Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kirlerin kimyasal yapılarına göre yapılan bir sınıflandırması değildir?
Seçenekler
A
Organik kirler
B
Kir kompleksleri
C
İnorganik kirler
D
Anorganik bileşikler
E
Petrol bazlı kirler
Açıklama:
Kirler kimyasal yapılarına göre de inorganik, organik, petrol bazlı ve kir kompleksleri olmak üzere dört gruba ayrılmaktadır.
Anorganik bileşikler
Anorganik bileşikler
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir temizlik işleminde enerji denklemini oluşturan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Basınç
C
Mekanik etki
D
Zaman
E
Kimyasal etki
Açıklama:
Etkili bir temizlik işlemi, enerji denklemi olarak adlandırılan; kimyasal etki, mekanik etki, sıcaklık ve zaman faktörlerinin optimal kombinasyonuyla gerçekleşmektedir.
Basınç
Basınç
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi suyun içinde bulunan ve temizlik işlemlerinde paslanmalara neden olan bir kimyasaldır?
Seçenekler
A
Mangan
B
Kükürt
C
Kalsiyum
D
Klor
E
Magnezyum
Açıklama:
Suyun kalitesi, içinde bulunan kimyasal maddelerin miktarı ve türüne göre farklılık gösterir. Bu kimyasalların temizlik açısından en önemlileri, suyun sertliğini oluşturan kalsiyum ve magnezyum ile sararma, paslanma gibi lekelere neden olan demir ve mangan iyonlarıdır.
Soru 4
Kostik ya da sudkostik olarak da tanımlanan ve çok yüksek alkaliniteye sahip alkali madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sodyum bikarbonat
B
Amonyak
C
Sodyumhidrooksit
D
Potasyumhidrooksit
E
Sodyumkarbonat
Açıklama:
Kostik ya da sudkostik olarak da tanımlanan ve çok yüksek alkaliniteye sahip olan sodyumhidrooksit temizlik sektöründe, sabun yapımında ve lavabo açıcıların ana maddesi olarak, endüstriyel temizlik amacıyla kullanılmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi asidik özellikte bir kimyasal maddedir?
Seçenekler
A
Sodyumtripolifosfat
B
Sodyumbikarbonat
C
Sodyumhidrooksit
D
Potasyumhidrooksit
E
Hidrojen peroksit
Açıklama:
Hidrojen peroksit, renksiz ve kokusuz bir sıvı olup yaygın olarak pek çok alanda kullanılmaktadır. Asit özelliktedir.
Soru 6
Karboksilmetilselüloz maddesinin deterjanlara eklenmesinin amacı aşağıdakilerden hangisi?
Seçenekler
A
Kir çökmesini önleyici olması
B
Köpük düzenleyici olması
C
Kötü kokuyu önlemesi
D
Korozyon önleyici olması
E
Nötralize edici olması
Açıklama:
Temizlik sırasında yüzeyden ayrılan, ancak suda çözülmeyen kirler, çok küçük parçalar halinde yüzey aktif maddeler veya STPP yardımıyla askıda tutulur ve temizlik işlemi sonunda suyla birlikte yüzeyden uzaklaştırılır. Deterjanlara bu amaçla kir çökmesini önleyici maddeler eklenmiştir. Bu maddelerin en çok kullanılanları; sodyumkarboksilmetil selülöz ve karboksilmetilselüloz sayılabilir.
Kir çökmesini önleyici olması
Kir çökmesini önleyici olması
Soru 7
Gıda işletmelerinde enfeksiyon riskine göre alanların sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi “orta riskli” bir alan olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Arşivler
B
Ofis alanları
C
Mutfaklar
D
Depolar
E
Çöp toplama noktaları
Açıklama:
Mutfaklar, restoran-kafeterya, servis alanları ve girişler gıda işletmelerinde enfeksiyon riskine göre alanların sınıflandırılmasında orta riskli alanlar olarak değerlendirilmektedir.
Soru 8
Cansız bir madde ya da cismin üzerinde bulunan tüm mikroorganizmaların tüm şekillerinin
(sporlar dahil) yok edilmesi, tahrip edilmesi veya ortamdan uzaklaştırılması işlemine ne ad verilir?
(sporlar dahil) yok edilmesi, tahrip edilmesi veya ortamdan uzaklaştırılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dezenfeksiyon
B
Sterilizasyon
C
Pastörizasyon
D
Sanitasyon
E
Stabilizasyon
Açıklama:
Cansız bir madde ya da cismin üzerinde bulunan tüm mikroorganizmaların tüm şekillerinin (sporlar dahil) yok edilmesi, tahrip edilmesi veya ortamdan uzaklaştırılması işlemine sterilizasyon denilmektedir. Bu işlem, fiziksel veya kimyasal yollarla gerçekleştirilir. Sterlizasyon sonucunda, hastalık yapan/yapmayan tüm mikroorganizmalar öldürülür veya ortamdan uzaklaştırılır ve dolayısıyla mutlak mikropsuzluk sağlanır.
Soru 9
“Gıda zinciri; tarlada, çiftlikte, üretimle başlayan, işleme, …………., depolama, satış, hazırlama, pişirme ve servis aşamalarıyla sofrada son bulan bir süreçtir” cümlesinde ……… şeklinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
yıkama
B
kurutma
C
parçalama
D
toplama
E
taşıma
Açıklama:
Gıda zinciri; tarlada, çiftlikte, üretimle başlayan, işleme, taşıma, depolama, satış, hazırlama, pişirmeve servis aşamalarıyla sofrada son bulan bir süreçtir ve üretimden tüketime, besin zincirinin tüm aşamalarında, gıda hijyeninin, dolayısıyla gıda güvenliğinin sağlanması, sağlığın korunmasının en temel yoludur.
Boş bırakılan yere “taşıma” ifadesi getirilmelidir.
Boş bırakılan yere “taşıma” ifadesi getirilmelidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi gıda işletmelerinde hijyen ve sanitasyonun amaçlarından biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Personelin sağlığını koruma
B
Tüketicilerin sağlığını koruma
C
İşletmenin temiz ve hijyenik imajı olması
D
Üreticilerin sağlığını koruma
E
Sağlık denetimlerinin sorunsuz olması
Açıklama:
Gıda işletmelerinde hijyen ve sanitasyonun amacı şu şekilde özetlenebilir;
-Tüketicilerin sağlığını koruma,
-Personelin sağlığını koruma,
-Sağlık denetimlerinin sorunsuz olması,
-İşletmenin temiz ve hijyenik imajı olmasıdır.
Üreticilerin sağlığını koruması gıda işletmelerinde hijyen ve sanitasyonun amaçlarından biri değildir.
-Tüketicilerin sağlığını koruma,
-Personelin sağlığını koruma,
-Sağlık denetimlerinin sorunsuz olması,
-İşletmenin temiz ve hijyenik imajı olmasıdır.
Üreticilerin sağlığını koruması gıda işletmelerinde hijyen ve sanitasyonun amaçlarından biri değildir.
Soru 11
I. Herhangi bir yüzey ya da ortamda bulunması istenmeyen unsurlardır.
II. Toz, toprak, saç, kağıt, bağlı (yapışkan) kirlerdir.
III. Serbest (gevşek) kirler, kuru temizlik veya toz alma gibi yöntemlerle kolayca giderilebilen kirlerdir.
IV. Organik kirler, canlı olmayan ve yapısında karbon içermeyen kirlerdir.
"Kir" kavramı ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Toz, toprak, saç, kağıt, bağlı (yapışkan) kirlerdir.
III. Serbest (gevşek) kirler, kuru temizlik veya toz alma gibi yöntemlerle kolayca giderilebilen kirlerdir.
IV. Organik kirler, canlı olmayan ve yapısında karbon içermeyen kirlerdir.
"Kir" kavramı ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
En basit tanımıyla kir, herhangi bir yüzey ya da ortamda bulunması istenmeyen unsurlardır. Serbest (Gevşek) Kir: Yüzeye yapışmayan, kuru temizlik veya toz alma gibi yöntemlerle kolayca giderilebilen kirlerdir. Toz, toprak, saç, kâğıt vb. Organik kirler, daha önce canlı olduğundan, karbon içeren maddeler olup genellikle alkali ya da solvent bileşimine sahip temizlik maddeleri ile temizlenmektedir. Bu açıklamalara göre I ve III' te yer alan bilgiler doğrudur.
Soru 12
“Petrol Bazlı Kirler” ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Motor yağı, mum vb. petrolden yapılan ürünlerin oluşturduğu kirlerdir.
B
Bu tip kirler su içermez, hatta suyu iter.
C
Bu kirlerin temizliğinde, petrol bazlı solventler kullanılır.
D
Bu kirler pH’a sahip değildir.
E
Bu kirleri gidermek için asidik temizleyiciler kullanılır.
