Yemek Sosyolojisi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi yemeğin sosyal bir kurgu olduğunun işareti olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Yemeğin değişik coğrafyalarda ve sosyal gruplarda anlamlı farklılıkların olması
B
Yemeğin pahalı bir ihtiyaç olması
C
Yemeğin biyolojik bir gereksinim olması
D
Yemeğin sağlığı bozabilme ihtimalinin olması
E
Gıdaların her yerde üretilememesi
Açıklama:
Giriş
Yemek olmadan geçirilen bir sosyal etkinlik veya boş zaman eğlencesi çok nadirdir. Her ne kadar hepimiz bu tip deneyimleri az ya da çok yaşamış olsak da yemek uygulamaları ve alışkanlıkları açısından değişik coğrafyalar veya sosyal gruplarda gözlenen anlamlı farklılıklar vardır. Bu da aslında yemek olayının evrensel, kaçınılmaz veya doğal gerçeklerden ziyade sosyal kurgu olduğuna işaret eder.
Yemek olmadan geçirilen bir sosyal etkinlik veya boş zaman eğlencesi çok nadirdir. Her ne kadar hepimiz bu tip deneyimleri az ya da çok yaşamış olsak da yemek uygulamaları ve alışkanlıkları açısından değişik coğrafyalar veya sosyal gruplarda gözlenen anlamlı farklılıklar vardır. Bu da aslında yemek olayının evrensel, kaçınılmaz veya doğal gerçeklerden ziyade sosyal kurgu olduğuna işaret eder.
Soru 2
Alman sosyolog Georg Simmel’in 1910 ‘da yemekle ilgili saptadığı ve günümüzde de doğru gözüken gözlemi nedir?
Seçenekler
A
Yemek sosyal ilişkilerin merkezidir
B
Fast food ve modern yaşamın temposu nedeniyle aile yemeği azalmıştır
C
Açlık, güvenilir gıdanın sağlanmasıyla birlikte arka plana geçmiştir
D
Yemek sıradan bir konudur
E
İnsanlar yemekle olan ilişkilerinde aynı anda hem seçici hem de hepçil konumdadırlar
Açıklama:
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir. Kimin, kiminle, nerede ve ne ile yediğinin önemi sadece bireysel kimliklere değil, aynı zamanda grup kimliğine de yansımaktadır. Özel/bireysel ile kamusal/sosyal arasındaki bu bağlantı sosyoloji için çok önemlidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Belasco’ya (2008) göre yemek yemenin kimlikle ilişkisi kapsamında söylenemez?
Seçenekler
A
Fiyat
B
Kişisel tercihler
C
Zevk
D
Yaratıcılık
E
Gelenek
Açıklama:
Giriş
Gıdanın çok boyutlu yapısına ve farklı süreçlerine bağlı olarak, yemek yemek sorumluluklar (etik, sağlık ve çevresel kaygılar), kimlik (kişisel tercihler, zevk, yaratıcılık, kültürel yanlar, gelenek) ve uygunluk (fiyat, elde edilebilirlik, ulaşılabilirlik, kolaylık) arasında bir müzakere hâline gelir (Belasco, 2008). Görüldüğü gibi fiyat seçeneği uygunlukla ilgili bir özellik olduğu için cevap A’dır. Diğer seçenekler kimlikle ilgili özelliklerdir.
Gıdanın çok boyutlu yapısına ve farklı süreçlerine bağlı olarak, yemek yemek sorumluluklar (etik, sağlık ve çevresel kaygılar), kimlik (kişisel tercihler, zevk, yaratıcılık, kültürel yanlar, gelenek) ve uygunluk (fiyat, elde edilebilirlik, ulaşılabilirlik, kolaylık) arasında bir müzakere hâline gelir (Belasco, 2008). Görüldüğü gibi fiyat seçeneği uygunlukla ilgili bir özellik olduğu için cevap A’dır. Diğer seçenekler kimlikle ilgili özelliklerdir.
Soru 4
Sosyolojik imgelemi meydana getiren kavramlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Biyografi, tarih ve sosyal yapı
B
Sosyoloji, tarih, kültür
C
Biyografi, kültür, tarih
D
Tarih, gelenek, sosyal yapı
E
Biyografi, imge, sosyal yapı
Açıklama:
Sosyolojik İmgelem Yoluyla Yemek Çalışmaları
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimimdir(Mills, 1959).
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimimdir(Mills, 1959).
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Willis (2011) tarafından yeniden kavramsallaştırılan sosyolojik imgelemin faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Söylem analizi
B
Kültürel analiz
C
Tarihsel analiz
D
Yapısal analiz
E
Eleştirel analiz
Açıklama:
Sosyolojik İmgelem Yoluyla Yemek Çalışmaları
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular). Görüldüğü gibi bu kavramsallaştırmada söylem analizi yer almamaktadır. Bu nedenle cevap A seçeneğidir.
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular). Görüldüğü gibi bu kavramsallaştırmada söylem analizi yer almamaktadır. Bu nedenle cevap A seçeneğidir.
Soru 6
Global endüstriyel gıda ekonomisinin tüketiciler üzerinde yarattığı yabancılaşma duygusunu anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gastro-anomi
B
Agri-food
C
Kültürel kod
D
Slow food
E
Sosyolojik imgelem
Açıklama:
Gastro-anomi gıda tüketicisini hedef alan, birbiriyle rekabet eden ve çelişkili baskılardan ortaya çıkan kaygıları ve korkuları temsil eder (deli dana hastalığı, koronavirüs, kuş gribi gibi). Yani aslında global endüstriyel gıda ekonomisinin yarattığı yabancılaşma duygumuzu da anlatır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi yemek ve teori ilişkisi bağlamında söylenemez?
Seçenekler
A
Günümüzde sosyologlar yemek konusundaki bir teoriye ilgi duymamıştır.
B
Yemek konusuyla ilk ilgilenenler sosyal bilimciler olmamıştır.
C
Yemek alanıyla ilgili birleşik bir teoriye sahip olunamamıştır.
D
Yemek konusunun disiplinlerarası doğası tek bir teoriyi ortaya koyamamıştır.
E
Yemek konusunda daha az teorik daha çok amprik çalışma yapılmıştır.
Açıklama:
Sosyal Teori ve Yemek Çalışmaları
Yemek konusuyla geçmişte sosyal bilimciler daha az ilgilenmişler, konuyla ilgili daha çok amprik çalışmalar yapılmış ve konu disiplinlerarası olduğu için teori ortaya konulmamıştır. Tutarlı bir teorik temel oluşturma hala gündemde olmasa da sosyologlar teori geliştirme konusunda daha iyi konumda görünmektedir.
Yemek konusuyla geçmişte sosyal bilimciler daha az ilgilenmişler, konuyla ilgili daha çok amprik çalışmalar yapılmış ve konu disiplinlerarası olduğu için teori ortaya konulmamıştır. Tutarlı bir teorik temel oluşturma hala gündemde olmasa da sosyologlar teori geliştirme konusunda daha iyi konumda görünmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Alman Sosyolog Georg Simmel'in yemeğe ilişkin yazılarının temel konusudur?
Seçenekler
A
Yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olması
B
Yemekteki materyalist yaklaşımın açıklanması
C
Somutlanmış yemek deneyimlerinin değerlendirilmesi
D
Yemeğin ekonomik açıdan değerlendirilmesi
E
Yemek çalışmalarındaki yaklaşımların açıklanması
Açıklama:
Sosyal Teori ve Yemek Çalışmaları
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir.
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir.
Soru 9
Eşitsizlikle ilgili olarak, sosyal sınıfın yeniden üretilmesinde yemek beğenilerinin rolü üzerine yaptığı çalışmalarla referans alınan sosyolog kimdir?
Seçenekler
A
Bourdieu
B
Neuman
C
Giddens
D
Fischler
E
Morin
Açıklama:
Yemek araştırmalarının güçlü yönlerinden biri de eşitsizliğe olan ilgisidir ve Bourdieu, sosyal sınıfın yeniden üretilmesinde yemek beğenilerinin rolü üzerine yaptığı çalışmalarla genellikle bu alanda referans alınır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisinde sosyal bilimcilerin gıda sistemi üzerine çalıştığı boyutlar verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal ve kültürel boyut
B
Mikro organizmalar ve bitkiler
C
Bitki ve hayvansan boyut
D
İnsan ve bitkiler
E
Üretim boyutu
Açıklama:
Sosyal Bilimlerle Beşeri Bilimler Arasında Bir Kesişim - Yemek Çalışmaları ve Disiplinlerarasi Farklıklaklar
“Modern insan gıda sistemi, sayısız mikro organizma çeşidini unutmadan, insanlar ve simbiyotik olarak birbirine bağlı evcilleştirilmiş bitkiler ve hayvanlar arasındaki son derece karmaşık bir biyolojik ilişkiler dizisi olarak kavramsallaştırılabilir…” Sosyal bilimciler bu sistemin sosyal ve kültürel boyutlarına odaklanırlar.
“Modern insan gıda sistemi, sayısız mikro organizma çeşidini unutmadan, insanlar ve simbiyotik olarak birbirine bağlı evcilleştirilmiş bitkiler ve hayvanlar arasındaki son derece karmaşık bir biyolojik ilişkiler dizisi olarak kavramsallaştırılabilir…” Sosyal bilimciler bu sistemin sosyal ve kültürel boyutlarına odaklanırlar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Desjeux’nün yemek pratikleri sınıflandırmasında makro sosyal başlık içinde yer alır?
Seçenekler
A
Beslenme ihtiyacı
B
Bireysel ve bilinçdışının yaşandığı yer
C
Tedarik sistemi
D
Mikro kültürel uygulamalar
E
Toplumsal cinsiyet
Açıklama:
Desjeux yemek pratiklerini, biyolojiden sosyale uzanan bir aralıkta şöyle sınıflandırmıştır:
En altta biyolojik (beslenme ihtiyacı), oradan mikro sosyal (bireysel ve bilinçdışının yaşandığı yer), mezo sosyal (tedarik sistemi, mikro kültürel uygulamalar ve etkileşimler gibi somut aktörler) ve son olarak makro sosyal (kültür, toplumsal cinsiyet, sosyal sınıf gibi kolektif aktörler).
En altta biyolojik (beslenme ihtiyacı), oradan mikro sosyal (bireysel ve bilinçdışının yaşandığı yer), mezo sosyal (tedarik sistemi, mikro kültürel uygulamalar ve etkileşimler gibi somut aktörler) ve son olarak makro sosyal (kültür, toplumsal cinsiyet, sosyal sınıf gibi kolektif aktörler).
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kadınsı bir yemek türü olarak sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Salata
B
Et
C
Yoğurt
D
Kebap
E
Güveç
Açıklama:
Sosyal Bilimlerle Beşeri Bilimler Arasında Bir Kesişim - Yemek Çalışmaları ve Disiplinlerarasi Farklıklaklar
Yemeğin insan yaşamı için biyolojik önemi onun sosyal ve kültürel boyutlarını gölgeleyemez. Yılbaşı ve bayram menüsünün gündelik menüden farklı olması, neyin güveçte, neyin tandırda piştiği, pişirme ve yeme esnasında hangi araçların kullanıldığı, hangi yemeğin kadınsı (salata) hangi yemeğin erkeksi (et) olduğu gibi örnekleri verebiliriz zira bu ayrımların biyolojik gereklilikle bir ilgisi yoktur.
Yemeğin insan yaşamı için biyolojik önemi onun sosyal ve kültürel boyutlarını gölgeleyemez. Yılbaşı ve bayram menüsünün gündelik menüden farklı olması, neyin güveçte, neyin tandırda piştiği, pişirme ve yeme esnasında hangi araçların kullanıldığı, hangi yemeğin kadınsı (salata) hangi yemeğin erkeksi (et) olduğu gibi örnekleri verebiliriz zira bu ayrımların biyolojik gereklilikle bir ilgisi yoktur.
Soru 13
Yemek çalışmalarında mevcut durumu anlamak için tarihsel kökenlere odaklanan bakış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişimsel bakış
B
Kültürel bakış
C
Yapısalcı bakış
D
İşlevselci bakış
E
Etkileşimci bakış
Açıklama:
Gelişimselciler mevcut durumu anlamak için tarihsel kökenlere odaklanır. Bu yaklaşım, yapısalcıların değişmeyeni bulma, evrensel yapıları ortaya çıkarma arzusundan dolayı pek iyi ele alamadıkları değişimin analizine dikkat çeker. Bu teorisyenler arasındaki ortak varsayım, herhangi bir çağdaş kültürel formu anlamak için tarihsel bağlamın önemine, dolayısıyla sosyal değişime, çatışmaya ve çelişkiye odaklanılmasıdır.
Soru 14
Gramsci’nin hegemonya teorisi hangi iki bakış açısındaki çatışmayı çözmüştür?
Seçenekler
A
Kültürel Bakışçılar ve Yapısalcılar
B
Kültürel Bakışçılar ve İşlevselciler
C
Etkileşimciler ve İşlevselciler
D
Gelişimselciler ve Etkileşimciler
E
Yapısalcılar ve Etkileşimciler
Açıklama:
Kültürel bakışçılar ve yapısalcılar arasındaki karşıtlık ve oluşan kutuplaşma insan ve iktidar arasındaki ilişkiye bakarak iki teoriyi bir köprü gibi birbirine bağlayan Gramsci’nin hegemonya teorisi tarafından çözümlenmiştir. Hegemonya, baskın grupların insanlar üzerinde ahlaki ve entelektüel liderliklerini sürdürme biçimidir; burada alt gruplar, empoze edilen değerlere ve hedeflere aktif olarak katılırlar (insanları yapısalcı teorilerde olduğu gibi boyun eğdirmek için tank veya silah gerekmez) ancak aynı zamanda alt gruplar iktidara direnebilir veya reddedebilirler (kültürel bakışta olduğu gibi).
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yemek olgusuna yapısalcı bir bakışın yansımasıdır?
Seçenekler
A
Yemek sembolik olarak bir iletişim aracıdır.
B
Yemek yapmak erkeklerin işi olarak görülür.
C
Yemek konusunda sıradan olana özel önem verilir.
D
Yemeğin tarihsel kökenine odaklanılır.
E
Yemek konusunda karar verici olarak yaşlılar kabul edilir.
Açıklama:
Yemek Çalışmalarında Kuramsal Paradigmalar
Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un çalışması bu grubun merkezindedir. Tıpkı dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir der (LéviStrauss, 1966). Yemek sembolik bir araç olarak dolayısıyla bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir. Lévi-Strauss’un ünlü mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un çalışması bu grubun merkezindedir. Tıpkı dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir der (LéviStrauss, 1966). Yemek sembolik bir araç olarak dolayısıyla bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir. Lévi-Strauss’un ünlü mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yemek yemenin popüler ama konuyla ilgili çalışmaların az olmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Akademik olarak yemek konusunun önemsiz algılanması.
B
Yemek çalışmalarının ekonomik olarak maliyetli olması.
C
Yemek konusunun medyada daha az yer alması.
D
Araştırmacılarda coğrafi yan tutma kaygısının yaşanması.
E
Yemek alanında her zaman yüksek kaliteli araştırmaların yapılması
Açıklama:
Yemek Çalışmalarına Eleştirel Bakış
Sorunun doru cevabı A seçeneğidir. Çünkü yemek konusundaki akademik çalışmalar küçümsenmiştir. Maliyetli yemek çalışmaları vardır ama hepsi değildir. Yemek konusu medyada çok yer almakta ve popüler bakış akademik çalışmaları engelleyebilmektedir. Coğrafi yan tutma vardır ve daha çok Kuzey Amerika, Avrupa ve Avustralya bakışı yansıtılmaktadır. Ama araştırmacılarda coğrafi yan tutma kaygısının olduğu genellenemez. Yemek alanında kaliteli yayın çıkarılsa da daha çok yayınlarda metodolojik, kanıt sunma ve kalite sorunları bulunmaktadır.
Sorunun doru cevabı A seçeneğidir. Çünkü yemek konusundaki akademik çalışmalar küçümsenmiştir. Maliyetli yemek çalışmaları vardır ama hepsi değildir. Yemek konusu medyada çok yer almakta ve popüler bakış akademik çalışmaları engelleyebilmektedir. Coğrafi yan tutma vardır ve daha çok Kuzey Amerika, Avrupa ve Avustralya bakışı yansıtılmaktadır. Ama araştırmacılarda coğrafi yan tutma kaygısının olduğu genellenemez. Yemek alanında kaliteli yayın çıkarılsa da daha çok yayınlarda metodolojik, kanıt sunma ve kalite sorunları bulunmaktadır.
Soru 17
I.Yemek yemeye materyalist olmaktan çok büyük ölçüde sembolik olarak yaklaşmıştır.
II. Yemek seçiminin bireysel kararların bir sonucu olmaktan çok sosyal etkileşimler içinde şekillendiğini iddia eder.
III. Anoreksiya veya diğer sağlıksız yeme davranışlarının tüm toplumsal sistem açısından sonuçlarını tartışır.
IV. Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilidir ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunur sorularına yanıt arar.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri yemek çalışmalarında işlevselci bakış açısını yansıtır?
II. Yemek seçiminin bireysel kararların bir sonucu olmaktan çok sosyal etkileşimler içinde şekillendiğini iddia eder.
III. Anoreksiya veya diğer sağlıksız yeme davranışlarının tüm toplumsal sistem açısından sonuçlarını tartışır.
IV. Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilidir ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunur sorularına yanıt arar.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri yemek çalışmalarında işlevselci bakış açısını yansıtır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II ve III
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
İşlevselcilik, toplumu her bileşeninin tüm sistemde yaşamsal bir rol oynadığı ve toplumsal sistemin uyumuna ve sürekliliğine katkıda bulunan organik bir sistem olarak görür. Beardsworth ve Keil (1997) sosyal sisteme aslında bir vücut/organizma metaforu üzerinden bakmanın yemek araştırmaları için oldukça çekici olduğunu öne sürmektedir. Yemek alanında işlevselci bir bakış açısıyla yanıtlanabilecek bazı sorular şöyle özetlenebilir:
Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilidir ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunur?
Yemek tüketiminin sosyal işlevleri nelerdir? Örneğin, etin erkeklere, salatanın kadınlara özgüyemekler olarak nitelendirilmesi toplumsal cinsiyet ve yemek açısından ne anlama gelir? Ya da neden evde yemek yapmak kadınsı bir iş olarak tanımlanmaktadır?
Bazı yemek tüketimine ait işlev bozuklukları nelerdir ve bunların tüm toplumsal sistem açısından sonuçları nelerdir? (anoreksiya veya diğer sağlıksız yeme davranışları gibi)
Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilidir ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunur?
Yemek tüketiminin sosyal işlevleri nelerdir? Örneğin, etin erkeklere, salatanın kadınlara özgüyemekler olarak nitelendirilmesi toplumsal cinsiyet ve yemek açısından ne anlama gelir? Ya da neden evde yemek yapmak kadınsı bir iş olarak tanımlanmaktadır?
Bazı yemek tüketimine ait işlev bozuklukları nelerdir ve bunların tüm toplumsal sistem açısından sonuçları nelerdir? (anoreksiya veya diğer sağlıksız yeme davranışları gibi)
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yemek sosyolojisinin çalıştığı gıda davranışlarımızı etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel faktörler
B
Sosyokültürel faktörler
C
Politik faktörler
D
Ekonomik faktörler
E
Felsefi faktörler
Açıklama:
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Soru 19
________________ biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimidir.
C. Wright Mills'in tanımına göre yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
C. Wright Mills'in tanımına göre yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sosyolojik bakış
B
Sosyolojik düşünmek
C
Sosyolojik imgelem
D
Sosyolojik değerlendirme
E
Sosyolojik analiz
Açıklama:
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimidir.
Soru 20
Gıdanın çok boyutlu yapısına ve farklı süreçlerine bağlı olarak, yemek yemek sorumluluklar, kimlik ve uygunluk arasında bir müzakere hâline gelir. Aşağıdakilerden hangisi kimlik başlığı altında ele alınan konulardan biridir?
Seçenekler
A
Etik
B
Çevresel kaygılar
C
Fiyat
D
Elde edilebilirlik
E
Gelenek
Açıklama:
Gıdanın çok boyutlu yapısına ve farklı süreçlerine bağlı olarak, yemek yemek sorumluluklar (etik, sağlık ve çevresel kaygılar), kimlik (kişisel tercihler, zevk, yaratıcılık, kültürel yanlar, gelenek) ve uygunluk (fiyat, elde edilebilirlik, ulaşılabilirlik, kolaylık) arasında bir müzakere hâline gelir.
Soru 21
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve ….….….….bir kesişimidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
sosyal yapının
B
medyanın
C
sanatsal üretimin
D
istatistiğin
E
fotografik hafızanın
Açıklama:
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimidir. Sosyolojik imgelemin özü, ortak sosyal temellerle paylaşılan deneyimler yoluyla ortaya çıkar ve sosyal/kamusal, kişisel veya özel olana bağlar. Bu, davranış kalıplarının ortak sosyal temellerle paylaşılan deneyimler yoluyla ortaya çıktığı sosyal / kamusal bağlamında kişisel / özel olanı gören sosyolojik tahayyülün özüdür.
Soru 22
Tüketiciliğin sonsuz ve doyumsuz bir etkinlik olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feminist
B
Etkileşimci
C
Postmodern
D
Kültürel
E
Hegemonik
Açıklama:
Sosyolojide postmodernite, tüketiciliğin sonsuz ve doyumsuz bir etkinlik olduğunu savunur. Bu kavramsallaştırmada, tüketim artık esasen işaret ve sembollerle ilgilidir ve bireyin kişiliğini ve farklılığını ifade etmesine izin verir. Bu yaklaşımın yemeğe uygulanabilirliği aslında oldukça sınırlı olabilir. Örneğin yemek yemeyle ilgili olarak potansiyel açıdan zihnimiz doyumsuzdur ancak zihnin aksine yemek yemeyle ilgili bedensel deneyim için fiziksel sınırlarımız vardır. Örneğin teorik olarak sonsuz sayıda arabaya sahip olabilir, arzu edebilir ve asla bir doyuma ulaşamayabiliriz. Ancak tokluk, vücuttaki gerçek ve fiziksel bir durumdur. Oburluk bir gerçek olsa da fiziksel olarak bedenlerimizin ne kadar tüketebileceğine dair her zaman bir sınırımız vardır.
Soru 23
1910'lu yıllarda yemeğe ilişkin yazılar yazan, yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi bulunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Karl Marx
C
Max Weber
D
C. Wright Mills
E
Georg Simmel
Açıklama:
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir. Kimin, kiminle, nerede ve ne ile yediğinin önemi sadece bireysel kimliklere değil, aynı zamanda grup kimliğine de yansımaktadır. Özel/bireysel ile kamusal/sosyal arasındaki bu bağlantı sosyoloji için çok önemlidir.
Soru 24
I. Toplumu her bileşeninin tüm sistemde yaşamsal bir rol oynadığını belirtir.
II. Toplumsal sistemin uyumuna ve sürekliliğine katkıda bulunan organik bir sistem olarak görür.
III. Açık ve gizli işlevleri aracılığıyla kurumların toplumdaki işlevsel önemine özel bir önem verir.
Yukarıda bazı özellikleri verilen sosyal teori aşağıdakilerden hangisidir?
II. Toplumsal sistemin uyumuna ve sürekliliğine katkıda bulunan organik bir sistem olarak görür.
III. Açık ve gizli işlevleri aracılığıyla kurumların toplumdaki işlevsel önemine özel bir önem verir.
Yukarıda bazı özellikleri verilen sosyal teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısalcı bakış
B
İşlevselci bakış
C
Kültürel bakış
D
Gelişimsel bakış
E
Etkileşimci bakış
Açıklama:
İşlevselcilik, toplumu her bileşeninin tüm sistemde yaşamsal bir rol oynadığı ve toplumsal sistemin uyumuna ve sürekliliğine katkıda bulunan organik bir sistem olarak görür. İşlevselciler açık ve gizli işlevleri aracılığıyla kurumların toplumdaki işlevsel önemine özel bir önem verirler. Durkheim, Merton ve Parsons işlevselci sosyologlardır.
Soru 25
I. Dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz.
II. Bu durum yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir.
III. Yemek sembolik bir araçtır.
IV. Yemek bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir.
V. Mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Yukarıda yapısalcı bakışa yaklaşımı özetlenen teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?
II. Bu durum yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir.
III. Yemek sembolik bir araçtır.
IV. Yemek bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir.
V. Mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Yukarıda yapısalcı bakışa yaklaşımı özetlenen teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pierre Bourdieu
B
Jean Pierre Poulain
C
Roland Barthes
D
Claude Lévi-Strauss
E
Marvin Harris
Açıklama:
Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un çalışması bu grubun merkezindedir. Tıpkı dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir der (Lévi- Strauss, 1966). Yemek sembolik bir araç olarak dolayısıyla bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir. Lévi-Strauss’un ünlü mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Soru 26
Gelişimsel bakış içinde yer alan, şekerin tarihsel, politik ve ekonomik yolculuğunu küresel tüketim açısından izleyerek tatlının ve gücün maddi bağlamına bakan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Margaret Mead
B
Sidney Mintz
C
Jack Goody
D
Norbert Elias
E
Mary Douglas
Açıklama:
Amerikalı antropolog Sidney Mintz (1985) şekerin tarihsel, politik ve ekonomik yolculuğunu küresel tüketim açısından izleyerek tatlının ve gücün maddi bağlamına bakmıştır.
Soru 27
Yemek pişirme, mutfak ve sınıf üzerine yaptığı çalışmalarla gelişimsel bakışta merkezi bir konumdadır. Endüstriyel gıdanın çalışan sınıfların beslenmesini nasıl iyileştirdiğini ve bu alanda hangi faktörlerin etkili olduğunu zenginlerin beslenmesiyle (haute cuisine) karşılaştırmalı olarak yaptığı tarihsel ve kültürlerarası çalışmasıyla çok tanınmıştır.
Yukarıda gelişimsel bakış içinde yer alan bir teorisyen olarak yemek çalışmalarına katkısı anlatılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda gelişimsel bakış içinde yer alan bir teorisyen olarak yemek çalışmalarına katkısı anlatılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mary Douglas
B
Norbert Elias
C
Sidney Mintz
D
Pierre Bourdeiu
E
Jack Goody
Açıklama:
İngiliz sosyal antropolog Jack Goody (1982), yemek pişirme, mutfak ve sınıf üzerine yaptığı çalışmalarla bu perspektifte merkezi bir konumdadır. Goody, endüstriyel gıdanın çalışan sınıfların beslenmesini nasıl iyileştirdiğini ve bu alanda hangi faktörlerin etkili olduğunu zenginlerin beslenmesiyle (haute cuisine) karşılaştırmalı olarak yaptığı tarihsel ve kültürlerarası çalışmasıyla çok tanınmıştır.
Soru 28
_______________ gıda tüketicisini hedef alan, birbiriyle rekabet eden ve çelişkili baskılardan ortaya çıkan kaygıları ve korkuları temsil eder. Global endüstriyel gıda ekonomisinin yarattığı yabancılaşma duygumuzu da anlatır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gastro-anomi
B
Gastro endişe
C
Gastro gösteri
D
Gastronomi
E
Gastro korku
Açıklama:
Gastro-anomi gıda tüketicisini hedef alan, birbiriyle rekabet eden ve çelişki-li baskılardan ortaya çıkan kaygıları ve korkuları temsil eder (deli dana hastalığı, koronavirüs, kuş gribi gibi). Yani aslında global endüstriyel gıda ekonomisinin ya-rattığı yabancılaşma duygumuzu da anla-tır (Fischler, 1979’dan akt. Poulain, 2002).
Soru 29
Yemek sosyolojisi aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt aramaz?
Seçenekler
A
Ne / neyi yeriz?
B
Nerede yeriz?
C
Ne kadar yeriz?
D
Kiminle yeriz?
E
Ne zaman yeriz?
Açıklama:
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Soru 30
Yemek modern dünyada aşağıdaki hangi açıdan politize edilmemiştir?
Seçenekler
A
Fiziksel açıdan
B
Politik kaygılar açısından
C
Sosyal açıdan
D
Ahlaki açıdan
E
İçerdiği besleyici özellikler açısından
Açıklama:
Yemek modern dünyada fiziksel, sosyal, ahlaki, sembolik, ekonomik, etik ve politik kaygılar (hayvan hakları, ticari haklar vb.) açısından oldukça politize edilmiştir.
Soru 31
Aşağıdakilerden kavramlardan hangisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır?
Seçenekler
A
Yemek sosyolojisi
B
Yemek antropolojisi
C
Gastronomi
D
Epistomoloji
E
Ontoloji
Açıklama:
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Soru 32
…………….. gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yemek sosyolojisi
B
Yemek antropolojisi
C
Gastronomi
D
Epistomoloji
E
Ontoloji
Açıklama:
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Willis’in sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırdığı faktörden biri değildir?
Seçenekler
A
Durumsal analiz
B
Tarihsel analiz
C
Kültürel analiz
D
Yapısal analiz
E
Eleştirel analiz
Açıklama:
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular).
Soru 34
Sahada çok sayıda ampirik bilgi üretilmiş olmasına rağmen yemek alanında birleşik bir teoriye sahip olunamamıştır.
Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yemek konusunun fazlaca disiplinler arası oluşu
B
Yemek deneyimlerinin kişiye özel olması
C
Yemek konusunda teori üretecek çalışmaların yapılmamış olması
D
Sosyologların yemek konusunda herhangi bir araştırma yapmamış olmaları
E
Gıda sisteminin karmaşık bir yapıya sahip olması
Açıklama:
Bu alanın sahip olduğu fazlaca disiplinlerarası doğası aynı zaman- da tek bir teorinin yokluğunu da pekâlâ açıkla- yabilir. Birçok disiplin sentez yapmaksızın tüke- timden çok üretime odaklanmaktadır (yemekler, görgü kuralları, zevkler, semboller ve sosyal olarak inşa edilen her şey).
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi tarladan sofraya tarım ve yemeğin organizasyonunu tanımlayan, düzenleyen ve şekillendiren kurumların ve örgütlerin tamamını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Gıda sistemi
B
Yemek sosyolojisi
C
Gastronomi
D
Foodways
E
Epidemiyoloji
Açıklama:
Gıda sistemi: Tarladan sofraya tarım ve yemeğin organizasyonunu tanımlayan, düzenleyen ve şekillendiren kurumların ve örgütlerin tamamı (Allen ve Sachs, 2007).
Soru 36
Gıda sistemini üretim (yetiştirme), dağıtım (ayırma, depolama), hazırlama (pişirme), tüketim (yemek) ve dönüşümü (atık, temizleme) olarak tanımlayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jack Goody
B
Pierre Bourdieu
C
Mary Douglas
D
Marvin Harris
E
Claude Lévi-Strauss
Açıklama:
Jack Goody’nin tanımı (1982) üretim (yetiştirme), dağıtım (ayırma, depolama), hazırlama (pişirme), tüketim (yemek) ve dönüşümü (atık, temizleme) içerir.
Soru 37
Lezzetle ilgili çalışmalarda sıklıkla değinilen, Fransız sosyolog Pierre Bourdieu’nun çalışmalarında yer alan “algıları düzenleyen, nesnel olarak sınıflandırılabilir, maddi varoluş koşullarının altında yatan yapı”olarak tanımlana kavram aşağıdakilerden hangisi?
Seçenekler
A
Habitus
B
Foodways
C
İmgelem
D
Gastro anomi
E
Hegemonya
Açıklama:
Lezzetle ilgili araştırma alanı, sıklıkla Fransız sosyolog Pierre Bourdieu’nun habitus tanımıyla (“algıları düzenleyen, nesnel olarak sınıflandırılabilir, maddi varoluş koşullarının altında yatan yapı”) ve çalışmasıyla ilişkilendirilir
Soru 38
Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilendirildiği ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunduğu hangi sosyolojik bakış açısıyla incelenmektedir?
Seçenekler
A
İşlevselci bakış
B
Yapısalcı bakış
C
Kültürel bakış
D
Gelişimsel bakış
E
Etkileşimci bakış
Açıklama:
Beardsworth ve Keil (1997) sosyal sisteme aslında bir vücut/organizma metaforu üzerinden bakmanın yemek araştırmaları için oldukça çekici olduğunu öne sürmektedir. Yemek alanında işlev- selci bir bakış açısıyla yanıtlanabilecek bazı sorular şöyle özetlenebilir: Gıda üretimi, dağıtımı ve tüketimi birbiriyle nasıl ilişkilidir ve bir bütün olarak sosyal sistemin devamlılığına nasıl katkıda bulunur?
Soru 39
Yapısalcı bir bakış açısıyla “tıpkı dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir diyen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Claude Lévi-Strauss
B
Pierre Bourdieu
C
Mary Douglas
D
Marvin Harris
E
Jack Goody
Açıklama:
Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un çalışması bu grubun merkezindedir. Tıpkı dili olma- yan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir der (Lévi- Strauss, 1966).
Soru 40
Tüketiciliğin sonsuz ve doyumsuz bir etkinlik olduğunu savunan sosyolojik bakış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Postmodern bakış
B
Yapısalcı bakış
C
Kültürel bakış
D
Bedensel feminist bakış
E
Tarihsel materyalist bakış
Açıklama:
Sosyolojide postmodernite, tüketiciliğin sonsuz ve doyumsuz bir etkinlik olduğunu savunur.
Soru 41
"... neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıt arar", cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir
Seçenekler
A
Yemek kültürü,
B
Yemek sosyolojisi,
C
Sofra adabı,
D
Endüstriyel gıda,
E
Tüketim biçimi,
Açıklama:
NEDEN YEMEK?
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Soru 42
"Endüstriyel gıda üretiminden aile ve işyeri ortamına uzanan değişimler gitgide yemek konusunu daha merkezi hâle getirmiş ve buna istinaden yemek sosyolojisinde de hareketlilik ... artmıştır", cümlesi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
1960'larda
B
1970'lerde
C
1980'lerde
D
1990'larda
E
2000'lerde
Açıklama:
NEDEN YEMEK?
Endüstriyel gıda üretiminden aile ve işyeri ortamına uzanan değişimler gitgide yemek konusunu daha merkezi hâle getirmiş ve buna istinaden yemek sosyolojisinde de hareketlilik 1990’larda artmıştır.
Endüstriyel gıda üretiminden aile ve işyeri ortamına uzanan değişimler gitgide yemek konusunu daha merkezi hâle getirmiş ve buna istinaden yemek sosyolojisinde de hareketlilik 1990’larda artmıştır.
Soru 43
"Willis (2011), sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı 4 faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır." Bu faktörler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tarihsel analiz - kültürel analiz - yapısal analiz - lezzet analizi
B
Tarihsel analiz - kültürel analiz - biçimsel analiz - lezzet analizi
C
Tarihsel analiz - kültürel analiz - biçimsel analiz - fiziksel analiz
D
Tarihsel analiz - kültürel analiz - içerik analizi - fiziksel analiz
E
Tarihsel analiz - kültürel analiz - yapısal analiz - eleştirel analiz
Açıklama:
SOSYOLOJİK İMGELEM YOLUYLA YEMEK ÇALIŞMALARI
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular).
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular).
Soru 44
Sosyolojik imgelemin faktörlerinden biri olan "yapısal analiz" in işlevi nedir?
Seçenekler
A
Sosyal kurumların etkisini sorgulamak
B
Geçmiş olayların etkisini sorgulamak
C
Kültürel değerlerin ve inançların etkisini sorgulamak
D
Açıklamalara şüpheyle bakar daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgulamak
E
Gıda analizlerini sorgulamak
Açıklama:
SOSYOLOJİK İMGELEM YOLUYLA YEMEK ÇALIŞMALARI
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular).
Willis (2011), Mills’den ve Giddens’den (1986) ödünç alarak sosyolojik imgelemi birbiriyle bağlı dört faktör aracılığıyla yeniden kavramsallaştırmıştır: tarihsel analiz (geçmiş olayların etkisi), kültürel analiz (kültürel değerlerin ve inançların etkisi), yapısal analiz (sosyal kurumların etkisi) ve eleştirel analiz (verilen açıklamalara şüpheyle bakar ve nasıl bunu bildiğimizi, daha başka nasıl açıklanabileceğini sorgular).
Soru 45
Alman sosyolog Georg Simmel (1910)'in yemeğe ilişkin yazdığı yazılarla neyi vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Fast food nedeniyle aile yemekleri azalmaktadır
B
GDO'lu ürünler hayatımızda yer almaktadır
C
Yemek sosyal ilişkilerin merkezidir
D
Bazı gıdaların tüketimi insan sağlığını etkilemektedir
E
Yeterli gıda alabilmek ciddi bir sorundur
Açıklama:
SOSYAL TEORİ VE YEMEK ÇALIŞMALARI
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir.
1910 gibi erken bir tarihte Alman sosyolog Georg Simmel yemeğe ilişkin yazılar yazmıştır. Aslında yemek çok bireysel bir konu olmakla birlikte dünyadaki herkes tarafından paylaşılan bir deneyimdir. Simmel’in yemeğin sosyal ilişkilerin merkezi olduğu üzerine gözlemi halen günümüzde de doğru gözükmektedir.
Soru 46
"... yemeğin hazırlanmasına odaklanır." cümlesi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
Tarım bilimleri
B
Beslenme bilimi
C
Biyokimya
D
Mutfak sanatları
E
Yemek çalışmaları
Açıklama:
SOSYAL BİLİMLERLE BEŞERİ BİLİMLER ARASINDA BİR KESİŞİM- YEMEK ÇALIŞMALARI VE DİSİPLİNLERARASI FARKLILIKLAR
Yemek çalışmaları sadece basit anlamda yemeğin çalışılması anlamına gelmez zaten bunu yapan birçok alan vardır. Tarım bilimlerinin çalışmaları üretim üzerineyken beslenme bilimi tüketimden sonraki fizyolojik sürece odaklanır, biyokimya gıdanın kimyasal ve biyolojik yanını çalışır ve mutfak sanatları yemeğin hazırlanmasına odaklanır. Diğer yandan yemek çalışmaları ise tarladan sofraya kadar yemek ve insan deneyimleri arasındaki ilişkiyi çalışmaktadır (Miller ve Deutsch, 2009).
Yemek çalışmaları sadece basit anlamda yemeğin çalışılması anlamına gelmez zaten bunu yapan birçok alan vardır. Tarım bilimlerinin çalışmaları üretim üzerineyken beslenme bilimi tüketimden sonraki fizyolojik sürece odaklanır, biyokimya gıdanın kimyasal ve biyolojik yanını çalışır ve mutfak sanatları yemeğin hazırlanmasına odaklanır. Diğer yandan yemek çalışmaları ise tarladan sofraya kadar yemek ve insan deneyimleri arasındaki ilişkiyi çalışmaktadır (Miller ve Deutsch, 2009).
