B
Eşgili
C
Gasefe
D
Gendime
E
Kurut
Açıklama:
Erzincan’da kışlık besin maddelerinin hazırlanması yöre halkının yaşamında önemli bir
yer tutmaktadır. Bulgur, gendime (aşurelik buğday), tarhana, yarma, erişte kış için hazırlanan ürünlerdir. Yöre mutfağı yemek türleri bakımından zengindir. Bunların çoğunluğunu hamur yemekleri oluşturur. Eşgili, kesme çorba (un çorbası), yaprak sarma başlıca yemek türleridir. Ayrıca su böreği, kete ve tatlılar çokça tüketilen hamur işlerindendir. Erzincan’da, süt ve süt ürünlerine dayalı beslenme de önemli bir yer tutmaktadır. Elde edilen sütün büyük bir kısmından yoğurt, peynir ve kurut yapılmaktadır. Et, daha çok kavurma yapılarak tüketilmektedir. Kış hazırlıklarında sebzelerin kurutarak saklanması geleneği sürdürülmektedir. Patlıcan, biber, fasulye ve kara kabak dilimlenip veya ipe geçirilerek ve de çivil (ince ince kesilerek) yapılarak saklanmaktadır. Domates ve biber salçası yapımı da yaygındır. Tereyağı ve pekmezle yapılan bir börek olan sırın ile kayısı kurusu, tereyağı ve cevizle yapılan yemek olan gasefe Erzincan’da meşhurdur.
yer tutmaktadır. Bulgur, gendime (aşurelik buğday), tarhana, yarma, erişte kış için hazırlanan ürünlerdir. Yöre mutfağı yemek türleri bakımından zengindir. Bunların çoğunluğunu hamur yemekleri oluşturur. Eşgili, kesme çorba (un çorbası), yaprak sarma başlıca yemek türleridir. Ayrıca su böreği, kete ve tatlılar çokça tüketilen hamur işlerindendir. Erzincan’da, süt ve süt ürünlerine dayalı beslenme de önemli bir yer tutmaktadır. Elde edilen sütün büyük bir kısmından yoğurt, peynir ve kurut yapılmaktadır. Et, daha çok kavurma yapılarak tüketilmektedir. Kış hazırlıklarında sebzelerin kurutarak saklanması geleneği sürdürülmektedir. Patlıcan, biber, fasulye ve kara kabak dilimlenip veya ipe geçirilerek ve de çivil (ince ince kesilerek) yapılarak saklanmaktadır. Domates ve biber salçası yapımı da yaygındır. Tereyağı ve pekmezle yapılan bir börek olan sırın ile kayısı kurusu, tereyağı ve cevizle yapılan yemek olan gasefe Erzincan’da meşhurdur.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Kars mutfağının yöresel yemeklerindendir?
Seçenekler
A
Gasefe
B
Büryan
C
Kavut
D
Hörbe
E
Çatçingir
Açıklama:
Kars’ın yöresel yemekleri; helva, hörbe, Kars böreği, hangel, kete, patatesli veya mercimekli erişte pilavı, haşıl, ekşili et, feselli, tencerede şiş kebap, yaprak mantı, tandırda kaz çekmesi, kesme çorba, hasuda, kuymak, katmer, erişte aşı, mezik olarak isimlendirilmektedir. Ayrıca umaç helvası, elma dolması, hörre (un) çorbası, evelik adlı bitkiden yapılan evelik aşı, ekmek üzerine kızgın yağ ve yoğurt dökülerek yapılan ekmek aşı, pişi, bozbaş, kemikli ve parça etten yapılan ve bir çeşit çorba olan piti ve sultani üzümle yapılan pilav da yöreye özgü belli başlı yemekler arasında sayılmaktadır.
Soru 20
Aşağıdaki ürünlerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesinde yetişmez?
Seçenekler
A
Nar
B
Arpa
C
Buğday
D
Pamuk
E
Şekerpancarı
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde daha çok arpa, buğday, tütün, pamuk ve şekerpancarı yetişmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 21
Civil peyniri ve lor peyniri hangi ilimizin meşhur ürünüdür?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Kars
D
Bitlis
E
Iğdır
Açıklama:
Erzurum’a özgü civil peyniri ve lor peyniri ülke çapında ün kazanmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 22
Kaşarı ve balıyla ünlü şehrimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Iğdır
B
Erzurum
C
Kars
D
Van
E
Elazığ
Açıklama:
Kaşarı ve balıyla ünlü şehrimiz Kars ilidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Elazığ mutfağına ait değildir?
Seçenekler
A
Tutmaç
B
Umaç aşı
C
Anam aşı
D
Gömme
E
Kara kavurma
Açıklama:
Elazığ mutfağında; tarihi Oğuzlara kadar uzanan tutmaç, umaç aşı, anam aşı, kara kavurma gibi yemekler halen varlığını sürdürmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 24
"İliştir" kelimesinin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kova
B
Taştan yapılmış dibek
C
Süzgeç
D
Büyük bakır kazan
E
Çorba tası
Açıklama:
Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre (çorba tası), teşt (leğen), debbe (kulplu armudi şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık), helki (kova), el işi (20-30 cm boyunda, eğişin fonksiyonuna sahip demir çubuk), taş soku (taştan yapılmış dibek), zavrak (ağzı kapalı, büyük bakır kazan), rapata (tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 25
Hangi ilimizde mutfakta "kaplık" yada "terek" denilen raflar içerisinde kaplar yerleştirilir?
Seçenekler
A
Van
B
Malatya
C
Bitlis
D
Kars
E
Elazığ
Açıklama:
Malatya geleneksel evlerinde mutfakta “kaplık” ya da “terek” denilen raflar içerisine kaplar yerleştirilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Malatya'da, düğünlerde davetlilere verilen yiyecekler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Etli bulgur pilavı
B
Tiritli yemek
C
Salata ve cacık
D
Mevsimine göre meyve
E
Un helvası
Açıklama:
Malatya’da düğünlerde yemek türleri üç ana çeşit üzerinde yoğunlaşmıştır. Bunlar; etli bulgur pilavı, tiritli yemek ve mevsimine göre meyve, cacık ve salatadan oluşur.
Soru 27
Kavurma bol soğanla kavrulur ve su eklendikten sonra parçalanmış lavaş ekmekleri ve ceviz üzerine dökülür. Bu şekilde hazırlanan bölgesel yemeğin adı nedir?
Seçenekler
A
Kellodos
B
Kavut
C
Çatçingir
D
Sengeser
E
Yaprak mantı
Açıklama:
Kellodos; Kavurma bol soğanla kavrulur ve su eklendikten sonra parçalanmış lavaş ekmekleri ve ceviz üzerine dökülür. Doğru yanıt A'dır.
Soru 28
Aşağıdaki ekmek çeşitlerinden hangisi Bingöl mutfağına aittir?
Seçenekler
A
Tandır ekmeği
B
Yufka ekmeği
C
Kınalı ekmek
D
Susamlı ekmek
E
Nun kuryek
Açıklama:
Bingöl mutfak kültüründe de ekmeklerin önemli yeri vardır. Bingöl ve köylerinde ekmek ağırlıklı olarak buğday unundan yapıldığı gibi mısır ve darı unundan da yapılmaktadır. Köylerde halkın “nun kuryek” tabir ettiği ekmek ayrı bir tada sahip olup çevrede çok
sevilen bir ekmek çeşididir. Doğru yanıt E'dir.
sevilen bir ekmek çeşididir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 29
Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde kaç bölüme ayrılmıştır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde dört bölüme ayrılmıştır.
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
Doğru cevap C'dir.
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi'ne ait illerimizden biri değildir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Kars
C
Van
D
Erzincan
E
Gaziantep
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi; Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli ve Van illerinden oluşmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Başta et ve süt ürünleri olmak üzere hayvansal ürünler konusunda iddialı olan Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük kenti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Van
B
Erzurum
C
Bitlis
D
Erzincan
E
Kars
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük kenti olan Erzurum oldukça eski bir yerleşim birimidir. Hayvancılığın da çok önemli olduğu Erzurum, başta et ve süt ürünleri olmak üzere, hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Özellikle kaşarı ve balıyla zengin bir mutfağa sahip olan Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Erzincan
C
Erzurum
D
Van
E
Kars
Açıklama:
Kars: Yöre mutfağını; un, baklagiller ve hayvansal ürünlere dayalı yiyecek ve yemekler oluşturmaktadır. Hayvancılığa dayalı süt ürünlerinden peynir yapımı yöre halkının önemli geçim kaynağıdır, arıcılık da halk ekonomisinde önemli yer tutmaktadır. Kaşarı ve balıyla birlikte Kars zengin ve renkli bir mutfağa sahiptir. Sebze, et, tahıl, süt ve süt ürünlerine dayalı beslenme şeklinin yanı sıra ekmek çeşitleri, börek ve tatlı çeşitleri de yöreye has bir özellik taşır. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
Doğu Anadolu Bölgesi'nin Büryan Kebabı ile ünlü ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kars
B
Bitlis
C
Elazığ
D
Erzurum
E
Van
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin ünlü yemeğidir. Oğlak etinden yapılan bu yemek ancak yaz aylarında yenilmektedir. Ayrıca Hizan fındığı, Adilcevaz cevizi, Mutki kara kovan balı ve küp peyniri tadılması gereken yöresel lezzetlerdendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Özellikle lor dolması, kadayıf dolması, özel yapılmış su böreği, ayran aşı ve cağ kebabı ile ünlü ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elazığ
B
Erzincan
C
Erzurum
D
Van
E
Bitlis
Açıklama:
Erzurum’da lor dolması, kadayıf dolması, özel yapılmış su böreği, ayran aşı ve cağ kebabı mutfağın baş yemekleridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 35
Taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çatçingir
B
Kavut
C
Büryan
D
Aşure
E
Keşkek
Açıklama:
Kavut; taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Löl (gömme), mastuva, ayran çorbası (germe dui), turakin (patıfe), tutmaç çorbası, kılç, lopık, maliyez, parmar (semiz otu), pılık gibi yemekleri ile ünlü ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bingöl
B
Kars
C
Bitlis
D
Van
E
Erzincan
Açıklama:
Bingöl mutfak kültüründe de ekmeklerin önemli yeri vardır. Bingöl ve köylerinde ekmek ağırlıklı olarak buğday unundan yapıldığı gibi mısır ve darı unundan da yapılmaktadır. Köylerde halkın “nun kuryek” tabir ettiği ekmek ayrı bir tada sahip olup çevrede çok sevilen bir ekmek çeşididir. Bingöl yemekleri çorbalar, pilavlar, sebzeli ve yenilebilir bitkilerden yapılan yemekler ve hamura dayalı yemeklerdir. Bunların yanında Bingöl’e mahsus olan mahalli yemekler şunlardır: löl (gömme), mastuva, ayran çorbası (germe dui), turakin (patıfe), tutmaç çorbası, kılç, lopık, maliyez, parmar (semiz otu), pılık. Doğru cevap A'dır.
Soru 37
Aşağıdaki illerden hangisi kahvaltısıyla diğer illerden farklılık göstermez?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Elazığ
D
Bitlis
E
Van
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde öğünler diğer bölgelerle benzer özellikler göstermekle birlikte kahvaltı kültürü diğer öğünlere göre daha fazla öne çıkmaktadır. Erzincan, Erzurum, Elazığ ve Van kahvaltıları diğer illerden farklılık göstermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
Doğu Anadolu Bölgesinin nüfus bakımından en büyük ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Elazığ
C
Van
D
Erzurum
E
Erzincan
Açıklama:
Nüfus yoğunluğu en az olan bölgedir. 2012 yılında yapılan nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 5.906.680 kişidir. Nüfus bakımından en büyük ili Van, yüz ölçümü bakımından en büyük ili ise Erzurum’dur.
Soru 39
Aşağıdaki şehirlerden hangisi Urartulara başkentlik yapmıştır?
Seçenekler
A
Ardahan
B
Van
C
Erzincan
D
Malatya
E
Bitlis
Açıklama:
Tarih öncesi çağlara kadar inen Doğu Anadolu Bölgesi’nde çeşitli dönemlere ait birçok tarihsel eser ve turistik yöre vardır. Bunların başında yer alan Van ili ve gölünün çevresi, gerek tarihi eser gerekse turizm açısından zengindir. Urartulara başkentlik yapan eski Van Kalesi, Selçuklu döneminden kalma kümbet ve mezar taşlarıyla ünlü Bitlis’in Ahlat İlçesi, görkemiyle dağ sporunu sevenleri çeken Ağrı Dağı, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait yüzlerce eseri barındıran Erzurum, Kars, Malatya ile Elazığ bölgenin tarih ve turizm yönünden önemli kentleridir (http://www.nkfu.com). Doğru cevap B'dir.
Soru 40
- Yaz mevsimi uzun ve ılımandır
- Kış aylarında sıcaklık -40°C'ye kadar düşer
- Kış mevsiminde yağışlar genelde kar şeklindedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kış mevsimi uzun ve soğuktur. Sıcaklık kış aylarında -40°C’ye kadar düşer. Yaz mevsimi ise sıcak ve kısadır. Sıcaklık 20°C’nin üzerine çıkar. Kış mevsiminde yağışlar genelde kar şeklindedir ve hiç erimeden uzun süre yerde kalır. Yıllık sıcaklık farkı 30°C’den fazladır. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
- Bölgenin güneyine ve batısına doğru gidildikçe sıcaklık ortalamaları artar
- Karasal iklimden dolayı Erzurum-Kars bölümünde en az yağış yazın düşer
- Bölgede yüz ölçümünün ancak %10'u tarım yapabilir
Yukarıda Doğu Anadolu Bölgesi ile verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bölgenin güneyine ve batısına doğru gidildikçe sıcaklık ortalamaları artar. Karasal iklimin etkisiyle Erzurum-Kars bölümünde en fazla yağış yazın, en az yağış kışın düşer. Bölgede yüz ölçümünün ancak %10’unda tarım yapılabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
Avrupa’ya, Karadeniz’e, İran’a, Rusya’ya uzanan yolların kesişme noktasında bulunan Doğu Anadolu şehri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Erzincan
C
Elazığ
D
Van
E
Iğdır
Açıklama:
Erzurum, yemek kültürünün çok zengin olduğu bir ilimizdir. Erzurum mutfağını farklı kılan özelliklerin başında coğrafi yönden İpek yolu üzerinde bir kavşak oluşunun ve başta Osmanlı Devleti olmak üzere pek çok medeniyete ev sahipliği yapmasının çok büyük bir önemi bulunmaktadır. Erzurum Avrupa’ya, Karadeniz’e, İran’a, Rusya’ya uzanan yolların kesişme noktasında bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Civil peyniri aşağıdaki illerden hangisine özgüdür?
Seçenekler
A
Van
B
Bitlis
C
Elazığ
D
Kars
E
Erzurum
Açıklama:
Erzurum lorunu diğer lorlardan ayıran özellikler bulunmaktadır. İnek sütünden yapılan civil peynir ile birlikte tuzlanmış karışım küp, teneke, kutu vb. gibi kaplara konarak, kabın ağzı hava almayacak şekilde özellikle kül üzerine ters şekilde kapatılmakta en az bir ay süreyle suyunun süzülmesi sağlanmaktadır ve birkaç ha a sonra açılıp tüketilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Aşağıdaki illerin hangisi tarihte Rusların eline geçmesiyle sanayi ve ticari gelişmeler yaşamıştır?
Seçenekler
A
Ardahan
B
Van
C
Erzurum
D
Kars
E
Iğdır
Açıklama:
Kars’ta günümüzdeki anlamıyla sanayi tesisleri 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı sonunda Kars’ın Rusların eline geçmesiyle, o güne kadar tahıl tarımı ve hayvancılığına dayalı üretim yapılırken, öncelikle sanayi bitkileri ve ticari amaçlı üretilen mallara özel önem verilmeye başlanmış ve bu alandaki yenilikler, ilgili tesislerin açılmasında itici güç olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıdaki illerden hangisinin mutfak kültürü bilmecelere konu olacak şekilde zengindir?
Seçenekler
A
Van
B
Erzurum
C
Kars
D
Bitlis
E
Erzincan
Açıklama:
Kars mutfak kültürü bilmecelere konu olacak şekilde zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. Örneğin (Küçük, 2009: 123);
- Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü (Kahve)
- Çı deri çıçı deri dışı et iç deri (Tavuk taşlığı)
- Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur (Yumurta)
- Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım (Üzüm)
- Yer altında kırmızı çivi (Havuç)
Soru 46
Kaleler kenti olarak anılan ve Ahdamar Kilisesi'nin bulunduğu şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elazığ
B
Kars
C
Van
D
Erzurum
E
Ardahan
Açıklama:
Van; Ahdamar Kilisesi “kaleler kenti” olarak anılmasını sağlayan kaleleri, dünyaca ünlü kedisi, Van Gölü ve pek çok turizm aktivitesine olanak veren coğrafyası ile Doğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Aşağıdaki yiyeceklerin hangisinin ana malzemeleri ayran ve pirinçten oluşur?
Seçenekler
A
Kurze
B
Patile
C
Pimpirim aşı
D
Ekşi elma dolması
E
Mustava
Açıklama:
Mustava yapımında 2 kg ayran, 300 gr pirinç ve 125 gr tereyağı kullanılır. Pirinçler ayıklanıp yıkandıktan sonra geniş bir tencereye bırakılır ve üzerine ayran ilave edilir. Tencere yanan bir ocağın üzerine konulup karıştırılmaya başlanır. Ayranın bozulmaması için tahta bir kaşıkla ara verilmeksizin sürekli karıştırılır. Ayran kaynamaya başladıktan sonra karıştırma işlemi bir süre daha devam eder. Yemek katı hale gelinceye kadar ateşte bırakılır. Katılaşan yemek ateşten alınarak ortası boşaltılmış vaziyette kaba koyulur. Kızartılan tereyağı ortası boşaltılan yemeğin içine dökülür ve servis yapılır. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi’nin bölümlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yukarı Murat-Van Bölümü
B
Erzurum-Kars Bölümü
C
Hakkari Bölümü
D
Yukarı Fırat Bölümü
E
Orta Fırat Bölümü
Açıklama:
A, B, C ve D şıkları Doğu Anadolu Bölgesi’nin bölümleridir. E şıkkı ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne aittir.
Doğru cevap E’dir.
Doğru cevap E’dir.
Soru 49
Kars mutfağı, bilmecelere konu olacak şekilde zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. Aşağıdaki bilmecelerden hangisi “üzüm”ü ifade eder?
Seçenekler
A
Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü
B
Çı deri çıçı deri dışı et iç deri
C
Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur
D
Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım
E
Yer altında kırmızı çivi
Açıklama:
Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü: Kahve
Çı deri çıçı deri dışı et iç deri: Tavuk taşlığı
Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur: Yumurta
Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım: Üzüm
Yer altında kırmızı çivi: Havuç
Doğru cevap D’dir.
Çı deri çıçı deri dışı et iç deri: Tavuk taşlığı
Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur: Yumurta
Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım: Üzüm
Yer altında kırmızı çivi: Havuç
Doğru cevap D’dir.
Soru 50
Doğu Anadolu Bölgesinde birinci ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Arıcılık
C
Meyvecilik
D
Sebzecilik
E
Hayvancılık
Açıklama:
Bölgede birinci ekonomik faaliyet hayvancılıktır. Yer şekilleri ve iklimin olumsuz etkisinden dolayı tarımsal faaliyetler, hava sıcaklığının genel olarak düşük olmasından dolayı da sebzecilik pek gelişmemiştir. Arıcılık ve meyvecilik de belirli yerlerle sınırlı gelişen ekonomik faaliyetlerdir.
Soru 51
Aşağıda verilenlerden hangisi Erzincan’da uygulanan gıda saklama yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küplere basmak
B
Samanlara gömmek
C
Sırlı güveçte saklamak
D
Üzerine tereyağı dökmek
E
Hevenklerle tavana asmak
Açıklama:
Erzincan’da kışa hazırlıkta hayvanların sütünün bol olduğu dönemlerde yapılan peynirler, süzme yoğurtlar küplere basılarak, ağızlarına tereyağı dökülerek kapatılır. Çeşitli kavurmalar samanlara gömülür. Kavun, karpuz, tavanlara asılan hevenklerde saklanır. Gümüşhane’den getirilen “killi kav” adı verilen sırlı güveç kapta yoğurdu mayalama ve saklama Erzurum’da yapılır. Kış aylarında ılık, yazları ise soğuk olan kilerlerde depolanır.
Soru 52
I Etin kavurulması
II Bitkilerin kurutulması
III Sebzelerin kurutulması
IV Meyvelerin kurutulması
V Yabani otların kurutulması
Kars yöresinde yiyecekleri saklamak için hangi yöntemler uygulanır?
II Bitkilerin kurutulması
III Sebzelerin kurutulması
IV Meyvelerin kurutulması
V Yabani otların kurutulması
Kars yöresinde yiyecekleri saklamak için hangi yöntemler uygulanır?
Seçenekler
A
I-II-III-V
B
II-III
C
III-IV-V
D
I-II-III-IV
E
I-II
Açıklama:
Kars’ta sebze, et, tahıl, süt ve süt ürünlerine dayalı beslenme şeklinin yanı sıra ekmek çeşitleri, börek ve tatlı çeşitleri de yöreye has bir özellik taşır. Halk et ve sebzeyi taze olarak ya da kurutarak ve kavurarak da kış için saklar. İnsanlar sebzeleri ya kendileri yetiştirir ya da doğada kendiliğinden yetişen şifalı özellik taşıyan bitkileri toplar ve kış için kurutur. Yörede çok çeşitli yabani ot bulunmaktadır ve yöre insanı bu otları ya mevsiminde taze olarak salata şeklinde tüketir ya da kurutularak kışın çorbalarda kullanır. Meyvelerin kurutulması daha çok Bitlis yöresinde yapılmaktadır.
Soru 53
Van’da hangi yiyecek kuyulama yöntemiyle saklanmaz?
Seçenekler
A
Havuç
B
Lahana
C
Peynir
D
Turp
E
Kabak
Açıklama:
Van kuru ve soğuk bir iklime sahip olduğu için evde hazırlanan peynir, keşkek, kavurma gibi yiyecekler kilerde daha çok toprağa gömülerek saklanırken turp, lahana, havuç, kabak gibi sebzeler daha çok kuyulama yöntemi ile serin ve karanlık yerlerde muhafaza edilmektedir.
Soru 54
Van’da taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanan yemeğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sengeser
B
Kellodos
C
Saç yüzü
D
Kavut
E
Piti
Açıklama:
Taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanan yemeğe kavut denir. İsteğe göre içine yumurta kırılabilir. Sengeser yemeğinde kavurma soğanla su eklenerek yeniden kavrulur ve ayrı bir ateşte hazırlanan mercimek, kurutulmuş kaymak ve süzülmüş yoğurt eklenerek pişirilir. Kellodos içinse kavurma bol soğanla kavrulur ve su eklenir. Parçalanmış lavaş ekmekleri ve ceviz üzerine dökülür.Kemikli ve parça etten yapılan ve bir çeşit çorba olan piti Kars yöresine aittir. Saç yüzü ise Malatya’da yapılan ekmek çeşitlerinden biridir.
Soru 55
Malatya’da yapılan pileke, dönderme, taş küllüğü, tutmaç gibi yiyecekler aşağıda verilen hangi gruba girer?
Seçenekler
A
Çorbalar
B
Ekmekler
C
Et yemekleri
D
Sebze yemekleri
E
Tatlılar
Açıklama:
Malatya mutfak kültüründe ekmek çeşitleri önemli bir yer tutar. Bunlar; tandır ekmeği, yufka ekmek, kınalı ekmek, taplama ekmeği, bazlama, ekşili ekmek, ballı ekmek, otlu ekmek, pileke, dönderme, taş küllüğü, tutmaç, saç yüzü, yağlı ekmek ve saç üstüdür.
Soru 56
Kars’ta hangi meyvenin zeytinyağlı dolması yapılır?
Seçenekler
A
Kayısı
B
Şeftali
C
Erik
D
Kavun
E
Ekşi elma
Açıklama:
Bölgede zeytinyağlı dolması yapılan meyve ekşi elmadır. Bu dolmanın diğer malzemeleri soğan, maydanoz, nane, zeytinyağı, dolmalık fıstık, pirinç, kuş üzümü, limon suyu, şeker ve tuzdur.
Soru 57
Malatya’da yapılan pimpirim aşının ana malzemesi nedir?
Seçenekler
A
Semizotu
B
Ispanak
C
Taze fasulye
D
Kırmızı mercimek
E
Erişte
Açıklama:
Pimpirim aşının ana malzemesi semizotudur. Bunun dışında nohut, yeşil mercimek, börülce, soğan ve dövme kullanılır.
Soru 58
Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde dört bölüme ayrılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu bölümlerden değildir?
Seçenekler
A
Iğdır Bölümü
B
Erzurum-Kars Bölümü
C
Yukarı Fırat Bölümü
D
Yukarı Murat-Van Bölümü
E
Hakkâri Bölümü
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde dört bölüme ayrılmıştır.
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
Soru 59
Doğu Anadolu Bölgesi’nde tarımı en fazla yapılan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Tütün
D
Pamuk
E
Şekerpancarı
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde arpa, buğday, tütün, pamuk ve şekerpancarı yetişmektedir. Arpa, tarımı en fazla yapılan üründür. Arpa ekilmesinin en önemli nedenleri arasında düşük sıcaklığa dayanıklı olması, hayvan yemi olarak kullanılabilmesi, kısa süre içinde hasat edilebilmesi ve buğdayın yetiştirilemediği bölgelerde kolayca yetiştirilebilmesidir.
Soru 60
Büryan kebabı aşağıdakilerden hangi ilin ünlü yemeğidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Iğdır
C
Bitlis
D
Kars
E
Malatya
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin ünlü yemeğidir. Oğlak etinden yapılan bu yemek ancak yaz aylarında yenilmektedir. Ayrıca Hizan fındığı, Adilcevaz cevizi, Mutki kara kovan balı ve küp peyniri tadılması gereken yöresel lezzetlerdendir.
Soru 61
Malatya, zengin bir mutfak kültürüne sahiptir, genellikle ne ağırlıklıdır?
Seçenekler
A
Et
B
Sebze
C
Kurutulmuş Sebze-Meyve
D
Bulgur
E
Süt ve türevleri
Açıklama:
Malatya, zengin bir mutfak kültürüne sahiptir, genellikle bulgur ağırlıklıdır. Özellikle, özel günlerde yapılan kutlama, tören, çocuk görme, adak adama gibi etkinliklerde yemeklerin çeşitliliği gözlenmektedir.
Soru 62
Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çorba tası
B
Süzgeç
C
Leğen
D
Kova
E
Kazan
Açıklama:
Erzincan: Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür.
Üsküre (çorba tası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır (Kahraman, Kahraman, 2009: 226).
Üsküre (çorba tası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır (Kahraman, Kahraman, 2009: 226).
Soru 63
Erzurum evlerini diğer bölge evlerinden ayıran kendi içerisinde belirleyici olan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kilerinin bulunmasıdır
B
Avlusunun bulunmasıdır
C
Tandırevi'nin bulunmasıdır
D
Sundurmasının bulunmasıdır
E
Eyvanının bulunmasıdır
Açıklama:
Erzurum: Erzurum evlerini diğer bölge evlerinden ayıran kendi içerisinde belirleyici olan temel unsur “tandırevi”nin bulunmasıdır. Erzurum ilinde ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin genelinde hüküm süren iklim şartları, bölgesel faktörler, ekonomik koşullar ve gelenekler tandır kültürünün yaşatılmasında en önemli faktörler arasında yer almaktadır. Eski Erzurum evlerinde en önemli bölümü oluşturan tandırevi (mutfak) günlük hayatın neredeyse tamamına yakınının geçirildiği yerler olup dinlenmek, oturmak, yemek pişir- mek, yatmak gibi birçok amaca yönelik kullanılmaktadır. Zemin katın en geniş mekanı olarak tasarlanan tandırevinin üzeri kırlangıç örtü ile kapatılmıştır. Tandırevi; tandırbaşı, küçük ocak, seki, kiler-ambar, terekler, kurun gibi işlevsel unsurlarla zenginleştirilmiştir (Köşklü, 2005: 156).
Soru 64
Bitlis bölgesinde aşağıdakilerden hangisi oldukça fazla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Küp, yayık, testi, su kapları
B
Pişirilmiş kilden yapılan küp ve kaplar
C
Çeşitli büyüklükteki depolama kapları
D
Çanak-çömlek ve tabaklar
E
Ocak, taş soku
Açıklama:
Bitlis: Bitlis bölgesinin geleneksel konut mimarisinde mutfak (tandırevi) ve kiler önemli bir yer tutmaktadır. Kış için hazırlanmış yiyeceklerin yanında mutfak araç gereç- lerinin de saklandığı yerdir. Bitlis yemek kültürünün geleneksel mutfak kaplarını, pişiril- miş kilden yapılan tandır, ocak, küp, yayık, çeşitli büyüklükteki depolama kapları, testi, su kapları, çanak-çömlek ve tabaklar oluşturmaktadır. Bu bölgede zengin kil yataklarının bulunması nedeniyle, pişirilmiş kilden yapılan küp ve kaplar oldukça fazla kullanılmaktadır (Belli ve Belli, 2009: 389).
Soru 65
Kahvaltısı ve kahvaltı salonları ile ünlü şehrimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Erzurum
C
Malatya
D
Iğdır
E
Van
Açıklama:
Van kahvaltısını diğer kahvaltılardan ayıran en önemli özelliği yiyeceklerin tamamen doğal ve yerel yiyeceklerden oluşmasıdır. Kahvaltı sofrası; otlu peynir, hakiki Van balı, yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, otlu peynir, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirütten meydana gelmektedir. Van’daki kahvaltı salonlarında taş fırınlarda pişirilen lavaş ekmeği ve Van çöreğinin yanında semaver çayı ikram edilmektedir. Yöredeki otlarla beslenen keçi ve koyun sütü de semaver çayının yanında alternatifler arasında yer almaktadır (Kılıçhan ve Köşker, 2015: 102).
Soru 66
Köylerde halkın “nun kuryek” tabir ettiği ekmek aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Van
C
Bitlis
D
Bingöl
E
Kars
Açıklama:
Bingöl mutfak kültüründe de ekmeklerin önemli yeri vardır. Bingöl ve köylerinde ekmek ağırlıklı olarak buğday unundan yapıldığı gibi mısır ve darı unundan da yapılmaktadır. Köylerde halkın “nun kuryek” tabir ettiği ekmek ayrı bir tada sahip olup çevrede çok sevilen bir ekmek çeşididir.
Soru 67
Aşağıdaki illerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi' sin nüfus bakımından en büyük ilidir?
Seçenekler
A
Van
B
Bitlis
C
Bingöl
D
Malatya
E
Erzurum
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi,Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Birinci Coğrafya Kongresi’nde, 1941 yılında bu isim verilmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüz ölçümü 164.000 km2’dir. Yüz ölçümü bakımından Türkiye topraklarının %21’ini kaplar. Nüfus yoğunluğu en az olan bölgedir. 2012 yılında yapılan nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 5.906.680 kişidir. Nüfus bakımından en büyük ili Van, yüz ölçümü bakımından en büyük ili ise Erzurum’dur.
Soru 68
Doğu Anadolu Bölgesi'nde tarımı en fazla yapılan ürün aşağıdakileren hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Tütün
D
Pamuk
E
Şekerpancarı
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde arpa, buğday, tütün, pamuk ve şekerpancarı yetişmektedir. Arpa, tarımı en fazla yapılan üründür. Arpa ekilmesinin en önemli nedenleri arasında düşük sıcaklığa dayanıklı olması, hayvan yemi olarak kullanılabilmesi, kısa süre içinde hasat edilebilmesi ve buğdayın yetiştirilemediği bölgelerde kolayca yetiştirilebilmesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Oğlak etinden yapılan Büryan kebabı hangi yörenin meşhur yemeğidir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Kars
C
Erzurum
D
Bitlis
E
Erzincan
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin ünlü yemeğidir. Oğlak etinden yapılan bu yemek ancak yaz aylarında yenilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
"Ye ki kurttan korkmayasın" sözü Elazığ yöresinde aşağıdakilerden hangisi için kullanılır?
Seçenekler
A
Helva
B
Soğan
C
Yanmış ekmek
D
Tuz
E
Dut
Açıklama:
Elazığ yöresindeki yiyecek ve içeceklere yönelik inanışlara göre yanmış ekmek yemek iyidir; “Ye ki kurttan korkmayasın” diyerek yedirilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 71
Murtuğa, kavut, gencirük gibi yiyecekler hangi yörenin kahvaltısında bulunur?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Hakkari
C
Bitlis
D
Van
E
Siirt
Açıklama:
Erzincan, Erzurum, Elazığ ve Van kahvaltıları diğer illerden farklılık göstermektedir. Van kahvaltısını diğer kahvaltılardan ayıran en önemli özelliği yiyeceklerin tamamen doğal ve yerel yiyeceklerden oluşmasıdır. Kahvaltı sofrası; otlu peynir, hakiki Van balı, yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, otlu peynir, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirütten meydana gelmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 72
Cağ kebabı hangi yörenin meşhur yemeğidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Malatya
C
Erzincan
D
Erzurum
E
Kars
Açıklama:
Erzurum’da lor dolması, kadayıf dolması, özel yapılmış su böreği, ayran aşı ve cağ kebabı mutfağın baş yemekleridir. Son yirmi yılda tekrar önem kazanan cağ kebabı kuzu etinden yapılan bir tür et dönerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Kars yöresinde kemikli ve parça etten yapılan ve bir çeşit çorba olan yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haşıl
B
Piti
C
Feselli
D
Hasuda
E
Mezik
Açıklama:
Kars’ın yöresel yemekleri; helva, hörbe, Kars böreği, hangel, kete, patatesli veya mercimekli erişte pilavı, haşıl, ekşili et, feselli, tencerede şiş kebap, yaprak mantı, tandırda kaz çekmesi, kesme çorba, hasuda, kuymak, katmer, erişte aşı, mezik olarak isimlendirilmektedir. Ayrıca umaç helvası, elma dolması, hörre (un) çorbası, evelik adlı bitkiden yapılan evelik aşı, ekmek üzerine kızgın yağ ve yoğurt dökülerek yapılan ekmek aşı, pişi, bozbaş, kemikli ve parça etten yapılan ve bir çeşit çorba olan piti ve sultani üzümle yapılan pilav da yöreye özgü belli başlı yemekler arasında sayılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 74
Aşağıdaki yöresel yemeklerden hangisi ayran, pirinç ve tereyağı ile yapılır?
Seçenekler
A
Mustava
B
Murtuğa
C
Patile
D
Pimpirim aşı
E
Kavut
Açıklama:
Pirinç, ayran ve tereyağı ile yapılan, Bingöl yöresine özgü yemeğin adı mastuvadır. Doğru cevap A'dır.
Mustava
Mustava
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bir tür hamur işidir?
Seçenekler
A
Kurut
B
Kete
C
Pirpirim
D
Lovik
E
Orcik
Açıklama:
Erzurum mutfağında kahvaltıda mutlaka tandırda yapılan Erzurum ketesi ve Erzurum pastası denilen hamur işleri bulunur. Ketenin özelliği içerisine un kokusu gidinceye kadar tereyağı ile pembeleştirmeden kavrulan unun konulmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Öte yandan, kurut, sütten elde edilen bir üründür. Lovik, nohut veya fasulyeye benzeyen küçük taneli bir sebzedir. Pirpirim, bir sulu yemektir. Orcik ise cevizli sucuktur.
Öte yandan, kurut, sütten elde edilen bir üründür. Lovik, nohut veya fasulyeye benzeyen küçük taneli bir sebzedir. Pirpirim, bir sulu yemektir. Orcik ise cevizli sucuktur.
Soru 76
Doğu Anadolu Bölgesi’nin nüfus bakımından en büyük ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Van
C
Kars
D
Malatya
E
Elazığ
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Birinci Coğrafya Kongresi’nde, 1941 yılında bu isim verilmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüz ölçümü 164.000 km2’dir. Yüz ölçümü bakımından Türkiye topraklarının %21’ini kaplar. Nüfus yoğunluğu en az olan bölgedir. 2012 yılında yapılan nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 5.906.680 kişidir. Nüfus bakımından en büyük ili Van, yüz ölçümü bakımından en büyük ili ise Erzurum’dur. Başlıca geçim kaynakları hayvancılık ve tarımdır. Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde dört bölüme ayrılmıştır.
Soru 77
Doğu Anadolu Bölgesinin hangi bölümünde yağışlar en fazla yazın en az kışın düşer?
Seçenekler
A
Yukarı Murat-Van Bölümü
B
Erzurum-Kars bölümü
C
Yukarı Fırat Bölümü
D
Hakkâri Bölümü
E
Malatya-Elazığ Bölümü
Açıklama:
Karasal iklimin etkisiyle Erzurum-Kars bölümünde en fazla yağış yazın, en az yağış kışın düşer. Doğru yanıt B'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesinde arıcılığın geliştiği illerden birisidir?
Seçenekler
A
Kars
B
Erzurum
C
Malatya
D
Van
E
Ardahan
Açıklama:
Türkiye bal üretiminin yüzde 20’si Doğu Anadolu Bölgesi tarafından karşılanmaktadır. Hakkari, Bitlis ve Kars illerinde arıcılık gelişmiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi'nin bölümlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yukarı Murat-Van Bölümü
B
Aşağı Asi-Erzurum Bölümü
C
Yukarı Sakarya-Hakkari Bölümü
D
Ağrı Dağı Bölümü
E
Küçük Menderes-Bitlis Bölümü
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi kendi içinde dört bölüme ayrılmıştır.
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
Bu durumda doğru cevap "a"şıkkıdır.
• Erzurum-Kars Bölümü
• Yukarı Fırat Bölümü
• Yukarı Murat-Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü
Bu durumda doğru cevap "a"şıkkıdır.
Soru 80
Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki birinci ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turizm
B
Hayvancılık
C
Tahıl tarımı
D
Sanayi
E
Sebze-meyve tarımı
Açıklama:
Bölgede birinci ekonomik faaliyet hayvancılıktır.
Soru 81
Büryan kebabı, hangi ilin ünlü yemeğidir.
Seçenekler
A
Erzurum
B
Muş
C
Bitlis
D
Ağrı
E
Elazığ
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin ünlü yemeğidir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi taptapa denilen ev ekmeğinin yapıldığı ilimizdir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Erzincan
C
Ağrı
D
Van
E
Kars
Açıklama:
Van’da evin bir köşesini oluşturan tandır evinde lavaş ve taptapa denilen ev ekmekleri günümüzde de hâlâ pişirilmektedir.
Van’da taptapa denilen ev ekmeği günümüzde de hâlâ pişirilmektedir.
Van’da taptapa denilen ev ekmeği günümüzde de hâlâ pişirilmektedir.
Soru 83
Türkiye'nin kayısı yetiştirmede merkezi olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Bingöl
C
Erzurum
D
Kars
E
Malatya
Açıklama:
Malatya, Türkiye'nin kayısı yetiştirme merkezidir.
Soru 84
Erzincan'da "ağzı kapalı,büyük bakır kazana"ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Zavrak
B
Dastar
C
Egiş
D
Teşt
E
Helki
Açıklama:
Erzincan'da zavrak "ağzı kapalı, büyük bakır kazan"a denilmektedir.
Soru 85
Malatya'da ölü ardından verilen yemek aşağıdakilerden hangisi ile anılmaktadır?
Seçenekler
A
Taziye yemeği
B
Can aşı
C
Kemer atma aşı
D
Kömbe aşı
E
Dua yemeği
Açıklama:
Bölgede ölü ardından verilen yemeğe “can aşı” denilmektedir.
Soru 86
Lor dolması hangi ilimizin önemli yemeklerindendir?
Seçenekler
A
Bingöl
B
Ağrı
C
Erzurum
D
Iğdır
E
Hakkari
Açıklama:
Erzurum’da lor dolması, kadayıf dolması, özel yapılmış su böreği, ayran aşı ve cağ kebabı mutfağın başyemekleridir.
Soru 87
Hes dolması ve çorti taplemesi gibi yemekler hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
Tunceli
B
Muş
C
Iğdır
D
Bitlis
E
Hakkari
Açıklama:
Bitlis'e özgü yemeklere Bitlis köftesi (içli köfte), yalancı köfte, gıllorik (kılorik), ciğer taplemesi, katıklı dolma, yalancı dolma, turşlu dolma (ekşili dolma), hes dolması ve çorti taplemesi örnek verilebilir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Bingöl'de yapılan bir ekmek çeşididir?
Seçenekler
A
Kınalı ekmek
B
Sengeser
C
Piti
D
Kavut
E
Nun kuryek
Açıklama:
Bingöl'de “nun kuryek” tabir ettiği ekmek ayrı bir tada sahip olup çevrede çok sevilen bir ekmek çeşididir.
Soru 89
Aşağıdaki illerden hangisi yazın dağcılık ve doğa yürüyüşüne, kış mevsiminde kayak sporuna elverişli parkurlarıyla Doğu Anadolu Bölgesinin turizm merkezlerinden biridir?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Malatya
C
Ağrı
D
Bitlis
E
Muş
Açıklama:
1650 metre yüksekliğindeki bir yaylada yer alan Ağrı, adını yanında yükselen dağdan alır. Türkiye’ye en yüksekten bakabileceğiniz doğuya açılan kapı Ağrı, tarih boyunca çok sayıda kavim ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Ağrı, yazın dağcılık ve doğa yürüyüşüne, kış mevsiminde kayak sporuna elverişli parkurlara sahip dağı ile doğunun turizm merkezleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 90
Bitlis'in en ünlü yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cağ kebabı
B
Büryan kebabı
C
Gömme
D
Sirin
E
Keşkek
Açıklama:
Çorba, bulgur pilavı ve daha ziyade hamura dayalı olarak yapılan gömme, sirin, tutmaç, keşkek gibi yemekler Bingöl yöresinde en çok yapılan yemek türlerindendir. Bitlis’in Büryan kebabı yörenin ünlü yemeğidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 91
Van'da balık tüketimi özellikli hangi aylarda artmaktadır?
Seçenekler
A
Mayıs ve Haziran
B
Mart ve Nisan
C
Ocak ve Şubat
D
Nisan ve Mayıs
E
Aralık ve Ocak
Açıklama:
Van’da özellikle nisan ve mayıs aylarında gölden çıkarılan balıklarla balık tüketimi artmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 92
Doğu Anadolu Bölgesi’nde tarımı en fazla yapılan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Buğday
C
Arpa
D
Kayısı
E
Şekerpancarı
Açıklama:
Bölgede birinci ekonomik faaliyet hayvancılıktır. Kış mevsimi uzun ve soğuktur. Sıcaklık kış aylarında -40°C’ye kadar düşer. Yaz mevsimi ise sıcak ve kısadır. Sıcaklık 20°C’nin üzerine çıkar. Kış mevsiminde yağışlar genelde kar şeklindedir ve hiç erimeden uzun süre yerde kalır. Yıllık sıcaklık farkı 30°C’den fazladır. Bölgenin güneyine ve batısına doğru gidildikçe sıcaklık ortalamaları artar. Karasal iklimin etkisiyle Erzurum-Kars bölümünde en fazla yağış yazın, en az yağış kışın düşer. Bölgede yüz ölçümünün ancak %10’unda tarım yapılabilir. Yer şekilleri ve iklimin olumsuz etkisinden dolayı tarımsal faaliyetler gelişmemiştir. Bölgedeki tarım etkinliklerinin en çok bölgenin güneyindeki Elbistan, Malatya, Elazığ ve Muş ovalarında yoğunlaştığı görülmektedir. Doğu Anadolu Bölgesi’nde arpa, buğday, tütün, pamuk ve şekerpancarı yetişmektedir. Arpa, tarımı en fazla yapılan üründür. Arpa ekilmesinin en önemli nedenleri arasında düşük sıcaklığa dayanıklı olması,hayvan yemi olarak kullanılabilmesi, kısa süre içinde hasat edilebilmesi ve buğdayın yetiştirilemediği bölgelerde kolayca yetiştirilebilmesidir. Arpa Kuzeydoğu Anadolu platolarında yetiştirilir (http://www.ekodialog.com). Bölgede arpadan sonra en fazla buğday yetiştirilmektedir. Erzurum-Pasinler ve Horasan ovalarında, Malatya ve Elazığ bölgesinde tütün, Iğdır ovasında pamuk yetiştirilmektedir. Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli illerinden biri olan Malatya’da kayısı yetiştirilmektedir. Türkiye’de ve dünyada Malatya kayısı üretiminde ilk sırada yer almaktadır. Ayrıca patates, lahana gibi ürünler de bu ilde yetiştirilmektedir. Malatya, Elazığ ve Erzincan’da dut üretimi yapılmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi’nde hava sıcaklığının genel olarak düşük olmasından dolayı sebzecilik pek gelişmemiştir. Bununla birlikte hayvancılık gelişmiştir. Erzurum-Kars bölgesinde yaz aylarında meydana gelen yağışlardan dolayı oluşan çayırların geniş bir alan kaplamasından dolayı büyükbaş hayvancılık yapılabilmektedir. Koyun yetiştiriciliği bölgenin güneyinde, ovalık alanlarda özellikle gelişmiş durumdadır.Dağlık bölgelerde kıl keçisi yetiştirilmektedir. Halkın en önemli geçim kaynakları arasında canlı hayvan, tereyağı ve peyniri saymak mümkündür. Türkiye bal üretiminin %20’si Doğu Anadolu Bölgesi tarafından karşılanmaktadır. Hakkari, Bitlis ve Kars illerinde arıcılık gelişmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi’nde anılarda ve öykülerde yenen bitkilere ilişkin adlandırmalara ve kullanımlara rastlanmaktadır. Örneğin Erzincan’ın Eğin yöresinde Ermeni yazarHagop Mıntzuri’ nin öykülerinde çoğan (çöven), gangar (kenger), halgol (incirop), horzna, kuşmat (yemlik), pemgi gibi yenen bitkilere sıkça rastlanır. Mutfak kültürüne ilişkin kimi çalışmalarda da Doğu Anadolu’nun çeşitli kentlerinde yenen yabani bitkilere ve bunlardan yapılan yemeklere ilişkin bilgiler bulunur.
Soru 93
Ülke çapında ün kazanmış civil peyniri ve lor peyniri hangi ilimize özgüdür?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Van
C
Kars
D
Ağrı
E
Erzurum
Açıklama:
Hayvancılığın da çok önemli olduğu Erzurum, başta et ve süt ürünleri olmak üzere, hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir. Erzurum’a özgü civil peyniri ve lor peyniri ülke çapında ün kazanmıştır. Erzurum lorunu diğer lorlardan ayıran özellikler bulunmaktadır. İnek sütünden yapılan civil peynir ile birlikte tuzlanmış karışım küp, teneke, kutu vb. gibi kaplara konarak, kabın ağzı hava almayacak şekilde özellikle kül üzerine ters şekilde kapatılmakta en az bir ay süreyle suyunun süzülmesi sağlanmaktadır ve birkaç hafta sonra açılıp tüketilmektedir. Beklenilen süreçte oluşan küflenme lorun kendine özgü göğermiş (kerti) lora dönüşmüş halidir. Erzurum dışında Bayburt’ta da lor bu haliyle tüketilmektedir. Bu peynirin bağırsak ve mide düzenleyici olarak faydaları olduğu da söylenmektedir. Şifa kaynağı olarak nitelendirilen dut pekmezi Tortum, Uzundere, Olur ve İspir ilçelerinde üretilmektedir. Kır çiçeklerinden yapılmış Erzurum yayla balı yörenin şifa kaynaklarından bir diğeridir. Erzurum’da kuşburnu, elma, ayva, vişne, kiraz, kayısı gibi meyvelerden evde yapılan reçel ve marmelatlar ve ayrıca tandır ekmeği Erzurum mutfağının vazgeçilmez ürünlerindendir.
Soru 94
Kaşarı ve balıyla birlikte zengin ve renkli bir mutfağa sahip ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kars
B
Ağrı
C
Malatya
D
Bitlis
E
Van
Açıklama:
Kars: Yöre mutfağını; un, baklagiller ve hayvansal ürünlere dayalı yiyecek ve yemekler oluşturmaktadır. Hayvancılığa dayalı süt ürünlerinden peynir yapımı yöre halkının önemli geçim kaynağıdır, arıcılık da halk ekonomisinde önemli yer tutmaktadır (http:// www.karskulturturizm.gov.tr). Kaşarı ve balıyla birlikte Kars zengin ve renkli bir mutfağa sahiptir. Sebze, et, tahıl, süt ve süt ürünlerine dayalı beslenme şeklinin yanı sıra ekmek çeşitleri, börek ve tatlı çeşitleri de yöreye has bir özellik taşır. Halk et ve sebzeyi taze olarak tükettiği gibi, kurutarak ve kavurarak da kış için saklar. İnsanlar sebzeleri ya kendileri yetiştirir ya da doğada kendiliğinden yetişen şifalı özellik taşıyan bitkileri toplar ve kış için kurutur. Yörede yetişen tahıl ürünleri, arpa, yulaf, korunga, fiğ, çavdar, zeyrek, yeşil mercimek, ayçiçeği gibi ürünlerdir. Yörede yetiştirilen meyve ve sebzeler, soğan, alımça, dut, patates, fasulye, kabak, lahana, maydanoz, kocabaş, elma, armut, çilektir. Süt ve süt ürünleri ise yöre mutfağının vazgeçilmezleri arasındadır. Et olarak ördek, kaz, koyun, keçi, inek, hindi, tavuk tüketilir. Arıcılık pek çok köyde yapılmaktadır. Kars halk mutfağı, kullanılan araç ve gereçler, yemek çeşitleri, pişirme yöntemleri, kış için hazırlanan yiyecekler, loğusaya yedirilen yiyecekler, özel gün (düğün, ölüm) yemekleri ile kendine özgü, oldukça zengin bir mutfak kültürü oluşturur (Güllüdağ, 2011: 106). Yörede çok çeşitli yabani ot bulunmakta ve yöre insanı tarafından bu otlar ya mevsiminde taze olarak salata şeklinde tüketilir ya da kurutularak kışın çorbalarda kullanılır.
Soru 95
Doğunun turizm merkezleri arasında yer alan, yazın dağcılık ve doğa yürüyüşüne, kış mevsiminde ise kayak sporuna elverişli parkurlara sahip ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ardahan
B
Malatya
C
Ağrı
D
Hakkari
E
Tunceli
Açıklama:
Ağrı: 1650 metre yüksekliğindeki bir yaylada yer alan Ağrı, adını yanında yükselen dağdan alır. Türkiye’ye en yüksekten bakabileceğiniz doğuya açılan kapı Ağrı, tarih boyunca çok sayıda kavim ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Ağrı, yazın dağcılık ve doğa yürüyüşüne, kış mevsiminde kayak sporuna elverişli parkurlara sahip dağı ile doğunun turizm merkezleri arasında yer almaktadır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Van mutfağı ile anılan otlu peynirin yapılmasında kullanılan otlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Yabanıl sarımsak (sırma)
B
Dağ nanesi
C
Mustafa çiçeği (mendo)
D
Maydanoz
E
Semiz otu
Açıklama:
Van; Ahdamar Kilisesi “kaleler kenti” olarak anılmasını sağlayan kaleleri, dünyaca ünlü kedisi, Van Gölü ve pek çok turizm aktivitesine olanak veren coğrafyası ile Doğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Hâlâ geleneksel yaşamın önemli bir parçası olarak Van’da kadınlar, mavi, kırmızı ve beyaz örneklerle kilimler dokumaktadır. Van’da başlıca geçim kaynağı hayvancılık olduğu için et ve süt ürünleriyle biçimlenen beslenme, 1970’lerden sonra karayolu bağlantısının sağlamlaştırılmasıyla sebze yönünden de zenginlik kazanmıştır. Ancak Van kuru ve soğuk bir iklime sahip olduğu için evde hazırlanan peynir, keşkek, kavurma gibi yiyecekler kilerde, daha çok toprağa gömülerek turp, lahana ve havuç gibi sebzeler ise daha çok kuyulama yöntemi ile serin ve karanlık yerlerde muhafaza edilmektedir (Ertaş ve Gezmen Karadağ, 2013: 132). Van’da evin bir köşesini oluşturan tandır evinde lavaş ve taptapa denilen ev ekmekleri günümüzde de hâlâ pişirilmektedir. Van’da özellikle nisan ve mayıs aylarında gölden çıkarılan balıklarla balık tüketimi artmaktadır. Van balığı ve inci kefali gibi balıklar genellikle bulgur, yoğurt ve salçayla yapılan ayran aşıyla birlikte tüketilmektedir. Doğu Anadolu’nun kimi yörelerinde de yapılan otlu peynir Van mutfağı ile anılmaktadır. Otlu peynir koyun sütü ve özel peynir mayası ile yörede yetişen otların karışımıyla yapılmaktadır. Bu otlar; yabanıl sarımsak (sırma), dağ nanesi, Mustafa çiçeği (mendo), maydanoz, kekik, helis (çaşur), manda ve hotoz gibi taze otlardır.
Soru 97
Türkiye’nin kayısı yetiştirme merkezi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Ağrı
C
Erzurum
D
Erzincan
E
Hakkari
Açıklama:
Malatya: Yukarı Fırat Havzasında yer alan Malatya,coğrafi konumu, tarihî kervan yollarının - ünlü Kral Yolu ve İpek Yolu - üzerinde bulunması ve sahip olduğu zengin su kaynakları nedeniyle, Neolitik Çağ’dan bu yana yerleşimlere sahne olmuş bir ildir. Malatya coğrafik özellikleri ve zengin kaynakları ile sağladığı olanaklardan faydalanan birçok uygarlığın izlerini taşımaktadır (Karabacak, 2013: 343). Aynı zamanda Türkiye’nin kayısı yetiştirme merkezi olan Malatya’da, çok lezzetli kayısıların yanı sıra diğer taze ve kuru meyveler tüketilmektedir. Sadece Türkiye için değil tüm dünya için önemli bir kayısı kaynağı olan Malatya, kentin önemli gelir kaynağı ve akciğerleri olan kayısı bahçelerini şehirleşmenin etkisiyle gün geçtikçe yitirmektedir (Karabacak, 2013: 347). Lezzetli bir damak tadına-sahip olan Malatya mutfağında etin ve bulgurun önemli bir yeri vardır. Çoğunlukla bulgur ve diğer malzemelerin karışımıyla yapılan 70 tür köfte bulunmaktadır.
Soru 98
Erzincan’da geçmişten günümüze kullanılan mutfak araç gereçlerinden ağzı kapalı, büyük bakır kazana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dastar
B
Zavrak
C
Taş soku
D
Helki
E
Rapata
Açıklama:
Erzincan: Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre (çorba tası), teşt (leğen), debbe (kulplu armudi şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık), helki (kova), el işi (20-30 cm boyunda, eğişin fonksiyonuna sahip demir çubuk), taş soku (taştan yapılmış dibek), zavrak (ağzı kapalı, büyük bakır kazan), rapata (tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
Soru 99
Çağ kebabı hangi ilimizin baş yemeklerindendir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Ardahan
C
Erzurum
D
Malatya
E
Tunceli
Açıklama:
Erzurum’da lor dolması, kadayıf dolması, özel yapılmış su böreği, ayran aşı ve cağ kebabı mutfağın başyemekleridir (http://www.erzurum.edu.tr). Soğanı, domatesi, sarımsağı cesurca kullanmak, orijinal ve yaratıcı vazgeçilmez lezzetler ortaya çıkartmak Erzurum mutfağında önemli bir unsurdur. Koyun eti, kuşbaşı ve kemikli et olarak sığır eti ise kıyma olarak kullanılmaktadır. Son yirmi yılda tekrar önem kazanan cağ kebabı kuzu etinden yapılan bir tür et dönerdir (Ertaş, Gezmen Karadağ, 2003: 132). Yöre etlerinden ve özellikle yağı üzerinde bırakılmış kuzu budundan yapılan cağ kebabı tercih edilmektedir. Anadolu’da kış mevsiminin en uzun sürdüğü yörelerin başında gelen dadaş mutfağında tahıl ve bakliyatın da hatırı sayılır bir yeri vardır. İspir fasulyesi ise namı Erzurum’u aşmış, pişirilmesi kolay bir bakliyattır. Tüm bu otantik lezzetlerin bir numaralı tamamlayıcısı ise cevizli ya da fıstıklı kadayıf dolmasıdır (http://meshuryemekleri.com). Normal kadayıftan daha nemli hazırlanan kadayıfın içerisine dövülmüş ceviz konarak sarma gibi sarılan ve yumurtaya batırılıp kızartılan bu kadayıf türü eskiden yalnızca evlerde yapılırken şuan ticari olarak da yapılmaktadır.
Soru 100
Büryan kebabı hangi ilimizin en ünlü yemeğidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Erzincan
C
Bitlis
D
Van
E
Ağrı
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin en ünlü yemeğidir. Oğlak etinden yapılan bu yemek ancak yaz aylarında yenilmektedir. Ayrıca Hizan fındığı, Adil cevaz cevizi, Mutki kara kovan balı ve küp peyniri tadılması gereken yöresel lezzetlerdendir (http://www.kisabilgi. org). Ayrıca yöreye özgü yemeklere Bitlis köftesi (içli köfte), yalancı köfte, gıllorik (kılorik), ciğer taplemesi, katıklı dolma, yalancı dolma, turşlu dolma (ekşili dolma), hes dolması ve çorti taplemesi örnek verilebilir (Belli ve Belli, 2009: 386).
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Kars'ta kaşar peyniri imalatanın gelişmesinde önemli bir role sahiptir?
Seçenekler
A
Selçuklular
B
Ahıska Türkleri
C
Urartular
D
Persler
E
Asurlular
Açıklama:
1878 yılından sonra Türkiye’ye gelen Kafkas halklarından Terekemeler ve Ahıska Türkleri’nden bir kısmı, Rusya’da iken yaptıkları
kaşar ve gravyer imalatını Kars’ta da devam ettirmişlerdir. Günümüz kaşar peynirciliğini öğretenler arasında bu girişimcilerin büyük payı bulunmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
kaşar ve gravyer imalatını Kars’ta da devam ettirmişlerdir. Günümüz kaşar peynirciliğini öğretenler arasında bu girişimcilerin büyük payı bulunmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Bingöl'de en çok yapılan yemek türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gömme
B
Sirin
C
Umaç aşı
D
Tutmaç
E
Keşkek
Açıklama:
Bingöl mutfağında yemeklerin çoğu bulgur, ayran, süt, et, çökelek ve yenilebilir bitkilerden yapılmaktadır. Çorba, bulgur pilavı ve daha ziyade hamura dayalı olarak yapılan gömme, sirin, tutmaç, keşkek gibi yemekler en çok yapılan yemek türlerindendir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 103
Aşağıda verilen Doğu Anadolu kentlerinden hangisinde turp, lahana ve havuç gibi sebzeler kuyulama yöntemiyle muhafaza edilmektedir?
Seçenekler
A
Bingöl
B
Erzurum
C
Elazığ
D
Van
E
Ağrı
Açıklama:
Van kuru ve soğuk bir iklime sahip olduğu için evde hazırlanan peynir, keşkek, kavurma gibi yiyecekler kilerde, daha çok toprağa gömülerek turp, lahana ve havuç gibi sebzeler ise daha çok kuyulama yöntemi ile serin ve karanlık yerlerde muhafaza edilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 104
Aşağıdaki Doğu Anadolu Bölgesi kentlerinden hangisinin mutfak kültüründe ekmek çeşitleri önemli bir yere sahiptir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Bitlis
C
Hakkari
D
Muş
E
Malatya
Açıklama:
Malatya mutfak kültüründe önemli bir yeri ekmek çeşitleri tutar. Bunlar; tandır etmeği, yufka ekmek, kınalı ekmek, taplama ekmeği, bazlama, ekşili ekmek, ballı ekmek, otlu ekmek, pileke, dönderme, taş küllüğü, tutmaç, saç yüzü, yağlı ekmek ve saç üstüdür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi pimpirim aşı çorbasının malzemeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yeşil mercimek
B
Semizotu
C
Pirinç
D
Börülce
E
Nohut
Açıklama:
Pimpirim aşının pişirilmesi için gerekli malzemeler: Semizotu, nohut, yeşil mercimek, börülce, soğan, dövme, (aşurelik buğday), tereyağı, salça, su, tuz, karabiber. Doğru yanıt C'dir.
Soru 106
I. Bulgur
II. Gendime
III. Tarhana
IV. Yarma
V. Erişte
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Erzincan bölgesinde kışlık için hazırlanan besinler arasında yer alır?
II. Gendime
III. Tarhana
IV. Yarma
V. Erişte
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Erzincan bölgesinde kışlık için hazırlanan besinler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
Yalnız II
C
II, III ve V
D
I, II ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Erzincan’da kışlık besin maddelerinin hazırlanması yöre halkının yaşamında önemli bir yer tutmaktadır. Bulgur, gendime (aşurelik buğday), tarhana, yarma, erişte kış için hazırlanan ürünlerdir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Erzincan yöresi mutfağının yemeklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eşgili
B
Çatçingir
C
Kesme çorba
D
Kete
E
Su böreği
Açıklama:
Yöre mutfağı yemek türleri bakımından zengindir. Bunların çoğunluğunu
hamur yemekleri oluşturur. Eşgili, kesme çorba (un çorbası), yaprak sarma başlıca yemek türleridir. Ayrıca su böreği, kete ve tatlılar çokça tüketilen hamur işlerindendir
hamur yemekleri oluşturur. Eşgili, kesme çorba (un çorbası), yaprak sarma başlıca yemek türleridir. Ayrıca su böreği, kete ve tatlılar çokça tüketilen hamur işlerindendir
Soru 108
Kayısı kurusu, tereyağı ve cevizle yapılan ve Erzincan'a özgü olan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırın
B
Helva
C
Gasefe
D
Hörbe
E
Katmer
Açıklama:
Tereyağı ve pekmezle yapılan bir börek olan sırın ile kayısı kurusu, tereyağı ve cevizle yapılan yemek olan gasefe Erzincan’da meşhurdur.
Soru 109
Büryan kebabı ile meşhur olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kars
B
Erzurum
C
Erzincan
D
Bitlis
E
Van
Açıklama:
Bitlis’in Büryan kebabı yörenin en ünlü yemeğidir. Oğlak etinden yapılan bu yemek ancak yaz aylarında yenilmektedir.
Soru 110
Taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanan yemek aşağıdakilerden hangisinde yöresiyle birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çatçingir-Van
B
Hörre-Erzurum
C
Hasuda-Kars
D
İspir fasülyesi-Erzurum
E
Kavut-Van
Açıklama:
Van mutfağına ait bazı yöresel yemekler; kavut ve çatçingirdir. Kavut; taze kavrulmuş buğdayın çekilip öğütülerek tereyağında kavrulup bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanır.