Açıklama:
Petrol Bazlı Kirler: Motor yağı, mum vb. petrolden yapılan ürünlerin oluşturduğu kirlerdir. Bu tip kirler su içermez, hatta suyu iter, bu nedenle pH’a sahip değildir. Bu sebeple bu kirlerin temizliğinde, çivi çiviyi söker mantığıyla petrol bazlı solventler kullanılır.
Bu açıklamaya göre, E seçeneğindeki ifade doğru değildir.
Bu açıklamaya göre, E seçeneğindeki ifade doğru değildir.
Soru 13
I. Mekanik enerjiyi belirleyen güç, kimyasal maddenin (deterjan) etkinliğidir.
II. Yağlı kirler yüksek sıcaklıktaki suda kolay temizlenir.
III. Kan, süt, yumurta gibi protein bazlı kirler 40°C’nin üzerinde sabitleşmektedir.
IV. Zamanın kısıtlı olmadığı durumlarda güçlü kimyasallardan yararlanmak gereklidir.
Etkili bir temizlik işlemi ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte yer almaktadır?
II. Yağlı kirler yüksek sıcaklıktaki suda kolay temizlenir.
III. Kan, süt, yumurta gibi protein bazlı kirler 40°C’nin üzerinde sabitleşmektedir.
IV. Zamanın kısıtlı olmadığı durumlarda güçlü kimyasallardan yararlanmak gereklidir.
Etkili bir temizlik işlemi ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Mekanik etkiyi değil, kimyasal enerjiyi belirleyen güç, kimyasal maddenin (deterjan) etkinliğidir. Yağlı kirler yüksek sıcaklıktaki suda kolay temizlenirken kan, süt, yumurta gibi protein bazlı kirler 40°C’nin üzerinde sabitleşmektedir. Zamanın kısıtlı olduğu durumlarda ise güçlü kimyasallardan yararlanmak ve kuvvetli mekanik etki kullanmak gereklidir.
Buna göre II ve III' te verilen ifadeler doğrudur.
Buna göre II ve III' te verilen ifadeler doğrudur.
Soru 14
Gıda alanlarında kullanılacak temizlik maddelerinde bulunması gereken özellikler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Suda kolay çözünmeli ve suyun kalitesini artırmalıdır.
B
Yüzeyleri tahrip etmemeli ve korozyona neden olmamalıdır.
C
Ekonomik olmalı ve doğada dekompoze olabilmelidir.
D
Bakteriyolojik etkisi yüksek olmamalıdır.
E
Kokusu kötü olmamalıdır.
Açıklama:
Gıda alanlarında kullanılacak temizlik maddelerinde şu özellikler olmalıdır.
• Suda kolay çözünmeli ve suyun kalitesini artırmalı,
• Yüzeylerdeki organik kirleri yüzeylerden çıkarabilmeli,
• Yüzeylerin ıslanmasında etkili olmalı ve temizlenecek yüzeye nüfuz etmeli,
• Kalsiyum ve magnezyum kalıntılarını eritebilmeli,
• Yüzeyleri tahrip etmemeli ve korozyona neden olmamalı,
• Kimyasal olarak yumuşak olmalı, yüzeye ve insana zarar vermemeli,
• Bakteriyolojik etkisi yüksek olmalı,
• Kullanım ömrü uzun, dayanıklı olmalı ve etkisini çabuk kaybetmemeli,
• Kullanımı ve uygulaması kolay olmalı ve kolay durulanabilmeli,
• Ekonomik olmalı ve doğada dekompoze olabilmeli,
• Ekonomik açıdan maddenin etkinliği fiyatını karşılayabilmeli,
• Kullanımı tehlikesiz olmalı ve toksik olmamalı,
• Uygun bir ambalajda olmalı ve depolama sırasında etkinliğini kaybetmemeli,
• Kokusu kötü olmamalı,
• Ambalaj üzerindeki etiketin; okunaklı, kolay silinmeyen yazıda, işletme ismi, markası, seri no,
ağırlık, kullanım bilgisi, koruyucu önlemler vb. içeren bilgiler yer almalıdır.
Buna göre D seçeneğindeki ifade yanlıştır. "Bakteriyolojik etkisi yüksek olmalıdır" şeklinde olmalıdır.
• Suda kolay çözünmeli ve suyun kalitesini artırmalı,
• Yüzeylerdeki organik kirleri yüzeylerden çıkarabilmeli,
• Yüzeylerin ıslanmasında etkili olmalı ve temizlenecek yüzeye nüfuz etmeli,
• Kalsiyum ve magnezyum kalıntılarını eritebilmeli,
• Yüzeyleri tahrip etmemeli ve korozyona neden olmamalı,
• Kimyasal olarak yumuşak olmalı, yüzeye ve insana zarar vermemeli,
• Bakteriyolojik etkisi yüksek olmalı,
• Kullanım ömrü uzun, dayanıklı olmalı ve etkisini çabuk kaybetmemeli,
• Kullanımı ve uygulaması kolay olmalı ve kolay durulanabilmeli,
• Ekonomik olmalı ve doğada dekompoze olabilmeli,
• Ekonomik açıdan maddenin etkinliği fiyatını karşılayabilmeli,
• Kullanımı tehlikesiz olmalı ve toksik olmamalı,
• Uygun bir ambalajda olmalı ve depolama sırasında etkinliğini kaybetmemeli,
• Kokusu kötü olmamalı,
• Ambalaj üzerindeki etiketin; okunaklı, kolay silinmeyen yazıda, işletme ismi, markası, seri no,
ağırlık, kullanım bilgisi, koruyucu önlemler vb. içeren bilgiler yer almalıdır.
Buna göre D seçeneğindeki ifade yanlıştır. "Bakteriyolojik etkisi yüksek olmalıdır" şeklinde olmalıdır.
Soru 15
Fiziksel Alanların, Araç ve Gereçlerin Hijyeni ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tuvaletlerin kapıları üretim alanına açılmalı.
B
Tüm metal araç ve gereçler paslanmaz çelikten yapılmış olmalı.
C
Modern yöntemlerle daha etkili bir denetim sağlanmalı.
D
Temizlik ve dezenfeksiyon sağlanarak, işletmede hijyen kurallarına uyulmalı.
E
Gıda güvenliği ve sağlık garantisi sağlanmalı.
Açıklama:
Gıda işletmelerinde hijyenin sağlanmasında gerekli koşullar şunlardır:
• İyi gıda hijyeni uygulamalarıyla, gıdaların olumsuz etkilerden korunması sağlanmalı,
• Temizlik ve dezenfeksiyon sağlanarak, işletmede hijyen kurallarına uyulmalı,
• Gıda güvenliği ve sağlık garantisi sağlanmalı,
• Modern yöntemlerle daha etkili bir denetim sağlanmalı,
• İşletme personeline yönelik yeterli sayıda lavabo ve tuvalet bulunmalı,
• Tuvaletlerin kapıları üretim alanına açılmamalı,
• Tüm metal araç ve gereçler paslanmaz çelikten yapılmış olmalı,
• Mutfakta kesme tahtası hariç, ahşap ve plastik malzemeden yapılmış kaşık, maşa vb. gereçler kullanılmamalıdır.
Buna göre, A seçeneğindeki ifade "Tuvaletlerin kapıları üretim alanına açılmamalı" şeklinde olmadığı için yanlıştır.
• İyi gıda hijyeni uygulamalarıyla, gıdaların olumsuz etkilerden korunması sağlanmalı,
• Temizlik ve dezenfeksiyon sağlanarak, işletmede hijyen kurallarına uyulmalı,
• Gıda güvenliği ve sağlık garantisi sağlanmalı,
• Modern yöntemlerle daha etkili bir denetim sağlanmalı,
• İşletme personeline yönelik yeterli sayıda lavabo ve tuvalet bulunmalı,
• Tuvaletlerin kapıları üretim alanına açılmamalı,
• Tüm metal araç ve gereçler paslanmaz çelikten yapılmış olmalı,
• Mutfakta kesme tahtası hariç, ahşap ve plastik malzemeden yapılmış kaşık, maşa vb. gereçler kullanılmamalıdır.
Buna göre, A seçeneğindeki ifade "Tuvaletlerin kapıları üretim alanına açılmamalı" şeklinde olmadığı için yanlıştır.
Soru 16
“Kostik ya da sudkostik olarak da tanımlanan ve çok yüksek alkaliniteye sahip olan bu alkali madde, temizlik sektöründe, sabun yapımında ve lavabo açıcıların ana maddesi olarak, endüstriyel temizlik amacıyla kullanılır.”