Soru 47
Gıda sistemleri üzerine birçok sınıflama vardır. Buna göre, Jack Goody (1982) gıda sistemlerini kaç grupta sınıflandırmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
SOSYAL BİLİMLERLE BEŞERİ BİLİMLER ARASINDA BİR KESİŞİM- YEMEK ÇALIŞMALARI VE DİSİPLİNLERARASI FARKLILIKLAR
Literatürde gıda sistemleri üzerine birçok sınıflama vardır. Aşağıdaki iki örnek genel ve daha spesifik bir yaklaşımı göstermektedir. Jack Goody’nin tanımı (1982) üretim (yetiştirme), dağıtım (ayırma, depolama), hazırlama (pişirme), tüketim (yemek) ve dönüşümü (atık, temizleme) içerir.
Literatürde gıda sistemleri üzerine birçok sınıflama vardır. Aşağıdaki iki örnek genel ve daha spesifik bir yaklaşımı göstermektedir. Jack Goody’nin tanımı (1982) üretim (yetiştirme), dağıtım (ayırma, depolama), hazırlama (pişirme), tüketim (yemek) ve dönüşümü (atık, temizleme) içerir.
Soru 48
"Foodways" terimi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yemeğe artan bilimsel ilgi
B
Toplumun yemek kültürü ve tercihleri
C
Gıdanın kimyasal ve biyolojik yanı
D
Beslenme bilimi
E
Tarım bilimleri çalışmaları
Açıklama:
SOSYAL BİLİMLERLE BEŞERİ BİLİMLER ARASINDA BİR KESİŞİM- YEMEK ÇALIŞMALARI VE DİSİPLİNLERARASI FARKLILIKLAR
Foodways (toplumun yemek kültürü ve tercihleri): “gıda ve yemek yemeyle ilgili aktiviteler, alışkanlıklar ve kavramsallaştırma ağı” (Long, 2015:14).
Foodways (toplumun yemek kültürü ve tercihleri): “gıda ve yemek yemeyle ilgili aktiviteler, alışkanlıklar ve kavramsallaştırma ağı” (Long, 2015:14).
Soru 49
Epidemiyoloji bilimi aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt bulmaya çalışır?
Seçenekler
A
Yoksullar neden yetersiz yiyecek tüketmektedirler?
B
Yoksulların ne tür içecekleri seviyor?
C
Yoksullar ne tür yiyecekleri seviyor?
D
Yoksulların yemek alışkanlıkları nelerdir?
E
Yoksullarda ne tür beslenme bozuklukları görülmektedir?
Açıklama:
SOSYAL BİLİMLERLE BEŞERİ BİLİMLER ARASINDA BİR KESİŞİM- YEMEK ÇALIŞMALARI VE DİSİPLİNLERARASI FARKLILIKLAR
Epidemiyoloji neden yoksulların yetersiz yiyecek tükettiğini belirleyebilir (örneğingelir eksikliği, kaynakların kaliteli gıdaya erişim için yetersizliği vb.), ancak “Yoksullar neden sağlıksız yiyecekleri seviyor?” gibi bir soru sosyologlar tarafından ele alınan bir sorudur ve bu nedenle gıda araştırmalarına sosyologların katkıda bulunacakları çok şeyleri vardır (Warde, 2016).
Epidemiyoloji neden yoksulların yetersiz yiyecek tükettiğini belirleyebilir (örneğingelir eksikliği, kaynakların kaliteli gıdaya erişim için yetersizliği vb.), ancak “Yoksullar neden sağlıksız yiyecekleri seviyor?” gibi bir soru sosyologlar tarafından ele alınan bir sorudur ve bu nedenle gıda araştırmalarına sosyologların katkıda bulunacakları çok şeyleri vardır (Warde, 2016).
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi yapısalcı sosyologlardandır?
Seçenekler
A
Norbert Elias
B
Durkheim
C
Merton
D
Claude Lévi-Strauss
E
Parsons
Açıklama:
YEMEK ÇALIŞMALARINDA KURAMSAL PARADİGMALAR
- İşlevselciler açık ve gizli işlevleri aracılığıyla kurumların toplumdaki işlevsel önemine özel bir önem verirler. Durkheim, Merton ve Parsons işlevselci sosyologlardır.
- Yapısalcılar ise evrensellik üzerine odaklanır, bu özellikle antropologlar arasında popüler bir yaklaşımdır (Claude Lévi-Strauss, Mary
Douglas).
Soru 51
Gıda sektörü, tüm dünyada küresel gayrisafi yurt içi hasılanın % kaçına sahiptir?
Seçenekler
A
%10
B
%15
C
%20
D
%25
E
%30
Açıklama:
Gıda sektörü, tüm dünyada küresel gayrisafi yurt içi hasılanın %10’una sahiptir ve milyonlarca insanı istihdam ederek dünyanın en büyük endüstrisini oluşturur.
Soru 52
Yemek sosyolojisinde hareketlilik hangi yıllarda artmıştır?
Seçenekler
A
1960
B
1970
C
1980
D
1990
E
2010
Açıklama:
Endüstriyel gıda üretiminden aile ve işyeri ortamına uzanan değişimler gitgide yemek konusunu daha merkezi hâle getirmiş ve buna istinaden yemek sosyolojisinde de hareketlilik 1990’larda artmıştır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi yemek sosyolojisinin ilgilendiği faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Akademil
B
Ekonomik
C
Felsefi
D
Politik
E
Sosyo-kültürel
Açıklama:
Yemek sosyolojisi gıda davranışlarımızı etkileyen sosyokültürel, politik, ekonomik ve felsefi faktörleri çalışır. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman, nasıl ve niye yeriz sorularına yanıtlar arar.
Soru 54
"Biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimi" ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Sosyolojik imgelem
C
Tarihsel analiz
D
Yapısal analiz
E
Ontoloji
Açıklama:
Sosyolojik imgelem biyografi, tarih ve sosyal yapının bir kesişimidir. Sosyolojik imgelemin özü, ortak sosyal temellerle paylaşılan deneyimler yoluyla ortaya çıkar ve sosyal/kamusal, kişisel veya özel olana bağlar. Bu, davranış kalıplarının ortak sosyal temellerle paylaşılan deneyimler yoluyla ortaya çıktığı sosyal / kamusal bağlamında kişisel / özel olanı gören sosyolojik tahayyülün özüdür.
Soru 55
Nasıl bilebiliriz? sorusu aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Ontoloji
C
Sosyal imgelem
D
Yapısal analiz
E
Eleştirel analiz
Açıklama:
Nasıl bilebiliriz? sorusu epistemoloji ile ilgilidir.
Soru 56
Yemek üzerine ilk akademik çalışmalar incelendiğinde üzerinde en az durulan konulardan biri olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Farmakoloji
C
Sosyo-kültürel
D
Tarım
E
Tıp
Açıklama:
Yemek üzerine ilk akademik çalışmalar genellikle farmakoloji, tarım, tıp ve beslenme alanlarından geliyor fakat gıdanın sosyo-kültürel boyutlarından ziyade gıda sisteminin spesifik yönlerine odaklanıyordu.
Soru 57
Yemeğe artan bilimsel ilginin, öncelikli olarak fizyolojik değil, kültürel bir tüketim olarak yemek yemeye önem verilmesi ve aynı zamanda kültüre ve tüketiciye artan ilginin etrafında meydana gelmesi ile açıklanan kültürel dönüş hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Yemeğe artan bilimsel ilgi, üretime odaklanmaktan uzaklaşmakta ve öncelikli olarak fizyolojik değil, kültürel bir tüketim olarak yemek yemeye önem verilen ve aynı zamanda kültüre ve tüketiciye (günlük yaşam) artan ilginin etrafında meydana gelmektedir. 1970’lerde meydana gelen bu “kültürel dönüş” (cultural turn) yemekle bir araştırma konusu olarak ilgilenen sosyolojinin arka planını oluşturmaktadır.
Soru 58
Gıda tüketicisini hedef alan, birbiriyle rekabet eden ve çelişkili baskılardan ortaya çıkan kaygıları ve korkuları temsil etmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Habitus
B
Ampirik gerçeklik
C
Ontoloji
D
Gastro-anomi
E
Sosyal teori
Açıklama:
Gastro-anomi gıda tüketicisini hedef alan, birbiriyle rekabet eden ve çelişkili baskılardan ortaya çıkan kaygıları ve korkuları temsil eder (deli dana hastalığı,
koronavirüs, kuş gribi gibi). Yani aslında global endüstriyel gıda ekonomisinin yarattığı yabancılaşma duygumuzu da anlatır.
koronavirüs, kuş gribi gibi). Yani aslında global endüstriyel gıda ekonomisinin yarattığı yabancılaşma duygumuzu da anlatır.
Soru 59
Desjeux tarafından yapılan yemek pratikleri sınıflamasında "tedarik sistemi, mikro kültürel uygulamalar ve etkileşimler gibi somut aktörler" aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Mikro sosyal
C
Mezo sosyal
D
Makro sosyal
E
Kolektif
Açıklama:
Desjeux (1993) yemek pratiklerini, biyolojiden sosyale uzanan bir aralıkta şöyle sınıflandırmıştır: En altta biyolojik (beslenme ihtiyacı), oradan mikro sosyal (bireysel ve bilinçdışının yaşandığı yer), mezo sosyal (tedarik sistemi, mikro kültürel uygulamalar ve etkileşimler gibi somut aktörler) ve son olarak makro sosyal (kültür, toplumsal cinsiyet, sosyal sınıf gibi kolektif aktörler).
Soru 60
Yapısalcı bakış ile ilgili yemek çalışmaları olan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lévi-Strauss
B
Durkheim
C
Merton
D
Parsons
E
Margaret Mead
Açıklama:
Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un çalışması bu grubun merkezindedir. Tıpkı dili olmayan bir toplumun olamayacağı gibi, yemek yapmayan toplum da olamaz, bu da yiyecekleri gerçekten evrensel bir insan etkinliği haline getirir der. Yemek sembolik bir araç olarak dolayısıyla bir iletişim aracı olarak tasvir edilmiştir. Lévi-Strauss’un ünlü mutfak üçgeni, tüm yiyecekleri çiğ-pişmiş-çürümüş haller olarak sınıflandırır ve pişirme süreci boyunca doğadan kültüre geçişi (başka bir ikili ilişki) gösterir.
Ünite 2
Soru 1
Adil ticaret sertifikası ilk olarak 1988 yılında aşağıdaki hangi gıda ürünü için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Kakao
B
Tropikal meyve
C
Kahve
D
Çay
E
Pamuk
Açıklama:
Adil ticaret sertifikası ilk olarak 1988 yılında Meksika’daki bir kooperatifin ürettiği kahve için kullanılmıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi son yıllarda lezzet algısı ile birebir ilişkili olan bir terim değildir?
Seçenekler
A
Yöresel
B
Organik
C
Yerel
D
Geleneksel
E
Kırsal
Açıklama:
Araştırmalar son yıllarda lezzet algısının artık daha çok “yerel”, “yöresel”, “geleneksel” ve “kırsal” gibi kavramlarla ilişkilendirildiğini göstermektedir.
Organik bu kavramlar arasında değildir.
Organik bu kavramlar arasında değildir.
Soru 3
I. Kırsal toplulukların geçim kaynaklarını geliştirmek.
II. Kırsal alanları canlandırmak.
III. Ekolojik sorunlarla mücadele etmek.
IV. Doğal kaynakların sürdürebilir yönetimini sağlamak.
V. Biyoçeşitlilik ve kültürel zenginliğin korumak.
Yukarıda sıralanan herbir madde aşağıdaki hangi terimi tanımlamaktadır?
II. Kırsal alanları canlandırmak.
III. Ekolojik sorunlarla mücadele etmek.
IV. Doğal kaynakların sürdürebilir yönetimini sağlamak.
V. Biyoçeşitlilik ve kültürel zenginliğin korumak.
Yukarıda sıralanan herbir madde aşağıdaki hangi terimi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Çok fonksiyonlu tarım
B
Ekolojik tarım
C
Organik tarım
D
Yöresel tarım
E
Nitelikli tarım
Açıklama:
Çok-fonksiyonlu tarım: Tarımsal üretim sadece gıda üretmek değil kırsal toplulukların geçim kaynaklarını geliştirmek, kırsal alanları canlandırmak, ekolojik sorunlarla mücadele etmek, doğal kaynakların sürdürebilir yönetimini sağlamak, biyoçeşitlilik ve kültürel zenginliğin korumak açısından da çeşitli işlevlere sahiptir.
Soru 4
Presidia projeleri kapsamında dünya genelinde 587 presidium tescilinden 4 tanesi Türkiye sınırları içinde yeralmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi 4 tescilli ürün arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bursa Kestanesi
B
Taşköprü Sarımsığı
C
Giresun Tombul Fındığı
D
Siyez Bulguru
E
Aydın İnciri
Açıklama:
1999 yılında hayata geçen Presidia projeleri küçük ölçekli üretim yapan üreticileri birleştirmeyi ve onları alternatif pazarlara yönlendirmeyi hedefler. Dünya genelinde 587 presidium tescilinden 4 tanesi Türkiye sınırları içindedir. Bunlar Boğatepe Gravyeri, Karaman Divle Obruğu Peyniri, Siyez Bulguru ve Ege Zeytin Ormanları Sızma Zeytinyağı’dır. Yanıt siyez bulgurudur.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi coğrafi işaret tescili almış ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında dikkate alınan özeliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yörenin kültürü ve geleneği
B
Yörenin arazi yapısı
C
Yörenin toprak koşulları
D
Yörenin iklimi
E
Yörenin ekonomik refahı
Açıklama:
Yetiştiği yörenin iklimi, toprak koşulları, arazi yapısı, biyolojik çeşitliliği, kültürü ve geleneği coğrafi işaret tescili almış ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında rol oynamaktadır.
Soru 6
Dünyaca bilinen coğrafi işaretlere en çok örneğin yeraldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Japonya
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Dünyaca bilinen coğrafi işaretlere örnek en çok Fransa’dan verilmektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Fransada gösterilen coğrafi işaretlere uygun bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Bordeaux
B
Gravyer
C
Şampanya
D
Roquefort
E
Comté
Açıklama:
Dünyaca bilinen coğrafi işaretlere örnek en çok Fransa’dan verilmektedir. Şampanya, Bordeaux, Roquefort ve Comté bu coğrafi işaretlere birer örnektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi üretici ve tüketiciyi direkt olarak buluşturan ağlara örnek değildir?
Seçenekler
A
Çiftçi pazarları
B
Gıda politika konseyleri
C
Sera pazarları
D
Kent gıda çemberleri
E
Tarladan direkt satış
Açıklama:
Üretici ve tüketiciyi direkt olarak buluşturan ağlara örnekler şu şekilde sıralanabilir: Topluluk destekli tarım grupları, çiftçi pazarları, tarladan direk satış, kent gıda çemberi, gıda politika konseyleri.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi üretici ve tüketiciyi sertifika ile buluşturan ağlara örnektir?
Seçenekler
A
Gıda politika konseyleri
B
Kent gıda çemberi
C
Tarladan direkt satış
D
Coğrafi işaret
E
Çiftçi pazarları
Açıklama:
Coğrafi işaretler ve presidium üretici ve tüketiciyi sertifika ile buluşturan ağlara örnektir.
Soru 10
Peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Artizanal gida
B
Presidia gıda
C
Plantasyon gıda
D
Coğrafi işaret
E
Organik gıda
Açıklama:
Artizanal Gıda: Hünerli ustaların el emeği ve geleneksel bilgisiyle üretilen gıdalardır. Artizanal terimi özellikle peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içe-ceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan bir kavramdır
Soru 11
Gıdaların sadece yenilmeyi değil, bilinmeyi de hak ettiklerini belirten antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Claude Lévi-Strauss
B
C. Wright Mills
C
Mary Douglas
D
Max Weber
E
Karl Marx
Açıklama:
Antropolog Claude Lévi-Strauss gıdaların sadece yenilmeyi değil, bilinmeyi de hak ettiklerini belirtmektedir.
Soru 12
Fransızcada yiyecek ve içeceklerin yer ile ilişkisini tanımlayan bir kavram vardır. Bu kavram terroir olarak bilinir. Bu kavramın Türkçesi nedir?
Seçenekler
A
Yerin adı
B
Yerin tadı
C
Yeryüzü
D
Mutfak
E
Toprak
Açıklama:
Fransızcada yiyecek ve içeceklerin yer ile ilişkisini tanımlayan bir kavram vardır. Bu kavram terroir olarak bilinir. Bu kavramın diğer dillere çevirisi zordur. Türkçeye “teruar” ya da “yerin tadı” olarak çevrilir. Yerin tadı kavramı lezzet ve yer arasındaki ilişkiye dikkat çekmektedir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi gıda ürünleri ile ilgili gönüllülük esasına dayalı sertifikalara verilebilecek örneklerden biridir?
Seçenekler
A
Junk food
B
Yapay et
C
Adil Ticaret
D
Terroir
E
Plantasyon
Açıklama:
“Organik”, “Adil Ticaret” ve “Coğrafi İşaret” bu gönüllülük esasına dayalı sertifikalara verilebilecek birkaç örnektir.
Soru 14
Adil ticaret sertifikası ilk olarak 1988 yılında Meksika’daki bir kooperatifin ürettiği hangi ürün için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Çay
B
Şeker
C
Buğday
D
Meyve
E
Kahve
Açıklama:
Adil ticaret sertifikası ilk olarak 1988 yılında Meksika’daki bir kooperatifin ürettiği kahve için kullanılmıştır.
Soru 15
Özellikle peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan bir kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Hazır gıda
B
Yerin tadı
C
Presidia
D
Artizanal gıda
E
GDO'lu gıda
Açıklama:
Artizanal Gıda: Hünerli ustaların el emeği ve geleneksel bilgisiyle üretilen gıdalardır. Artizanal terimi özellikle peynir, ekmek,
zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan bir kavramdır.
zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan bir kavramdır.
Soru 16
Türkiye'de kaç presidium tescil edilmiştir?
Seçenekler
A
20
B
10
C
9
D
1
E
4
Açıklama:
Dünya genelinde 587 presidium tescilinden 4 tanesi Türkiye sınırları içindedir
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki presidiumlardan değildir?
Seçenekler
A
Boğatepe Gravyeri
B
Nuh’un Ambarı
C
Karaman Divle Obruğu Peyniri
D
Siyez Bulguru
E
Ege Zeytin Ormanları Sızma Zeytinyağı
Açıklama:
Türkiye'deki presidiumlar; Boğatepe Gravyeri, Karaman Divle Obruğu Peyniri, Siyez Bulguru ve Ege Zeytin Ormanları Sızma Zeytinyağı’dır
Soru 18
Türkiye’de coğrafi işaretler hangi yılda korunmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1995
B
1960
C
2011
D
1930
E
1985
Açıklama:
Türkiye’de coğrafi işaretler 1995 yılında Avrupa Gümrük Birliğine uyum çerçevesinde bir kanun hükmünde kararname çıkartılarak korunmaya başlamıştır.
Soru 19
Hamsiköy Sütlacı mahreç olarak tescil edilen bir coğrafi işarettir. Üretim alanı neresdir?
Seçenekler
A
Trabzon Maçka
B
Kayseri Tomarza
C
Gaziantep
D
Malatya Arapkir
E
Siirt Pervari
Açıklama:
Hamsiköy Sütlacı mahreç olarak tescil edilen bir coğrafi işarettir. Üretim alanı Trabzon ili Maçka ilçesi Hamsiköy beldesidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Alternatif gıda ağlarının amaçlarından biri olarak görülemez?
Seçenekler
A
tarımın kadınlaşması,
B
küçük ölçekli aile tarımının korunması,
C
üretimin endüstrileşmesi
D
kırdan kente göçün önlenmesi
E
kırda yaşam kalitesinin (iyi olma hâli) arttırılması
Açıklama:
Alternatif gıda ağları tarımın kadınlaşması, küçük ölçekli aile tarımının korunması, kırsal ekonominin canlandırılması, kırdan kente göçün önlenmesi ve kırda yaşam kalitesinin (iyi olma hâli) arttırılmasını amaçlamaktadır.
Soru 21
Lezzet ve yer arasındaki ilişkiyi belirleyen kültürel ve ekolojik faktörlere dayalı sistemi tanımlamak için hangi kavram kullanılır?
Seçenekler
A
Yerin tadı
B
Geleneksel beslenme
C
Sağlıklı beslenme
D
Organik tarım
E
Nutrition
Açıklama:
Yerin tadı: Lezzet ve yer arasındaki ilişkiyi belirleyen kültürel ve ekolojik faktörlere dayalı sistemi tanımlamak için kullanılan bir kavramdır.
Soru 22
Belirgin bir niteliği ve ünü itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş ürünleri gösteren işarete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerin tadı
B
Coğrafi işaret
C
Geleneksel marka
D
Otantik işaret
E
Organik ürün işareti
Açıklama:
Coğrafi İşaret: Coğrafi işaretler belirgin bir niteliği ve ünü itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan veya bölge ile öz- deşleşmiş ürünleri gösteren bir işarettir.
Soru 23
Bir gıdanın ticaretinin etik ve adil koşullarda gerçekleştiğini gösteren bir sertifikaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Logo
B
Tescillenme
C
Adil ticaret
D
Toplam kalite güvence
E
Lisans
Açıklama:
Adil Ticaret: Adil ticaret bir gıdanın ticaretinin etik ve adil koşullarda gerçekleştiğini gösteren bir sertifikadır.
Soru 24
Sanayide kullanılmak üzere özellikle kahve, şeker kamışı gibi tropikal ürünlerin büyük ölçekle üretildiği monokültür tarım alanlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Akültürasyon
C
Organik tarım alanları
D
Plantasyon
E
Nadas
Açıklama:
Plantasyon: Sanayide kullanılmak üzere özellikle kahve, şeker kamışı gibi tropikal ürünlerin büyük ölçekle üretildiği mono- kültür tarım alanlardır.
Soru 25
Tarımsal üretimin sadece gıda üretmek değil kırsal toplulukların geçim kaynaklarını geliştirmek, kırsal alanları canlandırmak, ekolojik sorunlarla mücadele etmek, doğal kaynakların sürdürebilir yönetimini sağlamak, biyoçeşitlilik ve kültürel zenginliğin korumak açısından da çeşitli işlevlere sahip olması ne tür bir tarıma örnektir?
Seçenekler
A
Organik tarım
B
Monolitik tarım
C
Emek yoğun tarım
D
Endüstri yoğun tarım
E
Çok fonksiyonlu tarım
Açıklama:
Çok-fonksiyonlu tarım: Tarımsal üretim sadece gıda üretmek değil kırsal toplulukların geçim kaynaklarını geliştirmek, kırsal alanları canlandırmak, ekolojik sorunlarla mücadele etmek, doğal kaynakların sürdürebilir yönetimini sağlamak, biyoçeşitlilik ve kültürel zenginliğin korumak açısından da çeşitli işlevlere sahiptir.
Soru 26
Hünerli ustaların el emeği ve geleneksel bilgisiyle üretilen ve özellikle peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Artizanal gıda
B
Presidia
C
Otantik
D
Organik
E
Endüstriyel
Açıklama:
Artizanal Gıda: Hünerli ustaların el emeği ve geleneksel bilgisiyle üretilen gıdalardır. Artizanal terimi özellikle peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içe- ceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan bir kavramdır.
Soru 27
Slow Food Örgütü’nün yok olma riski taşıyan geleneksel ürünleri, gelenek üretim yöntemleri ve kırsal coğrafyaları korumak için yerel topluluklarla birlikte oluşturduğu projelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Artizanal üretim
B
Presidia
C
Otantik üretim
D
Kolektif üretim
E
Organik tarım projeleri
Açıklama:
Presidia: Slow Food Örgütü’nün yok olma riski taşıyan geleneksel ürünleri, gelenek üretim yöntemleri ve kırsal coğrafyaları korumak için yerel topluluklarla birlikte oluşturduğu projelerdir.
Soru 28
Endüstriyel tarım modeline karşıt olarak gelişen; çevresel/ toplumsal açıdan sürdürebilir gıda üretim sistemlerinin korunması ya da kurulmasını amaçlayan gıda tedarik ağlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Organik ağlar
B
Kolektif ağlar
C
Alternatif gıda ağları
D
Üretici-tüketici gıda ağları
E
Kooperatifleşme
Açıklama:
Alternatif Gıda Ağları: Endüstriyel tarım modeline karşıt olarak gelişen; çevresel/ toplumsal açıdan sürdürebilir gıda üretim sistemlerinin korunması ya da kurulmasını amaçlayan gıda tedarik ağlarıdır.
Soru 29
Türkiye’de Coğrafi İşareti ile ürünün yaygın olarak bulunduğu il-yöre ilişkilerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çam Balı-Muğla
B
Finike portakalı-Antalya
C
Mandarini-Muğla
D
Muz-Balıkesir
E
Çiçek balı-Ardahan
Açıklama:
Muz Anamur (Meris-Antalya) yöresinde yetiştirilir?
Soru 30
Bir peynir türü olarak Boğatepe gravyeri köken olarak nereden gelmektedir?
Seçenekler
A
Trakya
B
Çukurova
C
Konya ovası
D
Balkanlar
E
Kafkasya
Açıklama:
Bir peynir türü olarak Boğatepe gravyeri köken olarak Kafkasya'dan gelmektedir.
Soru 31
Belirgin bir niteliği ve ünü itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş ürünleri gösteren terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi İşaret
B
Yöresel
C
Bölgesel
D
Coğrafi Konum
E
Yöresel Lezzet
Açıklama:
Coğrafi İşaret
Soru 32
Lezzet ve yer arasındaki ilişkiyi belirleyen kültürel ve ekolojik faktörlere dayalı sistemi tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi İşaret
B
Yerin tadı
C
Yöresel lezzet
D
Bölgesel lezzet
E
Lezzet durağı
Açıklama:
Yerin tadı
Soru 33
Sanayide kullanılmak üzere özellikle kahve, şeker kamışı gibi tropikal ürünlerin büyük ölçekle üretildiği monokültür tarım alanlarıne ne denir?
Seçenekler
A
Mera
B
Çiftlik
C
Plantasyon
D
Sera
E
Tarla
Açıklama:
Plantasyon
Soru 34
Hünerli ustaların el emeği ve geleneksel bilgisiyle üretilen özellikle peynir, ekmek, zeytinyağı, turşu, bira gibi yiyecek ve içeceklerin geleneksel üretim koşullarına işaret etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir_
Seçenekler
A
Artizanal Gıda
B
Ekolojik Gıda
C
Yöresel Gıda
D
Bölgesel Gıda
E
Deneyimsel Gıda
Açıklama:
Artizanal Gıda
Soru 35
Slow Food Örgütü’nün yok olma riski taşıyan geleneksel ürünleri, gelenek üretim yöntemleri ve kırsal coğrafyaları korumak için yerel topluluklarla birlikte oluşturduğu projelere ne denir?
Seçenekler
A
Prehistorik
B
Presidia
C
Poseidon
D
Pers
E
Artizanal
Açıklama:
Presidia
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi coğrafi işaretler tescil başvurusu yaparken karar verilmesi gereken koşullardan biridir?
Seçenekler
A
Pazarlama alanı
B
Tüketim alanı
C
Saklama alanı
D
İhracat alanı
E
Üretim alanı
Açıklama:
Üretim alanı
Soru 37
Kayseri Mantısı, Karaman Divle Obruğu Peyniri, Yamula Patlıcanı, Yozgat Çanak Peyniri, Bor Söğürmesi, Nevşehir Kabak Çekirdeği, Ereğli Beyaz Kirazı, Konya Etliekmek, Aksaray
İnceelek Tatlısı, Eskişehir Met Helvası hangi konunun örnekleridir?
İnceelek Tatlısı, Eskişehir Met Helvası hangi konunun örnekleridir?
Seçenekler
A
Menü Ürünleri
B
İthal ürünler
C
Tadılması gereken ürünler
D
Coğrafi İşaretler
E
Çok satan Ürünler
Açıklama:
Coğrafi İşaretler
Soru 38
Tavşan Yüreği Zeytini, Maraş Dondurması, Tarsus Sarıkulak Zeytini, Antakya Künefesi, Uluborlu Banağı, Melli İnciri, Adana Kebabı hangi bölgenin coğrafi işaretleridir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Güneydoğu
C
Doğu Anadolu
D
Marmara
E
Ege
Açıklama:
Akdeniz
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi İşaretlerin Kırsal Kalkınmaya Etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitliliği korur
B
Yöresel ürünlerin katma değeri arttırır
C
Kısa tedarik zincirlerin kurulmasını sağlar
D
İstihdamın artmasını sağlar
E
Büyük şehirlere göçü arttırır
Açıklama:
Büyük şehirlere göçü arttırır
Soru 40
• Kısa tedarik zincirlerin kurulmasını sağlar.
• Ekonomik gelirin tabana yayılmasını sağlar.
• Kırsal ekonomileri canlandırır.
• Geleneksel bilgi sistemlerini korur.
Yukarıdaki maddeler hangi alanın etkileri sonucunda ortaya çıkar?
• Ekonomik gelirin tabana yayılmasını sağlar.
• Kırsal ekonomileri canlandırır.
• Geleneksel bilgi sistemlerini korur.
Yukarıdaki maddeler hangi alanın etkileri sonucunda ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Coğrafi İşaretlerin kalkınmaya etkisi
B
Üretim faktörü
C
Üretim yöntemleri
D
Pazarlama yöntemleri
E
İhracat
Açıklama:
Coğrafi İşaretlerin kalkınmaya etkisi
Ünite 3
Soru 1
Modernite öncesi dönemlerde hangi kültürde halk, mali ve askeri nedenlerle mülk temeline göre bölünürdü.
Seçenekler
A
Mısır
B
Roma
C
Helen
D
Anadolu
E
Asur
Açıklama:
Modernite öncesi dönemlerde Roma'da halk, mali ve askeri nedenlerle mülk temeline göre bölünürdü, sorunun yanıtı B şıkkıdır.
Soru 2
Kapitalist kesim ile İşçi sınıfını tanımlamış olan düşünür kimdir.
Seçenekler
A
Max Weber
B
Giddens
C
Cevat Şakir Kabaağaçlı
D
Karl Marx
E
Sutton
Açıklama:
Kapitalist kesim ile İşçi sınıfını tanımlamış olan düşünür Karl Marx'dır, sorunun yanıtı D şıkkıdır.
Soru 3
Mavi yakalı olarak kullanılan tanım, toplumsal sınıflardan hangisi için kullanılır.
Seçenekler
A
Aristograt
B
Siyasetçi
C
Alt sınıf
D
Orta sınıf
E
Öğrenci
Açıklama:
Mavi yakalı olarak kullanılan tanım, toplumsal sınıflardan alt sınıf için kullanılır.
Soru 4
Covid 19 salgın hastalığı döneminde satın alınma sıklığı düşen ürün hangisidir.
Seçenekler
A
Et
B
Meyve
C
Sebze
D
Balık
E
Ekmek
Açıklama:
Covid 19 salgın hastalığı döneminde satın alınma sıklığı düşen ürün Ekmektir, sorunun yanıtı E şıkkıdır
Soru 5
Abraham Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre tanımladığı teorinin adı nedir.
Seçenekler
A
Bilişim Teorisi
B
İletişim Teorisi
C
İstihtam teorisi
D
Güdülenme teorisi
E
Varsıllaşma teorisi
Açıklama:
Abraham Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre tanımladığı teorinin adı Güdülenme Teorisidir, sorunun yanıtı D şıkkıdır.
Soru 6
Antik çağlarda hangi kültürde beyaz ekmek sadece zenginlerin yiyebildiği bir gıda ürünüydü.
Seçenekler
A
Mezapotamya
B
Yunan
C
Pers
D
Attika
E
Anadolu
Açıklama:
Antik çağlarda hangi kültürde beyaz ekmek sadece Yunan'lı zenginlerin yiyebildiği bir gıda ürünüydü, sorunun yanıtı B şıkkıdır.
Soru 7
TUİK verilerine göre gıda harcamalarında en büyük pay % 19.4 ile hangi besin türüne ödenmektedir.
Seçenekler
A
Ekmek, tahıl
B
Sebze
C
Et, balık
D
Süt, peynir
E
Meyve
Açıklama:
TUİK verilerine göre gıda harcamalarında en büyük pay % 19.4 ile Et, balık gibi besin türlerine ödenmektedir, sorunun yanıtı C şıkkıdır.
Soru 8
Boş zamanlarda atıştırmalık olarak tükettiğimiz (junk food) ürünlere Türkçe ne ad verilir.
Seçenekler
A
Abur cubur
B
Meze
C
Yemiş
D
Katık
E
Döküntü
Açıklama:
Boş zamanlarda atıştırmalık olarak tükettiğimiz (junk food) ürünlere Türkçe Abur cubur adı verilir, sorunun yanıtı A şıkkıdır.
Soru 9
Obezitenin baş sorumlusu olarak görülen gıda aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Et
B
Un
C
Şeker
D
Alkol
E
Çikolata
Açıklama:
Obezitenin baş sorumlusu olarak görülen gıda şekerdir, sorunun yanıtı C şıkkıdır.
Soru 10
Hangi yağ türü Türkiye'ye özgü bir yağ değildir.
Seçenekler
A
Ayçiçek yağı
B
Fındık yağı
C
Zeytin yağı
D
Kanola yağı
E
Mısırözü yağı
Açıklama:
Hangi yağ türü Türkiye'ye özgü bir yağ değildir.
Kanola yağı
Kanola yağı
Soru 11
İşveren, sanayici, gayrimenkul ve menkul sahipliği, üst düzey yönetici konumunda toplumsal kaynaklara sahip veya kontrol edebilen gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üst sınıf
B
Orta sınıf
C
Alt sınıf
D
İşçi sınıfı
E
Sosyal sınıf
Açıklama:
Üst sınıf: işveren, sanayici, gayrimenkul ve menkul sahipliği, üst düzey yönetici konumunda toplumsal kaynaklara sahip veya kontrol edebilen grup.
Soru 12
Beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlilerinden oluşan gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üst sınıf
B
Orta sınıf
C
Alt sınıf
D
Sosyal sınıf
E
Ekonomik sınıf
Açıklama:
Orta sınıf: beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlileri
Soru 13
Mavi yakalı, genellikle imalatta çalışan işçiler, el emeği ile çalışanlar, devlet görevinde daha alt ücretli işlerde çalışanlardan oluşan gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üst sınıf
B
Orta sınıf
C
Alt sınıf
D
Birinci sınıf
E
İkinci sınıf
Açıklama:
Alt sınıf: mavi yakalı, genellikle imalatta çalışan işçiler, el emeği ile çalışanlar, devlet görevinde daha alt ücretli işlerde çalışanlar
Soru 14
Bireylerin ve/veya hanelerin sosyal hiyerarşi içindeki konumları/pozisyonlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyo ekonomik statü
B
Fizyolojik statü
C
Kişisel alan
D
Ekonomik statü
E
Öncül durum
Açıklama:
Sosyo ekonomik statü (SES) “bireylerin ve/veya hanelerin sosyal hiyerarşi içindeki konumları/pozisyonları onların sosyoekonomik statüleri olarak” sosyolojik bir bakış açısıyla tanımlanabilir
Soru 15
Gıdanın üretim, dağıtım, bölüşüm, tüketim ve atık süreçlerini çözümlemeye çalışan sosyolojinin alt disiplinine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gıda/yemek sosyolojisi
B
Toplumbilim
C
Tüketim kültürü
D
Beslenme sosyolojisi
E
Toplumsal sınıf
Açıklama:
Gıda/yemek sosyolojisi: Gıdanın üretim, dağıtım, bölüşüm, tüketim ve atık süreçlerini çözümlemeye çalışan sosyolojinin alt disiplinidir.
Soru 16
Türkiye’de 2020 yılında net asgari ücret kaç TL olmuştur?
Seçenekler
A
1,324.70 TL
B
2,324.70 TL
C
3,324.70 TL
D
4,324.70 TL
E
5,324.70 TL
Açıklama:
Türkiye’de 2020 yılında net asgari ücret 2,324.70 TL’dir.
Soru 17
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından düzenli olarak yapılan Hane Halkı Tüketim Harcamaları’na ilişkin istatistiklerden biri olan "Harcama Türlerine Göre Hanehalkı Tüketim Harcamasının Dağılımı’na (2020) göre Türkiye’de hanehalklarının harcama kalemleri arasında gıda harcamaları kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
Birinci sırada
B
İkinci sırada
C
Üçüncü sırada
D
Dördüncü sırada
E
Sonuncu sırada
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından düzenli olarak yapılan Hane Halkı Tüketim Harcamaları’na ilişkin istatistikler de açıklayıcıdır. Harcama Türlerine Göre Hanehalkı Tüketim Harcamasının Dağılımı’na (2020) göre Türkiye’de hanehalklarının tüketimlerinde konut ve kira giderlerinden sonra ikinci sırada gıda ve alkolsüz içecekler yer almaktadır. Dolayısıyla hanehalklarının harcama kaleminde en yüksek ikinci payı gıda harcamalarının aldığını görüyoruz.
Soru 18
Sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Abur cubur
B
Abuk subuk
C
Temel gıdalar
D
Organik gıda
E
Gluten
Açıklama:
Abur cubur gıda (junk food): Abur cubur en genel anlamıyla işe yaramayan, fırlatıp atılması gereken şeylere gönderme yapar. Abur cubur gıda sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalardır (Albritton, 2016: 22).
Soru 19
Dünyadaki gelişmiş ülkelerin et yoğun tüketiminin yanı sıra gelişmekte olan ülkelerin beslenme alışkanlıklarında ete olan ilginin artmasını açıklayan yeni kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Obezite
B
Sürdürülebilirlik
C
Etselleşme
D
Laktoz
E
Gluten
Açıklama:
Dünyadaki gelişmiş ülkelerin et yoğun tüketiminin yanı sıra gelişmekte olan ülkelerin beslenme alışkanlıklarında ete olan ilginin artması yeni bir kavramla açıklanmaktadır: Etselleşme (meatification).
Soru 20
Abritton'a göre (2016: 157) ABD’de kişi başı yıllık kaç kilogram et tüketilmektedir?
Seçenekler
A
500
B
350
C
100
D
50
E
25
Açıklama:
ABD’de kişi başı yıllık 100 kg et tüketilmektedir (Albritton, 2016: 157).
Soru 21
“Kapitalistler üretim araçlarına sahip olan kesim, işçi sınıfı da üretim araçlarına sahip olmayan, ancak ve ancak elinde emek gücü olan, işte kendi emek gücünü satarak yaşamını sürdüren kesimi oluşturmaktadır.” Bu ikili sınıfsal açıklama temel olarak aşağıdaki hangi sosyoloğun görüşlerine dayanır?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Karl Marx
C
Pierre Bourdieu
D
Thorstein Veblen
E
Max Weber
Açıklama:
Sanayi toplumlarında kapitalistler ya da burjuvazi (sermayeye ve üretim araçlarına sahip olanlar) ve işçi sınıfı (proletarya - üretim araçlarına sahip olmayanlar) olmak üzere ikili bir sınıf yapısı söz konusudur.