Soru 111
Ayçiçek yağında hamurun derin bir kızartma tenceresinde kızartılan ve ılıdıktan sonra şerbete bırakılan tatlı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitlis Lokması
B
Kadayıf Dolması
C
Erzincan lokumu
D
Patile
E
Mustava
Açıklama:
Bitlis lokması: Şerbet için, toz şeker ve su kaynatılır. Limon tuzu ilave edilir. Soğumaya bırakılır. Bir kaba yumurta, zeytinyağı, yoğurt, kabartma tozu ve un aktarılır. Malzemeler boza kıvamına gelinceye kadar çırpılır. Ayçiçek yağı derin bir kızartma tenceresinde iyice ısıtılır. Hazırlanan hamurdan yemek kaşığı ile parçalar alınıp yavaş yavaş yağa atılır. Sık sık alt üst ederek lokmaların tüm yüzeylerinin kızarması sağlanır. Kızaran hamurlar servis tabağına alınır ve ılımaya bırakılır. Hazırlanan şerbet derin bir kaseye dökülerek kızarmış hamurlar şerbete atılır. Şerbetini iyice çektikten sonra servis yapılır.
Soru 112
Hayvansal ürünler konusunda Türkiye'nin en iddialı yöresi hangisidir?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Kars
D
Ağrı
E
Van
Açıklama:
Hayvancılığın da çok önemli olduğu Erzurum, başta et ve süt ürünleri olmak üzere, hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir.
Soru 113
I. Fiğ
II. Arpa
III. Korunga
IV. Çavdar
V. Zeyrek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Kars yöresinde yetişen ürünler arasındadır?
II. Arpa
III. Korunga
IV. Çavdar
V. Zeyrek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Kars yöresinde yetişen ürünler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız V
B
II, II ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II ve V
E
Yalnız III
Açıklama:
Yörede yetişen tahıl ürünleri, arpa, yulaf, korunga, fiğ, çavdar, zeyrek, yeşil mercimek, ayçiçeği gibi ürünlerdir.
Soru 114
Kars mutfak kültüründe yer alan bilmecelerden "Çı deri çıçı deri dışı et iç deri" hangi yiyecek için söylenmiştir?
Seçenekler
A
Kahve
B
Yumurta
C
Üzüm
D
Tavuk taşlığı
E
Havuç
Açıklama:
Kars mutfak kültürü bilmecelere konu olacak şekilde zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. Örneğin (Küçük, 2009: 123);
• Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü (Kahve)
• Çı deri çıçı deri dışı et iç deri (Tavuk taşlığı)
• Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur (Yumurta)
• Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım (Üzüm)
• Yer altında kırmızı çivi (Havuç)
• Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü (Kahve)
• Çı deri çıçı deri dışı et iç deri (Tavuk taşlığı)
• Pişirirsen aş olur, pişirmezsen kuş olur (Yumurta)
• Bağa gittim, bir kuş tuttum, etini yedim, kemiğini attım (Üzüm)
• Yer altında kırmızı çivi (Havuç)
Soru 115
Erzincan yöresinden mutfak araç gereçlerinden biri olan süzgeç için ne denir?
Seçenekler
A
Üsküre
B
Teşt
C
Debbe
D
Egiş
E
İliştir
Açıklama:
Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre (çorba tası), teşt (leğen), debbe (kulplu armudi şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık), helki (kova), el işi (20-30 cm boyunda, eğişin fonksiyonuna sahip demir çubuk), taş soku (taştan yapılmış dibek), zavrak (ağzı kapalı, büyük bakır kazan), rapata
(tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
(tandır ekmeği pişirmede kullanılan uzun ve oval yastık), dastar (üzerinde tandır ekmeği hamurunun konduğu büyük ebatlarda kalın bez parçası) gibi araç gereçleri günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Urartulara başkentlik yapmış, tarihi eser ve turizm bakımından zengin Doğu Anadolu Bölgesi ilidir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Kars
C
Hakkari
D
Adıyaman
E
Van
Açıklama:
Van ve çevresi eski çağlarda Urartulara başkentlik yapmış önemli illerden biridir. Çok sayıda tarihi eserin yer aldığı Van ili aynı zamanda Van Gölü ve Akdamar kilisesiyle de turistik bir çekicilik kaynağıdır.
Soru 117
Aşağıdaki Doğu Anadolu illerinden hangisinde ılıman iklim görülmektedir?
Seçenekler
A
Van
B
Erzurum
C
Kars
D
Ağrı
E
Ardahan
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nin pek çok bölgesinde karasal iklim görülmektedir ve bozkır bitki örtüsü hakimdir. Van ve çevresinde ise ılıman iklim görülür.
Soru 118
……..….. mutfağını farklı kılan özeliklerin başında coğrafi yönden İpek Yolu üzerinde bir kavşak oluşunun ve başta Osmanlı olmak üzere pek çok medeniyete ev sahipliği yapmasının çok büyük bir önemi bulunmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Kars
D
Van
E
Elazığ
Açıklama:
Erzurum mutfağının en önemli özelliği tarih içerisinde Osmanlı Devletinden etkilenmesi ve İpek Yolu üzerinde olması yatmaktadır. Bu sayede diğer illere göre daha çeşitli bir yöresel mutfağa sahiptir.
Soru 119
“Ateşe koydum kustu, geri aldım küstü”, “Çı deri çıçı deri dışı et iç deri” gibi mutfak kültürüne ait bilmeceleri olan Doğu Anadolu ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Erzurum
C
Kars
D
Van
E
Elazığ
Açıklama:
Kars mutfak kültürü mutfağa ait bilmecelerle doludur. Soruda verilen örnekler Kars mutfak kültürüne ait bilmecelerdendir. Bu da Kars’da mutfak kültürüne verilen önemi göstermektedir.
Soru 120
Bitlis’in önemli yemeklerinden olan Büryan Kebabı’nın en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Oğlak etinden yapılması
B
Kısık ateşte pişirilmesi
C
Özel tandırlarda pişirilmesi
D
Sebzelerle birlikte ikram edilmesi
E
Sadece ustaları tarafından pişirilmesi
Açıklama:
Büryan kebabının en önemli özelliği oğlak etinden yapılması ve yaz aylarında tüketilmesidir.
Soru 121
Keban Barajı’nın yapılmasından sonra oluşan göl sahasında ve Hazar Gölü’nde yetiştirilen tatlı su balıklarının yapılmaya başlandığı mutfak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muş
B
Van
C
Elazığ
D
Bingöl
E
Bitlis
Açıklama:
Elazığ’da çok çeşitli yöresel yemekler yapılmaktadır. Keban barajının yapımından sonra bu yemeklere tatlı su balıkları da eklenmiştir.
Soru 122
Erzurum’da Gümüşhane’den getirilen “killi kav” adı verilen sırlı güveç kapta mayalandırılarak saklanan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turşu
B
Salatalık
C
Zeytin
D
Yoğurt
E
Pekmez
Açıklama:
Gümüşhane’den getirilen özel kaplarda mayalandırılarak saklanana yiyecek yoğurttur. Günümüzde bu uygulama nadiren görülür.
Soru 123
Bitlis’de kış için hazırlanmış yiyeceklerin yanında mutfak gereçlerinin de saklandığı yere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Terek
B
Kaplık
C
Tandırevi
D
Aşlık
E
Serander
Açıklama:
Bitlis’de ve bası diğer Doğu Anadolu illerinde kiler, mutfak veya tandırevi denilen alanlarda yemek yapmının yanı sıra yiyeceklerin saklanması da söz konusudur. Terek, kaplık ve aşlık tandırevlerinde bulunan farklı düzeneklerdir. Serander ise Karadeniz Bölgesi’de kullanılan saklama depolarıdır.
Soru 124
Kavuta soğanla su eklenerek yeniden kavrulan, ayrı bir ateşte hazırlanan mercimek, kurutulmuş kaymak ve süzülmüş yoğurt eklenerek pişirilen Van yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutki
B
Kelledos
C
Çatçingir
D
Sengeser
E
Taplama
Açıklama:
Soruda tarifi verilen Van yemeği sengeserdir. Sengeser ve kelledos çatçingirin farklı versiyonlarıyla yapılan ayrı yemeklerdir.
Soru 125
Malzemeleri arasında nohut, mercimek, soğan, havuç, patates ve erişte bulunan Doğu Anadolu yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzincan çorbası
B
Pimpirim aşı
C
Patile
D
Kurze
E
Erişte aşı
Açıklama:
Soruda malzemeleri verilen Doğu Anadolu yemeği Erişte aşıdır. Doğu Anadolu’da yapılan pek çok çorbada olduğu gibi bunda da kuru baklagiller kullanılmaktadır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almaz?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Ağrı
C
Kars
D
Bitlis
E
Gaziantep
Açıklama:
Gaziantep, Doğu Anadolu Bçlgesi'nde yer almaz.
Soru 127
Malatya deyince akla ilk gelen, Türkiye ve dünya üretiminde ilk sıralarda yer alan besin aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Erik
B
Kayısı
C
Kiraz
D
Mandalina
E
Badem
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli illerinden biri olan Malatya’da kayısı yetiştirilmektedir. Türkiye’de ve dünyada Malatya kayısı üretiminde ilk sırada yer almaktadır.
Soru 128
Aşağıdaki peynir çeşitlerinden hangisi Erzurum'a özgü olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Civil peyniri
B
Ekşimik
C
Ezine peyniri
D
Sepet peyniri
E
Krem peynir
Açıklama:
Hayvancılığın da çok önemli olduğu Erzurum, başta et ve süt ürünleri olmak üzere, hayvansal ürünler konusunda Türkiye’nin en iddialı yörelerinden biridir. Erzurum’a özgü civil peyniri ve lor peyniri ülke çapında ün kazanmıştır.
Soru 129
Bitlis'te etlerin ve bazı sebze ve meyvelerin kurutularak saklanmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Miktarlarının çok olması
B
İhracat yapılması
C
Kış ayları için yiyecek stoklanması
D
Tadının daha güzel olması
E
Besin değerinin artması
Açıklama:
Bitlis yöresinde kış aylarının çok uzun ve soğuk geçmesinden dolayı yiyeceklerin büyük bir kısmı kurutularak saklanır. Kurutularak saklanan yiyeceklerin başında, çeşitli sebze, ot ve meyve türleri, balık ve et gelmektedir.
Soru 130
Gölü ve kaleleri ile ünlü Doğu Anadolu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Van
C
Muş
D
Bitlis
E
Erzincan
Açıklama:
Van; Ahdamar Kilisesi “kaleler kenti” olarak anılmasını sağlayan kaleleri, dünyaca ünlü kedisi, Van Gölü ve pek çok turizm aktivitesine olanak veren coğrafyası ile Doğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli turizm merkezlerinden biridir.
Soru 131
Geçmişten günümüz kadar kullanılagelen üsküre, teşt, debbe, tandır, iliştir, egiş gibi araç gereçler hangi Doğu Anadolu ili yöresine aittir?
Seçenekler
A
Van
B
Kars
C
Erzurum
D
Erzincan
E
Muş
Açıklama:
Erzincan’da yemek kültürü zenginliğinin yanında geçmişten günümüze kullanılan araç gereçleri ile de ünlüdür. Üsküre (çorba tası), teşt (leğen), debbe (kulplu armudi şeklinde, apakları bakır kap), tandır (ekmek yapmak için toprağa gömülü, altı sahip demir çubuk), iliştir (süzgeç), egiş (ekmeği tandırdan ayırmaya yarayan, bir ucu yassı diğer ucu tandır ateşini karıştırmaya ve ekmeği delip almaya yarayan ince kıvrımlı 1m uzunluğunda demir yuvarlak yastık) gibi araçlar kullanılmaktadır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Erzurum'a özgü bir yiyecek değildir?
Seçenekler
A
İspir fasülyesi
B
Cağ kebabı
C
Kadayıf dolması
D
Lor dolması
E
Tandırda kaz çekmesi
Açıklama:
Tandırda kaz çekmesi Kars iline ait bir yemek çeşididir.
Soru 133
Mutfağında analı-kızlı, içli köfte, kel köfte, ıspanaklı dolma köfte, yoğurtlu balkabağı köftesi, kabaklı cimdik köfte gibi bir çok köfte çeşidi barındıran Doğu Anadolu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malatya
B
Bingöl
C
Kars
D
Erzurum
E
Muş
Açıklama:
Malatya mutfağında bulgurun yeri çok önemlidir. Yapılan köftelerin büyük bir kısmının ana maddesi bulgurdur. Analı-kızlı, içli köfte, kel köfte, ıspanaklı dolma köfte, yoğurtlu balkabağı köftesi, kabaklı cimdik köfte en çok sevilen ve tüketilenler arasında sayılabilir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisinde "Erzincan çorbası"nın ana malzemeleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Parça et ve bulgur
B
Taze fasulye ve kıyma
C
Ekşi elma ve soğan
D
Semizotu ve nohut
E
Ayran ve pirinç
Açıklama:

Soru 135
Ayran ve pirinci pişirdikten sonra üzerine tereyağ kızdırılıp dökülüp yenilen Doğu Anadolu yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patile
B
Pimpirim aşı
C
Kurze
D
Kete
E
Mustava
Açıklama:
Mustava, ayran ve pirincin birlikte pişirildiği ve piştikten sonra üzerine tereyağ kızdırılıp dökülerek yendiği bir yemek çeşididir.
Soru 136
Kars ilimiz özellikle hangi ürünleriyle ünlüdür?
Seçenekler
A
Kaşar
B
Kayısı
C
Dut
D
Pekmez
E
Çökelek
Açıklama:
Kaşarı ve balıyla ünlü ilimiz Kars’dır.
Soru 137
Mardin ilimiz hangi coğrafi bölgede yer almaktadır?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Doğu Karadeniz Bölgesi
D
Batı Karadeniz Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Mardin Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan iller arasında yer almayıp Güney Doğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır.
Soru 138
Doğu Anadolu’da, mutfağa ait araç ve gereçlerden olan çorba tası hangi isimle bilinmektedir?
Seçenekler
A
İliştir
B
Üsküre
C
Kazan
D
Debbe
E
Egiş
Açıklama:
Doğu Anadolu’da, mutfağa ait araç ve gereçlerden olan “üsküre” çorba tasına verilen isimdir.
Soru 139
Erzurum Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan iller içinde hangi özelliğe sahiptir?
Seçenekler
A
Nüfus bakımından en küçük ildir
B
Nüfus bakımından en büyük ildir
C
Kadın nüfusu en fazla ildir
D
Sebze üretiminde birinci ildir
E
Kayısı üretiminde birinci ildir
Açıklama:
Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan iller içinde nüfus bakımından en büyük il Erzurum’dur.
Nüfus bakımından en büyük ildir
Nüfus bakımından en büyük ildir
Soru 140
Malatya Türkiye’de ve dünyada hangi üretimi ile ilk sırada olan ilimizdir?
Seçenekler
A
Bal
B
Dut
C
Kayısı
D
Armut
E
Kavun
Açıklama:
Türkiye’de ve Dünyada kayısı üretiminde ilk sırada olan ilimiz Malatya’dır.
Soru 141
Buğday ve etin beslenmenin temelini oluşturduğu ilimiz aşağıdakilerdin hangisidir?
Seçenekler
A
Hakkari
B
Elazığ
C
Erzurum
D
Erzincan
E
Van
Açıklama:
Erzincan’da beslenmenin temelini buğday ve et oluşturmaktadır.
Soru 142
Ayran, pirinç ve tereyağı ile hazırlanan yiyeceğin adı nedir?
Seçenekler
A
Mustava
B
Bitlis lokması
C
Analı kızlı
D
Ekşili dolma
E
Hangel
Açıklama:
Ayran, pirinç ve tereyağı ile hazırlanan yiyeceğin adı Mustava’dır.
Soru 143
Erzurum ilimizde hangi ünlü dağ bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Istranca
B
Erciyes
C
Büyük Ağrı
D
Küçük Ağrı
E
Palandöken
Açıklama:
Palandöken Dağı Erzurum ilimizin sınırları içindedir.
Soru 144
Doğu Anadolu Bölgesindeki hangi ilimizde, evlerdeki mutfak ve kilerde kapların yerleştiği yer terek olarak isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Hakkari
C
Erzurum
D
Erzincan
E
Malatya
Açıklama:
Malatya ilimizde geleneksel evlerde mutfak ve kilerde kapların yerleştiği yerlere “terek” ismi verilmektedir.
Soru 145
Erzurum ilimizin hangi yiyeceği çok meşhurdur?
Seçenekler
A
Erişte aşı
B
Mustava
C
Kadayıf dolması
D
Ekşi elma dolması
E
Pimpirim aşı
Açıklama:
Kadayıf dolması Erzurum ilimizin önemli geleneksel yiyecekleri arasındadır.
Ünite 5
Soru 1
Güneydoğu Anadolu bölgesinin sahip olduğu kültürel dokunun zenginliği aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Seçenekler
A
Bölgenin coğrafi yapısına
B
Tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olmasına
C
Bölge sınırları içinde yer alan çoğu ilin ipek ve baharat yolu üzerinde bulunmasına
D
Bölgede büyükbaş hayvancılığın gelişmiş olmasına
E
Birçok medeniyete ev sahipliği yaparak farklı kültürel yapılarla kaynaşmasına
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi su an sahip olduğu kültürel dokunun zenginliğini; coğrafi yapısına, tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olmasına, bölge sınırları içinde yer alan çoğu ilin ipek ve baharat yolu üzerinde bulunmasına ve birçok medeniyete ev sahipliği yaparak farklı kültürel yapılarla kaynaşmasına bağlıdır. Ayrıca, bölgenin iklim ve toprak yapısına bağlı olarak çeşitli bitkisel ürünlere sahip olması ve küçükbaş hayvancılığın bölgenin tamamında önemli bir yer tutması mutfak kültürüne de yansımıştır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 2
Güneydoğu Anadolu bölge illerinden biri olan ……………, tarihte bilinen en eski yerleşim yerlerinden biridir. Palanlı Mağarası’nda yapılan incelemelerde kent tarihînin MÖ 4000 yıllarına kadar uzandığı anlaşılmıştır. Yine Samsat-Şehremuz Tepe’deki tarihî bulgulardan MÖ 7000 yılına kadar Paleolitik, MÖ 5000 yıllarına kadar Neolitik, MÖ 3000 yıllarına kadar Kalkolitik ve MÖ 3000-1200 yıllar arasında da Tunç Çağı’nın yaşandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki illerden hangisi yazılmalıdır?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki illerden hangisi yazılmalıdır?
Seçenekler
A
Batman
B
Şırnak
C
Adıyaman
D
Diyarbakır
E
Gaziantep
Açıklama:
Bölge illerinden biri olan Adıyaman, tarihte bilinen en eski yerleşim yerlerinden biridir. Adıyaman Palanlı Mağarasında yapılan incelemelerde kent tarihînin MÖ 4000 yıllarına kadar uzandığı anlaşılmıstır. Yine Samsat-Şehremuz Tepe’deki tarihî bulgulardan MÖ
7000 yılına kadar Paleolitik, MÖ 5000 yıllarına kadar Neolitik, MÖ 3000 yıllarına kadar
Kalkolitik ve MÖ 3000-1200 yıllar arasında da Tunç Çağı’nın yaşandıgı anlaşılmıstır. Doğru cevap C'dir.
7000 yılına kadar Paleolitik, MÖ 5000 yıllarına kadar Neolitik, MÖ 3000 yıllarına kadar
Kalkolitik ve MÖ 3000-1200 yıllar arasında da Tunç Çağı’nın yaşandıgı anlaşılmıstır. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Bulgurun ince çekilmiş hâlinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki yöresel ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşlık
B
Düğü
C
Mısır
D
Simit
E
Buğday
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmis halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 4
Aşağıdaki kavramlardan hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde mutfağın bir bölümünde yer alan kilerin yöresel ismidir?
Seçenekler
A
Zerzembe
B
Küllük
C
Sofa
D
Eyvan
E
Hevenk
Açıklama:
Anadolu Türk evinin önemli bir bölümü olan mutfaklar, bölgesel farklılıklara bağlı olarak kendine özgü mimari özellikleri ile değişik konumlarda bulunmakta ve değişik özellikler göstermektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin hemen hemen bütün illerinde geleneksel olarak benzer mutfak kültürü hâkim olmasına rağmen mutfağın mimari özellikleri bazı değişiklikler arz etmektedir. Mutfak içerisinde yer alan ocaklığın üzeri pherik denilen davlumbaz ve baca sistemi ile dama bağlanmıştır. Kapların çoğunluğu zerzembe adı verilen kilerde bulunmaktadır.
Soru 5
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bir değneğe bağlanarak asılmış kış boyunca saklanarak kullanılan sebze ve meyve kurularına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zahire
B
Hevenk
C
Kılbıteyn
D
Sefoye
E
Tefeye
Açıklama:
Her evde bulunmamakla birlikte bazı yiyeceklerin saklandığı bodrum ve bardakaltı denilen çatı araları bulunmaktadır. Peynir, sadeyağ vb. serinde durması gereken yiyecekler bodrumda; hevenkler, kurular, soğan sarımsak vb. zahireler bardakaltında saklanmaktadır. Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yapılan kebap çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Altı Ezmeli Tike Kebabı
B
Samsak Kebabı
C
Büryan Kebabı
D
Simit Kebabı
E
Cağ Kebabı
Açıklama:
Arapça kebbeb kelimesinden dilimize geçen kebap, bu bölgenin en önemli yemek grubunu oluşturmaktadır. Kebaplar; parça et, kıyma, sebze ve meyveler ile hazırlanarak kullanılan ürüne göre adlandırılır. Frenk kebabı, patlıcan kebabı, soğan kebabı, armut kebabı, ayva kebabı, elma kebabı, ciğer kebabı, ekşili kebap, simit kebabı, vişne kebabı, kıyma kebabı, samsak kebabı, altı ezmeli tike kebabı, büryan kebabı bu bölgede yapılan kebaplardan bazılarıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Arapçada acı anlamına gelen bir kelimeden türetilmiş olan bu acı kahve ,Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir. Köpüksüz, sütsüz, şekersiz ve birkaç yudumda bitirilen bu kahvenin buruk ve acı bir tadı vardır. Güneydoğu’nun acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilen, mutlaka iki yudumluk olan acı kahve, hazırlanması, sunulması ve içilmesi özel adap gerektiren bir kahve türüdür.
Yukarıda özellikleri verilen Güneydoğu Anadolu yöresine ait kahve türünün adı nedir?
Yukarıda özellikleri verilen Güneydoğu Anadolu yöresine ait kahve türünün adı nedir?
Seçenekler
A
Melengiç Kahvesi
B
Dibek Kahvesi
C
Tatar Kahvesi
D
Mırra Kahvesi
E
Kül Kahvesi
Açıklama:
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan mırra, Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir. Köpüksüz, sütsüz, şekersiz ve birkaç yudumda bitirilen bu kahvenin buruk ve acı bir tadı vardır. Güneydoğu’nun acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilen, mutlaka iki yudumluk olan acı kahve mırra, hazırlanması, sunulması ve içilmesi özel adap gerektiren bir kahve türüdür.
Soru 8
Bir bardak zeytinyağı toz biberle iyice karıştırılıp bekletilir. Diğer taraftan etimek suda ıslatılır. Çok ufaltılmadan ceviz dövülür. Suda ıslatılmış etimeğin suyu sıkılır ve dövülmüş ceviz içiyle biberle iyice karıştırılır. Bu karışıma kimyon, karabiber, bahar, nar pekmezi, yeterince tuz ve limon suyu ilave edilerek tekrar karıştırılır. Ceviz veya Antepfıstığı ile servis edilir.
Yukarıda tarifi verilen ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne ait olan yöresel yemeğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tarifi verilen ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne ait olan yöresel yemeğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lengeser
B
Muhammara
C
Tarator
D
Humus
E
Şakşuka
Açıklama:
Kırmızı toz biber, bahar, zeytinyağı, kimyon, ceviz içi, limon, etimek, nar pekmezi, karabiber, tuz gibi malzemeler kullanılarak hazırlanan yemek Muhammaradır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin mutfak kültüründe zengin bir çeşitlilik gösteren bakırdan yapılmış mutfak araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Huşhane
B
Helki
C
Tirki
D
Külek
E
Sağrak
Açıklama:
Her ne kadar modernlesme mutfakta kullanılan araç ve gereçlerin değişmesine ve gelişmesine neden olsa da Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin mutfak kültüründe zengin
bir çeşitlilik gösteren bakırdan yapılmış mutfak araçları hâlâ kullanılmaktadır. Çiğ köfte yapmada kullanılan köfte leğenleri, huşhane (tencere), yemek sinileri, kazanlar, süzek
ve süzgeçler, sahanlar, lengeriler (pilav lengerisi, kuzu lengerisi), kaşıklar (yemek kasığı, çömçe, ayran kasığı vb.), taslar (su tası, ayran tası, sapsak, kapaklı tas vb.), tavalar (yağ tavası, kahve tavası, iki kulplu tava, tek kulplu tava), cezveler, sürahi ve maşrapalar bakırdan yapılmış mutfak araçlarıdır. Görüldüğü üzere Huşhane bu araçlardan biridir.
bir çeşitlilik gösteren bakırdan yapılmış mutfak araçları hâlâ kullanılmaktadır. Çiğ köfte yapmada kullanılan köfte leğenleri, huşhane (tencere), yemek sinileri, kazanlar, süzek
ve süzgeçler, sahanlar, lengeriler (pilav lengerisi, kuzu lengerisi), kaşıklar (yemek kasığı, çömçe, ayran kasığı vb.), taslar (su tası, ayran tası, sapsak, kapaklı tas vb.), tavalar (yağ tavası, kahve tavası, iki kulplu tava, tek kulplu tava), cezveler, sürahi ve maşrapalar bakırdan yapılmış mutfak araçlarıdır. Görüldüğü üzere Huşhane bu araçlardan biridir.
Soru 10
Son yıllarda etnik ve yöre mutfaklarına ilginin artmış olması Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne olan ilgiyi de arttırmıştır. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Yöre mutfağının zengin olması
B
Yörenin yemeklerinin çeşitli baharatlarla zenginleştirilmesi
C
Yöreye ait kebap çeşitlerinin turistleri cezbetmesi
D
Yörede tüketimin ucuz, ulaşım imkanlarının çeşitli ve kolay olması
E
Yöreye ait zengin bir tatlı çeşitliğinin olması
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde birçok kent sahip olduğu yemek kültürünü ticarete
dönüştürmeyi başarmıştır. Bölgede hem il sınırları içinde hem de farklı illerde bu yörelere özgü çeşitli yiyeceklerin ve içeceklerin satışı yapılmakta, yöresel yemekler kendine özgü mimari yapıda tasarlanmış restoranlarda misafirlere sunulmaktadır. Örneğin, başta Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin gibi illerde yöreye özgü eski binalar restore edilerek veya yeniden inşa edilerek restoran olarak kullanılmakta, yemek kültürü hem yöre sakinlerine hem de gelen turistlere aktarılmaktadır.
dönüştürmeyi başarmıştır. Bölgede hem il sınırları içinde hem de farklı illerde bu yörelere özgü çeşitli yiyeceklerin ve içeceklerin satışı yapılmakta, yöresel yemekler kendine özgü mimari yapıda tasarlanmış restoranlarda misafirlere sunulmaktadır. Örneğin, başta Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin gibi illerde yöreye özgü eski binalar restore edilerek veya yeniden inşa edilerek restoran olarak kullanılmakta, yemek kültürü hem yöre sakinlerine hem de gelen turistlere aktarılmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Arsameia Ören Yeri, Perre Antik Kenti, Sofraz Tümülüsü (Besni İlçesi), Sesönk (Dikilitaş), Karakuş Tümülüsü, Gerger Kalesi ve Cendere Köprüsü gibi tarihi ve arkeolojik değerlere sahip olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi ilidir?
Seçenekler
A
Batman
B
Adıyaman
C
Gaziantep
D
Diyarbakır
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Arsameia Ören Yeri, Perre Antik Kenti, Sofraz Tümülüsü (Besni İlçesi), Sesönk (Dikilitaş), Karakuş Tümülüsü, Gerger Kalesi ve Cendere Köprüsü gibi tarihi ve arkeolojik değerler Adıyaman'da bulunmaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinden biridir?
Seçenekler
A
Kilis
B
Hatay
C
Adana
D
Ardahan
E
Kars
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır.
Soru 13
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye topraklarının yüzde kaçlık bölümünü oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
% 6
B
% 7
C
% 8
D
% 9
E
% 10
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, ülkemiz topraklarının % 8’lik bölümüne sahip olup yüz
ölçümü bakımından en küçük bölgesidir.
ölçümü bakımından en küçük bölgesidir.
Soru 14
Dicle Bölümü'nün en önemli yer altı zenginliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demir
B
Krom
C
Bakır
D
Petrol
E
Bor
Açıklama:
Dicle Bölümü'nün en önemli yeraltı zenginliği Diyarbakır, Siirt ve Batman’da çıkarılan petroldür.
Soru 15
Aşağıda yer alan seçeneklerin hangisinde Orta Fırat Bölümü'nde yetiştirilen tarım ürünleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Karpuz, ayçiçeği ve üzüm
B
Domates, tütün ve karpuz
C
Antep fıstığı, elma ve çilek
D
Patates, yer fıstığı ve soğan
E
Antep fıstığı, pamuk ve susam
Açıklama:
Orta Fırat Bölümü'nde tarım ürünü olarak tahıl, mercimek, Antep fıstığı, pamuk, çeltik ve susam yetiştirilmektedir.
Soru 16
Siirt'te ocakta pişirme esnasında ateş için kullanılan küreğe ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tefeye
B
Kılbıteyn
C
Mıssap
D
Islam
E
Sefoye
Açıklama:
Siirt'te ocakta pişirme esnasında ateş için 'ıslam' denilen kürek kullanılmaktadır.
Soru 17
Özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sofa
B
Eyvan
C
Zerzembe
D
Pherik
E
Hazna
Açıklama:
Eyvan, özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yeridir.
Soru 18
“Yüzyıllar önce Siirtli bir çoban varmış. Bu çoban çok varlıklı bir adamın yanında çalışıyormuş. Çoban günün birinde meraya çıkmış ve sonra acıktığını hissetmiş. Bir kuzuyu kestiği sırada karşıdan çobanlık yaptığı kuzuların sahibinin geldiğini görmüş. Kuzuyu hemen yanındaki kuyuya atmış ve kuyuyu yanan küllerle kapatmış. Kuzuların sahibi gidince çoban kuzuyu kuyudan çıkarmış piştiğini ve çok lezzetli olduğunu görünce arkadaşlarına da anlatmış. Yemek günden güne yayılmış ve meşhur olmuş”.
Bitlis ile Siirt’i bir dönem karşı karşıya getiren, ilerleyen zamanlarda Siirt’in tescilli yemeği olan ve yukarıda hikayesi anlatılan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Bitlis ile Siirt’i bir dönem karşı karşıya getiren, ilerleyen zamanlarda Siirt’in tescilli yemeği olan ve yukarıda hikayesi anlatılan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frenk kebabı
B
Samsak kebabı
C
Simit kebabı
D
Ciğer kebabı
E
Büryan kebabı
Açıklama:
Bitlis ile Siirt’i bir dönem karşı karşıya getiren, ilerleyen zamanlarda Siirt’in tescilli yemeği büryan kebabıdır.
Soru 19
Kaynatılmamış buğdayın ince çekilmiş haline ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çiğ simit
B
Bastık
C
Muska
D
Zerde
E
Belluriye
Açıklama:
Çiğ simit, kaynatılmamış buğdayın ince çekilmiş haline denir.
Soru 20
Genellikle özel günlerde ikram edilmesi ve hazırlanması emek gerektiren bir içecek olmasından dolayı ağa içeceği olarak da adlandırılan içecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mırra
B
Meyan şerbeti
C
Menengiç kahvesi
D
Şalgam suyu
E
Dibek kahvesi
Açıklama:
Güneydoğu’nun acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilen, mutlaka iki yudumluk olan acı kahve mırra, hazırlanması, sunulması ve içilmesi özel adap gerektiren bir kahve türüdür. Genellikle özel günlerde ikram edilmesi ve hazırlanması emek gerektiren bir kahve olmasından dolayı ağa içeceği olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu illerinden biridir?
Seçenekler
A
Gaziantep
B
Hatay
C
Mersin
D
Elazığ
E
Van
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır.
Soru 22
Güneydoğu Anadolu Bölgesi aşağıdaki hangi uygarlığa beşiklik etmemiştir?
Seçenekler
A
Hititliler
B
Osmanlılar
C
Frigler
D
Romalılar
E
Selçuklular
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Hitit, Asur, Pers, Roma, Selçuklu, Osmanlı Dönemi uygarlıklarına beşiklik etmiş bir yerleşmeler bütünüdür.
Soru 23
Asur Krallarına ait çivi yazılı kitabeler bulunan Birkleyn Mağaraları hangi Güneydoğu illinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Mardin
C
Şanlıurfa
D
Diyarbakır
E
Kilis
Açıklama:
Mezopotamya ile Anadolu medeniyetlerinin geçiş bölgesinde olan Diyarbakır’ın tarihî çok eski devirlere dayanmaktadır. İlin önemli tarihî ve arkeolojik değerleri arasında Asur Krallarına ait çivi yazılı kitabeler bulunan Birkleyn Mağaraları yer almaktadır.
Soru 24
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile hangi tarım ürününün ekimi genişlemiştir?
Seçenekler
A
Çay
B
Mercimek
C
Arpa
D
Pirinç
E
Buğday
Açıklama:
Pamuk, pirinç gibi tarım ürünlerinin ekim alanının genişlemesi GAP'ın getirilerindendir. Bölgede GAP’ın tamamlanmasıyla bol su ve sıcaklık isteği olan mısır, pirinç ve ayçiçeği gibi ürünlerin üretimindeki artışın da daha fazla olması beklenmektedir.
Soru 25
Bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismine ne denir?
Seçenekler
A
Firik
B
Pestil
C
Sucuk
D
Hevenk
E
Simit
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir. Firik, buğdayın yeşilken
toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgurdur. Pestil, üzüm şırasının ince tabaka halinde güneşte kurutulması ile yapılmaktadır. Sucuk ise ceviz içinin ipe dizilmesinden sonra, koyulaştırılmış üzüm şırasına batırılmasıyla yapılan, tatlı bir üründür. Hevenk ise bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir.
toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgurdur. Pestil, üzüm şırasının ince tabaka halinde güneşte kurutulması ile yapılmaktadır. Sucuk ise ceviz içinin ipe dizilmesinden sonra, koyulaştırılmış üzüm şırasına batırılmasıyla yapılan, tatlı bir üründür. Hevenk ise bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir.
Soru 26
Hangi ilde misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfakları oldukça geniştir?
Seçenekler
A
Şanlıurfa
B
Siirt
C
Batman
D
Mardin
E
Diyarbakır
Açıklama:
Urfa kültüründe misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfaklar oldukça geniştir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi topraktan yapılan araç-gereçlerdendir?
Seçenekler
A
Havan
B
Güveç kapları
C
Sandıklar
D
Kerebiç kalıbı
E
Çeşitli kaşıklar
Açıklama:
Ağaçtan yapılan mutfak araç ve gereçler ambar, kova ve çeşitli kaplar (külek, mahra), sandıklar (şire sandığı vb.), havanlar (dibek vb.), çeşitli kaşıklar ve oklavalar, et kütüğü, kile, kerebiç kalıbı, susak, tel dolap, domates ezeceği gibi araç gereçlerdir. Topraktan yapılan araç-gereçler ise çeşitli ebatlarda küpler (carralar, su küpleri, salça küpleri, peynir küpleri), testiler, dolma taşları, güveç kapları örnek verilebilir.
Soru 28
Nemrut Dağı Tapınağı hangi ilimiz sınırları içerisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Batman
B
Diyarbakır
C
Mardin
D
Adıyaman
E
Şırnak
Açıklama:
Nemrut Dağı Tapınağı Adıyaman şehri sınırları içerisinde yer almaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 29
Aşağıdaki yapılardan hangisi Siirt ili sınırları içerisinde değildir?
Seçenekler
A
Hz. Veysel Karani Türbesi
B
Hz. İbrahim Hakkı Türbesi
C
Oylum Höyük
D
Derzin Kalesi
E
Mir Yakup Manastırı
Açıklama:
Oylum Höyük Siirt ili sınırları içerisinde yer almaz. Doğru yanıt C'dir.
Soru 30
Etli yemekler, etli-sebzeli yemekler, musakka, oturtma, dolma ve sarmalar, pilav çeşitleri, çeşitli çorbalar vb. yemekler hangi yöntemle pişirilmektedir?
Seçenekler
A
Suda haşlama
B
Yağ-sos-su karışımı
C
Kuru ısıda pişirme
D
Bol yağda kızartma
E
Az yağda kızartma
Açıklama:
Yağ-sos-su karışımı ile pişirme bölgede çok fazla kullanılan pişirme yöntemlerindendir. Bölgenin önemli yemeklerinden olan etli yemekler, etli-sebzeli yemekler, musakka, oturtma, dolma ve sarmalar, pilav çeşitleri, çeşitli çorbalar vb. bu yöntemle pişen bazı yemeklerdir. Önceden hazırlanmış sebze ve etler, önce tencerede kavrulduktan sonra içine sos ve/veya su, salça vb. ilave edilerek pişirilir.
Soru 31
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) hangi ili kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Gaziantep
B
Kilis
C
Adıyaman
D
Mardin
E
Batman
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Gaziantep, Mardin, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Batman ve Şırnak illerini kapsamaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 32
İç yağı, soğan ve biberle hazırlanan karışımın misket büyüklüğünde yuvarlanarak suda haşlanmasıyla pişirilen köfte aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lıklıklı köfte
B
İçli köfte
C
Çiğ köfte
D
İkbenet
E
Patates köfte
Açıklama:
Lıklıklı köfte ise iç yağı, soğan ve biberle hazırlanan karışımın misket büyüklünde yuvarlanarak suda haşlanmasıyla pişirilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 33
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Zerzembe
B
Hevenk
C
Küllük
D
Hazna
E
Hayat
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi düğün yemekleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kabaklama
B
Öz çorbası
C
Arap köftesi
D
Kuru fasulye
E
Lahmacun
Açıklama:
Düğünler genellikle ailelerin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişiklikler göstermektedir. Düğün yemekleri kabaklama, öz çorbası, çeşitli tavalar, kuru fasulye, şehriyeli pilav, lahmacun gibi yemeklerdir.
Soru 35
Siirt mutfağında "tefeye" ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Kürek
B
Masa
C
Ocak
D
Demir çubuk
E
Çatal
Açıklama:
Siirt'de yemekler mutfaklarda tefeye adı verilen ocaklarda pişirilmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ağaçtan yapılan mutfak araç ve gereçlerinden değildir?
Seçenekler
A
Kova
B
Sandıklar
C
Havanlar
D
Kaşık ve oklava
E
Testi
Açıklama:
Ağaçtan yapılan mutfak araç ve gereçleri ise ambar, kova ve çeşitli kaplar (külek, mahra), sandıklar (şire sandığı vb.), havanlar (dibek vb.), çeşitli kaşıklar ve oklavalar, et kütüğü, kile, kerebiç kalıbı, susak, tel dolap, domates ezeceği gibi araç gereçlerdir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 37
Sıra geceleri hangi ilimizle özleşmiştir?
Seçenekler
A
Siirt
B
Diyarbakır
C
Mardin
D
Şanlıurfa
E
Batman
Açıklama:
Şanlıurfa ile özdeşleşen ve önemini hiç kaybetmeyen önemli geleneklerden biri sıra geceleridir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 38
Urfa ve Mardin illerimizde tüketilen mırra aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayran
B
Neskafe
C
Köpüklü kahve
D
Sütlü kahve
E
Acı kahve
Açıklama:
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan mırra, Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 39
Siirt’in tescilli yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mumbar dolma
B
Büryan kebabı
C
Perde pilavı
D
Soğan kebabı
E
Domatesli arap köftesi
Açıklama:
Bitlis ile Siirt’i bir dönem karşı karşıya getiren, ilerleyen zamanlarda Siirt’in tescilli yemeği olan yemek büryan kebabıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin de yer alan illerimizden birisidir?
Seçenekler
A
Siirt
B
Erzurum
C
Kahramanmaraş
D
Hatay
E
Gümüşhane
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde;Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır.
Soru 41
Bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu'daki ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarma
B
Simit
C
Frik
D
Düğür
E
Ceriş
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 42
Üzüm şırasının ince tabaka halinde güneşte kurutulmuş haline aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Sucuk
B
Pekmez
C
Pestil
D
Lokum
E
Besti
Açıklama:
Pestil, üzüm şırasının ince tabaka halinde güneşte kurutulması ile
yapılmaktadır.
yapılmaktadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi evlerde oda kapılarının açıldığı genişçe yerin adıdır?
Seçenekler
A
Eyvan
B
Serender
C
Kiler
D
Sofa
E
Hayat
Açıklama:
Sofa, evlerde oda kapılarının açıldığı genişçe yer.
Soru 44
Siirt'te yemek pişirmekte kullanılan ocak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sefoye
B
Pürmüz
C
Küllük
D
Tandır
E
Tefeye
Açıklama:
Siirt'te yemekler mutfaklarda tefeye adı verilen ocaklarda pişirilmektedir.
Soru 45
Hacat kelimesi nerede ev ve mutfak eşyası anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Antep ve Kilis
B
Siirt ve Muş
C
Van ve Bitlis
D
Mardin ve Midyat
E
Diyarbakır ve Batman
Açıklama:
Hacat kelimesi Antep ve Kilis yöresinde ev ve mutfak eşyası anlamında kullanılmaktadır.
Soru 46
Kekik'in bölgesel adı nedir?
Seçenekler
A
Çörtük
B
Zahter
C
Haspir
D
Küzbara
E
İsot
Açıklama:
Kekik, zahter olarak adlandırılmaktadır.
Soru 47
Urfa'nın meşhur sıra gecelerinde misafirlere sunulan değişmez ikram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçli köfte
B
Şirdan
C
Çiğ köfte
D
Fellah köftesi
E
Gıliko
Açıklama:
Urfa’nın meşhur sıra gecelerinde ise misafirlere yapılan değişmez ikram çiğ köftedir.
Soru 48
Arapça'da acı anlamına gelen, köpüksüz,sütsüz ve şekersiz kahvenin adı nedir?
Seçenekler
A
Meyan kahvesi
B
Şalgam
C
Menengiç kahvesi
D
Mırra kahvesi
E
Osmanlı kahvesi
Açıklama:
Arapça'da acı anlamına gelen, köpüksüz,sütsüz ve şekersiz kahvenin adı Mırra'dır.
Soru 49
Şanlıurfa'da Biyan balı olarak adlandırılan şerbet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kızılcık şerbeti
B
Demirhindi şerbeti
C
Gül şerbeti
D
Hibiskus şerbeti
E
Meyan şerbeti
Açıklama:
Meyan şerbeti, Şanlıurfa’da Biyan balı olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 50
Bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismi nedir?
Seçenekler
A
Simit
B
İsot
C
Kömbe
D
Firik
E
Aşur
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 51
Güneydoğu Anadolu mutfağının karakteristik özelliklerinin hemen hemen hepsini taşıyan bir yöre hangisidir?
Seçenekler
A
Diyarbakır
B
Gaziantep
C
Mardin
D
Batman
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Şanlıurfa, Güneydoğu Anadolu mutfağının karakteristik özelliklerinin hemen hemen hepsini taşıyan bir yöredir.
Soru 52
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgur hangisidir?
Seçenekler
A
Aşur
B
Aşure bulguru
C
Firik
D
Simit
E
Köftelik bulgur
Açıklama:
Firik, buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgurdur.
Soru 53
İç yağı, soğan ve biberle hazırlanan karışımın misket büyüklünde yuvarlanarak suda haşlanmasıyla pişirilen yemek hangisidir?
Seçenekler
A
Yuvalama
B
Lıklıklı köfte
C
İçli aya köftesi
D
Mığrıbı
E
İkbebet
Açıklama:
Lıklıklı köfte ise iç yağı, soğan ve biberle hazırlanan karışımın misket büyüklünde yuvarlanarak suda haşlanmasıyla pişirilir.
Soru 54
Seçeneklerden hangisi Şanlıurfa’nın önemli lezzetlerindendir?
Seçenekler
A
İskender
B
Torpil
C
Kibe
D
Şıllık
E
Zerde
Açıklama:
Kaburga, katmer ve şıllık Şanlıurfa yöresinin önemli lezzetlerindendir.
Soru 55
Evlerde oda kapılarının açıldığı genişçe alana ne denir?
Seçenekler
A
Sofa
B
Eyvan
C
Havuz
D
Hayat
E
Cümle
Açıklama:
Sofa, evlerde oda kapılarının açıldığı genişçe yer.
Soru 56
Özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yerine ne denir?
Seçenekler
A
Hayat
B
Cümle
C
Eyvan
D
Hazna
E
Sofa
Açıklama:
Eyvan, özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yeridir.
Soru 57
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine ne denir?
Seçenekler
A
Pestil
B
Hevenk
C
Sucuk
D
Tefeye
E
Sefoye
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir.
Soru 58
I. Mutfak II. Ocaklık III. Tandırlık
IV. Tefeye V. Tandır
Maddelerden hangileri aynı anlamdadır?
IV. Tefeye V. Tandır
Maddelerden hangileri aynı anlamdadır?
Seçenekler
A
IV- V
B
III-V
C
II- III- V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Antep ve Kilis’te mutfak anlamında kullanılan “ocaklık” kelimesi, Urfa’da “tandırlık”, Siirt’te “tefeye” ismini almaktadır. Tandır ise ısınma amacıyla yere kazılarak yapılan, derinliği ortalama 130-150 cm, çapı ise 50-65 cm olan, mangal kömürü ya da odun yakılarak ısıtılan fırındır.
Soru 59
Bölgenin önemli yemeklerinden olan kebapların pişirilmesinden önce ete uygulanan marine işlemine bu bölgede ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Söğürme
B
Terletme
C
Tatavı yeme
D
Türlü çekme
E
Avcarlama
Açıklama:
Bölgenin önemli yemeklerinden olan kebapların pişirilmesinden önce ete uygulanan marine işlemine ise avcarlama denilmektedir. Avcarlama et, balık gibi yiyeceklerin kokmasını önlemek, kokusunu almak ya da hoş koku kazandırmak amacıyla yapılır.
Soru 60
Aşağıdaki illerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde değildir?
Seçenekler
A
Mardin
B
Bitlis
C
Kilis
D
Siirt
E
Şırnak
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 61
7000 yıl öncesine dayanan Asurlular tarafından kullanılan bir şehir olan Tılbaşar Höyüğü, Karkamış Harabeleri, Halpa Krallığına ait Tilmen Höyük, Hz. Ömer tarafından karataş ve kırmızı mermerden yapılmış olan Ömeriye Cami aşağıdaki illerden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Gaziantep
B
Siirt
C
Adıyaman
D
Batman
E
Diyarbakır
Açıklama:
7000 yıl öncesine dayanan Asurlular tarafından kullanılan bir şehir olan Tılbaşar Höyüğü, Karkamış Harabeleri, Halpa Krallığına ait Tilmen Höyük, Hz. Ömer tarafından karataş ve kırmızı mermerden yapılmış olan Ömeriye Cami Gaziantep’te bulunmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 62
Aşağıdaki yerlerden hangisi Orta Fırat Bölümü’nde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Diyarbakır Havzası
B
Karacadağ Volkan Kütlesi
C
Mardin-Midyat Eşiği
D
Siirt İli
E
Şanlıurfa Platoları
Açıklama:
Şanlıurfa ve Gaziantep platoları Orta Fırat Bölümü’nde önemli yer kaplamaktadır. Seçeneklerde verilen diğer yerler Dicle Bölümü’ndedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 63
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura ne denir?
Seçenekler
A
Köme
B
Pestil
C
Firik
D
Mırra
E
Sucuk
Açıklama:
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura firik denir.
Soru 64
Özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yerine ne denir?
Seçenekler
A
Sofa
B
Serander
C
Divan
D
Eyvan
E
Hayat
Açıklama:
Özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yerine eyvan denir. Doğru cevap D’dir.
Soru 65
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Simit
B
Hevenk
C
Mırra
D
Pestil
E
Kuymak
Açıklama:
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine hevenk denilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 66
Tefeye nedir?
Seçenekler
A
Bir tür ocak
B
Bir tür kap
C
Bir tür yemek
D
Bir tür sebze
E
Bir tür mutfak tezgahı
Açıklama:
Siirt’te mutfak, evin mimarisine göre, bahçeli veya avlulu evlerde genelde bahçenin veya avlunun bir köşesinde, çok katlı evlerde ise alt katta bulunmaktadır. Yemekler mut- faklarda tefeye adı verilen ocaklarda pişirilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uygulanan pişirme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Suda haşlama
B
Yağda kızartma
C
Kuru ısıda pişirme
D
Yağ-sos-su karışımı ile pişirme
E
Dolaylı buharda pişirme
Açıklama:
Dolaylı buharda pişirme, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uygulanan pişirme yöntemlerinden biri değildir. Doğru cevap E’dir.
Soru 68
Özellikle Urfa ve Mardin’de içilen, köpüksüz, sütsüz, şekersiz ve birkaç yudumda bitirilen, buruk ve acı bir tadı olan kahvenin adı nedir?
Seçenekler
A
Menengiç
B
Karacaot
C
Mırra
D
Dibek
E
Süvari
Açıklama:
Özellikle Urfa ve Mardin’de içilen, köpüksüz, sütsüz, şekersiz ve birkaç yudumda bitirilen, buruk ve acı bir tadı olan kahvenin adı mırradır. Doğru cevap C’dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Mutfağının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sebze kullanımı yok denecek kadar azdır.
B
Evlerde genelde kiler bulunur.
C
Farklı kültürlere ilişkin özellikleri bulundurur.
D
Evlerin mutfakları genelde avluya açılır.
E
Ham maddeler dengeli bir şekilde kullanılmaktadır.
Açıklama:
Güneydoğu Mutfağı'nda et ve sebzeler dengeli bir şekilde kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 70
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin şu an sahip olduğu kültürel dokunun zenginliği aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Seçenekler
A
coğrafi ve iklim yapısına
B
tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olmasına
C
bölge sınırları içinde yer alan çoğu ilin ipek ve baharat yolu üzerinde bulunmasına
D
birçok medeniyete ev sahipliği yaparak farklı kültürel yapılarla kaynaşmasına
E
büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin bölgenin tamamında önemli yer tutmasına
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi şu an sahip olduğu kültürel dokunun zenginliğini; coğrafi yapısına, tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olmasına, bölge sınırları içinde yer alan çoğu ilin ipek ve baharat yolu üzerinde bulunmasına ve birçok medeniyete ev sahipliği yaparak farklı kültürel yapılarla kaynaşmasına bağlıdır. Ayrıca, bölgenin iklim ve toprak yapısına bağlı olarak çeşitli bitkisel ürünlere sahip olması ve küçükbaş hayvancılığın bölgenin tamamında önemli bir yer tutması mutfak kültürüne de yansımıştır
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 71
Kommageneliler’in atası olan Arsames tarafından yaptırılan Gerger Kalesi ile Cendere Köprüsü hangi ilimizin sınırları içinde olan arkeolojik değerleridir?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Batman
C
Urfa
D
Şırnak
E
Diyarbakır
Açıklama:
Adıyaman’ın kuzeyinde Taşgedik Köyü sınırları içinde yer alan Roma dönemine ait Güneş Tanrısı Hellias ile Kral Antiochos’un tokalaşma kabartmaları olan Haydaran Kaya Mezarları; zeminden aşağıya doğru ana kaya oyularak yapılmış olan Turuş Kaya Mezarları bulunmaktadır. Bunların yanında Nemrut Dağı Tapınağı (Kâhta); MÖ 2. yüzyılda Kommageneliler’in atası olan Arsames tarafından yaptırılan Gerger Kalesi ile Cendere Köprüsü ilin tarihî ve arkeolojik değerleridir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 72
Dünyanın en eski surlarından birine ev sahipliği yapan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Urfa
B
Siirt
C
Gaziantep
D
Diyarbakır
E
Hakkari
Açıklama:
İlin önemli tarihî ve arkeolojik değerleri; en eski yerleşim yerlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Yerleşmesi, dünyanın en eski surlarından olduğu kabul edilen Diyarbakır Surları, Asur Krallarına ait çivi yazılı kitabeler bulunan Birkleyn Mağaraları, 349 yılında Roma İmparatoru II. Constantin tarafından yaptırılan Saint George Kilisesi, Hz. Ömer zamanında yaptırılan Ulu Camii, Bizans Dönemi’ne ait mihrabı olan ve günümüzde hâlâ kullanılan Meryem Ana Süryani Kadim Kilisesi, Ermenilere ait olduğu bilinen Gotik tarzda inşa edilmiş Surp Giragos Kilisesi’dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 73
Et ve simitten yapılan yemeklerin yanında, fıstıklı, cevizli, kaymaklı baklavaların yöreye özgü olduğu il hangisidir?
Seçenekler
A
Urfa
B
Mardin
C
Gaziantep
D
Siirt
E
Adıyaman
Açıklama:
Yemeklerde süt ve ürünleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Yemeklerde yoğurt, tatlılarda ve pidelerde peynir kullanılmakta, süt kaymağı çiğ olarak tüketilmektedir. Tereyağı, sarı yağ (sadeyağ) gibi hayvansal yağlar ise yemek yapımında özellikle tercih edilmektedir. Et ve simitten yapılan yemeklerin yanında, fıstıklı, cevizli, kaymaklı baklavalar ise yöreye özgüdür. Dolayısıyla Gaziantep mutfağında etin, bakliyatın, sebzenin, meyvenin, tahılın ve yoğurdun sofralarda dengeli olarak kullanıldığı görülmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 74
Mutfak kültürünün temelini yağlı, unlu, bol salçalı, acılı ve baharatlı yemeklerin oluşturduğu Güney Doğu Anadolu Bölgesi ili hangisidir?
Seçenekler
A
Mardin
B
Urfa
C
Batman
D
Siirt
E
Diyarbakır
Açıklama:
Urfa mutfak kültürünün temelini; yağlı, unlu, bol salçalı, acılı ve baharatlı yemekler oluşturmaktadır. Baklagillerin yanı sıra yarma denilen buğday, çorbada ve soğuk yemeklerde bolca kullanılmaktadır. Sebze kullanımı Gaziantep mutfağının aksine oldukça sınırlıdır. İsot denilen kırmızı pul biber, yöre beslenmesinin vazgeçilmez ögeleri arasındadır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 75
Kilis mutfağının aksine zeytinyağının hemen hemen hiç kullanılmadığı, özgün yemeklerinden olan çiğ köfte ve içli köftede farklı bulgur çeşitlerinin kullanıldığı, pilavların genellikle şehriyeli bulgur, düğürcük bulgur, pirinç ve firikten yapıldığı Güney Doğu Anadolu Bölgesi şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Batman
B
Mardin
C
Adıyaman
D
Gaziantep
E
Urfa
Açıklama:
Urfa yağı denilen yağı ile ünlü yörede, zeytinyağı Kilis mutfağının aksine hemen hemen hiç kullanılmamaktadır. Urfa mutfağının özgün yemeklerinden olan çiğ köfte ve içli köftede farklı bulgur çeşitleri kullanılmaktadır. Pilavlar genellikle şehriyeli bulgur, düğürcük bulgur, pirinç ve firikten yapılmaktadır. Şehriyeli bulgurla yapılan mercimekli bulgur pilavı, mığrıbı denilen Buhara pilavı, en yaygın pilav türleridir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 76
Yörede yetişen karpuzların iriliği ve lezzeti ile ünlü olduğu Güney Doğu Anadolu Bölgesi şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Kilis
B
Gaziantep
C
Mardin
D
Siirt
E
Diyarbakır
Açıklama:
Diyarbakır’ın ova kesiminde mercimek, buğday, arpa, ceviz, nar ve üzüm yetişmektedir. Diyarbakır’ın ünlü üzümlerinden yapılan pestil ve sucuk özellikle kış aylarının önemli lezzetlerinden olmakla birlikte bölgede yetişen kavun ve karpuzlar gerek lezzetleri gerekse irilikleriyle bütün yurtta bilinen tatlardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 77
Tandırlık denilen mutfağın doğrudan avluya açıldığı mutfak türü hangi Güney Doğu Anadolu Bölgesi şehrinde yaygındır?
Seçenekler
A
Siirt
B
Hakkari
C
Şırnak
D
Urfa
E
Gaziantep
Açıklama:
Geleneksel Urfa evinin şekillenmesinde iklimin ve malzemenin etkisi evlerin taş malzeme ile yapılmış olmasından hemen fark edilmektedir. Evler sofasız, avlu etrafındaki eyvan mutfak ve servis bölümlerinden oluşmaktadır. Urfa kültüründe misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfaklar oldukça geniştir. Tandırlık denilen mutfak, doğrudan avluya açılmaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 78
Yemeklerin tefeye adı verilen ocaklarda pişirildiği Güney Doğu Anadolu Bölgesi şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Batman
B
Kilis
C
Siirt
D
Adıyaman
E
Şırnak
Açıklama:
Siirt’te mutfak, evin mimarisine göre, bahçeli veya avlulu evlerde genelde bahçenin veya avlunun bir köşesinde, çok katlı evlerde ise alt katta bulunmaktadır. Yemekler mutfaklarda tefeye adı verilen ocaklarda pişirilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 79
Kızartmanın zeytinyağı ile yapıldığı Güney Doğu Anadolu Bölgesi şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Siirt
B
Kilis
C
Adıyaman
D
Batman
E
Mardin
Açıklama:
Yağda kızartma, az yağda kızartma ve bol yağda kızartma olarak iki farklı şekilde yapılmaktadır. Çeşitli sebzelerden yapılan mücver, et kızartması, kavurma gibi yemekler az yağda kızartılarak yapılan yemeklerdendir. Bol yağda kızartma ise derin kızartma tavalarında bol yağ ile yapılmaktadır. Kilis’te kızartma zeytinyağı ile yapılırken, diğer illerde çoğunlukla diğer bitkisel yağlar kızartma amaçlı kullanılmaktadır. Puf böreği vb. börek çeşitleri, sebzelerin kızartılması, bazı yörelerde içli köfte kızartılarak yapılan yiyeceklerdir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 80
Aşağıda verilen illerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır?
Seçenekler
A
Malatya
B
Gaziantep
C
Muş
D
Erzurum
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Gaziantep dışındaki iller Güneydoğu Anadolu'da yer almazlar.
Soru 81
Güneydoğu Anadolu Bölgesi hangi iki ülkeye sınırdır?
Seçenekler
A
İran-Suriye
B
İran-Irak
C
Suriye-Ürdün
D
Suriye-Irak
E
Ürdün-Irak
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Suriye ve Irak ile sınırdır.
Soru 82
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla tütsülenip öğütülmesiyle elde edilen tahıla ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyez
B
Karabuğday
C
Firik
D
Çavdar
E
Dinkel
Açıklama:
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura firik denir.
Soru 83
Güneydoğu Anadolu'da meyve ve sebzeleri ipe dizerek kışın tüketmek amacıyla yapılan kurutma işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pestil
B
Hevenk
C
Zahir
D
İkbebet
E
Sembusek
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu'da meyve ve sebzeleri ipe dizerek kışın tüketmek amacıyla yapılan kurutma işlemine Hevenk adı verilmektedir.
Soru 84
Güneydoğu Anadolu yöresinde kullanılan "eşgili basmak" terimi aşağıdakilerden hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Sirke yapmak
B
Peynir yapmak
C
Turşu yapmak
D
Ekmek yapmak
E
Yoğurt yapmak
Açıklama:
Eşgili basmak, turşu yapmak (kurmak) anlamında kullanılmaktadır.
Soru 85
Kültürümüzün önemli geleneklerinden biri olan "Sıra geceleri" hangi Güneydoğu Anadolu Bölgesi ili ile anılmaktadır?
Seçenekler
A
Batman
B
Şanlıurfa
C
Diyarbakır
D
Mardin
E
Şırnak
Açıklama:
Sıra geceleri, Şanlıurfa ili ile özdeşleşmiştir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi sıra gecelerinin değişmez yiyeceklerinin başında gelir?
Seçenekler
A
Büryan kebabı
B
İçliköfte
C
Şirden dolması
D
Mumbar dolması
E
Çiğköfte
Açıklama:
Urfa'nın sıra gecelerinin değişmez yiyeceği çiğ köftedir.
Soru 87
Aşağıda isimleri verilen çorba çeşitlerinden hangisinde yeşil mercimek benzeri bir baklagil kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Püsürük çorbası
B
Yoğurtlu dövme çorba
C
Lebeniye çorbası
D
Maş Çorbası
E
Ginedir çorbası
Açıklama:
Maş, yeşil mercimek benzeri bir baklagildir. Bundan yapılan çorbaya da maş çorbası denir.
Soru 88
Bumbar yemeğinin iki ana malzemesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kırmızı toz biber-ceviz içi
B
Hayvan bağırsağı-pirinç
C
Kuşbaşı et-arpacık soğan
D
Kaburga eti-pirinç
E
Keme-kıyma
Açıklama:
Bumbar dolmasının ana malzemeleri hayvan bağırsağı ve pirinçtir.
Soru 89
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde aşağıdaki et türlerinden hangisi diğerlerine oranla çok daha fazla tüketilmektedir?
Seçenekler
A
Dana eti
B
Koyun eti
C
Tavuk eti
D
Balık eti
E
Tavşan eti
Açıklama:
Bölgede yaygın olarak kullanılan et, koyun etidir. Kümes hayvanları ve deniz ürünleri ise çok daha az kullanılmaktadır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerden biri değildir?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Batman
C
Diyarbakır
D
Gaziantep
E
Malatya
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır.
Soru 91
MS 2. yüzyılda İmparator Septimus Severus tarafından yaptırılmış, Kahta Çayı’nın en çok daraldığı kesimde iki ana kaya üzerinde 92 büyük kesme taştan yapılmış, bir büyük kemer ve doğu tarafındaki küçük bir tali kemerden oluşan köprünün ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cendere Köprüsü
B
Çifte Köprüsü
C
Saklıkent Köprüsü
D
Kiremitli Köprüsü
E
Ongözlü Köprüsü
Açıklama:
Cendere Köprüsü, MS 2. yüzyılda İmparator Septimus Severus tarafından yaptırılmış, Kahta Çayı’nın en çok daraldığı kesimde iki ana kaya üzerinde 92 büyük kesme taştan yapılmış, bir büyük kemer ve doğu tarafındaki küçük bir tali kemerden oluşmaktadır.
Soru 92
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Firik
B
Pestil
C
Simit
D
Sucuk
E
Eyvan
Açıklama:
Firik, buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgurdur.