Yukarıda özellikleri verilen alkali madde aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen alkali madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sodyumtripolifosfat
B
Amonyak
C
Sodyumhidrooksit
D
Sodyumkarbonat
E
Sodyummetalissilikathidrat
Açıklama:
Sodyumhidrooksit (NaOH): Kostik ya da sudkostik olarak da tanımlanan ve çok yüksek alkaliniteye sahip olan NAOH temizlik sektöründe, sabun yapımında ve lavabo açıcıların ana maddesi olarak, endüstriyel temizlik amacıyla kullanılır.
Soru 17
“İlk olarak Scheele tarafından limon suyundan elde edilmiştir. Metal temizleme işlerinde, gıdaların dayanıklılığını arttırmak ve bazı içeceklere aroma vermek için kullanılır.”
Yukarıda özellikleri verilen temizlikte kullanılan asit madde aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen temizlikte kullanılan asit madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidrojen Peroksit
B
Sülfamik asit
C
Asetik asit
D
Hidroklorik asit
E
Sitrik asit
Açıklama:
Sitrik asit: Sitrik asit ilk olarak Scheele tarafından limon suyundan elde edilmiş, bugün ise daha
çok şeker kamışı ve bazı bitkilerden elde edilmektedir. Metal temizleme işlerinde, gıdaların dayanıklılığını arttırmak ve bazı içeceklere aroma vermek için kullanılır.
çok şeker kamışı ve bazı bitkilerden elde edilmektedir. Metal temizleme işlerinde, gıdaların dayanıklılığını arttırmak ve bazı içeceklere aroma vermek için kullanılır.
Soru 18
Katyonik Yüzey Aktif Maddeler ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kir çıkarma özellikleri zayıf olduğundan, daha çok yıkama sonrası işlemlerinde kullanılır.
B
Anyonik yüzey aktif maddelere oranla daha fazla tahriş edicidirler.
C
Sert yüzeyler katyonikle temizlendikten sonra daha geç toz tutmaktadır.
D
Daha çok yıkama sonrası işlemlerinde çamaşır yumuşatıcı, dezenfektanlarda kullanılır.
E
Kokusuzdurlar.
Açıklama:
Katyonik Yüzey Aktif Maddeler: Katyonik yüzey aktiflerin, kir çıkarma özellikleri zayıf olduğundan temizlik ürünlerinde kullanılmaz. Daha çok yıkama sonrası işlemlerinde çamaşır yumuşatıcı, dezenfektanlarda kullanılır ve sert yüzeyler katyonikle temizlendikten sonra daha geç toz tutmaktadır. Katyonik maddeler, anyonik yüzey aktif maddelerle karıştırıldıklarında birbirlerini
nötralize eder ve özelliklerini kaybederler. Kokusuzdurlar ve anyoniklere oranla daha az tahriş edicidirler. Buna göre B seçeneği doğru değildir.
nötralize eder ve özelliklerini kaybederler. Kokusuzdurlar ve anyoniklere oranla daha az tahriş edicidirler. Buna göre B seçeneği doğru değildir.
Soru 19
Fiziksel dezenfeksiyon ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dezenfeksiyon özelliği olan bir kimyasal madde ile yapılır.
B
İyonize ışınlar ve ultraviyole (UV) ışınlardan yararlanılmaktadır.
C
Buhar veya sıcak su ile yapılır.
D
Alçak basınçlı civa buharı lambalardan yararlanılmaktadır.
E
Yüksek ısı uygulamasıyla dezenfeksiyon olarak da adlandırılır.
Açıklama:
Fiziksel Dezenfeksiyon: Termal dezenfeksiyon olarak da adlandırılan fiziksel dezenfeksiyon, buhar
veya sıcak su ile yapılan dezenfeksiyona denilmektedir. Bu yöntemde her ne kadar enerji gereksinimi fazla olsa da sağlıklı, daha az maliyetli olması, kullanışlı oluşu ve toksik olmaması sebebiyle gıda işletmelerinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu işlemin etkinliği; nem oranına, sıcaklığa ve işlem süresinin uzunluğuna bağlıdır. Sıcaklık etkisi 65C°‐140C° ile arasında olup her yüzey veya ekipmanın bu yöntemle dezenfeksiyonu mümkün değildir. Bu dezenfeksiyonda iki ısı kaynağı kullanılmaktadır. Birincisi buharla dezenfeksiyon olup sıcak suyun buharı ile gerçekleşir ve yüksek enerji maliyetine neden olur. İkincisi ise sıcak suyun doğrudan kullanımı ile yapılan dezenfeksiyondur ve küçük aletlerin dezenfeksiyonunda içine daldırma yöntemiyle kullanılır. Sıcak su ile dezenfeksiyonda, yüzeyin sıcaklığının en az 70°C’ye çıkması ve sıcak suda (en az 80 °C) 2 dakika kadar bekletilmesi gereklidir.
B açıklamaya göre doğru cevap C seçeneğidir.
veya sıcak su ile yapılan dezenfeksiyona denilmektedir. Bu yöntemde her ne kadar enerji gereksinimi fazla olsa da sağlıklı, daha az maliyetli olması, kullanışlı oluşu ve toksik olmaması sebebiyle gıda işletmelerinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu işlemin etkinliği; nem oranına, sıcaklığa ve işlem süresinin uzunluğuna bağlıdır. Sıcaklık etkisi 65C°‐140C° ile arasında olup her yüzey veya ekipmanın bu yöntemle dezenfeksiyonu mümkün değildir. Bu dezenfeksiyonda iki ısı kaynağı kullanılmaktadır. Birincisi buharla dezenfeksiyon olup sıcak suyun buharı ile gerçekleşir ve yüksek enerji maliyetine neden olur. İkincisi ise sıcak suyun doğrudan kullanımı ile yapılan dezenfeksiyondur ve küçük aletlerin dezenfeksiyonunda içine daldırma yöntemiyle kullanılır. Sıcak su ile dezenfeksiyonda, yüzeyin sıcaklığının en az 70°C’ye çıkması ve sıcak suda (en az 80 °C) 2 dakika kadar bekletilmesi gereklidir.
B açıklamaya göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 20
“İnsanların tehlikeli atıklar ve patojen mikroorganizmalarla temasının önüne geçerek, sağlığın korunmasına aracı olan hijyenik ortam” olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sterilizasyon
B
Dezenfeksiyon
C
Korozyon
D
Sanitasyon
E
Kontaminasyon
Açıklama:
Sanitasyon sözcüğü Latince’de sağlık anlamına gelen sanitas sözcüğünden türetilmiştir. İnsanların
tehlikeli atıklar ve patojen mikroorganizmalarla temasının önüne geçerek, sağlığın korunmasına aracı olan hijyenik ortam olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
tehlikeli atıklar ve patojen mikroorganizmalarla temasının önüne geçerek, sağlığın korunmasına aracı olan hijyenik ortam olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 21
Temiz yüzeylere yapışmış protein, şeker, yağ gibi kirler hangi tür kirlerdendir?
Seçenekler
A
Serbest Kir
B
Gevşek Kir
C
Bağlı Kir
D
Kimyasal ve Mekanik Bozulma
E
Mikroorganizmalar
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Bağlı (Yapışkan) Kir: Temiz yüzeylere yapışmış protein, şeker, yağ gibi kirlerdir. Bu tür kirler, suda tek başına çözünmeyen bir kimyasal madde yardımıyla yüzeyden arındırılabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Bağlı (Yapışkan) Kir: Temiz yüzeylere yapışmış protein, şeker, yağ gibi kirlerdir. Bu tür kirler, suda tek başına çözünmeyen bir kimyasal madde yardımıyla yüzeyden arındırılabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Soru 22
- Restoran
- Kafeterya
- Bar
- Okul
- Catering
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, V
C
I, III, IV, V
D
I, II, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Gıda üretimi yapan işletmelerin (restoran, kafe, bar, catering işletmeleri, otellerin yiyecek- içecek üretim alanları, kamp-hastane-huzurevi-okul gibi kurumların gıda alanları vb.) sağlıklı ve güvenli üretim yapma ve sunma konusunda müşterilerine ve topluma karşı sorumlulukları vardır (Akkuş, 2017).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Gıda üretimi yapan işletmelerin (restoran, kafe, bar, catering işletmeleri, otellerin yiyecek- içecek üretim alanları, kamp-hastane-huzurevi-okul gibi kurumların gıda alanları vb.) sağlıklı ve güvenli üretim yapma ve sunma konusunda müşterilerine ve topluma karşı sorumlulukları vardır (Akkuş, 2017).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi "organik kirler" arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kum
B
Balçık
C
Pas
D
Vücut yağı
E
Oksidasyon
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
İnorganik kirler, canlı olmayan ve yapısında karbon içermeyen kirlerdir ve bu kirleri gidermek için asidik temizleyiciler kullanılmaktadır. Örneğin;
• Sert su kirlilik unsurları; su lekesi, kalsiyum ve magnezyum karbonatlar (kireç vb.)