Kapitalistler üretim araçlarına sahip olan kesim, işçi sınıfı da üretim araçlarına sahip olmayan, ancak ve ancak elinde emek gücü olan, işte kendi emek gücünü satarak yaşamını sürdüren kesimi oluşturmaktadır (Giddens ve Sutton, 2014: 178). Bu ikili sınıfsal açıklama temel olarak ünlü düşünür ve sosyolog Karl Marx’ın görüşlerine dayanır.
Kapitalistler üretim araçlarına sahip olan kesim, işçi sınıfı da üretim araçlarına sahip olmayan, ancak ve ancak elinde emek gücü olan, işte kendi emek gücünü satarak yaşamını sürdüren kesimi oluşturmaktadır (Giddens ve Sutton, 2014: 178). Bu ikili sınıfsal açıklama temel olarak ünlü düşünür ve sosyolog Karl Marx’ın görüşlerine dayanır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi orta sınıflar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sanayici
B
Gayrimenkul ve menkul sahipliği
C
Mavi yakalılar
D
Profesyonel mesleklere sahip olanlar
E
İşveren
Açıklama:
Günümüz sanayileşmiş, ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda 3 temel toplumsal sınıf (üst, orta ve alt sınıf) olduğu varsayılır.
Orta sınıf: beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlileri.
Orta sınıf: beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlileri.
Soru 23
Abraham Maslow’un insan psikolojisinde güdülenme teorisi olarak belirlediği ihtiyaçlar hiyerarşine göre hiyerarşinin en alt basamağında aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Ait olma ve sevgi ihtiyacı
B
Güvenlik ihtiyacı
C
Fizyolojik ihtiyaçlarımız
D
Kendini gerçekleştirme ihtiyacı
E
Değer ihtiyaçları
Açıklama:
Buna göre yeme içme fizyolojik ihtiyaçlarımız arasında yer alır.
Abraham Maslow’un insan psikolojisinde güdülenme teorisi olarak belirlediği ihtiyaçlar hiyerarşine göre hiyerarşinin en alt basamağında fizyolojik ihtiyaçlarımız, sırasıyla güvenlik ihtiyacı, ait olma ve sevgi ihtiyacı, değer ihtiyaçları ve en üstte de kendini gerçekleştirme ihtiyacı bulunmaktadır.
Abraham Maslow’un insan psikolojisinde güdülenme teorisi olarak belirlediği ihtiyaçlar hiyerarşine göre hiyerarşinin en alt basamağında fizyolojik ihtiyaçlarımız, sırasıyla güvenlik ihtiyacı, ait olma ve sevgi ihtiyacı, değer ihtiyaçları ve en üstte de kendini gerçekleştirme ihtiyacı bulunmaktadır.
Soru 24
Türk-İş’in yaptığı araştırmalara göre 2020 Eylül ayı itibariyle dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı kaç liradır?
Seçenekler
A
5473
B
6473
C
6973
D
7473
E
7973
Açıklama:
Dört kişilik bir ailede, hane içerisinde yalnızca bir kişinin çalıştığını varsaydığımızda, ortalama büyüklükteki bir kentte yaşam giderlerinin (kira, mutfak, eğitim, ulaşım vb.) boyutlarını düşündüğümüzde yoksulluk sınırının ne boyutta olabileceğini düşünebiliriz.
Türk-İş’in yaptığı araştırmalara göre 2020 Eylül ayı itibariyle dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 7973 TL’dir.
Türk-İş’in yaptığı araştırmalara göre 2020 Eylül ayı itibariyle dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 7973 TL’dir.
Soru 25
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payın %19,4 ile aşağıdakilerden hangisinin olduğu görülmektedir?
Seçenekler
A
Ekmek ve tahıllar
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
Et, balık ve deniz ürünleri
E
Süt, peynir ve yumurta
Açıklama:
Harcama Türlerine Göre Hanehalkı Tüketim Harcamasının Dağılımı’na (2020) göre Türkiye’de hanehalklarının tüketimlerinde konut ve kira giderlerinden sonra ikinci sırada gıda ve alkolsüz içecekler yer almaktadır.
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payın %19,4 ile et, balık ve deniz ürünleri, %17,8 ile ekmek ve tahıllar, %16,6 sebzeler, %13,9 ile süt, peynir ve yumurta, %11,4 ile meyveler ve diğerleri şeklinde olduğunu görüyoruz.
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payın %19,4 ile et, balık ve deniz ürünleri, %17,8 ile ekmek ve tahıllar, %16,6 sebzeler, %13,9 ile süt, peynir ve yumurta, %11,4 ile meyveler ve diğerleri şeklinde olduğunu görüyoruz.
Soru 26
Ayrım: Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (2016) kitabında ülkesinde yaşayan farklı toplumsal sınıflara bakarak müzik, yemek, sanat ve kültür beğenilerine odaklanan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Emile Durkheim
C
Pierre Bourdieu
D
Thorstein Veblen
E
Max Weber
Açıklama:
Yemek özelinde ise “çağdaş Fransa’da toplumsal sınıf gerçekliklerine ilişkin olarak üst ve alt sınıfların damak tatlarının üretilme ve tekrar üretilme yollarını” analiz etmektedir.
Fransız sosyolog Pierre Bourdieu Ayrım: Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (2016) kitabında Fransa toplumunda yaşayan farklı toplumsal sınıflara bakarak müzik, yemek, sanat ve kültür beğenilerine odaklanır.
Fransız sosyolog Pierre Bourdieu Ayrım: Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (2016) kitabında Fransa toplumunda yaşayan farklı toplumsal sınıflara bakarak müzik, yemek, sanat ve kültür beğenilerine odaklanır.
Soru 27
TBSA (2010) araştırmasının bulgularına göre Türkiye genelinde süt tüketmeyenlerin oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
44,6
B
45,6
C
48,6
D
51,6
E
52,6
Açıklama:
TBSA, 2010: 186
Türkiye genelinde süt tüketmeyenlerin oranı %44,6’dır.
Türkiye genelinde süt tüketmeyenlerin oranı %44,6’dır.
Soru 28
TBSA (2010) araştırmasının bulgularına göre Türkiye’de hiç et tüketmeyen kadınların oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
17,6
B
20,3
C
21,6
D
23,3
E
27,3
Açıklama:
Erkeklerde ise %17,6’dır.
Kadınlar %23,3 oranında hiç et tüketmemektedir.
Kadınlar %23,3 oranında hiç et tüketmemektedir.
Soru 29
Montanari’nin belirttiği gibi (2018: 29) …………. yiyecekler hiyerarşisinde ilk sırada yer alarak, özellikle yönetici sınıflar için büyük öneme sahipti.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar.
Seçenekler
A
Et
B
Süt
C
Sebze
D
Meyve
E
Ekmek
Açıklama:
Geçmişten günümüze et zor tedarik edilen, güçlülerin, iktidar sahiplerinin daha çok tüketebildiği bir yiyecek olarak kabul edilmiştir.
Montanari’nin belirttiği gibi (2018: 29) et yiyecekler hiyerarşisinde ilk sırada yer alarak, özellikle yönetici sınıflar için büyük öneme sahipti.
Montanari’nin belirttiği gibi (2018: 29) et yiyecekler hiyerarşisinde ilk sırada yer alarak, özellikle yönetici sınıflar için büyük öneme sahipti.
Soru 30
I. Yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği yoktur.
II. Reklamı az yapılır.
III. Sık sık yemek isteği uyandırır.
IV. Kolay erişilebilirdir.
Yukarıdakilerden hangileri Abur cubur gıda için doğru ifadelerdir?
II. Reklamı az yapılır.
III. Sık sık yemek isteği uyandırır.
IV. Kolay erişilebilirdir.
Yukarıdakilerden hangileri Abur cubur gıda için doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Abur cubur gıda (junk food): Abur cubur en genel anlamıyla işe yaramayan, fırlatıp atılması gereken şeylere gönderme yapar.
Abur cubur gıda sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalardır.
Abur cubur gıda sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalardır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi alt toplumsal sınıfa mensuptur?
Seçenekler
A
Beyaz yakalılar
B
Mavi yakalılar
C
Devlet görevlileri
D
Masa başı çalışanlar
E
Profesyonel meslek sahipleri
Açıklama:
Alt toplumsal sınıfa mensup olanlar: mavi yakalı, genellikle imalatta çalışan işçiler, el emeği ile çalışanlar, devlet görevinde daha alt ücretli işlerde çalışanlardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 32
Sanayi toplumunda toplumu "kapitalistler ya da burjuvazi" ve "işçi sınıfı" olmak üzere iki sınıfa ayıran görüş aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Max Weber
C
Auguste Comte
D
Emile Durkheim
E
Pierre Bourdieu
Açıklama:
Sanayi toplumlarında kapitalistler ya da burjuvazi (sermayeye ve üretim araçlarına sahip olanlar) ve işçi sınıfı (proletarya - üretim araçlarına sahip olmayanlar) olmak üzere ikili bir sınıf yapısı söz konusudur. Kapitalistler üretim araçlarına sahip olan kesim, işçi sınıfı da üretim araçlarına sahip olmayan, ancak ve ancak elinde emek gücü olan, işte kendi emek gücünü satarak yaşamını sürdüren kesimi
oluşturmaktadır. Bu ikili sınıfsal açıklama temel olarak ünlü düşünür ve sosyolog Karl Marx’ın görüşlerine dayanır.
oluşturmaktadır. Bu ikili sınıfsal açıklama temel olarak ünlü düşünür ve sosyolog Karl Marx’ın görüşlerine dayanır.
Soru 33
Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre hiyerarşinin en alt basamağında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Güvenlik ihtiyacı
B
Kendini gerşekleştirme ihtiyacı
C
Fizyolojik ihtiyaçlar
D
Ait olma ve sevilme ihtiyacı
E
Değer ihtiyacı
Açıklama:
Amerikalı psikolog Abraham Maslow’un insan psikolojisinde güdülenme teorisi
olarak belirlediği ihtiyaçlar hiyerarşine göre hiyerarşinin en alt basamağında fizyolojik ihtiyaçlarımız, sırasıyla güvenlik ihtiyacı, ait olma ve sevgi ihtiyacı, değer ihtiyaçları ve en üstte de kendini gerçekleştirme ihtiyacı bulunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
olarak belirlediği ihtiyaçlar hiyerarşine göre hiyerarşinin en alt basamağında fizyolojik ihtiyaçlarımız, sırasıyla güvenlik ihtiyacı, ait olma ve sevgi ihtiyacı, değer ihtiyaçları ve en üstte de kendini gerçekleştirme ihtiyacı bulunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 34
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payı aşağıdakilerden hangisi almaktadır?
Seçenekler
A
Ekmek ve tahıllar
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
Et, balık ve deniz ürünleri
E
Süt, peynir ve yumurta
Açıklama:
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payın %19,4 ile et, balık ve deniz ürünleri, %17,8 ile ekmek ve tahıllar, %16,6 sebzeler, %13,9 ile süt, peynir ve yumurta, %11,4 ile meyveler ve diğerleri şeklinde olduğu görülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 35
Türk-İş’in yaptığı araştırmalara göre 2020 Eylül ayı itibariyle Türkiye'de yoksulluk sınırı kaç liradır?
Seçenekler
A
2448 TL
B
4555 TL
C
5670 TL
D
6674 TL
E
7973 TL
Açıklama:
Türkiye’de 2020 yılında net asgari ücret 2,324.70 TL’dir. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (TÜRK-İŞ) aylık olarak çok uzun zamandır hazırladığı yoksulluk, açlık sınırı rakamları Eylül 2020 itibariyle şu şekildedir: Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2,448 TL, yoksulluk sınırı ise 7,973 TL, bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyeti 3,003 TL’dir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 36
Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nün Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması'na göre Türkiye'de halen temel besin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekmek ve diğer tahıl ürünleri
B
Süt ve süt ürünleri
C
Et ve et ürünleri
D
Sebze ve meyveler
E
Şeker ve şekerli gıdalar
Açıklama:
Bu araştırmanın bulgularına göre Türkiye’de enerji ve besin öğeleri yönünden enerjiyi yetersiz düzeyde tüketen aile oranının düşük olduğu tespit edilmiştir. Türkiye’de halen temel besin kaynağı ekmek ve diğer tahıl ürünleridir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 37
Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması verilerine göre kırmızı et hiç tüketmeyenlerin oranı kaçtır?
Seçenekler
A
%15,7
B
%18,2
C
%20,2
D
%22
E
%25
Açıklama:
Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA-2010) verilerinin en çarpıcı bulgularından biri kırmızı et tüketimi konusundadır. Kırmızı et hiç tüketmeyenlerin oranı %20,2’dir.
Soru 38
Avrupa'de en çok et tüketilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Avusturya
D
İspanya
E
Bosna Hersek
Açıklama:
Avrupa’da en çok et tüketen ülkelerin başında 94 kg ile İspanya ve 90 kg ile Avusturya geliyor. En düşük ortalamaya sahip ülke ise yaklaşık 28 kg ile Gürcistan. Gürcistan’ı Türkiye, Azerbaycan ve Bosna Hersek takip ediyor. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi proletarya kavramının karşılığıdır?
Seçenekler
A
İşçi sınıfı
B
Burjuva
C
Kapitalist
D
Beyaz yakalılar
E
İşveren
Açıklama:
Sanayi toplumunda, sanayi öncesi toplumlarda önemli olan toprak mülkiyeti önemini kaybetmiş ve sermaye önem kazanmıştır. Sanayi toplumlarında kapitalistler ya da burjuvazi (sermayeye ve üretim araçlarına sahip olanlar) ve işçi sınıfı (proletarya - üretim araçlarına sahip olmayanlar) olmak üzere ikili bir sınıf yapısı söz konusudur.
Soru 40
“Bütün insanların her zaman aktif ve sağlıklı bir yaşam için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleri” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda ihtiyacı
B
Gıda güvencesi
C
Gıda eşitliği
D
Gıda erişimi
E
Gıda hakkı
Açıklama:
Gıda güvencesi(zliği) “bütün insanların her zaman aktif ve sağlıklı bir yaşam için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla
yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleri”dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleri”dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi günümüz sanayileşmiş, ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda orta sınıfa dahil edilmektedir?
Seçenekler
A
Devlet görevlileri
B
Mavi yakalılar
C
Sanayiciler
D
Üst düzey yöneticiler
E
İmalatta çalışan işçiler
Açıklama:
Günümüz sanayileşmiş, ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda 3 temel toplumsal sınıf olduğu varsayılır:
- Üst sınıf: işveren, sanayici, gayrimenkul ve menkul sahipliği, üst düzey yönetici konumunda toplumsal kaynaklara sahip veya kontrol edebilen grup.
- Orta sınıf: beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlileri
- Alt sınıf: mavi yakalı, genellikle imalatta çalışan işçiler, el emeği ile çalışanlar, devlet görevinde daha alt ücretli işlerde çalışanlar
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi günümüz sanayileşmiş, ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda alt sınıfa dahil edilmektedir?
Seçenekler
A
Mavi yakalılar
B
Beyaz yakalılar
C
Sanayiciler
D
İşverenler
E
Devlet görevlileri
Açıklama:
Günümüz sanayileşmiş, ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda 3 temel toplumsal sınıf olduğu varsayılır:
- Üst sınıf: işveren, sanayici, gayrimenkul ve menkul sahipliği, üst düzey yönetici konumunda toplumsal kaynaklara sahip veya kontrol edebilen grup.
- Orta sınıf: beyaz yakalı, masa başı iş yapan konumunda çalışanlar, profesyonel mesleklere sahip olanlar, devlet görevlileri
- Alt sınıf: mavi yakalı, genellikle imalatta çalışan işçiler, el emeği ile çalışanlar, devlet görevinde daha alt ücretli işlerde çalışanlar
Soru 43
Petrolden sonra uluslararası ticaretteki en değerli mal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Et
B
Çikolata
C
Şarap
D
Çay
E
Kahve
Açıklama:
Kahve, petrolden sonra uluslararası ticaretteki en değerli maldır; pek çok ülke için, dış ticaretten elde edilecek en yüksek kazancı sağlar. Kahvenin üretimi, taşınması ve dağıtımı, kahveyi içen kişiden binlerce kilometre uzaktaki insanlar arasındaki sürekli etkileşimleri gerektirir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 44
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de 2019 yılında %19,4 ile en fazla harcama yapılan gıda grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Et, balık ve deniz ürünleri
B
Ekmek ve tahıllar
C
Sebzeler
D
Süt, peynir ve yumurta
E
Meyveler ve diğerleri
Açıklama:
TÜİK (2020) verilerine göre gıda harcamalarında en büyük payın %19,4 ile et, balık ve deniz ürünleri, %17,8 ile ekmek ve tahıllar, %16,6 sebzeler, %13,9 ile süt, peynir ve yumurta, %11,4 ile meyveler ve diğerleri şeklinde olduğunu görüyoruz
Soru 45
Yapılan bir araştırmada dar gelirli ailelerin geniş çeşitliliğe sahip arzu edilen ürünlerin bulunduğu süpermarketler yerine yerel ucuzluk mağazalarından alışverişi tercih ettiklerini, bu ailelerin daha sık hatta günlük gıda alışverişi yaptıkları anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Yukarıda belirtilen durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Böylelikle evde fazladan kalan besinlerin daha çabuk tüketilmesinin önüne geçmeleri
B
Günlük kazançları doğrultusunda gıda temininin ancak bu şekilde sağlayabilmeleri
C
Günlük ve taze gıdaları tüketerek daha sağlıklı olma bilincinin giderek yaygınlaşması
D
Yaşam koşullarının iyileşmesini sağlayacak gıda maddelerine ulaşım imkanlarının kısıtlı olması
E
Ait oldukları sosyal sınıf alışkanlıkları ve kültürü böyle gerektirdiği için
Açıklama:
Beardsworth ve Keil, (2011: 158-159) gıda harcamalarında asgari düzeyde olan harcamaların beklenmedik başka bir harcama, fatura nedeniyle esnetilebildiğini, gıda harcamasını böylesi durumlarda azalttıklarını tespit etmiştir. Ayrıca bu araştırmadaki çarpıcı bulgulardan bir diğeri ise dar gelirli ailelerin geniş çeşitliliğe sahip arzu edilen ürünlerin bulunduğu süpermarketler yerine yerel ucuzluk mağazalarından alışverişi tercih ettiklerini, bu ailelerin daha sık hatta günlük gıda alışverişi yaptıklarını; böylelikle evde fazladan kalan besinlerin daha çabuk tüketilmesinin önüne geçtiklerini açığa çıkarmışlardır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalardır?
Seçenekler
A
Abur cubur gıda
B
Atık gıda
C
Besin değeri yüksek kalorisi düşük gıda
D
Konfor gıda
E
Fast food gıdalar
Açıklama:
Abur cubur gıda (junk food): Abur cubur en genel anlamıyla işe yaramayan, fırlatıp atılması gereken şeylere gönderme yapar. Abur cubur gıda sık sık yemek isteği uyandıran, reklamı çok yapılan, ucuzluğu, kolay erişilebilirliği ve yarı bağımlılık yapıcı nitelikleriyle ayartılıp besin içeriği olmayan gıdalardır.
Soru 47
Eskiden protein ihtiyacının ucuz bir şekilde karşılanma olanağı nedeniyle kemik suyunun alt sınıflarca tüketilmesi ancak sağlıklı, bağışıklık sistemini güçlendirici etkilerini daha iyi kavrayan üst sınıflar tarafından kemik suyu tüketim eğiliminin artmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamayla aynı olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda yapılan açıklamayla aynı olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kahverengi ekmek eskiden alt sınıflarca tüketilirken sağlıklı olduğu anlaşılınca üst sınıflar tarafından tüketilmektedir
B
Türkiye’de önceleri alt sınıf tarafından tüketilen fast foodlar artık üst sınıflarca da tüketilmeketdir
C
Modernlik algısı nedeniyle bulyon gibi hazır lezzetlendirici ve tatlandırıcılar üst sınıflarca kullanılmaktadır
D
İçerdiği katkı maddelerinin zararlı etkilerin ortaya çıkması nedeniyle kırmızı et tüketimi üst sınıflarca terk edilerek alt sınıflarca benimsenmiştir
E
Alt sınıfların zeytinyağı kullanımından vaz geçerek ayçiçek yağı kullanmaya başlamışlardır
Beyaz ekmek eskiden üst sınıflarca tüketilirken artık alt sınıflar tarafından tüketilmektedir
Beyaz ekmek eskiden üst sınıflarca tüketilirken artık alt sınıflar tarafından tüketilmektedir
Açıklama:
Tüketim örüntülerine baktığımızda şeker tüketiminin, karbonhidrat tüketiminin, ekmek tüketiminin, et tüketiminin her birinin ayrı ayrı sınıfsal analizlerini yapabilmek mümkündür. Tarihsel olarak söz konusu yiyeceklerin, özellikle şekerin, beyaz ekmeğin sınıfsal özelliklerinde değişim gözlenmiştir. Öte yandan toplumsal beğeniler zaman içerisinde toplumsal sınıflar arasında yer değiştirmektedir. Değişen beslenme rejimleri, sağlık kaygıları nedeniyle pek çok yiyecek üst sınıfın kontrolünden ve egemenliğinden, alt sınıflara doğru hareketlilik gösterir
Soru 48
Dünyada kapitalizmin, sömürgeciliğin gelişmesi açısından kritik bir ürün olmuş, emekçi yoksulların kalori açığının kapatılmasına yardımcı olmuş ve iş molalarının ilk besinlerinden birisi haline gelmiş gıda maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şeker
B
Karabiber
C
Et
D
Yumurta
E
Ekmek
Açıklama:
Şekerin bu anlamda endüstriyel bir ürüne dönüşmesi (şeker kamışı ve/veya şeker pancarı) dünyada kapitalizmin, sömürgeciliğin gelişmesi açısından da kritik bir ürüne dönüşmesine neden olmuştur. Sidney W. Mintz’e (1997: 223) göre “dünyanın her yanında şeker, emekçi yoksulların kalori açığının kapatılmasına yardımcı olmuş ve iş molalarının ilk besinlerinden birisi haline gelmiştir”. İşte tam da böylesi bir işlevselliğe sahip olan şeker işçilerin, işçi sınıfının kalori açığını kapatmada oldukça önemli bir rol oynar.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nün Sağlık Bakanlığı desteğiyle gerçekleştirdiği Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması’na (2010) göre yüksek gelir gruplarının düşük gelir gruplarından daha az tükettiği besindir?
Seçenekler
A
Meyveler
B
Et, tavuk ve balık
C
Yumurta
D
Sebzeler
E
Süt ve yoğurt
Açıklama:
Meyveler yüksek gelir gruplarında 234-245 gram tüketilirken düşük gelir gruplarında 336-410 gram olarak tüketilmektedir.
Soru 50
OECD ve Fao 2017 verilerine göre aşağıdaki ABD ve Türkiye’de yıllık kişi başı et tüketimi doğru olarak verilmiştir.?
Seçenekler
A
ABD’de 101,3 Kg - Türkiye’de 32,7 Kg
B
ABD’de 200 Kg - Türkiye’de 56,7 Kg
C
ABD’de 90 Kg - Türkiye’de 25 Kg
D
ABD’de 250 Kg - Türkiye’de 32,7 Kg
E
ABD’de 125Kg - Türkiye’de 71,7 Kg
Açıklama:
OECD ve FAO 2017 verilerine göre ABD’de ortalama 101,3 kg, Avrupa Birliği ülkelerinde 69,5 kg, dünya ortalaması 34,7 kg iken Türkiye’de 32,5 kg’dır. T
Ünite 4
Soru 1
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisinin sofrada yapılmasında bir sakınca yoktur?
I- Yemekte bıçak kullanma,
II- Sıcak yemeği ağız ile üfleme,
III- Başkalarının önündeki yemeğe uzanma,
IV- Yemeğe Besmele ile başlama,
V- Aşırı yeme.
I- Yemekte bıçak kullanma,
II- Sıcak yemeği ağız ile üfleme,
III- Başkalarının önündeki yemeğe uzanma,
IV- Yemeğe Besmele ile başlama,
V- Aşırı yeme.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere Kutadgu Bilig’de rastlanmıştır. Aşırı yememe, yemeğe sağ elle başlama, yemeğe Besmele ile başlama, başkalarının önündeki yemeğe uzanmama, yemekte bıçak kullanmama, kemikleri sıyırmama, hızla veya yavaş yememe, sıcak yemeği ağız ile üflememe gibi çeşitli kurallar aktarılır.
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere Kutadgu Bilig’de rastlanmıştır. Aşırı yememe, yemeğe sağ elle başlama, yemeğe Besmele ile başlama, başkalarının önündeki yemeğe uzanmama, yemekte bıçak kullanmama, kemikleri sıyırmama, hızla veya yavaş yememe, sıcak yemeği ağız ile üflememe gibi çeşitli kurallar aktarılır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Çin ve Japon halklarının yemek masalarında bıçağı tamamen kaldırmalarının nedenidir?
Seçenekler
A
Yemek sırasında parmakların kesilebileceğinden,
B
Masada kalabalık yaratabileceğinden,
C
Kullanımı bileği yorabileceğinden,
D
Masada bıçak olması kabalık sayılabileceğinden
E
Saldırı silahı olarak kullanılabileceğinden
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Saldırganlık ifadesine dair olasılığı Çin ve Japon halkları da bıçağı tamamen
masadan kaldırarak yok etmişlerdir.
Saldırganlık ifadesine dair olasılığı Çin ve Japon halkları da bıçağı tamamen
masadan kaldırarak yok etmişlerdir.
Soru 3
Ortaçağ Avrupa'sındaki ziyafet sofralarında, bir hiyerarşi ve iktidar sembolü olan tuzluğun masadaki yeri neresidir?
Seçenekler
A
Davetlilerin sağ elinin hizası
B
Ev sahibinin sağ elinin hizası
C
Davetlilerin sol elinin hizası
D
Ev sahibinin sol elinin hizası
E
Masanın ortası
Açıklama:
ZİYAFET: SINIF VE STATÜ FARKININ SOFRASI
Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu. Bu bir hiyerarşi ve iktidar sembolüydü.
Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu. Bu bir hiyerarşi ve iktidar sembolüydü.
Soru 4
Çikolatanın ilk kez kimler tarafından MÖ yaklaşık 1000'de keşfedildiği düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Aztek halkı tarafından
B
Maya halkı tarafından
C
Güney Amerika halkları tarafından
D
Avrupa halkı tarafından
E
Orta Amerikalı Olmek halkı tarafından
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
MÖ yaklaşık 1000’de Orta Amerikalı Olmek halkı tarafından keşfedildiği ve kullanıldığı düşünülen çikolatayı (chocólatl), Aztek ve Maya halkları da öğrenmiştir.
MÖ yaklaşık 1000’de Orta Amerikalı Olmek halkı tarafından keşfedildiği ve kullanıldığı düşünülen çikolatayı (chocólatl), Aztek ve Maya halkları da öğrenmiştir.
Soru 5
Tanrı Amun-Min’in kutsal besini olarak kabul edilen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasülye
C
Elma
D
Çikolata
E
Balık
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Yemeğin dinle ilişkisi malzemelerde de görülür. Geçmişten bu yana yiyecek ve içecekleri tanrılara ve ruhlara da sunan insanlar, kendi yetiştirdikleri ve hazırladıkları yiyecek-içecekler kadar tanrılara ve ruhlara özel besinler de yetiştiriyor ve hazırlıyorlardı. Suların aktığı, balıklı havuzlar olan Antik Mısır’ın tapınaklarındaki bahçelerde, rahip ve rahibeleri besleyen ürünlerin yanı sıra tanrılara sunulacak sebze ve meyveler de yetiştirilirdi. Besinlerin kutsallıkları, onları aynı zamanda sunu ürünü de yapıyordu. Örneğin mercimek, tanrı Amun-Min’in kutsal besiniydi.
Yemeğin dinle ilişkisi malzemelerde de görülür. Geçmişten bu yana yiyecek ve içecekleri tanrılara ve ruhlara da sunan insanlar, kendi yetiştirdikleri ve hazırladıkları yiyecek-içecekler kadar tanrılara ve ruhlara özel besinler de yetiştiriyor ve hazırlıyorlardı. Suların aktığı, balıklı havuzlar olan Antik Mısır’ın tapınaklarındaki bahçelerde, rahip ve rahibeleri besleyen ürünlerin yanı sıra tanrılara sunulacak sebze ve meyveler de yetiştirilirdi. Besinlerin kutsallıkları, onları aynı zamanda sunu ürünü de yapıyordu. Örneğin mercimek, tanrı Amun-Min’in kutsal besiniydi.
Soru 6
Osmanlı döneminde kahvehaneler kim tarafından kısıtlanmıştır?
Seçenekler
A
III. Mustafa
B
II. Osman
C
IV Murat
D
Sultan Beyazıt
E
Kanuni Sultan Süleyman
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Kahvehaneler, Osmanlı döneminde de önemli sosyalleşme ve siyaset mekânlarıydı. IV Murat’ın kısıtlamalarının ardından III. Selim döneminde (1789-1807) orduda yapılan yenilikler kahvehanelerde eleştirildi. Hemen ardından tahta çıkan II. Mahmud’un Sadrazamı Alemdar Mustafa Paşa, kahvehanelerde siyasi konuların konuşulmasını yasakladı. Yeniçeri Ocağı’nın kapatıldığı dönemde de kahvehaneler sultan tarafından geçici olarak kapatıldı. 1876 yılında Meşrutiyet, 1877 Rus Savaşı, 1881 Mithad Paşa davası hep kahvehanelerde konu edildi.
Kahvehaneler, Osmanlı döneminde de önemli sosyalleşme ve siyaset mekânlarıydı. IV Murat’ın kısıtlamalarının ardından III. Selim döneminde (1789-1807) orduda yapılan yenilikler kahvehanelerde eleştirildi. Hemen ardından tahta çıkan II. Mahmud’un Sadrazamı Alemdar Mustafa Paşa, kahvehanelerde siyasi konuların konuşulmasını yasakladı. Yeniçeri Ocağı’nın kapatıldığı dönemde de kahvehaneler sultan tarafından geçici olarak kapatıldı. 1876 yılında Meşrutiyet, 1877 Rus Savaşı, 1881 Mithad Paşa davası hep kahvehanelerde konu edildi.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kahveyi hazırlarken, sunarken ve içerken uyulması gereken kurallar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kahvenin köpüklü olması
B
Kıvamının iyi tutturulması
C
Servisine özen gösterilmesi
D
Dökülmeden getirilmesi
E
Şekersiz hazırlanması
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Kahvenin köpüklü olması, kıvamının iyi tutturulması, servisine özen gösterilmesi, dökülmeden getirilmesi ve sessizce içilmesi bugün de izlenen kurallardır.
Kahvenin köpüklü olması, kıvamının iyi tutturulması, servisine özen gösterilmesi, dökülmeden getirilmesi ve sessizce içilmesi bugün de izlenen kurallardır.
Soru 8
İnsanların ilk evcilleştirdiği bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Susam
C
Fasülye
D
Arpa
E
Soya
Açıklama:
KAP KACAKLAR VE MUTFAK KÜLTÜRÜ
Arkeolojik çalışmalar, insanların ilk evcilleştirdiği bitkinin arpa ve sonra buğday olduğunu ve Mezopotamya’da evcilleştirildiğini göstermektedir.
Arkeolojik çalışmalar, insanların ilk evcilleştirdiği bitkinin arpa ve sonra buğday olduğunu ve Mezopotamya’da evcilleştirildiğini göstermektedir.
Soru 9
Patatesin anavatanı neresidir?
Seçenekler
A
Afrika
B
Avrupa
C
Uzak Doğu
D
Asya
E
Güney Amerika
Açıklama:
KAP KACAKLAR VE MUTFAK KÜLTÜRÜ
Patatesin anavatanı Güney Amerika’dır
Patatesin anavatanı Güney Amerika’dır
Soru 10
Çay Avrupa'ya 17. yüzyılın başlarında hangi ülkeden taşınmıştır?
Seçenekler
A
Çin'den
B
Hindistan'dan
C
Kore'den
D
Japonya'dan
E
Fas'tan
Açıklama:
SOFRA ADABI: MASADA SOSYAL DAVRANIŞ VE İÇECEKLER
Çayı 17. yüzyılın başlarından Çin’den Avrupa’ya taşıyan Hollandalı tüccarlardır.
Çayı 17. yüzyılın başlarından Çin’den Avrupa’ya taşıyan Hollandalı tüccarlardır.
Soru 11
Türkiye’de özellikle nişan, düğün, sünnet, cenaze gibi çok sayıda kişinin ağırlanmasını gerektiren yemeklerde, imece usulüyle bir arada yemek hazırlayanlar, bir araya gelmektedir. Beraber pişirmenin bir başka boyutu da aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dayanışma
B
Sohbet
C
Alış veriş
D
Zamanlama
E
Lezzet
Açıklama:
Beraber pişirmenin bir başka boyutu da dayanışmadır. Türkiye’de özellikle nişan, düğün, sünnet, cenaze gibi çok sayıda kişinin ağırlanmasını gerektiren yemeklerde, imece usulüyle bir arada yemek hazırlayanlar, dayanışma temelinde bir araya gelmektedir. Birçok toplumda ihtiyaç duyanlara bu tür aşamalarda yardım edilir
Soru 12
Hangisi Ziyafetlerde , toplumun ulaşabildiği ve üretebildiği ürünleri, alım gücünü, hazırlama ve pişirme kalitesini gösterebilir?
Seçenekler
A
Yemeğin içeriği
B
Kalori değeri
C
Tabak sayısı
D
Masa düzeni
E
Zeytinyağlı oranı
Açıklama:
Yemeğin içeriği, toplumun ulaşabildiği ve üretebildiği ürünleri, alım gücünü, hazırlama ve pişirme kalitesini gösterebilir. Ziyafetler başlı başına bir etkinlik oldukları için bu özelliklerin en üste çekilmesi hem yemeği gündelik olandan hem de ev sahibini diğerlerinden ayırabiliyordu.
Soru 13
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere aşağıdaki eserlerden hangisinde rastlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kutadgu Bilig
B
Dîvânu Lugâti't-Türk
C
Sofra Adabı Sosyolojisi
D
Uluğ Bey
E
Kitabüt Tabbahin
Açıklama:
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere Kutadgu Bilig’de rastlanmıştır. Aşırı yememe, yemeğe sağ elle başlama, yemeğe Besmele ile başlama, başkalarının önündeki yemeğe uzanmama, yemekte bıçak kullanmama, kemikleri sıyırmama, hızla veya yavaş yememe, sıcak yemeği ağız ile üflememe gibi çeşitli kurallar aktarılır (Koçak, 2018:21).
Soru 14
ABD’de masada bulunan fakat bununla herhangi bir yiyeceğin ağza alınması kabalık olarak algılanan sofra aracı hangisidir?
Seçenekler
A
Bıçak
B
Çatal
C
Kaşık
D
Çubuklar
E
Kepçe
Açıklama:
Masada bulunmasından veya yemekte kullanılmasından kaçınılan, ancak günümüz sofralarında önemli bir gereç olan bıçağın masadaki tarihçesi hayli toplumsaldır. Örneğin Avrupa ve ABD’de bıçak masada bulunabilir. Fakat bıçakla herhangi bir yiyecek ağza alınmamalıdır. Bu, tehlikesinden öte bir kabalık olarak algılanır. Aynı şekilde bıçağın sapının yumruk içinde tutulması da saldırganlık ifadesi olduğundan, bir kabalık olarak görülür.
Soru 15
Pek çok kültürde rastlanan yemekten önce şükür ve bereket amaçlı olarak yapılan eylem hangisidir?
Seçenekler
A
Dua
B
Dans
C
Şarkı
D
Gökyüzüne bakmak
E
Selamlaşma
Açıklama:
Yemekten önce ve sonra birçok kültürde dua edilmesi, kutlamalarda veya dinî bayramlarda şükür içeren dualara yer verilmesi, birçok kültürde mutfağa, kilere, depoya, amulet, yazı veya gıda maddeleri asılması, bereket sağlayacakları veya kötü ruhları buralardan uzak tutacakları düşüncesinin bir ürünüdür.
Soru 16
Birçok kültürde yemeği yiyen kişinin yemeğe dair beğenisini sözlü olarak veya den diliyle ifade etmesi beklenir. Hangi yemek türü için hüpletmek, beğenircesine iç çekmek, geğirmek kimi kültürlerde yemeğin beğenildiğini ifade eder?
Seçenekler
A
Noodle
B
Pilav
C
Makarna
D
Köfte
E
Pizza
Açıklama:
Örneğin, birçok kültürde yemeği yiyen kişinin yemeğe dair beğenisini sözlü olarak veya beden diliyle ifade etmesi beklenir. Noodle hüpletmek, beğenircesine iç çekmek, geğirmek kimi kültürlerde yemeğin beğenildiğini, yemekten sonra sessiz kalmak, herhangi bir işaret göstermemek de beğenilmediğini ifade eder (Visser, 2003:589).
Örneğin, birçok kültürde yemeği yiyen kişinin yemeğe dair beğenisini sözlü olarak veya bediliyle ifade etmesi beklenir. Noodle hüpletmek, beğenircesine iç çekmek, geğirmek kimi kültürlerde yemeğin beğenildiğini, yemekten sonra sessiz kalmak, herhangi bir işaret göstermemek de beğenilmediğini ifade eder (Visser, 2003:589).
Örneğin, birçok kültürde yemeği yiyen kişinin yemeğe dair beğenisini sözlü olarak veya bediliyle ifade etmesi beklenir. Noodle hüpletmek, beğenircesine iç çekmek, geğirmek kimi kültürlerde yemeğin beğenildiğini, yemekten sonra sessiz kalmak, herhangi bir işaret göstermemek de beğenilmediğini ifade eder (Visser, 2003:589).
Soru 17
Hangisi bir kereliğine hazırlanması ve ikram edilmesi gereken bir içecektir?
Seçenekler
A
Kahve
B
Kola
C
Çay
D
Bitki çayı
E
Su
Açıklama:
Kahve bir kereliğine hazırlanması ve ikram edilmesi gereken bir içecektir
Soru 18
Yüzyıllardır Anadolu’da ve dünyanın birçok bölgesinde, dayanıklı ve hafif bir madde olması nedeniyle sini, sahan, kapaklı sahan, kulplu sahan, dipli sahan, tabak, tencere, tas, tepsi gibi kap kacaklarda kullanılan, kap kacak hammaddesi hangisidir?
Seçenekler
A
Bakır
B
Aleminyum
C
Çelik
D
Plastik
E
PVC
Açıklama:
Bakır uzun bir süredir en yaygın kap kacak hammaddesidir. Yüzyıllardır Anadolu’da ve dünyanın birçok bölgesinde, dayanıklı ve hafif bir madde olması nedeniyle sini, sahan, kapaklı sahan, kulplu sahan, dipli sahan, tabak, tencere, tas, tepsi gibi kap kacaklarda bakır tercih edilmiş
Soru 19
Akdeniz’in uzun süre en önemli tüccarları arasında bulunan, uygarlık tarihine alfabeleriyle katkı yapan, erken dönemde gemilerle uzak diyarlara ticaret, koloni kurma, dayanıklı gemiler inşa etme adımlarıyla da tarihte önemli bir yere sahip uygarlık hangisidir?