Soru 93
Özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eyvan
B
Sofa
C
Küllük
D
Zerzembe
E
Pherik
Açıklama:
Eyvan, özellikle Güneydoğu Anadolu evlerinde avluya bakan, önü açık, üstü kapalı yüksekçe döşemesi olan, ortasında bir de küçük havuzu bulunan oturma yeridir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Urfa mutfağının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Yağlı, unlu, bol salçalı, acılı ve baharatlı yemekler sıklıkla tüketilir.
B
Sebzeli yemekler önemli bir yer tutmaktadır.
C
Arap beslenme kültürünün etkisi görülmektedir.
D
Yarma denilen buğday, çorbada ve soğuk yemeklerde bolca kullanılır.
E
Zeytinyağı neredeyse hiç kullanılmamaktadır.
Açıklama:
Bu bölgede, sebze kullanımı oldukça sınırlıdır.
Soru 95
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hevenk
B
Eyvan
C
Firik
D
Sofa
E
Hacat
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir.
Soru 96
Kaynatılmamış buğdayın ince çekilmiş haline verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çiğ simit
B
Büryan kebabı
C
Zahter
D
Beyran
E
Dorgambaç
Açıklama:
Çiğ simit, kaynatılmamış buğdayın ince çekilmiş haline denir.
Soru 97
Aşağıdaki illerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Kilis
B
Ardahan
C
Erzurum
D
Erzincan
E
Elazığ
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 98
Geleneksel Urfa evlerinde kilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Zerzembe
B
Tandırlık
C
Küllük
D
Eyvan
E
Pherik
Açıklama:
Urfa'da geleneksel evlerde yer alan kilere "zerzembe" adı verilir. Kapların çoğunluğu zerzembede bulunur.
Soru 99
Geleneksel Urfa evlerinde mutfağa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zerzembe
B
Tandırlık
C
Eyvan
D
Pherik
E
Küllük
Açıklama:
Geleneksel Urfa evlerinde mutfağa "tandırlık" adı verilir.
Soru 100
Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde konumlanan uygarlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Asur
B
Pers
C
Selçuklu
D
Osmanlı
E
Girit
Açıklama:
İnsanlık tarihînde medeniyetin beşiği olarak da bilinen, birçok uygarlığın yaşadığı coğrafyada bulunan Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Hitit, Asur, Pers, Roma, Selçuklu, Osmanlı Dönemi uygarlıklarına beşiklik etmiş bir yerleşmeler
bütünüdür ve çok zengin tarihe, arkeolojik değerlere sahiptir. Doğru yanıt E'dir.
bütünüdür ve çok zengin tarihe, arkeolojik değerlere sahiptir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 101
Urfa mutfağına ait olan "içli aya köftesi"nde hangi pişirme tekniği kullanılır?
Seçenekler
A
Kızartma
B
Haşlama
C
Buğulama
D
Tütsüleme
E
Izgara yapma
Açıklama:
İçli Aya köftesi, tavada kızartılarak yapılan içli köftenin suda haşlanarak yapılan türüdür.
Soru 102
Yontma Taş ve Mezolitik devirlerde yerleşim yeri olan Güneydoğu Anadolu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batman
B
Diyarbakır
C
Gaziantep
D
Siirt
E
Adıyaman
Açıklama:
Mezopotamya ile Anadolu medeniyetlerinin geçiş bölgesinde olan Diyarbakır’ın
tarihî çok eski devirlere dayanmaktadır. Diyarbakır ve çevresindeki mağaralarda yapılan arkeolojik çalışmalardan, buralarda Yontma Taş ve Mezolitik devirlerde yerleşim olduğu sonucuna varılmıştır. Doğru yanıt B'dir.
tarihî çok eski devirlere dayanmaktadır. Diyarbakır ve çevresindeki mağaralarda yapılan arkeolojik çalışmalardan, buralarda Yontma Taş ve Mezolitik devirlerde yerleşim olduğu sonucuna varılmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 103
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura ne ad verilir?
Seçenekler
A
Firik
B
Simit
C
Düğürcük
D
İsli
E
Siyez
Açıklama:
Buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgura "firik" adı verilir.
Soru 104
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin temel besin kaynakları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa ve sebze
B
Buğday ve et
C
Mercimek ve nohut
D
Antep fıstığı ve ceviz
E
Nar ve hurma
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tarih ve coğrafyanın etkisi yemek kültürüne de yansımıştır. Temel besin kaynağı buğday ve et olan bu bölgede kent mutfakları birbirine benzese de Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır illerinin mutfakları ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde tanınan önemli mutfaklardır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi Orta Fırat Bölümü'nde yetiştirilen tarım ürünlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Antep fıstığı
C
Pamuk
D
Haşhaş
E
Susam
Açıklama:
Orta Fırat Bölümü’nde Gaziantep ve Şanlıurfa platoları önemli yer kaplamaktadır.
Fırat Nehri ve kolları, platoları ikiye ayırmaktadır. Platolarının ortalama yüksekliği 500 -1000 metredir. Orta Fırat Bölümü’nde yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlıdır. Altınbaşak, Ceylanpınar, Suruç, Birecik ovalarında tahıl ekilmektedir. Halkın geçimi, tarım ve hayvancılıktan sağlanır. Tarım ürünü olarak tahıl, mercimek, Antep fıstığı, pamuk, çeltik ve susam yetiştirilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Fırat Nehri ve kolları, platoları ikiye ayırmaktadır. Platolarının ortalama yüksekliği 500 -1000 metredir. Orta Fırat Bölümü’nde yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlıdır. Altınbaşak, Ceylanpınar, Suruç, Birecik ovalarında tahıl ekilmektedir. Halkın geçimi, tarım ve hayvancılıktan sağlanır. Tarım ürünü olarak tahıl, mercimek, Antep fıstığı, pamuk, çeltik ve susam yetiştirilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 106
Hevenk nedir?
Seçenekler
A
Mutfakta bulaşıkların yıkandığı bölüm
B
Pişirme esnasında kullanılan bir araç
C
Yiyeceklerin saklandığı çatı arası
D
Kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisi
E
Artan yiyeceklerin muhafaza edildiği dolap
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir. Hevenkler bardakaltı denen yerlerde saklanır.
Soru 107
Urfa'da mutfak içerisinde yer alan ocaklığın üzeri davlumbaz ve sistemi ile dama bağlanmasına ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Pherik
B
Zerzembe
C
Küllük
D
Hevenk
E
Haçırke
Açıklama:
Geleneksel Urfa evinin şekillenmesinde iklimin ve malzemenin etkisi evlerin taş malzeme ile yapılmış olmasından hemen fark edilmektedir. Evler sofasız, avlu etrafındaki eyvan mutfak ve servis bölümlerinden oluşmaktadır. Urfa kültüründe misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfaklar oldukça geniştir. Tandırlık denilen mutfak, doğrudan avluya açılmaktadır. Mutfak içerisinde yer alan ocaklığın üzeri pherik denilen davlumbaz ve baca sistemi ile dama bağlanmıştır. Kapların çoğunluğu zerzembe adı verilen kilerde bulunmaktadır. Mutfak içerisinde bir kuyu ile küllük diye tabir edilen yalak bulunmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne ait pişirme özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Suda haşlama
B
Yağda kızartma
C
Kuru ısıda pişirme
D
Yağ-sos-su karışımı ile pişirme
E
Üstten ısı vererek pişirme
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin zengin ürün çeşitliliği yiyeceklerin pişirme tekniklerinin çeşitliliğine de yansımıştır. Çeşitli yemeklerin yapımında pişirme tekniklerinin sadece biri kullanılabildiği gibi birden fazla pişirme tekniği de kullanılmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde kuşaktan kuşağa aktarılan bu yöntemler; doğrudan suda haşlama, yağda kızartma, kuru ısıda pişirme ve yağ-sos-su karışımı ile pişirme olarak sıralanabilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi Alaca çorbasının içerdiği malzemelerden biridir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Pirinç
C
Yeşil Mercimek
D
Kuşbaşı et
E
Maydanoz
Açıklama:
Alaca çorbası dövme buğday, nohut, yeşil mercimek, soğan, taze veya kuru kırmızı salçalık biberle yapılmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi muhammaranın malzemelerinden biridir?
Seçenekler
A
Kuşbaşı et
B
Kıyma
C
Soğan
D
Etimek
E
Pirinç
Açıklama:
Muhammaranın malzemeleri kırmızı toz biber,zeytinyağı, ceviz içi, etimek ve karabiber'dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 111
"Söğürme" yapmak için hangi pişirme tekniği kullanılır?
Seçenekler
A
Haşlama
B
Yağda kızartma
C
Izgara yapma
D
Tütsüleme
E
Buharda pişirme
Açıklama:
Söğürme, patlıcan ve domatesi ateş üzerinde veya fırında kebap gibi pişirme şeklidir.
Soru 112
Güneydoğu Anadolu bölgesine özgü kebapların pişirilmesinden önce ete uygulanan marine işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Avcarlamak
B
Bastık çalmak
C
Terletmek
D
Eşgili basmak
E
Çirtmek
Açıklama:
Bölgenin önemli yemeklerinden olan kebapların pişirilmesinden önce ete uygulanan marine işlemine ise avcarlama denilmektedir. Avcarlama et, balık gibi yiyeceklerin kokmasını önlemek, kokusunu almak ya da hoş koku kazandırmak amacıyla yapılır.
Soru 113
Kebap yapımında kullanılacak olan sebze ve meyvelerin çok hafif ateş üzerinde dinlendirilmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Terletmek
B
Bastık çalmak
C
Avcalamak
D
Çirtmek
E
Eşgili basmak
Açıklama:
Terletmek, sebzeli ve meyveli kebapların kabuklarının daha kolay soyulması ve daha lezzetli olması için tat verici soslarla ağzını kapatarak veya çok hafif ateş üzerinde dinlendirme işlemidir
Soru 114
Güneydoğu Anadolu bölgesinde bir şeyi ufak parçalara bölmek, doğramak, kesmek anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Terletmek
B
Çirtmek
C
Eşgili basmak
D
Bastık çalmak
E
Söğürmek
Açıklama:
Bir şeyi ufak parçalara bölmek, doğramak, kesmek anlamında "çirtmek" terimi kullanılmaktadır.
Soru 115
Zeytinyağı en fazla hangi Güneydoğu Anadolu ilinde tüketilmektedir?
Seçenekler
A
Şanlıurfa
B
Mardin
C
Kilis
D
Diyarbakır
E
Adıyaman
Açıklama:
Zeytinyağı bölgede fazla rağbet gören bir yağ değildir. En fazla Kilis'te, özellikle de kızartmalarda, kullanılır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi mırra içmenin ve ikram etmenin kuralları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mırra şekersiz içilmelidir.
B
Mırra kulpsuz fincanlarda içilir.
C
Mırra hızlıca içilmelidir.
D
Misafir içtiğinde fincan yere konmadan yeniden doldurulur.
E
Mırra, acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilir.
Açıklama:
Mırranın şekersiz olması, yavaş yavaş içilmesi, herkesin aynı kulpsuz fincanla içmesi ve içildikten sonra fincanın yere konulmadan kahveciye verilmesi önemlidir. Bu kahve acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi "alaca çorba" yapımında kullanılan malzemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeşil mercimek
B
Salça
C
Buğday
D
Nohut
E
Kırmızı et
Açıklama:
Alaca çorba, buğday, yeşil mercimek ve nohut gibi baklagillere salça, soğan ve çeşiti baharatlar eklenerek yapılan bir çorbadır.
Soru 118
Bumbar dolmasının ana malzemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuzu bağırsağı
B
Kuzu ciğeri
C
Kuzu kaburga
D
Kuzu gerdan
E
Kuzu kol
Açıklama:
Bumbar dolması kuzu bağırsağına pirinç, nane, biber salçası, pul biber, karabiber ve tuz karışımı doldurularak yapılır.
Soru 119
"Kahke" hangi yemek gurubuna girer?
Seçenekler
A
Çorba
B
Salata
C
Meze
D
Hamur işi
E
Et yemeği
Açıklama:
Kahke un, yumurta, yağ, pekmez, süt, susam kullanılarak hazırlanan bir hamur işidir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi "muhammara" yapımında kullanılmaz?
Seçenekler
A
Kırmızı toz biber
B
Ceviz içi
C
Ekmek
D
Tuz
E
Kırmızı et
Açıklama:
Muhammara kırmızı biber, ceviz, ekmek kullanarak hazırlanan ve çeşitli baharatlarla tatlndırılan br çeşit mezedir.
Soru 121
I. Soğuk olarak tüketilir.
II. "Biyanbalı" olarak da adlandırılır.
III. Özellikle Ramazan ayında tüketilir.
Yukarıda Güneydoğu Anadolu bölgesine özgü hangi içeçek tasvir edilmektedir?
II. "Biyanbalı" olarak da adlandırılır.
III. Özellikle Ramazan ayında tüketilir.
Yukarıda Güneydoğu Anadolu bölgesine özgü hangi içeçek tasvir edilmektedir?
Seçenekler
A
Şalgam suyu
B
Mırra kahvesi
C
Pekmez şerbeti
D
Meyan şerbeti
E
Menengiç kahvesi
Açıklama:
Gaziantep, Diyarbakır, Kilis, Şanlıurfa ve Mardin’de halkın özellikle ramazanlarda ve sıcak yaz günlerde tükettiği, Biyanbalı olarak da adlandırılan bu içecek "meyan kökü" adını almıştır. Meyan kökü bitkisinin köklerinin suyla ıslatılmasından elde edilir.
Soru 122
Urfa sıra gecelerinin geleneksel yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kebap
B
Mumbar dolması
C
Ciğer şiş
D
İçli köfte
E
Çiğ köfte
Açıklama:
Çiğköfte, sıra gecelerinin en önemli ikramı olarak görülmektedir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetişen başlıca tarım ürünleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kırmızı mercimek
B
Çeltik
C
Pamuk
D
Haşhaş
E
Susam
Açıklama:
Haşhaş, Ege Bölgesinin başlıca tarım ürünleri arasındadır.
Soru 124
"Zifir" ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Marine edilmiş et
B
Kemikli et
C
Çok pişmiş et
D
Yağsız et
E
Yağlı et
Açıklama:
Yağlı et anlamında zifir kullanılmaktadır. “Zifir çok yedim.” diyen biri, yağlı eti çok yediğini belirtmektedir.
Soru 125
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin hangi ili üzerinde Sümer uygarlığının bir şehri yer almıştır?
Seçenekler
A
Batman
B
Ardahan
C
Gaziantep
D
Siirt
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Batman tarihî itibarıyla yeni bir şehir olmasına rağmen yerleşim alanında kurulan şehrin tarihî Sümerlere kadar uzanmaktadır. İluh Tepesi’nin bulunduğu alanda bir Sümer şehir yerleşiminin bulunduğu ancak bataklık bir arazi üzerine kurulu olduğundan şehrin zaman içerisinde yeraltında kaldığı düşünülmektedir. Ayrıca İluh Tepesi olarak adlandırılan arazinin, yapılan araştırmalar sonucunda yapay bir tepe olduğu sonucuna varılmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerimizden biridir?
Seçenekler
A
Sivas
B
Yozgat
C
Ardahan
D
Adıyaman
E
Karaman
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi Mardin ilinde izini bırakan uygarlıklarından biridir?
Seçenekler
A
Persler
B
Romalılar
C
Bizanslılar
D
Abbasiler
E
Artuklular
Açıklama:
Mardin; mimari, etnografik, arkeolojik, tarihî ve görsel değerleri ile zamanın durduğu izlenimini veren güneydoğunun güzel kentlerinden biridir. Mardin farklı dini inanışlar ve sanatsal açıdan değeri olan camiler, türbeler, kiliseler, manastırlar vb. dinî eserler barındırmaktadır. İpek Yolu güzergâhında olan Mardin’de, beş han ve bir kervansaray mevcuttur. Mardin ilinde bulunan İmparator Anastasios tarafından 506 yılında yaptırılan Dara Kalesi ve Harabeleri, Nusaybin ilçesinde yer alan MÖ 4000’den MÖ 7. yüzyıla kadar yerleşim yeri olarak kullanılan Uruk ve Asur kültüründen izler taşıyan Gırnavaz Höyüğü, 14. yüzyılda yapıldığı bilinen Reyhaniye Camii, Artuklular tarafından 12. yüzyılda yapıldığı bilinen Mor Benham Kilisesi, 328 yılında yapıldığı bilinen Mor Yakup Kilisesi, Hristiyanlar tarafından günümüze kadar kullanılan en eski manastırlardan biri olan Mor Gabriel Kilisesi, 429 yılında yapıldığı bilinen Surp Kevork Kilisesi, Süryani cemaatinin en önemli merkezlerinden olan, 1932 yılına kadar Süryani Ortodoks Patriğinin ikamet yeri olan, Deyr-ül Zafaran Manastırı ilin tarihî ve arkelojik değerleridir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi Orta Fırat Bölümü'nde üretilen tarım ürünlerinden biridir?
Seçenekler
A
Antep fıstığı
B
Üzüm
C
Tütün
D
İncir
E
Zeytin
Açıklama:
Orta Fırat Bölümü’nde Gaziantep ve Şanlıurfa platoları önemli yer kaplamaktadır.
Fırat Nehri ve kolları, platoları ikiye ayırmaktadır. Platolarının ortalama yüksekliği 500 -1000 metredir. Orta Fırat Bölümü’nde yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlıdır. Altınbaşak, Ceylanpınar, Suruç, Birecik ovalarında tahıl ekilmektedir. Halkın geçimi, tarım ve hayvancılıktan sağlanır. Tarım ürünü olarak tahıl, mercimek, Antep fıstığı, pamuk, çeltik ve susam yetiştirilmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Fırat Nehri ve kolları, platoları ikiye ayırmaktadır. Platolarının ortalama yüksekliği 500 -1000 metredir. Orta Fırat Bölümü’nde yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlıdır. Altınbaşak, Ceylanpınar, Suruç, Birecik ovalarında tahıl ekilmektedir. Halkın geçimi, tarım ve hayvancılıktan sağlanır. Tarım ürünü olarak tahıl, mercimek, Antep fıstığı, pamuk, çeltik ve susam yetiştirilmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yetiştirilen ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Zahter
B
Kuzukulağı
C
Ispanak
D
Kereviz
E
Haspir
Açıklama:
Gaziantep mutfağı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en zengin mutfaklarından biridir. Bölgenin coğrafi konumundan dolayı önemli bir ticaret merkezi olması, kentin İpek ve Baharat Yolu üzerinde bulunması ve farklı kültürlere ev sahipliği yapmış olması bu bölgede kültürel dokunun zenginleşmesini sağlamıştır. Bunun yanında bölgenin iklim koşulları ve coğrafi yapısı her türlü sebze ve meyve üretimine uygun olup; üzüm, Antep fıstığı ve zeytinden nar, ayva, incir, hurma, kayısı, kavun, yenidünya, karpuz, kabak, domates, ıspanak, zahter, kuzukulağı ve haspire kadar birçok ürün burada yetiştirilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 130
Urfa evlerinde kapların saklandığı kilere ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Sofa
B
Zerzembe
C
Eyvan
D
Pherik
E
Küllük
Açıklama:
Geleneksel Urfa evinin şekillenmesinde iklimin ve malzemenin etkisi evlerin taş malzeme ile yapılmış olmasından hemen fark edilmektedir. Evler sofasız, avlu etrafındaki eyvan mutfak ve servis bölümlerinden oluşmaktadır. Urfa kültüründe misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfaklar oldukça geniştir. Tandırlık denilen mutfak, doğrudan avluya açılmaktadır. Mutfak içerisinde yer alan ocaklığın üzeri pherik denilen davlumbaz ve baca sistemi ile dama bağlanmıştır. Kapların çoğunluğu zerzembe adı verilen kilerde bulunmaktadır. Mutfak içerisinde bir kuyu ile küllük diye tabir edilen yalak bulunmaktadır.
Mutfak yemek hazırlama ve pişirme yanında, ekmek yapılan ve çamaşır yıkanan bir yer olması bakımından da önemlidir. Evin en önemli servis mekânı ile kışlık yiyeceklerin depolandığı, kap kacağın da konulduğu kiler, avlu hizasından aşağıda yer almaktadır. Kilerde küpler zemine gömülerek içindeki yiyeceklerin korunması sağlanmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Mutfak yemek hazırlama ve pişirme yanında, ekmek yapılan ve çamaşır yıkanan bir yer olması bakımından da önemlidir. Evin en önemli servis mekânı ile kışlık yiyeceklerin depolandığı, kap kacağın da konulduğu kiler, avlu hizasından aşağıda yer almaktadır. Kilerde küpler zemine gömülerek içindeki yiyeceklerin korunması sağlanmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 131
Urfa iline özgü mutfaklarda yer alan yalaklara ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Pherik
B
Zerzembe
C
Küllük
D
Eyvan
E
Sofa
Açıklama:
Geleneksel Urfa evinin şekillenmesinde iklimin ve malzemenin etkisi evlerin taş malzeme ile yapılmış olmasından hemen fark edilmektedir. Evler sofasız, avlu etrafındaki eyvan mutfak ve servis bölümlerinden oluşmaktadır. Urfa kültüründe misafirsiz yemeğe oturmama kültürü olduğu için mutfaklar oldukça geniştir. Tandırlık denilen mutfak, doğrudan avluya açılmaktadır. Mutfak içerisinde yer alan ocaklığın üzeri pherik denilen davlumbaz ve baca sistemi ile dama bağlanmıştır. Kapların çoğunluğu zerzembe adı verilen kilerde bulunmaktadır. Mutfak içerisinde bir kuyu ile küllük diye tabir edilen yalak bulunmaktadır.
Mutfak yemek hazırlama ve pişirme yanında, ekmek yapılan ve çamaşır yıkanan bir yer olması bakımından da önemlidir. Evin en önemli servis mekânı ile kışlık yiyeceklerin depolandığı, kap kacağın da konulduğu kiler, avlu hizasından aşağıda yer almaktadır. Kilerde küpler zemine gömülerek içindeki yiyeceklerin korunması sağlanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Mutfak yemek hazırlama ve pişirme yanında, ekmek yapılan ve çamaşır yıkanan bir yer olması bakımından da önemlidir. Evin en önemli servis mekânı ile kışlık yiyeceklerin depolandığı, kap kacağın da konulduğu kiler, avlu hizasından aşağıda yer almaktadır. Kilerde küpler zemine gömülerek içindeki yiyeceklerin korunması sağlanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Tirşik otu çorbasının malzemelerinden biridir?
Seçenekler
A
Yoğurt
B
Kuşbaşı et
C
Kıyma
D
Yeşil mercimek
E
Margarin
Açıklama:
Tirşik otu çorbasının malzemeleri, tirşik yoğurt, dövme ve soğandır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi soğan aşı yemeğinin malzemelerinden biridir?
Seçenekler
A
Kaburga eti
B
Maydonoz
C
Margarin
D
Tereyağ
E
Kuşbaşı et
Açıklama:
Soğan aşı yemeğinin malzemeleri kuşbaşı et, arpaçık soğan, biber salçası, domates salçası, sade yağ, şeker, nar ekşisi, limon suyu, su yada et suyudur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi kaburga dolmasının malzemelerinden biridir?
Seçenekler
A
Ceviz
B
Sade yağ
C
Margarin
D
Badem
E
Arpacık soğan
Açıklama:
Kaburga dolmasının malzemeleri pirinç, tereyağ, badem, pul biber, maydonoz, kaburga eti, biber salçası, su, tuz ve karabiberdir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 135
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan bölgeye özgü içecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mırra
B
Latte
C
Meyan
D
Türk
E
Dibek
Açıklama:
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan mırra, Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu bölgesine özgü yemek tariflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alaca çorba
B
Tirşik otu çorba
C
Bumbar dolması
D
Muhammara
E
Yaprak sarması
Açıklama:
Yaprak sarması, hariç diğer yemekler bölgeye özgü tariflerdir.
Soru 137
Antep ve Kilis’te “ocaklık” kelimesi, Urfa’da “tandırlık”, Siirt’te “tefeye” ismini alan yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutfak
B
Banyo
C
Oturma odası
D
Çocuk odası
E
Kiler
Açıklama:
Antep ve Kilis’te mutfak anlamında kullanılan “ocaklık” kelimesi, Urfa’da “tandırlık”, Siirt’te “tefeye” ismini almaktadır.
Soru 138
İç yağı, soğan ve biberle hazırlanan karışımın misket büyüklüğünde yuvarlanarak suda haşlanmasıyla pişirilen yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mığribi
B
Lıklıklı köfte
C
Firik
D
Kibe
E
İkbebet
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen yemek Lıklıklı köftedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Urfa’ya özgü yemekler arasında yer almaktadır.
Soru 139
Bölgenin ünlü üzümlerinden yapılan pestil ve sucuk kış aylarının önemli lezzetlerini oluştururken kavun ve karpuz irilikleriyle bütün yurtta bilinen tatlardır.
Yukarıda bahsedilen Güneydoğu Anadolu ili aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen Güneydoğu Anadolu ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Urfa
B
Kilis
C
Mardin
D
Gaziantep
E
Diyarbakır
Açıklama:
Diyarbakır özellikle büyük karpuzlarıyla ülke çağında ün salmış Güneydoğu Anadolu ilidir. Yöre aynı zamanda kavun, pestil ve sucuğıyla da ünlüdür.
Soru 140
…………….. mutfağı bölgenin en zengin mutfaklarından biridir. Bölgenin coğrafi konumundan dolayı önemli bir ticaret merkezi olması, kentin İpek ve Baharat Yolu üzerinde bulunması ve farklı kültürlere ev sahipliği yapmış olması bu bölgede kültürel dokunun zenginleşmesini sağlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Siirt
B
Şırnak
C
Batman
D
Gaziantep
E
Diyarbakır
Açıklama:
Hem mutfak zenginliğiyle hem de bulunduğu coğrafi konum sebebiyle soruda bahsi geçen Güneydoğu Anadolu ile Gaziantep’tir.
Soru 141
Hazreti İbrahim’den geldiği söylenen Halil İbrahim Sofrası Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde misafiri çok seven, misafirsiz sofraya oturmayan ve peygamberler şehri olarak bilinen hangi ilinde bilinen bir deyim haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Urfa
B
Batman
C
Gaziantep
D
Diyarbakır
E
Siirt
Açıklama:
Halil İbrahim Sofrası günümüzde genel olarak bilinen bir deyim olmakla birlikte aslen misafirliğin çok olduğu Urfa’dan çıktığı düşünülmektedir.
Soru 142
Gaziantep ve Kilis yöresinde zeytin kuyularına verilen özel ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hevenk
B
Hazna
C
Zeyt
D
Zemzembe
E
Eyvan
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Gaziantep ve Kilis civarında zeytinler için açılan özel kuyulara zeyt denir.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi tatlıcılık sektöründe önemli bir yere sahip olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi ilidir?
Seçenekler
A
Batman
B
Gaziantep
C
Mardin
D
Diyarbakır
E
Şırnak
Açıklama:
Gaziantep baklavacılık konusunda uzmanlaşılmış ve baklavacılığın bir iş alanı olarak geliştiği illerdendir.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde semizotuna verilen addır?
Seçenekler
A
Pirpirim
B
Hevenk
C
Mırra
D
Zifir
E
Çömçe
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde semizotu pirpirim veya pimpirim olarak adlandırılmaktadır. Bölgenin yöresel yemekleri arasında pirpirim aşı da bulunmaktadır.
Soru 145
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kemikli etlerde en çok kullanılan pişirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Derin yağda kızartma
B
Sığ yağda kızartma
C
Fırında pişirme
D
Suda pişirme
E
Kuru ısıda pişirme
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kemikli etler genellikle haşlama şeklinde pişirilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 146
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yemekli kır gezileri olarak düzenlenen Sahre yemekleri ritüeli aşağıdaki illerden hangisinde uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Urfa
B
Diyarbakır
C
Kilis
D
Şırnak
E
Batman
Açıklama:
Sahre yemekleri genellikle dolma, sarma gibi elde yenebilen yemeklerin hazırlanarak açık alanlarda yendiği bir ritüeldir. Gaziantep ve Kilis çevresinde görülür.
Soru 147
Keçi veya kuzu bağırsağının pirinç, salça ve baharatlarla doldurulmasıyla hazırlanan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhammara
B
Kerebiç
C
Kaburga dolması
D
Lengeser
E
Bumbar dolması
Açıklama:
Bumbar dolması bağırsağın doldurulmasıyla hazırlanan bir yemektir. Farklı bölgelerde görülmekle birlikte Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yöresel lezzetleri arasında sayılmaktadır.
Soru 148
Bulgurun ince çekilmiş hâlinin Güneydoğu Anadolu’daki ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Firik
B
Simit
C
Mırra
D
Kuzukulağı
E
Pestil
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş hâlinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 149
Ceviz içinin ipe dizilmesinden sonra, koyulaştırılmış üzüm şırasına batırılmasıyla yapılan tatlı ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pestil
B
Sembusek
C
Kitel raha
D
Sucuk
E
Zerde
Açıklama:
Sucuk, ceviz içinin ipe dizilmesinden sonra, koyulaştırılmış üzüm şırasına batırılmasıyla yapılan tatlı bir üründür.
Soru 150
Urfa kültüründe zerzembe evin hangi bölümüne verilen isimdir?
Seçenekler
A
Mutfak
B
Eyvan
C
Avlu
D
Oturma odası
E
Kiler
Açıklama:
Urfa kültüründe zerzembe, evin kiler bölümüne verilen isimdir.
Soru 151
Tefeye, aşağıdakilerden hangisine verilen bir isimdir?
Seçenekler
A
Mutfak
B
Buğday
C
Ocak
D
Avlu
E
Kiler
Açıklama:
Siirt'te yemekler mutfaklarda tefeye adı verilen ocaklarda pişirilmektedir.
Soru 152
Meyan şerbeti, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde başka hangi isimle bilinmektedir?
Seçenekler
A
Pimpirim
B
Loğlaz
C
Hevenk
D
Kitel raha
E
Biyan balı
Açıklama:
Meyan şerbeti, yöreye göre biyan balı olarak da isimlendirilmektedir.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi suda haşlama yönteminin kullanıldığı yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Lıklıklı köfte
B
Puf böreği
C
Lahmacun
D
Sac kebabı
E
Mırra
Açıklama:
Lıklıklı köfte, bazı yörelerde şekil verildikten sonra haşlama yöntemi ile pişirilen yemeklerden biridir.
Soru 154
Şıranın kaynatılmasından sonra hangi işlem uygulanarak gün pekmezi elde edilir?
Seçenekler
A
Kızartma
B
Suda haşlama
C
Güneşte bekletme
D
Yağ-sos-su karışımı ile pişirme
E
Kuru ısıda pişirme
Açıklama:
Şıranın kaynatıldıktan sonra güneşte bekletilmesi ile gün pekmezi elde edilir.
Soru 155
Büryan kebabı, hangi ilimizin tescilli yemeğidir?
Seçenekler
A
Diyarbakır
B
Adıyaman
C
Hakkâri
D
Siirt
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Büryan kebabı, Siirt'in tescilli yemeğidir.
Soru 156
Pimpirim otu, aşağıdakilerden hangisinin diğer ismidir?
Seçenekler
A
Semizotu
B
Isırgan
C
Ispanak
D
Su teresi
E
Maydanoz
Açıklama:
Pimpirim otu, semizotunun diğer adıdır.
Soru 157
"Bir bardak zeytinyağı toz biberle iyice karıştırılıp biraz bekletilir. Diğer taraftan etimek suda ıslatılır. Çok ufaltılmadan ceviz dövülür. Suda ıslatılmış etimeğin suyu sıkılır ve dövülmüş ceviz içi ile biberle iyice karıştırılır. Bu karışıma, kimyon, karabiber, bahar, nar pekmezi, yeterince tuz ve limon suyu ilave edilerek tekrar karıştırılır. Servis yapılırken isteğe bağlı olarak ceviz veya Antep fıstığı ile süslenir."
Yukarıda verilen tarif aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tarif aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Lengeser
B
Muhammara
C
Bayram kahkesi
D
Keme kebabı
E
Alaca çorba
Açıklama:
Verilen tarif muhammaraya aittir.
Soru 158
I. Gazi Antep
II. Batman
III. Elazığ
Yukarıdaki illerlerden hangisi ya da hangileri Güneydoğu Anadolu bölgesinde değildir?
II. Batman
III. Elazığ
Yukarıdaki illerlerden hangisi ya da hangileri Güneydoğu Anadolu bölgesinde değildir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Aşağı Fırat ve Dicle havzalarındaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illeri yer almaktadır. Elazığ Doğu Anadolu bölgesine aittir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 159
Bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’ daki ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Burma
B
Simit
C
Oruk
D
Firik
E
Tefeye
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’ daki ismidir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 160
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Firik
B
Pestil
C
Simit
D
Hevenk
E
Şirden
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 161
I. Yemekler ayrı ayrı sofraya gelir. II. Yemeğe önce büyükler başlar. III. Hangi tür pilavın yenileceği kültürel yapıda belirlenmiş ve kuşaklar arasında kural olarak aktarılmıştır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile ilgili yukarıdaki sofra düzeni ile ilgili bilgilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde mutfak kültürünün önemli özelliklerinden biri de
sofra düzenidir. Yemekler sofraya diğer bölgelerde olduğu gibi ayrı ayrı ve sırayla değil, aynı anda getirilir. Yemeklerin yanında hangi tür pilavın yenileceği kültürel yapı içinde belirlenmiş ve kuşaklar arasında kural olarak aktarılmıştır. Yemeğe önce büyükler başlar. Doğru seçenek A'dır.
sofra düzenidir. Yemekler sofraya diğer bölgelerde olduğu gibi ayrı ayrı ve sırayla değil, aynı anda getirilir. Yemeklerin yanında hangi tür pilavın yenileceği kültürel yapı içinde belirlenmiş ve kuşaklar arasında kural olarak aktarılmıştır. Yemeğe önce büyükler başlar. Doğru seçenek A'dır.
Soru 162
Kommagene Krallığı Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki hangi il sınırları içinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Mardin
B
Urfa
C
Adıyaman
D
Gaziantep
E
Batman
Açıklama:
Adıyaman ilinde bulunan MÖ 2. yüzyılın başlarında, Kommagene’lerin atası Arsemez tarafından Kahta Çayı’nın doğusunda kurulmuştur. İl sınırları dâhilinde krallığın yazlık başkenti ve idare merkezi olan Arsameia Ören Yeri, Roma döneminde önemli konaklama merkezi olan Perre Antik Kenti, Kommagene Dönemi’ne ait mezar odaları olan Sofraz Tümülüsü (Besni İlçesi) ile kutsal terasın yer aldığı Sesönk (Dikilitaş) ve II. Mitharaates tarafından yaptırılan (MÖ I. yy) üç kadına ait sütun olan Karakuş Tümülüsü bulunmaktadır.
Soru 163
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin sofra düzeni ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yemeğe önce büyükler başlar.
B
Yemekler sofraya ayrı ayrı ve sırayla getirilir.
C
Ev sahibi, misafir ısrar ederse sofraya oturur.
D
Misafirler için daha fazla çeşitte yemek yapılır.
E
Yemek sonrasında sofra duası edilir.
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde mutfak kültürünün önemli özelliklerinden biri de sofra düzenidir. Yemekler sofraya diğer bölgelerde olduğu gibi ayrı ayrı ve sırayla değil, aynı anda getirilir. Yemeklerin yanında hangi tür pilavın yenileceği kültürel yapı içinde belirlenmiş ve kuşaklar arasında kural olarak aktarılmıştır. Yemeğe önce büyükler başlar. Sofraya “Besmele” ile başlamak diğer bölgelerde olduğu gibi burada da önemlidir. Aç gözlülük hoş karşılanmayan bir davranıştır. Yemek yeme esnasında konuşulmaması, kaşık, çatal sesi çıkmaması genel görgü kurallarındandır. Yemeğin sonunda sofra duası okunduktan sonra sofradan kalkılmaktadır. Yemeklerin yanında salata, yeşillik, turşu ve ayran hep beraber sunulur. Tatlı ve meyve ise çay ve kahve servisinden sonra ayrı bir sofra olarak sunulmaktadır. Tatlı olarak farklı tatlı çeşitleri olabileceği gibi, meyve olarak sofraya birçok meyve çeşidi, havuç, salatalık, marul gibi ürünler getirilmektedir. Misafir yemekleri ise ayrı bir yer tut maktadır. Misafir geldiğinde her zamanki olağan yemeklerden daha fazla çeşit yapılmaktadır. Yemeklerde daha fazla et ve yağ kullanılması misafire önem verildiğinin göstergesidir. Sofrada misafirin ulaşamadığı yemekler misafire ikram edilir, yemesi için ısrar edilir. Ev sahibi genellikle hizmet etmek için sofraya oturmamakta ancak misafir ev sahibinin sofraya oturması için ısrar ederse sofraya oturmaktadır. Herkesin daha rahat etmesi için erkek misafirler ayrı, kadın misafirler ayrı sofralara otururlar.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ‘simit’ olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Kurutulmuş patlıcan
B
İri taneli mercimek
C
Öğütülmüş acı biber
D
Küçük taneli buğday
E
İnce çekilmiş bulgur
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 165
Gaziantep mutfağı ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yemeklerde süt ve süt ürünleri yaygın kullanılır.
B
En çok tüketilen et, büyükbaş hayvan etidir.
C
Yemeklerde sebze kullanımı neredeyse hiç yoktur.
D
Zeytinyağı yemeklerde hiç kullanılmaz.
E
İsot mutfağın vazgeçilmez baharatıdır.
Açıklama:
Bölgenin iklim koşulları ve coğrafi yapısı her türlü sebze ve meyve üretimine uygun olup; üzüm, Antep fıstığı ve zeytinden nar, ayva, incir, hurma, kayısı, kavun, yenidünya, karpuz, kabak, domates, ıspanak, zahter, kuzukulağı ve haspire kadar birçok ürün burada yetiştirilmektedir. Dolayısıyla ürün çeşitliği mutfak kültürüne yansımıştır. İklimin yaz aylarında sıcak ve kuru olması birçok sebze ve meyvenin, tatlandırıcı ve baharat çeşidinin kurutulmasını, kışların soğuk geçmesi ve nemin olmayışı patlıcan, kabak ve biber gibi sebzelerin tuzla küplere basılarak taze olarak saklanmasını olanaklı kılmıştır. Küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğu kentte, koyun eti tüketimi önceliklidir. Yemeklerde süt ve ürünleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Yemeklerde yoğurt, tatlılarda ve pidelerde peynir kullanılmakta, süt kaymağı çiğ olarak tüketilmektedir. Tereyağı, sarı yağ (sadeyağ) gibi hayvansal yağlar ise yemek yapımında özellikle tercih edilmektedir. Et ve simitten yapılan yemeklerin yanında, fıstıklı, cevizli, kaymaklı baklavalar ise yöreye özgüdür. Dolayısıyla Gaziantep mutfağında etin, bakliyatın, sebzenin, meyvenin, tahılın ve yoğurdun sofralarda dengeli olarak kullanıldığı görülmektedir.
Soru 166
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kebaplar pişirilmeden önce etlerin marine edilmesi işlemine ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Eşgili basma
B
Söğürme
C
Çirtme
D
Avcarlama
E
Terletme
Açıklama:
Bölgenin önemli yemeklerinden olan kebapların pişirilmesinden önce ete uygulanan marine işlemine ise avcarlama denilmektedir. Avcarlama et, balık gibi yiyeceklerin kokmasını önlemek, kokusunu almak ya da hoş koku kazandırmak amacıyla yapılır.
Soru 167
Özellikle Antep ve Kilis’te uygulanan ‘sahre yemekleri’ ne tür bir yemek ritüelidir?
Seçenekler
A
Hac karşılama
B
Çeyiz serme
C
Yemekli kır gezisi
D
Gelin hamamı
E
Müzikli eğlence
Açıklama:
Sahre yemekleri ise özellikle Gaziantep ve Kilis’te uygulanan, bir tören havası içinde gerçekleştirilen yemekli kır gezileri olup en önemli toplu yemeklerden biridir. Sahrelere sarmalar ve dolmalar, dürümler, köfteler, piyaz çeşitleri, her türlü çerez, şireler, meyveler götürülmektedir. Sahrenin kısa veya uzun olmasına göre götürülen yemekler de değişmektedir. Kısa sahrelerde köfte, topaçlı köfte, yağlı köfte vb. götürülürken uzun sahrelerde pilav çeşitleri, börekler, tava çeşitleri, çerezler, mevsimine göre garnitür ve meyveler götürülmektedir.
Soru 168
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapılan bir kebap türüdür?
Seçenekler
A
Malhıtalı
B
Haveydi
C
Çördüklü
D
Akıtmalı
E
Samsak
Açıklama:
Frenk kebabı, patlıcan kebabı, soğan kebabı, armut kebabı, ayva kebabı, elma kebabı, ciğer kebabı, ekşili kebap, simit kebabı, vişne kebabı, kıyma kebabı, samsak kebabı, altı ezmeli tike kebabı, büryan kebabı bu bölgede yapılan kebaplardan bazılarıdır.
Bölgede yapılan diğer köfteler; akıtmalı köfte, analıkızlı, çiğ köfte, içli köfte, domatesli Arap köftesi, çördüklü köfte, haveydi köfte, karma katma, mercimekli köfte, oruk, sitti simit köftesi, sini köftesi, yağlı köfte, malhıtalı köfte, omaç, yarpızlı (yarpuzlu) şeklinde sıralanabilir.
Bölgede yapılan diğer köfteler; akıtmalı köfte, analıkızlı, çiğ köfte, içli köfte, domatesli Arap köftesi, çördüklü köfte, haveydi köfte, karma katma, mercimekli köfte, oruk, sitti simit köftesi, sini köftesi, yağlı köfte, malhıtalı köfte, omaç, yarpızlı (yarpuzlu) şeklinde sıralanabilir.
Soru 169
Kebap kelimesi aşağıdaki dillerden hangisinden Türkçe’ye geçmiştir?
Seçenekler
A
Ermenice
B
Arapça
C
Azerice
D
Farsça
E
İbranice
Açıklama:
Arapça kebbeb kelimesinden dilimize geçen kebap, bu bölgenin en önemli yemek grubunu oluşturmaktadır.
Soru 170
Mırra ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Acılığı nedeniyle tek yudumda içilir.
B
Köpüksüz, sütsüz ve şekersizdir.
C
İçtikten sonra fincan yere konmaz.
D
Herkes aynı kulpsuz fincandan içer.
E
Tüm misafirlere ikişer defa ikram edilir.
Açıklama:
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan mırra, Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir. Köpüksüz, sütsüz, şekersiz ve birkaç yudumda bitirilen bu kahvenin buruk ve acı bir tadı vardır. Güneydoğu’nun acılı ve yağlı yemeklerinden sonra ikram edilen, mutlaka iki yudumluk olan acı kahve mırra, hazırlanması, sunulması ve içilmesi özel adap gerektiren bir kahve türüdür. Genellikle özel günlerde ikram edilmesi ve hazırlanması emek gerektiren bir kahve olmasından dolayı ağa içeceği olarak da adlandırılmaktadır. Misafirler geldiğinde hazırlanmış olan mırra bakır imbik veya büyük cezvelere alınarak kahveci tarafından bir elinde imbik, diğer elinde kulpsuz kahve fincanı, boynunda ve cebinde fincanı silecek mendil ile birlikte misafirlerin yanına gelerek servis edilir. Fincana yarısını geçmeyecek kadar mırra doldurup ikram eder, misafir içtiğinde fincan yere konmadan yeniden doldurulur. İkinci ikramdan sonra aynı fincan mendil ile silinerek yandaki misafire mırra sunulur. Büyükten küçüğe doğru, sıra ile tüm misafirlere ikişer defa ikram edilir. Mırranın şekersiz olması, yavaş yavaş içilmesi, herkesin aynı kulpsuz fincanla içmesi ve içildikten sonra fincanın yere konulmadan kahveciye verilmesi önemlidir.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi bir dolma çeşididir?
Seçenekler
A
Dolangel
B
Kahıyye
C
Beyran
D
Şirden
E
Büryan
Açıklama:
Sarmalar ve dolmalar bulgurlu, firikli, pirinçli veya bunların karışımından yapılmaktadır. Ayrıca şirden ve mumbar dolmaları da bu bölgeye özgüdür. Patlıcan dolması, biber dolması, işkembe dolması, kaburga dolması, kabak dolması, hindi dolması, kuzu dolması, güvercin dolması, domates dolması, tavuk dolması, acur dolması, keme dolması (asalak bir mantar türü), nakışlı dolma gibi sarma ve dolmalar bölgenin kültüründe önemli bir yer tutmaktadır. Tatlılar konusunda bu bölgenin çok ünlü olduğu söylenebilir. Baklava, burma, kadayıf, şöbiyet, şıllık tatlısı, dolangel, taş kadayıf, Şam tatlısı, kaygana, belluriye gibi tatlıların yanında sütlaç, peynir helvası, harire, aşure, zerde, un helvası, zingil, kahıyye, tahinli helva vb. tatlılar yemek kültürünün önemli ürünleri arasındadır.
Soru 172
İnsanların ilk defa tarımla uğraştıkları ve yabani tohum ekerek mercimek ve bezelye elde ettikleri Hallan Çemi Höyüğü hangi ilde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Şırnak
B
Mardin
C
Kilis
D
Batman
E
Siirt
Açıklama:
Batman’ın Kozluk ilçesi sınırları içinde kalıp Neolitik Dönem’e ait olduğu düşünülen, insanlığın yerleşik hayata geçiş yaptığı yerlerin başında gelen, insanların ilk defa tarımla uğraştığı ve yabani tohum ekerek mercimek ve bezelye elde ettikleri Hallan Çemi Höyüğünde; MS 1512 yılında Sason ve Hezo (Kozluk) Beyi Ebubekir Roşki’nin oğlu Hızır Bey tarafından yaptırılan Hızır Bey Camii ile Süryani Hıristiyanları tarafından kutsal kabul edilen Mor Kiryakus Manastırı bulunmaktadır.
Soru 173
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin sofra düzeni ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hangi yemekle hangi tür pilavın yenileceği bellidir.
B
Önce tatlı ve meyve servisi, ardından çay ve kahve servisi yapılır.
C
Meyve olarak havuç, salatalık, marul gibi ürünler de sunulmaktadır.
D
Yemeklerin yanında salata, yeşillik, turşu ve ayran birlikte sunulur.
E
Misafir geldiğinde ev sahibi hizmet etmek için genellikle sofraya oturmaz.
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde mutfak kültürünün önemli özelliklerinden biri de sofra düzenidir. Yemekler sofraya diğer bölgelerde olduğu gibi ayrı ayrı ve sırayla değil, aynı anda getirilir. Yemeklerin yanında hangi tür pilavın yenileceği kültürel yapı içinde belirlenmiş ve kuşaklar arasında kural olarak aktarılmıştır. Yemeğe önce büyükler başlar. Sofraya “Besmele” ile başlamak diğer bölgelerde olduğu gibi burada da önemlidir. Aç gözlülük hoş karşılanmayan bir davranıştır. Yemek yeme esnasında konuşulmaması, kaşık, çatal sesi çıkmaması genel görgü kurallarındandır. Yemeğin sonunda sofra duası okunduktan sonra sofradan kalkılmaktadır. Yemeklerin yanında salata, yeşillik, turşu ve ayran hep beraber sunulur. Tatlı ve meyve ise çay ve kahve servisinden sonra ayrı bir sofra olarak sunulmaktadır. Tatlı olarak farklı tatlı çeşitleri olabileceği gibi, meyve olarak sofraya birçok meyve çeşidi, havuç, salatalık, marul gibi ürünler getirilmektedir. Misafir yemekleri ise ayrı bir yer tut maktadır. Misafir geldiğinde her zamanki olağan yemeklerden daha fazla çeşit yapılmaktadır. Yemeklerde daha fazla et ve yağ kullanılması misafire önem verildiğinin göstergesidir. Sofrada misafirin ulaşamadığı yemekler misafire ikram edilir, yemesi için ısrar edilir. Ev sahibi genellikle hizmet etmek için sofraya oturmamakta ancak misafir ev sahibinin sofraya oturması için ısrar ederse sofraya oturmaktadır. Herkesin daha rahat etmesi için erkek misafirler ayrı, kadın misafirler ayrı sofralara otururlar.
Soru 174
Buğdayın henüz yeşilken toplanıp kabukları ile ateşte ütülmesi/tütsülenmesi işlemi sonrasında elde edilen bulgur türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mığrıbı
B
Setik
C
Simit
D
Düğürcük
E
Firik
Açıklama:
Firik, buğdayın yeşilken toplanıp ateşte kabuklarıyla ütülmesi/tütsülenmesinden sonra öğütülmesiyle elde edilen bulgurdur.
Soru 175
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde zeytinyağı hangi il mutfağında diğerlerinden daha fazla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Siirt
B
Urfa
C
Kilis
D
Batman
E
Şırnak
Açıklama:
Bölgede zeytinyağı fazla rağbet gören bir yağ olmamakla birlikte özellikle Kilis’te ve fazla olmasa da Gaziantep’te kullanılmaktadır.
Soru 176
Gaziantep, Şanlıurfa ve Kilis’in önemli içeceklerinden biri olan menengiç kahvesinin ham maddesi hangisidir?
Seçenekler
A
Çitlembik
B
Kakule
C
Harnup
D
Salep
E
Damla sakızı
Açıklama:
Antep fıstığının aşılanmamış hali olan, farklı yörelerde çitlembik, çedene, çıtlık, çitemik, bıttım gibi değişik isimlerle anılan ağaç meyvelerinin kavrulup öğütülmesi ile yapılan menengiç kahvesi özellikle Gaziantep, Şanlıurfa ve Kilis’in önemli içecekleri arasında yer almaktadır. Suyla veya sütle Türk kahvesi gibi hazırlanan kahvenin aynı zamanda birçok hastalığa da iyi geldiği bilinmektedir.
Soru 177
Bölgede piyazı, salatası ve yemeği yapılan pirpirim aşağıdakilerden hangisinin yöredeki adıdır?
Seçenekler
A
Mantar
B
Fasulye
C
Biber
D
Semizotu
E
Patlıcan
Açıklama:
Semizotu bölgede genellikle pirpirim şeklinde kullanılmaktadır. Pirpirim aşı denildiğinde semizotu yemeği akla gelir. Bölgede yapılan piyazlara maş, fasulye, patates, kabak, patlıcan, pirpirim (semizotu) yeşil zeytin ve yumurta piyazları; salatalara ise çeşitli sebzelerden ve bölgede yetişen otlardan yapılan salatalar (pirpirim, yarpuz, aş otu vb.) örnek verilebilir.
Soru 178
Antep ve Kilis’te mutfak anlamında kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ocaklık
B
Tandırlık
C
Tefeye
D
Sahan
E
Hacat
Açıklama:
Antep ve Kilis’te mutfak anlamında kullanılan “ocaklık” kelimesi, Urfa’da “tandırlık”, Siirt’te “tefeye” ismini almaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 179
Aşağıdakilerden hangisi haşlama yöntemi ile pişirilen bir yemektir?
Seçenekler
A
Kavurma
B
Aya köftesi
C
Mücver
D
Musakka
E
Kilis tava
Açıklama:
Suda haşlama yiyeceklerin su içinde pişirilmesidir. Bölgede kemikli etin kullanıldığı yemeklerin büyük çoğunluğu suda haşlama ile pişirilmektedir. Suda haşlanan yiyeceklerin bazıları doğrudan tüketilebildiği gibi bazılarına ise ikinci bir pişirme işlemi uygulanabilir. Kuru baklagillerin haşlanması, fırın kebaplarının yapımında etin ön işlem olarak haşlanması, lıklıklı köfte, aya köftesi, içli köftenin bazı yörelerde şekil verildikten sonra haşlanması bu yöntem ile pişirilen yöresel tatlardır.
Soru 180
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapılan bir köfte türüdür?
Seçenekler
A
Frenk
B
Büryan
C
Ciğer
D
Samsak
E
Sitti simit
Açıklama:
Frenk kebabı, patlıcan kebabı, soğan kebabı, armut kebabı, ayva kebabı, elma kebabı, ciğer kebabı, ekşili kebap, simit kebabı, vişne kebabı, kıyma kebabı, samsak kebabı, altı ezmeli tike kebabı, büryan kebabı bu bölgede yapılan kebaplardan bazılarıdır.
Bölgede yapılan diğer köfteler; akıtmalı köfte, analıkızlı, çiğ köfte, içli köfte, domatesli Arap köftesi, çördüklü köfte, haveydi köfte, karma katma, mercimekli köfte, oruk, sitti simit köftesi, sini köftesi, yağlı köfte, malhıtalı köfte, omaç, yarpızlı (yarpuzlu) şeklinde sıralanabilir.
Bölgede yapılan diğer köfteler; akıtmalı köfte, analıkızlı, çiğ köfte, içli köfte, domatesli Arap köftesi, çördüklü köfte, haveydi köfte, karma katma, mercimekli köfte, oruk, sitti simit köftesi, sini köftesi, yağlı köfte, malhıtalı köfte, omaç, yarpızlı (yarpuzlu) şeklinde sıralanabilir.
Soru 181
Parça et ile yapılan kebaplar terbiye edilirken aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?
Seçenekler
A
Sirke
B
Soğan suyu
C
Yoğurt
D
Zeytinyağı
E
Baharatlar
Açıklama:
Kebaplar; parça et, kıyma, sebze ve meyveler ile hazırlanarak kullanılan ürüne göre adlandırılır. Parça et ile yapılan kebaplar soğan suyu ve sarımsak, çeşitli baharatlar, yoğurt, zeytinyağı ile tatlandırılarak terbiye edilmektedir. Kıyma ile yapılan kebaplarda çeşitli baharatlar ve maydanoz, taze soğan, taze sarımsak gibi sebzeler lezzet vermek amacıyla kullanılmaktadır.
Soru 182
Perde pilavını kaplayan hamur aşağıdakilerden hangisini simgeler?
Seçenekler
A
Bereket
B
Mahremiyet
C
Cesaret
D
Dayanışma
E
Kardeşlik
Açıklama:
Siirt yöresinin ünlü pilavlarından olan perde pilavının yöre için kültürel anlamda çok önemli mesajlar içerdiği bilinmektedir. Örneğin, yeni gelinlere yapıldığı zaman “Bu evin sırrını bu yemekteki yufka gibi saklayacaksın.” mesajı verilmek istenmektedir. Perde pilavında pirinç taneleri bereketi, horoz erkeği, tavuk kadını, bademler çocukları, pilavın kaplandığı hamur da ailenin dokunulmazlığını ve mahremiyetini simgeler. Yemeğin içine konan keklik cesareti simgelediği için hileli yoldan avlanılmaması önemlidir.
Soru 183
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ağaçtan yapılan mutfak araç ve gereçleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Külek
B
Mahra
C
Şire sandığı
D
Maltız
E
Dibek
Açıklama:
Havanlar, ekmek sacı, yağ kapları, delecek ve şişler, ocaklar (maltız, mangal, gaz ocağı, ispirto ocağı), bıçaklar ise madeni araçlara örnek verilebilir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 184
Bir tören havası içinde gerçekleştirilen yemekli kır gezileri olup en önemli toplu yemeklerden biri olan ve sarmalar, dolmalar, dürümler, köfteler, piyaz çeşitleri, her türlü çerez, şireler, meyvelerin olduğu sahrelerin götürüldüğü il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Gaziantep
C
Batman
D
Diyarbakır
E
Şanlıurfa
Açıklama:
Sahre yemekleri ise özellikle Gaziantep ve Kilis’te uygulanan, bir tören havası içinde gerçekleştirilen yemekli kır gezileri olup en önemli toplu yemeklerden biridir. Sahrelere sarmalar ve dolmalar, dürümler, köfteler, piyaz çeşitleri, her türlü çerez, şireler, meyveler götürülmektedir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 185
Büryan kebabı aşağıdaki illerden hangisine tescillidir?
Seçenekler
A
Mardin
B
Batman
C
Siirt
D
Adıyaman
E
Gaziantep
Açıklama:
Büryan kebabı, Bitlis ile Siirt’i bir dönem karşı karşıya getirmiş ve ilerleyen zamanlarda Siirt’in tescilli yemeği olmuştur. Doğru seçenek C'dir.
Soru 186
Gaziantep, Diyarbakır, Kilis, Şanlıurfa ve Mardin’de halkın özellikle ramazanlarda ve sıcak yaz günlerinde severek tükettiği, çok lezzetli, ucuz ve her derde deva olarak bilinen önemli içeceklerinden biri, ismi anılan bitkinin köklerinin suyla ıslatılmasından elde edilen içecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mırra
B
Şalgam suyu
C
Üzüm şerbeti
D
Biyan
E
Meyan şerbeti
Açıklama:
Gaziantep, Diyarbakır, Kilis, Şanlıurfa ve Mardin’de halkın özellikle ramazanlarda ve sıcak yaz günlerinde severek tükettiği, çok lezzetli, ucuz ve her derde deva olarak bilinen önemli içeceklerinden biri, meyan kökü bitkisinin köklerinin suyla ıslatılmasından elde edilen meyan şerbetidir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme karşında Güneydoğu Anadolu Bölgesi mutfak kültürünün özgünlüğü korumasını tehdit eden unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aşçıların usta-çırak ilişkisi ile yetiştirilmesi
B
Yemeklerin hazırlanma süresinin uzun olması
C
Göçün yemek kültürünü etkilemesi
D
Kitle iletişim araçlarının hızla gelişmesi
E
Ekonomik açıdan masraflı birçok malzemenin kullanılması
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde de mutfak kültürü küreselleşme karşısında yaşayabilme ve kendi özgünlüğünü koruyabilme konusunda tehdit altındadır. Bunun nedenlerinden bazıları; kitle iletişim araçlarının hızla gelişmesi, kadınların çalışma hayatında önemli oranda yer almaya başlaması, kentlerin göç almasına paralel olarak kültürel değişimin yemek kültürüne yansıması olarak sıralanabilir. Ayrıca bu bölgeye özgü birçok yemeğin yapımında çok çeşitli malzemelerin kullanılması gerekliliği ekonomik anlamda külfetlidir. Diğer taraftan zamanın çok değerli bir faktör olduğu günümüzde bu yemeklerin hazırlama süresinin uzunluğu da yöreye has birçok yemeğin unutulmaya başlama nedenleri arasında gösterilebilir.
Soru 188
Aşağıdaki Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin illerinden hangisi tarihte en eski yerleşim yeri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Adıyaman
B
Batman
C
Diyarbakır
D
Gaziantep
E
Mardin
Açıklama:
Bölge illerinden biri olan Adıyaman, tarihte bilinen en eski yerleşim yerlerinden biri-dir. Adıyaman Palanlı Mağarası’nda yapılan incelemelerde kent tarihînin MÖ 4000 yılları-na kadar uzandığı anlaşılmıştır.
Soru 189
Güneydoğu Anadolu'da ince çekilmiş bulgura ne ad verilir?
Seçenekler
A
Simit
B
Çeltik
C
Firik
D
Susam
E
Fıstık
Açıklama:
Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 190
İsot denilen kırmızı pul biber hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
Şanlıurfa
B
Adana
C
Kilis
D
Gaziantep
E
Diyarbakır
Açıklama:
Şanlıurfa, Güneydoğu Anadolu mutfağının karakteristik özelliklerinin hemen hemen hepsini taşıyan bir yöredir. İsot denilen kırmızı pul biber, yöre beslenmesinin vazgeçilmez ögeleri arasındadır.
Soru 191
Pestil ve sucuk aşağıdaki illerden hangisi ile anılır?
Seçenekler
A
Diyarbakır
B
Şırnak
C
Erzurum
D
İzmir
E
Antalya
Açıklama:
Diyarbakır’ın ünlü üzümlerinden yapılan pestil ve sucuk özellikle kış aylarının önemli lezzetlerinden olmakla birlikte bölgede yetişen kavun ve karpuzlar gerek lezzetleri gerekse irilikleriyle bütün yurtta bilinen tatlardır.
Soru 192
Bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hevenk
B
Zerzembe
C
Eyvan
D
Tefeye
E
Kılbıteyn
Açıklama:
Hevenk, bir değneğe bağlanmış ipe boylu boyunca bağlanıp kış için asılarak saklanan meyve ve sebze dizisine denilmektedir. Diğer seçenekler Güneydoğu'daki bina olarak mutfakların bir bölümünü ya da mutfakta kullanılan bazı eşyaların özel isimleridir.
Soru 193
Güneydoğu Anadolu'da kullanılan "tatavayı yemek" söz ögesi hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
İyi pişmemiş yemek
B
Çok yağlı et yemek
C
Turşu yapmak
D
Marine etmek
E
Küçük küçük doğramak
Açıklama:
Bişgel iyi pişmiş, çabuk pişen anlamında; dik iyi pişmemiş, sert (pilav dik olmuş); diş diş olmak pütür pütür olmak (...yoğurta un çalmadın, diş diş oldu); tatavı yemek iyi pişmemiş, tam yenecek hâle gelmemiş yemek; türlü çekmek çeşitli yemekler yapmak; eşgili basmak turşu yapmak anlamında kullanılmaktadır. Bir şeyi ufak parçalara bölmek, doğramak, kesmek anlamında çirtmek terimi kullanılmaktadır. “Kabağı çintte kavuralım.” denildiğinde kabağın küçük küçük doğranması gerektiği anlaşılır. Yağlı et anlamında zifir kullanılmaktadır. “Zifir çok yedim.” diyen biri, yağlı eti çok yediğini belirtmektedir.
Soru 194
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hangi et türü yaygın olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Koyun
B
Balık
C
Tavuk
D
Hindi
E
Dana
Açıklama:
Bölgede yaygın olarak kullanılan et, koyun etidir. Kümes hayvanları ve deniz ürünleri ise çok daha az kullanılmaktadır.
Soru 195
Aşağıdaki içeceklerden hangisi Güneydoğu Anadolu mutfağında pek tercih edilmez?
Seçenekler
A
Nar suyu
B
Mırra kahvesi
C
Meyan şerbeti
D
Menengiç kahvesi
E
Şalgam suyu
Açıklama:
Arapçada acı anlamına gelen mur kelimesinden türetilmiş, acı kahve olan mırra, Urfa ve Mardin’de günümüze kadar gelen çok eski bir içecektir. Gaziantep, Diyarbakır, Kilis, Şanlıurfa ve Mardin’de halkın özellikle ramazanlarda ve sıcak yaz günlerinde severek tükettiği, çok lezzetli, ucuz ve her derde deva olarak bilinen önemli içeceklerinden biri, meyan kökü bitkisinin köklerinin suyla ıslatılmasından elde edilen meyan şerbetidir. Antep fıstığının aşılanmamış hali olan, farklı yörelerde çitlembik, çedene, çıtlık, çite-mik, bıttım gibi değişik isimlerle anılan ağaç meyvelerinin kavrulup öğütülmesi ile yapı-lan menengiç kahvesi özellikle Gaziantep, Şanlıurfa ve Kilis’in önemli içecekleri arasında yer almaktadır. Türk mutfağına özgü, özellikle Adana, Mersin, Hatay ve çevresinde yapılmakta olan ve güney illerinin çoğunluğunda geleneksel olarak tüketilen içeceklerden biri de fermente bir ürün olan şalgam suyudur.Dolayısıyla nar suyu Güneydoğu'da pek tercih edilmez.