• Metalik kirlilik unsurları; korozyon (pas ve oksidasyon gibi)
• Alkali kirlilik unsurları; alkali temizleyiciler kullanıldıktan sonra yetersiz yıkama yapılması ile kalan film tabakası
• Mineraller ve taş oluşumu; kum, balçık gibi
Organik Kirler: Bu kirler daha önce canlı olduğundan, karbon içeren maddeler olup genellikle alkali ya da solvent bileşimine sahip temizlik maddeleri ile temizlenmektedir. Örneğin;
• Yağ (bitkisel ve hayvansal yağlar, vücut yağı)
• Karbonhidratlar ve proteinler (şeker, bal, çikolata, jöle, tavuk, süt, et vb.)
• Canlı maddeler (küf, maya, bakteri)
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
İnorganik kirler, canlı olmayan ve yapısında karbon içermeyen kirlerdir ve bu kirleri gidermek için asidik temizleyiciler kullanılmaktadır. Örneğin;
• Sert su kirlilik unsurları; su lekesi, kalsiyum ve magnezyum karbonatlar (kireç vb.)
• Metalik kirlilik unsurları; korozyon (pas ve oksidasyon gibi)
• Alkali kirlilik unsurları; alkali temizleyiciler kullanıldıktan sonra yetersiz yıkama yapılması ile kalan film tabakası
• Mineraller ve taş oluşumu; kum, balçık gibi
Organik Kirler: Bu kirler daha önce canlı olduğundan, karbon içeren maddeler olup genellikle alkali ya da solvent bileşimine sahip temizlik maddeleri ile temizlenmektedir. Örneğin;
• Yağ (bitkisel ve hayvansal yağlar, vücut yağı)
• Karbonhidratlar ve proteinler (şeker, bal, çikolata, jöle, tavuk, süt, et vb.)
• Canlı maddeler (küf, maya, bakteri)
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisini temizlemek için "alkali temizleyiciler" kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
kireç tabakası
B
gres yağı
C
korozyon
D
mineraller
E
taş
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Şekil 1.1 Kir Tipleri ve Temizleyiciler)

Kir Tipleri ve Temizleyiciler
İNORGANİK KİRLER
Su lekesi, kireç tabakası,
korozyon, mineraller, taş
ASİT TEMİZLEYİCİLER
ORGANİK KİRLER
Hayvansal yağlar, bitkisel
yağlar, gres yağı,
karbonhidratlar, proteinler,
bakteriler, küfer, mayalar,
salgılar
ALKALİ TEMİZLEYİCİLER
KİR KOMPLEKSLERİ
Organik + inorganik, organik +
petrol bazlı, inorganik + petrol bazlı
KOMBİNE TEMİZLEYİCİLER

Kir Tipleri ve Temizleyiciler
İNORGANİK KİRLER
Su lekesi, kireç tabakası,
korozyon, mineraller, taş
ASİT TEMİZLEYİCİLER
ORGANİK KİRLER
Hayvansal yağlar, bitkisel
yağlar, gres yağı,
karbonhidratlar, proteinler,
bakteriler, küfer, mayalar,
salgılar
ALKALİ TEMİZLEYİCİLER
KİR KOMPLEKSLERİ
Organik + inorganik, organik +
petrol bazlı, inorganik + petrol bazlı
KOMBİNE TEMİZLEYİCİLER
Soru 25
- Isı
- Kimyasal Etki
- Zaman
- Biyolojik Etki
- Mekanik Etki
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, III, IV, V
C
I, II, III, V
D
II, III, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Şekil 1.2 Enerji Denklemi)
Görüldüğü gibi faktörler arasında "Biyolojik Etki" yer almamaktadır.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Görüldüğü gibi faktörler arasında "Biyolojik Etki" yer almamaktadır.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Soru 26
"...................... cansız yüzeyler ya da ortamlarda bulunan patojenlerin yok edilmesi veya zararlı etkisi olamayacak en düşük seviyeye indirilmesidir."
cümlesinde yer alan boşluğu tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
cümlesinde yer alan boşluğu tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temizlik
B
Oksidasyon
C
Korozyon
D
Dezenfeksiyon
E
Çözünme
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Dezenfeksiyon, cansız yüzeyler ya da ortamlarda bulunan patojenlerin yok edilmesi veya zararlı etkisi olamayacak en düşük seviyeye indirilmesidir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Dezenfeksiyon, cansız yüzeyler ya da ortamlarda bulunan patojenlerin yok edilmesi veya zararlı etkisi olamayacak en düşük seviyeye indirilmesidir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 27
İşlenmiş et üretimine başlayacak bir gıda işletmesindeki tezgahın yüzeyi üzerinde yapılan tahlil sonucunda 10.000.000 adet/cm2 bakteri bulunduğu tespit edilmiştir. Bu yüzeyin tanımı ile yapılması gereken işlemleri belirten aşağıdaki seçeneklerden en uygun olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Dezenfekte edilmiş yüzey - temizlik
B
Dezenfekte edilmiş yüzey - bir şey yapılması gerekmez
C
Temizlenmiş yüzey - dezenfeksiyon
D
Kirli yüzey - dezenfeksiyon
E
Kirli yüzey - temizlik - dezenfeksiyon
Açıklama:
Kitaptan alıntılar:
Genel temizlik işlemi ile yüzeylerde bulunan görünür kirler temizlenirken gözle görülemeyen hastalık yapıcı mikroorganizmalar (patojen) öldürülemez ve bulundukları yerden çıkarak serbest kalırlar. Dolayısıyla temizlikten sonra patojenlerin çoğu uzaklaştırılmakta ya da çok az kısmı yok edilmektedir. Temizlik işlemi sonrasında serbest kalan patojenler suyla daha geniş yüzeylere yayılarak hızlı bir şekilde çoğalmakta ve zararlı etkisini göstermektedir. Oysa dezenfeksiyon ile patojenlerin büyük ölçüde yok edilmesi (Tablo 1.5) mümkündür.
Bu sebeple gıda alanlarında temizlik yanında mutlaka dezenfeksiyon uygulanmalıdır (Tayar, 2010).

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir.
Genel temizlik işlemi ile yüzeylerde bulunan görünür kirler temizlenirken gözle görülemeyen hastalık yapıcı mikroorganizmalar (patojen) öldürülemez ve bulundukları yerden çıkarak serbest kalırlar. Dolayısıyla temizlikten sonra patojenlerin çoğu uzaklaştırılmakta ya da çok az kısmı yok edilmektedir. Temizlik işlemi sonrasında serbest kalan patojenler suyla daha geniş yüzeylere yayılarak hızlı bir şekilde çoğalmakta ve zararlı etkisini göstermektedir. Oysa dezenfeksiyon ile patojenlerin büyük ölçüde yok edilmesi (Tablo 1.5) mümkündür.
Bu sebeple gıda alanlarında temizlik yanında mutlaka dezenfeksiyon uygulanmalıdır (Tayar, 2010).

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir.
Soru 28
"Yakma ve alev ile sterilizasyon", gıda işletmelerinde uygulanan ve aşağıda verilen dezenfeksiyon uygulamalarından hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Radyasyon yoluyla dezenfeksiyon
B
Fiziksel dezenfeksiyon
C
Makinelerle dezenfeksiyon
D
Yüksek ısı yoluyla dezenfeksiyon
E
Kimyasal dezenfeksiyon
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Yüksek Isı Uygulamasıyla Dezenfeksiyon: Bu yöntemde dezenfeksiyon uygulamaları; nemli ısı ile dezenfeksiyon, kuru sıcak hava ile sterilizasyon, yakma ve alev ile sterilizasyon olarak üç gruba ayrılabilir. Nemli ısı ile dezenfeksiyon; buhar ile dezenfeksiyon (basınçlı buhar, basınçsız buhar), sıcak su ile dezenfeksiyon (kaynatma) olarak sıralanabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Yüksek Isı Uygulamasıyla Dezenfeksiyon: Bu yöntemde dezenfeksiyon uygulamaları; nemli ısı ile dezenfeksiyon, kuru sıcak hava ile sterilizasyon, yakma ve alev ile sterilizasyon olarak üç gruba ayrılabilir. Nemli ısı ile dezenfeksiyon; buhar ile dezenfeksiyon (basınçlı buhar, basınçsız buhar), sıcak su ile dezenfeksiyon (kaynatma) olarak sıralanabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 29
Tarladan sofraya gıda işleme zincirinde doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplama Noktası-Çiftçi-Depolama-İşleme-Toptan Satış-Tüketici
B
Çiftçi-Toplama Noktası-Depolama-İşleme-Toptan Satış-Tüketici
C
Çiftçi-Toplama Noktası-İşleme-Depolama-Toptan Satış-Tüketici
D
Çiftçi-Depolama-Toplama Noktası-İşleme-Toptan Satış-Tüketici
E
Çiftçi-Depolama-İşleme-Toplama Noktası-Toptan Satış-Tüketici
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Şekil 1. 4 Gıda İşleme Zinciri):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Soru 30
Gıda Alanlarında Temizlik ve Dezenfeksiyon Programı çerçevesinde alkol bazlı deterjan ile aşağıdaki hangi temizlik yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Günlük - Hazırlık ve Pişirme Zeminleri, Lavabo ve evyelerin temizliği
B
Günlük - Depo Zemini
C
Günlük - Servis Zemini
D
Aylık Bulaşıkhane/Camlar temizliği
E
Aylık - Hazırlık Pişirme, Tavan ve Aydınlatma, Tavan ve Duvarlar
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Tablo 1.7 Gıda Alanlarında Temizlik ve Dezenfeksiyon Programı)
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “su” içinde görülen mikroorganizmalardan biridir?