Seçenekler
A
Fenikeliler
B
Mısırlılar
C
Akadlar
D
Mikenler
E
Araplar
Açıklama:
Mısır komşu ülkelerle ticaret hatları kurmuştu: Ortadoğu ve Yakın Doğu’ya tahıl, kuru balık, giysi ve papirüs ihraç ediyordu. Kıbrıs’tan bakır, ülkesinin güneyinden abanoz, fildişi, sığır ve farklı hayvanlar ithal ediyordu (Alcock, 2006: 25). Akdeniz’in uzun süre en önemli tüccarları Fenikelilerdi. Uygarlık tarihine alfabeleriyle katkı yaptıkları düşünülse de erken dönemde gemilerle uzak diyarlara ticaret yapma, koloni kurma, dayanıklı gemiler inşa etme adımlarıyla da tarihte önemli bir yere sahip olmuşlardır
Soru 20
Hangisi yemeğin ailenin itibarını temsil eden özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sofra düzeni
B
Yemek saati
C
yemeğin kalorisi
D
Katılmıcı cinsiyeti
E
Katılımcı yaş oranı
Açıklama:
Yemeğin ailenin itibarını temsil eden özellikleri; yemekler, içecekler, bunların çeşitlilikleri, oturma düzeni, sofra düzeni, kullanılan kap kacaklar, araç ve gereçlerin kalitesi, servisin kurallarının takip edilmesi, katılımcıların ve ev sahiplerinin kurallara uygun davranmasıdır
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Antik Yunan’da akşam yemeklerinden sonra yapılan symposium toplantılarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Katılımcıların mensup olduğu sınıfı göstermesi
B
Kişiler arasındaki gerginliklerin azaltılmasını desteklemesi
C
Katılımcıların sosyal statülerini göstermesi
D
Toplantıların özel düzenlenmiş ortamlarda yapılması
E
Katılımcıların toplumun tüm kesimlerinden oluşması
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Antik Yunan’daki symposium ve Antik Roma’daki convivium toplantıları, katılan kişilerin mensup olduğu sınıfı, sosyal statülerini ve otoritelerini açıkça göstermekteydi. Akşam yemeklerinin ardından yapılan Antik Yunan’daki symposium’a sadece asil erkekler katılabilirdi. Akşam yemeğinin ardından, her birinin önünde küçük masalar bulunan, duvara yaslanmış yedi, dokuz veya on bir sedirin yer aldığı ayrı bir odaya geçilirdi. Evin özel bir alanında ya da yemek odasında yapılan bu toplantılarda, girişin hemen sağındaki ilk sedir, en önemli misafire ayrılırdı. Bu toplantıların amacı, kişiler arasındaki gerginlikleri azaltmak, dış dünyanın sorunlarını unutmak ve misafirler arasında iyi ilişkiler kurulmasını desteklemekti.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Avrupas'ında ziyafetlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Herkes derecelerine göre U biçimli masalara otururdu
B
Ev sahibi ve onur konuğu en başta-yüksekte otururdu
C
Katılanlara yerlerine oturduklarında ellerini temizlemeleri için su ve havlu verilmesiyle başlıyordu.
D
Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu.
E
Genellikle ana yemekten önce hiçbir şey içilmezdi.
Açıklama:
Tüm ziyafetler, katılanlara yerlerine oturduklarında ellerini temizlemeleri için su ve havlu verilmesiyle başlıyordu. Herkes derecelerine göre U biçimli masalara
oturuyordu. Ev sahibi ve onur konuğu en başta-yüksekte otururken, diğer konuklar yanlara sıralanıyordu. Ev sahibinin yanında onur konuğunun yer alması gerekirdi. Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu. Bu bir hiyerarşi ve iktidar sembolüydü. Genellikle ana yemekten önce bir şey içilmemesi ise Roma kültürüne özgüydü. Doğru cevap E seçenediğdir.
oturuyordu. Ev sahibi ve onur konuğu en başta-yüksekte otururken, diğer konuklar yanlara sıralanıyordu. Ev sahibinin yanında onur konuğunun yer alması gerekirdi. Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu. Bu bir hiyerarşi ve iktidar sembolüydü. Genellikle ana yemekten önce bir şey içilmemesi ise Roma kültürüne özgüydü. Doğru cevap E seçenediğdir.
Soru 23
Kutatdgu Bilig'te rastlanan Türklerdeki sofra adabı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yemeğe sol elle başlama
B
Aşırı yememe
C
Bıçak kullanmama
D
Kemikleri sıyırmama
E
Sıcak yemeği üflememe
Açıklama:
Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere Kutadgu Bilig’de rastlanmıştır. Aşırı yememe, yemeğe sağ elle başlama, yemeğe Besmele ile başlama, başkalarının önündeki yemeğe uzanmama, yemekte bıçak kullanmama, kemikleri sıyırmama, hızla veya yavaş yememe, sıcak yemeği ağız ile üflememe gibi çeşitli kurallar aktarılır.
Soru 24
Ortaçağ Avrupa’sında ziyafetlerde ev sahibinin sağ elinin hizasında yer alan tuzluk aşağıdakilerden hangisini sembolize etmekteydi?
Seçenekler
A
İktidarı
B
Eşitliği
C
Dayanışmayı
D
Sağlığı
E
Bolluğu
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. Ortaçağ Avrupa’sında çok sık yapılmayan ziyafetler, yeni yıl kutlaması veya dinsel bayramlar yahut büyük bir düğün, kralın taç giyme töreni, bir Episkoposluk ataması olduğunda verilebiliyordu. Her kültürün kendi menüsü ve servis sırası vardı. Ev sahibi ve onur konuğu en başta-yüksekte otururken, diğer konuklar yanlara sıralanıyordu. Ev sahibinin yanında onur konuğunun yer alması gerekirdi. Tuzluk ev sahibinin sağ elinin hizasında dururdu. Bu bir hiyerarşi ve iktidar sembolüydü. Çünkü tuzluğun bulunduğu yerden sonra oturmaya “tuzluğun ilerisinde” oturmak denilirdi. Aynı zamanda oturanlara tuzluk verilmez, bir parça ekmeğin üzerine biraz tuz dökülerek dağıtılırdı. Bir başka deyişle tuzun ve tuzluğun sahibi, ziyafeti verebilen kişiydi.
Soru 25
Japonya'da çubuk kullanımı ile ilgili aşağıda verilen kurallardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yiyecek bir çubuktan başka bir çubuğa verilmelidir.
B
Çubuklar kase içindeki yiyeceğe saplanmalıdır.
C
Çubuklar pilav kasesine dikine olarak saplanmamalıdır.
D
Çubuklar yemek sırasında kasenin üzerine konulur.
E
Toplum içindeyken bir çorba kâsesinin ağza yaklaştırılarak, çubuklarla yenilmesi kabul edilebilir bir davranış değildir.
Açıklama:
Japon masasında çubuklar (hashi) ayrı bir yere sahiptir.Çubuk kullanımında 12 önemli kural vardır. Bunlar: 1. Çubuklar pilav kâsesine dikine olarak saplanmamalıdır. 2. Yiyecek bir çubuktan başka bir çubuğa verilmemelidir. 3. Çubuklar kâse içindeki yiyeceğe saplanmamalıdır. 4.Yemeği yerken veya yedikten sonra çubukları ağızda tutmak çocukça ve kaba bir davranış olarak görülür. 5. İnsanları çubukla işaret etmek, aynı parmakla işaret etmek gibi kaba bir davranış olarak görülür. 6. Çubuk eldeyken masadaki birkaç çeşit yemeğin üzerinde çubukları dolaştırmak, kötü bir davranış olarak kabul edilir. 7. Uzakta duran bir tabağa çubuklarla uzanmak, sofrada yapılmaması gereken bir harekettir. 8.Çubuklar yemek sırasında kâsenin üzerine konulmaz. 9. Çubuklardan masaya
veya üstüne yemeğin suyunu damlatmak saygısızlık olarak kabul edilir. 10. Çubukları ısırmak, onlar üzerinde diş izi bırakmak yine çocukça ve kaba bir davranış olarak görülür. 11. Çubukları birbirine, kâseye veya tabağa vurmak hem insanları rahatsız edeceği hem de tabağa zarar verebileceği için saygısızlık olarak kabul edilmiştir. 12. Toplum içindeyken bir çorba kâsesinin ağza yaklaştırılarak, çubuklarla yenilmesi kabul edilebilir bir davranıştır. Ancak aynı şey pirinç dolu bir kâse ile yapılamaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
veya üstüne yemeğin suyunu damlatmak saygısızlık olarak kabul edilir. 10. Çubukları ısırmak, onlar üzerinde diş izi bırakmak yine çocukça ve kaba bir davranış olarak görülür. 11. Çubukları birbirine, kâseye veya tabağa vurmak hem insanları rahatsız edeceği hem de tabağa zarar verebileceği için saygısızlık olarak kabul edilmiştir. 12. Toplum içindeyken bir çorba kâsesinin ağza yaklaştırılarak, çubuklarla yenilmesi kabul edilebilir bir davranıştır. Ancak aynı şey pirinç dolu bir kâse ile yapılamaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 26
Romalıların 10.00 ile 14.00 saatleri arasında yedikleri gündüz yemeğinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrıya şükretmek
B
İşte güç kazanmak
C
Eşitliği vurgulamak
D
Birliği ve düzeni sağlamak
E
Sosyalleşmeyi artırmak
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Günde üç öğün yedikleri belirlenen Romalıların gündüz yemekleri, işte güç kazanmak amacına yönelikti. Kahvaltı ile başlayan süreç, 10.00- 14.00 arasında yenilen öğlen yemeği ile devam ederdi. Bu öğün, çoğunlukla ekmek, peynir, et, sebze ve bir içecekle geçiştirilen hafif bir öğündü.
Soru 27
Antik Mısır'da , tanrı Amun-Min’in kutsal besini olarak bilinen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Mercimek
C
Buğday
D
Mısır
E
Arpa
Açıklama:
Antik Mısır’ın tapınaklarındaki bahçelerde, rahip ve rahibeleri besleyen ürünlerin yanı sıra tanrılara sunulacak sebze ve meyveler de yetiştirilirdi. Besinlerin
kutsallıkları, onları aynı zamanda sunu ürünü de yapıyordu. Örneğin mercimek, tanrı Amun-Min’in kutsal besiniydi. Hem tanrıyı hem de insanları besliyordu. Doğru cevap B seçeneğidir.
kutsallıkları, onları aynı zamanda sunu ürünü de yapıyordu. Örneğin mercimek, tanrı Amun-Min’in kutsal besiniydi. Hem tanrıyı hem de insanları besliyordu. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 28
Türklerdeki sofra adabına ilişkin bilgiler içeren Kutadgu Bilig’e göre aşağıdakilerden hangisi yemekte kullanılmaması gereken bir mutfak gerecidir?
Seçenekler
A
Kaşık
B
Çatal
C
Bıçak
D
Çubuk
E
Kepçe
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir. Türklerdeki sofra adabına dair ilk bilgilere Kutadgu Bilig’de rastlanmıştır. Aşırı yememe, yemeğe sağ elle başlama, yemeğe Besmele ile başlama, başkalarının önündeki yemeğe uzanmama, yemekte bıçak kullanmama, kemikleri sıyırmama, hızla veya yavaş yememe, sıcak yemeği ağız ile üflememe gibi çeşitli kurallar aktarılır.
Soru 29
Çikolata aşağıdakilerden hangisi tarafından keşfedilmiştir?
Seçenekler
A
Orta Amerikalı Olmek halkı
B
Aztek halkı
C
Maya halkı
D
Antik Mısırlılar
E
Antik Yunanlılar
Açıklama:
Tanrıların ve insanların beraber tükettikleri bir besin olan çikolatanın MÖ yaklaşık 1000’de Orta Amerikalı Olmek halkı tarafından keşfedildiği ve kullanıldığı düşünülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 30
Dünyada kaşıktan sonra en çok kullanılan çubukların temel üretilme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Madencilerin beslenirken kullanımı daha rahat gereçlere gereksinim duyması
B
Balık gibi ürünlerde yemeğin lezzetini artıracak gereçlere gereksinim duyulması
C
Sosyal statülerin bir belirleyicisi olarak gereçlerin farklılaştırılması anlayışı
D
Yemek masalarında şiddeti sembolize eden bıçağın kullanılmasının azaltılması
E
Artan maliyetlere karşılık daha ucuz gereçlere gereksinim duyulması
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeceğinde verilmiştir. Kaşıktan sonra dünyanın en çok kullanılan ikinci aracı olan çubuklar, MÖ 3000’de yemek masasında artan şiddette sıkça başvurulan bıçağın kullanılmasını azaltmak için Çin’de üretilmiş, hızla Kore ve Japonya’ya yayılmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Güney Amerika halkında sofra adabında uyulması gereken kurallardan biridir?
Seçenekler
A
Ağız şapırdatmamak
B
Yemek yerken bir şey içmemek ve konuşmamak
C
Burun silmemek
D
Geğirmemek
E
Sadece sağ elle yemek
Açıklama:
Mısır, manyok, baklagiller, av hayvanları ve balıkçılıkla besin ihtiyaçlarını karşılayan, ateş kullanımı, pişirme teknikleri ve çömlekçilik konusunda da gelişmiş olan Güney Amerika halkları, masa kullanmıyor ve yere oturarak yemek yiyordu. Tabakları olmayan, yiyeceklerini yaprakların üzerine koyarak yiyen bu halkların sofrasında yemek yerken bir şey içilmez ve hiçbir şekilde konuşulmazdı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 32
Geçmişte aşağıdaki mutfak gereçlerinden hangisinin kullanımı bir kabalık ve lanetli bir davranış olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Kaşık
B
Çatal
C
Çubuk
D
Süzgeç
E
Kepçe
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Yemek yemek için yaygın olan gereçler; kaşık, çubuk veya bıçaktı. Çatalın tarihi ise çok daha geçtir. Çift dişli çatal, Avrupa’da yüzyıllarca bir servis gereci olarak kullanılmıştır. Dolayısıyla onu yemek yemek için kullanmak, bir kabalık ve Şeytan’ın üç dişli çatalla resmedilmesinden dolayı da lanetli bir davranıştı.
Soru 33
Akdeniz'in uzun süre en önemli tüccarları olan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fenikeliler
B
Babilliler
C
Mısırlılar
D
Çinliler
E
Romalılar
Açıklama:
Akdeniz’in uzun süre en önemli tüccarları Fenikelilerdi. Uygarlık tarihine alfabeleriyle katkı yaptıkları düşünülse de erken dönemde gemilerle uzak diyarlara ticaret yapma, koloni kurma, dayanıklı gemiler inşa etme adımlarıyla da tarihte önemli bir yere sahip olmuşlardır.
Soru 34
"Verimli Hilal"in çizilmesinde temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret
B
Hayvancılık
C
Tarım
D
Avcılık
E
Toplayıcılık
Açıklama:
Paleolitik Çağın sonunda ilk Neolitik Devrimin nerede yaşandığı tam olarak bilinmiyorsa da Verimli Hilal içinde gerçekleştiği yönünde görüşler ağırlıktadır. Nil Deltası’nın kimi zaman Verimli Hilal’e dâhil edilmemesinin bir sebebi de budur: Nil Deltası’nda tarım Mezopotamya’dan daha geç başlamıştır. Bu ayrımdan da görülebileceği gibi Verimli Hilal’in çizilmesindeki temel ölçüt tarımdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 35
Ana vatanı Güney Amerika olan patatesin ilk tarımının izlerine nerede rastlanmaktadır?
Seçenekler
A
Ekvador
B
Şili
C
Bolivya
D
Peru
E
Hawaii
Açıklama:
Ana vatanı Güney Amerika olan patatesin (Solanum tuberosum) en eski tarımının izlerine Peru’da M.Ö. yaklaşık 8000-6000 yıllarında rastlanmıştır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Arnold van Gennep'in ifade ettiği geçiş ritlerinden "geçiş/eşikselliğe" bir örnektir?
Seçenekler
A
Söz kesme
B
Nişan
C
El öpme
D
Akrabaları yemeğe çağırma
E
Kına gecesi
Açıklama:
Geçiş ritleri kavramını ilk kullanan kişi Fransız halkbilimci Arnold van Gennep’tir. van Gennep, geçiş ritlerinin aynı örüntüyle ilerlediğini ifade eder. Bunlar; ayrılma - geçiş/eşiksellik - bütünleşmedir. Bireyler geçişe başladığında diğer insanlardan farklılaştır ve bu bir ritüel ile olur. Daha da somutlaştırılırsa; söz kesimi veya nişan ile bireyler, bekâr ve evlilerden farklı bir aşamaya girer; geçmişlerinden sembolik bir anlamda kopar. Geçiş/eşiksellik ise genellikle ne geride ne ileride olma evresidir; ritler onların geçişte ilerlediğini gösterir. Gelin ve damat ne bekârdır ne evlidir ama aynı zamanda bekârlıktan çıkmış, evliliğe adım atmışlardır. Kına gecesi ve düğün bu sürecin örnekleridir. Bütünleşme ise artık geçişin tamamlandığı, sınırlandırmaların kaldırıldığı, yeni bir statüye erişilen ritleri içerir: Yeni evli çift, el öper, akraba ve komşuları yemeğe çağırarak, evlilik bağının tamamlandığını bildirmiş olur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Türk evlerinde kap kacaklar için yapılmış raflara verilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Elmalık
B
Kaş
C
Sergen
D
Terek
E
Sini
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Türk evlerinde kap kacakları koymak için yapılmış olan raflar kaş, elmalık, almalık, sergen, terek gibi isimlerle anılmaktadır. Günümüzde bu rafların yerini bugün çoğunlukla kapaklı dolaplar almıştır.
Soru 38
Verimli Hilal'in çizilmesindeki temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Ekonomi
C
Nüfus
D
Madencilik
E
Kültür
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. Fenikeliler, insanlığın beslenme tarihi için hayli önemli olan Verimli Hilal’in bir ucu olarak anılırlar. Genellikle bir ucu Mezopotamya olan ve günümüz Lübnan ve İsrail’ini kapsayan bu alana, bazı beslenme tarihçileri Nil Deltasını da dâhil eder. Bu bölge, il geniş çaplı tarım ve evcilleştirme faaliyetlerinin başladığı alandır. Paleolitik Çağın sonunda ilk Neolitik Devrimin nerede yaşandığı tam olarak bilinmese de Verimli Hilal içinde gerçekleştiği yönünde görüşler ağırlıktadır. Nil Deltası’nın kimi zaman Verimli Hilal’e dâhil edilmemesinin bir sebebi de Nil Deltası’nda tarım Mezopotamya’dan daha geç başlamıştır. Bu ayrıma göre Verimli Hilal’in çizilmesindeki temel ölçüt tarım olarak kabul edilmektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi baharatlarla ilgili ilk ticaret hattının başladığı yerdir?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Hindistan
C
Mezopotamya
D
Marsilya
E
Atina
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir. Baharat ticaretinin başlangıcı, metal, kıymetli taşlar ve ipek kadar eskidir. İlk ticaret hattı Mezopotamya ve Mısır’dan başlamış, ilerleyen zamanlarda baharatlar Hindistan’dan gelir olmuştur. Bu ticaret, baharat yollarının oluşmasıyla daha da gelişmiştir. Antik dönemde Doğu’dan Atina, Roma, Marsilya gibi büyük limanlara gelen baharata, sayısız Akdeniz türü eklenerek Avrupa içlerine ulaştırılmıştır.
Soru 40
Arnold van Gennep’ın tanımladığı geçiş ritleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir biçimde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Farklılaşma - geçiş/eşiksellik - bütünleşme
B
Bütünleşme - geçiş/eşiksellik - sonlandırma
C
Birleşme - geçiş/eşiksellik - tamamlanma
D
Ayrılma - geçiş/eşiksellik - bütünleşme
E
Geçiş/eşiksellik - bütünleşme - ayrılma
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Antropologlar, doğum, evlilik, ölüm, sünnet, vaftiz, ergenlik törenleri gibi süreçleri hayatın geçiş aşamaları ve dönemleri olarak nitelendirilmiştir. Bu dönemlerde çoğunlukla birden fazla ritüel yer alır ve bunlara geçiş ritleri denilir. Geçiş ritleri kavramını ilk kullanan kişi Fransız halkbilimci Arnold van Gennep’tir. van Gennep, geçiş ritlerinin aynı örüntüyle ilerlediğini ifade eder. Bunlar; ayrılma - geçiş/eşiksellik - bütünleşmedir. Bireyler geçişe başladığında diğer insanlardan farklılaşır ve bu bir ritüel ile olur. Örneğin söz kesimi veya nişan ile bireyler, bekâr ve evlilerden farklı bir aşamaya girer; geçmişlerinden sembolik bir anlamda kopar. Geçiş/eşiksellik ise genellikle ne geride ne ileride olma evresidir; ritler onların geçişte ilerlediğini gösterir. Gelin ve damat ne bekârdır ne evlidir ama aynı zamanda bekârlıktan çıkmış, evliliğe adım atmışlardır. Kına gecesi ve düğün bu sürecin örnekleridir. Bütünleşme ise artık geçişin tamamlandığı, sınırlandırmaların kaldırıldığı yeni bir statüye erişilen ritleri içerir.
Ünite 5
Soru 1
İdari gücün herkese yasal olarak eşit, açık ve erişilebilir olması ne zaman gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Antik Dönemde Yayılma, Sömürgeleştirme ve Kölelik
Üreticiler ve yöneticiler arasındaki ayrışma ve hiyerarşi, yerleşik düzene geçmeyle beraber gelen şehirleşmenin ve devlet oluşumun en temel gerginliklerinden biridir. Bu rekabeti azaltmanın en basit yollarından biri, kimin devlet memuru olabileceğini sınırlamaktır. Bu sınır kimi yerlerde soylu bir aileden gelmek, kimi yerlerde toprak sahipliği, kimi yerlerdeyse topluluğun bir üyesi olmak (yani vatandaş olmak) şeklini almıştır. Bu iki grup arasındaki gerginlik, ancak 19. yüzyıl ve sonrasında kapitalizme geçiş ve peşinden gelen devrimci ve demokratik siyasi hareketlerle idari güç herkese yasal olarak eşit, açık ve erişilebilir hâle gelebilmiştirDoğru cevap D seçeneğidir.
Üreticiler ve yöneticiler arasındaki ayrışma ve hiyerarşi, yerleşik düzene geçmeyle beraber gelen şehirleşmenin ve devlet oluşumun en temel gerginliklerinden biridir. Bu rekabeti azaltmanın en basit yollarından biri, kimin devlet memuru olabileceğini sınırlamaktır. Bu sınır kimi yerlerde soylu bir aileden gelmek, kimi yerlerde toprak sahipliği, kimi yerlerdeyse topluluğun bir üyesi olmak (yani vatandaş olmak) şeklini almıştır. Bu iki grup arasındaki gerginlik, ancak 19. yüzyıl ve sonrasında kapitalizme geçiş ve peşinden gelen devrimci ve demokratik siyasi hareketlerle idari güç herkese yasal olarak eşit, açık ve erişilebilir hâle gelebilmiştirDoğru cevap D seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi antik dönemde yayılma ve sömürgelerin artması sonucunda ortaya çıkan sorunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sömürgeleri çok olan şehirlerin başka şehir-devletleri cezbetmesi.
B
Sınır bölgelerindeki sömürgelerin devamlı topluluk-dışı kaynaklı güvenlik sorunları yaşaması.
C
Sömürgelerle mesafelerin artmasıyla sömürgelere müdahalelerin zorlaşması
D
Devlet teşkilatındakiler arasındaki gerginliklerin artması.
E
Ana şehir devletin gücü elinde tutmak için sürekli reform yapması.
Açıklama:
Antik Dönemde Yayılma, Sömürgeleştirme ve Köleliğin Sınırları
Yayılma sonucu sömürgelerin artması başka problemleri beraberinde getirir. Mesela, sömürgelerdeki farklı ekonomik, sosyal ve siyasi gerginlikler ana şehir-devlete yansıyabilir ve ana şehir-devletteki gerginliklerle harmanlanarak büyüyebilir. Ayrıca, yayılma arttıkça, sömürgelerle ana şehir devlet arasındaki mesafeler de artacak, sömürgelere müdahale zorlaşacak ve aksayacaktır. Dahası, sömürgeleri bol ve kendi kaynaklarının kat kat üzerine çıkarak zenginleşmiş şehirler, kendileri gibi yayılmacı ve sömürgeci başka şehir-devletleri cezbedecektir. Bu da özellikle sınır bölgelerindeki sömürgelerin devamlı topluluk-dışı kaynaklı güvenlik sorunları yaşamalarına neden olur. Yayılma ve sömürgelerin artması, devlet teşkilatındakiler arasındaki gerginlikleri de arttırır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Yayılma sonucu sömürgelerin artması başka problemleri beraberinde getirir. Mesela, sömürgelerdeki farklı ekonomik, sosyal ve siyasi gerginlikler ana şehir-devlete yansıyabilir ve ana şehir-devletteki gerginliklerle harmanlanarak büyüyebilir. Ayrıca, yayılma arttıkça, sömürgelerle ana şehir devlet arasındaki mesafeler de artacak, sömürgelere müdahale zorlaşacak ve aksayacaktır. Dahası, sömürgeleri bol ve kendi kaynaklarının kat kat üzerine çıkarak zenginleşmiş şehirler, kendileri gibi yayılmacı ve sömürgeci başka şehir-devletleri cezbedecektir. Bu da özellikle sınır bölgelerindeki sömürgelerin devamlı topluluk-dışı kaynaklı güvenlik sorunları yaşamalarına neden olur. Yayılma ve sömürgelerin artması, devlet teşkilatındakiler arasındaki gerginlikleri de arttırır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3
Sınıfsal farklılıkların yemek kültürü üzerine etkisi kapsamında aşağıdakilerden hangisinde yemek zenginlik göstergesi değildir?
Seçenekler
A
Karmaşık yemek pişirme süreçleriyle hazırlanması
B
Yapımının zor ve zahmetli olması
C
Yemek yapımımın uzun zaman alması
D
Aromatik bitkilerden çeşitlendirilen soslar kullanılması
E
Tek tür besinlerle hazırlanması
Açıklama:
Siyasi Topluluk ve Gıda İlişkisi
Sınıfsal farklılıklar, tarihsel olarak sadece darlık-bolluk ikileminde değil, aynı zamanda yemeğin nasıl piştiği ve nasıl yendiği noktalarında da kendilerini göstermiştir. Yemeğin nasıl pişirildiği de benzer bir sınıfsal göstergedir. Üst sınıf yemekleri, yerel ve kolay bulunabilir ürünlerden hazırlansa bile çok adımlı ve karmaşık pişirme süreçlerine tabidir. Yapımları zor, emek ve zaman gerektiricidir. Baharatlar ve aromatik bitkilerle çeşnilendirilen sos, zenginliği, birbirinden farklı yiyeceklere erişim ile gösterirken, üzüm suyunda terbiye edilmiş balık, meşakkatli bir işleme süreciyle zenginliği dışa vurmuştur.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Sınıfsal farklılıklar, tarihsel olarak sadece darlık-bolluk ikileminde değil, aynı zamanda yemeğin nasıl piştiği ve nasıl yendiği noktalarında da kendilerini göstermiştir. Yemeğin nasıl pişirildiği de benzer bir sınıfsal göstergedir. Üst sınıf yemekleri, yerel ve kolay bulunabilir ürünlerden hazırlansa bile çok adımlı ve karmaşık pişirme süreçlerine tabidir. Yapımları zor, emek ve zaman gerektiricidir. Baharatlar ve aromatik bitkilerle çeşnilendirilen sos, zenginliği, birbirinden farklı yiyeceklere erişim ile gösterirken, üzüm suyunda terbiye edilmiş balık, meşakkatli bir işleme süreciyle zenginliği dışa vurmuştur.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisinde toplumsal sözleşme kuramı temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Thomas Hobbes
C
Montesquieu
D
Francis Bacon
E
David Hume
Açıklama:
Toplum sözleşmesi teorisinin en temel kuramcılarından biri olan Thomas Hobbes’tur. Hobbes’un Leviathan: Bir Din ve Dünya Devletinin İçeriği, Biçimi ve Kudreti isimli eserinde toplum sözleşmesini anlatır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 5
Toplum sözleşmesine göre gıda konusunda devlet bireylerin …………olup olmadığını sürekli denetlemeli ve olmayanlara gerekli desteği sağlamalıdır. Boşlukta belirtilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Gıda sistemi
C
Gıda üretimi
D
Gıda güvencesi
E
Gıda ticareti
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi
Devletin temel görevi bireyi korumak, bireyin yaşamsal süreçlerini devam ettirebilmesi için gerekli koşulları sağlamaksa, devlet, her bireyin yeterli beslenmesinden, hiçbir bireyin aç kalmamasından sorumludur. Eğer bir bireyin yeterli gıdaya erişimi yoksa, yetersiz besleniyor hatta aç kalıyorsa, devlet bu bireye karşı sorumluluğunu yerine getirmiyordur ve o bireyden itaat bekleyemez. Devlet asgari olarak, bireylerin gıda güvencesinin olup olmadığını sürekli denetlemeli ve olmayanlara gerekli desteği sağlamalıdır. Bu, devletin temel görevi - hatta varoluş sebebidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Devletin temel görevi bireyi korumak, bireyin yaşamsal süreçlerini devam ettirebilmesi için gerekli koşulları sağlamaksa, devlet, her bireyin yeterli beslenmesinden, hiçbir bireyin aç kalmamasından sorumludur. Eğer bir bireyin yeterli gıdaya erişimi yoksa, yetersiz besleniyor hatta aç kalıyorsa, devlet bu bireye karşı sorumluluğunu yerine getirmiyordur ve o bireyden itaat bekleyemez. Devlet asgari olarak, bireylerin gıda güvencesinin olup olmadığını sürekli denetlemeli ve olmayanlara gerekli desteği sağlamalıdır. Bu, devletin temel görevi - hatta varoluş sebebidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 6
Günümüzde üretim arttırmak amacıyla yapılan melez ve genetiği değiştirilmiş tohumlar, suni gübre gibi uygulamalar aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Gıda güvencesi
C
Serbest ticaret
D
Toplum sözleşmesi
E
Kaynakların kıtlığı
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi ve Küresel Gıda Sistemi
Kıtlıkla mücadele için ticaretin serbestleştirilmesi ve kaynakların verimli kullanılması suretiyle üretimin arttırılması yaklaşımı ile bugün melez ve genetiği değiştirilmiş tohumlar, suni gübreler, tarım ilaçları ve makineleşme ile verim arttırarak sağlanırken, 17. yüzyılda topraklarını verimlim kullanmayanların topraklarının ellerinden alınması ve tarım alanlarının genişletilmesi ile sağlandı.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Kıtlıkla mücadele için ticaretin serbestleştirilmesi ve kaynakların verimli kullanılması suretiyle üretimin arttırılması yaklaşımı ile bugün melez ve genetiği değiştirilmiş tohumlar, suni gübreler, tarım ilaçları ve makineleşme ile verim arttırarak sağlanırken, 17. yüzyılda topraklarını verimlim kullanmayanların topraklarının ellerinden alınması ve tarım alanlarının genişletilmesi ile sağlandı.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 7
Daha etkin girdiler kullanılarak tarımsal verimin arttırılması suretiyle üretimin arttırılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Gıda üretimi
B
Yaygın tarım
C
Yoğun tarım
D
Gıda güvencesi
E
Plantasyon tarzı üretim
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi ve Küresel Gıda Sistemi
Yoğun Tarım (İntensif Tarım): Daha etkin girdiler kullanılarak tarımsal verimin arttırılması suretiyle üretimin arttırılmasıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Yoğun Tarım (İntensif Tarım): Daha etkin girdiler kullanılarak tarımsal verimin arttırılması suretiyle üretimin arttırılmasıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 8
Tek parça ve büyük topraklarda genelde ihracata yönelik tek tip ürün yetiştirilmesi şeklinde gerçekleşen üretim tarzına ne denir?
Seçenekler
A
Serbest ticaret
B
Yaygın tarım
C
Yoğun tarım
D
Gıda güvencesi
E
Plantasyon
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi ve Küresel Gıda Sistemi
Plantasyon tarzı üretim ile kastedilen, tek parça ve büyük topraklarda genelde ihracata yönelik tek tip ürün yetiştirilmesidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Plantasyon tarzı üretim ile kastedilen, tek parça ve büyük topraklarda genelde ihracata yönelik tek tip ürün yetiştirilmesidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi plantasyon tarzı üretimin yaygınlaşmasının bir sonucu değildir?
Seçenekler
A
Birçok temel gıdanın seri üretimi başlamıştır.
B
Temel gıda maddeleri alt gelir grubundakiler de tüketebilmişlerdir.
C
Sömürülen ülkelerdeki açlık ve kıtlık sorununa çare olmuştur.
D
Serbest ticaretin küresel boyutta yapılmasına zemin oluşturmuştur.
E
Açlık ve kıtlığı önleyebileceği iddialarını inanılır kılmıştır.
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi ve Küresel Gıda Sistemi
Plantasyon tarzı üretim ile sömürgelerde ucuza üretilen gıdalarla sömürgeci ülkelerdeki alt gelir grubu doyabilmiştir. Ancak açlık ve kıtlık sömürgelerde artarak devam etmiştir. Hatta kimi durumlarda, sömürgelerde açlık ve kıtlık devam ederken gene sömürgelerde üretilen ürünler, sömürgede tüketilmek yerine daha çok kâr elde edilebileceği için sömürgeci ülkeye satılmış ve milyonlarca insan açlıktan ölmüştür.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Plantasyon tarzı üretim ile sömürgelerde ucuza üretilen gıdalarla sömürgeci ülkelerdeki alt gelir grubu doyabilmiştir. Ancak açlık ve kıtlık sömürgelerde artarak devam etmiştir. Hatta kimi durumlarda, sömürgelerde açlık ve kıtlık devam ederken gene sömürgelerde üretilen ürünler, sömürgede tüketilmek yerine daha çok kâr elde edilebileceği için sömürgeci ülkeye satılmış ve milyonlarca insan açlıktan ölmüştür.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi açlık ve kıtlığın sömürgelere hapsedilmesinin ve sömürgelerin de açlık ve kıtlığa terk edilmesinin ortaya çıkan bir sonucu değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik eşitsizlik kemikleşmiştir.
B
Devletlerin bireyi besleme sorumluluğu artmıştır.
C
Açlık ve kötü beslenme fakirliğin doğal uzantıları olarak sıradanlaşmıştır.
D
Sömüren ülkelerde açlık ve kıtlık azalmıştır.
E
Sömürge ülkelerde açlık ve kıtlıktan ölümler artmıştır.
Açıklama:
Toplum Sözleşmesi ve Küresel Gıda Sistemi
Açlık ve kıtlığın sömürgelere hapsedilmesinin toplum sözleşmesi için de sonuçları olmuştur. Bunlardan en önemlisi, toplum sözleşmesine dahil olan her bireyin yaşamsal süreçlerini devam ettirmeye hakkı olduğu, devletin de bu hakkın gerçekleşebilmesini sağlamakla yükümlü olduğu fikrinin ortadan kalkmasıdır. Devlet bu yükümlülüğünü kendi üzerinden bireye aktarmış, bireyi kendi kendini yaşatmakla sorumlu tutmuştur. Bu yeni anlayışa göre kendini besleyememek bireyin sorunudur. Kısacası, gelir eşitsizliği ve fakirlik sonucu açlık, kötü beslenme ve ölüm, toplum sözleşmesini ihlal eden durumlar olmaktan çıkmışlardır. Bunun sonucunda da modern toplumlarda ekonomik eşitsizlik kemikleşmiş, açlık ve kötü beslenme fakirliğin doğal uzantıları olarak sıradanlaşmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Açlık ve kıtlığın sömürgelere hapsedilmesinin toplum sözleşmesi için de sonuçları olmuştur. Bunlardan en önemlisi, toplum sözleşmesine dahil olan her bireyin yaşamsal süreçlerini devam ettirmeye hakkı olduğu, devletin de bu hakkın gerçekleşebilmesini sağlamakla yükümlü olduğu fikrinin ortadan kalkmasıdır. Devlet bu yükümlülüğünü kendi üzerinden bireye aktarmış, bireyi kendi kendini yaşatmakla sorumlu tutmuştur. Bu yeni anlayışa göre kendini besleyememek bireyin sorunudur. Kısacası, gelir eşitsizliği ve fakirlik sonucu açlık, kötü beslenme ve ölüm, toplum sözleşmesini ihlal eden durumlar olmaktan çıkmışlardır. Bunun sonucunda da modern toplumlarda ekonomik eşitsizlik kemikleşmiş, açlık ve kötü beslenme fakirliğin doğal uzantıları olarak sıradanlaşmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi devlet örgütlenmesinin ortaya çıkmasında bir etken olarak görülemez?
Seçenekler
A
Topluluk içinden kaynaklanan güvenlik sorunlarını çözmek
B
Topluluk dışından kaynaklanan güvenlik sorunlarını çözmek
C
Altyapı hizmetlerinin yerleşim alanına ulaştırılması
D
Kuraklık, salgın, sel vb. gibi krizlerle mücadele etmek
E
Tarımsal ürünlerin yetiştirilmesini sağlamak
Açıklama:
İlk devletler de işte bu topluluk içinden ve topluluk dışından kaynaklanabilecek güvenlik sorunlarını çözmek için geliştirilmiş örgütlenmelerdir. Kamusal alanda zor kullanımını kendi tekellerine almışlar ve zor kullanılacak durumları yasalarla sınırlamışlardır. Böylelikle, yönettikleri insan toplulukları arasındaki şiddete dayalı olayları azamiye indirmeyi amaçlamışlardır. Bir diğer önemli mesele su ve yol gibi bugün altyapı olarak tanımladığımız hizmetlerin yerleşim alanına ulaştırılmasıdır. Mesela, yerleşim alanı etrafındaki kaynakların öncelikli ve daha yoğun kullanılması, bu kaynakların daha uzak mesafeden getirilmesini, bu da bu hizmeti düzenli sağlayacak bir teşkilatı gerektirmiştir. Ayrıca, kuraklık, salgın, sel, yangın, deprem gibi ani ve tüm topluluğu etkileyebilecek, topluca ve örgütlü olarak mücadele edilmesi gereken krizler, devletin ortaya çıkışında etkin olmuştur. Benzer şekilde topluca bulunulan alanların inşası ve denetimi için gerekli planlamanın yapılması, hasat ve ekim-dikim gibi imece yapılan işlerin düzenlenmesi, dini ayinlerin, evlilik ve ölüm törenlerinin yönetilmesi gibi tüm topluluğu ilgilendiren faaliyetler, tüm topluluğu temsil eden ve tüm topluluk adına bu işleri idare edebilecek bir örgütlenmeyi gerektirmiştir. Bunların da ilk devletlerin ortaya çıkmasına katkı sağladığı düşünülebilir. Tarımsal faaliyetlerin nasıl yapılacağını düzenlese de Devlet bizzat tarım üretiminden sorumlu değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
"Devlet, kendi bünyesinde çalışanlara maaş ödeyebilir ve/ya işletmeleri için devlet tekelindeki topraklardan verebilir. Devlet görevlileri de bu toprağı başka çiftçilere kiraya vererek kazanç sağlarlar. Tabii görevlilerin kıdemi arttıkça kendilerine tahsis edilen toprağın büyüklüğü ve o topraktan elde edilen kiranın miktarı da artacaktır. Bu da üst mevkilere olan rağbeti ve rekabeti arttırır. Bu rekabeti azaltmanın en basit yollarından biri, kimin devlet memuru olabileceğini sınırlamaktır."