Soru 196
Güneydoğu Anadolu'ya ait muhammara yemeğinin içerisinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Arpa soğan
B
Ceviz içi
C
Etimek
D
Nar pekmezi
E
Limon
Açıklama:
Muhammara: Bir bardak zeytinyağı toz biberle iyice karıştırılıp biraz bekletilir. Diğer taraftan etimek suda ıslatılır. Çok ufaltılmadan ceviz dövülür. Suda ıslatılmış etimeğin suyu sıkılır ve dövülmüş ceviz içi ile biberle iyice karıştırılır. Bu karışıma, kimyon, karabiber, bahar, nar pekmezi, yeterince tuz ve limon suyu ilave edilerek tekrar karıştırılır. Servis yapılırken isteğe bağlı olarak muhammara, ceviz veya Antepfıstığı ile süslenir
Soru 197
Aşağıdaki illerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kars
B
Trabzon
C
Diyarbakır
D
Ağrı
E
Adana
Açıklama:
Diyarbakır Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan iller arasındadır.
Soru 198
Adıyaman ilimizde dünyaca ünlü ve tarihi hangi köprü bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Çifte Köprü
B
Irgandi Köprüsü
C
Cendere Köprüsü
D
Çobandede Köprüsü
E
Malabadi Köprüsü
Açıklama:
Dünyaca ünlü “Cendere Köprüsü” Adıyaman ilimizin sınırları içindedir. MS2. Yüzyılda İmparator Septimus Sevenus tarafından yaptırılmış, Kahta Çayı’nın en çok daraldığı kesimde iki ana kaya üzerinde 95 büyük kesme taştan yapılmış, bir büyük kemer ve doğu tarafındaki küçük bir tali kemerden oluşmaktadır.
Soru 199
İnce bulgur ile yapılan “Simit” hangi ilimizde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Şırnak
B
Batman
C
Mardin
D
Diyarbakır
E
Gaziantep
Açıklama:
Gaziantep mutfağında sıklıkla kullanılan Simit, bulgurun ince çekilmiş halinin Güneydoğu Anadolu’daki ismidir.
Soru 200
Mardin ilimiz hangi yiyeceği ile meşhurdur?
Seçenekler
A
Kaburga Dolması
B
Şıllık Dolması
C
Meyan şerbeti
D
Bumbar Dolması
E
Muhammara
Açıklama:
Kaburga dolması ile ünlü ilimiz Mardin’dir.
Soru 201
Güneydoğu Anadolu bölgesinde yemek pişirmek için kullanılan Tencerenin diğer adı nedir ?
Seçenekler
A
Keme
B
Sokular
C
Şapşap
D
Çömçe
E
Huşhane
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu bölgesinde yemek pişirmek için kullanılan “huşhane” tencereye verilen isimdir.
Ünite 6
Soru 1
Karadeniz bölgesinin her mevsim yağış alması yaz kuraklığı isteyen bazı ürünlerin yetişmesini önlemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bölgede yetişmeyen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Zeytin
B
Mercimek
C
Mısır
D
Şekerpancarı
E
Fındık
Açıklama:
Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk gibi ürünlerin yetişmesini önler. Bu nedenle Kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır. Dolayısıyla doğru B'dir
Soru 2
Aşağıda yiyecek grupları verilmiştir. Bu yiyecek gruplarından hangisinde Karadeniz bölgesi ile özdeşleşen yiyecekler bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Hamsi-Mısır-Karalahana-Çay
B
Çay-Buğday-Fındık-Karalahana
C
Kivi-Zeytin-Hamsi-Fındık
D
Turunçgiller-Mısır-Elma-Çay
E
Karalahana-Çay-Zeytin-Buğday
Açıklama:
Karadeniz denilince genellikle bol yağmur, yeşillik, hamsi, mısır, karalahana, fındık, çay gibi Karadeniz’le özdeşleşmiş kavramlar akla gelmektedir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 3
Karadeniz bölgesinde yer alan bat, bez sucuk, çemen gibi ürünleri ve ünü şehir dışına taşmış adıyla anılan meşhur kebabı olan kent aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bartın
B
Giresun
C
Çorum
D
Tokat
E
Kastamonu
Açıklama:
Tokat denilince akla ilk bat gelir. Tokat'ın kendine has bir sobada pişirilen “Tokat Kebabı” da bölgeye özgü yemeklerdendir. Elde hazırlanmış bezden minik torbalara doldurulan bez sucukları, yine elde hazırlanan çemen ve pastırmaları özellikle Zile’de (Tokat) yapılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz bölgesine özgüdür?
Seçenekler
A
Cara
B
Huşhane
C
Serander
D
Çomça
E
Haşgeş Daşı
Açıklama:
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılara serander denir. Seranderlere, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ve dağınık köylerde sıkça rastlanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Karadeniz bölgesinde düğünler, sünnet düğünleri, söz kesme, nişan, asker uğurlama gibi merasim, şölen ve eğlencelerin değişmez yemeği olarak adlandırılan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bisküvi
B
Şerbet
C
Tokat kebabı
D
Helva
E
Keşkek
Açıklama:
Düğünlerde mutlaka keşkek vardır. Sünnet düğünlerinde gelenlere yemek verilir bu yemek çoğunlukla keşkektir. Askere uğurlama bölgede hâlâ çok yaygındır, bu törende gelenlere çorba, yahni, pilav, keşkek ve tatlıdan oluşan bir menü takdim edilir. Dügünler birkaç gün sürer, bu süre içerisnde gelen konuklara muhakkak yemek verilir, verilen yiyecekler yörelere göre farklılık göstermekle birlikte keşkek ve et yemeği bu ziyafetlerin değişmez yemekleridir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 6
Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynir olan, genellikle bakır tavada pişirilen ve sıcak olarak servis edilen Karadeniz'e özgü meşhur yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Künefe
B
Höşmerim
C
Peynir tatlısı
D
Mıhlama
E
Mısır ekmeği
Açıklama:
Mıhlama-Kuymak: Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karsın son derece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Genellikle bakır tavada pişirilir ve sıcak olarak servis edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Karadeniz bölgesinde günlük öğünlerde Anadolu'nun hemen hemen tüm bölgelerinde olduğu gibi eskiye göre değişmeler olmuştur. Eskiden iki öğün olan yemek öğünlerinin günümüzde üçe çıktığı gözlenmektedir. Bölgede sadece iki il de “Kindilik” denen ikindi sofrası vardır. Aşağıda verilen il eşleştirmelerinden hangisinde “Kindilik” denen ikindi sofrasının sürdürüldüğü bu iki il verilmiştir?
Seçenekler
A
Gümüşhane-Bayburt
B
Bartın- Gümüşhane
C
Amasya- Bayburt
D
Giresun-Gümüşhane
E
Bayburt -Trabzon
Açıklama:
Bölgede sadece Bayburt ve Gümüşhane “Kindillik” denen ikindi sofrası vardır. Bayburt’ta yaz mevsiminde peynir, lor, çökelek, domates, ekmek, çörek, börek gibi yiyecekler çayla yenilirken; Gümüşhane de kindillikte kuymak, fasulye kavurması, patates haşlaması yanında turşusuyla, su böreği, hurma (kalbura bastı), zeytinyağlı dolmalar, börekler, çörekler çayla sunulur. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 8
Karadeniz bölgesinde yetişen kimi ürünler sadece bu bölge ile sınırlı iken bazı ürünlerin üretiminin büyük bir bölümü bu bölgede gerçekleşmektedir. Fındık ve bal bu ürünlerden ikisidir. Aşağıda verilen illerden hangisi bölgede bu ürünlerin en büyük üreticisidir?
Seçenekler
A
Artvin
B
Trabzon
C
Ordu
D
Zonguldak
E
Karabük
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilmektedir.Ayrıca fındığın birinci derecede yetiştirildiği yerler; Ordu ve Giresun’dur. Doğru cevap C'dir
Soru 9
Şişin en üst kısmına ceviz büyüklüğünde kuyruk yağı takılır. Kuyruk yağının altına patates dilimi ile iç yüzeyleri öğütülmüş kaya tuzuna bastırılmış ve ortadan ikiye uzunlamasına dilimlenmiş patlıcanlar dizilir. Patlıcanın altına tekrar patates, patatesin altına et dizilip bu işlem üç kez tekrar edilir.
Yukarıda tarifi verilen ve sadece bu yemek için özel olarak yapılan bir fırında pişirilen bu yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tarifi verilen ve sadece bu yemek için özel olarak yapılan bir fırında pişirilen bu yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orman kebabı
B
Kuyu kebabı
C
Çiftlik kebabı
D
Tokat kebabı
E
Testi Kebabı
Açıklama:
Tokat kebabı taze kuzu eti, tereyağı, patlıcan, domates, yeşilbiber, patates, soğan, sarımsak ve özel pişirilmiş kebap pidesi kullanılarak yapılan Tokat yöresine ait bir yemektir. Özel kebap ocaklarında yapılır. Dolaysıyla doğru cevap D'dir.
Soru 10
Ülkemizde Rize basta olmak üzere Trabzon, Giresun ve Artvin illerinde uygun alanlarda tarımı yapılan, Nisan ayından Kasım ayına kadar hasadı devam eden ve hızlı bir şekilde fabrikalara ulaştırılması gereken Karadeniz'e özgü bitki hangisidir?
Seçenekler
A
Çay
B
Karalahana
C
Mısır
D
Kuşburnu
E
Safran
Açıklama:
Ülkemizde Rize basta olmak üzere Trabzon, Giresun ve Artvin illerinde uygun alanlarda çay tarımı yapılır. Çay bahçelerinde çay yaprağı toplama mevsimi Nisan ayında başlar ve Ekim kasım aylarına kadar devam eder. Hasat mevsimi başladığında toplanan çay yaprakları, çay işleyen fabrika ve atölyelere hızlı bir şekilde ulaştırılır, gecikme olursa çay yaprakları bozulur ve kullanılamaz hâle gelir. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Karadeniz bölgesinde bütün kıyı boyunca yetiştirilen, halkın temel besin maddesi olan ve bölge ticaretinde önemi olmayan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
mısır
B
tütün
C
elma
D
şekerpancarı
E
soyafasülyesi
Açıklama:
Mısır: Bütün kıyı boyunca yetiştirilen mısır halkın temel besin maddesidir ve bölge ticaretinde önemi yoktur. Doğru cevap a'dır.
Soru 12
Karadeniz iç bölgelerde yağış azlığı ve orman örtüsünün az olması aşağıdaki ürünlerden hangilerinin öne çıkmasına yol açar?
Seçenekler
A
kivi ve turunçgiller
B
tahıl ve şekerpancarı
C
tütün ve fındık
D
pirinç ve zeytin
E
çay ve soyafasülyesi
Açıklama:
İç bölgelerde yağış azlığı orman örtüsünün azlığına, tahıl ve şekerpancarı gibi ürünlerin öne çıkmasına yol açar. Doğru cevap b'dir.
Soru 13
Aleksius Kommenos'un Sinop’tan Rize’nin doğusuna kadar olan Karadeniz sahillerindeki topraklara hakim olarak kurduğu uygarlık hangisidir?
Seçenekler
A
Milet Uygarlığı
B
Doğu Roma İmparatorluğu
C
Hun İmparatorluğu
D
Trabzon Rum Pontus Devleti
E
Candaroğlu Beyliği
Açıklama:
David ve Aleksius Kommenos kardeşlerden büyüğü olan Aleksius Trabzon’u başkent edinerek Sinop’tan Rize’nin doğusuna kadar olan Karadeniz sahillerindeki topraklara hakim olarak Trabzon Rum Pontus devletini kurar. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 14
Soğuktan korunmuş olması nedeniyle Çoruh Vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) tarımı yapılan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Zeytin
C
Soya fasulyesi
D
Pirinç
E
Mısır
Açıklama:
Soğuktan korunmuş Çoruh Vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) zeytin tarımı yapılmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 15
Türkiye’de en çok bal üretilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ordu
B
Trabzon
C
Rize
D
Giresun
E
Samsun
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilmektedir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 16
Karadeniz mutfağında süzme yoğurdun üçgen şekli verilerek kurutulmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kedibatmaz
B
Dartı
C
Keş
D
Melengiç
E
Keşkek
Açıklama:
Süzme yoğurt üçgen şekli verilerek kurutulur, buna “keş” denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 17
Son yıllarda yaygınlaşan Osmanlı çileği aşağıdakilerden hangisinde yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Amasra
B
Safranbolu
C
Kastamonu
D
Düzce
E
Ereğli
Açıklama:
Son yıllarda yaygınlaşan ünlü Osmanlı çileği Ereğli’de (Zonguldak) yetiştirilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
Samsun ve Sinop da özellikle bayram günleri tatlısı, tuzlusu, mayalısı, mayasızı, cevizlisi, patateslisi ve ıspanaklısı yapılan hamur işine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Noğudulu
B
Köme
C
Nokul
D
Galacoş
E
Diple
Açıklama:
Samsun ve Sinop da özellikle bayram günleri “lokul” veya “nokul” denen hamur işinin tatlısı, tuzlusu, mayalısı, mayasızı, cevizlisi, patateslisi ve ıspanaklısı yapılır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 19
Tava-yağdanlık bölümü, giriş bölümü ve baca kısmı olmak üzere üç ayrı bölümden oluşan Karadeniz'e özel ocak özellikle hangi yemeğin pişirilmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Kuyu kebabı
B
Tandır kebabı
C
Kuzine kebabı
D
Tokat kebabı
E
Şamot kebabı
Açıklama:
Tokat kebap ocağı bilinen diğer kebapların pişirildiği ocaklardan oldukça farklıdır. Üç ayrı bölümden oluşur. İlki tava-yağdanlık bölümü, ikincisi kebap şişlerinin ocağa sürüldüğü giriş bölümü, en üstteki üçüncü bölme ise baca kısmıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 20
Yöresel olarak değişiklik göstermesine rağmen ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynir olarak kabul edilen yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Köme
B
Kuymak
C
Kindilik
D
Pişi
E
Katmer
Açıklama:
Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karşın son derece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 21
Ülkemizde çok tercih edilen bir içecek olan çayın hasadı genellikle yılda kaç kez yapılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Genellikle yılda üç defa (mayıs, temmuz, eylül) çay hasadı yapılır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 22
Çayı demledikten sonra hazır olması için gereken ideal bekleme süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
8-10 dakika
B
10-12 dakika
C
12-15 dakika
D
15-20 dakika
E
20-25 dakika
Açıklama:
Çayı demledikten sonra demlik çaydanlığın üzerine oturtulur ve kısık ateşte 12-15 dakika bekletilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 23
Karadeniz bölgesinde ekim alanı en dar olan, Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilip Rize çevresinde yoğunlaşan, Türkiye’de toplam üretimin % 100’ü bu bölgeden karşılanan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tütün
B
fındık
C
çay
D
kenevir
E
elma
Açıklama:
Çay: Ekim alanı en dar olan ürünlerden biri olan çay Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilir. Rize çevresinde yoğunlaşır. Türkiye’de toplam çay üretimi- nin % 100’ü bu bölgeden karşılanmaktadır. Doğru cevap c'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yöresel yemek kültürünün oluşmasında etkili faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İklim ve çevre şartları
B
Yörenin geleneksel alışkanlıkları
C
Ekonomik imkânlar
D
Hazırlama usulleri
E
Yemekte görgü kuralları
Açıklama:
Yöresel halk mutfağı her devirde varlığını imkânlar ölçüsünde sürdürmüştür. Yöresel yemekler hazırlandığı ve tüketildiği yörenin geleneksel alışkanlıkları, ekonomik imkânları, hazırlama usulleri ve kullanılan malzeme bakımından çeşitlilik ve zenginlik arz eder. İklim ve çevre şartları da yöresel yemek kültürünün oluşmasında ve bölgelere göre farklılaşmasında etkin rol oynar. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Türkiye’de en çok bal üretilen (% 55’i) Karadeniz Bölgesi ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Trabzon
B
Samsun
C
Çorum
D
Ordu
E
Giresun
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Si- vas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresi- nin balları çok ünlüdür. Doğru cevap d'dir.142
Soru 26
Aşağıdaki illerden hangisi Karadeniz Bölgesi'nde değildir?
Seçenekler
A
Karabük
B
Sinop
C
Bilecik
D
Bayburt
E
Düzce
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nde toplam 18 il yer almaktadır. Bu iller; Amasya, Artvin, Bartın, Bayburt, Bolu, Çorum, Düzce, Giresun, Gümüşhane, Karabük, Kastamonu, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Trabzon, Tokat ve Zonguldak’tır. Karadeniz Bölgesi; Batı (Bolu, Düzce, Bartın, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Sinop), Orta (Çorum, Amasya, Tokat, Samsun, Ordu) ve Doğu (Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin) olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Karadeniz Bölgesi genel olarak pratik ve basit bir mutfağa sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi karadeniz mutfağı yemeklerinde kullanılan temel malzemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
karalahana
B
taze veya kuru fasulye
C
hamsi/alabalık
D
mısır unu
E
zeytinyağı
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi genel olarak pratik ve basit bir mutfağa sahiptir. Yemeklerde kulla- nılan temel malzemeler; karalahana, kabak, taze veya kuru fasulye, hamsi/alabalık, mısır unu, tereyağı ve iç yağdır. Doğru cevap e'dir.
Soru 28
Aşağıda verilen meyve-sebzelerden hangisinin tarımı Artvin-Yusufeli civarında yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Elma
B
Zeytin
C
Pirinç
D
Sarımsak
E
Kivi
Açıklama:
Zeytin, soğuktan korunmuş Çoruh Vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) tarımı yapılmaktadır.
Soru 29
Karadeniz bölgesinde dağlık bölgelerin en önemli geçim kaynağı hayvancılık olmasına rağmen, et ürünlerinin bölge mutfağı içindeki payı büyük değildir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
özellikle kış aylarında hayvanları besleyecek yeterli ot bulmanın zor olması
B
halkın balık tüketimini tercih etmesi
C
halkın sebze tüketimini tercih etmesi
D
bölge coğrafi koşullarının hayvancılığı zorlaştırması
E
bölgede havanın çok nemli olması
Açıklama:
Dağlık bölgelerin en önemli geçim kaynağı hayvancılık olmasına rağmen, et ürünlerinin bölge mutfağı içindeki payı büyük değildir. Bunun nedeni, özellikle kış aylarında hayvanları besleyecek yeterli ot bulmanın zor olması ve Karadeniz’de hayvanların etleri için değil, sütleri için beslenmesidir. Doğru cevap a'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi en çok bal üretilen Karadeniz ilidir?
Seçenekler
A
Tokat
B
Bartın
C
Giresun
D
Ordu
E
Samsun
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür. Doğru cevap D'dir.
Soru 31
Karadeniz mutfağındaki balık kültürü hangi kültürden gelmektedir?
Seçenekler
A
Rus
B
Yunan
C
Alman
D
İspanyol
E
Fransız
Açıklama:
Karadeniz yemek kültürü çevresindeki coğrafyalarla da etkileşim göstermiştir. Karadeniz mutfağındaki balık kültürü Yunan kültüründen gelmektedir. Doğru cevap b'dir.
Soru 32
Osmanlı Dönemi'nden bu yana Karadeniz bölgesinin en ünlü aşçıları aşağıdakilerden hangisinde yetişmiştir?
Seçenekler
A
Çorum
B
Kastamonu
C
Mengen
D
Samsun
E
Trabzon
Açıklama:
Mengen’in aşçılarıyla ünlü olmasının öyküsü ise Osmanlılara dayanmaktadır. Osmanlı ordusu, Anadolu üzerinden seferlere gi- derken suyu bol, yeşili çok, bereketli yayla ve ovalarda yol alır. Anadolu üzerinden yapılan bir sefer esnasında Mengen güzergâhından geçen padişah, Mengen’de yapılan yemeği be- ğenir. Aşçısını saray mutfağına götürür. Fatih Sultan Mehmet Devri’nde Yakup Ağa Men- genli aşçıların ilki olarak bilinir. Mengen’de aşçılık Yakup Ağa’dan itibaren bir Osmanlı geleneği hâlini alır. 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla sarayda, yeniçerilerin tarafını tutan Nevşehirli aşçıların etkisi azalır, böylece Mengenli aşçılar Matbah-ı Amire, Has Mutfak, Helvahane gibi kısımlara kadar yayılırlar. O günden bugüne aşçılık geleneği Mengen’de süregelmiştir. Doğru cevap c'dir.
Soru 33
Balkabağı ve patatesin ağırlıklı olarak yetiştiği bu illerde; kabaklı gözleme, kabaklı hoşaf, kabaklı baklava, patatesli ekmek yapılır. Yerli mısır unuyla yemek olarak cevizli veya keşli, tatlı niyetiyle kedibatmaz yapılır. Kaymak eritilir, kavrulur ve yöreye has “dartı” elde edilir. Kavrulmuş kaymak, yani dartı yörede yayım denen eriştenin, keşkeğin üzerine konur. Gene dartıyla melengüççeği tatlısı yapılır. Süzme yoğurt üçgen şekli verilerek kurutulur, buna “keş” denir. Çeşit çeşit yabani mantar yetişir, kestane ormanları, üvez ve alıç gibi yabani meyve ağaçları boldur.
Yukarıda anlatılan yemekler hangi Karadeniz illerinde ağırlıklı olarak yapılmaktadır?
Yukarıda anlatılan yemekler hangi Karadeniz illerinde ağırlıklı olarak yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Trabzon-Rize
B
Amasya-Tokat
C
Çorum-Kastamonu
D
Düzce-Bolu
E
Bartın-Karabük-Zonguldak
Açıklama:
Düzce-Bolu: Balkabağı ve patatesin ağırlıklı olarak yetiştiği bu illerde; kabaklı gözleme, kabaklı hoşaf, kabaklı baklava, patatesli ekmek yapılır. Yerli mısır unuyla yemek olarak cevizli veya keşli, tatlı niyetiyle kedibatmaz yapılır. Kaymak eritilir, kavrulur ve yöreye has “dartı” elde edilir. Kavrulmuş kaymak, yani dartı yörede yayım denen eriştenin, keşkeğin üzerine konur. Gene dartıyla melengüççeği (melengiç çiçeği, Düzce-Akçakoca) tatlısı ya- pılır. Süzme yoğurt üçgen şekli verilerek kurutulur, buna “keş” denir. Çeşit çeşit yabani mantar yetişir, kestane ormanları, üvez ve alıç gibi yabani meyve ağaçları boldur. Bolu Mengen aşçılarıyla Düzce Türkiye’deki bütün etnik grupların (Çerkez, Abhaz, Çeçen, Laz, Kürt, Boşnak, Arnavut, Arap vb.) yemekleriyle ünlüdür. Doğru cevap d'dir.
Soru 34
Karadeniz bölgesinde direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kuzine
B
Tandır
C
Taş fırın
D
Tobam
E
Serander (Nayla)
Açıklama:
Serander (Nayla); direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır. Doğru cevap e'dir.
Soru 35
Aşağıda verilen bilgiler hangi Karadeniz yöresi hakkındadır? "Bu yörede akla ilk bat gelir. Bat, yeşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan, asma yapraklarıyla yenilen sulu bir salatadır. Turşu yapımı konusunda ustalaşmış bir bölgedir ve kendine has sobada pişirilen kebabı da bölgeye özgü yemeklerdendir."
Seçenekler
A
Rize
B
Bolu
C
Düzce
D
Kastamonu
E
Tokat
Açıklama:
Tokat denilince akla ilk bat gelir. Bat, yeşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan, Tokat’ın asma yapraklarıyla yenilen sulu bir salatadır. Turşu yapımı konusunda ustalaşmış bir bölge olan Tokat’ın kendine has bir sobada pişirilen “Tokat Kebabı” da bölgeye özgü yemeklerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılara ne denir?
Seçenekler
A
Serander
B
Kuzine
C
Tandır
D
Taş fırın
E
Kiler
Açıklama:
Serander (Nayla): Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır. Seranderlere, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ve dağınık köylerde sıkça rastlanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 37
Aşağıdaki Karadeniz illerinden hangisinde Koç Katımı şenliği yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Artvin
B
Bayburt
C
Ordu
D
Giresun
E
Gümüşhane
Açıklama:
Neşeli günlerden özellikle Hıdırellez’de dolma çeşitleri, börekler ve et yemekleri hazırlanır. Tokat ve Giresun’da rastlanılan Sultan Nevruz kutlamalarında daha çok piknik yiyecekleri hazırlanır. Ordu ve Giresun’da “Mayıs Yedisi” kutlamaları yapılır. Burada da daha çok piknik yiyecekleri hazırlanır. Bunların yanı sıra “bağ bozumu” (Tokat, Amasya, Çorum, Samsun), “Kafkas” (Artvin), “Yayla Şenlikleri” (Artvin, Rize, Trabzon, Gümüşhane, Giresun, Ordu, Samsun, Tokat), “Koç Katımı”(Tokat, Amasya, Bayburt) gibi etkinliklerde çoğunlukla piknik yiyecekleri hazırlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynir olan; genellikle bakır tavada pişirilip ve sıcak olarak servis edilen ünlü Karadeniz yiyeceği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pestil
B
Darı
C
Safran
D
Kuymak
E
Köme
Açıklama:
Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karşın son derece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Peynir yörelere göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Genellikle bakır tavada pişirilir ve sıcak olarak servis edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Karadeniz Bölgesi'nde yapılan arkeolojik kazılar sonucunda, bölgede bulunan kanıtlar aşağıdaki devirlerden hangisine kadar uzanmaktadır?
Seçenekler
A
Alt Paleolitik Çağ
B
Neolitik Çağ
C
Mezolitik Çağ
D
Kalkolitik Çağ
E
Tunç Çağı
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nin tarihi çok eskilere dayanır. Bölgede yapılan arkeolojik araştırmalar, bölgede en erken kültürlerin Alt Paleolitik Çağ’a kadar uzandığına işaret etmektedir. Özellikle; Samsun-Ordu illeri arası ve Batı Karadeniz’e uzanan coğrafyada bulunan el baltaları, kenar kazıyıcılar ve çakmaktaşından yapılmış çeşitli aletler bu dönemin Karadeniz Bölgesi’nde varlığını gösteren buluntulardır.
Soru 40
Karadeniz Bölgesi'nde hangi yöre aşçılarıyla ünlüdür?
Seçenekler
A
Artvin-Hopa
B
Trabzon-Of
C
Bartın-Amasra
D
Zonguldak-Çaycuma
E
Bolu-Mengen
Açıklama:
Bolu-Mengen Yöresi aşçılarıyla ünlüdür.
Soru 41
Aşağıda verilen illerden hangisi Doğu Karadeniz' de yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bolu
B
Artvin
C
Amasya
D
Ordu
E
Sinop
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi; Batı (Bolu, Düzce, Bartın, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Sinop), Orta (Çorum, Amasya, Tokat, Samsun, Ordu) ve Doğu (Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin) olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır.
Soru 42
Aşağıda Karadeniz Bölgesi'nin coğrafi özellikleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Dağların kıyıya paralel uzanması sonucunda kıyılar fazla girintili-çıkıntılı değildir.
B
Büyük gemilerin barınması için 10'dan fazla doğal limana sahiptir.
C
Dağların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmıştır.
D
Bu bölgede eğimin fazla olması da makineli tarımı zorlaştırmıştır.
E
Dağların geniş yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiştir.
Açıklama:
Batıda güneye doğru; Küre, Bolu-Ilgaz ve Köroğlu dağları bulunmaktadır. Ortada Canik
Dağları, doğuda ise Giresun-Rize Dağları ve Mescit, Kop ve Çimen dağları uzanmaktadır.
Dağların kıyıya paralel uzanması sonucunda kıyılar fazla girintili-çıkıntılı değildir. Küçük
koylar hariç, kıyılarda önemli girinti ve çıkıntı yoktur. Bu nedenle Sinop Limanı dışında,
büyük gemileri barındıracak doğal limandan yoksundur. Bununla birlikte dağların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmış, eğimin fazla olması da makineli tarımı
zorlaştırmıştır. Bu nedenle bölgede hayvan ve insan gücüne hâlâ ihtiyaç duyulmaktadır.
Dağların geniş yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiş, kentlerin kıyıda birbirine yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.
Dağları, doğuda ise Giresun-Rize Dağları ve Mescit, Kop ve Çimen dağları uzanmaktadır.
Dağların kıyıya paralel uzanması sonucunda kıyılar fazla girintili-çıkıntılı değildir. Küçük
koylar hariç, kıyılarda önemli girinti ve çıkıntı yoktur. Bu nedenle Sinop Limanı dışında,
büyük gemileri barındıracak doğal limandan yoksundur. Bununla birlikte dağların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmış, eğimin fazla olması da makineli tarımı
zorlaştırmıştır. Bu nedenle bölgede hayvan ve insan gücüne hâlâ ihtiyaç duyulmaktadır.
Dağların geniş yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiş, kentlerin kıyıda birbirine yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.
Soru 43
- Buğday
- Mısır
- Kivi
- Mercimek
- Pamuk
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız V
C
II ve III
D
I, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen (buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk) ürünlerin yetişmesini önler. Kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır. Doğu Karadeniz’de kış mevsiminin ılık olması fındık, çay, turunçgiller, zeytin gibi ürünlerin yetişmesini kolaylaştırır. İç bölgelerde yağış azlığı orman örtüsünün azlığına, tahıl ve şekerpancarı gibi ürünlerin öne çıkmasına yol açar. Bölgede çalışan nüfusun % 70’i geçimini tarımdan sağlamaktadır. En verimli tarım arazileri kuzeye bakan yamaçlarda görülür. Bölgede en çok tarımı yapılan sebze ve meyveler aşağıda sıralanmıştır.
Soru 44
Aşağıda verilen yerlerden hangisinde zeytin tarımı yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Ordu
B
Kastamonu
C
Amasya
D
Samsun
E
Artvin
Açıklama:
Zeytin: Soğuktan korunmuş Çoruh Vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) tarımı yapılmaktadır.
Soru 45
Aşağıdaki illerden hangisi Türkiye'de en çok balın üretildiği yerdir?
Seçenekler
A
Rize
B
Muğla
C
Adana
D
Ordu
E
Aydın
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.
Soru 46
- Bölgenin coğrafi konumu ve özelliği
- Yetiştirilen tarım ürünleri
- Sosyoekonomik durumu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir yörenin mutfak kültürü denildiğinde akla mutfağın evdeki konumu ve önemi, o yöreye has mutfak araç-gereçleri, yiyecek-içecek adları ve yapılışları, sofra adabı, yemek öğünleri, yiyecek saklama ve kışlık hazırlama yöntemleri ve özel günlerde yapılan yöreye özgü yemekler gelmektedir. Bir bütün olarak düşünüldüğünde mutfak kültürünü etkileyen ve şekillendiren önemli unsurlar vardır. Bu unsurlar; başta yörenin baskın olan üretim ilişkileri olmak üzere, bölgenin coğrafi konumu ve özelliği, yetiştirilen tarım ürünleri, sosyoekonomik
durumu, iç ve dış göçlerdir
durumu, iç ve dış göçlerdir
Soru 47
"Karadeniz’de kullanımı yıllar öncesine dayanan ................. soba, çoğunlukla Doğu Karadeniz’de kullanılır, mutfakta ocak ve fırın özelliğinin bir arada olmasından dolayı hemen hemen her yemeğin pişirildiği, yakıtı odun olan bir araçtır." şeklinde tanımı verilen mutfak araç-gereci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serander (Nayla)
B
Kuzine
C
Tandır
D
Tokat Kebabı Sobası
E
Taş Fırın
Açıklama:
Kuzine: Karadeniz’de kullanımı yıllar öncesine dayanan kuzine soba, çoğunlukla Doğu Karadeniz’de kullanılır, mutfakta ocak ve fırın özelliğinin bir arada olmasından dolayı hemen hemen her yemeğin pişirildiği, yakıtı odun olan bir araçtır. Her ne kadar teknoloji gelişmiş olsa da kuzineler hâlâ el emeği ile üretilmektedir.
Soru 48
"Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Peynir yörelere göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Genellikle bakır tavada pişirilir ve sıcak olarak servis edilir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda hakkında bilgi verilen yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mıhlama-Kuymak
B
Siron
C
Pestil ve Köme
D
Pancar (Karalahana) Çorbası
E
Laz Böreği
Açıklama:
Mıhlama-Kuymak: Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karşın son derece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Peynir yörelere göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Genellikle bakır tavada pişirilir ve sıcak olarak servis edilir. Özellikle Rize’de taze kaymağın bol olduğu yaylalarda
tereyağı yerine taze kaymak kullanılır, buna “hoşmeri muhlaması” denir.
tereyağı yerine taze kaymak kullanılır, buna “hoşmeri muhlaması” denir.
Soru 49
- Fermantasyon
- Soldurma işlemi
- Tane büyüklüğüne göre ayrılam ve paketlenme
- Yaprakların makine ile kıvrılması
- Kurutma
Yukarıda verilen çay yapım aşamalarının sırası hangi seçenekte doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, V, IV, III
B
II, V, I, IV, III
C
II, IV, I, V, III
D
I, II, III, IV, V
E
III, II, V, I, IV
Açıklama:
Fabrikalara ulaşan çay ilk önce “soldurma” işlemine tabi tutulur, böylece yaprakların suyunun çıkması ve yumuşaması sağlanır, daha sonra soldurulmuş çay yaprakları makine yardımıyla kıvrılır, kıvırmayla çay yaprağının damarları ve diğer dokuları kırılır, kırmızı bir su sızar, bu işlemle çayın tadı, aroması ve kalitesi ortaya çıkar. Kıvrılmış olan çay yaprakları, fermantasyona bırakılır. Fermantasyon, kıvrılan yaş çay yaprağının hücre öz suyunda bulunan kimyasal bileşiklerin oksidaz enziminin tesiri ile biyolojik değişikliğe uğrayarak siyah çayda istenen renk, burukluk, parlaklık, koku ve aromanın oluşması olayıdır. Fermantasyon sonucunda, çay yaprağının yeşil rengi bakır kırmızısına dönüşerek elma kokulu hoş bir aroma oluşur. Fermantasyon(oksidasyon) işlemi yapılmadan elde edilen çaylara “yeşil çay” denir. Fermantasyon işleminden sonra kurutma işlemine geçilir. Eskiden güneşte veya ateş üzerinde yapılan kurutma işlemi, günümüzde makinalarda 125 derecede yapılmaktadır. Son olarak kurutulan çaylar tanelerinin büyüklüğüne göre tasniflenerek paketlenir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesinde bulunan illerden birisidir?
Seçenekler
A
Bolu
B
Eskişehir
C
İstanbul
D
Kırklareli
E
Erzurum
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nde toplam 18 il yer almaktadır. Bu iller; Amasya, Artvin, Bartın, Bayburt, Bolu, Çorum, Düzce, Giresun, Gümüşhane, Karabük, Kastamonu, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Trabzon, Tokat ve Zonguldak’tır.
Soru 51
I- Sınırlı tarım alanlarına sahip olması.
II- Büyük kentlerin kurulmasını engellemesi.
III- Tarım ürünü çeşitliliğinin artması.
Karadeniz Bölgesi'nde dağların kıyıya paralel ve geniş yer kaplıyor olması yukarıda verilen sonuçlardan hangisi ya da hangilerine neden olmuştur?
II- Büyük kentlerin kurulmasını engellemesi.
III- Tarım ürünü çeşitliliğinin artması.
Karadeniz Bölgesi'nde dağların kıyıya paralel ve geniş yer kaplıyor olması yukarıda verilen sonuçlardan hangisi ya da hangilerine neden olmuştur?
Seçenekler
A
I, II
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
Dağların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmış, eğimin fazla olması da makineli tarımı zorlaştırmıştır. Bu nedenle bölgede hayvan ve insan gücüne hâlâ ihtiyaç duyulmaktadır. Dağların geniş yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiş, kentlerin kıyıda birbirine yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.
Soru 52
Aşağıdaki ürünlerden hangisinin üretiminin neredeyse tamamı Karadeniz Bölgesi'nde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Çay
B
Portakal
C
Pirinç
D
Sarımsak
E
Elma
Açıklama:
Ekim alanı en dar olan ürünlerden biri olan çay Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilir. Rize çevresinde yoğunlaşır. Türkiye’de toplam çay üretiminin % 100’ü bu bölgeden karşılanmaktadır.
Soru 53
Türkiye'de en çok bal üretilen il hangisidir?
Seçenekler
A
Ordu
B
Aydın
C
Sivas
D
Denizli
E
Adana
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.
Soru 54
Ünü Karadeniz sınırlarını aşıp Osmanlı saray mutfağına kadar giren aşçıların çıktığı yer neresidir?
Seçenekler
A
Mengen
B
Nevşehir
C
Akçaabat
D
Çarşamba
E
Ünye
Açıklama:
Anadolu üzerinden yapılan bir sefer esnasında Mengen güzergâhından geçen padişah, Mengen’de yapılan yemeği beğenir. Aşçısını saray mutfağına götürür. Fatih Sultan Mehmet Devri’nde Yakup Ağa Mengenli aşçıların ilki olarak bilinir. Mengen’de aşçılık Yakup Ağa’dan itibaren bir Osmanlı geleneği hâlini alır. 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla sarayda, yeniçerilerin tarafını tutan Nevşehirli aşçıların etkisi azalır, böylece Mengenli aşçılar Matbah-ı Amire, Has Mutfak, Helvahane gibi kısımlara kadar yayılırlar. O günden bugüne aşçılık geleneği Mengen’de süregelmiştir.
Soru 55
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Karadeniz'de bulunmasına rağmen İç Anadolu mutfağına daha yakındır?
Seçenekler
A
Çorum
B
Bolu
C
Kastamonu
D
Samsun
E
Ordu
Açıklama:
Çorum, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde olmasına rağmen, İç Anadolu mutfağına daha yakın olan Çorum da koyun etiyle hazırlanan yemekler, kavurmalar ve kebaplar ağırlıktadır
Soru 56
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel küçük ahşap yapılara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Serander
B
Kuzine
C
Tandır
D
Fırın
E
Silo
Açıklama:
Serander (Nayla), direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır. Seranderlere, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ve dağınık köylerde sıkça rastlanır.
Soru 57
İsmine Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde bile rastlanabilen Karadeniz'e özgü balık çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Hamsi
B
Alabalık
C
Kefal
D
Lüfer
E
Çupra
Açıklama:
Evliya Çelebi’nin, Bursa’dan başlayıp Trabzon’u da içine alarak Karadeniz’in doğusuna uzanan seyahatini anlattığı ikinci ciltte Trabzon’u anlattığı kısımda o yörenin övülmeye değer yiyecek ve içeceklerden bahsederken balıklarına ve özellikle hamsiye işaret eder.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz'e özgü yemeklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Su Böreği
B
Karalahana Çorbası
C
Bat
D
Gürcü Kavurması
E
Mısır Ekmeği
Açıklama:
Su böreği yöresel olarak İç Anadolu'ya aitken diğer yemekler Karadeniz Bölgesine aittirler.
Soru 59
Aşağıdaki malzemelerden hangisi Eğşili Pilav'ın yapımında kullanılan malzemelerdendir?
Seçenekler
A
Siyez Bulguru
B
Pirinç
C
Mercimek
D
Nohut
E
Karalahana
Açıklama:
Eğşili Pilav yapımında siyez bulguru, ebe gümeci, ısırgan yaprağı, ekşi yoğurt, tereyağı, su ve tuz kullanılır.
Soru 60
Türkiye'de balık üretiminin yaklaşık %80'i ........................ Bölgesi'nden karşılanır. Cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Marmara
B
Akdeniz
C
Karadeniz
D
Ege
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
Türkiye’de balık üretiminin yaklaşık % 80’i Karadeniz’den karşılanır. Son yıllarda aşırı avlanma ve denizin kirlenmesi nedeniyle balık üretiminde düşme görülmüştür.
Türkiye'de balık üretiminin yaklaşık %80'i Karadeniz Bölgesi'nden karşılanır. Doğru cevap C'dir.
Türkiye'de balık üretiminin yaklaşık %80'i Karadeniz Bölgesi'nden karşılanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
Süzme yoğurda üçgen şekil vererek kurutulması ile elde edilen yiyecek hangisidir?
Seçenekler
A
Bat
B
Diple
C
Mıhlama
D
Keş
E
Siron
Açıklama:
Süzme yoğurt üçgen şekli verilerek kurutulur, buna “keş” denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Yerin içine gömülü küp şeklindeki fırın çeşidine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tandır
B
Kuzine
C
Taş fırın
D
Kebap sobası
E
Serander
Açıklama:
Tandır ocağı, çamur, saman ve keçi tüyüyle hazırlanan küplerin, güneşte kurutulup toprağa gömülmesiyle yapılır.
İçinde odun veya mangal kömürü yakılır. Günümüzde genellikle sadece yemek pişirmek
için kullanılan tandırlar, eskiden evlerde ısınmak için soba olarak da kullanılmıştır. Tandır, çoğunlukla Gümüşhane, Bayburt, Amasya, Tokat ve Çorum’da kullanılır
Tandır yerin içine gömülü küp şeklinde bir fırın çeşidine verilen isimdir. Bu
fırın içinde uygulanan pişirme tekniği de tandır adını almıştır. Doğru cevap A'dır.
İçinde odun veya mangal kömürü yakılır. Günümüzde genellikle sadece yemek pişirmek
için kullanılan tandırlar, eskiden evlerde ısınmak için soba olarak da kullanılmıştır. Tandır, çoğunlukla Gümüşhane, Bayburt, Amasya, Tokat ve Çorum’da kullanılır
Tandır yerin içine gömülü küp şeklinde bir fırın çeşidine verilen isimdir. Bu
fırın içinde uygulanan pişirme tekniği de tandır adını almıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
Çekilmiş mısıra ne ad verilir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Keş
C
Yarma
D
Kuymak
E
Bat
Açıklama:
Çekilmiş mısıra "yarma" ismi verilir. Yemeklerin vazgeçilmez malzemesi olarak kullanılan mısır çoğunlukla yarma (çekilmiş mısır) ve mısır unudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 64
"Bat" ya da "Batırık" olarak adlandırılan yemek Karadeniz'de hangi yöreye özgüdür?
Seçenekler
A
Samsun
B
Tokat
C
Ordu
D
Bolu
E
Artvin
Açıklama:
Yemeğin nasıl oluştuğu hakkında çeşitli rivayetler vardır. Bir rivayete göre hamile bir kadın mercimekli, salçalı, yeşillikli, baharatlı bir şeyler yemek istemiş ve sonra o an evinde ne varsa hazırlamış. Bat yemeği de o günden bu güne yapılagelmiştir.
Tokat’ın yöresel yemeklerinden biri olan bat, adını yeniliş şeklinden almıştır. Bat yemeğinin sulu olması ve içine ekmek batırılıp yenmesi isminin bat olarak anılmasını sağlamıştır. Kimi ilçelerde yemek “bad” şeklinde söylenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Tokat’ın yöresel yemeklerinden biri olan bat, adını yeniliş şeklinden almıştır. Bat yemeğinin sulu olması ve içine ekmek batırılıp yenmesi isminin bat olarak anılmasını sağlamıştır. Kimi ilçelerde yemek “bad” şeklinde söylenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Karadeniz Bölgesi'nde kış ılıklığı sebebiyle turunçgil üretiminin yapıldığı şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Samsun
B
Ordu
C
Trabzon
D
Amasya
E
Rize
Açıklama:
Turunçgiller, kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde üretilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
I. Karadeniz Bölgesi'nin temel gıdası mısır unundan yapılan mısır ekmeğidir.
II. Türkiye'de en çok bal üretilen il Ordu'dur.
III. Sarı kiraz, en çok Samsun ve Sinop'ta yetiştirilir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Türkiye'de en çok bal üretilen il Ordu'dur.
III. Sarı kiraz, en çok Samsun ve Sinop'ta yetiştirilir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
II ve III
Açıklama:
Verilen maddelerden I. ve II. maddede yer alan bilgiler doğrudur. Ancak III. maddede verilen bilgi yanlıştır. Sarı kiraz, en çok Ordu ve Giresun yöresinde yetiştirilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 67
Karadeniz Bölgesi'nde kuşburnu hangi yörenin en önemli meyvesidir?
Seçenekler
A
Trabzon-Rize
B
Artvin
C
Gümüşhane-Bayburt
D
Samsun-Sinop
E
Ordu-Giresun
Açıklama:
Kuşburnu, Gümüşhane-Bayburt yöresinin en önemli meyvesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Kuşburnu, buğday ve kuru meyvelerle yapılan çorbaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Maragyani
B
Mancar
C
Galacoş
D
Kokoç
E
Köme
Açıklama:
Kuşburnu, buğday ve kuru meyvelerle kokoç çorbası yapılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 69
Çöven ekmeği ile ünlü olan Karadeniz ili hangisidir?
Seçenekler
A
Çorum
B
Amasya
C
Amasra
D
Düzce
E
Kastamonu
Açıklama:
Amasra (Bartın), ekşi maya, mısır, arpa ve buğday unuyla hazırlanan çöven ekmeği ile ünlüdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
Karadeniz Bölgesi'nde en çok yağış alan ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Trabzon
B
Artvin
C
Giresun
D
Samsun
E
Rize
Açıklama:
Türkiye’nin en fazla yağış alan bölgesi olan Karadeniz’de her mevsim yağışlı, yıllık sıcaklık farkı azdır. Yazları serin, kışları ılıktır. Rize (2400 mm) en fazla yağış alan ilimizdir. Bunun nedeni ise güneyindeki yüksek dağların hâkim rüzgâr yönüne dik olmasıdır. Bölgede yıllık yağış miktarı 1500 mm kadardır.
Soru 71
I Buğday
II Fındık
III Turunçgiller
IV Zeytin
V Mercimek
Doğu Karadeniz’de kış mevsiminin ılık olması yukarıda verilen hangi ürünlerin yetişmesini kolaylaştırmaktadır?
II Fındık
III Turunçgiller
IV Zeytin
V Mercimek
Doğu Karadeniz’de kış mevsiminin ılık olması yukarıda verilen hangi ürünlerin yetişmesini kolaylaştırmaktadır?
Seçenekler
A
II-III-IV
B
I-II-III
C
III-V
D
IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Doğu Karadeniz’de kış mevsiminin ılık olması fındık, çay, turunçgiller, zeytin gibi ürünlerin yetişmesini kolaylaştırır.Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen (buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk) ürünlerin yetişmesini önler. Kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır.
Soru 72
Son yıllarda Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon çevresinde tarımı yapılmaya başlanan ürün hangisidir?
Seçenekler
A
Elma
B
Mandalina
C
Kivi
D
Armut
E
Hurma
Açıklama:
İklim koşulları elma, mandalina, armut, hurma gibi çeşitli meyvelerin yetişmesine olanak tanısa da bahçecilik için yeterli alanların olmamasından dolayı genelde aile içi tüketime yönelik üretim yapılmaktadır. Bununla birlikte 1990’larda Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon çevresinde ticari amaçlı “kivi” yetiştiriciliğine başlanmıştır
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesi’nde kullanılan temel malzemelerden değildir?
Seçenekler
A
Kabak
B
Tereyağ
C
Alabalık
D
Et
E
Kuru fasulye
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi genel olarak pratik ve basit bir mutfağa sahiptir. Yemeklerde kullanılan temel malzemeler; karalahana, kabak, taze veya kuru fasulye, hamsi/alabalık, mısır unu, tereyağı ve iç yağdır. Yemekler, bu malzemelerin tek başlarına ya da çeşitli birleşimlerle ve değişik tekniklerle pişirilmesiyle hazırlanır. Sahilden iç kesimlere doğru gidildikçe temel ekonomik faaliyet olan tarım, yerini hayvancılığa bırakır. Dağlık bölgelerin en önemli geçim kaynağı hayvancılık olmasına rağmen, et ürünlerinin bölge mutfağı içindeki payı büyük değildir. Bunun nedeni, özellikle kış aylarında hayvanları besleyecek yeterli ot bulmanın zor olması ve Karadeniz’de hayvanların etleri için değil, sütleri için beslenmesidir. Bu yüzden bölge mutfağında et yemekleri çok yaygın ya da özel değildir.
Soru 74
I Balkabağı
II Soya fasulyesi
III Zeytin
IV Sarımsak
V Patates
Düzce ve Bolu’da ağırlıklı olarak hangi ürünler yetişmektedir?
II Soya fasulyesi
III Zeytin
IV Sarımsak
V Patates
Düzce ve Bolu’da ağırlıklı olarak hangi ürünler yetişmektedir?
Seçenekler
A
II-III
B
III-IV-V
C
IV-V
D
II-III-IV
E
I-V
Açıklama:
Düzce ve Bolu’da balkabağı ve patates ağırlıklı olarak yetiştirilmektedir. Bu illerde kabaklı gözleme, kabaklı hoşaf, kabaklı baklava, patatesli ekmek yapılır. Soya fasulyesinin tarımı Ordu- Giresun çevresinde, zeytinin soğuktan korunmuş Çoruh Vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) ve sarımsağın Kastamonu Taşköprü’de yapılmaktadır.
Soru 75
Gümüşhane ve Bayburt’un kokoç çorbasında da kullanılan en önemli meyvesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dut
B
Kuşburnu
C
Portakal
D
Elma
E
Kayısı
Açıklama:
Karadeniz’in Doğu Anadolu’ya açılan kapısında bulunan Gümüşhane ve Bayburt’ta her iki bölgenin yemekleri ve kültürüne rastlanılmaktadır. Kuşburnu yörenin en önemli meyvesidir. Kuşburnu, buğday ve kuru meyvelerle kokoç çorbası yapılır. Kuşburnu ezmesi çıkarılır, suyu hazırlanıp kışlık olarak kavanozlara doldurulur, kuşburnu ve dut ile yapılan pestil ve köme bölge mutfağına özgü çeşitlerdir.
Soru 76
Bölgede taş fırın özellikle hangi amaç için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Kışlık sebze ve meyve kurutmak
B
Tokat kebabı yapmak
C
Bez sucuğu yapmak
D
Cevizli sucuk kurutmak
E
Kaz kebabı yapmak
Açıklama:
Taş Fırın bölgede özellikle kışlık sebze ve meyveleri (fasulye, mısır, elma, armut, vb.) kurutmak, bazı yiyecekleri (ekmek, pide, gibi) pişirmek için kullanılır. Yörede bu fırınları yapan ustalar bulunmakta ve geleneği devam ettirecek olan çırakları yetiştirmektedirler. Fırınların tabanında Osmanlılar zamanında “şamot” adı verilen, günümüzde ise daha çok Bayburt dolaylarında yapılmakta olan fırın taşı veya kara fırın taban taşı denilen ateşe dayanıklı taş kullanılmaktadır. Kara fırınlarda taban taşından başka aynı özelliklere sahip olan ateş tuğlaları da kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi hamsili pilavın malzemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuş üzümü
B
Maydanoz
C
Yenibahar
D
Kimyon
E
Soğan
Açıklama:
Hamsili pilavın malzemeleri şöyledir: Hamsi, pirinç, maydanoz, kuş üzümü, soğan, tereyağ, tuz, karabiber, yenibahar. Kimyon malzemeler arasında değildir.
Soru 78
Karadeniz bölgesine özgü olan, muhallebi içeren şerbetli ve yufkalı tatlının adı nedir?
Seçenekler
A
Maragyani
B
Batırık
C
Laz böreği
D
Hoşmerim
E
Mancar
Açıklama:
Laz böreği daha çok Doğu Karadeniz’de Artvin, Rize ve Trabzon’da yapılır. Yufka, tereyağı, muhallebi ve şerbet ile yapılan bir tatlı çeşididir. Bilinen tatlılardan farklı olarak yapımında karabiber kullanılır.
Soru 79
Aşağıdaki bakliyatlardan hangisi eğşili pilavda kullanılır?
Seçenekler
A
Siyah pirinç
B
Siyez bulguru
C
Kıbrıscık pirinci
D
İnce bulgur
E
Tosya pirinci
Açıklama:
Eğşili pilav yapımında siyez bulguru kullanılmaktadır. Bunun dışında kullanılan malzemeler ebegümeci, ısırgan yaprağı, ekşi yoğurt, tereyağ, su ve tuzdur.
Soru 80
Aşağıdaki şehirlerden hangisi Orta Karadeniz bölgesinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sinop
B
Çorum
C
Amasya
D
Tokat
E
Ordu
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi; Batı (Bolu, Düzce, Bartın, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Sinop), Orta (Çorum, Amasya, Tokat, Samsun, Ordu) ve Doğu (Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin) olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 81
En fazla yağış alan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ardahan
B
Artvin
C
Rize
D
Trabzon
E
Gümüşhane
Açıklama:
Türkiye’nin en fazla yağış alan bölgesi olan Karadeniz’de her mevsim yağışlı, yıllık sıcaklık farkı azdır. Yazları serin, kışları ılıktır. İl olarak Rize (2400 mm) en fazla yağış alan ilimizdir. Sebebi güneyindeki yüksek dağların hâkim rüzgâr yönüne dik olmasıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 82
Türkiye'de en çok bal üretilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kars
B
Ordu
C
Sivas
D
Bitlis
E
Adana
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 83
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel küçük ahşap yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Taş Fırın
B
Tandır
C
Kiler
D
Kuzine
E
Serander
Açıklama:
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılara Serander (Nayla) adı verilir. Seranderlere, özellikle Doğu Kara- deniz Bölgesi’nde ve dağınık köylerde sıkça rastlanır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 84
Karadeniz'de ocak ve fırın özelliğinin bir arada olmasından dolayı hemen hemen her yemeğin pişirildiği, yakıtı odun olan araçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çöten
B
Merek
C
Tandır
D
Kuzine
E
Taş Fırın
Açıklama:
Karadeniz’de kullanımı yıllar öncesine dayanan kuzine soba, çoğunlukla Doğu Karadeniz’de kullanılır, mutfakta ocak ve fırın özelliğinin bir arada olmasından dolayı hemen hemen her yemeğin pişirildiği, yakıtı odun olan bir araçtır. Her ne kadar teknoloji gelişmiş olsa da kuzineler hâlâ el emeği ile üretilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 85
Karadeniz'de her mevsim yağış görülmesi aşağıdaki ürünlerden hangisinin yetişmesini güçleştirmektedir?
Seçenekler
A
Sarımsak
B
Kivi
C
Soya Fasulyesi
D
Mısır
E
Mercimek
Açıklama:
Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen (buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk) ürünlerin yetişmesini önler. Doğru yanıt E'dir.
Soru 86
Aşağıdaki şehirlerden hangisi çay üretimi yapılan şehirlerimizden biri değildir?
Seçenekler
A
Giresun
B
Trabzon
C
Ordu
D
Rize
E
Artvin
Açıklama:
Ekim alanı en dar olan ürünlerden biri olan çay Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilir. Rize çevresinde yoğunlaşır. Türkiye’de toplam çay üretiminin % 100’ü bu bölgeden karşılanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 87
Bir bebeğin ilk dişi çıktığında Anadolu’nun pek çok yerinde halen uygulanan törene ne ad verilir?
Seçenekler
A
Diş buğdayı
B
Tıpış çöreği
C
Diş perisi
D
Gövend töreni
E
Kırk uçurma
Açıklama:
Eski bir Türk geleneği olan diş buğdayı bebeğin ilk dişi çıktığında yapılan bir törendir. Hâlen Anadolu’nun pek çok yerinde uygulanan bu törende çocuk yere serilen bir örtü üzerine oturtulur. Buğday, çocuğun başından aşağı serpilir. Aynı zamanda haşlanmış buğdayla hazırlanan ve üzerine toz şeker, nar, ceviz, meyve parçaları vs. serpiştirilen bir tür tatlı da törene katılanlara ikram edilir. Bu karışımın içine boncuk, yüzük gibi küçük bir şey de konur. Saklanan şey kimin tabağından çıkarsa o kişi çocuğa bir hediye alır. Çocuğun bereket içinde, sağlıklı büyümesi ve bereketli bir yaşam sürmesi için başından dökülen buğdayın ardından, önüne çeşitli -tarak, kitap, kalem, ayna, top vs.- objeler konur. Çocuk bunlardan ilk hangisini eline alırsa o mesleğe sahip olacağına inanılır. Tarağı alırsa kuaför, topu alırsa futbolcu gibi... Bazı yörelerde bu geleneksel törene diş hediği de denir. Genellikle aile arasında yapılan bu törene yakın akrabalar ve aile dostları da katılır. Tören şarkılar ve maniler eşliğinde sonlandırılır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 88
Zonguldak, Bartın taraflarında "mancar çorbası" olarak adlandırılan ama daha çok Ordu ve Giresun'da tüketilen yemeğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batırık
B
Karalahana Çorbası
C
Gürcü kavurması
D
Siron
E
Eğşili Pilav
Açıklama:
Pancar (Karalahana) Çorbası tarifi daha çok Ordu ve Giresun’da uygulanmaktadır. Rize’de yapılırken içiresine tereyağı yerine iç yağı konulur. Karalahana Zonguldak, Bartın taraflarında “mancar” olarak adlandırılır, dolayısıyla bu yemeğe “mancar çorbası” da denir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 89
Geçmişi, fırını, pişirilmesi, şekli, tadı ve bayatlamayan özelliği ile yalnızca Türkiye’de değil dünyada da bilinen ve dilimle satılan tek ekmeğin adı nedir?
Seçenekler
A
Siron
B
Mısır Ekmeği
C
Köme
D
Vakfıkebir
E
Safran
Açıklama:
Vakfıkebir taş fırın ekmeği geçmişi, fırını, pişirilmesi, şekli, tadı ve bayatlamayan özelliği ile yalnızca Türkiye’de değil dünyada da bilinen ve dilimle satılan tek ekmektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 90
Doğu Karadeniz'de kış mevsiminin ılık olması aşağıdaki ürünlerden hangisinin yetişmesini kolaylaştırır?
Seçenekler
A
Zeytin
B
Mercimek
C
Pamuk
D
Arpa
E
Yulaf
Açıklama:
Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen (buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk) ürünlerin yetişmesini önler. Kıyı kesimde tahılın yerini mısır almıştır. Doğu Karadeniz’de kış mevsiminin ılık olması fındık, çay, turunçgiller, zeytin gibi ürünlerin yetişmesini kolaylaştırır.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 91
Türkiye toplam tütün üretiminin ne kadarını Karadeniz Bölgesi'nden karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
% 10
B
% 15
C
% 20
D
%25
E
%30
Açıklama:
Tütün daha çok Orta Karadeniz Bölümü’nde (Samsun, Amasya ve Tokat çevresi) yetiştirilen tütünün, Batı Karadeniz’de Düzce dolaylarında da üretimi yapılmaktadır. Türkiye’de toplam tütün üretiminin % 15’i bu bölgeden karşılanmaktadır.
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 92
Türkiye' de en çok bal üretilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Artvin
B
Giresun
C
Ordu
D
Samsun
E
Trabzon
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 93
Karadeniz Bölgesi'nde turunçgiller hangi ilde üretilmektedir?
Seçenekler
A
Ordu
B
Trabzon
C
Samsun
D
Rize
E
Tokat
Açıklama:
Turunçgiller, kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde üretilmektedir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Tokat'a ait yöresel lezzetlerden biridir?
Seçenekler
A
Hamsili pilav
B
Lokul
C
Çullama
D
İskilip dolması
E
Bat
Açıklama:
Tokat denilince akla ilk bat gelir. Bat, yeşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan, Tokat’ın asma yapraklarıyla yenilen sulu bir salatadır.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 95
“Kindilik” denen ikindi sofrası hangi ilde kurulur?
Seçenekler
A
Bayburt
B
Çorum
C
Tokat
D
Zonguldak
E
Giresun
Açıklama:
Bölgede sadece Bayburt ve Gümüşhane’de “kindilik” denen ikindi sofrası vardır. Bayburt’ta yaz mevsiminde peynir, lor, çökelek, domates, ekmek, çörek, börek gibi yiyecekler çayla yenilirken; Gümüşhane’de kindilikte kuymak, fasulye kavurması, patates haşlaması yanında turşusuyla, su böreği, hurma (kalbura bastı), zeytinyağlı dolmalar, börekler, çörekler çayla sunulur.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Kuyu kebabı hangi ile has bir yemektir?
Seçenekler
A
Zonguldak
B
Kastamonu
C
Bolu
D
Trabzon
E
Sinop
Açıklama:
Kuyu kebabı;
Kastamonu’ya has bir kebap türüdür. Özel olarak hazırlanmış kuyularda, dağlarda kekiklerle beslenmiş kuzular ile yapılanı makbuldür. Kuyuya atılan çam ağaçlarının közü ile iki buçuk saatte pişen bir kebap cinsidir. 1,5 metre civarında derinliğe sahip bir kuyunun içine döşenmiş tuğlalar ve bu kuyunun orta yerinde yakılmış ateşin sönmesi beklenir, ateş söndükten sonra bir çubuğa takılan kuzu gövdesi iki saat kadar pişirilir. Kuyunun dibine bakır tava içinde su konulur. Kuzu pişmeye başlayınca kızarırken nebati yağlar bu kabın içine akar, ateşe dökülmez; böylece hem kuzu yanmamış olur hem de kebabın yumuşak olması sağlanır. Bu biriken yağlı suya pirinç salınarak bir pilav elde edilir ve bölgede bu pilava “biran pilavı” denir.
Doğru cevap B'dir.
Kastamonu’ya has bir kebap türüdür. Özel olarak hazırlanmış kuyularda, dağlarda kekiklerle beslenmiş kuzular ile yapılanı makbuldür. Kuyuya atılan çam ağaçlarının közü ile iki buçuk saatte pişen bir kebap cinsidir. 1,5 metre civarında derinliğe sahip bir kuyunun içine döşenmiş tuğlalar ve bu kuyunun orta yerinde yakılmış ateşin sönmesi beklenir, ateş söndükten sonra bir çubuğa takılan kuzu gövdesi iki saat kadar pişirilir. Kuyunun dibine bakır tava içinde su konulur. Kuzu pişmeye başlayınca kızarırken nebati yağlar bu kabın içine akar, ateşe dökülmez; böylece hem kuzu yanmamış olur hem de kebabın yumuşak olması sağlanır. Bu biriken yağlı suya pirinç salınarak bir pilav elde edilir ve bölgede bu pilava “biran pilavı” denir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 97
"Bat" ın içinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Yeşil mercimek
B
İnce Bulgur
C
Patates
D
Salça
E
Kimyon
Açıklama:
| Taze asma yaprağı | Limon | 2 adet | |
| Yeşil mercimek | 1 su bardağı | Taze soğan | 1 demet |
| İnce bulgur | 1 çay bardağı | Maydanoz | 1 demet |
| Soğan ve domates | 1 er adet | Taze nane | 1 demet |
| Salça | 2 yemek kaşığı | Taze reyhan | 1 demet |
| Nar ekşisi | 2 yemek kaşığı | Sivri biber | 2 adet |
| Pul biber | 1çay kaşığı | Dövülmüş ceviz | 1 çay bardağı |
| Kimyon | 1çay kaşığı | Tuz | |
| Karabiber | 1çay kaşığı |
Soru 98
"Kuş başı etler kavrulur. Kavrulurken etin üzerine soğanlar ince ince doğranır. İki kaşık salça eklenir. Üzerine kaynar su eklenir. Etler pişince üzerine ezilmiş ceviz eklenir. Ayrı bir tavada mısır unu tereyağı ile kavrulur. Un kokusu kalmayıncaya kadar mısır unu kavrulur. Kavrulmuş un cevizin ardından karışıma eklenir. Bunlar karıştırılır. Çok koyu olmayacak şekilde diğer malzemeler de bu karışıma eklenir."