Seçenekler
A
Salmonella
B
Clostridium
C
Aspergillus
D
Fusarium
E
Penicillium
Açıklama:
Öğrenci gıda kaynaklı hastalıkları sınıflandırarak örneklendirebilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Gıdalarda oluşan mikroorganizmalarından hangisinin hangi gıda türlerinde sıklıkla oluşabileceğini bilmek de bulaşmaları ve bulaşma sonucunda oluşabilecek hastalıkları önlemek adına önem arz etmektedir. Bazı gıda ürünlerinde görülen mikroorganizmalara ilişkin örnekler Tablo 2.2.’de görülmektedir. Sorunun cevabı Tablo 2.2.’dedir.
Gıdalarda oluşan mikroorganizmalarından hangisinin hangi gıda türlerinde sıklıkla oluşabileceğini bilmek de bulaşmaları ve bulaşma sonucunda oluşabilecek hastalıkları önlemek adına önem arz etmektedir. Bazı gıda ürünlerinde görülen mikroorganizmalara ilişkin örnekler Tablo 2.2.’de görülmektedir. Sorunun cevabı Tablo 2.2.’dedir.
Soru 2
“Gıdalar ile birlikte vücuda alınan fazla sayıdaki bakterilerin bağırsakta toksin oluşturarak veya gıdayla birlikte tüketilen fazla sayıdaki mikroorganizmanın bağırsakta çoğalması sonucunda salgılanan toksinler ile ortaya çıkan enfeksiyon tipine………………………………… denir” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
İntoksikasyon
B
Toksikoenfeksiyon
C
Ekzojen enfeksiyon
D
Toksikasyon
E
Endojen enfeksiyon
Açıklama:
Öğrenci gıda kaynaklı hastalıkları sınıflandırarak örneklendirebilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Gıda zehirlenmeleri intoksikasyon, enfeksiyon ve toksikoenfeksiyon olmak üzere temelde üç gruba ayrılmaktadır.
İntoksikasyon: Patojen halde bulunan mikroorganizmaların gıdada gelişmesi sonucunda üretilen toksiklerin gıdaların tüketilmesi ile insan vücudunda oluşturdukları zehirlenmeler.
Toksikoenfeksiyon: Gıdalar ile birlikte vücuda alınan fazla sayıdaki bakterilerin bağırsakta toksin oluşturarak veya gıdayla birlikte tüketilen fazla sayıdaki mikroorganizmanın bağırsakta çoğalması sonucunda salgılanan toksinler ile ortaya çıkan enfeksiyon tipi.
Enfeksiyon: Gıda kaynaklı enfeksiyon, patojen bakteri veya virüs bulaşmış olan gıdaların tüketilmesi sonucunda vücutta çoğalan mikroorganizmaların oluşturduğu hastalıklardır. Ekzojen ve endojen olarak gerçekleşebilen enfeksiyonlar, temelde üç farklı yolla bulaşmaktadır. Gıda kaynaklı enfeksiyonlar, bakteri veya virüslerin canlı hücreleri ile vücuda alınmaktadır.
Gıda zehirlenmeleri intoksikasyon, enfeksiyon ve toksikoenfeksiyon olmak üzere temelde üç gruba ayrılmaktadır.
İntoksikasyon: Patojen halde bulunan mikroorganizmaların gıdada gelişmesi sonucunda üretilen toksiklerin gıdaların tüketilmesi ile insan vücudunda oluşturdukları zehirlenmeler.
Toksikoenfeksiyon: Gıdalar ile birlikte vücuda alınan fazla sayıdaki bakterilerin bağırsakta toksin oluşturarak veya gıdayla birlikte tüketilen fazla sayıdaki mikroorganizmanın bağırsakta çoğalması sonucunda salgılanan toksinler ile ortaya çıkan enfeksiyon tipi.
Enfeksiyon: Gıda kaynaklı enfeksiyon, patojen bakteri veya virüs bulaşmış olan gıdaların tüketilmesi sonucunda vücutta çoğalan mikroorganizmaların oluşturduğu hastalıklardır. Ekzojen ve endojen olarak gerçekleşebilen enfeksiyonlar, temelde üç farklı yolla bulaşmaktadır. Gıda kaynaklı enfeksiyonlar, bakteri veya virüslerin canlı hücreleri ile vücuda alınmaktadır.
Soru 3
“Bu bakteri toprakta bulunmaktadır ve şarbon hastalığına neden olmaktadır. Genellikle hastalıklı hayvanların etlerinden insanlara bulaşmaktadır. Boğaz ağrısı, yüzde ve gözde kızarma, ateş, ses kısıklığı ve titreme gibi belirtileri görülmektedir.”
Yukarıda özellikleri verilen bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mycobacterium tuberculosis
B
Escherichia coli
C
Bacillus anthracis
D
Listeria monocytogenes
E
Yersinia enterocolitica
Açıklama:
Öğrenci gıda kaynaklı hastalıkları sınıflandırarak örneklendirebilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Bacillus anthracis bakterisinin neden olduğu Antraks (Şarbon), toprakta bulunmaktadır. Genellikle hastalıklı hayvanların etlerinden insanlara bulaşmaktadır. Boğaz ağrısı, yüzde ve gözde kızarma, ateş, ses kısıklığı ve titreme gibi belirtileri görülmektedir.
Bacillus anthracis bakterisinin neden olduğu Antraks (Şarbon), toprakta bulunmaktadır. Genellikle hastalıklı hayvanların etlerinden insanlara bulaşmaktadır. Boğaz ağrısı, yüzde ve gözde kızarma, ateş, ses kısıklığı ve titreme gibi belirtileri görülmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğindeki risklerin oluşmasındaki nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
Yönetimsel kararlılığın olması
B
Yasal düzenlemelerin, uygulamaların ve denetimlerin düzgün yapılması
C
Gıda güvenliğine ilişkin standartların oluşturulması
D
Gıda işinde çalışanlara kişisel hijyen konusunda eğitim ve denetim eksikliği
E
Risk değerlendirmelerinin yapılması
Açıklama:
Öğrenci gıda güvenliğindeki riskleri ve nedenlerini öğrenmiş olmalıdır.
Gıda güvenliğindeki risklerin oluşmasındaki nedenler şu şekilde sıralanabilir (Artık vd., 2013):
Gıda güvenliğindeki risklerin oluşmasındaki nedenler şu şekilde sıralanabilir (Artık vd., 2013):
- Yönetimsel kararlılığın olmaması
- Yasal düzenlemelerin, uygulamaların ve denetimlerin yetersizliği
- Gıda güvenliğine ilişkin standartların oluşturulmaması
- Risk değerlendirmelerinin yapılmaması
- Gıda işinde çalışanlara kişisel hijyen konusunda eğitim ve denetim eksikliği
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi gıdalarda risk oluşturan biyolojik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Kalıntılar
B
Ağır metaller
C
Cam tozları
D
Boya kabukları
E
Küfler
Açıklama:
Öğrenci gıda güvenliğindeki riskleri ve nedenlerini öğrenmiş olmalıdır.
Gıdalarda risk oluşturabilen faktörlerden bazılarına yönelik sınıflandırma Tablo 2.3.’te verilmiştir. Sorunun cevabı Tablo 2.3.’tedir.
Gıdalarda risk oluşturabilen faktörlerden bazılarına yönelik sınıflandırma Tablo 2.3.’te verilmiştir. Sorunun cevabı Tablo 2.3.’tedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi gıdalarda mikroorganizmaların gelişmesinde etkili olan dış faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Çevrenin sıcaklığı
B
Su aktivitesi
C
pH
D
Gıdanın bileşimi
E
Antimikrobiyal bileşikler
Açıklama:
Öğrenci gıda güvenliğindeki riskleri ve nedenlerini öğrenmiş olmalıdır.