Aşağıdakilerden hangisi antik dönemdeki şehir devletlerinde devlet memuru olma şartlarından biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi antik dönemdeki şehir devletlerinde devlet memuru olma şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Soylu bir aileden gelmek
B
Toprak sahibi olmak
C
Topluluğun bir üyesi olmak
D
Fiziksel güce sahip olmak
E
Okur yazar olmak
Açıklama:
Bu rekabeti azaltmanın en basit yollarından biri, kimin devlet memuru olabileceğini sınırlamaktır. Bu sınır kimi yerlerde soylu bir aileden gelmek, kimi yerlerde toprak sahipliği, kimi yerlerdeyse topluluğun bir üyesi olmak (yani vatandaş olmak) şeklini almıştır. Tabii üçünün birden istendiği durumlar da mevcuttur. Ayrıca, mevkiinin kendisinin getirdiği sınırlamalar da vardır: Okur yazar olmak, işe göre yasaları ve mevzuatı bilmek ya da matematik ve fizik bilmek, kısacası eğitim alabilecek imkanlara sahip olmak başlı başına bir sınırlamadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Devlet görevleri ile gelen iktidar ve saygınlığına ek olarak büyük toprak sahipleri olarak da zenginleşen soylular böylece hem idari güce hem de ekonomik güce sahip olmuşlardır. Kiracıları olarak çalışanlar ve küçük toprak sahipleriyse her ikisinden yoksundurlar. Bu iki grup arasındaki gerginlik, insanlık tarihinin büyük bir bölümü süresince devam etmiş, ancak ........... yüzyıl ve sonrasında kapitalizme geçiş ve peşinden gelen devrimci ve demokratik siyasi hareketlerle idari güç herkese yasal olarak eşit, açık ve erişilebilir hâle gelebilmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
15. Yüzyıl
B
16. Yüzyıl
C
17. Yüzyıl
D
18. Yüzyıl
E
19. Yüzyıl
Açıklama:
Devlet görevleri ile gelen iktidar ve saygınlığına ek olarak büyük toprak sahipleri olarak da zenginleşen soylular böylece hem idari güce hem de ekonomik güce sahip olmuşlardır. Kiracıları olarak çalışanlar ve küçük toprak sahipleriyse her ikisinden yoksundurlar. Bu iki grup arasındaki gerginlik, insanlık tarihinin büyük bir bölümü süresince devam etmiş, ancak 19. yüzyıl ve sonrasında kapitalizme geçiş ve peşinden gelen devrimci ve demokratik siyasi hareketlerle idari güç herkese yasal olarak eşit, açık ve erişilebilir hâle gelebilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yayılma sonucu sömürgelerin artmasının beraberinde getireceği sorunlardan biri olarak görülemez?
Seçenekler
A
Sömürgelerdeki farklı ekonomik, sosyal ve siyasi gerginliklerin ana şehir-devlete yansıması
B
Artan mesafelerden dolayı sömürgelere müdahalenin zorlaşması
C
Devlet teşkilatlanmasında oluşan gerginliklerin yeni fetihlere olan desteği ortadan kaldırması
D
Diğer sömürgeci şehir devletlerinin yaratacağı topluluk-dışı kaynaklı güvenlik sorunlarının ortaya çıkması
E
Yakın çevredeki köleleştirilebilecek insan gücünün azalması nedeniyle içerideki özgür vatandaşların köleleştirilmesi
Açıklama:
Sorunun çözümü 117. sayfanın geneline yayılmaktadır.
Yayılma ve sömürgelerin artması, devlet teşkilatındakiler arasındaki gerginlikleri de arttırır. Daha önce de belirtildiği gibi, üst mevkideki görevlilere niş topraklar verilmesi, bu mevkilere talip olanlar arasındaki rekabeti ve yayılmacı savaş, baskın ve fetihlere desteği arttırır. Doğru cevap C'dir.
Yayılma ve sömürgelerin artması, devlet teşkilatındakiler arasındaki gerginlikleri de arttırır. Daha önce de belirtildiği gibi, üst mevkideki görevlilere niş topraklar verilmesi, bu mevkilere talip olanlar arasındaki rekabeti ve yayılmacı savaş, baskın ve fetihlere desteği arttırır. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Romalı filozof-tarihçi Polybius’a göre devlet rejiminde yaşanan iniş çıkışlar doğaldır ve döngüsel bir düzeni takip eder. Aşağıdakilerden hangisi Polybius’un anacyclosis olarak tanımladığı döngüye göre var olan 3 tip yönetimden "Azınlığın yönetimi" başlığı altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Avam İdaresi
B
Monarşi
C
İstibdat
D
Demokrasi
E
Oligarşi
Açıklama:
Bu 3 tip yönetimin de iyi ve kötü örnekleri bulunur. İyi örnekler, demokrasi (özgür çoğunluğun hep beraber yönetime katılması), aristokrasi (soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık) ve istibdattır (tek kişi). İyi yönetimler, çeşitli nedenlerle zaman içerisinde kötü türlerine, kötü türler de isyan, direniş ve iç huzursuzlukla bir sonraki iyi türe dönüşürler. Bu, her siyasi topluluğun ömrü boyunca yaşayacağı bir döngüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Hinterland ne demektir?
Seçenekler
A
Bir yerleşkenin etrafındaki şehri besleyecek alandır.
B
Sömürgelerden gasp edilen ürünlere verilen addır.
C
Verimsiz arazi demektir.
D
Bir çeşit çoğunluğun yönetimi şeklidir.
E
Sınıfsal farklılık demektir.
Açıklama:
Hinterland, bir yerleşkenin etrafındaki alandır. Yerleşke, bu alandaki kaynakları (su, toprak, madenler, vs.) kullanır. Yerleşkeyi besleyen tarımsal üretim birincil olarak genelde bu alanda yapılır. Yerleşke büyüdükçe, hinterlandı da genişler. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi toplum sözleşmesi kuramına göre bireyin en temel gayesidir?
Seçenekler
A
İstediği yiyecek türüne ulaşmak
B
Hayatta kalmak
C
Dini özgürlüğe sahip olmak
D
İstediği işte çalışabilmek
E
Ulaşım serbestliği
Açıklama:
Toplum sözleşmesi teorisine göre toplum bireylerin toplamından oluşur. Bireyler de kişisel çıkarları doğrultusunda hareket eden, temel gayeleri hayatta kalmak ve mutlu olmak olan özgür insanlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
"Herkesin, her zaman, sağlıklı ve faal bir yaşam için kendi tercihleri ve beslenme ihtiyaçları ile uyumlu, yeterli, güvenli ve besleyici gıdalara fiziksel, sosyal ve ekonomik erişiminin olup olmadığını anlamaya yarayan ölçüdür."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Gıda güvencesi
C
Serbest ticaret
D
Yoğun tarım
E
Yaygın tarım
Açıklama:
Gıda güvencesi: Herkesin, her zaman, sağlıklı ve faal bir yaşam için kendi tercihleri ve beslenme ihtiyaçları ile uyumlu, yeterli, güvenli ve besleyici gıdalara fiziksel, sosyal ve ekonomik erişiminin olup olmadığını anlamaya yarayan ölçüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi genel hatlarıyla kıtlığın nasıl aşılacağı üzerinden devletin bireye ve özel hayata müdahalesinin sınırlarını çizmeye çalışmıştır?
Seçenekler
A
Ticaret serbestliği
B
Yaygın tarım
C
Yoğun tarım
D
Gıda güvencesi
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Ticaret serbestliği tartışmaları, genel hatlarıyla kıtlığın nasıl aşılacağı üzerinden devletin bireye ve özel hayata müdahalesinin sınırlarını çizmeye çalışmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kapitalizmin yükselişiyle yaygın olarak plantasyonlarda yetiştirilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Kahve
D
Üzüm
E
Patates
Açıklama:
Bugün hâlâ sevilerek tüketilen baharatlar, kakao, kahve, çay ve şeker, yaygın olarak plantasyonlarda üretilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
__________ bir devletin gıdanın üretiminden tüketimine kadar geçen süreçleri, belirlediği öncelikler etrafında yönetmelikler ve iyi uygulamalar düzenlemesi, ülkedeki gıda üretim, tüketim, dolaşım ve ticaret mekanizmalarını bu önceliklere göre şekillendirmesidir.
Yukarıda tanımı verilen ve boş bırakılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen ve boş bırakılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda politikası
B
Gıda sistemi
C
Gıda coğrafyası
D
Gıda güvenliği
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Gıda politikası: Bir devletin gıdanın üre-timinden tüketimine kadar geçen süreçle-ri, belirlediği öncelikler etrafında yönet-melikler ve iyi uygulamalar düzenlemesi, ülkedeki gıda üretim, tüketim, dolaşım ve ticaret mekanizmalarını bu önceliklere göre şekillendirmesidir.
Soru 22
Tarihsel olarak ilk devletler ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İnsanların göçebe yaşadıkları dönemde
B
İnsanların yoğun kentleştikleri dönemde
C
İnsanların sanayi üretimine başladıkları dönemde
D
İnsanların yerleşik düzene geçtikleri dönemde
E
İnsanların küresel olarak göç ettikleri dönemde
Açıklama:
Tarihsel olarak ilk devletler, insanların yerleşik düzene geçtikleri ve tarım yapmaya başladıkları dönemlerde ortaya çıkmışlardır.
Soru 23
Günümüzden yaklaşık kaç yıl önce tarım ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
8000
B
9000
C
10000
D
11000
E
12000
Açıklama:
Tarım, yaklaşık 12.000 yıl önce Taş Devri olarak da bilinen Neolitik dönemde ortaya çıkmaya başlamıştır.
Soru 24
Eski çağlarda zenginin fakirden kendisini ayırmasının ve ne kadar zengin olduğunu topluluğun kalanına ifade etmesinin en kolay yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güçlü atlara sahip olmak
B
Yediğinin çokluğunu ve farklılığını göstermek
C
En büyük evde oturarak
D
Yanında çalışanların çokluğunu göstermek
E
En pahalı giysileri giyerek
Açıklama:
İlk devletlerin ve tarımın ortaya çıkmaya başladığı Neolitik dönemin bazı yerleşkelerinde gıdanın kendisi bir para birimiydi (Shepperson, 2017). Bu da parası çok olanların gıdası çok olanlar olması demekti. Yani zenginin fakirden kendisini ayırmasının ve ne kadar zengin olduğunu topluluğun kalanına ifade etmesinin en kolay yolu yediğinin çokluğunu (ve mümkünse farklılığını) göstermekti.
Soru 25
Devlet gıda ilişkisi ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tarım günümüzden 3000 yıl önce ortaya çıkmıştır
B
Siyasetin temel konusu ticarettir
C
Devletler, tarımın başladığı dönemlerde ortaya çıkmışlardır.
D
Kıtlığın engellenmesi sorunu 20. yüzyıldan beri siyasetçileri meşgul etmektedir
E
20.yüzyılda yapılan çeşitli devrimler kıtlık ve açlığı engellemiştir
Açıklama:
Tarihsel olarak ilk devletler, insanların yerleşik düzene geçtikleri ve tarım yapmaya başladıkları dönemlerde ortaya çıkmışlardır. Bu bağlamda da devlet
oluşumunun tarımın gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birebir bağlantılı olduğu söylenebilir.
Devletler, tarımın başladığı dönemlerde ortaya çıkmışlardır.
oluşumunun tarımın gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birebir bağlantılı olduğu söylenebilir.
Devletler, tarımın başladığı dönemlerde ortaya çıkmışlardır.
Soru 26
Üst sınıfların sınıfsal konumlarını belirginleştirmek için geliştirdikleri sofra kurallarının, aynı zamanda orta çağ Avrupa'sının medenileşmesini beslediğini ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elias
B
Hobbes
C
Sidney Mintz
D
Polybius
E
Ezop
Açıklama:
Ünlü sosyolog Norbert Elias’a göre mesela, üst sınıfların sınıfsal konumlarını belirginleştirmek için geliştirdikleri sofra kuralları, aynı zamanda orta çağ Avrupa’sının medenileşmesini beslemiştir.
Soru 27
Toplum sözleşmesine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplum bireylerin toplamından oluşmaz.
B
Bireyler yalnızca toplumun çıkarları için hareket edebilirler.
C
Bireyler, temel gayeleri hayatta kalmak ve mutlu olmak olan özgür insanlardır.
D
Bireylerin hayatta kalmak için belli kaynaklara ihtiyacı yoktur.
E
Bireyler ellerindeki kaynakların hepsini başkalarıyla paylaşır.
Açıklama:
Toplum sözleşmesi teorisine göre toplum bireylerin toplamından oluşur. Bireyler de kişisel çıkarları doğrultusunda hareket eden, temel gayeleri hayatta kalmak ve mutlu olmak olan özgür insanlardır. Ancak, hayatta kalmak - yani, yaşamsal süreçleri devam ettirmek - için belli kaynaklara (mesela, su, gıda, barınak, ısınma) ihtiyaçları vardır. Kişisel çıkarları doğrultusunda hareket ettikleri için bu kaynakları başkalarıyla paylaşmadıkları gibi cebir ve hile ile başkasının elindekini almaya veya aynı kaynağın başkaları tarafından da kullanılmasını engellemeye çalışırlar. Sonunda ortaya çıkan şiddet ortamındaysa ne kimse hayatta kalabilir ne de huzur bulup mutlu olabilir. Hayat, “pis, hayvanca ve kısa” bir hâl alır. Bu kargaşayı düzeltmenin yoluysa bireylerin bir araya gelmeleri, kaynaklara erişmek için cebir ve hile kullanmayacaklarına topluca mutabık kalmaları, içlerinden birinin bu toplumsal mutabakata uymaması durumundaysa onun herkesten bağımsız ama herkesi temsil eden devlet eliyle cezalandırılmasına razı olmalarıdır. Devlet böylece bireyleri koruyabilecek ve hayatta kalmaları için gerekli ihtiyaçları birbirlerini öldürmeden karşılamalarına olanak sağlayacaktır.
Soru 28
Toplum sözleşmesi teorisinin temel dinamiği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtaat-güç kullanımı
B
İsyan-koruma
C
Başkaldırı-özgürlük
D
İtaat-el koyma
E
İtaat-koruma
Açıklama:
Farklı teorisyenler tarafından farklı noktalara vurgu yapılsa da bu itaat-koruma dinamiği toplum sözleşmesi teorisinin temel dinamiklerindendir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi devletin varoluş sebebi ve temel görevidir?
Seçenekler
A
Gıda güvencesi
B
Gıda güvenliği
C
Gıda sistemi
D
Gıda endüstrisi
E
Gıda coğrafyası
Açıklama:
Devlet asgari olarak, bireylerin gıda güvencesinin olup olmadığını sürekli denetlemeli ve olmayanlara gerekli desteği sağlamalıdır. Bu, devletin temel görevi - hatta varoluş sebebidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi köle ticareti yasaklanana kadar köle emeğiyle, ardından başka sömürgelerden getirilen özgür amelelerin emeğiyle çalışan plantasyonlarda üretilen ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şeker
B
Çay
C
Kahve
D
Pirinç
E
Avokado
Açıklama:
Köle ticareti yasaklanana kadar köle emeğiyle, ardından başka sömürgelerden getirilen özgür amelelerin emeğiyle çalışan plantasyonlar, bugün hala sofraları ve mutfakları donatan birçok temel gıdayı seri üretime sokmuştur. Bunların başlıca örnekleri şeker, çikolata, çay, kahve, haşhaş ve pirinçtir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi plantasyonların etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Serbest ticaret ortamında üreticiler ve tüketiciler özgürce rekabet edebilmiş; açlık ve kıtlık sömürgelerde ortadan kalkmıştır.
B
Köle ticaretini tetiklemiştir.
C
Sömürgeleştirme politikalarını yoğunlaştırmıştır.
D
Serbest ticaretin küresel boyutta yapılabilmesi sonucunda etkin bir gıda sistemi oluşturulabileceğini iddialarını inanılır kılmıştır.
E
Açlık ve kıtlığın sömürgelerde artarak devam etmesine neden olmuştur.
Açıklama:
Plantasyonların, köle ticaretini ve sömürgeleştirme politikalarını tetiklediğini belirtmekte yarar var. Ancak asıl etkileri, serbest ticaretin küresel boyutta yapılması ile etkin bir gıda sistemi oluşturulabileceği ve açlık ve kıtlığı önleyebileceği iddialarını inanılır kılmaları olmuştur. Nitekim, plantasyonların ve köle emeğinin sağladığı arz artışı ve fiyat düşüklüğü, sömürgeci ülkelerdeki açlık ve kıtlık sorununa nispeten çare olmuş, sömürgelerde ucuza üretilen gıdalarla sömürgeci ülkelerdeki alt gelir grubu doyabilmiştir (Mintz, 1986). Ancak açlık ve kıtlık sömürgelerde artarak devam etmiştir.
Soru 32
Bir devletin gıdanın üre-timinden tüketimine kadar geçen süreçleri, belirlediği öncelikler etrafında yönetmelikler ve iyi uygulamalar düzenlemesi, ülkedeki gıda üretim, tüketim, dolaşım ve ticaret mekanizmalarını bu önceliklere göre şekillendirmesidir.
Yukarıdaki açıklama, aşağıdakilerden hangi kavramın tanımıdır?
Yukarıdaki açıklama, aşağıdakilerden hangi kavramın tanımıdır?
Seçenekler
A
Gıda politikası
B
Gıda sistemi
C
Gıda üretimi
D
Gıda tüketimi
E
Gıda harcamaları
Açıklama:
Gıda politikası: Bir devletin gıdanın üre-timinden tüketimine kadar geçen süreçle-ri, belirlediği öncelikler etrafında yönet-melikler ve iyi uygulamalar düzenlemesi, ülkedeki gıda üretim, tüketim, dolaşım ve ticaret mekanizmalarını bu önceliklere göre şekillendirmesidir.
Soru 33
Dünyanın en uzun süredir faal insan yaşamına ev sahipliği yapan Sassi di Matera olarak bilinen mağara-şehri hangi ülkede bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İspanya
B
Fransa
C
İtalya
D
Portekiz
E
Polonya
Açıklama:
Dünyanın en uzun süredir faal insan yaşamına ev sahipliği yapan İtalya’nın Matera bölgesindeki Sassi di Matera olarak bilinen mağara-şehri gösteriyor
Soru 34
Soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi olarak tanımlanan yönetim şekline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Aristokrasi
C
Monarşi
D
Oligarşi
E
İstibdat
Açıklama:
Aristokrasi (soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi)olarak tanımlanır.
Soru 35
Aşağıda verilen yönetim şekillerinden hangisi veya hangileri kötü yönetim şekilleri arasında yer alır?
I- Aristokrasi II- Oligarşi III-İstibdat
I- Aristokrasi II- Oligarşi III-İstibdat
Seçenekler
A
I
B
I,II
C
I,III
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Bu 3 tip yönetimin de iyi ve kötü örnekleri bulunur. İyi örnekler, demokrasi (özgür çoğunluğun hep beraber yönetime katılması), aristokrasi (soylu
azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık)
ve istibdattır (tek kişi). İ
Romalı filozof-tarihçi Polybius’a göre bu iniş çıkışlar doğaldır ve döngüsel bir düzeni takip eder. Polybius’un anacyclosis olarak tanımladığı döngüye göre, 3 tip yönetim vardır: 1. Çoğunluğun yönetimi, 2. Azınlığın yönetimi, 3. Tek kişinin yönetimi.
Bu 3 tip yönetimin de iyi ve kötü örnekleri bulunur. İyi örnekler, demokrasi (özgür çoğunluğun hep beraber yönetime katılması), aristokrasi (soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık) ve istibdattır (tek kişi). İyi yönetimler, çeşitli nedenlerle zaman içerisinde kötü türlerine, kötü türler de isyan, direniş ve iç huzursuzlukla bir sonraki iyi türe dönüşürler. Bu, her siyasi topluluğun ömrü boyunca yaşayacağı bir döngüdür.
azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık)
ve istibdattır (tek kişi). İ
Romalı filozof-tarihçi Polybius’a göre bu iniş çıkışlar doğaldır ve döngüsel bir düzeni takip eder. Polybius’un anacyclosis olarak tanımladığı döngüye göre, 3 tip yönetim vardır: 1. Çoğunluğun yönetimi, 2. Azınlığın yönetimi, 3. Tek kişinin yönetimi.
Bu 3 tip yönetimin de iyi ve kötü örnekleri bulunur. İyi örnekler, demokrasi (özgür çoğunluğun hep beraber yönetime katılması), aristokrasi (soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık) ve istibdattır (tek kişi). İyi yönetimler, çeşitli nedenlerle zaman içerisinde kötü türlerine, kötü türler de isyan, direniş ve iç huzursuzlukla bir sonraki iyi türe dönüşürler. Bu, her siyasi topluluğun ömrü boyunca yaşayacağı bir döngüdür.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri tarihte bir sınıfsal gösterge unsuru olarak kabul edilmiştir?
I- Yerel gıdaların bol miktarda tüketimi
II- Sofra kuralları
III- Yemeğin nasıl pişirildiği
I- Yerel gıdaların bol miktarda tüketimi
II- Sofra kuralları
III- Yemeğin nasıl pişirildiği
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
I,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Roma’da, soylu, zengin ve yönetici sınıf olmanın en önemli göstergelerinden biri,
kişinin imparatorluk topraklarının neresinde yaşarsa yaşasın, Roma bölgesinde yetişen ve Roma şehrinde tüketilen gıdalara erişiminin olmasıydı. Ayrıca yaşadığı bölgenin yerel gıdalarını da fakir bölge halkının aksine bolca tüketecekti. Sınıfsal farklılıklar, tarihsel olarak sadece darlık-bolluk ikileminde değil, aynı zamanda yemeğin nasıl piştiği ve nasıl yendiği noktalarında da kendilerini göstermiştir.
I,II ve III
kişinin imparatorluk topraklarının neresinde yaşarsa yaşasın, Roma bölgesinde yetişen ve Roma şehrinde tüketilen gıdalara erişiminin olmasıydı. Ayrıca yaşadığı bölgenin yerel gıdalarını da fakir bölge halkının aksine bolca tüketecekti. Sınıfsal farklılıklar, tarihsel olarak sadece darlık-bolluk ikileminde değil, aynı zamanda yemeğin nasıl piştiği ve nasıl yendiği noktalarında da kendilerini göstermiştir.
I,II ve III
Soru 37
Sınıfsal farklılıklar olarak gıda ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yada hangileri doğrudur?
I- Gıdanın kültürel işlevi vardır.
II- Neolitik dönemde gıdanın kendisi para birimidir.
III- Üst sınıf yemekleri, yerel ve kolay bulunabilir ürünlerden hazırlansa bile çok adımlı ve karmaşık pişirme süreçlerine tabidir.
I- Gıdanın kültürel işlevi vardır.
II- Neolitik dönemde gıdanın kendisi para birimidir.
III- Üst sınıf yemekleri, yerel ve kolay bulunabilir ürünlerden hazırlansa bile çok adımlı ve karmaşık pişirme süreçlerine tabidir.
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
I,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Gıda, en temel biyolojik ihtiyaçlardan biri olmakla beraber sosyal ve kültürel işlev, anlam ve işaretleri de barındırır. ilk devletlerin ve tarımın ortaya çıkmaya başladığı Neolitik dönemin bazı yerleşkelerinde gıdanın kendisi bir para birimiydi. Üst sınıf yemekleri, yerel ve kolay bulunabilir ürünlerden hazırlansa bile çok adımlı ve karmaşık pişirme süreçlerine tabidir
I,II ve III
I,II ve III
Soru 38
.................belirli bir alan içinde zor kullanma yetkisini meşru olarak tekelinde tutan insan topluluğu ya da örgüttür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Köy
B
Devlet
C
Dernek
D
Kabile
E
Topluluk
Açıklama:
Devlet: Belirli bir alan içinde zor kullanma yetkisini meşru olarak tekelinde tutan insan topluluğu ya da örgüttür.
Soru 39
Tarım, yaklaşık 12.000 yıl önce Taş Devri olarak da bilinen ..................dönemde ortaya çıkmaya başlamıştır.
Yukarıdaki boşluğa hangi kavram gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa hangi kavram gelmelidir?
Seçenekler
A
Maden devri
B
Yontma taş devri
C
Neolitik
D
Ortaçağ
E
Yeniçağ
Açıklama:
Tarım, yaklaşık 12.000 yıl önce Taş Devri olarak da bilinen Neolitik dönemde ortaya çıkmaya başlamıştır.
Soru 40
İnsanların yerleşik hayata geçişi, bazı temel sorunları da beraberinde getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisini bu sorunlardan biri olarak sayabiliriz?
Seçenekler
A
Barınma
B
Komşuluk
C
Tarım
D
Güvenlik
E
Ulaşım
Açıklama:
İnsanların yerleşik hayata geçişi, bazı temel sorunları da beraberinde getirmiştir. Güvenlik bu sorunlardan biridir.
Soru 41
Yerleşim alanının büyümesinin devam edebilmesi, geniş bir havzadan bu kaynakların tedarik edilmesiyle ya da yerleşim alanının etrafındaki başka yerleşim alanlarındaki üretimin gasp edilmesiyle olur. ...................bu gaspın düzenli olarak yapılmasıdır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sömürgeleştirme
B
Demokrasi
C
Komünizm
D
Feodalizm
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Yerleşim alanının büyümesinin devam edebilmesi, geniş bir havzadan bu kaynakların tedarik edilmesiyle ya da yerleşim alanının etrafındaki başka yerleşim alanlarındaki üretimin gasp edilmesiyle olur. Sömürgeleştirme bu gaspın düzenli olarak yapılmasıdır.
Soru 42
Antik Çağ’da Sağlıklı Yaşam ve Beslenme ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Roma döneminde genellikle üç öğün yemek yenirdi
B
Keçi eti ile kullanılan garum tatlı bir sostu
C
Garum oburluğun sembolü olarak değerlendiriliyordu
D
Garum çeşitli bitkilerden elde edilen bir ekstredir
E
Seneca Roma'ya gelen farklı yemek kültürünü çok beğenmişti
Açıklama:
Tatlı ve ekli soslar et yemeklerine eşlik ediyor ve çok seviliyordu. En çok
sevilen soslar ise liquamen de denilen garum idi. Bir tür ançüez esansı olan bu sos, tuzlanan balığın bir tepsiye konarak birkaç hafta güneşte bırakılmasından sonra süzgeçten geçirilmesiyle elde edilen bir ekstresiydi. Genellikle keskin, kimi zaman da acı olan bu sos, istiridye ve deniz kabuklularıyla tüketiliyordu ve ticari değeri çok yüksek olduğundan bütün Akdeniz’de ilgi görüyordu. Bazı Romalı
yazarlar tarafından oburluğun ve aşırı düşkünlüğün sembolü olarak gösteriliyordu…
Garum oburluğun sembolü olarak değerlendiriliyordu
sevilen soslar ise liquamen de denilen garum idi. Bir tür ançüez esansı olan bu sos, tuzlanan balığın bir tepsiye konarak birkaç hafta güneşte bırakılmasından sonra süzgeçten geçirilmesiyle elde edilen bir ekstresiydi. Genellikle keskin, kimi zaman da acı olan bu sos, istiridye ve deniz kabuklularıyla tüketiliyordu ve ticari değeri çok yüksek olduğundan bütün Akdeniz’de ilgi görüyordu. Bazı Romalı
yazarlar tarafından oburluğun ve aşırı düşkünlüğün sembolü olarak gösteriliyordu…
Garum oburluğun sembolü olarak değerlendiriliyordu
Soru 43
Romalı filozof-tarihçi Polybius’un anacyclosis olarak tanımladığı döngüye göre belitilen yönetim tiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Çoğunluğun yöntemi
B
İki kişinin yönetimi
C
Baskıcı yönetim
D
Kuralcı yönetim
E
Serbest yönetim
Açıklama:
Romalı filozof-tarihçi Polybius’a göre bu iniş çıkışlar doğaldır ve döngüsel bir düzeni takip eder. Polybius’un anacyclosis olarak tanımladığı döngüye göre, 3 tip yönetim vardır:
1. Çoğunluğun yönetimi,
2. Azınlığın yönetimi,
3. Tek kişinin yönetimi.
Çoğunluğun yöntemi
1. Çoğunluğun yönetimi,
2. Azınlığın yönetimi,
3. Tek kişinin yönetimi.
Çoğunluğun yöntemi
Soru 44
Romalı filozof-tarihçi Polybius’un anacyclosis teorisine göre rejim değişikliklerinden biri olarak sayamayız?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Sömürge
C
İstibdat
D
Aristokrasi
E
Demokrasi
Açıklama:
Bu 3 tip yönetimin de iyi ve kötü örnekleri bulunur. İyi örnekler, demokrasi (özgür çoğunluğun hep beraber yönetime katılması), aristokrasi (soylu azınlığın tüm topluluğu yönetmesi), monarşi (tek bir soylunun tüm topluluğu yönetmesi); kötü örnekler de avam idaresi (çoğunluk), oligarşi (azınlık) ve istibdattır (tek kişi). İyi yönetimler, çeşitli nedenlerle zaman içerisinde kötü türlerine, kötü türler de isyan, direniş ve iç huzursuzlukla bir sonraki iyi türe dönüşürler. Bu, her siyasi topluluğun ömrü boyunca yaşayacağı bir döngüdür.
Sömürge
Sömürge
Soru 45
Bireylerin gıda güvencesi kavramı hangi kavramı yada kavramları içerir?
I- Beslenme ihtiyaçlarına uygunluk
II- Besleyici gıdalara erişim
III- Güvenli gıdaya erişim
I- Beslenme ihtiyaçlarına uygunluk
II- Besleyici gıdalara erişim
III- Güvenli gıdaya erişim
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
I,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Gıda güvencesi: Herkesin, her zaman, sağlıklı ve faal bir yaşam için kendi tercihleri ve beslenme ihtiyaçları ile uyumlu, yeterli, güvenli ve besleyici gıdalara fiziksel, sosyal ve ekonomik erişiminin olup olmadığını anlamaya yarayan ölçüdür. (FAO, 2003)
I,II ve III
I,II ve III
Soru 46
Daha etkin girdiler kullanılarak tarımsal verimin arttırılması suretiyle üretimin arttırılması şeklinde yapılan tarıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yoğun tarım
B
Yaygın tarım
C
Kapsamlı tarım
D
Kaba tarım
E
İlkel tarım
Açıklama:
Yoğun Tarım (İntensif Tarım): Daha etkin girdiler kullanılarak tarımsal verimin
arttırılması suretiyle üretimin arttırılmasıdır.
arttırılması suretiyle üretimin arttırılmasıdır.
Soru 47
Herkesin, her zaman, sağlıklı ve faal bir yaşam için kendi tercihleri ve beslenme ihtiyaçları ile uyumlu, yeterli, güvenli ve besleyici gıdalara fiziksel, sosyal ve ekonomik erişiminin olup olmadığını anlamaya yarayan ölçüdür.
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Gıda tedariki
B
Beslenme
C
Gıda politikası
D
Gıda güvencesi
E
Gıda serbestliği
Açıklama:
Gıda güvencesi: Herkesin, her zaman, sağ-lıklı ve faal bir yaşam için kendi tercihleri ve beslenme ihtiyaçları ile uyumlu, yeterli, güvenli ve besleyici gıdalara fiziksel, sosyal ve ekonomik erişiminin olup olmadığını anlamaya yarayan ölçüdür.
Soru 48
.........................,Tarım alanlarının genişletilmesi suretiyle üretimin arttırılmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yoğun Tarım (İntensif Tarım)
B
Sulu Tarım
C
Kuru Tarım
D
Yaygın Tarım (Ekstansif Tarım)
E
Kooperatif Tarım
Açıklama:
Yaygın Tarım (Ekstansif Tarım): Tarım alanlarının genişletilmesi suretiyle üretimin arttırılması
Soru 49
Muz çiçeği ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I- Kereviz ile birçok benzer özelliğe sahiptir
II- Gözyaşı gibi eliptik bir şekle sahiptir
III- Kurutulmuş hali kuru patlıcana benzemektedir
I- Kereviz ile birçok benzer özelliğe sahiptir
II- Gözyaşı gibi eliptik bir şekle sahiptir
III- Kurutulmuş hali kuru patlıcana benzemektedir
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Filipinler’de ise, muz çiçekleri kurutuluyor; daha sonra suda bekletilerek yumuşatılıyor ve güveç tipi yemeklerde başta olmak üzere çeşitli tariflerde kullanılıyor. Muz çiçeğinin bu hali kuru patlıcana benzer. Devasa bir gözyaşı gibi eliptik bir şekli var ve mor renklidir. Aslında, muz çiçeklerinin enginarlarla birçok benzer yönü var. Bir kere, enginarlar gibi muz çiçeklerinin de ortasındaki ‘kalp’, yani çanak kısmı yeniyor
Muz deyince insanın aklına önce bu bitkinin çiçekleri olabileceği bile gelmiyor. Oysa, muzların oldukça görkemli çiçekleri var. Ve dahası, mor mücevherlere benzeyen muz çiçekleri (Musa acuminate Colla), zarif görüntülerine rağmen doku ve tat olarak, yemeklerde et yerine kullanılabilecek bir lezzete sahip. Çin, Laos, Kamboçya, Tayland, Sri Lanka ve Hindistan gibi Güneydoğu Asya ve Uzakdoğu ülkelerinde muz çiçeği sıklıkla mutfaklarda karşımıza çıkan bir malzeme. Devasa bir gözyaşı gibi eliptik bir şekli olan mosmor renkteki muz çiçeği, muz hevenklerinin tam ucunda filizleniyor. ‘Muz kalbi’ adı da verilen bu çiçekler, özellikle Güneydoğu Asya geneli ve Hindistan’ın bazı yerlerinde tariflerde kullanılıyor. Aslında, muz çiçeklerinin enginarlarla birçok benzer yönü var. Bir kere, enginarlar gibi muz çiçeklerinin de ortasındaki ‘kalp’, yani çanak kısmı yeniyor. Körpe olmayan dış yaprakların yenmesi söz konusu değil. Muz çiçeği, gövdesinden kesildikten sonra hızla parlak rengini kaybedip kararmaya başlıyor; bunu engellemek için de limonlu suda bekletilmesi veya limonlu su yapraklarının ovulması gerekiyor. Tabii, sirke de muz çiçeğinin parlak mor rengini korumasını sağlayabiliyor. Bu nokraya kadar, muz çiçeğimin enginarla büyük bir benzerliği söz konusu. Ancak muz çiçeği kalbi, enginardan farklı olarak daha dolgun ve daha önce de bahsettiğimiz gibi, bir sebzeden çok adeta eti andıran bir lezzet ve dokuya sahip. Güneydoğu Asya’da, bölgesel olarak tercih edilen malzemelerden muz çiçeğinden çorbalar, salatalar yapıldığı gibi; muz kalbi work tipi tavalarda çevrilerek veya kısık ateşte tencerede baharatlarla tencere yemeği olarak pişirilebiliyor, örneğin curry şeklinde. Filipinler’de ise, muz çiçekleri kurutuluyor; daha sonra suda bekletilerek yumuşatılıyor ve güveç tipi yemeklerde başta olmak üzere çeşitli tariflerde kullanılıyor. Muz çiçeğinin bu hali, aslında malzeme olarak kuru patlıcana benziyor.
Muz deyince insanın aklına önce bu bitkinin çiçekleri olabileceği bile gelmiyor. Oysa, muzların oldukça görkemli çiçekleri var. Ve dahası, mor mücevherlere benzeyen muz çiçekleri (Musa acuminate Colla), zarif görüntülerine rağmen doku ve tat olarak, yemeklerde et yerine kullanılabilecek bir lezzete sahip. Çin, Laos, Kamboçya, Tayland, Sri Lanka ve Hindistan gibi Güneydoğu Asya ve Uzakdoğu ülkelerinde muz çiçeği sıklıkla mutfaklarda karşımıza çıkan bir malzeme. Devasa bir gözyaşı gibi eliptik bir şekli olan mosmor renkteki muz çiçeği, muz hevenklerinin tam ucunda filizleniyor. ‘Muz kalbi’ adı da verilen bu çiçekler, özellikle Güneydoğu Asya geneli ve Hindistan’ın bazı yerlerinde tariflerde kullanılıyor. Aslında, muz çiçeklerinin enginarlarla birçok benzer yönü var. Bir kere, enginarlar gibi muz çiçeklerinin de ortasındaki ‘kalp’, yani çanak kısmı yeniyor. Körpe olmayan dış yaprakların yenmesi söz konusu değil. Muz çiçeği, gövdesinden kesildikten sonra hızla parlak rengini kaybedip kararmaya başlıyor; bunu engellemek için de limonlu suda bekletilmesi veya limonlu su yapraklarının ovulması gerekiyor. Tabii, sirke de muz çiçeğinin parlak mor rengini korumasını sağlayabiliyor. Bu nokraya kadar, muz çiçeğimin enginarla büyük bir benzerliği söz konusu. Ancak muz çiçeği kalbi, enginardan farklı olarak daha dolgun ve daha önce de bahsettiğimiz gibi, bir sebzeden çok adeta eti andıran bir lezzet ve dokuya sahip. Güneydoğu Asya’da, bölgesel olarak tercih edilen malzemelerden muz çiçeğinden çorbalar, salatalar yapıldığı gibi; muz kalbi work tipi tavalarda çevrilerek veya kısık ateşte tencerede baharatlarla tencere yemeği olarak pişirilebiliyor, örneğin curry şeklinde. Filipinler’de ise, muz çiçekleri kurutuluyor; daha sonra suda bekletilerek yumuşatılıyor ve güveç tipi yemeklerde başta olmak üzere çeşitli tariflerde kullanılıyor. Muz çiçeğinin bu hali, aslında malzeme olarak kuru patlıcana benziyor.
Soru 50
........................., bu bağlamda kıtlıkla mücadelede en etkin yol olarak kabul edildi. Nitekim, nasıl üreticiler ellerindekini en çok para verene satmak isteyeceklerse, tüketiciler de taleplerini en düşük fiyata karşılamak isteyeceklerdi. Bu ikisinin, yani arzın ve talebin, dengeye gelmesi de kıtlıkların çok kötüleşmeden ortadan kalkması demekti.