Yukardaki tarif aşağıdaki yemeklerden hangisine aittir?
Yukardaki tarif aşağıdaki yemeklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Laz Böreği
B
Hamsili Pilav
C
Tokat Kebabı
D
Gürcü Kavurması
E
Karalahana Çorbası
Açıklama:
GÜRCÜ KAVURMASI
Kuş başı etler kavrulur. Kavrulurken etin üzerine soğanlar ince ince doğranır. İki kaşık salça eklenir. Üzerine kaynar su eklenir. Etler pişince üzerine ezilmiş ceviz eklenir. Ayrı bir tavada mısır unu tereyağı ile kavrulur. Un kokusu kalmayıncaya kadar mısır unu kavrulur. Kavrulmuş un cevizin ardından karışıma eklenir. Bunlar karıştırılır. Çok koyu olmayacak şekilde diğer malzemeler de bu karışıma eklenir.
Doğru cevap D'dir.
Kuş başı etler kavrulur. Kavrulurken etin üzerine soğanlar ince ince doğranır. İki kaşık salça eklenir. Üzerine kaynar su eklenir. Etler pişince üzerine ezilmiş ceviz eklenir. Ayrı bir tavada mısır unu tereyağı ile kavrulur. Un kokusu kalmayıncaya kadar mısır unu kavrulur. Kavrulmuş un cevizin ardından karışıma eklenir. Bunlar karıştırılır. Çok koyu olmayacak şekilde diğer malzemeler de bu karışıma eklenir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi "Eğşili Pilav"da bulunan malzemelerdendir?
Seçenekler
A
Süt
B
Soğan
C
Yeşil mercimek
D
Mısır unu
E
Ebegümeci
Açıklama:
Eğşili pilav için gerekli malzemeler:
Ebegümeci
Isırgan yaprağı
Ekşi yoğurt
Siyez bulguru
Doğru cevap E'dir.
Ebegümeci
Isırgan yaprağı
Ekşi yoğurt
Siyez bulguru
Doğru cevap E'dir.
Soru 100
Karadeniz Bölgesi’ndeki aşağıda verilen illerden hangisi Doğu Karadeniz’de değildir?
Seçenekler
A
Artvin
B
Ordu
C
Rize
D
Trabzon
E
Giresun
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir. Karadeniz Bölgesi üç bölüme ayrılmaktadır : Batı Karadeniz ( Bolu, Düzce, Bartın, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Sinop ), Orta Karadeniz ( Çorum, Amasya, Tokat, Samsun, Ordu ), Doğu Karadeniz ( Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ).
Soru 101
Karadeniz Bölgesi’nde her mevsimde yağış görülmesi nedeniyle aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yetiştirilmesi mümkün değildir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Kivi
C
Pamuk
D
Çay
E
Fındık
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir. Bölgede her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk. gibi ürünlerin yetişmesini önler. Kıyı kesiminde tahılın yerini mısır almıştır.
Soru 102
Türkiye’nin en çok bal üretilen ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Artvin
B
Bolu
C
Kastamonu
D
Ordu
E
Bayburt
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir. Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Ülkemizde üretilen balın yaklaşık % 55 ‘ i Ordu ilinde üretilmektedir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz mutfağının temel malzemeleridir?
Seçenekler
A
Mısır unu - karalahana - hamsi balığı
B
Pide - alabalık - yumurta
C
Turşu kavurması - tereyağı - pırasa
D
Zeytinyağı - pazı - et kavurma
E
Pirinç - makarna - sarımsak
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır. Karadeniz Bölgesi mutfağı denildiğinde akla balık ve özellikle hamsiden hazırlanan yiyecekler gelir. Bölgede en çok tüketilen yiyeceklerden biri de mısır unu ve mısırdan yapılan yiyeceklerdir. Lahana ve karalahanadan yapılan yiyecekler de bölgede sevilerek tüketilir.
Soru 104
Pastacılık ve fırıncılık ile aşçılık meslek dallarında ünlenmiş olan ilçelerimiz aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Boyabat ( Sinop ) - Yusufeli ( Artvin )
B
Kelkit ( Gümüşhane ) - Mudurnu ( Bolu )
C
Çaycuma ( Zongüldak ) - Akçaabat ( Trabzon )
D
Borçka ( Artvin ) - Safranbolu ( Karabük )
E
Hemşin ( Rize ) - Mengen ( Bolu )
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir. Karadeniz Bölgesi mutfağı konusunda özellikle Rize / Hemşin, Bolu / Mengen ayrı bir yer tutar. Osmanlı Dönemi’nde Çarlık Rusya’sına giderek pastacılık ve fırıncılık mesleğini öğrenen Hemşinliler, bu mesleklerini yurdumuzun birçok yerinde sürdürmektedirler. Osmanlı ordusu, Anadolu üzerinden seferlere giderken Mengen’de yapılan yemekleri çok beğenen padişah, aşçıları sarayına götürür. Mengen’in aşçılarının ünü de yine Osmanlı Dönemi’ne dayanmaktadır.
Soru 105
Düzce ve Bolu yöresinde süzme yoğurdun üçgen şekli verilerek kurutulmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dartı
B
Keş
C
Çökelek
D
Haydari
E
Teleme
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir. Bolu ve Düzce yöresinde süzme yoğurdun üçgen şekli verilerek kurutulmasına ‘’ keş’’ adı verilir.
Soru 106
Atadan kalma Anadolu tohumlarıyla üretilen siyez buğdayı en çok hangi ilimizde yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Kastamonu
B
Amasya
C
Rize
D
Samsun
E
Bayburt
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır. Kastamonu yöresinde tek başakçıklı ve sıkı bir kavuz yapısına sahip olan siyez buğdayı, hastalıklara ve bitki zararlılarına dayanıklı, kurak şartlarda ve fakir topraklarda herhangi bir gübre, ilaç desteği gerekmeden kolaylıkla yetişmektedir.
Soru 107
Karadeniz Bölgesi’nde direkler üzerine kurulmuş, genellikle erzak deposu olarak kullanılan, bazı yerlerde nayla adı da verilen geleneksel küçük ahşap yapılara ne denir?
Seçenekler
A
Kiler
B
Tandır
C
Serander
D
Kömbe
E
Ambar
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir. Serander ( nayla )
Soru 108
Tereyağının eritilip mısır ununun katılması, sıcak su eklenmesi ve özel bir peynirin ilave edilmesiyle yapılan Karadeniz mutfağının en çok sevilen yiyeceklerinden olan yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Banduma
C
Topik
D
Kuymak
E
Dızmana
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir. Bazı yörelerde mıhlama da denilen kuymak, az malzeme ile yapılan sade olmasına karşın son derece lezzetli bir yiyecektir. Malzemeleri, tereyağı, mısır unu, sıcak su ve peynirdir.
Soru 109
Karabük’ün bir ilçesinde bir çeşit çiğdem çiçeğinden elde edilen çok değerli ve lezzetli baharatın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Safran
B
Kakule
C
Biberiye
D
Fesleğen
E
Sumak
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır. Safran çok değerli ve lezzetli bir baharattır. Karabük ilinin adını da bu bitkiden alan Safranbolu ilçesinde yetiştirilmektedir.
Soru 110
Türkiye’de en çok bal üretilen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bursa
B
İzmir
C
Samsun
D
Ordu
E
Ağrı
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i
Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.
Ordu ilinde üretilirken bunu sırasıyla; Muğla, Adana, Mersin, Aydın, İzmir, Balıkesir, Sivas, Antalya ve Denizli’deki arıcılar tarafından üretilmektedir. Ayrıca Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.
Soru 111
Özellikle bayram günleri yapılan “lokul” veya “nokul” denen hamur işinin tatlısı ile ünlü iller aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bolu- Düzce
B
Amasya-Tokat
C
Ordu-Giresun
D
Gümüşhane-Bayburt
E
Samsun-Sinop
Açıklama:
Samsun ve Sinop da özellikle bayram günleri “lokul” veya “nokul” denen hamur işinin tatlısı, tuzlusu, mayalısı, mayasızı, cevizlisi, patateslisi ve ıspanaklısı yapılır
Soru 112
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tandır
B
Kuzine
C
Serander
D
Kiler
E
Kulübe
Açıklama:
Serander (Nayla): Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu
olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır.
olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır.
Soru 113
Özellikle Rize’de bazı yaylalarda mıhlama yapmak için taze ................. kullanılır, buna “hoşmeri muhlaması” denir.
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kaşar
B
Kaymak
C
Kekik
D
Keş
E
Kabak
Açıklama:
Özellikle Rize’de taze kaymağın bol olduğu yaylalarda tereyağı yerine taze kaymak kullanılır, buna “hoşmeri muhlaması” denir.
Soru 114
Karadeniz bölgesi pirinç yetiştiriciliği ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Samsun-Baldo
B
Çorum-Osmancık
C
Kastamonu-Tosya
D
Bolu-Kıbrıscık
E
Artvin-Yusufeli
Açıklama:
Samsun-Terme, yetiştirilen pirinçler ise nişastasının yüksekliği ile bilinir.
Soru 115
Türkiye'nin en çok yağış alan bölgesi neresidir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Ege
C
Karadeniz
D
Marmara
E
İç Anadolu
Açıklama:
Türkiye’nin en fazla yağış alan bölgesi olan Karadeniz’de her mevsim yağışlı, yıllık sıcaklık farkı azdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 116
"Pestil ve Köme"si ile Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenen Karadeniz ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bolu
B
Çorum
C
Amasya
D
Rize
E
Gümüşhane
Açıklama:
Pestil ve Köme: Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenen “Gümüşhane Pestili ve Kömesi”, dut, ceviz, fındık, bal, süt, şeker ve undan üretilen gıda maddesidir. Dolayısıyla Gümüşhane pestili, dut, bal, süt, şeker ve un karışımının herle (yumuşak pelte) hâline getirilip fındık veya ceviz katılarak bezlere serilip kurutulduktan sonra elde edilen besin değeri yüksek bir gıda maddesi olarak tanımlanabilir
Soru 117
Aşağıdakilerdan hangisi Karadeniz Bölgesinde Amasya başta olmak üzere Kastamonu ve Tokat çevresinde yetiştirilen ürün çeşididir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Elma
C
Mısır
D
Zeytin
E
Kivi
Açıklama:
Elma: Bölgede Amasya başta olmak üzere Kastamonu ve Tokat çevresinde yetiştirilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 118
Kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde üretilen ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kivi
B
Tütün
C
Pirinç
D
Turunçgiller
E
Şeker pancarı
Açıklama:
Turunçgiller: Kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde üretilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 119
Tek başakçıklı ve sıkı bir kavuz yapısına sahip buğday türünün adı nedir?
Seçenekler
A
Gernik
B
Siyez
C
Havrani
D
Kavılca
E
Horasan
Açıklama:
Siyez buğdayı, tek başakçıklıdır ve sıkı bir kavuz yapısına sahip. Doğru cevap B'dir.
Soru 120
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel küçük ahşap yapılara ne denir?
Seçenekler
A
Kiler
B
Serander
C
Ahır
D
Çadır
E
Kulübe
Açıklama:
Serander (Nayla); direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 121
Yaprakların suyunun çıkması ve yumuşaması için fabrikalara ulaşan çaya ilk önce aşağıdaki hangi işlem uygulanır?
Seçenekler
A
Kıvırma
B
Soğutma
C
Fermantasyon
D
Soldurma
E
Renklendirme
Açıklama:
Fabrikalara ulaşan çay ilk önce “soldurma” işlemine tabi tutulur, böylece yaprakların suyunun çıkması ve yumuşaması sağlanır, daha sonra soldurulmuş çay yaprakları makine yardımıyla kıvrılır, kıvırmayla çay yaprağının damarları ve diğer dokuları kırılır, kırmızı bir su sızar, bu işlemle çayın tadı, aroması ve kalitesi ortaya çıkar. Kıvrılmış olan çay yaprakları, fermantasyona bırakılır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz bölgesine özgü bir tatlıdır?
Seçenekler
A
Laz böreği
B
Siron
C
Bat (Batırık)
D
Kuymak
E
Dartı
Açıklama:
Laz böreği, yufkaların arasına muhallebi koyarak yapılan şerbetli bir tatlıdır.
Soru 123
Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynir olan yemeğin adı nedir?
Seçenekler
A
Pestil
B
Kuymak
C
Köme
D
Vakfıkebir Ekmeği
E
Cevizli Sucuk
Açıklama:
Mıhlama-Kuymak: Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karşın son derece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 124
Fermantasyon(oksidasyon) işlemi yapılmadan elde edilen çaylara aşağıdakilerden hangisi denir?
Seçenekler
A
Bitki çayı
B
Tavşan kanı çay
C
Yeşil çay
D
Soğuk çay
E
Beyaz çay
Açıklama:
Fermantasyon(oksidasyon) işlemi yapılmadan elde edilen çaylara “yeşil çay” denir.
Soru 125
Kuyu kebabı hangi yöreye has bir kebap türüdür?
Seçenekler
A
Trabzon
B
Amasya
C
Rize
D
Kastamonu
E
Artvin
Açıklama:
Kuyu Kebabı: Kastamonu’ya has bir kebap türüdür. Doğru cevap D'dir.
Soru 126
Ülkemizde Rize başta olmak üzere Trabzon, Giresun ve Artvin’in illerinde yoğun olarak ne tarımı yapılır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Çay
C
Üzüm
D
Kenevir
E
Ceviz
Açıklama:
Çay: Ülkemizde Rize başta olmak üzere Trabzon, Giresun ve Artvin’in illerinde uygun alanlarda çay tarımı yapılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 127
Batı Karadeniz Bölgesi’nde kaymağın eritilip kavrulmasıyla elde edilen daha çok eriştenin ve keşkeğin üzerine gezdirilerek servis edilen yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çökelek
B
Dartı
C
Keş
D
Bat
E
Halıçka
Açıklama:
Kaymak eritilir, kavrulur ve yöreye has “dartı” elde edilir. Kavrulmuş kaymak, yani dartı yörede yayım denen eriştenin, keşkeğin üzerine konur
Soru 128
Çorbasından buğulamasına, mücverinden sarmasına, tatlısından dolmasına, pilavından köftesine kadar çok çeşitli yemeğin ana maddesi durumunda olan balık türünün adı nedir?
Seçenekler
A
Kefal
B
Levrek
C
Hamsi
D
Mezgit
E
Çipura
Açıklama:
Mutfakta da çok özel bir yeri olan hamsi, çorbasından buğulamasına, mücverinden sarmasına, tatlısından dolmasına, pilavından köftesine kadar çok çeşitli yemeğin ana maddesi durumundadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 129
Gülgiller familyasından olan, boyu 1-3,5 metreye kadar uzayabilen, gövdesi ve dalları dikenli olan bir ağaççık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Böğürtlen
B
Ahududu
C
Kuşburnu
D
Yaban mersini
E
Kekreyemiş
Açıklama:
Kuşburnu: Hemen her mevsim gerek çay gerekse marmelat olarak tüketilen ve şifalı bitkilerden olan kuşburnu, gülgiller familyasından olan, boyu 1-3,5 metreye kadar uzayabilen, gövdesi ve dalları dikenli olan bir ağaççıktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi Batı Karadeniz'de yer alan illerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bolu
B
Düzce
C
Bartın
D
Bayburt
E
Karabük
Açıklama:
Bayburt Doğu Karadeniz bölgesindedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 131
Türkiye’de en çok bal üretilen il neresidir?
Seçenekler
A
Ordu
B
Balıkesir
C
Adana
D
Sinop
E
Trabzon
Açıklama:
Türkiye’de en çok bal üretilen il Ordu’dur. Türkiye’de üretilen balın yaklaşık % 55’i Ordu ilinde üretilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesi'nde yemeklerde kullanılan temel malzemeler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Karalahana
B
Hamsi / Alabalık
C
Mısır unu
D
Kuru kayısı
E
Tereyağ
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi genel olarak pratik ve basit bir mutfağa sahiptir. Yemeklerde kullanılan temel malzemeler; karalahana, kabak, taze veya kuru fasulye, hamsi/alabalık, mısır unu, tereyağı ve iç yağdır. Kuru kayısı bunlardan biri değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 133
Osmanlı Dönemi’nde, Çarlık Rusya’sına giderek fırıncılık ve pastacılık mesleğini öğrenen ve bu ülkede kendi fırınve pastanelerini açarak kazandıkları paralarla köylerinde lüks konaklar yaptıran il ve ilçe hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Rize-Hemşin
B
Artvin-Arhavi
C
Bolu-Gerede
D
Trabzon-Akçaabat
E
Giresun-Tirebolu
Açıklama:
Osmanlı Dönemi’nde, Çarlık Rusya’sına giderek fırıncılık ve pastacılık mesleğini öğrenen Rize-Hemşinliler, bu ülkede kendi fırın ve pastanelerini açmışlar, kazandıkları paralarla köylerinde lüks konaklar yaptırmışlardır. 1917’deki Ekim Devrimi’nin ardından bir kısmı Türkiye’ye dönmeyi başarırken, bir bölümü Rusya’da mahsur kalmış, hatta bazıları Josef Stalin döneminde Rus olmayan diğer azınlıklarla birlikte Sibirya’ya sürgüne gönderilmişlerdir. Hemşinliler, Rusya’da öğrendikleri fırıncılık ve pastacılık mesleğini, daha da geliştirerek bugün Türkiye’de ve dünyada bu meslek dalında önemli bir yere sahip olmuşlardır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 134
Yeşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanıp asma yapraklarıyla yenilen sulu bir salata olan "Bat" hangi Karadeniz iline özgüdür?
Seçenekler
A
Artvin
B
Karabük
C
Tokat
D
Giresun
E
Düzce
Açıklama:
Tokat denilince akla ilk bat gelir. Bat, yeşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan, Tokat’ın asma yapraklarıyla yenilen sulu bir salatadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 135
Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kuzine
B
Serander
C
Tandır
D
Taş fırın
E
Soba
Açıklama:
Serander (Nayla); direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel-küçük ahşap yapılardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 136
Karadeniz bölgesindeki yiyecek-içecek ritüelleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sünnet düğünlerinde gelenlere yemek verilir bu yemek çoğunlukla keşkektir.
B
Doğum yapan anneye ilk olarak çoğunlukla çorba verilmekte, bu verilen çorba çeşidi yöreye göre farklılık göstermektedir.
C
Bölgede söz kesmede önce şerbet ikram edilir, hatta bazı yörelerde (Ordu-Giresun)
bu merasimin adı “şerbet içmek” olarak da adlandırılır.
bu merasimin adı “şerbet içmek” olarak da adlandırılır.
D
Ölümle ilgili ritüellerde Anadolu’nun büyük bölümünde olduğu gibi cenazede helva, helva ekmek, bisküvi ve meşrubat dağıtılır.
E
Kız kınasında içkili yemek ikram edilir.
Açıklama:
Kız kınasında meyve, çerez, şeker ve meşrubat ikram edilirken oğlan kınasında içkili yemek, içkisiz yemek, çerez, meyve ve meşrubat ikram edilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 137
Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynir olan ve genellikle bakır tavada pişirilirek sıcak servis edilen Karadeniz yöresine özgü yiyeceğin adı nedir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Kuymak
C
Tirit
D
Köme
E
Orçik
Açıklama:
Kuymak bir iki malzeme ile yapılan sade bir yemek olmasına karşın son der ece lezzetli bir yemektir. Bazı yörelerde kuymak (Trabzon, Giresun), bazılarında da mıhlama (Rize, Ordu, Artvin) olarak adlandırılır. Ana malzemeleri, tereyağı, mısır unu, su ve peynirdir. Peynir yörelere göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Genellikle bakır tavada pişirilir ve sıcak olarak servis edilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 138
Karadeniz bölgesine özgü bir içecek olan çayın üretim aşamaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Ülkemizde Rize başta olmak üzere Trabzon, Giresun ve Artvin’in illerinde uygun alanlarda çay tarımı yapılır.
B
Genellikle yılda bir defa çay hasadı yapılır.
C
Fabrikalara ulaşan çay ilk önce “soldurma” işlemine tabi tutulur. Böylece yaprakların suyunun çıkması ve yumuşaması sağlanır.
D
Soldurulmuş çay yaprakları makine yardımıyla kıvrılır. Bu işlemle çayın tadı, aroması ve kalitesi ortaya çıkar.
E
Kıvrılmış olan çay yaprakları, fermantasyona bırakılır.
Açıklama:
Çay bahçelerinde çay yaprağı toplama mevsimi nisan ayında başlar ve ekim kasım aylarına kadar devam eder. Genellikle yılda üç defa (mayıs, temmuz, eylül) çay hasadı yapılır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 139
I. Hemen her mevsim gerek çay gerekse marmelat olarak tüketilen ve şifalı bitkilerdendir.
II. Boyu 1-3,5 metreye kadar uzayabilen, gövdesi ve dalları dikenli olan bir ağaççıktır.
III. prakları ilkbahardan başlayıp yaz boyunca açan, açık ya da koyu pembe, bazen beyaz renkli küçük, hoş kokulu çiçekleri olan bir bitkidir.
Kuşburnu ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
II. Boyu 1-3,5 metreye kadar uzayabilen, gövdesi ve dalları dikenli olan bir ağaççıktır.
III. prakları ilkbahardan başlayıp yaz boyunca açan, açık ya da koyu pembe, bazen beyaz renkli küçük, hoş kokulu çiçekleri olan bir bitkidir.
Kuşburnu ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kuşburnu ile ilgili seçeneklerin tamamı doğrudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 140
Aşğıdakilerden hangi ilimiz karadeniz bölgesinde bulunmamaktadır ?
Seçenekler
A
Artvin
B
Bartın
C
Bayburt
D
Bolu
E
Ardahan
Açıklama:
Ardahan ilimiz karadeniz bölgesinde değil,doğu anadolu bölgesindedir.
Soru 141
Karadeniz bölgesinde bulunan ve ülkemizin en çok yağış alan ili aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Rize
B
Trabzon
C
Sinop
D
Artvin
E
Giresun
Açıklama:
Karadeniz bölgesinde bulunan ve ülkemizin en çok yağış alan ili Rize'dir.
Soru 142
I. Fındık II. Elma III. Tütün IV. Mısır V. Arpa Yukarıdakilerden hangisi/hangileri karadeniz bölgesinde en çok tarımı yapılanlara örnektir ?
Seçenekler
A
I ve II
B
I,II ve III
C
I,III ve IV
D
II ve V
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Fındık,elma,tütün ve mısır en çok tarımı yapılan meyve ve sebzelerdir.
Soru 143
Karadeniz bölgesinde sarımsak tarımı yapılabilen il aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kastamonu
B
Amasya
C
Rize
D
Sinop
E
Samsun
Açıklama:
Sarımsak tarımı Kastamonu Taşköprü'de yapılmaktadır.
Soru 144
Karadeniz bölgesinde turunçgiller tarımı yapılabilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Rize
B
Amasya
C
Kastamonu
D
Sinop
E
Trabzon
Açıklama:
Karadeniz bölgesinde turunçgiller tarımı yapılabilen ilimiz Rize'dir.
Soru 145
Bat adıyla bilinen ve eşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan salata hangi karadeniz ilimize özgüdür ?
Seçenekler
A
Rize
B
Çorum
C
Sinop
D
Giresun
E
Tokat
Açıklama:
Bat adıyla bilinen ve eşil mercimek, bulgur ve bol yeşillikle hazırlanan salata Tokat ilimize özgüdür.
Soru 146
Hamur işinin tatlısı, tuzlusu, mayalısı, mayasızı, cevizlisi, patateslisi ve ıspanaklısı yapılan “lokul” veya “nokul” aşağıdaki hangi karadeniz illlerimize özgüdür ?
Seçenekler
A
Ordu-Giresun
B
Trabzon-Rize
C
Gümüşhane-Bayburt
D
Amasya-Tokat
E
Samsun-Sinop
Açıklama:
Hamur işinin tatlısı, tuzlusu, mayalısı, mayasızı, cevizlisi, patateslisi ve ıspanaklısı yapılan “lokul” veya “nokul” denilen hamur işi Samsun-Sinop illerimize özgüdür.
Soru 147
Bol miktarda sarı kiraz yetiştirilen ve kiraz tuzlusu kavurması da yapılan karadeniz illerimiz aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ordu-Giresun
B
Samsun-Sinop
C
Gümüşhane-Bayburt
D
Bartın-Karabük-Zonguldak
E
Düzce-Bolu
Açıklama:
Bol miktarda sarı kiraz yetiştirilen ve kiraz tuzlusu kavurması da yapılan karadeniz illerimiz Ordu-Giresun'dur.
Soru 148
Kabaklı gözleme,kabaklı hoşaf, kabaklı baklava, patatesli ekmek yapılan ve balkabağı ve patatesin ağırlıklı olarak yetiştiği karadeniz illerimiz aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Bartın-Karabük-Zonguldak
B
Samsun-Sinop
C
Ordu-Giresun
D
Trabzon-Rize
E
Düzce-Bolu
Açıklama:
Kabaklı gözleme,kabaklı hoşaf, kabaklı baklava, patatesli ekmek yapılan ve balkabağı ve patatesin ağırlıklı olarak yetiştiği karadeniz illerimiz Düzce-Bolu'dur.
Soru 149
Çok değerli bir baharat olan safran aşağıdaki illerden hangisinde yetiştirilmektedir ?
Seçenekler
A
Sinop
B
Artvin
C
Samsun
D
Ordu
E
Kastamonu
Açıklama:
Çok değerli ve lezzetli bir baharat olan safran Kastamonu-Safranbolu'da yetiştirilmektedir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesi’nde yetiştirilen çok değerli bir baharat olup bir çeşit çiğdem çiçeğinden elde edilir?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Safran
C
Aspir
D
Salep
E
Muskat
Açıklama:
Safran, Karadeniz Safranbolu’da bir çeşit çiğdem çiçeğinden elde edilen, son derece pahalı olan bir baharattır. Türk mutfağında kullanımı sık olmakla birlikte pahalılığından dolayı yerine aspir kullanımı tercih edilmektedir.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisinin Karadeniz Bölgesi’nde ikliminden dolayı yetişmesi daha zordur?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Fındık
C
Turunçgiller
D
Elma
E
Pirinç
Açıklama:
Karadeniz bölgesinin iklimi yağışlı olduğu için kurak iklim isteyen hammaddelerin tarımının yapılası zordur. Bu bağlamda buğday, arpa, mercimek, ve yulaf gibi ürünler yerine pirinç, mısır gibi tarım ürünleri tercih edilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 152
Aşağıdaki Karadeniz ilçelerinden hangisinde soğuktan korunan ılıman bir iklim olduğu için zeytin tarımı yapılabilir?
Seçenekler
A
Taşköprü
B
Perşembe
C
Çarşamba
D
Borçka
E
Yusufeli
Açıklama:
Karadeniz’de zeytin tarımının yapılabildiği bölge Çoruh Vadisinin olduğu Artvin Yusufeli’dir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 153
Balkabağı ve patatesin ağırlıklı olarak yetiştiği ……………….. de kabaklı gözleme, kabaklı hoşaf, kabaklı baklava ve patatesli ekmek yapılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Bartın- Karabük
B
Çorum- Amasya
C
Samsun- Sinop
D
Amasya- Tokat
E
Düzce- Bolu
Açıklama:
Coğrafi özellikleri ve iklimi dolayısıyla Düzce ve Bolu’da balkabağı ve patates üretimi daha yaygındır. Bu da yapılan yemek çeşitliliğine yansımaktadır.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesi’nde gerçekleştirilen Mayıs yedisi, koç katımı, bağbozumu, yayla şenlikleri gibi ritüellerde çoğunlukla hazırlanan yiyeceklerdir?
Seçenekler
A
Hamsili yemekler
B
Hamur işleri
C
Kavurma
D
Meyve-çerez
E
Piknik yiyecekleri
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nde gerçekleştirilen ritüellerin çoğunda piknik yiyecekleri ikram edilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 155
Ana malzemeleri tereyağı, mısır unu, su ve peynir olan Karadeniz yemeği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hoşmerim
B
Bat
C
Kuymak
D
Maragyani
E
Siron
Açıklama:
Soruda malzemeleri verilen Karadeniz yemeği mıhlama veya kuymaktır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 156
Doğu Karadeniz insanının günlük yaşamının vazgeçilmez bir unsuru olan ……….., sadece bir besin maddesi değil, aynı zamanda folklorik bir ögedir. Türkülerden tatlılara kadar çok geniş bir alanın en belirgin kahramanıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Fındık
B
Mısır
C
Çay
D
Hamsi
E
Safran
Açıklama:
Hamsi Karadeniz mutfak kültürü üzerinde etkili olduğu kadar folklorik olarak de benimsenmiş olan özel değerlerden biridir. Karadeniz dendiğinde ilk akla gelen hamsi olup Karadeniz halkının horonuna kadar yansımalarını görmek mümkündür.
Soru 157
Karadeniz Bölgesi’nde Gümüşhane, Bayburt, Trabzon ve Artvin’de kışın sıkça tüketilen siron fırınlanmadan önce hangi pişirme işlemi uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Sacda pişirme
B
Suda haşlama
C
Et suyunda haşlama
D
Kızartma
E
Buharda pişirme
Açıklama:
Siron kış hazırlığı olarak da yapılan ürünlerden biridir. Sacda pişirilen yufkalar rulo halinde kesilir ve fırınlanır. İstendiğinde üzerine yoğurt ve domates sos gezdirilerek tüketilir.
Soru 158
Karadeniz Bölgesi’nde çay tarımı ve tüketimi yaygındır. Çayın demlenmesi ise ayrı bir özen gerektirir. Buna göre ideal demleme ısısına geldikten sonra çay demlenir, demlik çaydanlığın üzerine oturtulur ve kısık ateşte ……………….. dakika bekletilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
10-12
B
12-15
C
15-18
D
18-20
E
21-24
Açıklama:
Çayı demlerken suyun ısısından demleme süresine kadar pek çok konuya dikkat edilmelidir. Demlemede ideal su sıcaklığı 75-85 derece seviyelerindedir. Demleme süresi ise 12-15 dakikadır.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi Laz Böreğinin muhallebisinde kullanılan malzemeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Limon
B
Ceviz
C
Pirinç unu
D
Mısır unu
E
Buğday nişastası
Açıklama:
Laz böreğinin muhallebisinde süt, pirinç unu, şeker, tereyağı, yumurta sarısı ve tuz kullanılır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 160
Aşağıda verilen illerden hangisi Doğu Karadeniz Bölgesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çorum
B
Erzurum
C
Artvin
D
Kastamonu
E
Samsun
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nde toplam 18 il yer almaktadır. Karadeniz Bölgesi; Batı (Bolu, Düzce, Bartın, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Sinop), Orta (Çorum, Amasya, Tokat, Samsun, Ordu) ve Doğu (Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin) olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır.
Soru 161
Aşağıda verilen ürünlerden hangisinin temini %100 olarak Karadeniz Bölgesi'nden karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
Fındık
B
Çay
C
Tütün
D
Mısır
E
Buğday
Açıklama:
Ekim alanı en dar olan ürünlerden biri olan çay, Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilir. Rize çevresinde yoğunlaşır. Türkiye’de toplam çay üretiminin % 100’ü bu bölgeden karşılanmaktadır.
Soru 162
Aşağıdaki besinlerden hangisi Karadeniz Bölgesi mutfağında diğerlerine göre daha az yer alır?
Seçenekler
A
Tereyağ
B
Mısır unu
C
Karalahana
D
Balık
E
Kırmızı et
Açıklama:
Dağlık bölgelerin en önemli geçim kaynağı hayvancılık olmasına rağmen, et ürünlerinin bölge mutfağı içindeki payı büyük değildir. Bunun nedeni, özellikle kış aylarında hayvanları besleyecek yeterli ot bulmanın zor olması ve Karadeniz’de hayvanların etleri için değil, sütleri için beslenmesidir. Bu yüzden bölge mutfağında et yemekleri çok yaygın ya da özel değildir.
Soru 163
Karadeniz Bölgesi'nde serander adı verilen yer hangi amaç için kullanılır?
Seçenekler
A
Yemek pişirmek
B
Su depolamak
C
Tahıl veya erzak depolamak
D
Ekmek pişirmek
E
Balık yetiştirmek
Açıklama:
Serander (Nayla): Direkler üzerine kurulmuş, genellikle tahıl ambarı veya erzak deposu olarak kullanılan geleneksel küçük ahşap yapılardır. Seranderlere, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ve dağınık köylerde sıkça rastlanır.
Soru 164
Pestil ve köme hangi Karadeniz Bölgesi ili ile özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Artvin
B
Kastamonu
C
Trabzon
D
Gümüşhane
E
Rize
Açıklama:
Pestil ve Köme: Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenen “Gümüşhane Pestili ve Kömesi”, dut, ceviz, fındık, bal, süt, şeker ve undan üretilen gıda maddesidir. Dolayısıyla Gümüşhane pestili, dut, bal, süt, şeker ve un karışımının herle (yumuşak pelte) hâline getirilip fındık veya ceviz katılarak bezlere serilip kurutulduktan sonra elde edilen besin değeri yüksek bir gıda maddesi olarak tanımlanabilir.
Soru 165
Karadeniz Bölgesi'nin bazı yörelerinde "şerbet içmek" adı verilen merasim hangi amaçla yapılır?
Seçenekler
A
Doğum yapan anneyi ziyaret
B
Söz kesmek
C
Cenaze evi ziyareti
D
Hıdırellez kutlaması
E
Sünnet törenleri
Açıklama:
Bölgede söz kesmede önce şerbet ikram edilir, hatta bazı yörelerde (Ordu-Giresun) bu merasimin adı “şerbet içmek” olarak da adlandırılır, daha sonra yemekler ve kahve ikram edilir.
Soru 166
Aşağıdakilerden hangisi Vakfıkebir ekmeğinin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Taş fırında pişmesi
B
Daha geç bayatlaması
C
Daha lezzetli olması
D
Ekşi maya ile yapılması
E
Çabuk mayalanması
Açıklama:
Vakfıkebir taş fırın ekmeğini özel kılan pişirildiği fırın başta olmak üzere, suyu, odunu, unu, mayası, havası, şekli, ağırlığı ve pişiren ustasıdır. Ekşi maya birkaç gün bekletilip ekşitilmiş hamurdur. Maya olarak hamur işlerini kabartmakta ve lezzetlendirmekte kullanılır. Ekşi maya ile hazırlanan hamur biraz geç mayalanır ancak ekşi maya ile pişirilen ekmekler geç bayatlar ve daha lezzetlidir.
Soru 167
Karadeniz Bölgesi'nde yetişen çayı, marmelatı ve kompostosu da yapılan şifalı bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuşburnu
B
Ihlamur
C
Yeşil çay
D
Adaçayı
E
Kızılcık
Açıklama:
Hemen her mevsim gerek çay gerekse marmelat olarak tüketilen ve şifalı bitkilerden olan kuşburnu, gülgiller familyasından olan, boyu 1-3,5 metreye kadar uzayabilen, gövdesi ve dalları dikenli olan bir ağaççıktır. Meyveleri Anadolu’da taze ya da kurutulmuş olarak yenir. Ayrıca kompostosu, reçeli, şerbeti, ezmesi ya da pekmezi yapılarak tüketilir. Çay gibi demlenip içilir.
Soru 168
Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz Bölgesi mutfağına özgü tatlı çeşidinden birisidir?
Seçenekler
A
Cevizli baklava
B
Triliçe
C
Laz Böreği
D
Höşmerim
E
Kadayıf dolması
Açıklama:
Hamuru un, süt ve tereyağdan yapılan, muhallebi ve şerbetle tatlandırılan Laz Böreği daha çok Doğu Karadeniz bölgesine özgü bir tatlı çeşididir.
Soru 169
Çay demlerken kullanılan suyun en ideal sıcaklığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
100 oC
B
95-100 oC
C
90-95 oC
D
85-90 oC
E
75-85 oC
Açıklama:
Su en fazla 10 saniye kaynatılmalıdır. Su kaynadıktan sonra çaydanlık ateşten alınıp 3-4 dakika bekletilir ve suyun ısısının 75-85 derece seviyelerine düşmesi beklenir. Su kaynadıktan sonra fokurdaması tamamen bitmeli, 1-2 dakika beklemelidir, böylece ideal demleme ısısına ulaşılmış olur. Su ısısının düşürülmesi iyi çay demlemenin püf noktalarından biridir. Çünkü kaynayan suyla çay demlendiğinde çay haşlanır ve aromasını kaybeder.
Ünite 7
Soru 1
Ege bölgesinde iklim ve coğrafi şartlarındaki farklılıklar tarımsal ve hayvansal ürün çeşitliliğini arttırmaktadır. Ayrıca Ege Bölgesinin nispeten geniş bir coğrafyaya yayılması da farklılıkları beraberinde getirmektedir. Ege bölgesinde iklim, coğrafi farklılıklar ve bölgenin geniş bir coğrafyaya yayılması aşağıdakilerden en çok hangisinde farklılığa yol açmıştır.
Seçenekler
A
Sanayinin gelişiminde
B
Beslenme alışkanlıklarında
C
Tüketim alışkanlıklarında
D
Bölge turizminde
E
Balıkçılığın gelişiminde
Açıklama:
Ege bölgesinin iklim ve coğrafi şartlarındaki farklılıklar bölgede yetişen tarımsal ve hayvansal ürün çeşitliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle beslenme alışkanlıkları da farklılıklar göstermektedir.
Soru 2
Ege mutfak kültürü incelediğinde ilk akla gelen, korunması için kanunlar koyulan, sağlık için sayısız faydası olan, barışın ve iyiliğin simgesi olarak kabul edilen ve kutsal sayılan yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Safran
B
Ayçiçeği
C
Zeytin
D
Zerdali
E
Nar
Açıklama:
Ege mutfak kültürü incelediğinde ilk akla gelen zeytin, zeytinyağı ve zeytinyağlı yemeklerdir. Zeytin Tanrıça Atena’nın insanlığa bir armağanı olarak betimlenirken, Hitit, Mısır gibi birçok kültürde kutsal olarak adlandırılmış, barışın ve iyiliğin simgedi olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Aşağıda farklı pişirme yöntemlerinde kullanılan araç-gereçler verilmiştir. Bunlardan hangisi Ege bölgesine kullanılan pişirme yönteminden biri değildir?
Seçenekler
A
Ocak
B
Kuzine
C
Tandır
D
Sac
E
Fırın
Açıklama:
Ot yemekleri kavrularak veya haşlanarak tüketilmektedir. Özellikle köylerde evlerin bahçelerinde bulunan ve köy ekmeği, bazlama, şipit gibi ekmeklerin yapımında kullanılan ocaklar yer almaktadır. Kışın ise özellikle iç kesimlerde ve köy evlerinde kuzine tipi sobalar kullanılmaktadır. Bu sobalarla ev ısıtılırken aynı zamanda fırın gözünde ve üstünde yemek pişirilmekte ve su ısıtılmaktadır. Ege kıyılarında buharda pişirme, haşlama, kavurma yaygınken iç kesimlerde ateşte pişirme, fırınlama, haşlama, kavurma, kızartma daha çok kullanılmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 4
Ege bölgesinde daha çok İzmir ve çevresinde yapılan ve kahvaltılık olarak da tercih edilen tulum peyniri, beyaz peynir, domates, yeşilbiber malzemeleri ile oluşturulan adını ekmeğinin şeklinden alan sandviç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayvalık tost
B
Boyoz
C
Kumru
D
Bazlama
E
Katmer
Açıklama:
Kumru şeklindeki ekmek arasında İzmir tulum peyniri ya da beyaz peynir, domates ve yeşil biber ile yapılan ve kahvaltılık olarak sunulan bir tür sandviç türü kumrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Türkiye'nin üçüncü büyük kenti olan bu şehir, kuzeyde Madra Dağları, güneyde Kuşadası Körfezi, batıda Çeşme Yarımadası, doğuda ise Aydın ve Manisa il sınırlarını kapsamaktadır. Gediz ve Menderes Nehirleri il tarımı için büyük önem arz etmektedir. Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bölgede yıllık ortalama sıcaklık 14-18 derece arasındadır.
Yukarıda coğrafi özellikleri verilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda coğrafi özellikleri verilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muğla
B
Kütahya
C
İzmir
D
Balıkesir
E
Denizli
Açıklama:
Türkiye'nin üçüncü büyük kenti olan İzmir, kuzeyde Madra Dağları, güneyde Kuşadası Körfezi, batıda Çeşme Yarımadası, doğuda ise Aydın ve Manisa il sınırlarını kapsamakta; batıda İzmir Körfezi yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
İspanya’dan İzmir’e göç eden Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.
Yukarıda açıklaması verilen ve özellikle İzmir’e özgü olan böreğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen ve özellikle İzmir’e özgü olan böreğin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoğurtmaç
B
Karaköy
C
Bazlama
D
Yağlı
E
Boyoz
Açıklama:
Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Ege yöresinde kullanılan mutfak araç gereçlerinden en özgün olanı haşhaş taşı (haşgeş daşı)dır. Bu taş iki parçadan oluşmaktadır. Alt taş dikdörtgen şekilde ve kenarları haşhaşın dağılmaması için hafif yüksektir. Üst taşı ise haşhaşı ezmek için kullanılır ve iki elle tutulacak şekildedir.
Yukarıda bahsedilen haşhaş taşı özellikle hangi ilde kullanılmaktadır?
Yukarıda bahsedilen haşhaş taşı özellikle hangi ilde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İzmir
B
Manisa
C
Aydın
D
Afyonkarahisar
E
Kütahya
Açıklama:
Afyonkarahisar yöresinde kullanılan mutfak araç gereçlerinden en özgün olanı haşhaş
taşı (haşgeş daşı)dır. Bu taş iki parçadan oluşmaktadır. Alt taş dikdörtgen şekilde ve kenarları haşhaşın dağılmaması için hafif yüksektir. Üst taşı ise haşhaşı ezmek için kullanılır ve iki elle tutulacak şekildedir. Doğru cevap D'dir.
taşı (haşgeş daşı)dır. Bu taş iki parçadan oluşmaktadır. Alt taş dikdörtgen şekilde ve kenarları haşhaşın dağılmaması için hafif yüksektir. Üst taşı ise haşhaşı ezmek için kullanılır ve iki elle tutulacak şekildedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Aşağıda Ege Bölgesinde mutfak malzemelerinin isimleri ve illere göre farklı adlandırmaları eşleştirilmiştir. Buna göre aşağıda verilen mutfak eşya ismi ile yöresel adlandırması yanlıştır?
Seçenekler
A
Arağan-Tava
B
Arızma-Küçük sahan
C
Badres-Testi
D
Böndü-Küçük su testisi
E
Büldük-Kazan
Açıklama:
Mutfak malzemelerinin isimleri ve illere göre farklılıklarından bazıları şöyledir. Arağan-Tava-Kütahya ve yöresi; Arızma-Küçük sahan, Afyonkarahisar; Badres-Testi, Manisa; Böndü-Küçük su testisi, Akhisar, Manisa; Büldük-Çömlek, İzmir; Kangay-Kazan, Aydın. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 9
Manisa’da düğün sofralarında değişmez üç yemek mevcuttur. Aşağıda verilen yemek eşleşmelerinden hangileri Manisa’da düğün sofralarının değişmeyen üç yemeğidir?
Seçenekler
A
Etli nohut, Pirinç pilavı, İrmik tatlısı
B
Kuru fasulye, Pirinç pilavı, Baklava
C
Etli nohut, Keşkek, İrmik tatlısı
D
Taze fasulye, Pirinç pilavı, Zerde
E
Kuru fasulye, Bulgur pilavı, İrmik tatlısı
Açıklama:
Manisa ve yöresindeki inanışlara göre kısmetin açılması için İshak Çelebi Türbesi’ne gidilir ve dualar edilir. Kısmetin açıldığının işareti görüldüğüne helva hayırı yapılır ve gerçekleştiğinde türbenin başında seker ve lokma dağıtılır. İstemede kız evi mendil bohçası ve bir sürahi şerbeti damat evine sunar. Düğün sofrasında ise değişmez üç yemek mevcuttur. Bunlar; etli nohut, pirinç pilavı, zerde ya da irmik tatlısıdır. Yemekten sonra gelin almaya gidilir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 10
Ege Bölgesinde henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çiğdem
B
Koruk
C
Egnilik
D
Sübye
E
Güren
Açıklama:
Ege Bölgesinde içilen diğer bir içecek ise üzüm suyundan yapılan üzüm sırasıdır. Üzüm sırası özellikle yaz aylarında sıklıkla tüketilen ferahlatıcı bir içecektir. Koruk şerbeti olarak adlandırılan ve koruk üzümden yapılan şerbet de Ege Bölgesinin geleneksel içecekleri arasında yer almaktadır. Ayrıca koruk suyu yemeklere ekşi bir tat vermek içi de kullanılmaktadır. Örneğin, koruk sulu ekşili bamya gibi. Dolayısıyla doğru cevap B'dır.
Soru 11
Aşağıdaki illerden hangisi kurutmalık ve sofralık üzüm üretiminde ilk sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Aydın
B
Manisa
C
Kütahya
D
İzmir
E
Muğla
Açıklama:
Manisa ve yöresinin tarımsal üretimine bakıldığında, kurutmalık ve sofralık üzümde, tütün ve hindi üretiminde Türkiye’de ilk sırada yer aldığı görülmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Yunan işgalinden sonra Yunanistan’a geri dönmek zorunda kalan Rumların Türk yemeklerinden kendi yemek kültürlerine ekledikleri yemeklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İmam bayıdı
B
Köfte
C
Musakka
D
Boyoz
E
Patates yahni
Açıklama:
Yunan işgalinden sonra Yunanistan’a geri dönmek zorunda kalan Rumlar Türk yemeklerinden imambayıldı (melinzales imam bayildi), köfte (keftedes), patates yahni (badades yahni), musakka gibi yemekleri kendi yemek kültürlerine eklemişlerdir. Musevi kökenli Osmanlı tebasının da İzmir mutfağına katkıları oldukça yoğundur. Öne çıkan lezzetlerin başında özellikle İzmir’e mal olmuş boyoz ve serinletici bir içecek olan sübye gelmektedir.
Soru 13
Dutmeş ve ara çorbası, çopur, döş dolması, et terbiyelisi, büryan gibi et yemekleri hangi ilin mutfağında karşımıza çıkar?
Seçenekler
A
Muğla
B
Aydın
C
Manisa
D
İzmir
E
Uşak
Açıklama:
Muğla mutfağında öne çıkan et yemekler arasında keşkek, tarhana, dutmeş ve ara çorbası, çopur, döş dolması, et terbiyelisi, büryan, karın kumbar dolması, çökertme vardır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Muğla bölgesinde su bardağına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Kabıcak
B
Kömpeç
C
Madran
D
Ubuca
E
Badres
Açıklama:
Madran: Su bardağı (Muğla)
Kabıcak: İnce tahtadan yapılmış koni biçiminde kutu (Kütahya)
Kömpeç: Testi (Manisa)
Ubuca: Küçük tencere (Denizli)
Badres: Testi (Manisa)
Kabıcak: İnce tahtadan yapılmış koni biçiminde kutu (Kütahya)
Kömpeç: Testi (Manisa)
Ubuca: Küçük tencere (Denizli)
Badres: Testi (Manisa)
Soru 15
Sünnet ve düğün yemeklerinde pilav takımı ve sıra yemekleri olmak üzere iki tür yemek verilen ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aydın
B
Muğla
C
Uşak
D
Manisa
E
Afyonlarahisar
Açıklama:
Afyonkarahisar’da, sünnet ve düğün yemeklerinde pilav takımı ve sıra yemekleri olmak üzere iki tür yemek verilmektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisinde ölü evine eren yemeği denen yemekler getirilir?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Uşak
C
Afyonkarahisar
D
Manisa
E
İzmir
Açıklama:
Kütahya’da ölü evine “eren yemeği” denen yemekler getirilir. Çorbasından pilavına kadar evde yapılan yemekler götürülür. Eren yemeği yedi gün sürer.
Soru 17
Kütahya bölgesinde orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünlerde genelllikle aşağıdakilerden hangisi tüketilmektedir?
Seçenekler
A
Çorba
B
Etli yemekler
C
Sebze yemekleri
D
Tatlılar
E
Kahvaltılıklar
Açıklama:
Kütahya ve yöresinde yaz günlerinde ikindi kahvaltısı, uzun kış gecelerinde ise yat geber yemeği, orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünler mevcuttur. Bu öğünlerde genellikle kahvaltılık yiyecekler yenilmektedir.
Soru 18
Afyonkarahisar ve çevresinde doğumlarda düzülen ikram edilen takımın içerisinde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Çorba
B
Palize
C
Kaymak
D
Tavuk
E
Kıstırma
Açıklama:
Afyonkarahisar ve çevresinde ise doğum takımı (çorba, palize, kaymak, tavuk veya et ile meyve) ikram edilir; bu işe “takım düzme” adı verilir. Aydın ve çevresinde bebek için kıstırma denilen lokum, kuruyemiş ve bisküviden oluşan ikram yapılır.
Soru 19
Uşak ve yöresinde düğün öncesinde nişanlanan çiftlere gelecekleri aydınlık olsun diye aşağıdakilerden hangisi içirilir?
Seçenekler
A
Su
B
Şerbet
C
Süt
D
Ayran
E
Nar suyu
Açıklama:
Uşak ve yöresinde düğün öncesinde nişanlanan çiftlere gelecekleri aydınlık olsun diye süt içirilir
Soru 20
Kütahya ve yöresinde kızılcıklı, Afyonkarahisar’da kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise nohutlu yapılan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Isırgan otu
B
Papaz yahnisi
C
Şevket-i bostan
D
Leyen böreği
E
Tarhana
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklara örnek olarak Kütahya ve yöresinde kızılcıklı tarhana yapılırken, Afyonkarahisar usulü tarhana çorbası kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise nohutlu yapılmaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Selanik, Arnavutluk, Kosova ve Makedonya'dan mübadele döneminde vatandaşların kültürümüze dahil ettiği yiyeceklerden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Yaprak sarma
C
Patlıcan kavurma
D
Sikonta
E
Kedirgen kavurma
Açıklama:
İzmir mutfağına Selanik, Arnavutluk, Kosova ve Makedonya’dan mübadele ile gelen
Türk vatandaşlarının getirdiği paşa böreği, ulu katmer, sinkonta, kirde kebabı, çığırtma,
Elbasan tava gibi yemekler de mutfak kültürünü zenginleştiren unsurlardır. Doğru cevap D'dir.
Türk vatandaşlarının getirdiği paşa böreği, ulu katmer, sinkonta, kirde kebabı, çığırtma,
Elbasan tava gibi yemekler de mutfak kültürünü zenginleştiren unsurlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Muğla mutfağına özgü bir yemektir?
Seçenekler
A
Arap saçı
B
Dülek
C
Cızlama
D
Kula güveci
E
Kiide
Açıklama:
Muğla mutfağında öne çıkan yemekler arasında keşkek, tarhana, dutmeş ve ara çorbası, çopur, döş dolması, et terbiyelisi, büryan, karın kumbar dolması, çökertme gibi etli yemekler, pirinçli balık, ahtapotlu pilav, çıntar kavurması, ot ekşilemesi, galli patlıcan, ebegümeci kavurması, börülce kavurması, teltorlu börülce, hardal haşlama, sirken otlaşı, ekşili biber, saç böreği, yalankı, zerde, katmer yer alırken tatlılardan üzüm köftesi, badem ve cevizli sucuk, ballı kabak, höşmerim, bestel, üzüm, patlıcan, dülek ve gül reçelleri yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Afyonkarahisar mutfağında bol miktarda kullanılan bir üründür?
Seçenekler
A
Haşhaş
B
Kabak
C
Börülce
D
Ispanak
E
Mısır
Açıklama:
Afyonkarahisar mutfağı incelendiğinde et ve et ürünleri ile hamur işlerinin yaygın olduğu görülmektedir. Kaymak ve lokumun öne çıktığı Afyonkarahisar mutfağının en önemli özelliği haşhaşın bol miktarda kullanılmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Manisa'da kullanılan ismi ile "badres"in anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tava
B
Çömlek
C
Tekne
D
Kova
E
Testi
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde mutfak malzemelerinin isimleri ve illere göre farklılıklar göstermektedir. Badres, Manisa'da testi anlamına gelmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Maşrapa anlamına gelen "hapuşa" gereci geçmişte hangi ilimizde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Denizli
B
İzmir
C
Afyonkarahisar
D
Kütahya
E
Manisa
Açıklama:
Maşrapa anlamına gelen hapuşa gereci, İzmir'de kullanılmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi keşkek yemeğinde kullanılan ana ürünlerden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Bamya
C
Buğday
D
Lor
E
İrmik
Açıklama:
Keşkek, Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi "arabaşı çorbası"nın içerisinde yer alan bir üründür?
Seçenekler
A
Enginar
B
Sarımsak
C
Maydanoz
D
Şeker
E
Tavuk
Açıklama:
Ege Bölgesi’ne özgü olan veya bölge halkı tarafından sıklıkla tüketilen "Arabaşı Çorbası"; un, nişasta, tuz, su, tavuk, salça, margarin/tereyağı, kırmızı toz biber ve limon içermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Zeytinyağlı kabak çiçeği dolmasının içi için kullanılan ana madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuzu eti
B
Enginar
C
Buğday
D
Pirinç
E
İrmik
Açıklama:
Zeytinyağlı kabak çiçeği dolması içi içerisinde yer alan malzemeler; pirinç, soğan, domates, karabiber, su, maydanoz, zeytinyağı, tuz, şeker, nane ve kırmızı biberdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Yabani kuşkonmaz bitkisinin halk arasından kullanılan diğer bir ismi nedir?
Seçenekler
A
Şevket-i bostan
B
Labada
C
Sinagrit
D
Kedirgen
E
Turp otu
Açıklama:
Yabani kuşkonmaz, halk arasında sarmaşık, tilkişen, tilki kuyruğu, kedirgen olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Koruk
B
Labada
C
Sarmaşık
D
Ebegümeci
E
Çıntar
Açıklama:
Koruk, henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır. Üzüm şırası özellikle yaz aylarında sıklıkla
tüketilen ferahlatıcı bir içecektir. Koruk şerbeti olarak adlandırılan ve koruk üzümden yapılan şerbet de Ege Bölgesi’nin geleneksel içecekleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
tüketilen ferahlatıcı bir içecektir. Koruk şerbeti olarak adlandırılan ve koruk üzümden yapılan şerbet de Ege Bölgesi’nin geleneksel içecekleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisinde incir üretimi Türkiye'de ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Denizli
C
Aydın
D
Muğla
E
Uşak
Açıklama:
Aydın ve çevresinde tarım bölgenin önemli gelir kaynaklarındandır. Aydın, Türkiye’nin incir üretiminde ilk sırada yer alırken zeytin ve pamuk üretiminde ikinci sırada yer almaktadır. Bu ürünler dışında buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, tütün, susam, üzüm, kestane, çilek, karpuz, vişne, kiraz, kayısı, erik, elma, lahana, pırasa, patlıcan, biber, domates gibi ürünler sıkça yetiştirilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi İzmir'e mal olmuş yiyeceklerdendir?
Seçenekler
A
Boyoz
B
Kulak çorbası
C
Paşa böreği
D
Cilav
E
Höşmerim
Açıklama:
Öne çıkan lezzetlerin başında özellikle İzmir’e mal olmuş boyoz ve serinletici bir içecek olan sübye gelmektedir. Boyoz;İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 33
Haşhaşın bolca kullanıldığı yöresel mutfak aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Denizli
B
Afyonkarahisar
C
Manisa
D
Muğla
E
Kütahya
Açıklama:
Kaymak ve lokumun öne çıktığı Afyonkarahisar mutfağının en önemli özelliği haşhaşın bol miktarda kullanılmasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 34
Yufka ekmekleri saç üzerinde ters yüz etmeye (döndürmeye) yarayan yöresel mutfak aletine Kütahya ve yöresinde ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Bisligiç
B
Bişirgeç
C
Eysıran
D
Israngeç
E
Amadan
Açıklama:
Genellikle kayın ağacından yapılan, yufka ekmekleri saç üzerinde ters yüz etmeye(döndürmeye) yarayan yöresel mutfak aleti farklı isimlerle bilinmektedir. Anadolu’nun hemen hemen her yerinde bulunan fakat farklı isimlerle anılan bu araç Kütahya ve yöresinde bisligiç, Afyonkarahisar ve yöresinde bişirgeç olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
İzmir, Afyonkarahisar ve Manisa'da ''çomça'' olarak isimlendirilen mutfak gereci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cam kap
B
Kulplu bakır kap
C
Tava
D
Büyük ağaçtan yapılmış kepçe
E
Çay bardağı
Açıklama:
Çomça: Kepçe (Manisa), Çomça = Büyük ağaçtan yapılmış kepçe (İzmir,Afyonkarahisar, Manisa) Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 36
Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeği olan, buğday ve et karışımı içeren yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhallebi
B
Keşkek
C
Zade
D
Musakka
E
Paça
Açıklama:
Keşkek; Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.)içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 37
Muğla yöresinde ''sürahi'' ye ne denir?
Seçenekler
A
Kanık
B
Kavurcak
C
Katanya
D
Kaynakma
E
Kangay
Açıklama:
Muğla yöresinde sürahi ye kanık denmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi, Rumlar'ın ,kendi yemek kültürlerine eklemiş olduğu Türk yemeklerinden değildir?
Seçenekler
A
İmam bayıldı
B
Köfte
C
Patates yahni
D
Musakka
E
Keşkek
Açıklama:
Yunan işgalinden sonra Yunanistan’a geri dönmek zorunda kalan Rumlar Türk yemeklerinden imambayıldı (melinzales imam bayildi), köfte (keftedes), patates yahni (badades yahni), musakka gibi yemekleri kendi yemek kültürlerine eklemişlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 39
Sübye aşağıdaki illerden hangisinde tüketilen bir içecek çeşididir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Afyonkarahisar
C
Kütahya
D
Uşak
E
Muğla
Açıklama:
İzmir ve yöresinde geleneksel olan sübye, kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir içecek çeşididir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 40
Yaz günlerinde ikindi kahvaltısı, uzun kış gecelerinde ise yat geber yemeği, orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünler hangi il ve yöresinde görülmektedir?
Seçenekler
A
Denizli
B
İzmir
C
Aydın
D
Kütahya
E
Manisa
Açıklama:
Kütahya ve yöresinde yaz günlerinde ikindi kahvaltısı, uzun kış gecelerinde ise yat geber yemeği, orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünler mevcuttur. Bu öğünlerde genellikle kahvaltılık yiyecekler yenilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 41
Türkiye’nin incir üretiminde ilk sırada yer alan ili hangisidir?
Seçenekler
A
Muğla
B
Antalya
C
Adana
D
Afyon
E
Aydın
Açıklama:
Aydın ve çevresinde tarım bölgenin önemli gelir kaynaklarındandır. Aydın, Türkiye’nin incir üretiminde ilk sırada yer alırken zeytin ve pamuk üretiminde ikinci sırada yer almaktadır. Doğru seçenek E’dir.
Soru 42
Aşağıdaki illerden hangisi Ege Bölgesi’nde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çanakkale
B
Eskişehir
C
Balıkesir
D
Antalya
E
Uşak
Açıklama:
Ege Bölgesi, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Denizli, Kütahya, Uşak ve Afyonkarahisar olmak üzere sekiz ilin yer aldığı toplam 90.251 km2 yüz ölçümü ve 6,3 milyon nüfusu ile Türkiye’nin ekonomik, sosyal ve kültürel olarak en zengin bölgelerinden biridir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 43
Ege mutfak kültürü incelendiğinde ilk akla gelen nedir?
Seçenekler
A
Susam ve Susam yağı
B
Fındık ve Fındık yağı
C
Ayçiçek ve Ayçiçek yağı
D
Mısır ve Mısırözü yağı
E
Zeytin ve Zeytinyağı
Açıklama:
Ege mutfak kültürü incelediğinde ilk akla gelen zeytinyağı ve zeytinyağlı yemeklerdir. Birçok medeniyetin doğup battığı Ege Bölgesi coğrafyasında zeytinyağının önemi çok büyüktür ve nesilden nesile korunarak günümüze kadar gelmiştir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 44
Ege mutfağında önemli bir yer tutan boyoz kimler tarafından bu mutfağa kazandırılmıştır?
Seçenekler
A
Ermeniler
B
Rumlar
C
Levantenler
D
Arnavutlar
E
Museviler
Açıklama:
Boyoz, İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 45
Ege Bölgesi’nde kullanılan “Yasdıgeç” nedir?
Seçenekler
A
Sahan
B
Tencere
C
Maşrapa
D
Yağ kabı
E
Hamur tahtası
Açıklama:
Milas, Muğla ve Acıpayam bölgesinde hamur tahtasına verilen isim ‘yasdıgeç’’tir. Aydın, İzmir ve Denizli yöresinde ‘yastıgeç’ ve Denizli yöresinde ‘yastıngeç’ olarak da bilinir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 46
Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeği hangisidir?
Seçenekler
A
Bumbar
B
Mıhlama
C
İçli Köfte
D
Hedik
E
Keşkek
Açıklama:
Keşkek: Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır. Doğru seçenek E’dir.
Soru 47
İzmir kahvaltılarının vazgeçilmez unsurlarından olan sandviç hangisidir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Boyoz
C
Çerkez
D
Ayvalık
E
Kumru
Açıklama:
Kumru Sandviç, kumru şeklindeki sandviç arasında İzmir tulum peyniri ya da beyaz peynir, domates ve yeşil biber eklenerek yapılır. İzmir kahvaltılarının vazgeçilmezidir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Ege Bölgesine özgü bir yemek değildir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Patlıcan Böreği
C
Kedirgen Kavurması
D
Gerdan Tatlısı
E
Çibörek
Açıklama:
Çibörek Eskişehir yöresine ait bir yemektir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 49
Keşkek yapımında kullanılan ana malzeme hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Bulgur
C
Nohut
D
Pirinç
E
Buğday
Açıklama:
Keşkek: Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır. Doğru seçenek E’dir.
Soru 50
Ege Bölgesi’ne ait “Sübye” nedir?