Gıdalarda bulunan mikroorganizmalar temelde bakteriler küfler, mayalar ve virüsler olarak sınıflandırılmaktadır. Gıdalarda mikrobiyal gelişme gıdanın yapısı, gıdaya uygulanan ön işlemler, işleme teknikleri ve çevre koşulları gibi faktörlerden etkilenmektedir. Bu mikroorganizmaların gelişmesi su aktivitesi (aw), pH, antimikrobiyal bileşikler, gıdanın bileşimi ve biyolojik yapılar gibi iç faktörlere ve çevrenin nisbi nemi, sıcaklık, çevredeki gazlar ve yoğunluğu gibi dış faktörlere bağlıdır.
Gıdalarda bulunan mikroorganizmalar temelde bakteriler küfler, mayalar ve virüsler olarak sınıflandırılmaktadır. Gıdalarda mikrobiyal gelişme gıdanın yapısı, gıdaya uygulanan ön işlemler, işleme teknikleri ve çevre koşulları gibi faktörlerden etkilenmektedir. Bu mikroorganizmaların gelişmesi su aktivitesi (aw), pH, antimikrobiyal bileşikler, gıdanın bileşimi ve biyolojik yapılar gibi iç faktörlere ve çevrenin nisbi nemi, sıcaklık, çevredeki gazlar ve yoğunluğu gibi dış faktörlere bağlıdır.
Soru 7
Gıda maddelerine üretim, işleme, taşıma, hazırlama ve tüketim aşamalarında bulaşabilen tehlikeli kimyasal maddeler içinde “işleme sırasında oluşan toksin” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurşun
B
Akrilamid
C
Dioksinler
D
Benzen
E
Melamin
Açıklama:
Öğrenci gıda güvenliğindeki riskleri ve nedenlerini öğrenmiş olmalıdır.
Gıda maddelerine üretim, işleme, taşıma, hazırlama ve tüketim aşamalarında bulaşabilen tehlikeli kimyasallar oldukça çeşitlidir. Bitkiler için kullanılan ilaç kalıntıları, mikotoksinler ve bitki toksinleri gibi doğal toksik maddeler, işleme sırasında oluşan toksinler (akrilamid, heterosiklik aromatik aminler, furanlar vd.), ağır metaller (kurşun, arsenik, civa, vb.), gıda alerjenleri, endüstriyel kimyasallar (dioksinler, benzen, perklorat vb.), ambalaj materyallerinden geçen maddeler ve hile amacıyla kullanılan maddeler (melamin vb.) bu kimyasallardan bazılarıdır (Uygun ve Köksel, 2010).
Gıda maddelerine üretim, işleme, taşıma, hazırlama ve tüketim aşamalarında bulaşabilen tehlikeli kimyasallar oldukça çeşitlidir. Bitkiler için kullanılan ilaç kalıntıları, mikotoksinler ve bitki toksinleri gibi doğal toksik maddeler, işleme sırasında oluşan toksinler (akrilamid, heterosiklik aromatik aminler, furanlar vd.), ağır metaller (kurşun, arsenik, civa, vb.), gıda alerjenleri, endüstriyel kimyasallar (dioksinler, benzen, perklorat vb.), ambalaj materyallerinden geçen maddeler ve hile amacıyla kullanılan maddeler (melamin vb.) bu kimyasallardan bazılarıdır (Uygun ve Köksel, 2010).
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Maillard reaksiyonu düşünüldüğünde yanlıştır?
Seçenekler
A
Karbonil grubu gerekir
B
Serbest aminoasid gerekir
C
Enzim gerekir
D
İndirgen şeker gerekir
E
Esmerleşme olur
Açıklama:
Öğrenci gıdalarda bozulma türlerini ve belirtilerini sıralayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Kimyasal bozulmalar, gıdaların bileşenlerinden kaynaklanmaktadır. Enzimatik reaksiyonlar ve oksidasyonlar sonucunda kimyasal bozulmalar sıklıkla görülmektedir. İndirgen şekerlerin karbonil grubu ile serbest aminoasitler arasında oluşan enzimatik olmayan esmerleşme reaksiyonu Maillard ile yağların oksitlenmesi kimyasal bir bozulma örneğidir.
Kimyasal bozulmalar, gıdaların bileşenlerinden kaynaklanmaktadır. Enzimatik reaksiyonlar ve oksidasyonlar sonucunda kimyasal bozulmalar sıklıkla görülmektedir. İndirgen şekerlerin karbonil grubu ile serbest aminoasitler arasında oluşan enzimatik olmayan esmerleşme reaksiyonu Maillard ile yağların oksitlenmesi kimyasal bir bozulma örneğidir.
Soru 9
Etlerdeki koyu ve grimsi renk dönüşümlerine aşağıdaki bakterilerden hangisi neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Alcaligenes
B
Bacillus
C
Streptococcus
D
Lactobacillus
E
Geotrichum
Açıklama:
Öğrenci gıdalarda bozulma türlerini ve belirtilerini sıralayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Etlerde Pseudomonas, Lactobacillus, Streptococcus ve Salmonella gibi bakteri türleri ile Cladosporium, Geotrichum ve Penicillium küf türleri bozulmaya neden olmaktadır. Et yüzeyinde yapışkan ve istenmeyen dokuya Alcaligenes, Bacillus ve Streptococcus bakterileri; koyu ve grimsi renk dönüşümlerine Lactobacillus, Micrococcus ve Leuconostoc bakterileri ve yağların oksidasyonu sonucunda istenmeyen lezzet ve kokuya Cladosporium, Geotrichum ve Penicillium küfleri neden olmaktadır.
Etlerde Pseudomonas, Lactobacillus, Streptococcus ve Salmonella gibi bakteri türleri ile Cladosporium, Geotrichum ve Penicillium küf türleri bozulmaya neden olmaktadır. Et yüzeyinde yapışkan ve istenmeyen dokuya Alcaligenes, Bacillus ve Streptococcus bakterileri; koyu ve grimsi renk dönüşümlerine Lactobacillus, Micrococcus ve Leuconostoc bakterileri ve yağların oksidasyonu sonucunda istenmeyen lezzet ve kokuya Cladosporium, Geotrichum ve Penicillium küfleri neden olmaktadır.
Soru 10
Süt, sütün pH’sını düşürerek tadının asidik bir şekilde değişmesine, pıhtılaşmasına neden olan ve pastörizasyonla önlenebilen bazı bakterileri taşıyabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu bakterilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tuberculosis
B
Brusellozis
C
Staphylococcus
D
Streptococcus
E
Escherichia coli
Açıklama:
Öğrenci gıdalarda bozulma türlerini ve belirtilerini sıralayabilmeyi öğrenmiş olmalıdır.
Süt, kalsiyum, protein, A ve B vitaminleri açısından zengin olan önemli bir besindir. Sağlıklı bir hayvanın sütünde mikroorganizma yükü oldukça az iken sağımdan sonra işlenme amacıyla fabrikaya getirilinceye kadar ve işlenme sırasında çeşitli mikroorganizmalar ile kontamine olabilmektedir. Süt Tuberculosis, Brusellozis, Staphylococcus ve Streptococcus gibi sütün pH’sını düşürerek tadının asidik bir şekilde değişmesine ve sütün pıhtılaşmasına neden olan bakterileri taşıyabilmektedir. Bu bakteriler pastörizasyonla önlenebildiği gibi; sıcaklıklara dayanıklı birçok mikroorganizma (termofıller) ve sporlar da vardır. Çok yüksek sıcaklıkta yapılan UHT (Ultra High Tempature) işlemi ise sütteki patojen bakterilere ilaveten tüm bakterileri yok etmeye yöneliktir.
Süt, kalsiyum, protein, A ve B vitaminleri açısından zengin olan önemli bir besindir. Sağlıklı bir hayvanın sütünde mikroorganizma yükü oldukça az iken sağımdan sonra işlenme amacıyla fabrikaya getirilinceye kadar ve işlenme sırasında çeşitli mikroorganizmalar ile kontamine olabilmektedir. Süt Tuberculosis, Brusellozis, Staphylococcus ve Streptococcus gibi sütün pH’sını düşürerek tadının asidik bir şekilde değişmesine ve sütün pıhtılaşmasına neden olan bakterileri taşıyabilmektedir. Bu bakteriler pastörizasyonla önlenebildiği gibi; sıcaklıklara dayanıklı birçok mikroorganizma (termofıller) ve sporlar da vardır. Çok yüksek sıcaklıkta yapılan UHT (Ultra High Tempature) işlemi ise sütteki patojen bakterilere ilaveten tüm bakterileri yok etmeye yöneliktir.
Soru 11
"Gıda kaynaklı oluşan hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal etkenleri önleyebilecek şekilde gıdaların hazırlanması, işlenmesi, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını ifade eden süreç ...................... olarak adlandırılmaktadır."
cümlesinde boş bırakılan yeri en doğru tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
cümlesinde boş bırakılan yeri en doğru tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda mühendisliği
B
Gıda güvenliği
C
Gıda analizi
D
Gıda sorunu
E
Gıda kontaminasyonu
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Gıda güvenliği: Gıda kaynaklı oluşan hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal etkenleri önleyebilecek şekilde gıdaların hazırlanması, işlenmesi, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını ifade eden süreç ...