Seçenekler
A
İhracat
B
Serbest bölge
C
İthalat
D
Kapitalizm
E
Serbest ticaret
Açıklama:
Serbest ticaret, bu bağlamda kıtlıkla mücadelede en etkin yol olarak kabul edildi. Nitekim, nasıl üreticiler ellerindekini en çok para verene satmak isteyeceklerse, tüketiciler de taleplerini en düşük fiyata karşılamak isteyeceklerdi. Bu ikisinin, yani arzın ve talebin, dengeye gelmesi de kıtlıkların çok kötüleşmeden ortadan kalkması demekti.
Ünite 6
Soru 1
Ev işleri özellikle varlıklı ailelerde hizmetçiler tarafından yapılırken bu hizmetçiler 19.yy'da hangi gelişme nedeniyle evden ayrılmış ve bu işler evdeki kadınların görevi haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Fabrikaların ucuz işgücü ihtiyacı
B
Hizmetçi çalıştırma fikrinin demode olması
C
Ev işlerinin eşler tarafından birlikte yapılması gerektiğine inanılması
D
Hizmetçilerin eğitim düzeyinin artması
E
Mutfak robotlarının kullanılmaya başlanması
Açıklama:
Ev işleri, 19. yüzyıla kadar özellikle varlıklı ailelerin evlerinde ev hizmetlileri tarafından yapılır. Varlıklı ailelerde evin hanımı statüsünde bulunan kadın, sadece evi yönetir. Böylece ev işleri yapmak, varlıklı ve zengin kadınlarla diğer kadınları birbirinden ayıran bir gösterge haline gelir. Ev işi yapmak ve yapmamak bir statü belirleyicisi olur. Ancak 19. yüzyılda fabrikalarda ucuz iş gücüne duyulan ihtiyaç karşısında ev hizmetlileri, fabrika işçisi olmak için evlerden ayrılır ve bu işleri ev sahibi kadının yapması gerekir.
Soru 2
20. yüzyılın ilk yarısı ile başlayan elektrikli ev aletleri reklamlarında bu ürünler nasıl sunulmuştur?
Seçenekler
A
Hizmetçilerin yardımcıları olarak
B
Hizmetçilerin yeri alacak teknoloji olarak
C
Erkeklerin yardımcıları olarak
D
Cinsiyet eşitliğini sağlayacak yenilikler olarak
E
Evde iş yükünü artıran araçlar olarak
Açıklama:
20. yüzyılın ilk yarısı ile başlayan elektrikli ev aletleri reklamları incelendiğinde bu aletlerin, “hizmetçilerin yerini alacak teknoloji” olarak sunulduğu görülür.
Soru 3
Yemek pişirmenin oldukça yaratıcı, hayal gücü, matematik ve kimya bilgisi gerektiren, hafızanın, sezgilerin ve duyuların işe koşulduğu bir etkinlik olduğunu ortaya koyan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Cowan
B
Munday
C
Chandler
D
Goody
E
Giard
Açıklama:
Yemek pişirmek, ataerkil düzen içinde kadına doğal olarak verilmiş bakım faaliyetlerinden biri olarak sıradan, her gün tekrar eden ve sıkıcı bir iş olarak kabul edilir ve onların biyolojik kapasiteleriyle ilişkilendirilir. Oysa Lucia Giard, yemek pişirmenin oldukça yaratıcı, hayal gücü, matematik ve kimya bilgisi gerektiren, hafızanın, sezgilerin ve duyuların işe koşulduğu bir etkinlik olduğunu ortaya koyar
Soru 4
II. Dünya Savaşı sonrasında hangi yemek pişirme etkinliği reklamlarda da yer bulmuş ve erkeksi özelliklerin korunarak yemek pişirilmesinin başlamasının sembolü olmuştur?
Seçenekler
A
Çorba yapımı
B
Peynir yapımı
C
Ekmek pişirme
D
Barbekü yapımı
E
Salata yapımı
Açıklama:
Erkeklerin, kadınlardan farklı olarak ve erkeksi özelliklerini koruyarak yemek pişirmeye başlamaları, II. Dünya Savaşı sonrasına rastlamaktadır. Bu dönemde batıda beyaz, iş sahibi orta sınıf erkekler, evlerinin arka bahçelerinde hafta sonu aileleri için
barbekü yapmaya başlar. Özellikle 1950’ler itibariyle popüler kültür ürünlerinde yapılmaya başlanan barbekü reklamları, erkeklere ailesi ve evi ile daha çok ilgilenen “yeni baba” rolü vermeye başlar.
barbekü yapmaya başlar. Özellikle 1950’ler itibariyle popüler kültür ürünlerinde yapılmaya başlanan barbekü reklamları, erkeklere ailesi ve evi ile daha çok ilgilenen “yeni baba” rolü vermeye başlar.
Soru 5
Erkekler tarafından evde yapılan işler, kadına yardım, bir hobi, boş zaman ya da eğlence etkinliği olarak nitelendirilir. Böylece bu işler, kadının yaptığı ev işlerinden ayrıştırılır. Bu dönüşüm nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Eril evcimenlik
B
Erkeklik krizi
C
Dişil yabancılaşma
D
Ataerkillik
E
Toplumsal cinsiyet
Açıklama:
Bu nedenle erkekler tarafından evde yapılan bu işler, kadına yardım, bir hobi, boş zaman ya da eğlence etkinliği olarak nitelendirilir. Böylece bu işler, kadının yaptığı ev işlerinden ayrıştırılır. Bu dönüşüm, eril evcimenlik (masculine domesticity) olarak adlandırılır
Soru 6
Erkekler, belli zamanlarda girdikleri mutfaklarda daha çok statüsü yüksek gıdalarla yemek yapar ve yemeklerin sunumuna önem verirler. Bu yemekler nelerdir?
Seçenekler
A
Çorba ve salata
B
Hamur işleri
C
Et ve deniz ürünleri
D
Peynir ve turşu
E
Tatlı ve içecekler
Açıklama:
Erkekler, belli zamanlarda girdikleri mutfaklarda daha çok et ve deniz mahsulleri gibi genellikle statüsü yüksek gıdalarla yemek yapar ve yemeklerin sunumuna önem verir.
Soru 7
Mutfakla ilgili ilk bilimsel çalışma olan ve MS 200'de yazılan The Deipnosophist kitabının yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Goody
B
Szabo
C
Muhammed Kâmil
D
Atheaneus
E
Apicius
Açıklama:
İlk yemek kitapları erkekler tarafından hazırlanmıştır. Mutfakla ilgili ilk bilimsel çalışma Atheaneus’un MS. 200 yılında yazdığı, yemek hazırlama ile bilgiler ve çeşitli tariflerin bulunduğu The Deipnosophist’tir.
Soru 8
Hangisi kadın şef sayısını artışındaki en önemli nedenlerden biri olarak görülebilir?
Seçenekler
A
Mutfak sanatları ve gastronomi alanın formel eğitime konu olması
B
Mutfakta ataerkilliğin güçlenmesi
C
Erkek şeflerin kadın yardımcılar seçmeleriKAadı
D
Kadınların daha çok ev işlerinde çalışmaları
E
Şefliğin bir kadın işi olarak görülmesi
Açıklama:
Kadın şef sayısını artışındaki en önemli nedenlerden biri, mutfak sanatları ve gastronomi alanın formel eğitime konu olması ve okulların açılmasıdır.
Soru 9
Mutfakta farklı bölümleri (istasyonları) yöneten şeflerin gözetiminde çalıştıkları yönetici konumundaki şef kimdir?
Seçenekler
A
Executive şef
B
Aşçı
C
Aşçıbaşı
D
Yardımcı şef
E
Usta
Açıklama:
Mutfakta farklı bölümleri (istasyonları) yöneten şefler, executive şefin kontrolünde çalışır.
Soru 10
Otel yöneticisi Cesar Ritz ve mutfak şefi Auguste Escoffier’in çabalarıyla çağdaş otelcilik ve modern mutfak ticaretinin yapılandırılması ve Escoffier’in bilimsel bir yöntemle bir mutfakta organize etmesi hangi dönemde olmuştur?
Seçenekler
A
18.yy
B
19.yy başları
C
20.yy başları
D
21.yy başları
E
13.yy
Açıklama:
20. yüzyılın başlarında, otel yöneticisi Cesar Ritz ve mutfak şefi Auguste Escoffier’in çabalarıyla çağdaş otelcilik ve modern
mutfak ticareti yapılandırılır. Escoffier’in bilimsel bir yöntemle organize ettiği bu mutfakta her yemek, ayrı istasyonda hazırlanır
mutfak ticareti yapılandırılır. Escoffier’in bilimsel bir yöntemle organize ettiği bu mutfakta her yemek, ayrı istasyonda hazırlanır
Soru 11
Soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzene verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet
B
Ataerkillik
C
Farklılık
D
Feminizm
E
Erkekli krizi
Açıklama:
GİRİŞ
Ataerkillik: erkek egemen kültür; soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen, pederşahilik.
Ataerkillik: erkek egemen kültür; soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen, pederşahilik.
Soru 12
Kadınlık ve erkeklik rollerinin ve davranışlarının kültür tarafından biçimlendirilmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataerklilik
B
Feminizm
C
Biyolojik özellik
D
Mobbing
E
Toplumsal cinsiyet
Açıklama:
CİNSİYETTEN TOPLUMSAL CİNSİYETE
Toplumsal cinsiyet (gender): Kadınlık ve erkeklik rollerinin ve davranışlarının kültür tarafından biçimlendirilmesi.
Toplumsal cinsiyet (gender): Kadınlık ve erkeklik rollerinin ve davranışlarının kültür tarafından biçimlendirilmesi.
Soru 13
İnsanların, kadın ve erkek olarak doğuştan getirdikleri biyolojik ve fizyolojik özelliklerini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataerklilik
B
Toplumsal cinsiyet
C
Ayrımcılık
D
Cinsiyet (sex)
E
Feminizm
Açıklama:
CİNSİYETTEN TOPLUMSAL CİNSİYETE
Cinsiyet (sex) kavramı, insanların, kadın ve erkek olarak doğuştan getirdikleri biyolojik ve fizyolojik özelliklerini tanımlar.
Cinsiyet (sex) kavramı, insanların, kadın ve erkek olarak doğuştan getirdikleri biyolojik ve fizyolojik özelliklerini tanımlar.
Soru 14
Ev içinde yapılan işlerin ev dışında yapılmaya başlanması hem mekânın hem de yapılan işlerin keskin ve görünür şekilde ayrışmasına neden olan Sanayi Devrimi hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
19. yüzyıl
B
18. yüzyıl
C
20. yüzyıl
D
16. yüzyıl
E
21. yüzyıl
Açıklama:
CİNSİYETLENDİRİLEN MEKÂNLAR VE CİNSİYETLENDİRİLEN İŞLER VE İŞ YAŞAMINDA KADINLAR
19. yüzyılda gerçekleşen Sanayi Devrimi ile o zamana kadar ev içinde yapılan işlerin ev dışında yapılmaya başlanması hem mekânın hem de yapılan işlerin keskin ve görünür şekilde ayrışmasına neden olur.
19. yüzyılda gerçekleşen Sanayi Devrimi ile o zamana kadar ev içinde yapılan işlerin ev dışında yapılmaya başlanması hem mekânın hem de yapılan işlerin keskin ve görünür şekilde ayrışmasına neden olur.
Soru 15
İşin ve mesleklerin kadın işi ve erkek işi olarak değerlendirilmesini, işgücü piyasasında işlerin ve mesleklerin cinsiyetler arasında hem yatay hem dikey olarak ayrışmasını kapsayan, kadın ve erkek işlerinin ayrışması olarak da tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yöneticilik
B
Eşit işe eşit ücret
C
Cam duvar
D
Çalışanlar arası dayanışma
E
Hiyerarşi
Açıklama:
İş Gücüne Katılım
Cam duvar: Kadın ve erkek işlerinin ayrışması olarak tanımlanır. İşin ve mesleklerin kadın işi ve erkek işi olarak değerlendirilmesini, işgücü piyasasında işlerin ve mesleklerin cinsiyetler arasında hem yatay hem dikey olarak ayrışmasını kapsar.
Cam duvar: Kadın ve erkek işlerinin ayrışması olarak tanımlanır. İşin ve mesleklerin kadın işi ve erkek işi olarak değerlendirilmesini, işgücü piyasasında işlerin ve mesleklerin cinsiyetler arasında hem yatay hem dikey olarak ayrışmasını kapsar.
Soru 16
Türkiye’de üst düzey kadın yönetici oranı 2018’de yüzde kaç olmuştur?
Seçenekler
A
%14,7
B
%21,9
C
%30
D
%10
E
%26.4
Açıklama:
İş Gücüne Katılım
Türkiye’de üst düzey yönetici oranı 2018’de %14,7’dir.
Türkiye’de üst düzey yönetici oranı 2018’de %14,7’dir.
Soru 17
2018 'de Avrupa ülkeleri arasında üst düzey kadın yönetici oranı %21,9 olan Türkiye, 34 AB ülkesi arasında kaçıncı sırada yer almıştır*
Seçenekler
A
19.
B
28.
C
24.
D
34.
E
32.
Açıklama:
İş Gücüne Katılım
2018’de Avrupa ülkeleri arasında üst düzey kadın yönetici oranı %21,9 olan Türkiye, 34 AB ülkesi arasında 32. sırada yer almaktadır.
2018’de Avrupa ülkeleri arasında üst düzey kadın yönetici oranı %21,9 olan Türkiye, 34 AB ülkesi arasında 32. sırada yer almaktadır.
Soru 18
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre erkeklerin yıllık kazanç miktarı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
46 bin 208 TL
B
50 bin 297 TL
C
55 bin 397 TL
D
48 bin 297 TL
E
66 bin 208 TL
Açıklama:
Eşit İşe Eşit Ücret
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre erkeklerin yıllık kazançları 50 bin 297 TL iken kadınların 46 bin 208 TL’dir.
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre erkeklerin yıllık kazançları 50 bin 297 TL iken kadınların 46 bin 208 TL’dir.
Soru 19
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre kadınların yıllık kazanç miktarı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
50 bin 297 TL
B
45 bin 313 TL
C
46 bin 208 TL
D
55 bin 446 TL
E
40 bin 208 TL
Açıklama:
Eşit İşe Eşit Ücret
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre erkeklerin yıllık kazançları 50 bin 297 TL iken kadınların 46 bin 208 TL’dir.
TÜİK’in 2018 kazanç yapısı araştırmasına göre erkeklerin yıllık kazançları 50 bin 297 TL iken kadınların 46 bin 208 TL’dir.
Soru 20
Bir işi, kazanç sağlamak amacıyla yapan (kimse), amatör karşıtı; ustalaşmış, uzmanlaşmış” olarak tanımlanan kelime aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
Disiplin
C
Liderlik
D
Profesyonel
E
Otorite
Açıklama:
Mutfaklar Arası Hiyerarşi
Profesyonel kelimesi, bir işi, kazanç sağlamak amacıyla yapan (kimse), amatör karşıtı; ustalaşmış, uzmanlaşmış” olarak tanımlanmaktadır.
Profesyonel kelimesi, bir işi, kazanç sağlamak amacıyla yapan (kimse), amatör karşıtı; ustalaşmış, uzmanlaşmış” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 21
Soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen, pederşahilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataerkillik
B
Cinsiyet rolleri
C
Anaerkillik
D
Stereotipleştirme
E
Ayrımcılık
Açıklama:
Ataerkillik: erkek egemen kültür; soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen, pederşahilik.
Soru 22
'... ..., kadın ve erkeğin nasıl yaşayacağını, nerede nasıl davranacağını, başta ebeveynler olmak üzere çevredekilerin doğuştan itibaren kız ve erkek çocuklarına davranış şekillerini belirler' ifadesinde yer alan boşluğa gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cinsiyet kavramı
B
Toplumsal cinsiyet
C
Toplumsal beklenti
D
Geleneksel düzen
E
Davranış biçimleri
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkeğin nasıl yaşayacağını, nerede nasıl davranacağını, başta ebeveynler olmak üzere çevredekilerin doğuştan itibaren kız ve erkek çocuklarına davranış şekillerini belirler.
Soru 23
'Ataerkil toplumların cinsiyet sisteminde kadınlar ve erkekler farklı işler yaparak farklı konumlar, statüler ve getiriler elde eder ve bunun sonucunda cinsiyete dayalı ... ... ortaya çıkar' ifadesinde yer alan boşluğa gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş kayıpları
B
Aile işleri
C
İş bölümü
D
İş imkanları
E
İş kazaları
Açıklama:
Ataerkil toplumların cinsiyet sisteminde kadınlar ve erkekler farklı işler yaparak farklı konumlar, statüler ve getiriler elde eder ve bunun sonucunda cinsiyete dayalı iş bölümü ortaya çıkar.
Soru 24
'Erkekler harcadıkları emek sonucunda değişim ... olan yani para ile alınıp satılabilen bir ürün üretir ve bu üretimin maddi olarak karşılığını alır' ifadesinde yer alan boşluğa gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planı
B
Alanı
C
Ürünü
D
Değeri
E
Ücreti
Açıklama:
Erkekler harcadıkları emek sonucunda değişim değeri olan yani para ile alınıp satılabilen bir ürün üretir ve bu üretimin maddi olarak karşılığını alır.
Soru 25
Çalışma hayatında kadınların yükselmesini engelleyen, yasal olmayan ve varlığı gözle görülmeyen bariyerleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cam duvar
B
Cinsiyetlendirme
C
İş gücü
D
Mesleksel kimlik
E
Cam tavan
Açıklama:
Cam tavan, “çalışma hayatında kadınların yükselmesini engelleyen, yasal olmayan ve varlığı gözle görülmeyen bariyerleri” ifade eder.
Soru 26
'..., bir yandan kadınların özgürlüğünün önündeki en büyük engel diğer yandan kadınların kendilerini gerçekleştirebilecekleri bir mekân olarak kabul edilir' ifadesinde yer alan boşluğa gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutfak
B
Alışveriş
C
Temizlik
D
Teknoloji
E
Bulaşık
Açıklama:
Mutfak, bir yandan kadınların özgürlüğünün önündeki en büyük engel diğer yandan kadınların kendilerini gerçekleştirebilecekleri bir mekân olarak kabul edilir.
Soru 27
Erkeklerin üstünlüğüne yol açan, cinsiyetçi iş bölümünün, biyolojik farklara dayanarak kadın ve erkeğin farklı hakları, güçleri ve yetkileri olduğu düşüncesinin meşruluğunu kaybetmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Erkek kimliği
B
Erkeklik krizi
C
Erkek işi
D
Yeni baba
E
Eril güç
Açıklama:
Erkeklik Krizi: Erkeklerin üstünlüğüne yol açan, cinsiyetçi iş bölümünün, biyolojik farklara dayanarak kadın ve erkeğin farklı hakları, güçleri ve yetkileri olduğu düşüncesinin meşruluğunu kaybetmesi. Bu meşruluk kaybında modernliğin değerleri, biyolojik ve genetik farklara dayalı üstünlük iddiasının bilimsel olarak geçerliğinin olmadığının kanıtlanması temeldir.
Soru 28
Hane halkının ihtiyaçlarına uygun olarak oluşturulan menüleri pişirmek anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yöresel yemek pişirme tarzı
B
Dengeli yemek pişirme tarzı
C
Geleneksel feminen yemek pişirme
D
Geleneksel eril yemek pişirme tarzı
E
Özel yemekler pişirme tarzı
Açıklama:
Geleneksel feminen yemek pişirme, hane halkının ihtiyaçlarına uygun olarak oluşturulan menüleri pişirmek anlamına gelir.
Soru 29
Özelliği yaratıcılık olan, yapımı ve sunumu ile sanat seviyesine ulaşmış üstün nitelikli mutfak aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Domestik mutfak
B
Yöresel mutfak
C
Dünya mutfağı
D
Haute Cuisine
E
Otel mutfağı
Açıklama:
Haute Cuisine: Özelliği yaratıcılık olan, yapımı ve sunumu ile sanat seviyesine ulaşmış üstün nitelikli mutfak
Soru 30
Mutfağın teknik ekipmanından, yiyeceklerin nereden alınıp ne kadar temin edileceğinden, menünün oluşturulması ve uygulanmasından, mutfak personelinden, tüm bunların kooordinasyonundan ve bütçesinden sorumlu kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şef
B
Aşçı
C
Pastane şefi
D
Yardımcı şef
E
Executive şef
Açıklama:
Profesyonel mutfakları yöneten executive şefler, mutfağın teknik ekipmanından, yiyeceklerin nereden alınıp ne kadar temin edileceğinden, menünün oluşturulması ve uygulanmasından, mutfak personelinden, tüm bunların kooordinasyonundan ve bütçesinden sorumludur.
Soru 31
"İnsanlık; varoluşundan bu yana gündelik yaşamını, hayatta kalmak için gerçekleştirdiği ihtiyaçlar çevresinde şekillendirmiştir. Beslenme, bu ihtiyaçlar arasında en önemlilerindendir. Beslenme ihtiyacının karşılanması, insanlığın varoluşundan bu yana süren ve gittikçe karmaşıklaşan bir süreçtir."
Aşağıdakilerden hangisi bu süreci oluşturan aşamalardan biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu süreci oluşturan aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çiğ olanın pişirilmesi
B
Yiyeceklerin insan eliyle üretilerek elde edilmesi
C
Yiyeceğin ticarileştirilmesi
D
Yenmeyen yiyeceklerin atılması
E
Yeni pişirme tekniklerinin gelişmesi
Açıklama:
İnsanlık; varoluşundan bu yana gündelik yaşamını, hayatta kalmak için gerçekleştirdiği ihtiyaçlar çevresinde şekillendirmiştir. Beslenme, bu ihtiyaçlar arasında en önemlilerindendir. Beslenme ihtiyacının karşılanması, insanlığın varoluşundan bu yana süren ve gittikçe karmaşıklaşan bir süreçtir. Bu süreç, yakın çevrede bulunan bitki ve hayvanların toplanması ve çiğ olarak tüketilmesi ile başlar. Süreç, çiğ olanın pişirilmesi, daha uzak alanlardan yiyeceğin sağlanması, yiyeceklerin doğadan değil insan eliyle üretilerek elde edilmesi (tarım), yeni pişirme teknikleri ve teknolojisinin gelişmesi, yiyeceğin ticarileşmesi, dağıtım ağları ve paylaşılması (tüketimi) gibi aşamalardan geçer. Doğru cevap D'dir.
Soru 32
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi toplumsal cinsiyet kavramı düşünüldüğünde diğerlerine göre farklı bir cinsiyete atfedilir?
Seçenekler
A
Çocuk bakımı
B
İyi para kazanılması
C
Evlerine bakmaları
D
Pısırık olmamaları
E
Vatana hizmet etmeleri
Açıklama:
Pembe tulumlarıyla başladıkları hayatlarında kız çocuklarına, oyuncak bebekler ve minyatür mutfak oyuncakları ile çocuk bakımı, evin düzenini sağlamak ve başkalarına hizmet etmek öğretilir. Bunun yanında, birtakım deyişler ile toplumsal olarak belli bir cinsiyetten beklenenler sürekli tekrarlanarak kurulan cinsiyet rejiminin devamı sağlanır. Örneğin kadınlar, “kızlar sessiz, sakin olur”, “kız kısmı böyle yapmaz”, “kızlar, erkeklerle oynamaz,” “kızlar, bu saatte dışarı çıkmaz”, “kadın mesleği”, “yuvayı dişi kuş yapar”, “kadın, kocasının sözünü dinler”, “kadın çocukları için her şeyi yapar” gibi deyişlerle ile belli bir davranış kalıbının içine sokulur. Kadından “iyi bir eş”, “fedakâr bir anne” ve “makbul bir vatandaş” olarak beklentiler arka arkaya sıralanır. Toplumsal beklentilerle, erkekler için de belli bir çerçeve çizilir. Mavi tulumlarıyla başladıkları hayatlarında erkekler, arabalar, gürültülü ve ışıklı silahlarla varlıklarını belli eder. Onların dışarı çıkmaları, arkadaş edinmeleri, “pısırık olmamaları”, atik ve cesur olmaları, tuttuğunu koparmaları, “iyi para kazanmaları”, “karılarına söz geçirmeleri”, “evlerine bakmaları” ve vatanlarına hizmet etmeleri beklenir. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi cinsiyete dayalı iş bölümü kavramına göre değişim değeri olan ürüne örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Yapılan işin karşılığında para kazanmak
B
Çamaşır yıkamak
C
Hasta ve yaşlı aile üyelerinin bakımını yapmak
D
Yemek pişirmek
E
Ev temizliği yapmak
Açıklama:
Cinsiyete dayalı iş bölümü, kadınların ve erkeklerin yaptığı iş ve harcadığı emek arasında bir hiyerarşi kurulmasına neden olur. Erkeklerin, dışarıda yaptıkları iş için harcadıkları emeğin bir ücreti-maddi karşılığı vardır. Erkekler harcadıkları emek sonucunda değişim değeri olan yani para ile alınıp satılabilen bir ürün üretir ve bu üretimin maddi olarak karşılığını alır. Yani yaptıkları iş karşılığında para kazanır. Kadınlar ise evde yemek pişirir, bulaşık ve çamaşır yıkar, ev temizliği yapar, eşinin, çocuğunun, hasta ev yaşlı aile üyelerinin bakımını yapar. Bu işler için harcadıkları emek sonucunda kullanım değeri olan ürünler ortaya çıkartır. Ev içinde yaptıkları işlerle kadınlar, ailelerinin beslenme, giyinme, barınma ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılar. Doğru cevap A'dır.
Soru 34
"Karakter ve cinsel kimlikler, mesleklerle eşleştirilerek “kadın mesleği” ve “erkek mesleği” ortaya çıkartılmaktadır."
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda tanımlanan kavramdır?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda tanımlanan kavramdır?
Seçenekler
A
Erkeklik Krizi
B
Cam Duvar
C
Cam Tavan
D
Haute Cuisine
E
Dualizm
Açıklama:
Karakter ve cinsel kimlikler, mesleklerle eşleştirilerek “kadın mesleği” ve “erkek mesleği” ortaya çıkartılmaktadır. Cam duvar olarak adlandırılan bu ayrışmada erkek meslekleri
ve kadın meslekleri arasında bir ayrışma yapılır, hiyerarşi kurulur ve erkek meslekleri daha değerli görülür. Doğru cevap B'dir.
ve kadın meslekleri arasında bir ayrışma yapılır, hiyerarşi kurulur ve erkek meslekleri daha değerli görülür. Doğru cevap B'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi duyguların ön planda olduğu "yuva işi" statüsünde kabul edilir?
Seçenekler
A
Bulaşık yıkamak
B
Ütü yapmak
C
Temizlik yapmak
D
Çamaşır yıkamak
E
Yemek yapmak
Açıklama:
Ev işleri, statüsü düşük işler, duyguların ön planda olduğu “yuva işi” ise statüsü yüksek iş olarak kabul edilir. Çocuk bakımı ve yemek pişirme gibi işler, yuva işidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ataerkil düzende kadınların kendilerini gerçekleştirdikleri ve başkalarına gösterdikleri bir pratik olarak kabul edilir ve diğer ev içi pratiklerden ayrılır?
Seçenekler
A
Bulaşık yıkamak
B
Çamaşır yıkamak
C
Yemek pişirmek
D
Temizlik yapmak
E
Ütü yapmak
Açıklama:
Kadınlar, ev içinde yaptıkları pek çok işe rağmen belki de sadece yaptığı yemeğin karşılığı olarak “eline sağlık” ve “güzel olmuş” ifadesini duyar.Bu ifadeler, ataerkil düzenin kadınlara bir zorunluluk ve sorumluluk olarak yüklediği yemek pişirme görevini her gün yapmalarını sağlayan neredeyse tek motivasyon kaynağıdır. Bazı kadınlar için bir zorunluluk, sıkıcı ve bıktırıcı olarak ifade edilse de yemek pişirmek, bazı kadınlar tarafından sahip oldukları bilgi, beceri ve yeteneklerini ortaya koymanın yolu olarak görülebilir. Bu bağlamda yemek pişirmek, kadınların kendilerini gerçekleştirdikleri ve başkalarına gösterdikleri bir pratik olarak kabul edilir ve diğer ev içi pratiklerden ayrılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi "geleneksel feminen yemek pişirme" kavramının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Taze sebze ve meyve alışverişi yapmak.
B
Mümkün olduğunca az katkı maddesi içeren yiyecekler hazırlamak.
C
Sağlıklı ve dengeli menüler hazırlamak.
D
Yemeğin pişirildiği kişilerin damak tadına önem vermek.
E
Kendi damak tadına, tercih ve beğenilerine göre yemek yapmak.
Açıklama:
Geleneksel feminen yemek pişirme, hane halkının ihtiyaçlarına uygun olarak oluşturulan menüleri pişirmek anlamına gelir. Bu menüdeki yemekleri pişirmek için taze sebze ve meyve alışverişi yapmak, mümkün olduğunca az katkı maddesinin bulunduğu sağlıklı yemekleri ve tatlıları yapmak gerekir. Geleneksel feminen tarzda yemek pişirenler, günlük, sıcak, taze “ev yemekleri” pişirir, yemeği yiyecek kişilerin zevkleri, tercihleri, sağlıklı ve dengeli beslenmeleri için gereken besinleri dikkate alarak yemek hazırlar. Feminen yemek pişirme tarzının özellikleri dikkate alındığında bu tarzı genellikle kadınların uyguladığı görülür. Bakım faaliyetlerinin ve ev işlerinin bir parçası olarak yemek pişiren kadınlar, aile üyelerinin ihtiyaç duyduğu çeşitlilikte sağlıklı ve dengeli menüler hazırlar ve kendi damak tatlarına değil yemeği pişirdiği kişilerin damak tatlarına önem verir.
Geleneksel eril yemek pişirme tarzı olarak adlandırılan bu yemek pişirme tarzında erkekler, kendilerini iyi hissettiklerinde mutfağa girerler. Geleneksel feminen tarzdan farklı olarak kendi damak tatlarına, tercih ve beğenilerine göre yemekler yapar. Doğru cevap E'dir.
Geleneksel eril yemek pişirme tarzı olarak adlandırılan bu yemek pişirme tarzında erkekler, kendilerini iyi hissettiklerinde mutfağa girerler. Geleneksel feminen tarzdan farklı olarak kendi damak tatlarına, tercih ve beğenilerine göre yemekler yapar. Doğru cevap E'dir.
Soru 38
"Profesyonel mutfağın sahibinin erkekler olarak görülmesinin nedeni, doğa/kültür düalizmi sonucunda üstün nitelikli olan her şeyin erkeğe ait görülmesiyle ilişkilidir. Bu ilişki sonucunda mutfak konusunda da bir hiyerarşi kurulur: Haute cuisine ve ev mutfağı."
Aşağıdakilerden hangisi kadınların profesyonel mutfakla eşleştirilmemesinin nedenlerinden biridir?
Aşağıdakilerden hangisi kadınların profesyonel mutfakla eşleştirilmemesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Dışarıda yemek pişirmenin maskülen bir iş olmadığına yapılan vurgu
B
Yiyecek içecek medyasının uzman kişi olarak kadınları işaret etmesi
C
Kadınların mutfakta yaptıkları işleri profesyonelleştirmeleri
D
Erkeklerin yaptıkları işin karşılığında ücret almamaları
E
Okuryazarlığın belli bir grup erkeğe ait olması nedeniyle mutfak hakkındaki bilgi ve deneyimlerin erkekler tarafından kayda geçirilmesi
Açıklama:
Mutfaklar arasında kurulan bu hiyerarşi, aşağıdaki faktörlerle güçlenir:
• Okuryazarlığın belli bir grup erkeğe ait olması nedeniyle mutfak hakkındaki bilgi ve deneyimlerin erkekler tarafından kayda geçirilmesi ve böylece mutfak dünyasında isimlerini duyurmaları
• Erkeklerin yaptıkları işin karşılığında ücret almaları,
• mutfakta yaptıkları işleri profesyonelleştirmeleri,
• yeme içme literatürü tarafından dışarıda yemek pişirmenin feminen bir iş olmadığına yapılan vurgu,
• yiyecek içecek medyasının uzman kişi olarak erkekleri işaret etmesi ve kullanması.
Doğru cevap E'dir.
• Okuryazarlığın belli bir grup erkeğe ait olması nedeniyle mutfak hakkındaki bilgi ve deneyimlerin erkekler tarafından kayda geçirilmesi ve böylece mutfak dünyasında isimlerini duyurmaları
• Erkeklerin yaptıkları işin karşılığında ücret almaları,
• mutfakta yaptıkları işleri profesyonelleştirmeleri,
• yeme içme literatürü tarafından dışarıda yemek pişirmenin feminen bir iş olmadığına yapılan vurgu,
• yiyecek içecek medyasının uzman kişi olarak erkekleri işaret etmesi ve kullanması.
Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi kadınların profesyonel mutfaklarda çalışmasının önündeki engellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dışlanma
B
Cinsiyetçi şakalar
C
Mobbing
D
Eğitim eksikliği
E
Ücret adaletsizliği
Açıklama:
Kadınlar, profesyonel mutfaklarda çalışmaya başladıklarında ise ücret adaletsizliği ile karşılaşır. Bir kadının aynı nitelikte iş yapan bir erkek çalışandan daha az ücret alması ve statü yükselmesinde erkeklerin tercih edilmesi, mutfakta yaşanan ayrımcılıklardandır. Eril bir örgütlenmenin olduğu profesyonel mutfaklarda erkek çalışan sayısının fazla olması, burada kadınları rahatsız edecek cinsiyetçi bir dilin kullanılmasına neden olmakta ve kadınlar, dışlanma, aşağılama, cinsiyetçi şakalar, mobbing (psikolojik şiddet) ve tacize varan eylemlerle de karşılaşmaktadır. Yukarıda sayılan nedenler, kadınların profesyonel mutfaklarda çalışmasının önündeki engellerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Yemek pişirmenin ticari bir iş haline gelmeseine veisle olan tarihteki ilk restoran nerede ve ne zaman açılmıştır?
Seçenekler
A
15. Yüzyıl - Londra
B
16. Yüzyıl - Roma
C
17. Yüzyıl - Budapeşte
D
18. Yüzyıl - Paris
E
19. Yüzyıl - New York
Açıklama:
Yemek pişirmek, 18. yüzyılda Paris’te açılan ilk restoranın açılmasıyla ev mutfağından çıkarak ticari bir iş haline gelir. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Toplumsal cinsiyetle ilgili olarak söylenenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet kavramı, insanların, kadın ve erkek olarak doğuştan getirdikleri biyolojik ve fizyolojik özelliklerini tanımlar.
B
Kadın ve erkeğin toplumsal cinsiyet rolleri ve davranışları evrenseldir.
C
Toplumsal cinsiyet kadın ve erkeğin nasıl yaşayacağına ya da nerede nasıl davranacağına karışmaz, bunu kişilerin kendilerine bırakır.
D
Toplumsal olarak belli bir cinsiyetten beklenenler deyişler yoluyla sürekli tekrarlanarak toplumsal cinsiyetin devamını sağlar.
E
Toplumsal cinsiyet, soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen anlamına gelir.
Açıklama:
İnsanların, kadın ve erkek olarak doğuştan getirdikleri biyolojik ve fizyolojik özelliklerini tanımlayan kavram, cinsiyet kavramıdır. Toplumsal cinsiyet ise kadınlık ve erkeklik rollerinin ve davranışlarının kültür tarafından belirlenmesidir. Dolayısıyla, kadın ve erkeğin toplumsal cinsiyet rolleri evrensel değildir, kültürden kültüre değişir. Her kültürün kadın ve erkekten beklediği davranış ve roller değişir. Toplumsal cinsiyet kadın ve erkeğin nasıl yaşayacağını ya da nerede nasıl davranacağını belirler. Ayrıca toplumsal olarak belli bir cinsiyetten beklenenler deyişler yoluyla sürekli tekrarlanarak toplumsal cinsiyetin devamını sağlar. Soyda, temel olarak babayı alan ve ailede çocukları baba soyuna mal eden düzen ise toplumsal cinsiyet değil, ataerkilliktir. Tüm bunlar göz önüne alındığında doğru yanıt, D seçeneğidir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi ataerkil düzen içinde erkekten beklenen toplumsal cinsiyet rollerinden değildir?
Seçenekler
A
Bebekken mavi giysiler giyme ve mavi aksesuarlar takma
B
Araba, silah ya da yapı-inşa malzemeleri gibi oyuncaklarla oynama
C
Atik ve cesur olup tuttuğunu koparma, eşine söz geçirme
D
Askerlik görevini yerine getirerek vatana hizmet etme
E
Yiyecek hazırlama ve beslenme faaliyetinin sorumluluğunu alma
Açıklama:
Ataerkil düzen içinde; bebekken mavi giysiler giyme ve mavi aksesuarlar takma, araba, silah ya da yapı-inşa malzemeleri gibi oyuncaklarla oynama, askerlik görevini yerine getirerek vatana hizmet etme ve atik ve cesur olup tuttuğunu koparma, eşe söz geçirme erkeklerden beklenen toplumsal cinsiyet rolleriyken; yiyecek hazırlama ve beslenme faaliyetinin sorumluluğunu alma kadınlardan beklenen toplumsal cinsiyet rolleridir. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 43
Kadınların ve erkeklerin birbirinden farklı olduğu düşüncesi, iki cinsin ait oldukları alanların ve yaptıkları işlerin birbirinden farklılaşmasına neden olur. Herhangi bir şeyin kadınsı ya da eril özellikler ya da karakter taşıdığının ifade edilir, yapılan işler “kadın işi” ve “erkek işi” olarak ayrılır. Bu durum literatürde aşağıdakilerden hangisiyle kavramsallaştırılır?
Seçenekler
A
Biyolojik cinsiyet
B
Toplumsal cinsiyet
C
Cinsiyetlendirme
D
Cinsiyet ayrımcılığı
E
Cinsiyet rolleri
Açıklama:
Kadınların ve erkeklerin birbirinden farklı olduğu düşüncesi, iki cinsin ait oldukları alanların ve yaptıkları işlerin birbirinden farklılaşmasına neden olur. Herhangi bir şeyin kadınsı ya da eril özellikler ya da karakter taşıdığının ifade edilir, yapılan işler “kadın işi” ve “erkek işi” olarak ayrılır. Bu durum literatürde cinsiyetlendirme ile kavramlaştırılır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 44
“Erkeklerin, dışarıda yaptıkları iş için harcadıkları emeğin bir ücreti-maddi karşılığı vardır. Erkekler harcadıkları emek sonucunda ___________ olan yani para ile alınıp satılabilen bir ürün üretir ve bu üretimin maddi olarak karşılığını alır. Kadınlar ise evde yemek pişirir, bulaşık ve çamaşır yıkar, ev temizliği yapar, eşinin, çocuğunun, hasta ev yaşlı aile üyelerinin bakımını yapar. Bu işler için harcadıkları emek sonucunda ___________ olan ürünler ortaya çıkartır.” Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelecektir?