Seçenekler
A
Haşhaş
B
Çam fıstığı
C
Kuru erik
D
Çubuk tarçın
E
Kavun çekirdeği
Açıklama:
Kavun çekirdeklerinin havanda ezilmesi ya da blenderda çekilmesi sonucunda çıkan öze verilen isimdir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 51
İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ile yenen börek aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Safari
B
Boyoz
C
Cilav
D
Pelvize
E
Zerde
Açıklama:
Boyoz:İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.
Soru 52
Cimcik hangi ilin yöresel yemeğidir ?
Seçenekler
A
Bolu
B
Uşak
C
Aydın
D
Kütahya
E
Bayburt
Açıklama:
Kütahya ve yöresine özgü yemekler içerisinde cimcik, kıymalı sini mantısı vb.
Soru 53
Kedirgen (tilki kuyruğu) yemeğinin hazırlanışında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz ?
Seçenekler
A
Yabani kuşkonmaz
B
Yumurta
C
Kıyma
D
Pırasa
E
Zeytinyağı
Açıklama:
Kedirgen (Yabani kuşkonmaz) 2 bağ
Pırasa 3 adet
Yumurta 2-3 adet
Zeytinyağı 3 çorba kaşığı
Kırmızı biber 2 çay kaşığı
Tuz 1 çay kaşığı
Pırasa 3 adet
Yumurta 2-3 adet
Zeytinyağı 3 çorba kaşığı
Kırmızı biber 2 çay kaşığı
Tuz 1 çay kaşığı
Soru 54
Ege gölgesinde sıklıkla kullanılan bir içecek olan sübye hangi meyvenin çekirdeğinden yapılır ?
Seçenekler
A
Kabak
B
Nar
C
Karpuz
D
Kavun
E
Üzüm
Açıklama:
Kavun çekirdeklerinin üzerindeki posa ve lifler ayrılarak kurutulur. Kurutulan çekirdekler bir havanda ezilir ya da blenderda çekilir. Un hâline gelen kavun çekirdekleri ile su ve şeker karıştırılarak 4-5 saat buzdolabında bekletilir. Soğuyan karışım bir tülbentten geçirilerek süzülür ve içime hazır hâle gelir. Soğuk içilmesi tavsiye edilir
Soru 55
Ege bölgesinin yemeklerinden biri olan keşkeğin ana malzemesi nedir ?
Seçenekler
A
Tereyağı
B
Kırmızı biber
C
Tuz
D
Zeytinyağı
E
Aşurelik buğday
Açıklama:
Ayıklanmış ve yıkanmış aşurelik buğdaylar geniş bir tencerede kaynatılır. İyice kaynatılan buğdaylar suyunu süzmek için süzgeçten geçirilir. Ayrı birtencerede kaynatılan tavuk (isteğe göre kuzu eti de olabilir) lif lif parçalanır. Ayrı bir tencerede süzülen kaynamış buğdaylar etsuyu ile birlikte lif etlerle karıştırılır. Tuzu eklendikten sonra, tahta bir kaşıkla iyice lapa kıvamına gelinceye kadar karıştırılan keşkek için, ayrı bir tavada tereyağı ve kırmızıbiber ile sosu hazırlanır ve servis tabaklarına porsiyonlanan keşkeğin üzerine
gezdirilerek servis edilir.
gezdirilerek servis edilir.
Soru 56
Ege bölgesi halkı tarafından çokta tüketilen arabaşı çorbasında aşağıdakilerden hangi malzeme bulunmaz ?
Seçenekler
A
Salça
B
Un
C
Tavuk
D
Nişasta
E
Arpa şehriye
Açıklama:
Un 1 çorba kasesi
Tavuk 1adet
Nişasta 1 yemek kaşığı
Salça 1,5 yemek kaşığı
Tuz 1 tatlı kaşığı
Margarin/Tereyağı 200 gr
Su 1,5 lt
Un 4 yemek kaşığı
Kırmızı toz biber 2 tatlı kaşığı
Limon 1-2 dilim
Tavuk 1adet
Nişasta 1 yemek kaşığı
Salça 1,5 yemek kaşığı
Tuz 1 tatlı kaşığı
Margarin/Tereyağı 200 gr
Su 1,5 lt
Un 4 yemek kaşığı
Kırmızı toz biber 2 tatlı kaşığı
Limon 1-2 dilim
Soru 57
Ege bölgesinde, tarhana çorbasında bölgenin yörelerine göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi buna örnek olarak verilemez ?
Seçenekler
A
Kütahya-Kızılcıklı tarhana çorbası
B
Afyon-Kıymalı tarhana çorbası
C
Denizli-Börülceli tarhana çorbası
D
Eskişehir-Beyaz tarhana çorbası
E
Uşak- Nohutlu tarhana çorbası
Açıklama:
Tarhana çorbası yaz aylarında
kışlık yiyecek olarak hazırlanmakta ve Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklara örnek olarak Kütahya ve yöresinde kızılcıklı tarhana
yapılırken, Afyonkarahisar usulü tarhana çorbası kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise
nohutlu yapılmaktadır.
kışlık yiyecek olarak hazırlanmakta ve Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklara örnek olarak Kütahya ve yöresinde kızılcıklı tarhana
yapılırken, Afyonkarahisar usulü tarhana çorbası kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise
nohutlu yapılmaktadır.
Soru 58
Kumru şeklindeki sandviçi ile içerisine tulum peyniri ya da beyaz peynir, domates ve yeşil biber ile yapılan sandviç hangi ile aittir ?
Seçenekler
A
Aydın
B
İzmir
C
Muğla
D
Denizli
E
Uşak
Açıklama:
İzmir ve yöresinde kahvaltılarda turunç, portakal, mandalina, incir, karabaşotu, enginar
reçeli gibi birçok reçel türü kahvaltı sofralarını zenginleştirirken, Seferadlar’dan İzmir’e
kalan boyoz, haşlanmış yumurta, İzmir tulum peyniri ve salatalık, domates, biber söğüş,
sarımsaklı biberli domatesli kahvaltılık, biber, lorlu yeşillikler, patlıcan ve patates kızartması, sofralardan eksik edilmeyen zeytinyağı ve pul biberli, kekikli karışım, yeşil ve siyah salamura zeytin başta gelen kahvaltılıklardır.
reçeli gibi birçok reçel türü kahvaltı sofralarını zenginleştirirken, Seferadlar’dan İzmir’e
kalan boyoz, haşlanmış yumurta, İzmir tulum peyniri ve salatalık, domates, biber söğüş,
sarımsaklı biberli domatesli kahvaltılık, biber, lorlu yeşillikler, patlıcan ve patates kızartması, sofralardan eksik edilmeyen zeytinyağı ve pul biberli, kekikli karışım, yeşil ve siyah salamura zeytin başta gelen kahvaltılıklardır.
Soru 59
Kütahya ve yöresinde "arağan" denen mutfak aracı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sağan
B
Tava
C
Kepçe
D
Tas
E
Tabak
Açıklama:
• Arağan: Tava (Kütahya ve yöresi)
Soru 60
Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme ne denir ?
Seçenekler
A
Radika
B
Labada
C
Koruk
D
Karık
E
Stifno
Açıklama:
Ege Bölgesi’nin geleneksel içecekleri arasında yer almaktadır. Ayrıca
koruk suyu yemeklere ekşi bir tat vermek içi de kullanılmaktadır. Örneğin: koruk sulu
ekşili bamya gibi.
Koruk: Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır.
koruk suyu yemeklere ekşi bir tat vermek içi de kullanılmaktadır. Örneğin: koruk sulu
ekşili bamya gibi.
Koruk: Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır.
Soru 61
Evliya Çelebi tarafından “Dağlarından yağ, ovalarından bal akar” şeklinde tarif edilen şehir hangisidir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Kütahya
C
Aydın
D
Denizli
E
Muğla
Açıklama:
Özellikle Aydın’ın tarımsal zenginliği, ünlü gezgin Evliya Çelebi tarafından “Dağlarından yağ, ovalarından bal akar” şeklinde tarif edilmiştir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Muğla iline ait kabaktan yapılmış su kabıdır?
Seçenekler
A
Büldük
B
Boduç
C
Arağan
D
Alavurt
E
Debki
Açıklama:
Alavurt: Kabaktan yapılmış su kabı (Muğla)
Soru 63
Hapuşa, Büldük ve Katanya gibi mutfak gereçleri hangi ilimize özel yöresel isimlerle bilinmektedir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Muğla
C
Manisa
D
Uşak
E
Denizli
Açıklama:
Büldük: Çömlek (İzmir), Hapuşa: Maşrapa (İzmir) ve Katanya: Tahtadan oyulmuş yemek kabı (Urla, İzmir).
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Denizli yöresinde öne çıkan yemekler arasındadır?
Seçenekler
A
Sarmaşık ve Kedirgen Kavurma
B
Cızlama
C
Sinkota
D
Cıbır Çorbası
E
Miyane Çorbası
Açıklama:
Denizli yöresinde öne çıkan yemekler arasında yine keşkek, arabaşı, mısır gömbesi, leyen böreği, bazlama, ıspanak böreği, kıymalı su böreği, börülce böreği, cızlama, kiide, katmer, tavuklu börek, bahar gevreği, süller pidesi, zeytinyağlı patlıcan gömme, zeytinyağlı patlıcan dolma, zeytinyağlı yaprak sarması, patlıcan kebabı, patlıcanlı kapama, karnıbaharlı tavukgöğsü, göveç, börülceli tarhana çorbası, yoğurtlama, pancar kavurma, sütlü çorba, meneviş yoğurtlaması, topalak, kabakaşı, bediren, çiğ dolma, pekmezli kabak aşı, kuzu kapama gibi yemekler yöre mutfağında öne çıkan yemekler arasındadır.
Soru 65
İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreği hangisidir?
Seçenekler
A
Talaş böreği
B
Boşnak böreği
C
Dızmana
D
Puf böreği
E
Boyoz
Açıklama:
Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.
Soru 66
Ege mutfağında haşhaşın bol miktarda kullanıldığı il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aydın
B
Muğla
C
Denizli
D
Uşak
E
Afyonkarahisar
Açıklama:
Afyonkarahisar mutfağının en önemli özelliği haşhaşın bol miktarda kullanılmasıdır.
Soru 67
Aşağıdaki ege bölgesi illeri arasında balık hangi ilde daha fazla tüketilmektedir?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Afyonkarahisar
C
Muğla
D
Denizli
E
Uşak
Açıklama:
İzmir, Muğla ve Aydın olmak üzere sahil kesimlerinde deniz ürünleri tüketimi iç kesimlere göre daha fazladır. Bu nedenle yiyecek ve içecek kültüründe önemli bir yer edinmiştir. Özellikle levrek, çipura, mercan, mezgit, barbun, lagos, kefal gibi ekonomik değeri yüksek balıkların ve kalamar, karides, midye gibi deniz ürünlerinin mutfağını süslediği Ege kıyıları deniz ürünleri açısından yeme kültürünü de önemli ölçüde etkilemektedir.
Soru 68
Rumlar, Ermeniler, Museviler, Levantenler ve bunun gibi birçok milletten insanın yaşaması nedeniyle oldukça zengin bir mutfak kültürüne aşağıdaki ege bölgesi illerinden hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Manisa
B
Denizli
C
Muğla
D
İzmir
E
Uşak
Açıklama:
İzmir ve yöresini içeren mutfak özelliklerine bakıldığında, kentin konumu itibariyle uluslararası ticarete konu olması, Rumlar, Ermeniler, Museviler, Levantenler ve bunun gibi birçok milletten insanın yaşaması nedeniyle oldukça zengin bir mutfak kültürüne sahiptir.
Soru 69
I. Yabani kuşkonmaz II. Pırasa III. Yumurta
IV. Zeytinyağı V. Kırmızı biber VI. Kuzu eti
Maddelerden hangileri kedirgen (tilki kuyruğu) kavurması malzemelerindendir?
IV. Zeytinyağı V. Kırmızı biber VI. Kuzu eti
Maddelerden hangileri kedirgen (tilki kuyruğu) kavurması malzemelerindendir?
Seçenekler
A
I, IV, V, VI
B
I, II, V, VI
C
III, IV, V, VI
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Kedirgen (Tilki Kuyruğu) Kavurması; Kedirgen (Yabani kuşkonmaz), pırasa, yumurta, zeytinyağı, kırmızı biber, tuz
Soru 70
Sübye ve Boyoz hangi ilimize mal olmuştur?
Seçenekler
A
İzmir
B
Aydın
C
Muğla
D
Denizli
E
Manisa
Açıklama:
Öne çıkan lezzetlerin başında özellikle İzmir’e mal olmuş boyoz ve serinletici bir içecek olan sübye gelmektedir.
Soru 71
Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeği hangisidir?
Seçenekler
A
Palize
B
Keşkek
C
Musakka
D
Cızdırma
E
Sinkota
Açıklama:
Keşkek: Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır.
Soru 72
Aşağıdaki illerin hangisinde “takım düzme” adı verilen çorba, palize, kaymak, tavuk veya et ile meyve ikram edilir?
Seçenekler
A
Manisa
B
Kütahya
C
Muğla
D
Afyonkarahisar
E
Denizli
Açıklama:
Afyonkarahisar ve çevresinde ise doğum takımı (çorba, palize, kaymak, tavuk veya et ile meyve) ikram edilir; bu işe “takım düzme” adı verilir.
Soru 73
I. Buğday II. Tavuk III. Tereyağı
IV. Pırasa V. Kuşkonmaz IV. Isırgan otu
Maddelerden hangileri keşkek malzemelerindendir?
IV. Pırasa V. Kuşkonmaz IV. Isırgan otu
Maddelerden hangileri keşkek malzemelerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, VI
C
I, II, III, IV VI
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Buğday, tavuk/et, tereyağı, tuz, kırmızıbiber
Soru 74
Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel, buğday ve et karışımı yemeği hangisidir?
Seçenekler
A
Kısır
B
Tarhana
C
Keşkek
D
Patlıcan dolması
E
Büryan
Açıklama:
Keşkek: Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır.
Soru 75
En çok tüketilen çorba olarak bilinen, Ege Bölgesi’nin bir geleneği olup, yaz aylarında kışlık yiyecek olarak hazırlanan ve Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülen çorba hangisidir?
Seçenekler
A
Yayla çorbası
B
Tarhana çorbası
C
Mercimek çorbası
D
Çene çarpan çorbası
E
Dutmeş çorbası
Açıklama:
Çorbaların özellikle soğuk kış günlerinde tercih edildiği görülmekle birlikte en çok tüketilen çorba Ege Bölgesi’nin bir geleneği olan tarhana çorbasıdır. Tarhana çorbası yaz aylarında kışlık yiyecek olarak hazırlanmakta ve Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklara örnek olarak Kütahya ve yöresinde kızılcıklı tarhana yapılırken, Afyonkarahisar usulü tarhana çorbası kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise nohutlu yapılmaktadır.
Soru 76
Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme ne denir?
Seçenekler
A
Lim
B
Koruk
C
Salkım
D
Güren
E
Nar ekşisi
Açıklama:
Koruk: Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır. Koruk suyu yemeklere ekşi bir tat vermek için kullanılmaktadır.
Soru 77
İzmir ve yöresinde geleneksel olarak kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir içecek çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Şıra
B
Güren
C
Koruk
D
Sübye
E
Kar karması
Açıklama:
İzmir ve yöresinde geleneksel olan sübye, kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir içecek çeşididir.
Soru 78
I. Çubuk tarçın II. Badem III. Vanilya
IV. Kuru kayısı V. Karanfil VI. İrmik
VII. Çam fıstığı VIII. Kuru erik IX. Kuzu gerdan
Maddelerden hangileri gerdan tatlısı malzemelerindendir?
IV. Kuru kayısı V. Karanfil VI. İrmik
VII. Çam fıstığı VIII. Kuru erik IX. Kuzu gerdan
Maddelerden hangileri gerdan tatlısı malzemelerindendir?
Seçenekler
A
I, IV, V, VI
B
I, II, V, VI
C
I, II, IV, V, VII, VIII, IX
D
II, III, IV, V, VI, VII, VIII
E
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Kuzu gerdan, şeker, çubuk tarçın, kuru kayısı, kuru erik, badem, çam fıstığı, karanfil, su.
Soru 79
Sübye hangi meyveden yapılan bir içecektir?
Seçenekler
A
Kavun
B
Karpuz
C
Üzüm
D
Şeftali
E
Nar
Açıklama:
İzmir ve yöresinde geleneksel olan sübye, kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir içecek çeşididir.
Soru 80
I. İzmir II. Aydın III. Muğla
IV. Isparta V. Manisa VI. Denizli
VII. Kütahya VIII. Uşak IX. Afyonkarahisar
Maddelerdeki Ege Bölgesi’nde yer alan illerin tamamı hangi seçenekte verilmiştir?
IV. Isparta V. Manisa VI. Denizli
VII. Kütahya VIII. Uşak IX. Afyonkarahisar
Maddelerdeki Ege Bölgesi’nde yer alan illerin tamamı hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
B
I, II, III, IV, V, VI, VII, X
C
I, II, III, IV, V
D
I, II, III, IV, VII, VIII, IX
E
I, II, III, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Denizli, Kütahya, Uşak ve Afyonkarahisar olmak üzere 8 il yer almaktadır. Anadolu’nun batısında yer alan Ege Bölgesi’nin, Ege Denizi kıyısında yer alan bölgeleri Kıyı Ege ve iç kesimleri ise İç Ege olarak adlandırılmaktadır.
Soru 81
Antik Klazomenai kent kalıntıları içinde zeytinyağı üretilen işlik Ege bölgesinin hangi şehrinde bulunmuştur ?
Seçenekler
A
Muğla
B
Manisa
C
İzmir
D
Aydın
E
Uşak
Açıklama:
-
Zeytin ağacının korunmasını içeren kanunlar koyan medeniyetler, bu altın renkli sıvıyı farklı amaçlarla kullanmışlardır. MÖ 6. yüzyıla kadar uzanan bulgularda İzmir’in Urla İlçesi sınırları içerisinde yer alan Antik Klazomenai kent kalıntıları içinde zeytinyağı üretilen bir işlik bulunmuştur.Doğru cevap C'dir
Zeytin ağacının korunmasını içeren kanunlar koyan medeniyetler, bu altın renkli sıvıyı farklı amaçlarla kullanmışlardır. MÖ 6. yüzyıla kadar uzanan bulgularda İzmir’in Urla İlçesi sınırları içerisinde yer alan Antik Klazomenai kent kalıntıları içinde zeytinyağı üretilen bir işlik bulunmuştur.Doğru cevap C'dir
Soru 82
Boyoz İzmir iline hangi ülkeden geçmiştir ?
Seçenekler
A
İspanya
B
Yunanistan
C
İngiltere
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
-
Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.Doğru cevap A'dır.
Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.Doğru cevap A'dır.
Soru 83
Keşkek , Mısır gömbesi ,Cızlama Ege bölgesindeki hangi şehre aittir ?
Seçenekler
A
Aydın
B
Denizli
C
Manisa
D
Muğla
E
İzmir
Açıklama:
-
Denizli yöresinde öne çıkan yemekler arasında yine keşkek, arabaşı, mısır gömbesi, leyen böreği, bazlama, ıspanak böreği, kıymalı su böreği, börülce böreği, cızlama, kiide, katmer, tavuklu börek, bahar gevreği, süller pidesi, zeytinyağlı patlıcan gömme, zeytinyağlı patlıcan dolma, zeytinyağlı yaprak sarması, patlıcan kebabı, patlıcanlı kapama, karnıbaharlı tavukgöğsü, göveç, börülceli tarhana çorbası, yoğurtlama, pancar kavurma, sütlü çorba, meneviş yoğurtlaması, topalak, kabakaşı, bediren, çiğ dolma, pekmezli kabak aşı, kuzu kapama gibi yemekler yöre mutfağında öne çıkan yemekler arasındadır.Doğru cevap B'dir.
Denizli yöresinde öne çıkan yemekler arasında yine keşkek, arabaşı, mısır gömbesi, leyen böreği, bazlama, ıspanak böreği, kıymalı su böreği, börülce böreği, cızlama, kiide, katmer, tavuklu börek, bahar gevreği, süller pidesi, zeytinyağlı patlıcan gömme, zeytinyağlı patlıcan dolma, zeytinyağlı yaprak sarması, patlıcan kebabı, patlıcanlı kapama, karnıbaharlı tavukgöğsü, göveç, börülceli tarhana çorbası, yoğurtlama, pancar kavurma, sütlü çorba, meneviş yoğurtlaması, topalak, kabakaşı, bediren, çiğ dolma, pekmezli kabak aşı, kuzu kapama gibi yemekler yöre mutfağında öne çıkan yemekler arasındadır.Doğru cevap B'dir.
Soru 84
Cimcik, Ispanaklı şibit , Dolamber böreği Ege bölgesinin hangi şehrine aittir ?
Seçenekler
A
İzmir
B
Muğla
C
Manisa
D
Aydın
E
Kütahya
Açıklama:
-
Kütahya ve yöresine özgü yemekler içerisinde cimcik, kıymalı sini mantısı, gözleme, ıspanaklı şibit, şibitli tavuk tiridi, dolamber böreği, namaz lokması, gökçümen hamursuzu, tosunum, lokum, tahinli çörek, kıymalı su böreği, sarma hamur dolması, sıkıcık çorbası, miyane çorbası, oğmaç çorbası, yoğurt çevirme çorbası, kızılcık çorbası, tutmaç çorbası, tarhana çorbası, çene çarpan çorbası, tekke çorbası, ılıbada dolması, yaprak sarması, zeytinyağlı soğan dolması, bamya, göveç, Kütahya usulü kavurma, küp eti, göveç pilavı, zerde pilavı, mercimek pilavı, pilavlı tas kebabı, hekmane erik hoşafı, güllaç, höşmerim, baklava, peluze, çekme helva, doldurma kabak tatlısı, gelincik ve gül şurubu yer almaktadır. Afyonkarahisar mutfağı incelendiğinde et ve et ürünleri ile hamur işlerinin yaygın olduğu görülmektedir .Doğru cevap E'dir.
Kütahya ve yöresine özgü yemekler içerisinde cimcik, kıymalı sini mantısı, gözleme, ıspanaklı şibit, şibitli tavuk tiridi, dolamber böreği, namaz lokması, gökçümen hamursuzu, tosunum, lokum, tahinli çörek, kıymalı su böreği, sarma hamur dolması, sıkıcık çorbası, miyane çorbası, oğmaç çorbası, yoğurt çevirme çorbası, kızılcık çorbası, tutmaç çorbası, tarhana çorbası, çene çarpan çorbası, tekke çorbası, ılıbada dolması, yaprak sarması, zeytinyağlı soğan dolması, bamya, göveç, Kütahya usulü kavurma, küp eti, göveç pilavı, zerde pilavı, mercimek pilavı, pilavlı tas kebabı, hekmane erik hoşafı, güllaç, höşmerim, baklava, peluze, çekme helva, doldurma kabak tatlısı, gelincik ve gül şurubu yer almaktadır. Afyonkarahisar mutfağı incelendiğinde et ve et ürünleri ile hamur işlerinin yaygın olduğu görülmektedir .Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Küçük bakraç'ı ''Çingil '' olarak kullanan il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmaris/Muğla
B
Emirdağ/Afyonkarahisar
C
Ödemiş/İzmir
D
Germencik /Aydın
E
Salihli /Manisa
Açıklama:
-
Ege Bölgesi’nde mutfak malzemelerinin isimleri ve illere göre farklılıklarına yer verilmiştir. • Alavurt: Kabaktan yapılmış su kabı (Muğla) • Amadan /Ameden: Kenarlı tepsi (Aydın) • Arağan: Tava (Kütahya ve yöresi) • Arızma: Küçük sahan (Afyonkarahisar) • Badres: Testi (Manisa) • Badra: Tekne (Aydın, Denizli) • Bakraç: Kulplu bakır kap (Kütahya) • Boduç: Çam ağacı veya toprak kulplu ve emzikli su testisi, ibrik / yağ ya da yoğurt koyulan toprak çömlek (Afyonkarahisar, Denizli, Kütahya, Aydın, Manisa) • Bodurcuk: Küçük testi (Ödemiş, İzmir) • Böndü: Küçük su testisi (Akhisar, Manisa) • Buçuklu: Küçük kulplu testi (İzmir, Manisa) • Büldük: Çömlek (İzmir) • Cingil: Helke, bakraç kova (Salihli, Manisa) • Çam: Çay bardağı (Emirdağ, Afyonkarahisar) • Çengil: Bakır kova (Salihli, Manisa) • Çingil: Küçük bakraç (Germencik, Aydın) • Çinçi: Cam kap (Emirdağ, Afyonkarahisar) Doğru cevap D'dir.
Ege Bölgesi’nde mutfak malzemelerinin isimleri ve illere göre farklılıklarına yer verilmiştir. • Alavurt: Kabaktan yapılmış su kabı (Muğla) • Amadan /Ameden: Kenarlı tepsi (Aydın) • Arağan: Tava (Kütahya ve yöresi) • Arızma: Küçük sahan (Afyonkarahisar) • Badres: Testi (Manisa) • Badra: Tekne (Aydın, Denizli) • Bakraç: Kulplu bakır kap (Kütahya) • Boduç: Çam ağacı veya toprak kulplu ve emzikli su testisi, ibrik / yağ ya da yoğurt koyulan toprak çömlek (Afyonkarahisar, Denizli, Kütahya, Aydın, Manisa) • Bodurcuk: Küçük testi (Ödemiş, İzmir) • Böndü: Küçük su testisi (Akhisar, Manisa) • Buçuklu: Küçük kulplu testi (İzmir, Manisa) • Büldük: Çömlek (İzmir) • Cingil: Helke, bakraç kova (Salihli, Manisa) • Çam: Çay bardağı (Emirdağ, Afyonkarahisar) • Çengil: Bakır kova (Salihli, Manisa) • Çingil: Küçük bakraç (Germencik, Aydın) • Çinçi: Cam kap (Emirdağ, Afyonkarahisar) Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Özellikle kahvaltılarda tarhana çorbası tüketen Ege bölgesi şehri aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Denizli
B
Manisa
C
Afyonkarahisar
D
Kütahya
E
Uşak
Açıklama:
-
Uşak ve yöresinde kahvaltılarda en çok tarhana çorbası yenmektedir. Çay içilirken, köy ekmeği, muska böreği, katmer, pişi, peksimet, kıvrım (dövülmüş susamlı ekmek) tahin pekmez, köpük helva, çemen, koyun peyniri, haşlama yumurta, çılbır, domates, biber, tereyağı, zeytin, bal, çilek ve vişne reçeli yenmektedir. Tarhanası ile ünlü olan Uşak’ta öğle ve akşam yemeklerinde de tarhana çorbası sıklıkla içilmektedir. Öğle ve akşam yemeklerinde erişte, nohut çorbası, et kavurma, yahni, keşkek, etli kuru fasulye gibi yiyecekler yenirken katmer, tahin helva, höşmerim, köpük helva, cendere tatlısı, demir tatlısı gibi tatlılar yenmektedir. Akşamları kuzinede pişirilen patates ve soğan da atıştırmalık olarak yenen yemeklerdendir. Doğru cevap E'dir.
Uşak ve yöresinde kahvaltılarda en çok tarhana çorbası yenmektedir. Çay içilirken, köy ekmeği, muska böreği, katmer, pişi, peksimet, kıvrım (dövülmüş susamlı ekmek) tahin pekmez, köpük helva, çemen, koyun peyniri, haşlama yumurta, çılbır, domates, biber, tereyağı, zeytin, bal, çilek ve vişne reçeli yenmektedir. Tarhanası ile ünlü olan Uşak’ta öğle ve akşam yemeklerinde de tarhana çorbası sıklıkla içilmektedir. Öğle ve akşam yemeklerinde erişte, nohut çorbası, et kavurma, yahni, keşkek, etli kuru fasulye gibi yiyecekler yenirken katmer, tahin helva, höşmerim, köpük helva, cendere tatlısı, demir tatlısı gibi tatlılar yenmektedir. Akşamları kuzinede pişirilen patates ve soğan da atıştırmalık olarak yenen yemeklerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 87
Ege Bölgesi’nde özellikle suyundan faydalanılan en önemli yiyecekaşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kızılcık
B
Vişne
C
Şeftali
D
Üzüm
E
Elma
Açıklama:
-
Ege Bölgesi’nde özellikle suyundan faydalanılan en önemli yiyecek üzümdür. Üzüm çeşitliliği açısından zengin olan ve Bornova misketi, carignane, çal karası, alicante bouschet, cabernet sauvignon, semillon, merlot gibi şaraplık üzümlerin yetiştiği bölgede şarap üretimi yapılmakla birlikte alkollü içecek anlamında en çok tüketilen alkollü içecek rakıdır. Özellikle sahil bölgelerinde balık tüketiminin yüksek olması beraberinde rakı ve diğer alkollü içeceklerin de tüketiminin artmasına neden olmaktadır. İzmir ve yöresi alkollü içecek tüketiminde Türkiye’de Edirne ve Tekirdağ’dan sonra üçüncü sıradadır.Doğru cevap D'dir.
Ege Bölgesi’nde özellikle suyundan faydalanılan en önemli yiyecek üzümdür. Üzüm çeşitliliği açısından zengin olan ve Bornova misketi, carignane, çal karası, alicante bouschet, cabernet sauvignon, semillon, merlot gibi şaraplık üzümlerin yetiştiği bölgede şarap üretimi yapılmakla birlikte alkollü içecek anlamında en çok tüketilen alkollü içecek rakıdır. Özellikle sahil bölgelerinde balık tüketiminin yüksek olması beraberinde rakı ve diğer alkollü içeceklerin de tüketiminin artmasına neden olmaktadır. İzmir ve yöresi alkollü içecek tüketiminde Türkiye’de Edirne ve Tekirdağ’dan sonra üçüncü sıradadır.Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Güren
B
Koruk
C
Gök
D
Ham
E
Misket
Açıklama:
-
Koruk: Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır. Doğru cevap B'dir.
Koruk: Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüme verilen addır. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Arabaşı yapımında hamuruna konulmaz ?
Seçenekler
A
Margarin/Tereyağı
B
Un
C
Nişasta
D
Tuz
E
Su
Açıklama:
ARABAŞI
Hamuru için: Un 1 çorba kasesi Tavuk 1adet Nişasta 1 yemek kaşığı Salça 1,5 yemek kaşığı Tuz 1 tatlı kaşığı
Çorba İçin :Margarin/Tereyağı 200 gr Su 1,5 lt Un 4 yemek kaşığı Kırmızı toz biber 2 tatlı kaşığı Limon 1-2 dilim
Doğru cevap A'dır.
Hamuru için: Un 1 çorba kasesi Tavuk 1adet Nişasta 1 yemek kaşığı Salça 1,5 yemek kaşığı Tuz 1 tatlı kaşığı
Çorba İçin :Margarin/Tereyağı 200 gr Su 1,5 lt Un 4 yemek kaşığı Kırmızı toz biber 2 tatlı kaşığı Limon 1-2 dilim
Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Tuzda Sinargit yaparken kullanılan malzemeler arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Sinagrit
B
Yumurta
C
Defne Yaprağı
D
Tereyağı
E
Karabiber
Açıklama:
-
Sinagrit balığının içi ve yüzgeçleri temizlenir, pullarının temizlenmemesi gerekir. Temizlenen balık tane karabiber, defne yaprakları ve zeytinyağı karışımı içinde bekletilir. Ayrı bir kapta tuz, su, yumurtanın akı karıştırılıp yoğurulur. Fırın tepsisi içerisine tuzun bir kısmı serilir ve balık üzerine yatırılır. Balığın içine defne yaprağı ve karabiber taneleri koyulur. Tuzun kalan kısmı ile balığın üstü örtülür. Önceden 200 derecede ısıtılmış fırında 45 dakika kadar pişirilir. Balığın boyutu büyüdükçe pişirme süresi uzatılmalıdır. Balık pişerken suyunu kaybetmediği için lezzetini korumaktadır. Pişen balığın üzerindeki tuz kalıbını kırmak için bıçak ve çekiç kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Sinagrit balığının içi ve yüzgeçleri temizlenir, pullarının temizlenmemesi gerekir. Temizlenen balık tane karabiber, defne yaprakları ve zeytinyağı karışımı içinde bekletilir. Ayrı bir kapta tuz, su, yumurtanın akı karıştırılıp yoğurulur. Fırın tepsisi içerisine tuzun bir kısmı serilir ve balık üzerine yatırılır. Balığın içine defne yaprağı ve karabiber taneleri koyulur. Tuzun kalan kısmı ile balığın üstü örtülür. Önceden 200 derecede ısıtılmış fırında 45 dakika kadar pişirilir. Balığın boyutu büyüdükçe pişirme süresi uzatılmalıdır. Balık pişerken suyunu kaybetmediği için lezzetini korumaktadır. Pişen balığın üzerindeki tuz kalıbını kırmak için bıçak ve çekiç kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
Selevkoslar, Bergama Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklu, İlhanlı, Germiyanoğlu Beyliği, Hamitoğlu Beyliği ve Osmanlıların hüküm sürdüğü bugünkü ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Muğla
B
Manisa
C
Aydın
D
İzmir
E
Denizli
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir. Sayfa 168’de EGE BÖLGESİ’NİN TARİHİ ana konu başlığında ki açıklamalarda “Denizli: Denizli ili sınırları içerisinde Selevkoslar, Bergama Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklu, İlhanlı, Germiyanoğlu Beyliği, Hamitoğlu Beyliği ve Osmanlılar hüküm sürmüştür. İlk yerleşim yerinin bugünkü Eskihisar bölgesinde yer aldığı ve ismini Suriye Kralı II. Antiyokustheos’un karısı Laodikeia’dan aldığı bilinmektedir. “ şeklinde açıklanmıştır.
Soru 92
Antik kaynaklara göre ünlü Yunan masal yazarı Esop nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
Muğla
B
Kütahya
C
Aydın
D
İzmir
E
Denizli
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir. Sayfa 169’da EGE BÖLGESİ’NİN TARİHİ ana konu başlığındaki açıklamalarda “Kütahya ve çevresinde bilinen en eski medeniyet Hititlerdir. Sonrasında Frig ve Lidya hâkimiyetine girmiştir. Antik kaynaklara göre ünlü Yunan masal yazarı Esop Kütahya’da doğmuştur.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 93
Ünlü tarihçi Heredot “Yeryüzünde bilinen en güzel gökyüzünün altı” olarak isimlendirmiş ve ünlü gezgin Evliya Çelebi tarafından “Dağlarından yağ, ovalarından bal akar” şeklinde tarif edilmiş şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Muğla
B
Kütahya
C
Aydın
D
İzmir
E
Denizli
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir. Sayfa 168’de EGE BÖLGESİ’NİN TARİHİ ana konu başlığındaki açıklamalarda “Aydın: Ünlü tarihçi Heredot “Yeryüzünde bilinen en güzel gökyüzünün altı” olarak isimlendirmiş ve ünlü gezgin Evliya Çelebi tarafından “Dağlarından yağ, ovalarından bal akar” şeklinde tarif edilmiş “açıklanmıştır.
Soru 94
Tavukçuluk ve yumurta üretiminde söz sahibi olan ve Türkiye’deki yumurta fiyatlarını belirleyen ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Uşak
B
Afyonkarahisar
C
Denizli
D
Kütahya
E
Manisa
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir. Sayfa 171’de EGE BÖLGESİ’NİN COĞRAFYASI ana konu başlığındaki açıklamalarda “Afyonkarahisar Napolyon kirazı ve diğer meyve yetiştiriciliğinde de önemli bölgelerden biridir. Süt ve besi hayvancılığının yanı sıra arıcılık, tavukçuluk yapılmaktadır. Tavukçuluk ve yumurta üretiminde söz sahibi olan il Türkiye’deki yumurta fiyatlarını belirlemektedir.” şeklinde açıklanmıştır.
Soru 95
Dünya çam balı üretiminin başkenti olarak bilinen ve taze börülce üretiminde birinci sırada yer alan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Muğla
C
Aydın
D
İzmir
E
Denizli
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir. Sayfa 171’de EGE BÖLGESİ’NİN COĞRAFYASI ana konu başlığındaki açıklamalarda “Muğla ili dünya çam balı üretiminin başkenti olarak bilinmektedir. Bunun dışında Muğla ve yöresinde kültür balıkçılığı, badem, çam balı, balmumu, taze barbunya ve taze börülce üretiminde birinci sırada yer alırken, yağlık zeytin alanı ve nar üretiminde ikinci, susam, limon, kekik, kuru börülce ve anasonda da üçüncü sıradadır.” şeklinde açıklanmıştır.
Soru 96
İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi olan ve İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boyoz
B
Sinkonta
C
Sübye
D
Paşa böreği
E
Ulu katmer
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir. Sayfa 173’da EGE BÖLGESİ’NİN MUTFAK KÜLTÜRÜ konu başlığında “Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin (Seferadların) mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir “ Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 97
Afyonkarahisar, Denizli, Kütahya, Aydın, Manisa illerinde kullanılan , çam ağacı veya toprak kulplu ve emzikli su testisi, ibrik/yağ ya da yoğurt koyulan toprak çömlek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arızma
B
Buçuklu
C
Boduç
D
Bakraç
E
Cingil
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir. Sayfa 175’de EGE BÖLGESİ’NİN MUTFAK KÜLTÜRÜ ana konu başlığındaki açıklamalarda “Boduç:Çam ağacı veya toprak kulplu ve emzikli su testisi, ibrik/yağ ya da yoğurt koyulan toprak çömlek (Afyonkarahisar, Denizli, Kütahya, Aydın, Manisa)” şeklinde açıklanmıştır.
Soru 98
Börülceli tarhana hangi ilimize özgü yapılır?
Seçenekler
A
Uşak
B
Manisa
C
Afyonkarahisar
D
Aydın
E
Denizli
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir. Sayfa 183’de EGE BÖLGESİ’NİN MUTFAK KÜLTÜRÜ - Bölgeye Özgü Yiyecekler ana konu başlığındaki açıklamalarda “Tarhana çorbası yaz aylarında kışlık yiyecek olarak hazırlanmakta ve Ege Bölgesi’nde yörelere göre içeriğinde farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklara örnek olarak Kütahya ve yöresinde kızılcıklı tarhana yapılırken, Afyonkarahisar usulü tarhana çorbası kıymalı, Denizli’de börülceli Uşak’ta ise nohutlu yapılmaktadır.” şeklinde açıklanmıştır.
Soru 99
Kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir İzmir yöresine ait içecek çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelincik şurubu
B
Koruk
C
Ballı kabak
D
Sübye
E
Cızdırma
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir. Sayfa 184’te EGE BÖLGESİ’NİN MUTFAK KÜLTÜRÜ - Bölgeye Özgü Yiyecekler ana konu başlığındaki açıklamalarda “İzmir ve yöresinde geleneksel olan sübye, kavun çekirdeklerinin ezilmesi ile yapılan ve kaybolmaya yüz tutmuş bir içecek çeşididir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 100
Yaz günlerinde ikindi kahvaltısı, uzun kış gecelerinde ise yat geber yemeği, orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünler hangi ilimiz ve yöresine aittir?
Seçenekler
A
Uşak ve yöresine
B
İzmir ve yöresine
C
Aydın ve yöresine
D
Kütahya ve yöresine
E
Afyonkarahisar ve yöresine
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir. . Sayfa 181’de EGE BÖLGESİ’NİN MUTFAK KÜLTÜRÜ - Öğünler ana konu başlığındaki açıklamalarda “Kütahya ve yöresinde üç öğün yemek yenmekle birlikte sabah ve öğle yemekleri haşhaşlı ekmek peynir ya da tahinli pide ile geçiştirilmektedir. Kış aylarında çorba içilirken, akşam yemekleri daha ağırdır. Öğle ve akşam yemeklerinde ise cimcik, sini mantısı, dolamber böreği, tosunum böreği, yoğurt çevirme çorbası, kızılcıklı tarhana çorbası, ılıbada dolması, yaprak sarma, akşam öğünlerinde pilav çeşitleri tas kebabı, kavurma, küp eti gibi etli yemekler tercih edilmektedir. Tatlılardan güllaç, höşmerim, peluze, kabak tatlısı, çekme helva yenmekte ve farklı meyve kurularından yapılmış hoşaflar içilmektedir. Yaz günlerinde ikindi kahvaltısı, uzun kış gecelerinde ise yat geber yemeği, orta temcit ve yatsılık olarak adlandırılan öğünler mevcuttur. Bu öğünlerde genellikle kahvaltılık yiyecekler yenilmektedir." şeklinde açıklanmıştır.
Soru 101
Aşağıdaki illerden hangisinde balık diğerlerinden fazla tüketilir?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Afyonkarahisar
C
İzmir
D
Manisa
E
Uşak
Açıklama:
kıyı şeridinde olması itibariyle İzmir, Muğla ve Aydın olmak üzere sahil kesimlerinde deniz ürünleri tüketimi iç kesimlere göre daha fazladır.
Soru 102
Köy evlerinde kullanılan sobanın adı nedir?
Seçenekler
A
Kavurcak
B
Kuzine
C
Tepuç
D
Gelbere
E
Badra
Açıklama:
Kışın ise özellikle iç kesimlerde ve köy evlerinde kuzine tipi sobalar kullanılmaktadır.
Soru 103
Aşağıdaki illerden hangisinde kahvaltıda en çok tarhana çorbası içilir?
Seçenekler
A
Uşak
B
İzmir
C
Muğla
D
Aydın
E
Kütahya
Açıklama:
Uşak ve yöresinde kahvaltılarda en çok tarhana çorbası yenmektedir.
Soru 104
Kahvaltı olarak domates, soğan kavurması, zeytinyağlı siyah zeytin limon, kırma zeytin, zeytinyağlı salça, biber, biberli çökelek, hamursuz ekmeği, bazlama, köy peyniri, pekmez, ayva, incir reçelleri, kuru üzüm, ceviz, tereyağı, sahanda zeytinyağlı biberli yumurta gibi yiyecekler Ege bölgesinde hangi ilimizde tüketilir?
Seçenekler
A
Uşak
B
Manisa
C
Aydın
D
İzmir
E
Muğla
Açıklama:
Manisa’da kahvaltı olarak domates, soğan kavurması, zeytinyağlı siyah zeytin limon, kırma zeytin, zeytinyağlı salça, biber, biberli çökelek, hamursuz ekmeği, bazlama, köy peyniri, pekmez, ayva, incir reçelleri, kuru üzüm, ceviz, tereyağı, sahanda zeytinyağlı biberli yumurta gibi yiyecekler yenmektedir.
Soru 105
Öğle yemeğinde kedi börülcesi çorbası, tavuklu börek, kuru patlıcan dolması, ebegümeci salatası ve tatlı olarak pekmezli un helvası menü olarak hangi ilimizde ikram edilmiş olabilir?
Seçenekler
A
Afyonkarahisar
B
Aydın
C
Uşak
D
Denizli
E
İzmir
Açıklama:
Denizli mutfağında özellikle sabah kahvaltıları, soğanlı, sarımsaklı, zeytinyağlı domates sosu ve patates buğulama yapılır; yağda küçük taze patatesler kabukları soyulmadan yıkanarak tavada kızartılır, közde pişirilmiş yaş kuru biber veya yaş biber yenir. Ayrıca kuru soğan, sıvı yağ, toz biber eklenen haşlanmış yumurta ile yumurta salatası yapılır. Tatlı olarak cevizli bal, taze kaymak, vişne, ayva ve çilek reçelleri bulundurulur. Beyaz peynir, tulum peyniri, çakmalı peynir, salamura zeytin, sofralık siyah zeytin, tereyağı, sacda yapılmış kalın yufka ile ya da fırından alınmış sıcak ekmek ile yenirken, içecek olarak çay veya ıhlamur içilir. Kış aylarında tarhana çorbası, sıcak şekerli süt içine doğranmış yufka (sütlü ekmek doğraması) da yenirken, yaz aylarında balkonda ya da açık alanlarda domates, salatalık, biber söğüş daha yaygın olarak tüketilir. Öğle ve akşam öğünlerinde kedi börülcesi çorbası, kuru börülce çorbası, mercimek çorbası, domates çorbası, tarhana çorbası ve ovmaç çorbası içilmektedir. Süller pidesi, cızlama, tavuklu börek, katmet gibi hamur işlerinin yanında, et yemeklerinden kumbar dolması, göveç, tas kapaması, nohutlu et, tandır, kol dolması, ciğer sarma, saçta işkembe yenir. Ayrıca sebze yemekleri önemli bir yer tutmaktadır. Kuru patlıcan dolması, patlıcan gözlemesi, patlıcan gömme, patlıcan soğan, patlıcan kebabı gibi patlıcan yemekleri oldukça fazladır. Börülce salatası, ebe gümeci salatası, filiz salatası gibi salatalar ve tatlılardan pekmezli un helvası, kabak tatlısı, ak aşı, kalburabastı, kara halva, bulambaç gibi tatlılar yenmektedir. Ekmek olarak yufka, şipit, bazdırma gibi ekmekler yenir. Yöredeki beslenme alışkanlıklarından biri de yat geber ekmeğidir. Kışın darı, kavurga, ceviz, kestane gibi yemişler yenirken, yazın meyveler, karpuz, kavun yenmektedir.
Soru 106
Ramazan Kebabı hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Uşak
C
Manisa
D
Küthya
E
Afyonkarahisar
Açıklama:
Afyonkarahisar mutfağında kahvaltı olarak çay ile birlikte sürtülmüş haşhaş, süzme yoğurt, katmer, bükme, ağzı açık, haşhaş ekmeği yanında tereyağı, bal, kaymak, domates, biber, ekşi maya ekmeği, yumurta, zeytin, şepit ekmeği, Afyon tulum peyniri, sucuk, sütlü beyaz tarhana çorbası yenir. Et ve hamur yemeklerinin yoğun olduğu Afyonkarahisar’da çorbalardan tarhana, düğün çorbası, sakala çarpan çorbası ve pirinç çorbası ile yemeğe başlanır. Ardından bütün et, Afyon kebabı, Ramazan kebabı, sulu köfte, paça, çullama, keşkek, pilav üstü kavurma gibi et yemekleri yenir. Sebze yemeklerinden patlıcan musakka, pırasa musakka, bamya, yaprak sarması, biber ve lahana dolması, ilibada dolması, şakşuka, zübriye gibi yemekler yenir. Bükme, katmer, arabaşı, göce köftesi, haşhaşlı börek, cırdırma, yufka böreği gibi hamur işlerinden sonra kaymaklı ekmek kadayıfı, höşmerim, güllaç, palize, un helvası gibi tatlılar yenir ve hoşaf içilir. Son olarak bamya yemeği ile öğün sonlandırılır.
Soru 107
Aşağıdaki içeceklerden hangisi İzmir bölgesine özgüdür?
Seçenekler
A
Sübye
B
Bici bici
C
Katmer
D
Höşmerim
E
Keşkek
Açıklama:
Öne çıkan lezzetlerin başında özellikle İzmir’e mal olmuş boyoz ve serinletici bir içecek olan sübye gelmektedir.
Soru 108
Çıntar kavurması hangi ilimize aittir?
Seçenekler
A
Manisa
B
Aydın
C
İzmir
D
Muğla
E
Kütahya
Açıklama:
Muğla mutfağında öne çıkan yemekler arasında keşkek, tarhana, dutmeş ve ara çorbası, çopur, döş dolması, et terbiyelisi, büryan, karın kumbar dolması, çökertme gibi etli yemekler, pirinçli balık, ahtapotlu pilav, çıntar kavurması, ot ekşilemesi, galli patlıcan, ebegümeci kavurması, börülce kavurması, teltorlu börülce, hardal haşlama, sirken otlaşı, ekşili biber, saç böreği, yalankı, zerde, katmer yer alırken tatlılardan üzüm köftesi, badem ve cevizli sucuk, ballı kabak, höşmerim, bestel, üzüm, patlıcan, dülek ve gül reçelleri yer almaktadır.
Soru 109
Aşağıdaki yemklerden hangisi Ege bölgesinin her yerinde tüketilir?
Seçenekler
A
Keşkek
B
Enginar dolması
C
Tas kebabı
D
Ramazan kebabı
E
Kedirgen kavurması
Açıklama:
Keşkek: Ege Bölgesi’nde düğün ve kutlamaların vazgeçilmez geleneksel yemeğidir. Buğday ve et karışımı (kuzu, tavuk vb.) içermektedir. Keşkek yapımı halk arasında keşkek dövme olarak adlandırılır.
Soru 110
Hangi Ege ilinde karasal iklim hakimdir?
Seçenekler
A
Afyonkarahisar
B
Muğla
C
Aydın
D
İzmir
E
Manisa
Açıklama:
İklim olarak yazları kurak ve sıcak, kışları ise ılık ve yağışlı bir özellik gösteren Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Ancak kuzeye ve doğuya doğru gidildiğinde özellikle kış aylarının kar yağışlı ve soğuk geçtiği karasal iklim görülmektedir.
Soru 111
Aşağıda verilen illerden hangisi Ege Bölgesi'nde yer almaz?
Seçenekler
A
Kütahya
B
Afyonkarahisar
C
Aydın
D
Uşak
E
Bursa
Açıklama:
Bursa ili Marmara bölgesinde yer almaktadır.
Soru 112
İzmir'in Yunan işgalinden kurtuluşunun yıldönümü olarak kutlanan tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2 Eylül
B
4 Eylül
C
7 Eylül
D
9 Eylül
E
11 Eylül
Açıklama:
İzmir’de gazeteci Hasan Tahsin tarafından atılan ilk kurşun ulusal direnişin simgesi olmuş ve 9 Eylül 1922 tarihinde Türk ordusunun İzmir’e girmesi ile Yunan işgaline son verilmiştir. Bu nedenle her yıl 9 Eylül'de kutlamalar yapılır.
Soru 113
İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin, İzmir’le özdeşleşmiş mayasız hamur işi böreğine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paşa böreği
B
Boyoz
C
Ulu katmer
D
Paçanga böreği
E
Sigara böreği
Açıklama:
Boyoz: İspanya’dan İzmir’e zoraki göç ettirilen Musevilerin mayasız hamur işi böreğidir. İzmir’le özdeşleşmiş kahvaltılık börek, karabiberli haşlanmış yumurta ve çayla yenir.
Soru 114
Ege Bölgesinde genellikle kayın ağacından yapılan, yufka ekmekleri saç üzerinde ters yüz etmeye yarayan yöresel mutfak aletine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bisligiç
B
Arızma
C
Badres
D
Çomça
E
Futga
Açıklama:
Genellikle kayın ağacından yapılan, yufka ekmekleri saç üzerinde ters yüz etmeye (döndürmeye) yarayan yöresel mutfak alete verilen isim bisligiç'tir.
Soru 115
Sübye olarak bilinen Ege Bölgesi ile özdeşleşmiş içeceğin ana maddesi nedir?
Seçenekler
A
Kızılcık
B
Misket limonu
C
Kavun çekirdeği
D
Karpuz
E
Portakal
Açıklama:
Sübye kavun çekirdeği, şeker ve su kullanılarak hazırlanan bir içecektir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Ege Bölgesi’nde dolması yapılan çiçektir?
Seçenekler
A
Gelincik
B
Kiraz çiçeği
C
Zakkum
D
Kabak çiçeği
E
Zeytin çiçeği
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde sabahın ilk ışıklarıyla kabak çiçekleri toplanır ve çiçekler solup ağzını kapatmadan dolması yapılır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 117
Ege Bölgesi’nde denizden iç kesimlere doğru gidildikçe değişen iklim koşulları nedeniyle bitki örtüsü ve yetiştirilen tarım ürünleri farklılık göstermektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi İç Ege’de tarımı yapılan ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Enginar
B
Haşhaş
C
İncir
D
Zeytin
E
Pirinç
Açıklama:
Ege Bölgesi’nin iç kesimleri karasal bir iklim yapısı gösterdiği için bu bölgede soğuğa dayanıklı bitkiler yetiştirilmektedir. Çam fıstığı, arpa, buğday, haşhaş bunlardan bazılarıdır. Haşhaş dendiğinde ilk akla gelen il Afyonkarahisar’dır.
Soru 118
Kültür balıkçılığı, badem, çam balı, balmumu, taze barbunya ve taze börülce üretiminde birinci sırada yer alan il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzmir
B
Manisa
C
Aydın
D
Muğla
E
Kütahya
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde kültür balıkçılığının yaygın olarak gerçekleştirildiği il Muğla’dır. Muğla’nın Datça ilçesi bademiyle ünlüdür. Çam balı da yine merkez ve çevresinde üretimi yapılan ürünlerdendir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 119
Tanrıça Atena’nın insanlığa bir armağanı, Güneş Tanrısı Ra’nın tapınağı için ışık kaynağı olarak betimlenen ve Ege Bölgesi’nin özellikle kıyı kesimiyle özdeşleşmiş olan hammadde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haşhaş
B
Enginar
C
Sübye
D
Kabak çiçeği
E
Zeytin
Açıklama:
Zeytin tarih öncesi çağlardan beri kutsal kabul edilmiş ve pek çok anlam yüklenmiştir. Yıllarca ticareti yapılan ve önemli bir ekonomik unsur olan zeytin Ege Bölgesi ile özdeşleşmiş hammaddelerdendir. Ege bölgesi yemeklerinin en önemli özelliklerinden biri zeytinyağlı ağırlıklı olmasıdır. Ayrıca bölgede zeytin yetiştiriciliği de son derece yaygındır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi ayçiçek yağı, haşhaş yağı gibi bitkisel yağlar ve tereyağı gibi hayvansal yağların daha çok kullanıldığı ildir?
Seçenekler
A
Afyon
B
Manisa
C
Aydın
D
Muğla
E
İzmir
Açıklama:
Ege Bölgesi’nin iç kesimlerin zeytincilik kıyı ege kadar yaygın değildir. Bu nedenle zeytinyağı kullanımı da daha azdır. İç Ege’de genellikle yörede yetiştirilen bitkilerin yağları ve hayvansal yağlar tüketilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Kütahya (Simav), Manisa, Denizli ve İzmir’de yemek pişirmede kullanılan tencereye verilen addır?
Seçenekler
A
Çomça
B
Gelbere
C
Harama
D
İliştir
E
Kene
Açıklama:
Farklı ağızları olmakla birlikte harama Kütahya, Manisa, Denizli ve İzmir gibi Ege illerinde yemek pişirilen tencerelere denir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 122
Ot yemekleri Ege Bölgesi’nde sıkça tüketilmektedir. Otların pişirilmesinde genellikle aşağıdaki yöntemlerden hangisi uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Fırınlama
B
Kızartma
C
Buharda pişirme
D
Çiğ tüketme
E
Kavurma
Açıklama:
Ot yemekleri genellikle kavurma veya haşlama şeklinde tüketilir. Zaman zaman ise otlar önce haşlanıp sonra kavrulabilir. Böylece daha sert yapıdaki otların yumuşaması sağlanır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 123
Kahvaltılarda turunç, portakal, mandalina, incir, karabaşotu, enginar reçeli, boyoz, haşlanmış yumurta, tulum peyniri ve salatalık, domates, biber söğüş, sarımsaklı biberli domatesli kahvaltılık, lorlu yeşillikler tüketilen Ege ili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denizli
B
Manisa
C
Aydın
D
İzmir
E
Muğla
Açıklama:
Kahvaltı kültüründe her bölge kendi geleneksel veya gelenekselleşmiş ürünlerin kullanmaktadır. İzmir’de de gelenekselleşmiş boyoz ve haşlanmış yumurta, tulum peyniri başta olmak üzere bölgeye özgü sebze ve meyvelerden yapılmış reçeller ve taze ürünler tüketilmektedir.
Ünite 8
Soru 1
Haspir ilk defa 2015'te hangi ilimizde yetiştirilmiş ve hasadı yapılmıştır?
Seçenekler
A
Isparta
B
Antalya
C
Maraş
D
Adana
E
Hatay
Açıklama:
Kahramanmaraş’ın tarım ürünleri; buğday, arpa, çavdar, pirinç, fasulye, nohut, mercimek ve şeker pancarıdır. Üzüm başta olmak üzere, elma, armut, nar, kayısı, çilek, dut, incir, zeytin, Antep fıstığı, yer fıstığı, fındık, çam fıstığı gibi pek çok meyve ve yağlı tohumlar; sebzelerden ise en fazla domates, biber, soğan, lahana ve kabak (et kabağı) yetişmektedir. Maraş’ta ayrıca ilk defa 2015’te haspir yetiştirilmiş ve hasadı yapılmıştır.
Soru 2
Özellikle hangi illerin kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir?
Seçenekler
A
Antakya - Adana
B
Isparta - Burdur
C
Alanya- Maraş
D
Mersin - Antalya
E
Osmaniye - İçel
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi, uygun iklim koşulları ve verimli topraklara sahip olması nedeniyle
genellikle tahıllardan buğday başta olmak üzere, arpa, mısır, çavdar; fasulye, nohut, gibi baklagiller; taze meyve ve sebzeler; özellikle kıyı şeridinde turunçgiller yetiştirilmekte ve ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Akdeniz Bölgesi, seracılığın yaygın olduğu bölgedir. Özellikle Mersin ve Antalya’nın kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir.
genellikle tahıllardan buğday başta olmak üzere, arpa, mısır, çavdar; fasulye, nohut, gibi baklagiller; taze meyve ve sebzeler; özellikle kıyı şeridinde turunçgiller yetiştirilmekte ve ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Akdeniz Bölgesi, seracılığın yaygın olduğu bölgedir. Özellikle Mersin ve Antalya’nın kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir.
Soru 3
Özellikle Adana, Antakya, Osmaniye, İçel ve Kahramanmaraş’ta çiğ, içli, mercimekli,
sini köfte vb. etli etsiz köftelerde yaygın olarak kullanılmakta olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
sini köfte vb. etli etsiz köftelerde yaygın olarak kullanılmakta olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Bulgur
C
Dövme
D
Arpa
E
Pirinç
Açıklama:
Tahıllardan buğday bölgede yaygın olarak üretilmekte, buğday ürünleri (dövme, bulgur, un vb.) tüm yörelerde çeşitli yemek ve hamur işlerinde kullanılmaktadır. Dövme; pilav, aşure, aşur, keşkek, diş buğdayı ve bazı çorbaların ana malzemelerindendir. Bulgur özellikle Adana, Antakya, Osmaniye, İçel ve Kahramanmaraş’ta çiğ, içli, mercimekli,
sini köfte vb. etli etsiz köftelerde yaygın olarak kullanılmakta; ayrıca pilav, lepe, sarma ve dolmalar bulgur ağırlıklı yapılmaktadır. Bölge genelinde ekmek başta olmak üzere çeşitli börek, çörek vb. tüketilmektedir.
sini köfte vb. etli etsiz köftelerde yaygın olarak kullanılmakta; ayrıca pilav, lepe, sarma ve dolmalar bulgur ağırlıklı yapılmaktadır. Bölge genelinde ekmek başta olmak üzere çeşitli börek, çörek vb. tüketilmektedir.
Soru 4
Vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köftenin yaygın olarak yapıldığı ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatay
B
Burdur
C
Isparta
D
Antalya
E
Adana
Açıklama:
Akdeniz Bölgesinde yetiştirilen kuru baklagillerle genellikle çorba, pilav, sulu yemekler ve salata yapılmaktadır. Bunlardan bazıları fasulye ile piyaz (Antalya), vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köfte (Adana), mercimek ile çorba, pilav, köfte gibi yemeklerdir.
Soru 5
Ceviz ezmesi ve ceviz helvası ile meşhur illerimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Burdur - Isparta
B
Antalya - Mersin
C
Antakya - Osmaniye
D
Adana - Alanya
E
Maraş - Urfa
Açıklama:
Ceviz Akdeniz bölgesinde çoğunlukla hamurlu ve meyveli tatlılarda, helvalarda, çöreklerde, içli köfteler vb. yiyeceklerde kullanılmaktadır. Ceviz ezmesi (Burdur) ve ceviz helvası (Isparta) bölgede öne çıkan ceviz tatlılarıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi haşhaşla yapılan ürünlerden değildir?
Seçenekler
A
Nokul
B
Kömbe
C
Batırık
D
Sarma aşı
E
Külür
Açıklama:
Mersin çevresinde “batırık” (bulgurlu köfte) yapımında yer fıstığı kullanılmaktadır. Göller Bölgesi’nde haşhaş, haşhaş yağı ve kavrulup ezilerek yapılan haşhaş ezmesiyle börek, çörek ve tatlılar yapılmaktadır. Bir tür çörek olan nokul, haşhaş helvası, katmer, sarma aşı (haşhaşlı bulgur pilavı), haşhaşlı sarma (Burdur, Isparta), kömbe, haşhaşlı guru ekmek (Burdur), haşhaş gevreği, haşhaşlı pelte, mısır unlu külür (Isparta) en çok yapılan haşhaşlı ürünlerdir.
Soru 7
Bici bici, karsambaç gibi özel ürünlerle ünlü olan illerimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antakya - Alanya
B
Adana - Osmaniye
C
Mersin - Antalya
D
Isparta - Burdur
E
Maraş - Urfa
Açıklama:
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç
gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır.
gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır.
Soru 8
Süt ürünlerinden, keçi sütünden tuzlu yoğurt, keçi peyniri, testi peyniri ve çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk yapılan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Antakya
C
Isparta
D
Mersin
E
Burdur
Açıklama:
Antakya’da süt ürünlerinden; keçi sütünden tuzlu yoğurt, keçi peyniri, testi peyniri ve
çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk; yaprak ve kırma yeşil zeytin salamurası, çeşitli turşular; nar, sumak ve koruk ekşileri yapılmaktadır.
çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk; yaprak ve kırma yeşil zeytin salamurası, çeşitli turşular; nar, sumak ve koruk ekşileri yapılmaktadır.
Soru 9
Akdeniz Bölgesi mutfağında sumak ekşisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kak
B
Lepe
C
Firik
D
Ahıt
E
Samsa
Açıklama:
Ahıt/Akıt: Sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün
emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir
fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir. Ekşili yemeklerde kullanılır. Kahramanmaraş’ta sumak ekşisinden başka nar, erik, vişne, koruk ekşisi de yapılır. Koruk suyu tuz eklenerek, diğerleri biraz kaynatılıp güneşte koyulaşıncaya kadar bekletilerek saklanır.
emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir
fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir. Ekşili yemeklerde kullanılır. Kahramanmaraş’ta sumak ekşisinden başka nar, erik, vişne, koruk ekşisi de yapılır. Koruk suyu tuz eklenerek, diğerleri biraz kaynatılıp güneşte koyulaşıncaya kadar bekletilerek saklanır.
Soru 10
Üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü şıra ürününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Firik
B
Gavut
C
Kenger
D
Samsa
E
Bastık
Açıklama:
Bastık: Üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür. Kışın çerez olarak tüketildiği gibi samsa yapımında da kullanılır.