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Gıda güvenliği: Gıda kaynaklı oluşan hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal etkenleri önleyebilecek şekilde gıdaların hazırlanması, işlenmesi, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını ifade eden süreç ...
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Soru 12
Gıda kaynaklı mikrobiyal enfeksiyonlardan "Turist Hastalığına" neden olan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vibrio cholerae
B
Brucella melitensis
C
S. typhi
D
Escherichia coli
E
P. expansum
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Tablo Gıda kaynaklı mikrobiyal enfeksiyonlara neden olan mikroorganizma örnekleri):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 13
Gıda kaynaklı mikroorganizmalardan A. flavus aşağıdaki hastalıklardan hangisine neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Hepatit A
B
Çocuk felci
C
Aflatoksikosis
D
Kolera
E
Brucellozis
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Tablo Gıda kaynaklı mikrobiyal enfeksiyonlara neden olan mikroorganizma örnekleri):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Soru 14
"Canlı organizmalarda görülen zehir ................ olarak adlandırılmaktadır."
ifadesinde boş bırakılan yeri tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
ifadesinde boş bırakılan yeri tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toksin
B
Enfeksiyon
C
İntoksikasyon
D
Toksikoenfeksiyon
E
Mikroorganizma
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Toksin: Canlı organizmalarda görülen zehir
Aşağıda yapılan açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.
Toksin: Canlı organizmalarda görülen zehir
Aşağıda yapılan açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.
Soru 15
- Aspergillus,
- Enterobacter,
- Vibrio cholerae
- Penicillium,
- Fusarium,
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, V
C
I, II, IV, V
D
I, III, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Tablo 2.2 Bazı gıdalarda görülen mikroorganizma türleri)

III- Vibrio cholerae "suda" görülen mikroorganizmadır.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

III- Vibrio cholerae "suda" görülen mikroorganizmadır.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.
Soru 16
"Temiz halde bulunan bir ortama herhangi bir yolla kir ve/veya mikroorganizmaların bulaşması veya bulaştırılması ............... olarak adlandırılır."
cümlesindeki boşluğu aşağıdaki sözcüklerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
cümlesindeki boşluğu aşağıdaki sözcüklerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Pastörizasyon
B
Bombaj
C
Korozyon
D
Kontaminasyon
E
Fermentasyon
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Kontaminasyon: Temiz halde bulunan bir ortama herhangi bir yolla kir ve/veya mikroorganizmaların bulaşması veya bulaştırılması.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Kontaminasyon: Temiz halde bulunan bir ortama herhangi bir yolla kir ve/veya mikroorganizmaların bulaşması veya bulaştırılması.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi gıdalarda risk oluşturan fiziksel faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Bakteriler
B
Küfler
C
Ağır Metaller
D
Radyoaktif İzotoplar
E
Metal Tozları
Açıklama:
Kitaptan alıntılar (Tablo 2.3 Gıdalarda risk oluşturan bazı faktörler):
Tabloda yer alan bilgilere göre ilk iki seçenektekiler (A ve B) biyolojik faktörlerdir
C ve D seçeneklerinde yer alanlar ise kimyasal faktörlerdendir.
E seçeneğindeki Metal Tozları ise fiziksel faktörlerdendir (Doğru cevap)
Gıdalarda risk oluşturan bazı faktörler
Biyolojik faktörler Kimyasal faktörler Fiziksel faktörler
Bakteriler Kalıntılar Kirlilik
Küfler Endüstriyel kimyasallar Cam tozları
Viral ajanlar Ağır metaller Metal tozları
Parazitler Radyoaktif izotopla Boya kabukları
Hayvanlar
Tabloda yer alan bilgilere göre ilk iki seçenektekiler (A ve B) biyolojik faktörlerdir
C ve D seçeneklerinde yer alanlar ise kimyasal faktörlerdendir.
E seçeneğindeki Metal Tozları ise fiziksel faktörlerdendir (Doğru cevap)
Gıdalarda risk oluşturan bazı faktörler
Biyolojik faktörler Kimyasal faktörler Fiziksel faktörler
Bakteriler Kalıntılar Kirlilik
Küfler Endüstriyel kimyasallar Cam tozları
Viral ajanlar Ağır metaller Metal tozları
Parazitler Radyoaktif izotopla Boya kabukları
Hayvanlar
Soru 18
S. cerevisiae hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Fermente gıdalardan turşu, zeytin, yoğurt ve peynir üretiminde yer alır
B
Fermente gıdalardan bira, ekmek ve şarap üretiminde üretiminde yer alır
C
Fermente gıdalardan Rokfor peyniri üretiminde üretiminde yer alır
D
Gıdalarda bozulma ve çürümeye neden olarak maddi zarara yol açan Saprofit (Çürükçül) mikroorganizmalardandır
E
Gıdalardan insana geçerek zehirlenme (intoksikasyon) ya da enfeksiyona neden olan Patojen (hastalığa neden olan) mikroorganizmalardır.
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır:
Mikrobiyolojik riskler, gıdalarda bulunan mikroorganizmalardan kaynaklanmaktadır. Bu mikroorganizmalar yararlı veya zararlı olabilmektedir. Örneğin fermente gıdaların üretiminde kullanılan yararlı mikroorganizmalar bulunmaktadır. Laktik asit bakterileri turşu, zeytin, yoğurt ve peynir üretiminde; S. cerevisiae bira, ekmek ve şarap üretiminde ve Penicillium roqueforti Rokfor peyniri üretiminde kullanılan mikroorganizmalardır. Zararlı mikroorganizmalar ise gıdalarda bozulma ve çürümeye neden olarak maddi zarara yol açan Saprofit (Çürükçül) mikroorganizmalar ve gıdalardan insana geçerek zehirlenme (intoksikasyon) ya da enfeksiyona neden olan Patojen (hastalığa neden olan) mikroorganizmalar olarak sınıflandırılmaktadır (Arıcı, 2019).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Mikrobiyolojik riskler, gıdalarda bulunan mikroorganizmalardan kaynaklanmaktadır. Bu mikroorganizmalar yararlı veya zararlı olabilmektedir. Örneğin fermente gıdaların üretiminde kullanılan yararlı mikroorganizmalar bulunmaktadır. Laktik asit bakterileri turşu, zeytin, yoğurt ve peynir üretiminde; S. cerevisiae bira, ekmek ve şarap üretiminde ve Penicillium roqueforti Rokfor peyniri üretiminde kullanılan mikroorganizmalardır. Zararlı mikroorganizmalar ise gıdalarda bozulma ve çürümeye neden olarak maddi zarara yol açan Saprofit (Çürükçül) mikroorganizmalar ve gıdalardan insana geçerek zehirlenme (intoksikasyon) ya da enfeksiyona neden olan Patojen (hastalığa neden olan) mikroorganizmalar olarak sınıflandırılmaktadır (Arıcı, 2019).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.
Soru 19
Ekşime ve köpürme aşağıdaki besinlerden hangisinin bozulma belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Balık
B
Yumurta
C
Yoğurt
D
Ekmek
E
Turşu
Açıklama:
Kitaptan alıntıdır (Tablo 2.6 Gıdalarda bozulmalar sonucunda meydana gelen bazı değişimler)

Ekşime ve köpürme tarzında bozulma gösteren diğer besinler soru seçenekleri arasında yer almamaktadır.
Ürün Bozulma belirtileri
Çiğ süt Ahır kokusu / balık, sabun, acı, ekşi, yanık ve malt tadı / mavisarı, kırmızı renk teşekkülü / sünme ve köpürme olayı
Yumurta Yumurta akının yeşilimsi olması / yumurta sarısında siyah çürüklük
/ kırmızımsı, pembe renkli çürümeler / küflü ve kötü koku.
Taze sebze Çeşitli çürümeler / yapışkanlık ve ekşime
Peynir Acı tat / gaz oluşumu nedeniyle delikli yapı / çeşitli renk oluşumları
Yoğurt Ekşime / Köpürme
Etler Etin dış yüzeyinin yapışkan bir hal alması / et renginde görülen bozulmalar / toprak kokusu / ekşime ve kokuşma
Tereyağı Acılaşma, ekşime, çeşitli tat bozuklukları / kötü koku / siyahlaşma,
mavi-siyah lekeler / pembe, kırmızı, mavi, yeşil renkler
Sucuk Yapışkan tabaka oluşumu / kokuşma / ekşime ve yeşil renk oluşumu
Balık Kötü koku / küflü tat ve koku / renk bozulmaları
Kabuklu deniz hayvanları Kötü koku / ekşime
Konserve gıdalar Konserve kaplarının şişmesi / ekşi ve acı tatlar/ çeşitli asidik ve kötü kokular / renkte kararmalar
Bira, şarap ve turşu gibi fermente gıdalar Acı tat / renkte kararmalar kötü koku
Reçel, marmelat Ekşime / köpürme
Ekmek Sünme/liflenme (rope) hastalığı ve küflenme

Ekşime ve köpürme tarzında bozulma gösteren diğer besinler soru seçenekleri arasında yer almamaktadır.