Seçenekler
A
iş gücü değeri, değişim değeri
B
değişim değeri, kullanım değeri
C
kullanım değeri, değişim değeri
D
değişim değeri, iş gücü değeri
E
değişim değeri, hizmet değeri
Açıklama:
Erkeklerin, dışarıda yaptıkları iş için harcadıkları emeğin bir ücreti-maddi karşılığı vardır. Erkekler harcadıkları emek sonucunda değişim değeri olan yani para ile alınıp satılabilen bir ürün üretir ve bu üretimin maddi olarak karşılığını alır. Kadınlar ise evde yemek pişirir, bulaşık ve çamaşır yıkar, ev temizliği yapar, eşinin, çocuğunun, hasta ev yaşlı aile üyelerinin bakımını yapar. Bu işler için harcadıkları emek sonucunda kulanım değeri olan ürünler ortaya çıkartır. Yukarıdaki boşluklara sırasıyla değişim değeri ve kullanım değeri geleceğinden, doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 45
İş yaşamında kadınların yükselmesini engelleyen, yasal olmayan ve varlığı gözle görülmeyen bariyerler, kadınların iş yaşamında karşılaştıkları ayrımcılıklardan biridir. Bu ayrımcılık, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Cam tavan
B
Cinsiyetlendirme
C
Cam duvar
D
Toplumsal cinsiyet
E
Cam kâse
Açıklama:
İş yaşamında kadınların yükselmesini engelleyen, yasal olmayan ve varlığı gözle görülmeyen bariyerler, kadınların iş yaşamında karşılaştıkları ayrımcılıklardan biridir. Bu ayrımcılık cam tavan kavramıyla açıklanır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 46
Ataerkil düzende cinsiyete dayalı iş bölümünün verdiği sorumluluk paylaşımında, kadınlardan ev içinde rutin olarak ev temizliği, çamaşır, bulaşık, çocuk bakımı ve yemek pişirme gibi işleri yapması beklenir. Bu tür faaliyetler aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilir?
Seçenekler
A
Tüketim
B
Üretim
C
Yeniden üretim
D
İş gücü
E
İş gücüne katılım
Açıklama:
Ataerkil düzende cinsiyete dayalı iş bölümünün verdiği sorumluluk paylaşımında, kadınlardan ev içinde rutin olarak ev temizliği, çamaşır, bulaşık, çocuk bakımı ve yemek pişirme gibi işleri yapması beklenir. Bu tür faaliyetler yeniden üretim faaliyetleri olarak adlandırılır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel eril yemek pişirme tarzına daha yakın yemek olarak görülür?
Seçenekler
A
Mümkün olduğunca az katkı maddesi bulunan yemekler
B
Günlük, sıcak ve taze yemekler
C
Yemeği yiyecek kişilerin zevklerine ve tercihlerine uygun yemekler
D
Sağlıklı ve dengeli beslenme için gereken besinleri dikkate alarak hazırlanan yemekler
E
Et ve deniz mahsulleri gibi statüsü yüksek gıdalarla hazırlanan yemekler
Açıklama:
Geleneksel feminen yemek pişirme, hane halkının ihtiyaçlarına uygun olarak oluşturulan menüleri pişirmek anlamına gelir. Bu menüdeki yemekleri pişirmek için taze sebze ve meyve alışverişi yapmak, mümkün olduğunca az katkı maddesinin bulun duğu sağlıklı yemekleri ve tatlıları yapmak gerekir. Geleneksel feminen tarzda yemek pişirenler, günlük, sıcak, taze “ev yemekleri” pişirir, yemeği yiyecek kişilerin zevkleri, tercihleri, sağlıklı ve dengeli beslenmeleri için gereken besinleri dikkate alarak yemek hazırlar. Geleneksel eril yemek pişirme tarzı olarak adlandırılan yemek pişirme tarzında erkekler, kendilerini iyi hissettiklerinde mutfağa girerler. Geleneksel feminen tarzdan farklı olarak kendi damak tatlarına, tercih ve beğenilerine göre yemekler yapar. Kadınlar her gün girdikleri mutfaklarda harcamalarına dikkat edip ekonomik davranmaya çalışırken erkekler mutfakta oldukça savurgan davranır, pahalı malzemeler kullanarak “özel yemekler” yaparlar. Erkekler, belli zamanlarda girdikleri mutfaklarda daha çok et ve deniz mahsulleri gibi genellikle statüsü yüksek gıdalarla yemek yapar ve yemeklerin sunumuna önem verir. Bu açıklamalar dikkate alındığında, E seçeneği geleneksel eril yemek pişirme tarzına daha yakın bir yemektir.
Soru 48
Özelliği yaratıcılık olan haute cuisine mutfak erkeklerle, sıradan ev mutfağı ise kadınlarla eşleştirilir. Aşağıdakilerden hangisi, mutfaklar arasında kurulan bu hiyerarşinin güçlenmesinde rol oynayan bir faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mutfak hakkındaki bilgi ve deneyimlerin erkekler tarafından kayda geçirilmesi
B
Erkeklerin yaptıkları işin karşılığında ücret almaları
C
Erkeklerin mutfakta yaptıkları işleri profesyonelleştirmeleri
D
Yeme içme literatürünün dışarıda yemek pişirmeyi feminen iş olarak vurgulaması
E
Yiyecek içecek medyasının uzman kişi olarak erkekleri işaret etmesi ve kullanması
Açıklama:
Özelliği yaratıcılık olan haute cuisine mutfak erkeklerle, sıradan ev mutfağı ise kadınlarla eşleştirilir. Aşağıdakilerden hangisi, mutfaklar arasında kurulan bu hiyerarşinin güçlenmesinde rol oynayan bir faktörler; mutfak hakkındaki bilgi ve deneyimlerin erkekler tarafından kayda geçirilmesi, erkeklerin yaptıkları işin karşılığında ücret almaları, erkeklerin mutfakta yaptıkları işleri profesyonelleştirmeleri, yeme içme literatürünün dışarıda yemek pişirmeyi eril iş olarak vurgulaması ve yiyecek içecek medyasının uzman kişi olarak erkekleri işaret etmesi ve kullanmasıdır. Buna göre D seçeneğinde verilen faktör doğru olmadığından, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 49
Mutfak literatürü ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İlk yemek kitapları kadınlar tarafından hazırlanmıştır.
B
Mutfakla ilgili ilk bilimsel çalışma The Deipnosophist’tir.
C
İlk yemek kitabı Apicius tarafından yazılmıştır.
D
İlk Türk yemek kitabı yazarı Osman Güldemir’dir.
E
İlk Türk yemek kitabı Cumhuriyet’ten sonra yazılmıştır.
Açıklama:
İlk yemek kitapları erkekler tarafından hazırlanmıştır. Mutfakla ilgili ilk bilimsel çalışma Atheaneus’un MS. 200 yılında yazdığı, yemek hazırlama ile bilgiler ve çeşitli tariflerin bulunduğu The Deipnosophist’tir. Diğer çalışma ise zenginler için hazırlanmış bir gastronomi kitabı olarak Apicius tarafından hazırlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nda basılan ilk Türk yemek kitabı, Melceü’t Tabbâhîn (1844) Mehmet Kâmil tarafından yazılmıştır. Bu bilgiler dikkate alındığında, yalnızca “Mutfakla ilgili ilk bilimsel çalışma The Deipnosophist’tir” bilgisi doğru olduğundan, doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi profesyonel mutfağı tanımlamak için kullanılabilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi ve disiplin
B
Feminenlik
C
Usta-çırak ilişkisi
D
Sevgi karşılığı yemek yapma
E
Dayanışma
Açıklama:
Profesyonel mutfaklar feminenlikle değil, erillikle; usta-çırak ilişkisiyle değil, uzmanlık gerektiren eğitimle; sevgi karşılığı yemek yapmayla değil, para karşılığı yemek yapmayla; dayanışmayla değil, hiyerarşi ve disiplinle tanımlanırlar. Dolayısıyla, profesyonel mutfakları tanımlayan seçenek hiyerarşi ve disiplinin yer aldığı A seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
“-------, günümüzün sosyal, politik ve ekonomik sistemlerinde hem küreselleşme hem de yerelleşme eğilimlerinin eşzamanlı oluşumudur.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Küresel yerelleşme
B
Melezleşme
C
Kültürel emperyalizm
D
Gastrodiplomasi
E
Otantiklik
Açıklama:
“Küresel yerelleşme” veya “küyerelleşme” (glocalization) günümüzün sosyal, politik ve ekonomik sistemlerinde hem küreselleşme hem de yerelleşme eğilimlerinin eşzamanlı oluşumudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 2
“-------, pek çok kültürün bir araya gelmesiyle yeni bir kültür oluşturması anlamında kullanılır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Kültürel emperyalizm
B
Gastrodiplomasi
C
Otantiklik
D
Küresel yerelleşme
E
Melezleşme
Açıklama:
“Melezleşme” (hybridization) pek çok kültürün bir araya gelmesiyle yeni bir kültür oluşturması anlamında kullanılır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3
“Amerika’da icat edilmiş Kaliforniya roll, Sao Paolo’da avokado yerine ------- ile yapılır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
mango
B
brokoli
C
ananas
D
kivi
E
ejder meyvesi
Açıklama:
Amerika’da icat edilmiş Kaliforniya roll, Sao Paolo’da avokado yerine mango ile yapılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 4
“Arjun Appadurai’ye (1996) göre -------, küresel kültürel akış modeli ile açıklanabilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
küreselleşme
B
emperyalizm
C
melezleşme
D
yerelleşme
E
gastrodiplomasi
Açıklama:
Arjun Appadurai’ye (1996) göre küreselleşme, “küresel kültürel akış” (global cultural flow) modeli ile açıklanabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 5
“Özellikle göçmen lokantacıların rolü bulundukları ülkede kendi yemeklerini sundukları için büyük önem taşır. Britanyalı tarihçi Eric Hobsbawm bunu ------- olarak ifade eder.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
geleneğin icadı
B
küreselleşme
C
kültürel karışım
D
gastrodiplomasi
E
otantiklik
Açıklama:
Özellikle göçmen lokantacıların rolü bulundukları ülkede kendi yemeklerini sundukları için büyük önem taşır. Britanyalı tarihçi Eric Hobsbawm (1917-2012) bunu geleneğin icadı olarak ifade eder. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 6
Sebzelerin mayalanması sonucunda elde edilen Kore’ye özgü yemek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimçi
B
Tempura
C
Suşi
D
Köri
E
Kebap
Açıklama:
Sebzelerin mayalanması sonucunda elde edilen ve Kore’ye özgü bir yemek olarak bilinen kimçi, genellikle, Çin lahanası, havuç, yeşil soğan, zencefil, Kore balık sosu, Japon turpu, fermente buğdaylı acı biber ezmesi ile yapılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 7
Tek tür sebzenin, meyvenin veya herhangi bir yemeğin değişik coğrafyalarda gezintisini takibe alan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şeyin takibi
B
Geleneğin icadı
C
Gastrodiplomasi
D
Melezleşme
E
Küresel kültürel akış
Açıklama:
“Şeyin takibi” (follow the thing) denilen yöntem; tek tür sebzenin, meyvenin veya herhangi bir yemeğin değişik coğrafyalarda gezintisini takibe alır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
“Türkiye’de yaygın olarak pilavla birlikte tabakta servis edilen -------, ilk kez Almanya’da pidenin veya pita ekmeğinin içinde marul, domates, soğan ve sarımsaklı yoğurt sos ile sunulur.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
kebap
B
suşi
C
kimçi
D
falafel
E
sarma
Açıklama:
Türkiye’de yaygın olarak pilavla birlikte tabakta servis edilen kebap, ilk kez Almanya’da pidenin veya pita ekmeğinin içinde marul, domates, soğan ve sarımsaklı yoğurt sos ile sunulur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 9
“Yemeğin ------- genellikle belirli yemeklerin belirli toplumlara, coğrafyalara ve bölgelere kökünden ait olması ve hiç değişmemesi anlamında kullanılır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
kökeni
B
otantikliği
C
küreselliği
D
takibi
E
icadı
Açıklama:
Yemeğin otantikliği genellikle belirli yemeklerin belirli toplumlara, coğrafyalara ve bölgelere kökünden ait olması ve hiç değişmemesi anlamında kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 10
"Patatesin Tarihi ve Sosyal Etkileri (History and Social Influence of the Potato)" adlı kitap aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
R. N. Salaman
B
Melissa L. Caldwell
C
Sidney Mintz
D
Arjun Appadurai
E
Phil Crang
Açıklama:
R. N. Salaman (1949), Patatesin Tarihi ve Sosyal Etkileri (History and Social Influence of the Potato) adlı kitabında patatesin nereden geldiğine, nasıl değişimlere uğradığına, Avrupa’da nasıl pişirildiğine ve yayıldığına bakar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Kıtalar arası insan, tarım ürünü, ticari mal dolaşımı ve değişimi hangi yüzyılda başlamıştır?
Seçenekler
A
15. yüzyıl
B
16. yüzyıl
C
17. yüzyıl
D
18. yüzyıl
E
19. yüzyıl
Açıklama:
16. yüzyıldan başlayarak kıtalar arası insan, tarım ürünü ve her türlü ticari mal dolaşımı, etkileşimi ve değişimi olmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa kıtaları arasında yemek kültürü ve tarım ürünü taşıyan ilk kişiler hangi ülkedendir ?
Seçenekler
A
Portekiz
B
Hollanda
C
İspanya
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
Portekizliler Japonya’ya ulaşan ilk Avrupalılar olarak tarihe geçerler. Daha da önemlisi Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa kıtaları arasında yemek kültürü ve tarım ürünü taşıyacak ilk kişiler Portekizlilerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
İngiltere’ye çay ilk olarak hangi Portekiz sömürge bölgesinden gelmiştir?
Seçenekler
A
Angola
B
Mozambik
C
Macao
D
Yeşilburun Adaları
E
Gine
Açıklama:
İngilizlere çayı Portekizlilerin tanıştırdığı söylenir (Hall ve Sharples, 2003). Rivayete göre, Portekiz sömürgesi olan Macao’da tanıştığı çaya aşırı düşkün olan Portekiz Prensesi Braganzalı Catherine, 1660 yılında Kral İkinci Charles ile evlenince, yanında çayı da İngiltere’ye götürür ve çay İngiliz kraliyeti başta olmak üzere, İngiltere’ye yavaş yavaş yayılmaya başlar. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Arjun Appadurai’nin “küresel kültürel akış” modelinin etkilerini gösterdiği alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etnik alan
B
Finans alanı
C
Medya alanı
D
Teknoloji alanı
E
Hukuk alanı
Açıklama:
Arjun Appadurai’ye (1996) göre küreselleşme “küresel kültürel akış” (global cultural flow) modeli ile açıklanabilir. Küresel kültürel akış ve küresel dolaşım beş alanda (-scapes) kendini gösterir: etnik alan (insanlar), finans alanı (para), medya alanı (haber ve eğlence kültürü), teknoloji alanı ve ideoloji alanı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 15
Birleşmiş Milletler' in 1998 yılında Karayipler’ de tanımladığı en öncelikli ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patates
B
Balık
C
Soğan
D
Acı biber
E
Kivi
Açıklama:
1998’de Birleşmiş Milletler Karayipler’de en öncelikli ürünü acı biber olarak tanımlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 16
Eric Hobsbawm “Geleneğin İcadı” adlı kitabını aşağıdakilerden hangi isimle birlikte derlemiştir?
Seçenekler
A
Terrence Ranger
B
Thedore C. Bestor
C
İan Cook
D
Michelle Harrison
E
James L. Watson
Açıklama:
Eric Hobsbawm 1983 senesinde Terence Ranger ile derledikleri “Geleneğin İcadı” kitabı dünya akademisi için büyük önem taşır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yirmi kadar baharatın birleşmesinden oluşan ve köri tozunun içinde bulunan baharatlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kakule
B
Safran
C
Çörek otu
D
Kişniş
E
Rezene
Açıklama:
Hint yemeklerinde kullanılan köri tozu yirmi kadar baharatın bir araya gelmesinden oluşur. Bu baharatlar arasında kakule, çili, tarçın, karanfil, kişniş, kimyon, çemen, rezene, kırmızı ve karabiber, safran, susam, muskat, demirhindi, Hint safranı ve eğer iyi hazırlanmış bir karışımsa köri yaprağı bulunur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 18
Tayland mutfağının devlet müdahalesi ile oluşturulması aşağıdaki hangi tarihsel süreçte gerçekleşmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1950’ler
B
1990’lar
C
1980’ler
D
2000’ler
E
1970’ler
Açıklama:
Mutfağın, kültürün önemli bir parçası olduğu fikrinden yola çıkan Tayland Devleti, yemekleri belli bir kalite ve standarda sokarak dünyaya tanıtma çabasına 1990’ların sonunda başlar. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 19
Sebzelerin mayalanması sonucu elde edilen ve Kore’ye özgü bir yemek olan Kimçi yapımında aşağıdaki hangi malzeme kullanılmaz?
Seçenekler
A
Havuç
B
Yeşil soğan
C
Zencefil
D
Patates
E
Japon turpu
Açıklama:
Sebzelerin mayalanması sonucunda elde edilen ve Kore’ye özgü bir yemek olarak bilinen kimçi, genellikle, Çin lahanası, havuç, yeşil soğan, zencefil, Kore balık sosu, Japon turpu, fermente buğdaylı acı biber ezmesi ile yapılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 20
2009 senesinde İtalya'da kebap ve benzeri “yabancı” yemek satışlarının yasaklanması ilk olarak hangi şehirde başlatılmıştır?
Seçenekler
A
Roma
B
Milano
C
Verona
D
Napoli
E
Lucca
Açıklama:
2009 senesinde İtalya’nın Lucca şehri ilk olmak üzere, Lombardy ve Milan gibi şehir merkezlerinde kebap ve benzeri “yabancı” yemek satışlarının ve büfelerinin açılmasının yasaklandığı duyurulmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 21
Japonya'ya ulaşan ilk Avrupalılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Portekizliler
B
Almanlar
C
İngilizler
D
Fransızlar
E
İspanyollar
Açıklama:
Portekizliler Japonya’ya ulaşan ilk Avrupalılar olarak tarihe geçerler. Daha da önemlisi Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa kıtaları arasında yemek kültürü ve tarım ürünü taşıyacak ilk kişiler Portekizlilerdir
Soru 22
Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa kıtaları arasında yemek kültürü ve tarım ürünü taşıyan kimlerdir?
Seçenekler
A
Portekizliler
B
İspanyollar
C
Fransızlar
D
İngilizler
E
Belçikalılar
Açıklama:
Portekizliler Japonya’ya ulaşan ilk Avrupalılar olarak tarihe geçerler. Daha da önemlisi Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa kıtaları arasında yemek kültürü ve tarım ürünü taşıyacak ilk kişiler Portekizlilerdir.
Soru 23
Pek çok kültürün bir araya gelmesi ile yeni bir kültür oluşturmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Melezleşme
B
Küresel Yerelleşme
C
Küyerelleşme
D
Kültürel emperyalizm
E
Yabancılaşma
Açıklama:
“Melezleşme” (hybridization) pek çok kültürün bir araya gelmesiyle yeni bir kültür oluşturması anlamında kullanılır. Melezleşme küreselleşmenin dünyayı tekdüzeleştirdiği ve aynılaştırdığı argümanına karşı olarak geliştirilmiştir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi "küresel kültürel akış" modeli ile açıklar?
Seçenekler
A
Arjun Appadurai
B
İan Cook
C
Phil Crang
D
Sidney Mintz
E
James L. Watson
Açıklama:
Arjun Appadurai’nin küresel kültürel akış modeli (1996): Bölgeler arasında gerçekleşen farklı alanlardaki akışlar ve hareketler incelendiğinde küreselleşme kavramının anlaşılabileceğini savunan modeldir. Küresel kültürel akış beş alanda gerçekleşir:
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıldan başlayarak kıtalar arası insan, tarım ürünü ve her türlü ticari mal dolaşımı, etkileşimi ve değişiminde etkili olmuş denizcidir?
Seçenekler
A
Christopher Columbus
B
Vasco da Gama
C
Barbaros Hayrettin Paşa
D
Oruç Reis
E
Andreas Gabriel
Açıklama:
Christopher Columbus’un 1492 yılında Amerika kıtasına gitmesiyle ve Portekizli denizci Vasco da Gama’nın 1497’de Ümit Burnu’na giderek, Kuzey Hint Okyanusu’na doğru yol almasıyla birlikte yeni bir kültürel etkileşim alanının ortaya çıkmaya başladığı söylenir. Özellikle Vasco da Gama’nın kontrolündeki dört geminin Hindistan’ın Batı kıyısına ulaşmasından sonra baharat ticareti büyük ölçüde Avrupalıların eline geçmiş olur çünkü Portekizliler hem 1500’de güneyden Brezilya’ya ulaşır hem de aynı yüzyılda Asya’ya doğru ilerlerler. Amerika kıtasında tanıştıkları sebzeleri ve meyveleri Asya’ya taşırlar (Collingham, 2006). Portekizliler 1530’da Hindistan’ın güneyindeki Goa’yı o bölgenin başkenti yaparlar. 16. yüzyılın sonlarına doğru ise Portekiz varlığı Asya’da hissedilir hâle gelir. Vasco da Gama’nın Hindistan topraklarına ulaşmasından otuz kadar yıl sonra Goa’da Amerika kıtasından getirilmiş en az üç çeşit çili bitkisi yetiştirilmeye başlanmıştır. Kuzey Avrupa’nın çili ile tanışması ise çok daha sonra olacaktır. Hatta çili biberi o kadar Asyalılaştırılmıştır ki artık Hindistan kökenli bir bitki olduğu kanısı neredeyse hâkimdir. Bu yüzden Kuzey Avrupa’ya gelen çili Amerikan değil,
“Hindistan biberi” olarak tanıtılır (Collingham, 2006).
“Hindistan biberi” olarak tanıtılır (Collingham, 2006).
Soru 26
Tatlı patatesin anavatanı neresidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Avrupa
C
Asya
D
Japonya
E
Güney Amerika
Açıklama:
Portekiz sömürgeleri arasındaki yoğun alışveriş ve dolaşımı da Portekizliler sağlamıştır. Portekizliler tatlı patatesi Güney Amerika’dan Afrika’ya, oradan Avrupa’ya ve Asya’ya taşımıştır. Yerfıstığı ise
Portekizli tüccarlar tarafından Güney Amerika’dan Afrika’ya götürülmüş, oradan Afrikalı kölelerle birlikte tekrar okyanus geçip şimdilerde oldukça fazla tüketilen Kuzey Amerika’ya gitmiştir.
Portekizli tüccarlar tarafından Güney Amerika’dan Afrika’ya götürülmüş, oradan Afrikalı kölelerle birlikte tekrar okyanus geçip şimdilerde oldukça fazla tüketilen Kuzey Amerika’ya gitmiştir.
Soru 27
Özellikle göçmen lokantacıların rolü bulundukları ülkede kendi yemeklerini sundukları için büyük önem taşır. Britanyalı tarihçi Eric Hobsbawm bunu aşağıdakilerin hangisi ile adlandırmaktadır?
Seçenekler
A
geleneğin icadı
B
küyerelleşme
C
küreselleşme
D
kültür akışı
E
kültürel çeşitlenme
Açıklama:
Özellikle göçmen lokantacıların rolü bulundukları ülkede kendi yemeklerini sundukları için büyük önem taşır. Britanyalı tarihçi Eric Hobsbawm (1917-2012) bunu geleneğin icadı olarak ifade eder. Hobsbawm endüstriyel kapitalizmin ortaya çıkışı, sosyalizm ve milliyetçilik üzerine çalışmıştır. 1983 senesinde Terence Ranger ile derledikleri “Geleneğin İcadı” kitabı dünya akademisi için büyük önem taşır.
Soru 28
Bir ülkenin gücünü ve otoritesini askeri güç kullanımı veya siyasi ve ekonomik kontrol kazanarak diğer ülkeler ve halklar üzerinde genişletme politikası veya ideolojisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Melezleşme
C
Emperyalizm
D
Modernizm
E
Yerelleşme
Açıklama:
Emperyalizm (yayılımcılık) bir ülkenin gücünü ve otoritesini askeri güç kullanımı veya siyasi ve ekonomik kontrol kazanarak diğer ülkeler ve halklar üzerinde genişletme politikası
veya ideolojisidir. Kültürel emperyalizm ise siyasî olarak güçlü bir ulusun kültürünü daha az güçlü bir
toplum üzerinde teşvik etme ve dayatma pratiğidir
veya ideolojisidir. Kültürel emperyalizm ise siyasî olarak güçlü bir ulusun kültürünü daha az güçlü bir
toplum üzerinde teşvik etme ve dayatma pratiğidir
Soru 29
İngilizlerin kolay Hint yemeği yapması için icat edilmiş baharatlar karışımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Köri tozu
B
Hint baharatı
C
Karışık yemek baharatı
D
İngiliz baharatı
E
Hint-İngiliz baharatı
Açıklama:
Köri tozu: İngilizlerin kolay Hint yemeği yapması için icat edilmiş baharatlar karışımı.
Soru 30
Sebzelerin mayalanması sonucunda elde edilen Kore'ye özgü, genelde Çin lahanası, havuç, yeşil soğan, zencefil, fermente buğdaylı acı biber ezmesi ile yapılan yiyeceğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kimçi
B
Tandoor
C
Karahi
D
Balti
E
Kanom Thong
Açıklama:
Kimçi: Sebzelerin mayalanması sonucunda elde edilen Kore’ye özgü bir yemek olarak bilinir. Genellikle, Çin lahanası, havuç, yeşil soğan, zencefil, Kore balık sosu, Japon turpu, fermente buğdaylı acı biber ezmesi ile yapılır. Mayalanma sayesinde vitamin ve mineral zengini olan kimçinin sert geçen kışlarda sebzeleri muhafaza etme yöntemi olarak 7. yüzyılda Kore’de ortaya çıktığı söylenir.
Soru 31
Siyasi olarak güçlü bir ulusun kültürünü daha az güçlü bir toplum üzerinde teşvik etme ve dayatma pratiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürel emperyalizm
B
Emperyalizm
C
Küreselleşme
D
Yerelleşme
E
Milliyetçilik
Açıklama:
Emperyalizm (yayılımcılık) bir ülkenin gücünü ve otoritesini askeri güç kullanımı veya siyasi ve
ekonomik kontrol kazanarak diğer ülkeler ve halklar üzerinde genişletme politikası veya ideolojisidir. Kültürel emperyalizm ise siyasi olarak güçlü bir ulusun kültürünü daha az güçlü bir toplum üzerinde teşvik etme ve dayatma pratiğidir. Kültürel emperyalizm yerine kullanılan Amerikanlaşma ise Amerikan kültürü ve değerlerinin medya, teknoloji ve popüler kültür aracılığıyla dünyanın diğer yerlerine yayılmasıdır.
ekonomik kontrol kazanarak diğer ülkeler ve halklar üzerinde genişletme politikası veya ideolojisidir. Kültürel emperyalizm ise siyasi olarak güçlü bir ulusun kültürünü daha az güçlü bir toplum üzerinde teşvik etme ve dayatma pratiğidir. Kültürel emperyalizm yerine kullanılan Amerikanlaşma ise Amerikan kültürü ve değerlerinin medya, teknoloji ve popüler kültür aracılığıyla dünyanın diğer yerlerine yayılmasıdır.
Soru 32
Günümüzün sosyal, politik ve ekonomik sistemlerinde hem küreselleşme hem de yerelleşme eğilimlerinin eşzamanlı oluşumunu kabul eden; küresel ve yerel birbirini etkilediğini, değiştirdiğini ve dönüştürdüğünü öne süren kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Emperyalizm
C
Kolonyalizm
D
Küyerelleşme
E
Melezleşma
Açıklama:
“Küresel yerelleşme” veya “küyerelleşme” (glocalization) günümüzün sosyal, politik ve ekonomik sistemlerinde hem küreselleşme hem de yerelleşme eğilimlerinin eşzamanlı oluşumudur. Küreselleşmenin tekdüzeleştirdiği, düz ve tek yönde ilerlediği (ABD’den dünyaya gibi) ve dokunduğu her yeri aynılaştırdığı argümanlarına karşı çıkmıştır. Küyerelleşmeye göre küresel ve yerel birbirini etkiler, değiştirir ve dönüştürür.
Soru 33
Arjun Appadurai küreselleşme “küresel kültürel akış” (global cultural flow) modeli ile açıklamaktadır. Küresel kültürel akış ve küresel dolaşım beş alanda (-scapes) kendini gösterir. Aşağıdakilerden hangisi bu beş alandan bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Etnik alan (insanlar)
B
Finans alanı (Para)
C
Siyaset
D
Medya
E
İdeoloji
Açıklama:
Arjun Appadurai’nin küresel kültürel akış modeli (1996): Bölgeler arasında
gerçekleşen farklı alanlardaki akışlar ve hareketler incelendiğinde küreselleşme
kavramının anlaşılabileceğini savunan modeldir. Küresel kültürel akış beş alanda
(-scapes) gerçekleşir: Etnik (insanlar), finans (para), medya (haber ve eğlence kültürü), teknoloji ve ideoloji. Etnik alanda turistler, göçmenler, sığınmacılar gibi hareketli insan grupları bulunur. Finans alanı para piyasalarına, borsalara, uluslararası hızlı para akışlarına işaret eder. Medya alanı kültürlerin medya yoluyla akışına bakar. Medyanın yarattığı semboller ve görüntülerin akışı bu alana aittir. Teknoloji alanında teknolojinin akışkanlığından, bilgiye dayalı teknolojilerden bahsedilir. İdeoloji alanı ise fikirlerin, ideolojilerin medya veya başka yollarla akışına, dolaşımına bakar.
gerçekleşen farklı alanlardaki akışlar ve hareketler incelendiğinde küreselleşme
kavramının anlaşılabileceğini savunan modeldir. Küresel kültürel akış beş alanda
(-scapes) gerçekleşir: Etnik (insanlar), finans (para), medya (haber ve eğlence kültürü), teknoloji ve ideoloji. Etnik alanda turistler, göçmenler, sığınmacılar gibi hareketli insan grupları bulunur. Finans alanı para piyasalarına, borsalara, uluslararası hızlı para akışlarına işaret eder. Medya alanı kültürlerin medya yoluyla akışına bakar. Medyanın yarattığı semboller ve görüntülerin akışı bu alana aittir. Teknoloji alanında teknolojinin akışkanlığından, bilgiye dayalı teknolojilerden bahsedilir. İdeoloji alanı ise fikirlerin, ideolojilerin medya veya başka yollarla akışına, dolaşımına bakar.
Soru 34
Ian Cook ve Phil Crang (2001) yemek ve küreselleşme ilişkisini iki hareket üzerinden inceler.
Birincisini diaspora coğrafyaları olarak adlandırırlar. Bu, yemeğin insanlarla yani göçmen topluluklarla birlikte bir yerden bir yere gitmesidir. Bu görüş Appadurai'nin küresel kültürel akış modelinde hangi alana denk gelir?
Birincisini diaspora coğrafyaları olarak adlandırırlar. Bu, yemeğin insanlarla yani göçmen topluluklarla birlikte bir yerden bir yere gitmesidir. Bu görüş Appadurai'nin küresel kültürel akış modelinde hangi alana denk gelir?
Seçenekler
A
Etnik alan
B
Finans alanı
C
Medya alanı
D
Teknoloji alanı
E
İdeoloji
Açıklama:
Ian Cook ve Phil Crang (2001) yemek ve küreselleşme ilişkisini iki hareket üzerinden inceler.
Birincisini diaspora coğrafyaları olarak adlandırırlar. Bu, yemeğin insanlarla yani göçmen topluluklarla birlikte bir yerden bir yere gitmesidir. Bu, Appadurai’nin “etnik alan” dediği küresel kültürel akışa denk gelir. İnsanlar gittikleri yerlere yemeklerini de götürürler. Böylece göçmen toplumlarının yemekleri şehir kültürüne entegre olmaya başlar.
Birincisini diaspora coğrafyaları olarak adlandırırlar. Bu, yemeğin insanlarla yani göçmen topluluklarla birlikte bir yerden bir yere gitmesidir. Bu, Appadurai’nin “etnik alan” dediği küresel kültürel akışa denk gelir. İnsanlar gittikleri yerlere yemeklerini de götürürler. Böylece göçmen toplumlarının yemekleri şehir kültürüne entegre olmaya başlar.
Soru 35
Küreselleşmenin bir etkisi olarak göçmenleri takip etmeden sadece ticari bir “mal” olarak şehir hayatının parçası olan mutfak kültürlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etnik alan
B
Tüketim kültürü
C
İdeoloji
D
Tüketim coğrafyaları
E
Şeyin takibi
Açıklama:
Bu durumda etnik alanın küresel akışı tek taraflı ve tek yönlü değildir elbette. Bu hareketlerden ikincisi ise tüketim coğrafyaları olarak adlandırılan, göçmenleri takip etmeden sadece
ticari bir “mal” olarak şehir hayatının parçası olan mutfak kültürleridir.
ticari bir “mal” olarak şehir hayatının parçası olan mutfak kültürleridir.
Soru 36
Endüstriyel kapitalizmin ortaya çıkışı, sosyalizm ve milliyetçilik konularını ele alan Geleneğin İcadı adlı kitabı derleyen araştırmacı kimdir?
Seçenekler
A
Arjun Appadurai
B
Eric Hobsbawm
C
Sidney Mintz
D
Stuart Hall
E
Lizzie Collingham
Açıklama:
Geleneğin İcadı: Britanyalı tarihçi Eric Hobsbawm (1917-2012) endüstriyel
kapitalizmin ortaya çıkışı, sosyalizm ve milliyetçilik üzerine çalışmıştır. 1983 senesinde Terence Ranger ile derledikleri“Geleneğin İcadı” kitabı dünya akademisiiçin büyük önem taşır. Hobsbawm’a göre gelenekler çok uzun tarihsel süreçlerin belirlediği ve toplumların uzun süredir takip ettiği olgular değil, belirli toplumsal durumların sonucunda oluşmuş, çokeski gibi gözükse de çok yakın tarihe ait olgulardır. Gelenekler modern ulus inşasının aracı olur, ulusal birliği teşvik eder ve belirli ulusal kurumları ve kültürel uygulamaları meşrulaştırır. Başka bir ifadeyle, geleneğin icadı milliyetçilikler, millî birlikler ve millî kimlikler yaratır.
kapitalizmin ortaya çıkışı, sosyalizm ve milliyetçilik üzerine çalışmıştır. 1983 senesinde Terence Ranger ile derledikleri“Geleneğin İcadı” kitabı dünya akademisiiçin büyük önem taşır. Hobsbawm’a göre gelenekler çok uzun tarihsel süreçlerin belirlediği ve toplumların uzun süredir takip ettiği olgular değil, belirli toplumsal durumların sonucunda oluşmuş, çokeski gibi gözükse de çok yakın tarihe ait olgulardır. Gelenekler modern ulus inşasının aracı olur, ulusal birliği teşvik eder ve belirli ulusal kurumları ve kültürel uygulamaları meşrulaştırır. Başka bir ifadeyle, geleneğin icadı milliyetçilikler, millî birlikler ve millî kimlikler yaratır.
Soru 37
İngilizlerin kolay Hint yemeği yapması için icat edilmiş baharatlar karışımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İngiliz tozu
B
Hindistan tozu
C
Baharat çeşnisi
D
Dünyanın mutfağı
E
Köri tozu
Açıklama:
Ayrıca Hindistan’daki İngiliz hakimiyeti (1858-1947) yemeklerde kendini fazlasıyla
hissettirir. Örneğin, köri tozunun hikayesi İngilizlerin Hint tatlarıyla tanışmaları sırasında başlamıştır. İngilizler Hintlilerin yemeklerde kullandıkları baharat karışımlarını kendilerine
göre tek bir karışım olarak standardize ederek, kolay Hint yemeği yapmanın yolunu bulmuştur.
Hint yemeklerinde kullanılan köri tozu yirmi kadar baharatın bir araya gelmesinden oluşur.
Bu baharatlar arasında kakule, çili, tarçın, karanfil, kişniş, kimyon, çemen, rezene, kırmızı ve
karabiber, safran, susam, muskat, demirhindi, Hint safranı ve eğer iyi hazırlanmış bir karışımsa köri yaprağı bulunur. İngilizler Hint yemeklerinde kullanılan karışımı standartlaştırıp köri
tozu denilen, bugün Hint mutfağının en tipik ve en bilinen karışımını icat etmiş olurlar.
hissettirir. Örneğin, köri tozunun hikayesi İngilizlerin Hint tatlarıyla tanışmaları sırasında başlamıştır. İngilizler Hintlilerin yemeklerde kullandıkları baharat karışımlarını kendilerine
göre tek bir karışım olarak standardize ederek, kolay Hint yemeği yapmanın yolunu bulmuştur.
Hint yemeklerinde kullanılan köri tozu yirmi kadar baharatın bir araya gelmesinden oluşur.
Bu baharatlar arasında kakule, çili, tarçın, karanfil, kişniş, kimyon, çemen, rezene, kırmızı ve
karabiber, safran, susam, muskat, demirhindi, Hint safranı ve eğer iyi hazırlanmış bir karışımsa köri yaprağı bulunur. İngilizler Hint yemeklerinde kullanılan karışımı standartlaştırıp köri
tozu denilen, bugün Hint mutfağının en tipik ve en bilinen karışımını icat etmiş olurlar.
Soru 38
Sidney Mintz'in yemek çalışmaları açısından büyük önem arzeden kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şeker ve Güç
B
Kahvenin Serüveni
C
Mutfak Savaşları
D
Şeker Kamışının Hikayesi
E
Patetesin Tarihi ve Sosyal Etkileri
Açıklama:
Sidney Mintz’in (1985) Şeker ve Güç (Sweetness and Power) adlı kitabı sadece antropoloji ve tarih çalışmaları için değil, yemek çalışmaları için de çok büyük önem arz eder. Mintz bu klasik olmuş kitabında şekerin tarihini yazarken küresel kapitalizmi, kültürel karışımları ve şekerin ekonomi politiğini inceler.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi yemek ve küreselleşme ilişkisini diaspora coğrafyaları ve tüketim coğrafyaları olarak iki hareket üzerinden açıklamaya çalışırlar?
Seçenekler
A
Ian Cook ve Phil Crang
B
Arjun Appadurai
C
Melissa L. Caldwell
D
James L. Caldwell
E
R. N. Salaman
Açıklama:
Ian Cook ve Phil Crang (2001) yemek ve küreselleşme ilişkisini iki hareket üzerinden inceler. Birincisini diaspora coğrafyaları olarak adlandırırlar.Bu hareketlerden ikincisi ise tüketim coğrafyaları olarak adlandırılan, göçmenleri takip etmeden sadece ticari bir “mal” olarak şehir hayatının parçası olan mutfak kültürleridir.
Soru 40
Patatesin Tairhi ve Sosyal Etkileri adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
R. N. Salaman
B
James L. Watson
C
Melissa L. Caldwell
D
İan Cook
E
Phil Crang
Açıklama:
R. N. Salaman (1949), Patatesin Tarihi ve Sosyal Etkileri (History and Social Influence of the Potato) adlı kitabında patatesin nereden geldiğine, nasıl değişimlere uğradığına, Avrupa’da nasıl pişirildiğine ve yayıldığına bakar. Patatesi tek bir coğrafyada incelemektense, farklı coğrafyalardaki değişen anlamlarına, pişirme tekniklerine ve etkilerine bakar.