Soru 11
Akdenizde ilk çağ kalıntılarına rastlanan Hacılar Höyüğü hangi ilde yer alır?
Seçenekler
A
Burdur
B
Antalya
C
Hatay
D
Mersin
E
Adana
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi tarihi Kabataş devrine kadar uzanır. Bu döneme dair izlere Antalya’da Karain, Belbaşı ve Beldibi Mağaralarında rastlanır. Yine Beldibi ve Göller Yöresi’nde Baradız Mağarası Yontma Taş Devrine, Adana’da Tepebağ, Burdur’da Hacılar Höyüğü Cilalı Taş Devri’ne ait hatıraların kanıtlarıdır.
Soru 12
Akdeniz Bölgesi Türkiye yüz ölçümünün yüzde kaçını oluşturur?
Seçenekler
A
%15 (yüzde onbeş)
B
%30 (yüzde otuz)
C
%28 (yüzde yirmisekiz)
D
%25 (yüzde yirmibeş)
E
%20 (yüzde yirmi)
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi yaklaşık 120.000 km2’lik yüz ölçümüyle Türkiye’nin toplam yüz ölçümünün yaklaşık %15 (yüzde onbeş)’ini oluşturur ve alan bakımından beşinci sırada yer almaktadır.
Soru 13
Aşağıdaki hangisi tüm Akdeniz bölgesinde en fazla tüketilen sebzelerden biridir?
Seçenekler
A
Karnabahar
B
Kırmızı lahana
C
Patlıcan
D
Lahana
E
Kereviz
Açıklama:
Patlıcan, değişik yemek adları altında tüm bölgede en fazla tüketilen sebzelerdendir.
Soru 14
Aşağıdaki illerden hangisi Akdeniz Bölgesi batı bölümü illerindendir?
Seçenekler
A
Adana
B
Antakya
C
İçel
D
Kahramanmaraş
E
Burdur
Açıklama:
Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biri olan Akdeniz Bölgesi, Anadolu’nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Bölge ürünlerine dayanan Akdeniz mutfağı Adana, Antakya, İçel ve Kahramanmaraş’ı içine alan doğu bölümü; Antalya, Burdur ve Isparta’yı içine alan batı bölümü olarak incelenebilir. Akdeniz mutfağının doğu ve batı bölümleri arasında bariz farklılıklar görülmektedir. Doğu bölümü kendine özgü özellikler gösterirken batı bölümü Ege Bölgesi mutfağıyla benzer özellikleri taşımaktadır.
Soru 15
Akdeniz’in batı bölümü mutfağı hangi bölge mutfağıyla benzer özellikleri taşımaktadır?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biri olan Akdeniz Bölgesi, Anadolu’nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Bölge ürünlerine dayanan Akdeniz mutfağı Adana, Antakya, İçel ve Kahramanmaraş’ı içine alan doğu bölümü; Antalya, Burdur ve Isparta’yı içine alan batı bölümü olarak incelenebilir. Akdeniz mutfağının doğu ve batı bölümleri arasında bariz farklılıklar görülmektedir. Doğu bölümü kendine özgü özellikler gösterirken batı bölümü Ege Bölgesi mutfağıyla benzer özellikleri taşımaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi maki türü değildir?
Seçenekler
A
Mersin
B
Ceviz
C
Zakkum
D
Sakız ağacı
E
Keçiboynuzu
Açıklama:
Maki; zeytin, mersin, defne, sakız ağacı, zakkum, keçiboynuzu, vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur.
Soru 17
Zahter hangi ot türüdür?
Seçenekler
A
Nane
B
Yenibahar
C
Nohut
D
Kekik
E
Sakız
Açıklama:
Zahter, doğal olarak dağlarda yetişen bir kekik türüdür.
Soru 18
Akdeniz Bölgesi’nde sadece Isparta ve Burdur çevresinde yetişen tarım ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
Şeker pancarı
B
Buğday
C
Zeytin
D
Haşhaş
E
Fasülye
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde sadece Isparta ve Burdur çevresinde haşhaş üretilmektedir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi tahıllı bir yiyecek değildir?
Seçenekler
A
Biberli ekmek
B
Sürk
C
Kömbe
D
Kerebiç
E
Firik
Açıklama:
Tahıllılar; biberli ekmek, kömbe, kerebiç, künefe, firik.
Soru 20
Değirmende öğütülen, buğday başaklarının yeşilken ateşte ütülerek, kabuklarının ayrılması sonucu yeşil kalan buğdaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Firik
B
Yarma buğday
C
Aşurelik bulgur
D
Gavut
E
Kak
Açıklama:
Firik: Buğday başakları yeşilken ateşte ütülür, kabukları ayrılır, buğdaylar yeşil hâlde kalır. Ütülen buğdaylar değirmende bulgur gibi öğütülerek çorba, pilav ve dolmalarda kullanılır. Antakya’da pilavı yapıldığı gibi bazı dolmaların içinde de yer alır. Tuzda tavuğun yanında da firik pilavı ikram edilir.
Soru 21
Seçeneklerden hangisi bebeğin ilk dişi çıktığında buğdayın ve nohutun kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilmesini kapsayan yiyecek ritüeline verilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hedik
B
Diş dirgiti
C
Gölle
D
Diş buğdayı
E
Diş gediği
Açıklama:
Diş Buğdayı: Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır.
Soru 22
Künefe hangi ilin önde gelen tatlılarından biridir?
Seçenekler
A
Isparta
B
Adana
C
Kahramanmaraş
D
Antakya
E
Antalya
Açıklama:
Antakya’nın hamur tatlıları; künefe, ekmek kadayıfı, taş kadayıf, züngül, şam tatlısı, un, irmik ve peynirli irmik helvası, kömbe, mamul (kerebiç).
Soru 23
I. Bayat ekmek II. Mor havuç III. Kırmızı pancar
IV. Simit (ince bulgur) V. Limon tuzu VI. Sarımsak
VII. Kaya tuzu VIII. Şeker IX. Sirke
Maddelerden hangileri şalgamın malzemelerindendir?
IV. Simit (ince bulgur) V. Limon tuzu VI. Sarımsak
VII. Kaya tuzu VIII. Şeker IX. Sirke
Maddelerden hangileri şalgamın malzemelerindendir?
Seçenekler
A
II, III, V, VI, VII, VIII
B
II, III, V, VI, VII, IX
C
I, II, III, IV, V, VI, VII
D
I, II, V, VI, VII, VIII, IX
E
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX
Açıklama:
Bayat ekmek Mor havuç Kırmızı pancar
Simit (ince bulgur) Limon tuzu Sarımsak
Kaya tuzu
Simit (ince bulgur) Limon tuzu Sarımsak
Kaya tuzu
Soru 24
Eskiden mutfakların genellikle topraktan yapıldığı ve mutfağın evin en büyük bölümünü oluşturduğu il hangisidir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Adana
C
Hatay
D
Mersin
E
Burdur
Açıklama:
Hatay’da eskiden mutfaklar genellikle topraktan yapılmıştır. Mutfak, evin en büyük bölümünü oluşturmuştur.
Soru 25
Buğdayın ıslak çuvallara konularak üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirildiği ve güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık ürüne ne denir?
Seçenekler
A
Dövme
B
Bastık
C
Ahıt
D
Gavut
E
Azık
Açıklama:
Azık, buğdayın ıslak çuvallara konarak üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirildiği ve güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık bir üründür.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde eskiden kullanılan araç-gereç malzemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Taş
B
Tahta
C
Cam
D
Emaye
E
Toprak
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde eskiden toprak, tahta, taş, bakır, çinko, porselen ve cam araçlar kullanılmıştır. Günümüzde aynı araçların yanı sıra çelik, emaya, demir döküm, teflon, seramik ve granit kaplamalı tencereler, tavalar ve plastik araçlar da mutfaklara girmiştir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi suda pişirme yöntemiyle yapılmış yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Patlıcan kebabı
B
Sini böreği
C
Musakka
D
Sarma
E
İçli köfte
Açıklama:
Bölgede suda (haşlama) pişirme yöntemiyle bulgurlu köfteler (içli köfte, yoğurtlu köfte vb.), hamur işleri (su böreği, tatar vb.), et yemekleri (kazan eti, aşur vb.) ve bazı sebze yemekleri yapılmaktadır.
Soru 28
Akdeniz Bölgesi'nde özellikle yağda kızartılmış pişi, lokma, yalangı gibi hamur işleri ve pide, helva gibi yiyecekler hangi ritüelde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Kandil
B
Düğün
C
Diş Buğdayı
D
Hıdırellez
E
Ölüm
Açıklama:
Kandillerde pek çok yörede olduğu gibi Akdeniz Bölgesi’nde de özellikle yağda kızartılmış pişi, lokma, yalangı gibi hamur işleri ve pide, helva gibi yiyecekler yapıp dağıtma âdeti vardır.
Soru 29
Tike, ciğer, şiş ve cartlak kebabı, yoğurtlu kebap, bumbar, karın dolması gibi yemekler hangi mutfağa aittir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Mersin
C
Adana
D
Burdur
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Adana kebabı, tike, ciğer, şiş ve cartlak kebabı, yoğurtlu kebap, bumbar, karın dolması, köfteli yahni, tahta balık, pilaki gibi yemekler Adana mutfağına aittir.
Soru 30
Özellikle Adana, Mersin, Osmaniye’de sevilerek tüketilen geleneksel içecek hangisidir?
Seçenekler
A
Hardaliye
B
Turşu suyu
C
Şalgam
D
Koruk suyu
E
Meyan şerbeti
Açıklama:
Bölgenin doğu bölümünde özellikle Adana, Mersin, Osmaniye’de sevilerek tüketilen geleneksel içeceklerin başında şalgam suyu gelmektedir.
Soru 31
Akdeniz Bölgesi’nin coğrafyası ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Göller yöresinde yıllık yağış miktarı düşüktür.
B
Bu bölgede seracılık çok yaygındır.
C
Bölgenin Akdeniz’e dönük yamaçlarında maki bitki örtüsü görülür.
D
Akdeniz Bölgesi’nde karasal iklim görülmez.
E
Akdeniz kıyıları kış mevsiminin en ılık geçtiği bölgedir.
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nin Coğrafyası
Akdeniz Bölgesi’nin iç kesimlerine doğru gidildikçe iklim karasallaşır.
Akdeniz Bölgesi’nin iç kesimlerine doğru gidildikçe iklim karasallaşır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi’nin Isparta ve Burdur yöresinde yapılan kış hazırlıklarından değildir?
Seçenekler
A
Ceviz ezmesi
B
Turunç reçeli
C
Haşhaş ezmesi
D
Gül reçeli
E
Karsambaç
Açıklama:
Akdeniz Kültürü’nün Mutfak Kültürü
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır.
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi’nde sumak ekşisine verilen addır?
Seçenekler
A
Ahıt
B
Azık
C
Kak
D
Katık
E
Bastık
Açıklama:
Mutfağa Özgü Kavramlar
Ahıt/Akıt: Sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur.
Ahıt/Akıt: Sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur.
Soru 34
Kahvaltılarda da kullanılan zahter ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasıdır.
B
Mor ya da pembe renkli, keskin kokulu bir dağ kekiğidir.
C
Çevirme, döndürme anlamına gelir.
D
Tahılların bol suda pişirilmesiyle oluşan yemek, lapa
E
Kurutulmuş yoğurda denir.
Açıklama:
205 Mutfağa Özgü Kavramlar
Zahter (Thymbra Spicata): Mor ya da pembe renkli, keskin kokulu bir dağ kekiğidir. Aynı zamanda kahvaltılık bir yiyecektir. Susam, karpuz, kavun çekirdeği hafif kavrulur, zahter, kimyon ilave edilerek karıştırılıp havanda dövülerek yapılır.
Zahter (Thymbra Spicata): Mor ya da pembe renkli, keskin kokulu bir dağ kekiğidir. Aynı zamanda kahvaltılık bir yiyecektir. Susam, karpuz, kavun çekirdeği hafif kavrulur, zahter, kimyon ilave edilerek karıştırılıp havanda dövülerek yapılır.
Soru 35
Bölgede, bilinen yöntemlerin dışında kullanılan özel pişirme yöntemlerinden “tuzda tavuk” hangi ile özgüdür?
Seçenekler
A
Mersin
B
Kahramanmaraş
C
Antakya
D
Adana
E
Burdur
Açıklama:
Bölgede bilinen yöntemlerin dışında bazı özel pişirme yöntemleri de kullanılmaktadır. Bunlar Antakya’da “tuzda tavuk”, Isparta’da “tuzda balık” ve külde pişirilen “külür”, Kahramanmaraş’ta ise “dağ kebabı”dır.
Soru 36
Isparta’da gelin hamamı sonrası kız evinin yaptığı yemeğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güvey yemeği
B
Tuz yemeği
C
Hedik
D
Gölle
E
Helva kabune
Açıklama:
Yiyecek-İçecek Ritüelleri
Isparta’da ise gelin hamamından sonra kız evi helva kabune veya kavurma yemeği yapmaktadır. Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Isparta’da ise gelin hamamından sonra kız evi helva kabune veya kavurma yemeği yapmaktadır. Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Soru 37
Tahinli sarımsaklı fellah köftesi, hangi ile özgü bir yemektir?
Seçenekler
A
İçel
B
Adana
C
Osmaniye
D
Kahramanmaraş
E
Antalya
Açıklama:
Bölgeye Özgü Yiyecekler
İçel ve Kahramanmaraş’ta patatesli köfteler, Kahramanmaraş’ta ekşili keklik köftesi, ekşili- sömelek-sulu yağlı-yoğurtlu köfte, Adana’da tahinli-sarımsaklı (fellah) -fıstıklı köfte, kısır, Adana, Antakya, İçel ve Kahramanmaraş’da mercimekli köfte, İçel’de kısır, batırık yapılmaktadır.
İçel ve Kahramanmaraş’ta patatesli köfteler, Kahramanmaraş’ta ekşili keklik köftesi, ekşili- sömelek-sulu yağlı-yoğurtlu köfte, Adana’da tahinli-sarımsaklı (fellah) -fıstıklı köfte, kısır, Adana, Antakya, İçel ve Kahramanmaraş’da mercimekli köfte, İçel’de kısır, batırık yapılmaktadır.
Soru 38
Babagannuş salatası hangi ilde yapılan salatalardandır?
Seçenekler
A
Adana
B
Osmaniye
C
Burdur
D
İçel
E
Antakya
Açıklama:
Bölgeye Özgü Yiyecekler
İçel’de pancar, ebegümeci, hindiba, eşek turpu ve babagannuş salatası; Kahramanmaraş’da domates salatası, ahıt ekşisi, ekşili havuç; Osmaniye’de söğülme, piyaz yapılan salatalardır.
İçel’de pancar, ebegümeci, hindiba, eşek turpu ve babagannuş salatası; Kahramanmaraş’da domates salatası, ahıt ekşisi, ekşili havuç; Osmaniye’de söğülme, piyaz yapılan salatalardır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Antakya yöresine ait bir tatlıdır?
Seçenekler
A
Kerebiç
B
Ceviz ezmesi
C
Pişmaniye
D
Samsa
E
Kesmik
Açıklama:
Bölgeye Özgü Yiyecekler
Antakya’da künefe, ekmek kadayıfı, taş kadayıf, züngül, şam tatlısı, un, irmik ve peynirli irmik helvası, kömbe, mamul (kerebiç) ünlü tatlılarındandır.
Antakya’da künefe, ekmek kadayıfı, taş kadayıf, züngül, şam tatlısı, un, irmik ve peynirli irmik helvası, kömbe, mamul (kerebiç) ünlü tatlılarındandır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi, Antakya yöresine ait tatlı olan künefenin içine konan malzemelerden değildir?
Seçenekler
A
Tereyağı
B
Limon
C
Tuzsuz peynir
D
Kaymak
E
Antep fıstığı
Açıklama:
Bölgeye Özgü Tarifler
Bu tatlının yapımında, tel kadayıf, tuzsuz peynir, antep fıstıpı, limon, tereyağı, şeker ve su kullanılır.
Bu tatlının yapımında, tel kadayıf, tuzsuz peynir, antep fıstıpı, limon, tereyağı, şeker ve su kullanılır.
Soru 41
Akdeniz mutfağının doğu ve batı bölümleri arasında bariz farklılıklar görülmektedir. Bölgenin doğu ve batı bölümlerinin mutfaklarına dair verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Batı bölümünde sebze ve hamur işleri daha fazla tüketilmektedir.
B
Doğu bölümünde pek çok yemeğe çeşitli ekşiler (ahıt, nar, turunç, limon, sumak) katılmaktadır.
C
Baharatlar özellikle batı bölümünde fazla kullanılmaktadır.
D
Doğu bölümünde kebaplara sıklıkla yer verilir.
E
Batı bölümünde haşhaş yemeklerde sıklıkla kullanılır.
Açıklama:
Akdeniz mutfağının doğu ve batı bölümleri arasında bariz farklılıklar görülmektedir. Doğu bölümü kendine özgü özellikler gösterirken batı bölümü Ege Bölgesi mutfağıyla benzer özellikleri taşımaktadır.
Bölgenin doğu bölümünde acılı, ekşili, bulgur- et karışımı yemekler ve kebaplara öncelikle yer verilirken batıda sebze ve hamur işleri daha fazla tüketilmektedir. Hamur işleri batı bölümünde yaz ve kış tüketilirken doğuda sıcak nedeniyle fazla tüketilmemektedir. Batı bölümü ürünlerinden olan haşhaş, batıda yemek, hamur işleri ve tatlılarda bol miktarda kullanılırken doğuda pek çok yemeğe çeşitli ekşiler (ahıt, nar, turunç, limon, sumak) katılmaktadır. Nohut, bölgenin genelinde yemeklere katılmakta, baharatlar özellikle doğu bölümünde fazla kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Bölgenin doğu bölümünde acılı, ekşili, bulgur- et karışımı yemekler ve kebaplara öncelikle yer verilirken batıda sebze ve hamur işleri daha fazla tüketilmektedir. Hamur işleri batı bölümünde yaz ve kış tüketilirken doğuda sıcak nedeniyle fazla tüketilmemektedir. Batı bölümü ürünlerinden olan haşhaş, batıda yemek, hamur işleri ve tatlılarda bol miktarda kullanılırken doğuda pek çok yemeğe çeşitli ekşiler (ahıt, nar, turunç, limon, sumak) katılmaktadır. Nohut, bölgenin genelinde yemeklere katılmakta, baharatlar özellikle doğu bölümünde fazla kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Aşağıdaki illerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde turfanda sebze-meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerden biridir?
Seçenekler
A
Mersin
B
Adana
C
Hatay
D
Burdur
E
Osmaniye
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi, seracılığın yaygın olduğu bölgedir. Özellikle Mersin ve Antalya’nın kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Mersin'in kıyı kesiminde yetişen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Kayısı
B
Kiraz
C
Şeftali
D
Turunçgil
E
Ceviz
Açıklama:
Mersin’in iç kesimlerinde kayısı, ceviz, kiraz, şeftali, zeytin
gibi meyveler; kıyı kesiminde ise turunçgiller ve muz üretilmektedir. Son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
gibi meyveler; kıyı kesiminde ise turunçgiller ve muz üretilmektedir. Son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 44
I- Patatesli ekmek
II- Patates çorbası
III-Patates dolması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Akdeniz Bölgesi'nde patates yetiştirilen yörelerde yapılan yemeklerdendir?
II- Patates çorbası
III-Patates dolması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Akdeniz Bölgesi'nde patates yetiştirilen yörelerde yapılan yemeklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi'nde patates üretimi yapılan yörelerde patatesli ekmek (Burdur), patates çorbası ve dolması (Isparta) yapılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulmasıyla hazırlanan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür?
Seçenekler
A
Azık
B
Bastık
C
Firik
D
Gavut
E
Kesmik
Açıklama:
Bastık, üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür. Kışın çerez olarak tüketildiği
gibi samsa yapımında da kullanılır. Doğru cevap B'dir.
gibi samsa yapımında da kullanılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Şıhıl Mualla
B
Sömelek
C
Mahluta
D
Şıhıl Mahşi
E
Samsa
Açıklama:
Şıhıl Mahşi (Dolmaların şahı); nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde fırında pişirme tekniğiyle pişirilen yemeklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaytaz böreği
B
Nokul
C
Kömbe
D
Biberli ekmek
E
Şebit
Açıklama:
Fırında pişirme bölgede yaygın olarak kullanılan yöntem olup kâğıt, tepsi, testi- çömlek, fırın vb. kebaplar; hamur işlerinden sini böreği, kaytaz böreği, nokul, kömbe vb. börek ve çörekler; somun, biberli ekmek, baklava, sarı burma vb. ekmek ve tatlılar sıklıkla uygulanır. Şebit ise sacda pişirilmektedir. Dopru cevap E'dir.
Soru 48
I- Kavurma
II- Dolma
III- Helva
IV- Tatlı
Akdeniz Bölgesi'nde kabak, yukarıdakilerden hangilerinin yapımında kullanılır?
II- Dolma
III- Helva
IV- Tatlı
Akdeniz Bölgesi'nde kabak, yukarıdakilerden hangilerinin yapımında kullanılır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-III-IV
C
I-II-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sebzelerden sakız kabağının bölgede kavurması ve dolması yapılır. Burdur’da ise “kabak helvası” adıyla tatlısı da yapılmaktadır. Bal kabağı tatlısı da bölgede yaygındır.
Soru 49
Akdeniz Bölgesi'nde kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kak
B
Kesmik
C
Firik
D
Gavut
E
Kenger
Açıklama:
Kak, Akdeniz Bölgesi'nde kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel addır. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde kurutulmuş yoğurda verilen genel addır?
Seçenekler
A
Kak
B
Katık
C
Azık
D
Dövme
E
Lepe
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi'nde kurutulmuş yoğurda katık denmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Elma cipsi aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Isparta
C
Adana
D
Antakya
E
Burdur
Açıklama:
Elmasıyla ünlü Isparta’da elma cipsi üretim yapılmaktadır. Doğru seçenek B' dir.
Soru 52
Üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulmasıyla yapılan ve Kahramanmaraş’ a özgü şıra aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bastık
B
Gavut
C
Kak
D
Ekşi
E
Ergen şurubu
Açıklama:
Bastık, üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür. Kışın çerez olarak tüketildiği gibi samsa yapımında da kullanılır. Doğru seçenek A' dır.
Soru 53
Soyunu devam ettirecek ilk erkek çocuk için “kütük atma” adı verilen eğlence aşağıdaki illerden hangisinde yapılır?
Seçenekler
A
Antakya
B
Antalya
C
Burdur
D
Mersin
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Burdur’da ailenin soyunu devam ettirecek ilk erkek çocuk için “kütük atma” adı verilen eğlence yapılır. Doğru seçenek C' dir.
Soru 54
Aşağıdaki illerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde yer alır?
Seçenekler
A
Kahramanmaraş
B
Diyarbakı
C
İzmir
D
Aydın
E
Uşak
Açıklama:
Hatay, Adana, Osmaniye, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’ndedir. Akdeniz Bölgesi’nde toprağı olan diğer iller şunlardır; Konya, Karaman, Denizli, Muğla, Afyonkarahisar, Gaziantep ve Kilis.
Soru 55
Aşağıdaki ovalardan hangisi Akdeniz Bölgesi'nde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Amik Ovası
B
Çarşamba Ovası
C
Gediz Ovası
D
Bafra Ovası
E
Ergene Ovası
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi'nin ovaları Çukurova, Amik, Antalya ve Göller Yöresindeki çöküntü ovalarıdır
Soru 56
Akdeniz Bölgesi'nde sumak ekşisi nasıl isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Ahıt
B
Azık
C
Bastık
D
Firik
E
Katık
Açıklama:
Ahıt veya Akıt sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir. Ekşili yemeklerde kullanılır. Kahramanmaraş’ta sumak ekşisinden başka nar, erik, vişne, koruk ekşisi de yapılır. Koruk suyu tuz eklenerek, diğerleri biraz kaynatılıp güneşte koyulaşıncaya kadar bekletilerek saklanır
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisinde buğday bulunmaz?
Seçenekler
A
Bastık
B
Azık
C
Dövme
D
Firik
E
Gavut
Açıklama:
Bastık, Üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür. Kışın çerez olarak tüketildiği gibi samsa yapımında da kullanılır.
Soru 58
Osmaniye ve İçel yöresinde hedik yapılıyorsa hangi olayın gerçekleşmiş olması beklenir?
Seçenekler
A
Bebeğin ilk dişinin çıkmasının
B
Doğum yapılmasının
C
Söz kesilmesinin
D
Düğün yapılmasının
E
Sünnet düğününün
Açıklama:
Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır.
Soru 59
Saksağan Beyni olarak isimlendirilen yemekte yoğurt ile hangi malzeme karıştırılır?
Seçenekler
A
Pekmez
B
Bulgur
C
Bal
D
Nohut
E
Reçel
Açıklama:
Bazı yörelerde yazın serinlemek amacıyla “saksağan beyni” denilen yoğurt-pekmez karışımı, ateşte nohut ve yeşil buğday başakları ütülerek yenilir.
Soru 60
Akdeniz Bölgesi'nde dondurması ile ünlü şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Kahramanmaraş
B
Adana
C
Antalya
D
Aydın
E
Antakya
Açıklama:
Kahramanmaraş dondurmasının ünü Akdeniz sınırlarını aşmıştır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz yöresine ait bir yemek değildir?
Seçenekler
A
Karalahana Dolması
B
Patlıcanlı Ekşili Çorba
C
Fellah Köfte
D
Kabak Helvası
E
Biberli Ekmek
Açıklama:
Karalahana Dolması Karadeniz Bölgesine özgü bir yemektir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Fellah Köfte yapımında kullanılan malzemelerden birisidir?
Seçenekler
A
Bulgur
B
Kıyma
C
Buğday
D
Nohut
E
Pirinç
Açıklama:
Fellah Köfte yapımında köftelik bulgur kullanılırken diğer malzemeler içine katılmaz.
Soru 63
Bayram Kömbesi ne tür bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Tatlı
B
Salata
C
Ana yemek
D
İçecek
E
Ara sıcak
Açıklama:
Bayram Kömbesi kurabiye tarzı bir tatlıdır.
Soru 64
Dul avrat, mahluta, mercimek, davşik, bulgur (lepe), yüksük, börek,
tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası aşağıdaki illerden hangisine aittir?
tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Isparta
B
Antakya
C
Burdur
D
Adana
E
Osmaniye
Açıklama:
Dul avrat, mahluta, mercimek, davşik, bulgur (lepe), yüksük, börek,
tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası Adana ilimize ait çorbalardır. Doğru seçenek D' dir.
tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası Adana ilimize ait çorbalardır. Doğru seçenek D' dir.
Soru 65
Yoğurt aşı aşağıdaki illerimizden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Adana
B
Antakya
C
Maraş
D
Mersin
E
Isparta
Açıklama:
Yoğurt aşı, yoğurtlu çorba, ekşi aşı, aya köfteli çorba, malhıta çorbası, kelle gibi çorbalar Antakya' ya aittir. Doğru seçene B' dir.
Soru 66
I. Helva kabune II. Kavurma yemeği III. Aşur-aşır Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Isparta iline ait yemeklerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Isparta’da ise gelin hamamından sonra kız evi helva kabune veya kavurma yemeği yapmaktadır. Aşur-aşır yemeği ise Antakya ilimize aittir. Doğru seçenek D' dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi mor ya da pembe renkli, keskin kokulu bir dağ kekiği ve aynı zamanda kahvaltılık bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Zahter
B
Sömelek
C
Sürk
D
Tort
E
Samsa
Açıklama:
Zahter, mor ya da pembe renkli, keskin kokulu bir dağ kekiğidir. Aynı zamanda kahvaltılık bir yiyecektir. Doğru seçenek A' dır.
Soru 68
Künefe aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Adana
B
Antalya
C
Burdur
D
Maraş
E
Antakya
Açıklama:
Künefe, ekmek kadayıfı, taş kadayıf, züngül, şam tatlısı, un, irmik ve peynirli irmik helvası, kömbe, mamul (kerebiç) Antakya' ya aittir. Doğru seçenek E' dir.
Soru 69
Kaytaz böreği, ıspanaklı börek, kete, sembusek, kerebiç, külçe gibi hamur işleri aşağıdaki illerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Adana
B
Maraş
C
Antakya
D
Mersin
E
Antalya
Açıklama:
Kaytaz böreği, ıspanaklı börek, kete, sembusek, kerebiç, külçe gibi hamur işleri Antakya' ya aittir. Doğru cevap C' dir.
Soru 70
Buğday, ıslak çuvallara konularak, üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirilir ve güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koruk
B
Katık
C
Dövme
D
Bastık
E
Azık
Açıklama:
Azık, buğday, ıslak çuvallara konur, üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirilir. Güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık bir üründür. Doğru seçenek E' dir.
Soru 71
Aşağıda verilen illerden hangisinin sadece bir bölümü Akdeniz Bölgesi'ndedir?
Seçenekler
A
Konya
B
Adana
C
Mersin
D
Osmaniye
E
Burdur
Açıklama:
Konya ilimizin büyük bir bölümü İç Anadolu Bölgesi’ndedir. Verilen diğer iller Akdeniz Bölgesi’ndedir.
Soru 72
Akdeniz uygarlıklarının birbirleriyle tanışıp ticari ve kültürel ilişkiler kurmalarını sağlayan uygarlık hangisidir?
Seçenekler
A
Fenike uygarlığı
B
Roma uygarlığı
C
Yunan uygarlığı
D
Girit uygarlığı
E
Mısır uygarlığı
Açıklama:
Antalya yöresinde ilk yerleşim yerleri MÖ 5500’lerde kurulmaya başlamış ve zamanla çoğalmıştır. Ticari ilişkiler Mezopotamya, Girit, Yunan, İran, Mısır ve Fenike medeniyetleriyle tanışmaya vesile olmuştur. Akdeniz çevresinde kurdukları kolonilerle devletlerarası ticarette etkin bir rol oynayan Fenikeliler bu uygarlıkların tanıtımına, taşınmasına, birbirleriyle kaynaşımına aracı olmuştur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesinde toprağı olan illerden biri değildir?
Seçenekler
A
Afyonkarahisar
B
Muğla
C
Kahramanmaraş
D
Karaman
E
Aydın
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle çakışmaz. Batıda Köyceğiz dolaylarından başlayarak, doğuda Hatay ilinin bitim noktası olan Basit Burnu yakınına kadar sokulur. Yaklaşık 120.000 km2’lik yüz ölçümüyle Türkiye’nin toplam yüz ölçümünün yaklaşık %15’ini oluşturur ve alan bakımından beşinci sırada yer almaktadır. Hatay, Adana, Osmaniye, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’ndedir. Akdeniz Bölgesi’nde toprağı olan diğer iller şunlardır; Konya, Karaman, Denizli, Muğla, Afyonkarahisar, Gaziantep ve Kilis.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 74
Akdeniz Bölgesi'nde haşhaş üretimi nerede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Antalya - Mersin
B
Alanya - Anamur
C
Mersin - Adana
D
Kahramanmaraş - Kilis
E
Isparta - Burdur
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde sadece Isparta ve Burdur çevresinde haşhaş üretilmektedir. Isparta’da en çok buğday, arpa, çavdar, nohut ve fasulye tarımı yapılmaktadır. Bağcılık ve elmacılık oldukça gelişmiştir. Ayrıca ceviz, kızılcık, muşmula, vişne ve iğde yetiştirilmektedir. Burdur’un ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Sebze ve meyve üretimi oldukça iyi durumdadır. Buğday, arpa, çavdar, nohut, haşhaş, anason, soğan, patates ve şeker pancarı en çok üretilen gıda maddeleridir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 75
Vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köftenin yapıldığı Akdeniz yöresi hangisidir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Osmaniye
C
Adana
D
Mersin
E
Isparta
Açıklama:
Bölgede yetiştirilen kuru baklagillerle genellikle çorba, pilav, sulu yemekler ve salata yapılmaktadır. Bunlardan bazıları fasulye ile piyaz (Antalya), Bölgede yetiştirilen kuru baklagillerle genellikle çorba, pilav, sulu yemekler ve salata yapılmaktadır. Bunlardan bazıları fasulye ile piyaz (Antalya), vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köfte (Adana), mercimek ile çorba, pilav, köfte gibi yemeklerdir. Fasulye ve nohut yemekleri (Osmaniye); Antakya’da bakla ezmesi, nohutla (şıhıl mahşi) dolma ve humus, mercimekle şeh mualla yapılmaktadır. Nohut, tüm bölgede çorbalarda, etli etsiz yemeklerde, pilavlarda yardımcı malzeme olarak kullanılmaktadır.
Soru 76
Keçi sütünden tuzlu yoğurt, keçi peyniri, testi peyniri ve çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk yapılan yöre neresidir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Antakya
C
Mersin
D
Adana
E
Isparta
Açıklama:
Antakya’da süt ürünlerinden; keçi sütünden tuzlu yoğurt, keçi peyniri, testi peyniri ve çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk; yaprak ve kırma yeşil zeytin salamurası, çeşitli turşular; nar, sumak ve koruk ekşileri yapılmaktadır. Samandağı biberi taze tüketildiği gibi özellikle baş biber denilen acı kırmızıbiber dizilerek, bakla ezmesi için bakla içi ve zahter kurutulmakta; ceviz, patlıcan, turunç vb. reçeller yapılmaktadır.
Soru 77
Ünlü cips tarhanasının yapıldığı Akdeniz şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Mersin
B
Kilis
C
Burdur
D
Kahramanmaraş
E
Antalya
Açıklama:
Kahramanmaraş’da yarma ile yapılan ünlü cips tarhanası ve un tarhanası, buğday nişastası, kırmızı pul biber, domates ve biber salçaları yapılmaktadır. Maraş’ın parmak peyniri, deriye çökelek basılması, kaymak; dut ve üzüm pekmezi; ahıt/akıt, nar, koruk, erik, vişne ekşileri hazırlanır. Sucuk, bastık, bestil, samsa, salamura zeytin, turşu, çeşitli reçeller, et ürünü olarak et kurutma, kavurma, et sucuğu ve çemen kış için yapılan ürünlerdir. Maraş’da ünü ulusal düzeye ulaşan dondurmadan yeşil fıstık ezmesine pek çok özel ve kışlık ürün bulunmaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Kahramanmaraş'a özgü bir şıra ürünüdür?
Seçenekler
A
azık
B
bastık
C
gavut
D
firik
E
katık
Açıklama:
Bastık: Üzüm şırasının nişastayla pişirildikten sonra bez üzerine ince bir şekilde serilerek kurutulan Kahramanmaraş’a özgü bir şıra ürünüdür. Kışın çerez olarak tüketildiği gibi samsa yapımında da kullanılır.
Soru 79
Özel bir pişirme yöntemi olan tuzda tavuk hangi yörede yaygındır?
Seçenekler
A
Antalya
B
Burdur
C
Antakya
D
Kilis
E
Mersin
Açıklama:
Bölgede bilinen yöntemlerin dışında bazı özel pişirme yöntemleri de kullanılmaktadır. Bunlar Antakya’da “tuzda tavuk”, Isparta’da “tuzda balık” ve külde pişirilen “külür”, Kahramanmaraş’ta ise “dağ kebabı”dır. Aslında hazırlama şekilleri farklı, yöntem aynıdır, yani kuru ısıda pişirme yöntemi kullanıldığı söylenebilir.
Tuzda Tavuk: Tavuk temizlendikten sonra üzeri zeytinyağıyla yağlanır. Geniş bir tepsi içine kalın tuz iki parmak kalınlığında yayılır, üzerine tavuk konur. Tavuğun üzeri hiç açık kalmayacak şekilde tuzla kaplanır. Ekmek fırınında 1-1,5 saat pişirilir. Fırından çıkınca tuz kırılarak tavuk çıkartılır. Genellikle firik aşı (pilavı) ile birlikte yenir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Tuzda Tavuk: Tavuk temizlendikten sonra üzeri zeytinyağıyla yağlanır. Geniş bir tepsi içine kalın tuz iki parmak kalınlığında yayılır, üzerine tavuk konur. Tavuğun üzeri hiç açık kalmayacak şekilde tuzla kaplanır. Ekmek fırınında 1-1,5 saat pişirilir. Fırından çıkınca tuz kırılarak tavuk çıkartılır. Genellikle firik aşı (pilavı) ile birlikte yenir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 80
Ailenin soyunu devam ettirecek ilk erkek çocuk için “kütük atma” adı verilen eğlence ve törenden sonra gelenlere “dölet” denilen sofranın hazırlandığı Akdeniz şehri hangisidir?
Seçenekler
A
Isparta
B
Antalya
C
Mersin
D
Burdur
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Burdur’da da bebeğin göbeği düşünce akabinde kırklamadan sonra etli bulgur pilavı pişirilir ki buna “duz (tuz) aşı” denilmektedir. Ayrıca Burdur’da ailenin soyunu devam ettirecek ilk erkek çocuk için “kütük atma” adı verilen eğlence yapılır. Kütük atma töreninden sonra gelenlere “dölet” denilen sofra hazırlanır. Bu sofrada ailenin ekonomik durumuna göre yemek ya da çerez ikram edilir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 81
Koruk (goruk) suyu ya da "hardaliye" olarak da bilinen içecek hangi yöreye özgüdür?
Seçenekler
A
Adana - Osmaniye
B
Kahramanmaraş - Kilis
C
Isparta - Burdur
D
Antalya
E
Mersin
Açıklama:
Diğer bir içecek Isparta ve Burdur/ Ağlasun’da yemeklerin yanında içilen koruk suyudur. Koruk (goruk) suyu, Isparta’da “hardaliye” olarak da bilinir. Koruk taneleri ezilerek suyu çıkarılır, içine biraz su, ince doğranmış soğan ve tuz ilave edilerek pilav, makarna vb. yemeklerin yanında tüketilir (Isparta Valiliği, 2014). Ağlasun’da ise “koruk” denilmekte, koruk suyuna çok az su, ezilmiş sarımsak, ince doğranmış salatalık ve tuz eklenerek özellikle pilavın yanında içilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 82
Hangi ilin topraklarının tamamı Akdeniz bölgesindedir?
Seçenekler
A
Konya
B
Karaman
C
Denizli
D
Hatay
E
Muğla
Açıklama:
Hatay, Adana, Osmaniye, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’ ndedir. Akdeniz Bölgesi’ nde toprağı olan diğer iller şunlardır; Konya, Karaman, Denizli, Muğla, Afyonkarahisar, Gaziantep ve Kilis. Doğru cevap D’ dir.
Soru 83
Amik ovası nerededir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Çukurova
C
Isparta
D
Muğla
E
Hatay
Açıklama:
Ovaları; Çukurova, Amik, Antalya ve Göller Yöresindeki çöküntü ovalarıdır. Bu bölgedeki ovalar çöküntü alanlarında alüvyonların yığılması ile oluşmuş birikim alanlarıdır. Bu birikim alanlarından en önemlileri Çukurova delta ovası ile Hatay çukurluğundaki Amik Ovası’dır. Doğru cevap E’ dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi maki bitkisidir?
Seçenekler
A
Zeytin
B
Kabak
C
Muz
D
Narenciye
E
Buğday
Açıklama:
Göller Yöresi’nde yıllık yağış miktarı ve kış sıcaklık değerleri düşüktür. Bu alanlarda yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Bu alanların bitki örtüsü bozkırdır. Bölgenin Akdeniz’e dönük yamaçlarında maki bitki örtüsü görülür. Maki; zeytin, mersin, defne, sakız ağacı, zakkum, keçiboynuzu, vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur. Doğru cevap A’ dır.
Soru 85
İğde yetiştiriciliği aşağıdaki illerden hangisinde görülür?
Seçenekler
A
Isparta
B
Burdur
C
Mersin
D
Maraş
E
Adana
Açıklama:
Isparta’da en çok buğday, arpa, çavdar, nohut ve fasulye tarımı yapılmaktadır. Bağcılık ve elmacılık oldukça gelişmiştir. Ayrıca ceviz, kızılcık, muşmula, vişne ve iğde yetiştirilmektedir. Doğru cevap A’ dır.
Soru 86
Haspir hangi ilde yetiştirilmiştir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Maraş
C
Isparta
D
Mersin
E
Antalya
Açıklama:
Maraş’ta ilk defa 2015’te haspir yetiştirilmiş ve hasadı yapılmıştır. Doğru cevap B’ dir.
Soru 87
Akdeniz bölgesinde yetişen ve kavurması, dolması, tatlısı yapılan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Patates
B
Fasulye
C
Sakız kabağı
D
Et kabağı
E
Zahter
Açıklama:
Sebzelerden sakız kabağının bölgede kavurması ve dolması yapılır. Burdur’da ise “kabak helvası” adıyla tatlısı da yapılmaktadır. Doğru cevap C’ dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi’nde saklama yöntemi olarak kullanılır?
I: kurutma
II: konserve
III: salamura
IV: dondurma
I: kurutma
II: konserve
III: salamura
IV: dondurma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde her bölgede olduğu gibi kış hazırlıkları gerçekleştirilmektedir. Bölgede kurutma yöntemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle sebzeler (biber, domates, bamya, patlıcan, fasulye, kabak, salatalık kabuğu vb.) ve meyveler (erik, kayısı, üzüm, incir, armut vb.) tüm ya da doğranarak, bazıları serilerek bazıları ise ipe dizilerek kurutulmakta ve ticareti de yapılmaktadır. Kırmızıbiber ile pul biber, biber ve domates salçaları yapılmaktadır. Kıvamını koyulaştırarak başta pekmez olmak üzere şıra ürünleri; şeker ve pekmez ile ve çeşitli meyvelerle reçeller (özellikle portakal ve turunç reçelleri doğu bölümünde yaygındır); çeşitli sebzelerle konserveler yapılmaktadır. Bulgur, bölgenin doğusu başta olmak üzere her yörede kış için hazırlanmaktadır. Unlu ya da göceli tarhana, erişte, tuzla salamura ve tulum peyniri, çökelek, zeytin ve yaprak salamura, turşular yaygın olarak hazırlanan kışlık yiyeceklerdir. Bunların yanı sıra günümüzde bazı sebze ve meyveler çeşitli şekillerde hazırlanarak derin dondurucuda saklanmaktadır. Bölge illerine özgü ürünler ve kış için hazırlanan yiyecekler aşağıda açıklanmıştır. Doğru cevap E’ dir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz yöresine özgü pişirme yöntemiyle yapılır?
I: külür
II: dağ kebabı
III: tuzda blaık
IV: aşur
I: külür
II: dağ kebabı
III: tuzda blaık
IV: aşur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
I, II, III
Açıklama:
Bölgede bilinen yöntemlerin dışında bazı özel pişirme yöntemleri de kullanılmaktadır. Bunlar Antakya’da “tuzda tavuk”, Isparta’da “tuzda balık” ve külde pişirilen “külür”, Kahramanmaraş’ta ise “dağ kebabı”dır. Aslında hazırlama şekilleri farklı, yöntem aynıdır, yani kuru ısıda pişirme yöntemi kullanıldığı söylenebilir. Doğru cevap E’ dir.
Soru 90
Hedik hangi yemek uygulamasıdır?
Seçenekler
A
Doğum
B
İlk diş
C
Söz kesme
D
Nişan
E
Düğün
Açıklama:
Diş Buğdayı: Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır. Doğru cevap B’ dir.
Soru 91
Akdeniz Bölgesi’nin batı yöresine özgü yat geber ekmeği günün hangi öğünüdür?
I: Birinci
II: İkinci
III: Üçüncü
IV: Dördüncü
I: Birinci
II: İkinci
III: Üçüncü
IV: Dördüncü
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde ise genellikle üç öğün yemek yenilmekte, bölgenin batı bölümünde Antalya, Burdur, Isparta ve çevresinde ise “yat geber ekmeği” adı altında dördüncü bir öğün daha görülmektedir. Doğru cevap D’ dir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi’ndedir?
I: Toros Dağları
II: Amanos Dağları
III: Kaçkar Dağları
I: Toros Dağları
II: Amanos Dağları
III: Kaçkar Dağları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II
E
I, III
Açıklama:
Bölgenin büyük bir kısmı Toros Dağları ve yüksek platolarla kaplıdır. Batı ve Orta Toroslar bölge içinde geniş yer tutar. Batı Toroslar Antalya Körfezi’nin her iki yanında da yer alır. Orta Toroslar, güneybatı - kuzeydoğu yönlü uzanan üç kütleden oluşur. Akdeniz Bölgesi’nde Toroslardan başka Hatay- Kahramanmaraş istikametinde uzanan dağların oluşturduğu bir dış sıra hâlinde Nur (Amanos) Dağları bulunur. Doğru cevap D’ dir.
Soru 93
Akdeniz Bölgesi' nin iç kesimlerindeki karakteristik bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bozkır - maki
B
Yağmur ormanı
C
Savan
D
Tayga
E
Tundra
Açıklama:
Bölgede karakteristik Akdeniz iklimi görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Akdeniz kıyıları kış mevsiminin en ılık geçtiği bölgemizdir. Kıyıdan itibaren yükseklik arttıkça sıcaklık düşmekte, yağış miktarı artmakta, denize dönük yamaçların etekleri bol yağış almaktadır. Akdeniz Bölgesi’nin iç kesimlerine doğru gidildikçe iklim karasallaşır. Özellikle Göller Yöresi’nde yıllık yağış miktarı ve kış sıcaklık değerleri düşüktür. Bu alanlarda yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Bu alanların bitki örtüsü bozkırdır. Bölgenin Akdeniz’e dönük yamaçlarında maki bitki örtüsü görülür. Doğru cevap A’ dır.
Soru 94
Turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yer neresidir?
I: Mersin
II: Antalya
III: Hatay
IV: Maraş
I: Mersin
II: Antalya
III: Hatay
IV: Maraş
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
Yalnız III
E
III, IV
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi, seracılığın yaygın olduğu bölgedir. Özellikle Mersin ve Antalya’nın kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir. Muz Alanya’da, turunçgiller Antalya, Alanya, Finike ve Adana- Dörtyol’da yetiştirilmektedir. Doğru cevap C’ dir.
Soru 95
Akdeniz Bölgesi' nde son yıllarda aşağıdakilerden hangisi yetiştirilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
Muz
B
Portakal
C
Turunçgiller
D
Tropikal meyveler
E
Buğday
Açıklama:
Muz Alanya’da, turunçgiller Antalya, Alanya, Finike ve Adana- Dörtyol’da yetiştirilmektedir. Mersin’in iç kesimlerinde kayısı, ceviz, kiraz, şeftali, zeytin gibi meyveler; kıyı kesiminde ise turunçgiller ve muz üretilmektedir. Son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Doğru cevap D’ dir.
Soru 96
Akdeniz Bölgesi' nde pirinç yetiştiriciliği nerede yapılır?
Seçenekler
A
Hatay, Silifke, Maraş
B
Antalya, Mersin, Adana
C
Osmaniye, Isparta, Mersin
D
Finike, Dörtyol, Alanya
E
Isparta, Adana, Maraş
Açıklama:
Silifke’de pirinç üretimi yapılmaktadır. Bölgenin verimli ovası Çukurova’da tahıllardan baklagillere, sebzelerden meyvelere, bademden yer fıstığına, zeytinden ayçiçeğine pek çok yiyecek yetiştirilmekte, Adana ve Osmaniye mutfağını zenginleştirmektedir. Kahramanmaraş’ın tarım ürünleri; buğday, arpa, çavdar, pirinç, fasulye, nohut, mercimek ve şeker pancarıdır. Hatay’da buğday, mısır, pirinç, arpa, yulaf gibi tahıllar; ayçiçeği, incir, üzüm, erik, turunçgiller, cennet hurması, zeytin, domates, biber, patlıcan, bamya, soğan gibi sebze ve meyveler üretilmektedir. Doğru cevap A’ dır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi külde pişirilir?
Seçenekler
A
Aşur
B
Külür
C
Tandır
D
Kebap
E
Firik aşı
Açıklama:
Külür: Mısır unu ile yapılan hamur elle biraz açılır, üzerine yağ ile karıştırılmış haşhaş ezmesi sürülür. Ekmek şekli verilerek iki sac arasına yerleştirilip kül üzerinde pişirilir. Pişen ekmek sıcak olarak servis edilir. Doğru cevap B’ dir.
Soru 98
Sebze, bitki ve hamur işleri, ağırlıklı olarak ___ mutfağında kullanılır.
Seçenekler
A
Adana
B
Antakya
C
Burdur
D
Maraş
E
İçel
Açıklama:
Akdeniz bölgesi mutfağı doğu ile batı bölümlerinde bariz farklılıklar göstermektedir. Adana, Antakya, İçel, Kahramanmaraş, Osmaniye’yi içine alan doğuda; baharatlı, acılı, ekşili, bulgura dayanan yemekler ve kebaplar fazla tüketilirken; Burdur, Isparta, Antalya’yı içine alan batı bölümü Ege mutfağında olduğu gibi sebze, bitki, hamur işleri fazla kullanılmaktadır. Doğru cevap C’ dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi meyve yemeğidir?
Seçenekler
A
Ahıt ekşisi
B
Tarator
C
Vartavit
D
Hibeş
E
Çağla aşı
Açıklama:
Meyve Yemekleri: Adana’da çağla aşı, Antakya’da gerdan yemeği, Burdur’da erikli et, zerdali döşemesi, Isparta’da zerdali aşı, erik aşı, İçel’de zerdali yemeği, erik yemeği, badem yemeği, kaysife, Kahramanmaraş’ta can eriği, badem, elma, ayva, kayısı sulusu gibi meyve yemekleri yapılmaktadır. Doğru cevap E’ dir.
Soru 100
Eh-kahvesi, Burdur'da hangi davetin kurallaşmış ikramıdır?
Seçenekler
A
Söz
B
Nişan
C
Doğum
D
İlk diş
E
Bayram
Açıklama:
Söz Kesme: Düğün süreci söz kesme ile başlar. Söz kesme hanımların kızı beğenmesinden sonra erkekler arasında gerçekleşmektedir. Günümüzde ise gençler tanışıp kendi aralarında karar verdikten sonra usulen kız istenir ve aynı zamanda söz kesilir. Söz kesmede aileler arasında tatlılık olması, bu hayırlı işin ağız tadı ile sonlandırılması için oğlan evi kız evine genellikle bir tatlı göndermektedir. Tatlı olarak Adana’da sarığıburma, Antakya’da baklava veya künefe, İçel’de iki - üç tepsi baklava, diğer yerlerde farklı şeker, lokum gibi tatlılar götürülmektedir. Isparta’da yemek de verilmektedir. Söz kesmede bölgenin her şehrinde yöreye özgü şerbet, şurup veya limonata içilmekte, lokum ve bisküvi dağıtılmaktadır. Bazı yerlerde kahve de ikram edilmektedir. Burdur’da oğlan evinden getirilen kahve ve şekerle, kahve yapılıp ikram edilir. Buna “eh kavesi-kahvesi” veya “he kavesi- kahvesi” denilir. Daha sonra çay, şeker ve lokum verilir. Sözün kesildiği, Burdur’da “he kahvesi içildi”, “eh kahvesi içildi”, köylerde “he çayı içildi”, İçel’de ise “tatlısı yendi” gibi sözlerle ifade edilir. Doğru cevap A’ dır.
Soru 101
Akdeniz Bölgesi’nde Hatay- Kahramanmaraş istikametinde uzanan dağların adı nedir?
Seçenekler
A
Batı Toroslar
B
Yıldız Dağları
C
Orta Toroslar
D
Kaz Dağları
E
Amanos Dağları
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nin büyük bir kısmı Toros Dağları ve yüksek platolarla kaplıdır. Batı ve Orta Toroslar bölge içinde geniş yer tutar. Batı Toroslar Antalya Körfezi’nin her iki yanında da yer alır. Orta Toroslar, güneybatı - kuzeydoğu yönlü uzanan üç kütleden oluşur. Akdeniz Bölgesi’nde Toroslardan başka Hatay- Kahramanmaraş istikametinde uzanan dağların oluşturduğu bir dış sıra hâlinde Nur (Amanos) Dağları bulunur. Yıldız Dağları Marmara Bölgesi’nde, Kaz Dağları ise Ege Bölgesi’nde bulunmaktadır.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nin batısında bulunan göllerden biri değildir?
Seçenekler
A
Suğla
B
Manyas
C
Salda
D
Elmalı
E
Söğüt
Açıklama:
Bölge göl bakımından zengindir. Batısında Göller Yöresi’nde; Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Suğla, Söğüt, Salda, Elmalı ve Kovada gölleri bulunur. Manyas gölü ise Marmara Bölgesi’ndedir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Adana ilimizde bölgede yetiştirilen kurubaklagillerle yapılan yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Piyaz
B
Bakla ezmesi
C
Bartavit
D
Humus
E
Şeyh Mualla
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde yetiştirilen kuru baklagillerle genellikle çorba, pilav, sulu yemekler ve salata yapılmaktadır. Bunlardan bazıları fasulye ile piyaz (Antalya), vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köfte (Adana), mercimek ile çorba, pilav, köfte gibi yemeklerdir. Fasulye ve nohut yemekleri (Osmaniye); Antakya’da bakla ezmesi, nohutla (şıhıl mahşi) dolma ve humus, mercimekle şeyh mualla yapılmaktadır. Nohut, tüm bölgede çorbalarda, etli etsiz yemeklerde, pilavlarda yardımcı malzeme olarak kullanılmaktadır.
Soru 104
Hangi ilimizde kışlık hazırlık olarak mantar da kurutulmaktadır?
Seçenekler
A
Antakya
B
Mersin
C
Osmaniye
D
Kahramanmaraş
E
Antalya
Açıklama:
Antalya çevresinde yapılan kışlık hazırlıklarında meyveler, çeşitli sebzeler ve mantar kurutulmaktadır.
Soru 105
Kahramanmaraş’ın hangi ürünü ünlüdür?
Seçenekler
A
Gül reçeli
B
Cezerye
C
Kabak helvası
D
Domates ve biber salçası
E
Kerebiç
Açıklama:
Kahramanmaraş domates ve biber salçalarıyla ünlüdür.Gül reçeli Isparta’nın, cezerye Mersin’in, kabak helvası Burdur’un, kerebiç ise Mersin ve Antakya’nın ünlü ürünleridir.
Soru 106
Akdeniz Bölgesi’nde kurutulmuş sebze ve meyvelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kak
B
Azık
C
Kesmik
D
Katık
E
Kenger
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel ad kaktır.. Diğer seçeneklerde verilen sözcükler sırasıyla şu anlama gelmektedirler: Azık: Buğday, ıslak çuvallara konur, üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirilir. Güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık bir üründür. Kesmik: Sütün kestirilmiş hâline denir. Kaynayan süte sulandırılmış yoğurt ve biraz un katılıp karıştırılır, beş dakika kadar kaynatılır. Soğuyunca suyu süzdürülür. Kesmiğin içine yeteri kadar şeker karıştırılıp avuç içinde ceviz büyüklüğünde toplar yapılır. Katık: Kurutulmuş yoğurda denir. Kenger: Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmaktadır.
Soru 107
Aşağıda verilen yemeklerden hangisi haşlama yöntemiyle pişirilmektedir?
Seçenekler
A
Kaytaz böreği
B
Şakşuka
C
Nokul
D
Yoğurtlu köfte
E
Şebit
Açıklama:
Bölgede çok kullanılan haşlama yöntemiyle bulgurlu köfteler yapılmaktadır. Yoğurtlu köfte ve içli köfte buna örnek gösterilebilir.Bunun dışında hamur işleri (su böreği, tatar vb.), et yemekleri (kazan eti, aşur vb.) ve bazı sebze yemekleri de haşlama yöntemiyle yapılmaktadır.
Soru 108
I Nohut
II Dövme
III Yeşil mercimek
IV Kırmızı mercimek
V Bulgur
Kahramanmaraş usulü patlıcanlı ekşili çorbada yukarıda verilen kurubaklagillerden hangileri bulunur?
II Dövme
III Yeşil mercimek
IV Kırmızı mercimek
V Bulgur
Kahramanmaraş usulü patlıcanlı ekşili çorbada yukarıda verilen kurubaklagillerden hangileri bulunur?
Seçenekler
A
II-III-V
B
III-IV
C
I-II-IV
D
I-II-III
E
II-IV-V
Açıklama:
Kahramanmaraş usülü patlıcanlı ekşili çorbada kullanılan kurubaklagiller kırmızı mercimek, nohut ve dövmedir. Bunların dışında kullanılan malzemeler patlıcan, salça, sarımsak, tereyağ ve çeşitli baharatlardır.
Soru 109
Köftelik bulgur ve koyun kıyması ile yapılan, büyük ve küçük toplar içeren yemek aşağıda verilenlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fellah köfte
B
Analı kızlı
C
Köfteli yahni
D
Testi kebabı
E
İçli köfte
Açıklama:
Bulgur, salça,baharat, et ve unla yoğurulan hamurdan yapılan büyük topların içine kıyma harcı konulur, küçük toplar ise içsiz hazırlanır. Bu şekilde hazırlanan köftelere nohut, soğan salça gibi malzemeler eklenerek yapılan yemeğe analı kızlı ya da analı kuzulu denir.
Soru 110
Aşağıda verilen akarsulardan hangisi Akdeniz Bölgesi’nde değildir?
Seçenekler
A
Seyhan
B
Ceyhan
C
Nilüfer
D
Göksu
E
Aksu
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nin en önemli akarsuları, Asi, Seyhan, Ceyhan, Göksu, Manavgat , Aksu ve Dalaman Çayı’dır. Nilüfer Çayı Marmara akarsularındandır.
Soru 111
Maki nedir?
Seçenekler
A
Akdeniz iklimi
B
Çöküntü ovaları
C
Bitki örtüsü
D
Alüvyon
E
Karasal iklim
Açıklama:
Maki bitki örtüsüdür. Bölgenin Akdeniz’e dönük yamaçlarında maki bitki örtüsü görülür. Zeytin, mersin, defne, sakız ağacı, zakkum, keçiboynuzu, vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur.
Soru 112
Akdeniz Bölgesi’nde hangi illerde haşhaş yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Antalya-Mersin
B
Adana -Isparta
C
Osmaniye-Antakya
D
Kilis-Kahramanmaraş
E
Isparta-Burdur
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde sadece Isparta ve Burdur çevresinde haşhaş üretilmektedir.
Soru 113
Hangi ilimiz yarmadan yapılan cips tarhanası ile ünlüdür?
Seçenekler
A
Antalya
B
Mersin
C
Osmaniye
D
Kahramanmaraş
E
Isparta
Açıklama:
Çeşitli illerimizde kışlık tarhana hazırlanmaktadır. Yarmadan yapılan cips tarhanası ise Kahramanmaraş’ın ünlü bir ürünüdür.
Soru 114
Antakya’da hangi temel üründen çeşitli ürünler üretilmektedir?
Seçenekler
A
Turunç
B
Bakla içi
C
İncir
D
Domates
E
Süt
Açıklama:
Antakya’da sütten çok çeşitli ürünler yapılmaktadır: keçi sütünden tuzlu yoğurt, keçi peyniri, testi peyniri ve çökeleği, ezme ve burma peynir, sürk (çökelek)- küflü sürk.
Soru 115
Aşağıda verilenlerden hangisi Kahramanmaraş’ta kışlık bir ürün iken, Isparta ve Burdur’da hamurlu bir tatlıdır?
Seçenekler
A
Samsa
B
Sömelek
C
Sürk
D
Kenger
E
Lepe
Açıklama:
Kahramanmaraş’ta samsa, bastıkların üç parmak eninde, ince şeritler hâlinde kesilerek bir ucuna dövülmüş ceviz, biraz şeker konulup muska şeklinde sarılan kışlık bir üründür. Isparta ve Burdur’da ise hamurlu bir tatlıdır.
Soru 116
Aşağıda verilen yemeklerden hangisi kuru ısıda pişirme yöntemiyle hazırlanmaz?
Seçenekler
A
Tuzda tavuk
B
Dağ kebabı
C
Külür
D
Kabak bastısı
E
Tuzda balık
Açıklama:
Kabak bastısı bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan tencere yemeklerindendir. Diğer seçeneklerde verilen yemeklerin hepsi kuru ısıda pişirme yöntemiyle hazırlanmaktadır.
Soru 117
Aşağıda verilenlerden hangisi Burdur’da yapılan kabak helvasının malzemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarçın
B
Sakız kabağı
C
Badem
D
Şeker
E
Limon
Açıklama:
Burdur’da yapılan kabak helvası uzun sakız kabağı, su, şeker, limon ya da limon tuzu ve bademle hazırlanmaktadır. Isteğe göre bademler tereyağında kavrularak üstüne serpilir.
Soru 118
Mersin’de tüketilen kaynar adı verilen içeceğin üzerine ne serpilerek ikram edilir?
Seçenekler
A
Pudra şekeri
B
Ceviz
C
Badem
D
Hindistan cevizi
E
Fındık
Açıklama:
Kaynar adlı içeceği hazırlamak için tarçın, havlıcan, yenibahar, karanfil, zencefil, zerdeçal yıkanır, temiz bir tülbentin içine konup bağlanır. Baharatlar bir tencerede su ve şekerle birlikte kaynatıldıktan sonra kısık ateşte 2-3 saat rengi koyulaşınca kadar kaynatılır. Sıcak veya soğuk olarak servis edilir ve üzerine dövülmüş ceviz serpilir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Adana/Osmaniye yöresine ait bir tatlıdır?
Seçenekler
A
Koruk
B
Bici bici
C
Sürk
D
Azık
E
Gavut
Açıklama:
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesinde yapılan tatlılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bici bici
B
Karsambaç
C
Bandırma
D
Bastık
E
Gavut
Açıklama:
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır. Buğdaydan “gavut” ve “azık” denilen ürünler, kesme (ince tel tel kesilen ev makarnası) ve erişte yapılır.
Soru 121
Akdeniz Bölgesi'nde sumak ekşisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Ahıt
B
Bastık
C
Dövme
D
Firik
E
Gavut
Açıklama:
Ahıt/Akıt: Sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir. Ekşili yemeklerde kullanılır. Kahramanmaraş’ta sumak ekşisinden başka nar, erik, vişne, koruk ekşisi de yapılır. Koruk suyu tuz eklenerek, diğerleri biraz kaynatılıp güneşte koyulaşıncaya kadar bekletilerek saklanır.
Soru 122
Akdeniz Bölgesi’nde buğdayın yıkanıp kurutulduktan sonra saçta kavrulup, değirmende öğütülerek un hâline getirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dövme
B
Kak
C
Katık
D
Gavut
E
Mahluta
Açıklama:
Gavut: Buğday yıkanıp kurutulduktan sonra saçta kavrulur, değirmende öğütülerek un hâline getirilir.
Soru 123
Yeşil mercimekli harcın alacalı soyulup kızartılan patlıcanların içi açılarak (karnıyarık gibi) doldurulmasıyla yapılan yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şıhıl Mualla
B
Sömelek
C
Şıhıl Mahşi
D
Mahluta
E
Maklube
Açıklama:
Şeyh / Şıhıl Mualla: Yeşil mercimekli harcın alacalı soyulup kızartılan patlıcanların içi açılarak (karnıyarık gibi) doldurulmasıyla yapılan yemektir.