Ünite 8
Soru 1
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada her ......................, yani 820 milyon insan açlık çekiyor.
Seçenekler
A
yedi kişiden biri
B
sekiz kişiden biri
C
dokuz kişiden biri
D
on kişiden biri
E
yirmi kişiden biri
Açıklama:
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada her dokuz kişiden biri, yani 820 milyon insan açlık çekiyor (http://www.fao.org/hunger/en/).
Soru 2
Bu gıda rejiminde; Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünler ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar. Tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar. Bir taraftan da kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini de azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısını da artar.
Yukarıda verilen bilgiler hangi gıda rejimine ilişkindir?
Yukarıda verilen bilgiler hangi gıda rejimine ilişkindir?
Seçenekler
A
Birinci gıda rejimi
B
İkinci gıda rejimi
C
Üçüncü gıda rejimi
D
Dördüncü gıda rejimi
E
Beşinci gıda rejimi
Açıklama:
Birinci gıda rejimi, Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünler ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar. Birinci gıda rejiminde tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar. Bir taraftan da kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini de azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısını da artar.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketlerlerin konularındandır?
1- Tohum mirası
2- Yemek kültürel mirasını koruma
3- Yerel ürünleri tüketme
4- Çiftçilere destek
1- Tohum mirası
2- Yemek kültürel mirasını koruma
3- Yerel ürünleri tüketme
4- Çiftçilere destek
Seçenekler
A
Hepsi
B
1,2 ve 4
C
1 ve 4
D
1 ve 2
E
2,3 ve 4
Açıklama:
Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketler konularına göre (tohum mirası, yemek kültürel mirasını koruma, yerel ürünleri tüketme, küçük çiftçilere destek, beslenme akımları, su hakkı vb.) bireylerin yeni kimlik alanları inşa ederek bir araya gelmelerine fırsat verir.
Soru 4
küreselleşen toplumsal hareketlerin parçası olan bireyler, hassas oldukları konuyla ilgili hem kendilerini ve hem de kendi gibi olmayandan farklılıklarını ifade edebildikleri “............” ve “.............” kimlikler edinmeye başlarlar.
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdaki tanımlardan hangilerinin getirilmesi uygun olur?
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdaki tanımlardan hangilerinin getirilmesi uygun olur?
Seçenekler
A
çekingen - kolektif
B
aktivist - yerel
C
çekingen - yerel
D
aktivist - kolektif
E
çekingen - duyarsız
Açıklama:
küreselleşen toplumsal hareketlerin parçası olan bireyler, hassas oldukları konuyla ilgili hem kendilerini ve hem de kendi gibi olmayandan farklılıklarını ifade edebildikleri “aktivist” ve “kolektif” kimlikler edinmeye başlarlar.
Soru 5
Yemek Devrimi Günü hareketi (Food Revolution Day) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Şef ve televizyon programcısı Jamie Oliver bu hareketin lideridir.
B
Bu hareket amacını, çocuklara ve gençlere sağlıklı besin tüketmeye yönelik farkındalık kazandırmak ve bu farkındalığı hayatın parçası yapmaktır.
C
Bu hareketin sloganı “Her çocuk için beslenme eğitimi savaşı (Fighting for food education for every child)” dır
D
Öğrencilere daha sağlıklı nasıl besleneceklerini öğretmeyi amaçlar.
E
Bu hareket esas itibariyle etsiz menülerin, yemeklerin ve dolayısıyla vegan ve/veya vejetaryen yemeklerin yaygınlaşmasını amaçlamaktadır.
Açıklama:
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü gastro endişeyle ilgili hareketlerden biri olarak küresel bir karşılık bulmuştur. Bu hareket esas itibariyle etsiz menülerin, yemeklerin ve dolayısıyla vegan ve/veya vejetaryen yemeklerin yaygınlaşmasını amaçlamaktadır.
Soru 6
1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini’nin öncülük ettiği ve altmış iki arkadaşının da parçası olduğu, İtalya çapında ulusal bir hareket olarak başlamıştır.
İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi toplumsal hareketi karşılamaktadır?
İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi toplumsal hareketi karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Yemek Devrimi Günü (Food Revolution Day) Hareketi
B
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü Hareketi
C
Hızlı Yemek (Fast Food) Hareketi
D
Yavaş Yemek (Slow Food) Hareketi
E
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) Hareketi
Açıklama:
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) tarihine baktığımızda 1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini’nin öncülük ettiği ve altmış iki arkadaşının da parçası olduğu, İtalya çapında ulusal bir hareket olarak başlamıştır. Carlo Petrini, fast-food beslenmenin simgesi olan McDonald’s restoranının ilk şubesi Roma’da açıldığından yemek kültürel mirasını ve biyoçeşitliliği korumak amacıyla Yavaş Yemek (Slow Food) Hareketi başlattığını belirtir.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) tarihine baktığımızda 1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini’nin öncülük ettiği ve altmış iki arkadaşının da parçası olduğu, İtalya çapında ulusal bir hareket olarak başlamıştır. Carlo Petrini, fast-food beslenmenin simgesi olan McDonald’s restoranının ilk şubesi Roma’da açıldığından yemek kültürel mirasını ve biyoçeşitliliği korumak amacıyla Yavaş Yemek (Slow Food) Hareketi başlattığını belirtir.
Soru 7
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
San Francisco’da Alice Waters’ın, Chez Panisse restoranında bu hareket başlasa da bu hareket hızla bütün ABD’ye yayılır.
B
Bu hareket çerçevesinde dikkat çekilen konu, yiyeceklerin tarladan yetiştirilmesinden, çatalda tüketmeye hazır hâle gelinceye kadar nasıl bir süreç yaşadığı ve sürecin nasıl sonuçları olduğudur.
C
Çiftçilerin yani üreticilerin emeklerinin daha değerli hâle getirildiği, tüketicinin bu emeğin farkına vararak yiyeceklerini tükettiği bir beslenme ilişkisini öneren toplumsal bir harekettir.
D
Yerel besin uzmanı Molly Watson, Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketini masaya gelen ürünün belli bir çiftlikten gelmesi olarak tanımlar.
E
1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini’nin öncülük ettiği ve altmış iki arkadaşının da parçası olduğu, İtalya çapında ulusal bir hareket olarak başlamıştır.
Açıklama:
Bu hareket bir restoranın öncülüğünde ortaya çıkıp yayılmaya başlar. San Francisco’da Alice Waters’ın, Chez Panisse restoranında bu hareket başlasa da bu hareket hızla bütün ABD’ye yayılır. Bu hareket çerçevesinde dikkat çekilen konu, yiyeceklerin tarladan yetiştirilmesinden, çatalda tüketmeye hazır hâle gelinceye kadar nasıl bir süreç yaşadığı ve sürecin nasıl sonuçları olduğudur. Çiftçilerin yani üreticilerin emeklerinin daha değerli hâle getirildiği, tüketicinin bu emeğin farkına vararak yiyeceklerini tükettiği bir beslenme ilişkisini öneren toplumsal bir harekettir. Bu hareketin yayılmasında en önemli faktörlerden bir tanesi de kurduğu işbirlikleridir. Restoranlarla, şeflerle ve tabii ki tüketicilerle kurduğu işbirlikleri takipçi sayısını da artırmaktadır. Yerel besin uzmanı Molly Watson, Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketini masaya gelen ürünün belli bir çiftlikten gelmesi olarak tanımlar.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi vejeteryanlığa geçişe sebep olarak en sık gösterilen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Etik Kaygılar
B
Ekonomik nedenler
C
Çevresel meseleler
D
Etten hoşlanmama
E
Tatsal ve estetik tercihler
Açıklama:
Vejeteryanlığa geçişe sebep olan en sık gösterilen faktörleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: (Beardsworth, Keil, 2011)
1. Sağlık
2. Etik kaygılar
3. Manevi yâda metafizik kaygılar
4. Çevresel meseleler
5. Etten hoşlanmama
6. Tatsal ve estetik tercihler
1. Sağlık
2. Etik kaygılar
3. Manevi yâda metafizik kaygılar
4. Çevresel meseleler
5. Etten hoşlanmama
6. Tatsal ve estetik tercihler
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi "Ovo vejetaryen"e ilişkin olarak verilen doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yumurta yerler fakat süt ürünleri ile hayvan ürünleri yemezler.
B
Hayvan ürünleri ile yumurtayı kesinlikle yemeyip süt ürünleri tüketirler.
C
Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yerler.
D
En sık karşılaşılan tarz olan bu gruptakiler süt ürünleri ile yumurta tüketip hiçbir hayvanın etini yemezler.
E
Hiçbir hayvansal ürünü tüketmezler.
Açıklama:
Ovo vejetaryen: Yumurta yerler fakat süt ürünleri ile hayvan ürünleri yemezler.
Lakto vejetaryen: Hayvan ürünleri ile yumurtayı kesinlikle yemeyip süt ürünleri tüketirler.
Pesko vejetaryen: Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yerler.
Lakto-Ovo vejetaryen: En sık karşılaşılan tarz olan bu gruptakiler süt ürünleri ile yumurta tüketip hiçbir hayvanın etini yemezler.
Lakto vejetaryen: Hayvan ürünleri ile yumurtayı kesinlikle yemeyip süt ürünleri tüketirler.
Pesko vejetaryen: Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yerler.
Lakto-Ovo vejetaryen: En sık karşılaşılan tarz olan bu gruptakiler süt ürünleri ile yumurta tüketip hiçbir hayvanın etini yemezler.
Soru 10
Atkins Diyeti, Hollywood Diyeti, Ketojenik Diyeti ve Stillman Diyeti hangi diyet tipine ait örneklerdendir?
Seçenekler
A
Protein ağırlıklı diyetler
B
Karbonhidrat ve proteinin birlikte tüketilmediği diyetler
C
Tek tip besine yönelik diyetler
D
Düşük karbonhidratlı diyetler
E
Düşük kalorili diyetler
Açıklama:
Yaşam tarzı üreten, neyin tüketileceğine göre sınıflanan diyetlerden bazıları şunlardır: Protein ağırlıklı (Dukan diyeti, Dr. Canan Karatay’ın önerdiği Karatay diyeti, İsveç, Taş devri diyeti; düşük karbonhidratlı diyetler (Atkins, Hollywood, Ketojenik, Stillman Diyeti); karbonhidrat ve proteinin birlikte tüketilmediği diyetler (Montignac Diyeti); tek tip besine yönelik diyetler (Karpuz, Lahana, Üzüm, Patates Diyeti vb.); düşük kalorili diyetler (Açlık, Prenses, Simeons Diyeti vb.) (http://www.milliyet.com.tr/populer-diyetlerdenuzak-durun-pembenar-detay-diyetler-203852)
Soru 11
Küresel kapitalizmin işleyişinde büyük önem taşıyan gıda üretimi ve tüketiminin küresel ölçekte kurallarca yönetilen yapısını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda rejimi
B
Gıda krizi
C
Gıda zinciri
D
Gıda kültürü
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Gıda rejimi kavramı, temel olarak gıda üretimi ve tüketiminin, küresel ölçekte kurallarca yönetilen yapısını ifade etmekte, gıda üretim ve tüketimine ait ilişkilerin küresel kapitalizmin işleyişinde ve yeniden üretiminde sahip oldukları öneme işaret etmektedir.
Soru 12
İnsanların aktif ve sağlıklı bir hayat sürdürmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılama amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik olarak sürekli erişebilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda bağımsızlığı
B
Gıda hareketi
C
Gıda güvencesi
D
Gıda ticareti
E
Gıda sosyolojisi
Açıklama:
Gıda güvencesi, bütün insanların aktif ve sağlıklı bir hayat sürdürebilmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleridir.
Soru 13
………………., insanların gıdaya olan ihtiyaçlarını karşılayabilmesi ve gıda fiyatlarının alım gücüne uygunluğu ile sağlanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Gıda endişesi
B
Gıda güvencesi
C
Gıda bankacılığı
D
Gıda güvenliği
E
Gıda bağımsızlığı
Açıklama:
Gıda bağımsızlığı, beslenme endişesinin ürettiği kavramlardan biridir. Gıda bağımsızlığını sağlayan iki unsur vardır. İnsanların gıdaya olan ihtiyaçlarını karşılayabilmesi, yani yeterli gıdanın olması ve gıda fiyatlarının alım gücüne uygunluğudur.
Soru 14
Beslenme davranışlarında var olan belirsizlikleri ve normsuzlukları yani yabancılaşmayı gastro-anomi olarak adlandıran kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Williams
B
Gustafson
C
Beardsworth
D
Fischler
E
Bourdieu
Açıklama:
Claude Fischler, beslenme davranışlarında var olan belirsizlikleri ve normsuzlukları yani yabancılaşmayı gastro-anomi olarak adlandırır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketlerin konusu değildir?
Seçenekler
A
Küçük çiftçilerin desteklenmesi
B
Yeme bozukluklarının önlenmesi
C
Tohum mirasının önemsenmesi
D
Yemek kültürünün korunması
E
Yerel üretilen ürünleri tüketilmesi
Açıklama:
Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketler konularına göre (tohum mirası, yemek kültürel mirasını koruma, yerel ürünleri tüketme, küçük çiftçilere destek, beslenme akımları, su hakkı vb.) bireylerin yeni kimlik alanları inşa ederek bir araya gelmelerine fırsat verir.
Soru 16
Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketler sınıflandırmasında üretimi hedefleyen hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik gıda hareketi
B
Kalori etiketleme hareketi
C
Daha iyi çiftçilik hareketi
D
Trans yağlara karşı hareket
E
Gıda güvenliği hareketi
Açıklama:
Marion Nestle’nin gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketleri sınıflandırmasına göre yapılan tabloda üretimi, tüketimi, hem üretim hem de tüketimi hedefleyen hareketler yer almaktadır.
Soru 17
Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketler sınıflandırmasında, hem üretimi hem de tüketimi hedefleyen hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yiyecek pazarlama karşıtı hareket
B
Hayvanlar için iyi gıda hareketi
C
Früktozlu mısır şuruba karşı hareket
D
Çiftlik ve hayvan refahı hareketi
E
Gıda güvenliği toplulukları hareketi
Açıklama:
Marion Nestle’nin gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketleri sınıflandırmasına göre yapılan tabloda üretimi, tüketimi, hem üretim hem de tüketimi hedefleyen hareketler yer almaktadır.
Soru 18
Kültürel farklılıklarla vegan-vejetaryen yemeklerin ve etsiz yemek kültürünün popülerleşmesini amaçlayan toplumsal hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yemek Devrimi
B
Çiftlikten Masaya
C
Yavaş Yemek
D
Etsiz Pazartesi
E
Besin Farkındalığı
Açıklama:
Etsiz Pazartesi Hareketi, kültürel farklılıklarla vegan-vejetaryen yemeklerin ve etsiz yemek kültürünün popülerleşmesini amaçlar.
Soru 19
İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir harekete dönüşen, fast-food yiyeceklere karşı gelişmiş toplumsal hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çiftlikten Masaya
B
Etsiz Pazartesi
C
Yavaş Yemek
D
Besin Farkındalığı
E
Yemek Devrimi
Açıklama:
Yavaş Yemek Hareketi, İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir harekete dönüşen, fast-food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Soru 20
San Francisco’da Alice Waters’ın Chez Panisse restoranında başlayıp Amerika Birleşik Devletleri’nde hızla yaygınlık kazanan, gıdaların üretildiği çiftliklerle tüketildikleri masalar arasındaki mesafenin azaltılması ekseninde gelişen toplumsal hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yavaş Yemek
B
Çiftlikten Masaya
C
Yemek Devrimi
D
Etsiz Pazartesi
E
Besin Farkındalığı
Açıklama:
Çiftlikten Masaya Hareketi gastro-endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden bir diğeridir. San Francisco’da Alice Waters’ın Chez Panisse restoranında başlayıp Amerika Birleşik Devletleri’nde hızla yaygınlık kazanan, gıdaların üretildiği çiftliklerle tüketildikleri masalar arasındaki mesafenin azaltılması ekseninde gelişmiştir.
Soru 21
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada yaklaşık kaç kişi açlık çekiyor?
Seçenekler
A
20 milyon
B
80 milyon
C
180 milyon
D
520 milyon
E
820 milyon
Açıklama:
Giriş
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada her dokuz kişiden biri, yani 820 milyon insan açlık çekiyor. Doğru cevap E seçeneğidir.
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada her dokuz kişiden biri, yani 820 milyon insan açlık çekiyor. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 22
“Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde açlıkla mücadelede ve yoksulluğun önlenmesinde uluslararası düzeydeki çabaların önderliğini yürüten Birleşmiş Milletler-Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri hakkında dayanışma ve bilgi kuruluşu olarak görev yapmaktadır?
I.Doğal kaynaklarını koruması suretiyle tarımsal kapasitelerinin yükseltilmesi,
II.Ormancılık faaliyetlerinin desteklenmesi
III. Balıkçılık faaliyetlerinin desteklenmesi
IV.Gıda güvenliğinin temin edilmesi
V.Gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğin sağlanması
I.Doğal kaynaklarını koruması suretiyle tarımsal kapasitelerinin yükseltilmesi,
II.Ormancılık faaliyetlerinin desteklenmesi
III. Balıkçılık faaliyetlerinin desteklenmesi
IV.Gıda güvenliğinin temin edilmesi
V.Gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğin sağlanması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Giriş
Birleşmiş Milletler-Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ; Doğal kaynaklarını koruması suretiyle tarımsal kapasitelerinin yükseltilmesi, Ormancılık faaliyetlerinin desteklenmesi, Balıkçılık faaliyetlerinin desteklenmesi, Gıda güvenliğinin temin edilmesi ve Gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğin sağlanması hakkında dayanışma ve bilgi kuruluşu olarak görev yapmaktadır. Doğru seçenek E seçeneğidir.
Birleşmiş Milletler-Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ; Doğal kaynaklarını koruması suretiyle tarımsal kapasitelerinin yükseltilmesi, Ormancılık faaliyetlerinin desteklenmesi, Balıkçılık faaliyetlerinin desteklenmesi, Gıda güvenliğinin temin edilmesi ve Gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğin sağlanması hakkında dayanışma ve bilgi kuruluşu olarak görev yapmaktadır. Doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 23
Aşagıda gıda rejimleri ile igili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.Birinci gıda rejimi sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammaddenin küresel değişimini kapsar
II.Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir
III.Üçüncü küresel gıda rejimi 60’lerden sonra yapılanır
IV.Şehirleşmenin artması gıda rejimlerini çok daha değiştirir.
V.İkinci gıda rejimi İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ile yaşanır
I.Birinci gıda rejimi sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammaddenin küresel değişimini kapsar
II.Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir
III.Üçüncü küresel gıda rejimi 60’lerden sonra yapılanır
IV.Şehirleşmenin artması gıda rejimlerini çok daha değiştirir.
V.İkinci gıda rejimi İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ile yaşanır
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III, IV
C
I, II, III, V
D
I, II, IV, V
E
II, III, IV
Açıklama:
Birinci gıda rejimi sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammaddenin küresel değişimini kapsar. Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir. Üçüncü küresel gıda rejimi 80’lerden sonra yapılanır. Şehirleşmenin artması gıda rejimlerini çok daha değiştirir ve İkinci gıda rejimi İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ile yaşanır. Doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 24
Aşadakilerden hangisi ya da hangileri gıda rejimi krizlerini beraberinde getirir?
I.Ülkelerin üretim süreçlerinde zayıflamaya başlamaları
II.Gıdanın küresel pazarının birkaç çok güçlü şirketin elinde olması
III. Gıdanın adaletsiz bir şekilde dağıtımı
I.Ülkelerin üretim süreçlerinde zayıflamaya başlamaları
II.Gıdanın küresel pazarının birkaç çok güçlü şirketin elinde olması
III. Gıdanın adaletsiz bir şekilde dağıtımı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ülkelerin üretim süreçlerinde zayıflamaya başlamaları, gıdanın küresel pazarının birkaç çok güçlü şirketin elinde olması ve gıdanın adaletsiz bir şekilde dağıtımı gıda rejimi krizlerini beraberinde getirir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Gıda rejimleri
Ülkelerin üretim süreçlerinde zayıflamaya başlamaları, gıdanın küresel pazarının birkaç çok güçlü şirketin elinde olması ve gıdanın adaletsiz bir şekilde dağıtımı gıda rejimi krizlerini beraberinde getirir
Gıda rejimleri
Ülkelerin üretim süreçlerinde zayıflamaya başlamaları, gıdanın küresel pazarının birkaç çok güçlü şirketin elinde olması ve gıdanın adaletsiz bir şekilde dağıtımı gıda rejimi krizlerini beraberinde getirir
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri gıda bağımsızlığını tehdit eden gıda fiyatlarındaki artışının nedenlerindendir?
I.Pazar spekülasyonları
II.Artan biyoyakıt talebi
III. Artan hayvan yemi talebi
I.Pazar spekülasyonları
II.Artan biyoyakıt talebi
III. Artan hayvan yemi talebi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Pazar spekülasyonları, artan biyoyakıt talebi ve artan hayvan yemi talebi gıda bağımsızlığını tehdit eden gıda fiyatlarındaki artışının nedenlerindendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Yerel ve Organik Beslenme Kültürü ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, 2014 yılını Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı ilan etmiştir
II.Yerel beslenme hareketi aynı zamanda aile çiftçilerini de güçlendirmektedir
III.Yerel beslenme hareketi, üretim ve tüketim alanı arasındaki en kısa mesafeyi ifade eder
IV.Yerel beslenme hareketi ilk kez ABD’de ortaya çıkmıştır
V.Yerel üretim ile organik üretim arasında direkt bir ilişki vardır
I.Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, 2014 yılını Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı ilan etmiştir
II.Yerel beslenme hareketi aynı zamanda aile çiftçilerini de güçlendirmektedir
III.Yerel beslenme hareketi, üretim ve tüketim alanı arasındaki en kısa mesafeyi ifade eder
IV.Yerel beslenme hareketi ilk kez ABD’de ortaya çıkmıştır
V.Yerel üretim ile organik üretim arasında direkt bir ilişki vardır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, IIII, IV,V
Açıklama:
Yerel ve Organik Beslenme Kültürü
IBirleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, 2014 yılını Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı ilan etmiştir, yerel beslenme hareketi aynı zamanda aile çiftçilerini de güçlendirmektedir, yerel beslenme hareketi, üretim ve tüketim alanı arasındaki en kısa mesafeyi ifade eder, yerel beslenme hareketi ilkk kez ABD’de ortaya çıkmıştır ve yerel üretim ile organik üretim arasında direkt bir ilişki yoktur. Doğru cevap D seçeneğidir.
IBirleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, 2014 yılını Uluslararası Aile Çiftçiliği Yılı ilan etmiştir, yerel beslenme hareketi aynı zamanda aile çiftçilerini de güçlendirmektedir, yerel beslenme hareketi, üretim ve tüketim alanı arasındaki en kısa mesafeyi ifade eder, yerel beslenme hareketi ilkk kez ABD’de ortaya çıkmıştır ve yerel üretim ile organik üretim arasında direkt bir ilişki yoktur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 27
Gastro-Endişeyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.Gastro-endişeyi azaltacak alternatifler üreten hareketlerin kimlik üreten bir fonksiyonu vardır
II.Kaybolmaya yüz tutmuş yemek tariflerini biriktirmek, politik bir duruşu olan toplumsal hareket örneğidir
III.Ne yediğin kadar, ne yemediğin ve neden yemediğin de toplumsal hareketlerin içeriğini oluşturur.
IV.Toplumsal hareketlerden birine dâhil olmak toplumsal değer üretir.
I.Gastro-endişeyi azaltacak alternatifler üreten hareketlerin kimlik üreten bir fonksiyonu vardır
II.Kaybolmaya yüz tutmuş yemek tariflerini biriktirmek, politik bir duruşu olan toplumsal hareket örneğidir
III.Ne yediğin kadar, ne yemediğin ve neden yemediğin de toplumsal hareketlerin içeriğini oluşturur.
IV.Toplumsal hareketlerden birine dâhil olmak toplumsal değer üretir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Gastro-Endişeyle İlgili Toplumsal Hareketler Nasıl Şekilleniyor?
Gastro-endişeyi azaltacak alternatifler üreten hareketlerin kimlik üreten bir fonksiyonu vardır, Kaybolmaya yüz tutmuş yemek tariflerini biriktirmek, politik bir duruşu olan toplumsal hareket örneğidir, ne yediğin kadar, ne yemediğin ve neden yemediğin de toplumsal hareketlerin içeriğini oluşturur ve toplumsal hareketlerden birine dâhil olmak toplumsal değer üretir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Gastro-endişeyi azaltacak alternatifler üreten hareketlerin kimlik üreten bir fonksiyonu vardır, Kaybolmaya yüz tutmuş yemek tariflerini biriktirmek, politik bir duruşu olan toplumsal hareket örneğidir, ne yediğin kadar, ne yemediğin ve neden yemediğin de toplumsal hareketlerin içeriğini oluşturur ve toplumsal hareketlerden birine dâhil olmak toplumsal değer üretir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
Marion Nestle gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketleri sınıflandırdığında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri sadece üretim grubuna girmektedir?
I. İyi temiz ve adil gıda hareketleri
II. Çiftlik ve hayvan refahı hareketi
III. Yerel gıda hareketi
IV. Kalori etiketleme hareketi
V. Gıda güvenliği toplulukları hareketi
I. İyi temiz ve adil gıda hareketleri
II. Çiftlik ve hayvan refahı hareketi
III. Yerel gıda hareketi
IV. Kalori etiketleme hareketi
V. Gıda güvenliği toplulukları hareketi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Gastro-Endişeyle İlgili Toplumsal Hareketleri Sınıflandırılmas
Marion Nestle gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketleri sınıflandırdığında İyi temiz ve adil gıda hareketleri, Çiftlik ve hayvan refahı hareketi ve Yerel gıda hareketi sadece üretim grubuna girmektedir. Doğru seçenek C seçeneğidir.
Marion Nestle gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketleri sınıflandırdığında İyi temiz ve adil gıda hareketleri, Çiftlik ve hayvan refahı hareketi ve Yerel gıda hareketi sadece üretim grubuna girmektedir. Doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 29
Yavaş Yemek (Slow Food) Hareketi ile igili olarak aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.Yavaş Yemek Hareketi fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
II.Carlo Petri yavaş yemek hareketinin öncülüdür.
III.Bu hareket iyi, temiz ve adil gıdayı savunduğunu belirtir
IV.Biz “ne yersek oyuz” diyerek yenilenin nereden geldiğini önemserler.
V.Türkiye’de Yavaş Yemek (Slow Food) henüz başlamamıştır.
I.Yavaş Yemek Hareketi fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
II.Carlo Petri yavaş yemek hareketinin öncülüdür.
III.Bu hareket iyi, temiz ve adil gıdayı savunduğunu belirtir
IV.Biz “ne yersek oyuz” diyerek yenilenin nereden geldiğini önemserler.
V.Türkiye’de Yavaş Yemek (Slow Food) henüz başlamamıştır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Yavaş Yemek (Slow Food) Hareket
Yavaş Yemek Hareketi fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir. Carlo Petri yavaş yemek hareketinin öncülüdür. Bu hareket iyi, temiz ve adil gıdayı savunduğunu belirtir. Biz “ne yersek oyuz” diyerek yenilenin nereden geldiğini önemserler. Türkiye’de Yavaş Yemek (Slow Food) hereti başlamıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Yavaş Yemek Hareketi fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir. Carlo Petri yavaş yemek hareketinin öncülüdür. Bu hareket iyi, temiz ve adil gıdayı savunduğunu belirtir. Biz “ne yersek oyuz” diyerek yenilenin nereden geldiğini önemserler. Türkiye’de Yavaş Yemek (Slow Food) hereti başlamıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 30
Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yiyenlere ne denir?
Seçenekler
A
Lakto vejetaryen
B
Pesko vejetaryen
C
Lakto-Ovo vejetaryen
D
Ovo vejetaryen
E
Vegan
Açıklama:
Vejetaryen ve Vegan Beslenme
Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yiyenlere pesko vejetaryen denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Et ürünleri yemeyip balık ve balık ürünleri yiyenlere pesko vejetaryen denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada yaklaşık olarak kaç insan açlık çekmektedir?
Seçenekler
A
520 milyon
B
620 milyon
C
720 milyon
D
820 milyon
E
920 milyon
Açıklama:
Birleşmiş Milletler - Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıklamalarına göre dünyada her dokuz kişiden biri, yani 820 milyon insan açlık çekiyor.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi beslenme sosyolojisinin çalışma ve araştırma konuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gıdanın üretimi
B
Gıdanın dağıtımı
C
Gıdanın pazarlanması
D
Gıdanın tüketimi
E
Gıdanın saklanması
Açıklama:
Beslenme Sosyolojisi: Gıdanın üretimin-den, dağıtımına, pazarlanmasından, tüke-timine bütün süreçleri kapsayan ve daha sonra etkilerine odaklanan toplumsal iliş-kiler bütünüdür.
Soru 33
I. Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünleri ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar.
II. Tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar.
III. Kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısı artar.
IV. Yeşil devrim, kendine yeterli köylünün ortadan kaldırılması, endüstriyel tarımın, melez tohumlarla desteklenen yeni üretim politikaları ABD yardımlarıyla bütün dünyada teşvik edilir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri gıdanın üretim, tüketim, değişim ve dağıtımını kapsayan kapitalist dünya ekonomisi içinde kendi koşullarıyla belli karakteristik özellikler gösteren gıda rejimlerinden birinci gıda rejiminin özelliklerindendir?
II. Tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar.
III. Kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısı artar.
IV. Yeşil devrim, kendine yeterli köylünün ortadan kaldırılması, endüstriyel tarımın, melez tohumlarla desteklenen yeni üretim politikaları ABD yardımlarıyla bütün dünyada teşvik edilir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri gıdanın üretim, tüketim, değişim ve dağıtımını kapsayan kapitalist dünya ekonomisi içinde kendi koşullarıyla belli karakteristik özellikler gösteren gıda rejimlerinden birinci gıda rejiminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, III
E
I, II, IV
Açıklama:
Birinci gıda rejimi, Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünler ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar. Birinci gıda rejiminde tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar. Bir taraftan da kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini de azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısını da artar. İkinci gıda rejimi ise İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ve pazarın küreselleşmesiyle yaşanır. Fordist sistemin içinde üretimde otomasyona geçilmesi üretim sistemlerini değiştiren Taylorist ilkelerle verimin artırılması sayesinde üretilen birçok ürünün sayısını hızla çoğalır. Üretilen ürünler yeni pazarlar bulup geniş kitlelere yayılır. Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir. Çok uluslu şirketler İkinci Dünya Savaşı sonrasında soğuk savaş döneminde hızla kapitalist sisteme eklemlenen ülkelerin pazarına girer. Yeşil de
Birinci gıda rejimi, Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünler ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar. Birinci gıda rejiminde tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar. Bir taraftan da kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini de azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısını da artar. İkinci gıda rejimi ise İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ve pazarın küreselleşmesiyle yaşanır. Fordist sistemin içinde üretimde otomasyona geçilmesi üretim sistemlerini değiştiren Taylorist ilkelerle verimin artırılması sayesinde üretilen birçok ürünün sayısını hızla çoğalır. Üretilen ürünler yeni pazarlar bulup geniş kitlelere yayılır. Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir. Çok uluslu şirketler İkinci Dünya Savaşı sonrasında soğuk savaş döneminde hızla kapitalist sisteme eklemlenen ülkelerin pazarına girer. Yeşil devrim, kendine yeterli köylünün ortadan kaldırılması, endüstriyel tarımın, melez tohumlarla desteklenen yeni üretim politikaları ABD yardımlarıyla bütün dünyada teşvik edilir.
Birinci gıda rejimi, Avrupa’da sömürge ülkelerinden elde edilen ucuz hammadde ve işgücüyle üretilen endüstriyel ürünler ve sömürge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin küresel değişimini kapsar. Birinci gıda rejiminde tarım üretimi ve ürün çeşitliliği değişime uğrar. Bir taraftan da kırsaldan şehre işgücü hareketliliği tarım işçilerini de azaltırken, şehirde tarım ürünlerine ihtiyaç duyan insan sayısını da artar. İkinci gıda rejimi ise İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretim sistemlerinin değişimi ve pazarın küreselleşmesiyle yaşanır. Fordist sistemin içinde üretimde otomasyona geçilmesi üretim sistemlerini değiştiren Taylorist ilkelerle verimin artırılması sayesinde üretilen birçok ürünün sayısını hızla çoğalır. Üretilen ürünler yeni pazarlar bulup geniş kitlelere yayılır. Fordist üretim sistemini uygulayan ülkeler hızla zenginleşir. Çok uluslu şirketler İkinci Dünya Savaşı sonrasında soğuk savaş döneminde hızla kapitalist sisteme eklemlenen ülkelerin pazarına girer. Yeşil devrim, kendine yeterli köylünün ortadan kaldırılması, endüstriyel tarımın, melez tohumlarla desteklenen yeni üretim politikaları ABD yardımlarıyla bütün dünyada teşvik edilir.
Soru 34
____________ bütün insanların aktif ve sağlıklı bir hayat sürdürebilmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleridir.
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Gıda güvencesi
C
Gıda bağımsızlığı
D
Gıda egemenliği
E
Gıda hakkı
Açıklama:
Gıda güvencesi bütün insanların aktif ve sağlıklı bir hayat sürdürebilmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerini karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmeleridir.
Soru 35
Gıda bankacılığı sistemi aşağıdaki ülkelerden hangisinde 1960'larda ilk kez ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Kanada
D
Almanya
E
Çin
Açıklama:
Gıda bankacılığı kavramı şu anda yaygın uygulamaları olsa da ilk kullanımı 1960’larda ABD’nin Arizona Eyaletinin Phoenix şehrinde emekli bir insanı John Van Hengel’in ortaya çıkardığı bir sistemdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketlerin konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Tohum mirası
B
Yemek kültürel mirasını koruma
C
Büyük toprak sahiplerine destek
D
Su hakkı
E
Küçük çiftçilere destek
Açıklama:
Gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareketler konularına göre (tohum mirası, yemek kültürel mirasını koruma, yerel ürünleri tüketme, küçük çiftçilere destek, beslenme akımları, su hakkı vb.) bireylerin yeni kimlik alanları inşa ederek bir araya gelmelerine fırsat verir.
Soru 37
Gastro-endişe ile ilgili toplumsal hareket örneklerinden biri olan Yemek Devrimi Günü'ne (Food Revolution Day) aşağıdaki şeflerden hangisi tarafından öncülük edilmektedir?
Seçenekler
A
Anthony Bourdain
B
Alice Waters
C
Gordon Ramsay
D
Jamie Oliver
E
Tom Aikens
Açıklama:
Yemek Devrimi Günü (Food Revolution Day) ünlü İngiliz şef Jamie Oliver’in öncülük ettiği, çocuklar ve gençler için sağlıklı besin tüketimi konusunda farkındalık kazandırma amacını taşıyan bir harekettir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareket örneklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemek Devrimi Günü
B
Etsiz Pazartesi
C
Yavaş Yemek
D
Çiftlikten Masaya
E
Tarladan Sofraya
Açıklama:
Yemek Devrimi Günü (Food Revolution Day) ünlü İngiliz şef Jamie Oliver’in öncülük ettiği, çocuklar ve gençler için sağlıklı besin tüketimi konusunda farkındalık kazandırma amacını taşıyan bir harekettir.
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü gastro endişeyle ilgili hareketlerden biri olarak küresel bir karşılık bulmuştur.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi gastro endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden biridir.
Oysa Tarladan Sofraya isimli bir toplumsal hareket yoktur.
Yemek Devrimi Günü (Food Revolution Day) ünlü İngiliz şef Jamie Oliver’in öncülük ettiği, çocuklar ve gençler için sağlıklı besin tüketimi konusunda farkındalık kazandırma amacını taşıyan bir harekettir.
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü gastro endişeyle ilgili hareketlerden biri olarak küresel bir karşılık bulmuştur.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi gastro endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden biridir.
Oysa Tarladan Sofraya isimli bir toplumsal hareket yoktur.
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü gastro endişeyle ilgili hareketlerden biri olarak küresel bir karşılık bulmuştur.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi gastro endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden biridir.
Oysa Tarladan Sofraya isimli bir toplumsal hareket yoktur.
Yemek Devrimi Günü (Food Revolution Day) ünlü İngiliz şef Jamie Oliver’in öncülük ettiği, çocuklar ve gençler için sağlıklı besin tüketimi konusunda farkındalık kazandırma amacını taşıyan bir harekettir.
Etsiz Pazartesi (Meatless Monday) Günü gastro endişeyle ilgili hareketlerden biri olarak küresel bir karşılık bulmuştur.
Yavaş Yemek Hareketi (Slow Food) İtalya’da ulusal bir hareket olarak başlayan ancak küresel ölçekte bir hareket dönüşen, fast food yiyeceklere karşı gelişmiş bir toplumsal harekettir.
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi gastro endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden biridir.
Oysa Tarladan Sofraya isimli bir toplumsal hareket yoktur.
Soru 39
Aşağıda verilen yeme bozukluklarından hangisi kendisini durduramayan ve tıkanırcasına yiyenler için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Anorexia nervosa
B
Orthorexia nervosa
C
Binge eating disorder
D
Blumia nervosa
E
Duyusal yeme bozukluğu
Açıklama:
Yediklerinin sağlıklı olduğuna güvenmeyen ve bu konuda takıntılı olanlar (Orthorexia Nervosa) kalori hesabında zaferi kazanarak bir deri bir kemik kalanlar (Anorexia Nervosa) veya ölçüsüz yiyip sonra yedikleri besinleri bedeninden atmaya çalışanlar (Bulimia Nervosa), bir de kendisini durduramayan ve tıkanırcasına yiyenler (Binge Eating Disorder).
Soru 40
San Francisco’da Alice Waters’ın Chez Panisse restoranında başlayıp Amerika Birleşik Devletleri’nde hızla yaygınlık kazanan gıdaların üretildiği çiftliklerle tüketildikleri masalar arasındaki mesafenin azaltılması ekseninde gelişen gastro-endişeyle ilgili toplumsal hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yemek Devrimi Günü
B
Etsiz Pazartesi Hareketi
C
Yavaş Yemek Hareketi
D
Çiftlikten Masaya Hareketi
E
GDO Karşıtı Hareket
Açıklama:
Çiftlikten Masaya (Farm to Table) hareketi gastro endişe ile ilgili toplumsal hareketlerden bir diğeridir. San Francisco’da Alice Waters’ın Chez Panisse restoranında başlayıp Amerika Birleşik Devletleri’nde hızla yaygınlık kazanan gıdaların üretildiği çiftliklerle tüketildikleri masalar arasındaki mesafenin azaltılması ekseninde gelişmiştir.