Soru 124
Akdeniz Bölgesi'nde nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Samsa
B
Şıhıl Mahşi
C
Maklube
D
Sömelek
E
Şıhıl Mualla
Açıklama:
Şıhıl Mahşi (Dolmaların şahı): Nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasıdır.
Soru 125
- Suda pişirme
- Yağda kızartma
- Dondurma
- Kuru ısıda pişirme
- Yağ su karışımı ile pişirme
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, II, III, IV
C
I, II, III, V
D
I, II, IV, V
E
I, III, IV, V
Açıklama:
Yiyecekleri pişirme yöntemleri genel olarak dört gruba ayrılır. Bunlar suda pişirme, yağda kızartma, kuru ısıda (fırın, ızgara, sac, tandır, közde-külde) pişirme ve yağ su karışımı ile pişirmedir.
Soru 126
Akdeniz Bölgesi'nde en çok kullanılan pişirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suda pişirme
B
Yağda kızartma
C
Kuru ısıda pişirme
D
Dondurma
E
Yağ su karışımı ile pişirme
Açıklama:
Yiyecekleri pişirme yöntemleri genel olarak dört gruba ayrılır. Bunlar suda pişirme, yağda kızartma, kuru ısıda (fırın, ızgara, sac, tandır, közde-külde) pişirme ve yağ su karışımı ile pişirmedir. Bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan “tencere yemekleri”dir.
Soru 127
Antalya’da hangi özel günde kabak tatlısı hazırlanıp dağıtılmaktadır?
Seçenekler
A
Miraç Kandili
B
Hıdrellez
C
Kiraz Bayramı
D
Düğün
E
Cenaze
Açıklama:
Kandillerde pek çok yörede olduğu gibi Akdeniz Bölgesi’nde de özellikle yağda kızartılmış pişi, lokma, yalangı gibi hamur işleri ve pide, helva gibi yiyecekler yapıp dağıtma âdeti vardır. Miraç Kandili’nde Hz. Muhammed’in kabak yiyerek Mirac’a çıktığına inanıldığı için Antalya’da o gün kabak tatlısı hazırlanıp dağıtılmaktadır.
Soru 128
Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen diş buğdayına Isparta'da ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hedik
B
Diş dirgiti
C
Gölle
D
Herise
E
Kabune
Açıklama:
Diş Buğdayı: Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır.
Soru 129
Akdeniz Bölgesi'nde "Yat geber ekmeği" olarak bilinen öğün hangi vakit yenir?
Seçenekler
A
Kuşluk
B
Sabah
C
Öğle
D
Akşam
E
Gece
Açıklama:
Yat geber ekmeği çoğunlukla uzun kış gecelerinde uygulanır. Yazın soğukluk, çerez, kışın ise çeşitli yemek ve tatlılarla hazırlanır ve akşam oturmasına gelen misafirlere de ikram edilir. Yat geber yemeği olarak kışın Antalya’da çerez, Burdur’da pilav, helva, turşu, çerez, Isparta’da ise kahvaltılık yiyecekler hazırlanır, yumurta mıhlama, makarna, özellikle ceviz helvası pişirilir. Yazın ise meyve, soğukluk ve çerez olur. Misafir olmasa da evlerde yat geber ekmeği yenilmektedir.
Soru 130
- Çağla aşı
- Belen tavası
- Gerdan yemeği
- Zerdali döşemesi
- Kaysife
Yukarıdakilerden hangileri Akdeniz Bölgesi'ne ait meyveli yemeklerindendir?
Seçenekler
A
I, IV, V
B
I, II, IV, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Meyve Yemekleri: Adana’da çağla aşı, Antakya’da gerdan yemeği, Burdur’da erikli et, zerdali döşemesi, Isparta’da zerdali aşı, erik aşı, İçel’de zerdali yemeği, erik yemeği, badem yemeği, kaysife, Kahramanmaraş’ta can eriği, badem, elma, ayva, kayısı sulusu gibi meyve yemekleri yapılmaktadır.
Soru 131
Toplumların beslenme şekillerinin ve yemek kültürlerinin oluşmasına etki eden faktörler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha az etkilidir?
Seçenekler
A
İklim
B
Okuma yazma oranı
C
Tarım
D
Hayvancılık
E
Coğrafi özellikler
Açıklama:
Toplumların beslenme şekilleri, yaşadıkları yörelerin coğrafi, iklim, tarım ve hayvancılık durumlarıyla sosyoekonomik koşullarına göre oluşur. Yörede en çok üretimi yapılan besin “temel besin” özelliğini taşır ve her yemekte kullanılır.
Soru 132
Mutfak kültürü, kültür ve geleneğin her zaman en uzun süre ayakta kalan bölümü olmuştur. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurallı olması
B
Bütünleştirici olması
C
Değişebilir olması
D
Biyolojik bir ihtiyaç olması
E
Aktarılır olması
Açıklama:
Beslenme; bütün canlıların büyüme ve gelişmeleri, sağlığını korumaları için karşılanması gereken ortak bir biyolojik ihtiyaçtır. Bu biyolojik ihtiyaç zamanla ihtiyaç olmaktan çıkarak bir dizi kültürel davranışı da içinde barındıran bir zevke dönüşmüştür.
Kültür, tarihsel süreç içinde toplumların üretip nesilden nesile aktardığı her türlü maddi ve maddi olmayan değerlerin oluşturduğu bir bütündür. Mutfak, kültürün ana dallarından biridir. Mutfak kültürü, kültür ve geleneğin her zaman en uzun süre ayakta kalan bölümü olmuştur (Roden, 2000). Türk mutfağı, binlerce yıl süren gelişimi içinde mutfak mimarisi, araç-gereçleri, yiyecek içecekleri, pişirme yöntemleri, yemek çeşitleri, sofra düzeni, servis usulleri, kış için hazırlanan yiyecekleriyle kendine has nefis bir mutfak ve bu mutfakla ilgili çok zengin bir mutfak kültürü yaratmıştır (Halıcı, 1999). Anadolu halkının gelenek ve görenekleriyle bütünleşmiş birtakım toplumsal töre ve törenlere yönelik beslenme, yemek anlayışı ve kültürü Türk halk mutfağını oluşturmaktadır. Günümüzde, Anadolu’da canlı bir şekilde yaşamakta olan Türk halk mutfağı mercimek ve bulgur taneleriyle Çatalhöyük’ten; ölü aşı törenleriyle Göktürk Kitabeleri’nden; kebap, yahni vb. ile Dede Korkut Hikâyeleri’nden; ayran, yufka, kavurma, tutmaç, katmer vb. ile Divan’ü Lügat it Türk’ten; helva, pilav, zerde, baklava, börekle Selçuklulardan izler taşımaktadır.
Kültür, tarihsel süreç içinde toplumların üretip nesilden nesile aktardığı her türlü maddi ve maddi olmayan değerlerin oluşturduğu bir bütündür. Mutfak, kültürün ana dallarından biridir. Mutfak kültürü, kültür ve geleneğin her zaman en uzun süre ayakta kalan bölümü olmuştur (Roden, 2000). Türk mutfağı, binlerce yıl süren gelişimi içinde mutfak mimarisi, araç-gereçleri, yiyecek içecekleri, pişirme yöntemleri, yemek çeşitleri, sofra düzeni, servis usulleri, kış için hazırlanan yiyecekleriyle kendine has nefis bir mutfak ve bu mutfakla ilgili çok zengin bir mutfak kültürü yaratmıştır (Halıcı, 1999). Anadolu halkının gelenek ve görenekleriyle bütünleşmiş birtakım toplumsal töre ve törenlere yönelik beslenme, yemek anlayışı ve kültürü Türk halk mutfağını oluşturmaktadır. Günümüzde, Anadolu’da canlı bir şekilde yaşamakta olan Türk halk mutfağı mercimek ve bulgur taneleriyle Çatalhöyük’ten; ölü aşı törenleriyle Göktürk Kitabeleri’nden; kebap, yahni vb. ile Dede Korkut Hikâyeleri’nden; ayran, yufka, kavurma, tutmaç, katmer vb. ile Divan’ü Lügat it Türk’ten; helva, pilav, zerde, baklava, börekle Selçuklulardan izler taşımaktadır.
Soru 133
Deniz kıyısındaki kayalıklardan toplanan, yaprakları çiğ olarak yenilen, haşlanarak sirke, salamura ve turşu olarak da tüketilen otsu bitkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gavut
B
Kak
C
Bastık
D
Kesmik
E
Kaya koruğu
Açıklama:
Kaya Koruğu: Deniz kıyısındaki kayalıklardan toplanan, yaprakları çiğ olarak yenilen, otsu bir bitkidir. Mersin’de haşlanarak sirke, salamura ve turşusu yapılır.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz bölgesinde kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel addır?
Seçenekler
A
Kak
B
Lepe
C
Samsa
D
Azık
E
Firik
Açıklama:
Kak, kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel addır.
Soru 135
I- Köyden kente göç ve apartman yaşamına geçiş.
II- Kiler kültürünün yerini soğutucu ve derin dondurucu cihazların alması.
III- Tandır ve şömine şeklindeki kerpiç ocakların yerini fırınların alması.
IV- Mutfak ve malzemelerinin günümüzde minimalize edilmesi.
Modern hayatın etkileşimi mutfak mimarisini önemli ölçüde değiştirmiştir. Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri bu durumun sonuçlarına örnek gösterilebilir?
II- Kiler kültürünün yerini soğutucu ve derin dondurucu cihazların alması.
III- Tandır ve şömine şeklindeki kerpiç ocakların yerini fırınların alması.
IV- Mutfak ve malzemelerinin günümüzde minimalize edilmesi.
Modern hayatın etkileşimi mutfak mimarisini önemli ölçüde değiştirmiştir. Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri bu durumun sonuçlarına örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Modern hayatın etkileşimi mutfak mimarisini önemli ölçüde değiştirmiştir. Günümüzde eski mutfak yapısı bazı yönleriyle özellikle kırsal kesimde yaşasa da, şehirlerde apartmanların hâkim olması mutfakların daha küçük mekânlardan oluşmasına neden olmuştur. Mutfak mimarisi değişmiş, modern araç gereçler mutfaklarda arzı endam etmeye başlamıştır. Kiler görevini ise buzdolabı ve derin dondurucular üstlenmiş bulunmaktadır.
Soru 136
Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Helva kabune
B
Gölle
C
Dölet
D
Tuz aşı
E
Sıyrat sofrası
Açıklama:
Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Soru 137
Fellah köftenin ana malzemesi nedir?
Seçenekler
A
Et
B
Bulgur
C
Kıyma
D
Nohut
E
Mercimek
Açıklama:
Fellah köftesi bulgurla yapılan, Adana iline özgü bir yemektir.
Soru 138
Geleneksel yoğurt aşı yemeği yapımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Et
B
Nohut
C
Bulgur
D
Pirinç
E
Mercimek
Açıklama:
Mercimek bu yemeğin yapımında kullanılan malzemeler arasında yer almaz.
Soru 139
Ünlü cips tarhanası, Akdeniz mutfağında hangi şehrin kış hazırlığı için yaptığı ürünler arasında yerini alır?
Seçenekler
A
Kahramanmaraş
B
Hatay
C
Mersin
D
Antalya
E
Osmaniye
Açıklama:
Kahramanmaraş’da yarma ile yapılan ünlü cips tarhanası ve un tarhanası, buğday nişastası, kırmızı pul biber, domates ve biber salçaları yapılmaktadır. Maraş’ın parmak peyniri, deriye çökelek basılması, kaymak; dut ve üzüm pekmezi; ahıt/akıt, nar, koruk, erik, vişne ekşileri hazırlanır.
Soru 140
Kaynar, hangi Akdeniz iline özgü bir içecektir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Adana
C
Mersin
D
Osmaniye
E
Burdur
Açıklama:
Tarçın, yeni bahar, karanfil, zerdeçal gibi baharatlarla hazırlanan bu içecek Mersin iline özgü bir tattır.
Soru 141
Her bölgede olduğu gibi Akdeniz Bölgesinde de kendine özgü veya farklı adlandırılan terim ve kavramlar vardır. Bu bölgede kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katık
B
Gavut
C
Kak
D
Kenger
E
Kesmik
Açıklama:
Kak: Kurutulmuş sebze ve meyvelere verilen genel adıdır.
Katık: Kurutulmuş yoğurda denir.
Kenger: Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmaktadır.
Kesmik: Sütün kestirilmiş haline denir.
Gavut: Buğday yıkanıp kurutulduktan sonra saçta kavrulur, değirmende öğütülerek un hâline getirilir.
Katık: Kurutulmuş yoğurda denir.
Kenger: Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmaktadır.
Kesmik: Sütün kestirilmiş haline denir.
Gavut: Buğday yıkanıp kurutulduktan sonra saçta kavrulur, değirmende öğütülerek un hâline getirilir.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi Osmaniye iline özgü Bayram Kömbesi yemeğinin malzemeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Un
B
Tuz
C
Susam
D
Salça
E
Maya
Açıklama:
Bayram kömbesi için gerekli malzemeler şunlardır: un, maya, şeker, yağlar, süt, kabartma tozu, baharatlar, susam ve çörek otu.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi dövme pilav yapımında kullanılan baharatlardandır?
Seçenekler
A
Tarçın
B
Zerdeçal
C
Pul biber
D
Karanfil
E
Zencefil
Açıklama:
Dövme pilav yapımında karabiber ve kırmızı pul biber kullanılır.
Soru 144
Burdur'a ait bir gelenek olan "sıyrat sofrası" ne zaman kurulur?
Seçenekler
A
Doğum
B
Düğün
C
Ölüm
D
Ramazan Bayramı
E
Kurban Bayramı
Açıklama:
Burdur’un bazı köylerinde bahar veya yaza denk gelen Ramazan Bayramı’nda evlerden getirilen yemeklerle cami avlusunda tüm köy halkı hep beraber yemek yer. Buna “sıyrat sofrası” denir.
Soru 145
Eskişehir Anadolu Üniversitesini kazanıp; Antalya'dan gelen Burak, Van'dan gelen İbrahim ve Samsun'dan gelen İlyas birlikte ev tutmuşlar ve yemeklerini evde kendileri yapmaya başlamışlardır. Akşam yemeği için köfte yoğuran Burak "köfteleri sömelek yapacağım" demiş; İbrahim ve İlyas ilk defa duydukları bu kavram karşısında şaşırmışlar ve kendi aralarında gülüşmüşlerdir.
Burak, Akdeniz mutfağına özgü bir kavram olan sömelek'i kullanarak köfteleri hangi şekilde yapacağını söylemek istemiştir?
Burak, Akdeniz mutfağına özgü bir kavram olan sömelek'i kullanarak köfteleri hangi şekilde yapacağını söylemek istemiştir?
Seçenekler
A
Parmak gibi uzun uzun
B
Muska gibi üçgen
C
Hamburger köftesi gibi yassı
D
Misket gibi top top
E
Ay çöreği gibi yarım ay şeklinde
Açıklama:
Sömelek: Parmak gibi uzun uzun şekil vermektir, “sömelek köfte” gibi.
Soru 146
Antakya iline özgü bir yemek olan "oruk" nedir?
Seçenekler
A
Bir tür meze
B
İçli köfte
C
Şerbetli tatlı
D
Kuzu eti yemeği
E
Sebzeli çorba
Açıklama:
Oruk, Antakya mutfağına özgü bir içli köfte türüdür.
Soru 147
Aşağıda verilen Akdeniz mutfağına özgü yemeklerden hangisinin pişirme yöntemi, diğerlerine göre farklıdır?
Seçenekler
A
Tuzda tavuk
B
Tuzda balık
C
Külür
D
Dağ kebabı
E
Güveç
Açıklama:
Bölgede bilinen yöntemlerin dışında bazı özel pişirme yöntemleri de kullanılmaktadır. Bunlar Antakya’da “tuzda tavuk”, Isparta’da “tuzda balık” ve külde pişirilen “külür”, Kahramanmaraş’ta ise “dağ kebabı”dır. Aslında hazırlama şekilleri farklı, yöntem aynıdır, yani kuru ısıda pişirme yöntemi kullanıldığı söylenebilir.
Bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan “tencere yemekleri”dir. Tencere kebapları, tepsi etleri, yahniler, bastılar, oturtmalar, musakkalar, etli - zeytinyağlı dolma ve sarmalar, güveçler, pilavlar vb. her türlü tencere yemeğini içerir.
Bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan “tencere yemekleri”dir. Tencere kebapları, tepsi etleri, yahniler, bastılar, oturtmalar, musakkalar, etli - zeytinyağlı dolma ve sarmalar, güveçler, pilavlar vb. her türlü tencere yemeğini içerir.
Soru 148
I-Duz aşı
II-Hedik
III-Dirgit
IV-Gölle
V-Helva kabune
Akdeniz bölgesindeki şehirlerin yiyecek ve içecek ritüelleri düşünüldüğünde; yukarıda verilen kavramlardan hangisi ya da hangileri, bebeğin ilk dişi çıktığında yapılan yiyeceklere verilen adlardandır?
II-Hedik
III-Dirgit
IV-Gölle
V-Helva kabune
Akdeniz bölgesindeki şehirlerin yiyecek ve içecek ritüelleri düşünüldüğünde; yukarıda verilen kavramlardan hangisi ya da hangileri, bebeğin ilk dişi çıktığında yapılan yiyeceklere verilen adlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve IV
C
III ve V
D
II-III-IV
E
I-IV-V
Açıklama:
Burdur’da da bebeğin göbeği düşünce akabinde kırklamadan sonra etli bulgur pilavı pişirilir ki buna “duz (tuz) aşı” denilmektedir.
Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Diş Buğdayı: Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır.
Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Diş Buğdayı: Bebeğin ilk dişi çıktığında buğday ve nohut kaynatılıp ceviz, haşhaş vb. ile birlikte tüketilen; Adana, Antakya, Osmaniye ve İçel’de “hedik”, Burdur’da “diş dirgiti”, Isparta’da “gölle” denilen diş buğdayı yapılır.
Soru 149
Antalya, Burdur, Isparta ve çevresinde akşam yemeğinden sonra, yatma vaktinden önce yenen dördüncü öğüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uykuluk
B
Yat geber ekmeği
C
Gece çorbası
D
Şükür yemeği
E
Artsın eksilmesin ekmeği
Açıklama:
Öğünler
Selçuklular döneminden bu yana Anadolu’da iki kuvvetli, iki de hafif olmak üzere dört öğün yemek görülmektedir. İlki, öğle ezanından iki saat öncesinde yer alan “kuşluk” yemeği yani sabah kahvaltısıdır. Günün ikinci öğünü olan öğle yemeğinde, akşamdan kalan yemekler, hafif yiyecek ve içecekler tüketilir. Üçüncü ve en önemli öğün akşam namazından sonra hazırlanan, aileyi bir araya toplayan ve en iyi yemeklerin hazırlandığı akşam yemeğidir (Halıcı, 1999). Akdeniz Bölgesinde ise genellikle üç öğün yemek yenilmekte, bölgenin batı bölümünde Antalya, Burdur, Isparta ve çevresinde ise “yat geber ekmeği” adı altında dördüncü bir öğün daha görülmektedir.
Selçuklular döneminden bu yana Anadolu’da iki kuvvetli, iki de hafif olmak üzere dört öğün yemek görülmektedir. İlki, öğle ezanından iki saat öncesinde yer alan “kuşluk” yemeği yani sabah kahvaltısıdır. Günün ikinci öğünü olan öğle yemeğinde, akşamdan kalan yemekler, hafif yiyecek ve içecekler tüketilir. Üçüncü ve en önemli öğün akşam namazından sonra hazırlanan, aileyi bir araya toplayan ve en iyi yemeklerin hazırlandığı akşam yemeğidir (Halıcı, 1999). Akdeniz Bölgesinde ise genellikle üç öğün yemek yenilmekte, bölgenin batı bölümünde Antalya, Burdur, Isparta ve çevresinde ise “yat geber ekmeği” adı altında dördüncü bir öğün daha görülmektedir.
Soru 150
Akdeniz bölgesinde yörelere özgü şehir-tatlı eşleşmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Antakya - Haytalı
B
Burdur - Guymak
C
Osmaniye - Höşmerim
D
İçel - Kerebiç
E
Antalya - Köftü
Açıklama:
Höşmerim : Peynir helvası olarak bilinen bu tatlı, Balıkesir'in Havran ilçesine özgüdür.
Sütlü ve Hafif Tatlılar: Bölgede genellikle sütlaç, muhallebi, su muhallebisi (paluze), zerde, güllaç ve aşure gibi tatlılar yaygın olarak yapılmaktadır. Ancak Adana’da bici bici ve karsambaç, Antakya’da haytalı, Antalya’da köftü, Burdur’da guymak, Isparta’da pekmezli nişasta peltesi, İçel’de kerebiç, Kahramanmaraş’ta dondurma ve Osmaniye’de teleme yörelere özgü tatlılardır.
Sütlü ve Hafif Tatlılar: Bölgede genellikle sütlaç, muhallebi, su muhallebisi (paluze), zerde, güllaç ve aşure gibi tatlılar yaygın olarak yapılmaktadır. Ancak Adana’da bici bici ve karsambaç, Antakya’da haytalı, Antalya’da köftü, Burdur’da guymak, Isparta’da pekmezli nişasta peltesi, İçel’de kerebiç, Kahramanmaraş’ta dondurma ve Osmaniye’de teleme yörelere özgü tatlılardır.
Soru 151
Akdeniz bölgesinde turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çukurova bölgesi
B
Mersin ve Antalya'nın kıyı şeridi
C
Burdur bölgesi
D
Osmaniye'nin iç kesimleri
E
Göller yöresi
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi, seracılığın yaygın olduğu bölgedir. Özellikle Mersin ve Antalya’nın kıyı şeridi turfanda sebze ve meyveciliğin en yaygın olduğu yerlerdir.
Soru 152
Akdeniz bölgesinde haşhaş üretimi hangi illerde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Antaylya-Mersin
B
Isparta-Burdur
C
Burdur-Antalya
D
Hatay-Osmaniye
E
Adana-Mersin
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde sadece Isparta ve Burdur çevresinde haşhaş üretilmektedir.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi ahıt (ya da akıt) yapımında başvurulan yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
Süzme
B
Haşlama
C
Dilimleme
D
Marine etme
E
Şekerli suda bekletme
Açıklama:
Ahıt/Akıt, sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir.
Soru 154
Firik, Akdeniz mutfağında aşağıdakilerden hangisinin yapımında kullanılabilir?
Seçenekler
A
Soğuk içecek
B
Şerbetli tatlı
C
Pilav
D
Salata
E
Soğuk içecek
Açıklama:
Buğday başakları yeşilken ateşte ütülür, kabukları ayrılır, buğdaylar yeşil hâlde kalır. Ütülen buğdaylara firik adı verilir. Bu buğdaylar, değirmende bulgur gibi öğütülerek çorba, pilav ve dolmalarda kullanılır.
Soru 155
Akdeniz bölgesinde yetişen mor ya da pembe renkli olan dağ kekiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zahter
B
Koruk
C
Kak
D
Ahıt
E
Hardaliye
Açıklama:
bu bölgede yetişen, mor ya da pembe renkli, keskin kokulu dağ kekiğine "zahter" denir.
Soru 156
I. Mısır unu ile yapılan hamur elle biraz açılır. II. Üzerine yağ ile karıştırılmış haşhaş ezmesi sürülür. III. Ekmek şekli verilerek iki sac arasına yerleştirilip kül üzerinde pişirilir. Yukarıda tarifi verilen yemek hangisidir?
Seçenekler
A
Abugannuş
B
Şıhıl Mahşi
C
Şıhıl Mualla
D
Külür
E
Papara
Açıklama:
Verilen tarif "külür" e aittir. Külür, sıcak olarak servis edilir
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi Burdur yöresinde söz kesme törenlerinde yapılan adetlerdendir?
Seçenekler
A
Tuz aşı daveti vermek
B
Gölle hazırlamak
C
Eh kahvesi (ya da he kahvesi) içmek
D
Helva kabune yapmak
E
Sıyrat sofrası hazırlamak
Açıklama:
Burdur’da oğlan evinden getirilen kahve ve şekerle, kahve yapılıp ikram edilir. Buna “eh kavesi-kahvesi” veya “he kavesi- kahvesi” denilir. Daha sonra çay, şeker ve lokum verilir. Sözün kesildiği, Burdur’da “he kahvesi içildi”, “eh kahvesi içildi”, köylerde“he çayı içildi”, İçel’de ise“tatlısı yendi” gibi sözlerle ifade edilir.
Soru 158
Burdur'da ilk erkek çocuğun doğumunda hazırlanan sofraya ne ad verili?
Seçenekler
A
Tel hamamı
B
Helva kabune
C
Tuz aşı
D
Dölet
E
Sıyrat
Açıklama:
Burdur’da ilk erkek çocuk için “kütük atma” adı verilen eğlence yapılır. Kütük atma töreninden sonra gelenlere “dölet” denilen sofra hazırlanır. Bu sofrada ailenin ekonomik durumuna göre yemek ya da çerez ikram edilir.
Soru 159
"Helva kabune" yemeği hangi olay üzerine düzenlenir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Ölüm
C
Nişan
D
Hıdırellez
E
Düğün
Açıklama:
Helva kabune, Isparta’da ise gelin hamamından sonra verilen yemektir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi bir çeşit hamur tatlısıdır?
Seçenekler
A
Külür
B
Babagannuş
C
Hibeş
D
Papara
E
Kerebiç
Açıklama:
Bir tür kurabiye olan “kerebiç”, Antakya-Mersin mutfağına özgü bir hamur tatlısıdır.
Soru 161
Antakya yöresine ait olan yoğurt aşı yemeğinde aşağıdaki malzemelerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Kıyma
B
Nohut
C
Pirinç
D
Salça
E
Nane
Açıklama:
Antakya yöresine ait Yoğurt Aşının malzeme listesi:
- Nohut
- Et suyu
- Soğan (ince doğranmış)
- Kıyma (yağlı)
- Tereyağı (erimiş)
- Maydanoz (yıkanmış)
- Tuz
- Pirinç
- Nane
Soru 162
Kahramanmaraş yöresine ait patlıcanlı ekşili çorbanın içinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Dövme
B
Nohut
C
Kırmızı mercimek
D
Salça
E
Patates
Açıklama:
Patlıcanlı Ekşili Çorba ( Kahramanmaraş)
- Dövme
- Nohut
- Kırmızı mercimek
- Su
- Patlıcan
- Salça
- Sarımsak
- Sumak ekşisi
- Tereyağı
- Nane
- Kırmızıbiber
- Tuz
Soru 163
İçi dolgulu büyük köfteler ile dolgusuz küçük köftelerin birlikte bulunduğu yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoğurt aşı
B
Adana kebap
C
Analı kızlı
D
Biberli ekmek
E
Kadın budu köfte
Açıklama:
Analı kızlı/analı kuzulu yemeği büyük içli köfte ve küçük köftelerden yapılmaktadır.
Soru 164
Antakya yöresine ait tel kadayıf ve tuzsuz peynirle yapılan tatlı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tulumba
B
Künefe
C
Baklava
D
Sütlü Nuriye
E
Hoşmerim
Açıklama:
Künefe: Kadayıf tepsisi tereyağıyla iyice yağlanır. Kadayıf geniş bir tepside eritilmiştereyağıyla ovularak yağ kadayıfa yedirilir. Kadayıfın yarısı yağlanmış tepsiye yayılır ve bastırılır (kalınlığı yarımla bir cm arasında olmalıdır). Üzerine peynir serilir, kalan kadayıfla peynirin üzeri iyice kapatılır. Ateşin üzerinde her iki tarafı da kızarıncaya kadar pişirilir. Sıcakken üzerine şurup dökülür, Antep fıstığı serpilerek servis yapılır. Şurup için; şeker, su ve yarım limon suyu karıştırılıp ocağa konur, kaynadıktan 2-3 dakika sonra ocaktan alınır.
Soru 165
- Un
- Çörek otu
- Peynir
- Zeytin
- Salça
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, II, III, IV
C
I, II, III, V
D
I, III, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Biberli Ekmek (Antakya) Malzeme listesi:
- Un
- Maya
- Süt
- Tuz
- Şeker
- Su
- Zeytinyağı
- Taze çökelek/ lor/peynir
- Soğan
- Çörek otu
- Susam
- Zahter
- Biber salçası
- Domates salçası
- Zeytinyağı
Soru 166
Akdeniz'in batı bölümünde yer alan Antalya, Burdur ve Isparta şehirlerinin mutfağı; daha çok hangi coğrafi bölgemizin mutfağı ile benzer özellikler taşımaktadır?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biri olan Akdeniz Bölgesi, Anadolu’nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Bölge ürünlerine dayanan Akdeniz mutfağı Adana, Antakya, İçel ve Kahramanmaraş’ı içine alan doğu bölümü; Antalya, Burdur ve Isparta’yı içine alan batı bölümü olarak incelenebilir. Akdeniz mutfağının doğu ve batı bölümleri arasında bariz farklılıklar görülmektedir. Doğu bölümü kendine özgü özellikler gösterirken batı bölümü Ege Bölgesi mutfağıyla benzer özellikleri taşımaktadır.
Soru 167
Akdeniz mutfağı ile ilgili aşağıda verilen bilgi ve karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mantar, değişik yemek adları altında tüm bölgede en fazla tüketilen sebzelerdendir.
B
Doğu bölümünde acılı, ekşili, bulgur- et karışımı yemekler ve kebaplara öncelikle yer verilirken; batıda sebze ve hamur işleri daha fazla tüketilmektedir.
C
Hamur işleri batı bölümünde yaz ve kış tüketilirken; doğuda sıcak nedeniyle fazla tüketilmemektedir.
D
Batı bölümü ürünlerinden olan haşhaş, batıda yemek, hamur işleri ve tatlılarda bol miktarda kullanılırken; doğuda pek çok yemeğe çeşitli ekşiler (ahıt, nar, turunç, limon, sumak) katılmaktadır.
E
Nohut, bölgenin genelinde yemeklere katılmakta, baharatlar özellikle doğu bölümünde fazla kullanılmaktadır.
Açıklama:
Bölgenin doğu bölümünde acılı, ekşili, bulgur- et karışımı yemekler ve kebaplara öncelikle yer verilirken batıda sebze ve hamur işleri daha fazla tüketilmektedir. Hamur işleri batı bölümünde yaz ve kış tüketilirken doğuda sıcak nedeniyle fazla tüketilmemektedir. Batı bölümü ürünlerinden olan haşhaş, batıda yemek, hamur işleri ve tatlılarda bol miktarda kullanılırken doğuda pek çok yemeğe çeşitli ekşiler (ahıt, nar, turunç, limon, sumak) katılmaktadır. Nohut, bölgenin genelinde yemeklere katılmakta, baharatlar özellikle doğu bölümünde fazla kullanılmaktadır. Patlıcan, değişik yemek adları altında tüm bölgede en fazla tüketilen sebzelerdendir .
Soru 168
I-Papaya
II-Pepino
III-Ananas
IV-Haspir
V-Kahve
Yukarıdaki ürünlerden hangisi ya da hangileri Akdeniz Bölgesinde yetiştirilebilmektedir?
II-Pepino
III-Ananas
IV-Haspir
V-Kahve
Yukarıdaki ürünlerden hangisi ya da hangileri Akdeniz Bölgesinde yetiştirilebilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
II ve V
C
II-III-IV
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Anamur, Bozyazı, Aydıncık, Silifke ve Erdemli ilçelerinde çilek, muz, turunçgillerin yanı sıra, papaya, pepino, ananas ve kahve de yetiştirilmekte, Silifke’de ayrıca pirinç üretimi yapılmaktadır. Maraş’ta ilk defa 2015’te haspir yetiştirilmiş ve hasadı yapılmıştır.
Soru 169
- Mor havuç
- Kırmızı pancar
- Bayat ekmek
- Sarımsak
Seçenekler
A
Analı kızlı
B
Şalgam
C
Düğme pilavı
D
Yoğurt aşı
E
Kaynar
Açıklama:
Şalgam malzemeleri:
- Bayat ekmek
- Mor havuç
- Nohut
- Kırmızı pancar
- Simit (ince bulgur)
- Acı biber
- Limon tuzu
- Sarımsak
- Kaya tuzu
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi Mersin yöresine ait baharatlarla hazırlanan bir içecektir?
Seçenekler
A
Kaynar
B
Şalgam
C
Ayran
D
Şerbet
E
Cive
Açıklama:
Kaynar
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi Osmaniye yöresinde yapılan Bayram Kömbesinin içinde bulunmaz?
Seçenekler
A
Şeker
B
Maya
C
Tarçın
D
Karanfil
E
Yoğurt
Açıklama:
Bayram Kömbesi (Osmaniye) tarifi: Un, maya, şeker, yağlar, süt, kabartma tozu, baharatlar, birer tatlı kaşığı susam ve çörek otu karıştırılıp yoğrulur, mayalanmaya bırakılır. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparıp yuvarlanır (varsa kerebiç kalıbıyla şekil verilebilir) susam ve çörek otu karışımına batırılarak tepsiye dizilir. 175 C0 fırında 20 dakika (alt ve üstü kızarınca) kadar pişirilir. İstenirse tahin de konulabilir.
Soru 172
Bir bölgenin mutfağı ile ilgili mirası bir turizm ürünüdür. Farklı bir yiyecek içecek deneyimi yaşamak için insanlarda seyahat motivasyonu yaratan, Akdeniz Bölgesinin yiyecek içecek sektörünü de olumlu yönde etkileyen turizm türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık Turizmi
B
Gastronomi Turizmi
C
Yayla Turizmi
D
Yat Turizmi
E
Mağara Turizmi
Açıklama:
Bölgede, turizm sektörünün gelişmesi yiyecek içecek sektörünü olumlu yönde etkilemiştir. Son yıllarda turizme özellikle de gastronomi turizmine gereken önemin verilmesi, bölgesel pazarlama için de önemli bir unsur olmaktadır. Bir bölgenin mutfağı ile ilgili mirasının bir turizm ürünü olması ve turizm pazarlaması açısından önemi anlaşılmış ve kullanılmaya başlanmıştır. Yerli ya da yabancı turistler gittikleri yerlerde öncelikle “Nerede ne yenir ne içilir, yerel ürünleri nelerdir?”i araştırmaktadır. Bu ilgi ve istek o yörede yiyecek içecek sektöründe bir canlanma ve yeni mekanların açılmasına vesile olmaktadır. Bölgede, özellikle şehirlerde, o yörenin geleneksel yemeklerini sunan restoranlar açılmakta ve giderek sayıları çoğalmaktadır. Ayrıca toplumun beslenme alışkanlıkları değişmiştir. Eskiden dışarıda yemek yeme, lokantalara gitme alışkanlığı pek yoktur, hatta dışarıda yemek ayıp sayılmıştır. Günümüzde ise kadınlar kabul günlerini evde değil, restoranlarda yapmaya başlamışlardır.
Soru 173
Adana ve Osmaniye'de kış hazırlığı için yapılan yiyeceklerden hangileri, buğdaydan elde edilir?
Seçenekler
A
Bandırma-Belber
B
Bici Bici-Karsambaç
C
Gavut-Azık
D
Kömbe-Erişte
E
Ahıt-Samsa
Açıklama:
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır. Buğdaydan “gavut” ve “azık” denilen ürünler, kesme (ince tel tel kesilen ev makarnası) ve erişte yapılır. Çemen, bamya salamurası, fasulye, bamya, domates ve dolmalık patlıcan kurutulmakta, domates ve biber salçaları ve şalgam hazırlanmaktadır.
Soru 174
Akdeniz Bölgesinde sumak ekşisine ...............; kurutulmuş yoğurda ...............; kırmızı mercimeğe ............... denir. Boşluk bırakılan yerlere, sırasıyla, Akdeniz mutfağına özgü kavramlardan hangileri getirilmelidir?
Seçenekler
A
Kak- Kenger - Lepe
B
Bastık - Döğme - Firik
C
Kesmik - Tort - Zahter
D
Sürk - Samsa - Şıhıl Mahşi
E
Ahıt - Katık - Mahluta
Açıklama:
Ahıt/Akıt: Sumak ekşisidir. Olgunlaşmış sumak taneleri akşamdan ıslatılıp ertesi gün emaye ya da cam kaba suyu süzülür, güneşe konulur. Şurup kıvamına gelince içine bir fiske şeker ve tuz atılarak şişelere doldurulur, serin yerde muhafaza edilir. Ekşili yemeklerde kullanılır.
Katık: Kurutulmuş yoğurda denir.
Mahluta / Malhıta / Mahulta: Kırmızı Mercimek
Katık: Kurutulmuş yoğurda denir.
Mahluta / Malhıta / Mahulta: Kırmızı Mercimek
Soru 175
Antakya’da tel ve taş kadayıfı soğutmak için bitkisel araçlardan üretilen hasır tepsiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cimam
B
Haranı
C
Vıkka
D
Tinyan
E
Bakraç
Açıklama:
Antakya’da tel ve taş kadayıfı soğutmak için bitkisel araçlardan üretilen “cimam” denilen hasır tepsi kullanılır.
Soru 176
Akdeniz mutfağında en çok tercih edilen ve kullanılan pişirme yöntemi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suda
B
Yağda
C
Kuru ısıda
D
Yağ - Su Karışımında
E
Sacda
Açıklama:
Bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan “tencere yemekleri”dir. Tencere kebapları, tepsi etleri, yahniler, bastılar, oturtmalar, musakkalar, etli - zeytinyağlı dolma ve sarmalar, güveçler, pilavlar vb. her türlü tencere yemeğini içerir.
Soru 177
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz bölgesinde iz bırakan kültürlerden değildir?
Seçenekler
A
Helen
B
Roma
C
Osmanlı
D
Bizans
E
Frigler
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi coğrafi konumu, cömert toprakları, üç kıta ile bağlantısı, elverişli iklimi ve doğal güzellikleriyle kültürel, ekonomik, tarihî zenginliğiyle nice uygarlığa beşik olmuştur. Öyle ki, dünya tarihine yön veren medeniyetler havzasında yoğrulmuş; Helen, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı mutfağında pişmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 178
Akdeniz Bölgesinde elma üretiminin en yaygın olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Mersin
C
Isparta
D
Adana
E
Hatay
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi’nde Isparta’da en çok buğday, arpa, çavdar, nohut ve fasulye tarımı yapılmaktadır. Bağcılık ve elmacılık oldukça gelişmiştir. Elmasıyla ünlü Isparta’da elma cipsi üretilmesi olumlu bir gelişme olarak görülebilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 179
Akdeniz Bölgesinde üçgen sarılan tatlı ve tuzlu hamur işlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Samsa
B
Kenger
C
Katık
D
Bastık
E
Mahluta
Açıklama:
Samsa: Üçgen anlamına gelen, muska gibi üçgen sarılan tatlı ve tuzlu hamur işleridir. Kahramanmaraş’ta samsa; bastıkların üç parmak eninde, ince şeritler hâlinde kesilerek bir ucuna dövülmüş ceviz, biraz şeker konulup muska şeklinde sarılan kışlık bir
üründür. Isparta ve Burdur’da ise hamurlu bir tatlıdır. Doğru yanıt A'dır.
üründür. Isparta ve Burdur’da ise hamurlu bir tatlıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 180
Doğum yapan anneye, içinin yarasını beresini alması niyetiyle, eritilmiş yağ ve bal karışımından oluşan ve “yağlı ballı” denilen doğum ritüeli yiyeceği hangi Akdeniz şehirlerine özgüdür?
Seçenekler
A
Osmaniye - Isparta
B
Antalya - Antakya
C
Adana - İçel
D
Kahramanmaraş - Antakya
E
Burdur - Isparta
Açıklama:
Yiyecek-İçecek Ritüelleri
Doğum: Doğum yapan anneye, kendi sağlığı ve bebeğin ihtiyacı olan sütü sağlaması amacıyla çeşitli yiyecekler yedirilir. Akdeniz Bölgesindeki şehirlerde doğum yapan anneye içinin yarasını beresini alması için ilk olarak Adana ve İçel’de “yağlı ballı” denilen eritilmiş yağ ve bal karışımı, Kahramanmaraş’ta yağ, pekmez karışımı ya da aside içirilmektedir. Antakya’da yumurta sarısı, Antalya’da tarhana veya içine yağ katılmış aside, Burdur’da eritilmiş yağ, çorba veya palize verilmektedir
Doğum: Doğum yapan anneye, kendi sağlığı ve bebeğin ihtiyacı olan sütü sağlaması amacıyla çeşitli yiyecekler yedirilir. Akdeniz Bölgesindeki şehirlerde doğum yapan anneye içinin yarasını beresini alması için ilk olarak Adana ve İçel’de “yağlı ballı” denilen eritilmiş yağ ve bal karışımı, Kahramanmaraş’ta yağ, pekmez karışımı ya da aside içirilmektedir. Antakya’da yumurta sarısı, Antalya’da tarhana veya içine yağ katılmış aside, Burdur’da eritilmiş yağ, çorba veya palize verilmektedir
Soru 181
Isparta'da etli pilav ve irmik tatlısı formunda olan; kışın fasülye, yazın bamya eşliğinde de tatlı ile birlikte misafirlere ikram edilebilen, kurallaşmış davet yemeğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kümüştor
B
Helva Kabune
C
Düğün aşı
D
Gölle
E
Eh kavesi
Açıklama:
Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir.
Soru 182
Antakya'da kullanılan "cimam"ın kullanılma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kahve ve karabiber öğütmek.
B
Züngül - halka tatlısı yapımı
C
Et doğramak-kıymak
D
Tel ve taş kadayıfı soğutmak
E
Buğday dövmek
Açıklama:
“Cimam” Antakya’da tel ve taş kadayıfı soğutmak için kullanılan hasır tepsidir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 183
Aşağıdaki yemek-pişirme yöntemi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kazan eti - Yağda kızartma
B
Sini kebabı- Yağ-su karışımı
C
Yahni - Fırın
D
Zeytinyağlı dolma- Yağ-su karışımı
E
Şakşuka - Haşlama
Açıklama:
Bölgede en çok kullanılan pişirme yöntemi yağ su karışımı ile yapılan, Türk mutfağının özelliklerinden olan “tencere yemekleri”dir. Tencere kebapları, tepsi etleri, yahniler, bastılar, oturtmalar, musakkalar, etli - zeytinyağlı dolma ve sarmalar, güveçler, pilavlar vb. her türlü tencere yemeğini içerir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 184
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesinde doğum sonrası anneye verilen gıdalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yağlı ballı
B
Helva kabune
C
Yumurta sarısı
D
Aside
E
Palize
Açıklama:
Helva kabune; Isparta’da çeşitli törenlerde kurallaşmış davet yemeğidir. Yemekte kabune (etli pilav), kışın fasulye, yazın bamya ve tatlı olarak irmik helvası ikram edilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 185
Akdeniz Bölgesi'nde yazın soğukluk, çerez, kışın ise çeşitli yemek ve tatlılarla hazırlanan öğünün ismi nedir?
Seçenekler
A
Kahvaltı
B
kuşluk
C
Öğle
D
Akşam
E
Yat geber ekmeği
Açıklama:
Yat geber ekmeği çoğunlukla uzun kış gecelerinde uygulanır. Yazın soğukluk, çerez, kışın ise çeşitli yemek ve tatlılarla hazırlanır ve akşam oturmasına gelen misafirlere de ikram edilir. Yat geber yemeği olarak kışın Antalya’da çerez, Burdur’da pilav, helva, turşu, çerez, Isparta’da ise kahvaltılık yiyecekler hazırlanır, yumurta mıhlama, makarna, özellikle ceviz helvası pişirilir. Yazın ise meyve, soğukluk ve çerez olur. Misafir olmasa da evlerde yat geber ekmeği yenilmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 186
Dul avrat, mahluta, davşik gibi çeşitleri bulunan yemak türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tatlı
B
Fırın yemeği
C
Çorba
D
Pilav
E
Sebze
Açıklama:
Adana’da; dul avrat, mahluta, mercimek, davşik, bulgur (lepe), yüksük, börek, tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası; Antakya’da yoğurt aşı, yoğurtlu çorba, ekşi aşı, aya köfteli çorba, malhıta çorbası, kelle; Antalya’da tarhana, pirinç, işkembe, kellepaça, kulaklı, arabaşı çorbası; Burdur’da pirinçli çorba, tarhana, işkembe, sülük, övmek, arabaşı çorbası; Isparta’da bulamaç (peynirli, kıymalı, soğanlı, bulgurlu, pastırmalı) çorbası, pirinç, sakala sarkan, top tarhana, ovma tarhana, toyga, hamur çorbası; İçel’de mercimek, balık, tavuk, işkembe, börek ve paça çorbası, yoğurtlu, sütlü ve analı-kızlı çorba; Kahramanmaraş’da tarhana çorbası (sade, pancarlı, şalgamlı), ekşili çorba (pancarlı, patlıcanlı, pirpirimli), tavuklu şehriye, kelle-paça, pirinç, toyga çorbası; Osmaniye’de tirşik, toyga, yüksük, çakıldaklı, tarhana vb.çorbalar yapılmaktdadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesinde sebze ve meyve tatlıları içerisinde en yaygın kullanılan maddedir?
Seçenekler
A
Erik
B
Kabak
C
Turunç
D
Kızılcık
E
İncir
Açıklama:
Adana’da kabak, incir ve turunç tatlısı; Antakya’da ceviz tatlısı, turunç reçeli, kebbet (bergamut) reçeli; Antalya’da kabak tatlısı; Burdur’da kabak helvası; Isparta’da tatlılı kabak aşı, kabak helvası; İçel’de kabak ve turunç tatlısı; Kahramanmaraş’ta hoşaf, sütlü kabak, kabak tatlısı; Osmaniye’de kabak tatlısı, kızılcık ve turunç reçeli yapılmaktadır. Kabak akdeniz bölgesinde en sık kullanılan tatlı malzemelerinden birisidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 188
Aşağıdaki içeceklerden hangisi fermente bir ürünüdür?
Seçenekler
A
Şalgam
B
Gül çayı
C
Hardaliye
D
Koruk suyu
E
Ergen şurubu
Açıklama:
Şalgam; un ya da bayat ekmek, bulgur, siyah havuç, şalgam turpu, limon tuzu, tuz ve suyla yapılan fermente bir içecektir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 189
Aşağıdaki illerden hangisinin Akdeniz Bölgesi'nde toprağı bulunmaz?
Seçenekler
A
Konya
B
Karaman
C
Kayseri
D
Denizli
E
Muğla
Açıklama:
Türkiye’nin başka bölgelerinde olduğu gibi Akdeniz Bölgesi’nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle
çakışmaz. Hatay, Adana, Osmaniye, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’ndedir. Akdeniz Bölgesi’nde toprağı olan diğer iller şunlardır; Konya, Karaman, Denizli, Muğla, Afyonkarahisar, Gaziantep ve Kilis. Doğru yanıt C'dir.
çakışmaz. Hatay, Adana, Osmaniye, İçel, Antalya, Isparta, Burdur ve Kahramanmaraş ilinin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’ndedir. Akdeniz Bölgesi’nde toprağı olan diğer iller şunlardır; Konya, Karaman, Denizli, Muğla, Afyonkarahisar, Gaziantep ve Kilis. Doğru yanıt C'dir.
Soru 190
I. Zeytin
II. Defne
III. Keçiboynuzu
IV. Nar
Yukarıdaki ağaçlardan hanileri maki olarak sınıflandırılır?
II. Defne
III. Keçiboynuzu
IV. Nar
Yukarıdaki ağaçlardan hanileri maki olarak sınıflandırılır?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
II. ve III.
C
I. ve III.
D
I., II. ve III.
E
Hepsi
Açıklama:
Maki; zeytin, mersin, defne, sakız ağacı, zakkum, keçiboynuzu, vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 191
Zahterin yetiştirildiği Akdeniz Bölgesi ili aşlağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Burdur
B
Hatay
C
Antalya
D
Adana
E
İçel
Açıklama:
Hatay’da buğday, mısır, pirinç, arpa, yulaf gibi tahıllar; ayçiçeği, incir, üzüm, erik, turunçgiller, cennet hurması, zeytin, domates, biber, patlıcan, bamya, soğan gibi sebze ve meyveler üretilmektedir. Doğal olarak dağlarda yetişen bir kekik türü olan zahter, artan istek üzerine bahçelerde yetiştirilmeye başlanmıştır.
Soru 192
Aşağıdakilerden hangisi Antakya'da baklagiller ile yapılan yöresel yemeklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakla ezmesi
B
Fasülye piyaz
C
Humus
D
Şeh mualla
E
Şıhıl mahşi
Açıklama:
Bölgede yetiştirilen kuru baklagillerle genellikle çorba, pilav, sulu yemekler ve salata yapılmaktadır. Bunlardan bazıları fasulye ile piyaz (Antalya), vartavit, bartavit ve barbunyalı içli köfte (Adana), mercimek ile çorba, pilav, köfte gibi yemeklerdir. Fasulye ve nohut yemekleri (Osmaniye); Antakya’da bakla ezmesi, nohutla (şıhıl mahşi) dolma ve humus, mercimekle şeh mualla yapılmaktadır. Nohut, tüm bölgede çorbalarda, etli etsiz yemeklerde, pilavlarda yardımcı malzeme olarak kullanılmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 193
Yıkanıp kurutulduktan ve saçta kavrulduktan sonra öğütülen buğdaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Firik
B
Yarma
C
Dövme
D
Tort
E
Gavut
Açıklama:
Gavut: Buğday yıkanıp kurutulduktan sonra saçta kavrulur, değirmende öğütülerek un hâline getirilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 194
Aşağıdakilerden hangisi içecek olarak tüketilir?
Seçenekler
A
Bastık
B
Katık
C
Kenger
D
Sürk
E
Sömelek
Açıklama:
Kenger: Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmaktadır.
Soru 195
Dibek hangi amaçla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Köftelik eti dövmek
B
Öcce (mücver) yapmak
C
Ekmek ve et kavurmak
D
Buğday dövmek
E
Yoğurt ve yemekleri saklamak
Açıklama:
Bölgede taş araçlardan buğday dövmek için dibek kullanılır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 196
Helva kabune aşağıdaki ritüellerden hangisi ile özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Gelin hamamı
B
Nişan
C
Düğün
D
Doğum
E
Diş çıkarma
Açıklama:
Düğün Hamamı: Bölgede her şehirde düğün hamamı yapılmakta, hamamda ya da hamamdan sonra kız evine gidilerek çeşitli yiyecek ve içecekler ikram edilmektedir. Isparta’da gelin hamamından sonra kız evi helva kabune veya kavurma yemeği yapmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 197
Kabak çiçeği dolması, patlıcan yoğurtlaması, etli göleviz-kolaka gibi yemekler hangi yörenin yemeğidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Antakya
C
ısparta
D
Antalya
E
İçel
Açıklama:
Antalya’da sebze yemeği olarak kabak çiçeği dolması, domatesli- patlıcanlı cive, bayıldan (karnıyarık), yalancı bayıldan, patlıcan yoğurtlaması, etli göleviz-kolakas, yeşil fasulye, enginar dolması, şakşuka, bamya, kabak çintmesi, kıymalı ıspanak yemeği yapılır Doğru yanıt D'dir.
Soru 198
Akdeniz Bölgesi'nde aşağıdakilerden hangisinin "ekşisi" yapılmaz?
Seçenekler
A
Nar
B
Erik
C
Üzüm
D
Kuşburnu
E
Nane
Açıklama:
Şekerli olan içecekler meyve suları, şuruplar ve şerbetlerdir. Meyvelerin özellikle turunçgillerin bol olduğu Akdeniz Bölgesi’nde sade ya da karışık meyve suları çok tüketilmektedir. Özellikle bölgenin doğu bölümünde kuşburnu, erik, üzüm, nardan “ekşi” denilen içecekler yapılır. Bu meyvelerin suyu çıkarılır, süzdürülür (bazı yerlerde şeker de ilave edilir). Mersin’de koyulaşıncaya kadar kaynatılır, Kahramanmaraş’ta güneşte bekletilir. Soğuyunca şişelere doldurulur, gerektiğinde sulandırılarak içilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 199
Günümüzde, Anadolu’da canlı bir şekilde yaşamakta olan Türk halk mutfağına yeri olan ölü aşı törenleri aşağıdakilerden hangisinden izler taşır?
Seçenekler
A
Çatalhöyük
B
Göktürk Kitabeleri
C
Dede Korkut hikayeleri
D
Divan-ü Lügat it Türk
E
Selçuklular
Açıklama:
Günümüzde, Anadolu’da canlı bir şekilde yaşamakta olan Türk halk mutfağı mercimek ve bulgur taneleriyle Çatalhöyük’ten; ölü aşı törenleriyle Göktürk Kitabeleri’nden; kebap, yahni vb. ile Dede Korkut Hikâyeleri’nden; ayran, yufka, kavurma, tutmaç, katmer vb. ile Divan’ü Lügat it Türk’ten; helva, pilav, zerde, baklava, börekle Selçuklulardan izler taşımaktadır
Soru 200
Hitit belgelerinde Çukurova bölgesinin adı nedir?
Seçenekler
A
Pamfilya
B
Likya
C
Kilikya
D
Lukka
E
Selevkos
Açıklama:
MÖ 2000’lerde Anadolu’da yazının kullanılmasıyla tarih devirleri başlar. Bu dönemde Hititler hüküm sürmektedir. Hitit kralları egemenliklerini Akdeniz sahiline kadar genişletir. Hitit belgelerinde bu bölge “Lukka Ülkesi” olarak geçer. Yine bu belgelerde Antalya çevresi Pamfilya, batısı Likya, Çukurova ise Kilikya adını taşır.
Soru 201
I. defne
II. sakız ağacı
III. keçiboynuzu
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Akdeniz Bölgesi'nin bitki örtüsü olan makiye girer?
II. sakız ağacı
III. keçiboynuzu
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Akdeniz Bölgesi'nin bitki örtüsü olan makiye girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maki; zeytin, mersin, defne, sakız ağacı, zakkum, keçiboynuzu,
vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur
vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluşur
Soru 202
Aşağıdakilerden hangisi cevizli sucuğa verilen diğer isimdir?
Seçenekler
A
Bandırma
B
Beller
C
Gavut
D
Azık
E
Peşkir
Açıklama:
Adana ve Osmaniye’de Adana kebap, şiş kebap ve ciğer kebabı, bici bici, karsambaç gibi özel ürünler bulunmakta; şıra ürünü olan “bandırma” adı verilen cevizli sucuk, “belber” denilen bastık, pekmez, kurutulmuş incir reçeli, tulum peyniri kış için yapılmaktadır. Buğdaydan “gavut” ve “azık” denilen ürünler, kesme (ince tel tel kesilen ev makarnası) ve erişte yapılır.
Soru 203
"Buğday, ıslak çuvallara konur, üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çim- lendirilir. Güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık bir üründür."
Yukarıda aşağıdakilerden hangisinin tanımı verilmiştir?
Yukarıda aşağıdakilerden hangisinin tanımı verilmiştir?
Seçenekler
A
Bastık
B
Dövme
C
Firik
D
Azık
E
Gavut
Açıklama:
Azık: Buğday, ıslak çuvallara konur, üç gün boyunca her gün kaynar su dökülerek çimlendirilir. Güneşte kurutulup öğütülerek elde edilen kışlık bir üründür.
Soru 204
"Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmak-
tadır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
tadır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Akıt
B
Kak
C
Kenger
D
Kesmik
E
Katık
Açıklama:
Kenger: Dikenli yabani bir bitkidir. Mersin’de tohumları dövülerek kahvesi yapılmak-
tadır.
tadır.
Soru 205
Çökelek, kimyon, karabiber, hint cevizi, biber salçası, zahter ve tuzun iyice karıştırılıp oval şekilde sıkıştırılarak kurutulmasıyla elde edilen kahvaltılık yiyeceğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sürk
B
Samsa
C
Sömelek
D
Tort
E
Lepe
Açıklama:
Sürk (çökelek): Çökelek, kimyon, karabiber, hint cevizi, biber salçası, zahter ve tuzun iyice karıştırılıp oval şekilde sıkıştırılarak kurutulmasıyla elde edilen kahvaltılık yiyecektir.
Soru 206
I. tuzda tavuk
II. külür
III. dağ kebabı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri akdeniz Bölgesi'ne ait özel pişirme yöntemleridendir?
II. külür
III. dağ kebabı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri akdeniz Bölgesi'ne ait özel pişirme yöntemleridendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bölgede bilinen yöntemlerin dışında bazı özel pişirme yöntemleri de kullanılmaktadır. Bunlar Antakya’da “tuzda tavuk”, Isparta’da “tuzda balık” ve külde pişirilen “külür”, Kahramanmaraş’ta ise “dağ kebabı”dır. Aslında hazırlama şekilleri farklı, yöntem aynıdır, yani kuru ısıda pişirme yöntemi kullanıldığı söylenebilir.
Soru 207
Bir çeşit çorba olan tirşik aşağıdaki şehirlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Adana
B
Antakya
C
Antalya
D
Osmaniye
E
Kahramanmaraş
Açıklama:
Çorbalar: Adana’da; dul avrat, mahluta, mercimek, davşik, bulgur (lepe), yüksük, börek, tatar, nebelyalı köfte, analı-kızlı çorbası; Antakya’da yoğurt aşı, yoğurtlu çorba, ekşi aşı, aya köfteli çorba, malhıta çorbası, kelle; Antalya’da tarhana, pirinç, işkembe, kelle-paça, kulaklı, arabaşı çorbası; Burdur’da pirinçli çorba, tarhana, işkembe, sülük, övmek, arabaşı çorbası; Isparta’da bulamaç (peynirli, kıymalı, soğanlı, bulgurlu, pastırmalı) çorbası, pirinç, sakala sarkan, top tarhana, ovma tarhana, toyga, hamur çorbası; İçel’de mercimek, balık, tavuk, işkembe, börek ve paça çorbası, yoğurtlu, sütlü ve analı-kızlı çorba; Kahramanmaraş’da tarhana çorbası (sade, pancarlı, şalgamlı), ekşili çorba (pancarlı, patlıcanlı, pirpirimli), tavuklu şehriye, kelle-paça, pirinç, toyga çorbası; Osmaniye’de tirşik, toyga, yüksük, çakıldaklı, tarhana vb.çorbalar yapılmaktdadır.
Soru 208
Antalya yöresinde ilk yerleşim yerleri hangi tarihlerde kurulmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
MÖ 3300ler
B
MÖ 4400ler
C
MÖ 5500ler
D
MÖ 6600lar
E
MÖ 7700ler
Açıklama:
Antalya yöresinde ilk yerleşim yerleri MÖ 5500’lerde kurulmaya başlamış ve zamanla çoğalmıştır.
Soru 209
Akdeniz Bölgesi'nin yüzölçümü yaklaşık olarak ne kadardır?
Seçenekler
A
120.000 km2
B
130.000 km2
C
140.000 km2
D
150.000 km2
E
160.000 km2
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi'nin yüzölçümü yaklaşık olarak 120.000 km2'dir.
Soru 210
Akdeniz bölgesi Türkiye’nin toplam yüz ölçümünün yaklaşık olarak yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
%25
B
%15
C
%20
D
%17
E
%10
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi Türkiye’nin toplam yüz ölçümünün yaklaşık %15’ini oluşturur.
Soru 211
Akdeniz Bölgesi alan bakımından Türkiye'de kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
2.
B
3.
C
4.
D
5.
E
6.
Açıklama:
Akdeniz Bölgesi Türkiye’nin toplam yüz ölçümünün yaklaşık %15’ini oluşturur ve alan bakımından beşinci sırada yer almaktadır.
Soru 212
Aşağıdaki göllerden hangisi Akdeniz Bölgesi'nde bulunmaz?
Seçenekler
A
Elmalı
B
Kovada
C
Tuz
D
Acıgöl
E
Suğla
Açıklama:
Bölge göl bakımından zengindir. Batısında Göller Yöresi’nde; Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Suğla, Söğüt, Salda, Elmalı ve Kovada gölleri bulunur.
Soru 213
Nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şıhıl mahşi
B
Tort
C
Sürk
D
Kaya koruğu
E
Mahluta
Açıklama:
Şıhıl Mahşi (Dolmaların şahı): Nohutlu, kıymalı harçla yapılan kabak dolmasıdır.
Soru 214
Yeşil mercimekli harcın alacalı soyulup kızartılan patlıcanların içi açılarak (karnıyarık gibi) doldurulmasıyla yapılan yemeğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mahluta
B
Şeyh
C
Sömelek
D
Ahıt
E
Kesmik
Açıklama:
Şeyh / Şıhıl Mualla: Yeşil mercimekli harcın alacalı soyulup kızartılan patlıcanların içi
açılarak (karnıyarık gibi) doldurulmasıyla yapılan yemektir.
açılarak (karnıyarık gibi) doldurulmasıyla yapılan yemektir.
Soru 215
Parmak gibi uzun uzun şekil vermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küflü sürk
B
Lepe
C
Kenger
D
Samsa
E
Sömelek
Açıklama:
Sömelek: Parmak gibi uzun uzun şekil vermektir, “sömelek köfte” gibi.
Soru 216
Aşağıdakilerden hangisi bir tencere çeşididir?
Seçenekler
A
Züngül
B
Cimam
C
Sayacak
D
Haranı
E
Kerebiç
Açıklama:
Bakır araçlardan, pilavlar için derin olmayan, çorbalar için büyük çukur tabaklar, kü- nefe vb. pişirmek için tepsiler, öcce (mücver) yapmak için içinde oyukları olan tava, süzgeç, kevgir, tencereler (haranı, vıkka, tinyan), kazanlar, leğenler, siniler, servis tabakları, kapaklı kirtikli sahanlar, tavalar, taslar, bakraç, güğüm, maşrapa gibi araçlar kullanılmaktadır. Çanaklar, sacayağı (sayacak), ekmek ve et kavurmada kullanılan sac, kebap yapmak için şişler, maşa, döküm tencere ve tavalar bölgede kullanılan demir araçlardandır.
Soru 217
"Mısır unu ile yapılan hamur elle biraz açılır, üzerine yağ ile karıştırılmış haşhaş ezmesi sürülür. Ekmek şekli verilerek iki sac arasına yerleştirilip kül üzerinde pişirilir. Pişen ekmek sıcak olarak servis edilir."
Yukarıda neyin tanımı verilmiştir?
Yukarıda neyin tanımı verilmiştir?
Seçenekler
A
Vıkka
B
Tinyan
C
Hedik
D
Gölle
E
Külür
Açıklama:
Külür: Mısır unu ile yapılan hamur elle biraz açılır, üzerine yağ ile karıştırılmış haşhaş ezmesi sürülür. Ekmek şekli verilerek iki sac arasına yerleştirilip kül üzerinde pişirilir. Pişen ekmek sıcak olarak servis edilir