Ürün Bozulma belirtileri
Çiğ süt Ahır kokusu / balık, sabun, acı, ekşi, yanık ve malt tadı / mavisarı, kırmızı renk teşekkülü / sünme ve köpürme olayı
Yumurta Yumurta akının yeşilimsi olması / yumurta sarısında siyah çürüklük
/ kırmızımsı, pembe renkli çürümeler / küflü ve kötü koku.
Taze sebze Çeşitli çürümeler / yapışkanlık ve ekşime
Peynir Acı tat / gaz oluşumu nedeniyle delikli yapı / çeşitli renk oluşumları
Yoğurt Ekşime / Köpürme
Etler Etin dış yüzeyinin yapışkan bir hal alması / et renginde görülen bozulmalar / toprak kokusu / ekşime ve kokuşma
Tereyağı Acılaşma, ekşime, çeşitli tat bozuklukları / kötü koku / siyahlaşma,
mavi-siyah lekeler / pembe, kırmızı, mavi, yeşil renkler
Sucuk Yapışkan tabaka oluşumu / kokuşma / ekşime ve yeşil renk oluşumu
Balık Kötü koku / küflü tat ve koku / renk bozulmaları
Kabuklu deniz hayvanları Kötü koku / ekşime
Konserve gıdalar Konserve kaplarının şişmesi / ekşi ve acı tatlar/ çeşitli asidik ve kötü kokular / renkte kararmalar
Bira, şarap ve turşu gibi fermente gıdalar Acı tat / renkte kararmalar kötü koku
Reçel, marmelat Ekşime / köpürme
Ekmek Sünme/liflenme (rope) hastalığı ve küflenme
Soru 20
Bombaj hangi tür besinlerin bozulma belirtisidir?
Seçenekler
A
Konserve gıdalar
B
Ekmek
C
Reçel
D
Çiğ süt
E
Kabuklu deniz hayvanları
Açıklama:
Kitaptan alıntılar:
1) Tablo 2.6 Gıdalarda bozulmalar sonucunda meydana gelen bazı değişimler

2) Sayfa 52'de Bombaj tanımı
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.
1) Tablo 2.6 Gıdalarda bozulmalar sonucunda meydana gelen bazı değişimler

2) Sayfa 52'de Bombaj tanımı
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.
Soru 21
Gıda kaynaklı oluşan hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal etkenleri önleyebilecek şekilde gıdaların hazırlanması, işlenmesi, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını ifade eden sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Gıda hijyeni
C
Gıda kalitesi
D
Besin değeri
E
Gıda izlenebilirliği
Açıklama:
Gıda kaynaklı oluşan hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal etkenleri önleyebilecek şekilde gıdaların hazırlanması, işlenmesi, depolanması ve son tüketiciye sunulmasını ifade eden sürece Gıda güvenliği adı verilir.
Soru 22
Polio virüsü aşağıdaki hastalıklardan hangisine sebep olur?
Seçenekler
A
Kolera
B
Çocuk felci
C
Tifo
D
Hepatit A
E
Karaciğer toksikasyonu
Açıklama:
Polio virüsü çocuk felcine sebep olur.
Soru 23
Aşağıdaki hastalıklardan hangisine P. Expansum mikroorganizması yol açar?
Seçenekler
A
Tüberküloz
B
Şarbon
C
Turist hastalığı
D
Karaciğer toksikasyonu
E
Akdeniz humması
Açıklama:
Karaciğer toksikasyonuna P. Expansum mikroorganiması yol açar.
Soru 24
Gıdalar ile birlikte vücuda alınan fazla sayıdaki bakterilerin bağırsakta toksin oluşturarak veya gıdayla birlikte tüketilen fazla sayıdaki mikroorganizmanın bağırsakta çoğalması sonucunda salgılanan toksinler ile ortaya çıkan enfeksiyon tipine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontaminasyon
B
İntoksikasyon
C
Toksikoenfeksiyon
D
Alerjik reaksiyon
E
Fermentasyon
Açıklama:
Gıdalar ile birlikte vücuda alınan fazla sayıdaki bakterilerin bağırsakta toksin oluşturarak veya gıdayla birlikte tüketilen fazla sayıdaki mikroorganizmanın bağırsakta çoğalması sonucunda salgılanan toksinler ile ortaya çıkan enfeksiyon tipine Toksikoenfeksiyon adı verilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Patojen halde bulunan mikroorganizmaların gıdada gelişmesi sonucunda üretilen toksiklerin gıdaların tüketilmesi ile insan vücudunda oluşturdukları zehirlenmedir?
Seçenekler
A
Alerjik reaksiyon
B
Sterilizasyon
C
Rejenerasyon
D
İntoksikasyon
E
Detoksifikasyon
Açıklama:
İntoksikasyon patojen halde bulunan mikroorganizmaların gıdada gelişmesi sonucunda üretilen toksiklerin gıdaların tüketilmesi ile insan vücudunda oluşturdukları zehirlenmedir.
Soru 26
……. temiz halde bulunan bir ortama herhangi bir yolla kir ve/veya mikroorganizmaların bulaşması veya bulaştırılmasıdır.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Pastörizasyon
B
Sterilizasyon
C
Filtrasyon
D
Dezenfeksiyon
E
Kontaminasyon
Açıklama:
Kontaminasyon temiz halde bulunan bir ortama herhangi bir yolla kir ve/veya mikroorganizmaların bulaşması veya bulaştırılmasıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi gıdalarda risk oluşturan biyolojik faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Ağır metaller
B
Radyoaktif izotoplar
C
Küfler
D
Boya kabukları
E
Cam tozları
Açıklama:
Küfler gıdalarda risk oluşturan biyolojik faktörlerdendir. Diğer şıklardakiler kimyasal ve fiziksel faktörlerdendir.
Soru 28
Konserve kutusunun alt ve üst kapaklarının kutu içindeki mikrobiyal faaliyet sebebiyle şişmesine ……adı verilir. Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Dejenerasyon
B
Rejenerasyon
C
Dekontaminasyon
D
Diranaj
E
Bombaj
Açıklama:
Konserve kutusunun alt ve üst kapaklarının kutu içindeki mikrobiyal faaliyet sebebiyle şişmesine Bombaj adı verilir.
Soru 29
Ekmeklerin ve keklerin yüzeyinde oluşan kahverengileşme, fırınlanmış sütlaç ve tavukgöğsü gibi tatlıların yüzeyinde oluşan kahverengi renk değişimi ……..reaksiyonuna örnek olarak verilebilir.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
maillard
B
strecker
C
diels-alder
D
cannizzaro
E
claisen
Açıklama:
Ekmeklerin ve keklerin yüzeyinde oluşan kahverengileşme, fırınlanmış sütlaç ve tavukgöğsü gibi tatlıların yüzeyinde oluşan kahverengi renk değişimi maillard reaksiyonuna örnek olarak verilebilir.
Soru 30
Düşük sıcaklıkta uzun süre (60- 65°C’de 30 dakika) veya yüksek sıcaklıkta kısa süre (72ºC’de 30-40 saniye) tutulduktan sonra en kısa zamanda sıcaklığın 10°C’ye düşürülmesiyle gerçekleştirilen, ürün içinde bulunan bütün mikroorganizmalar yerine sadece patojen mikroorganizmaların öldürülmesini amaçlayan ısıl işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rejenerasyon
B
Dekontaminasyon
C
Pastörizasyon
D
Sterilizasyon
E
Dezenfeksiyon
Açıklama:
Düşük sıcaklıkta uzun süre (60- 65°C’de 30 dakika) veya yüksek sıcaklıkta kısa süre (72ºC’de 30-40 saniye) tutulduktan sonra en kısa zamanda sıcaklığın 10°C’ye düşürülmesiyle gerçekleştirilen, ürün içinde bulunan bütün mikroorganizmalar yerine sadece patojen mikroorganizmaların öldürülmesini amaçlayan ısıl işleme pastörizasyon adı verilir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde AB’de geçerli olan İyi Tarım Uygulamaları Standartları arasında değildir?
Seçenekler
A
Çiçek ve Süs Bitkileri İyi Tarım Uygulamaları Belgesi
B
Entegre Tarım İşletmesi Sistem Güvence Belgesi
C
Taze Meyve-Sebze İyi Tarım Uygulamaları Belgesi
D
Çay (Yeşil) İyi Tarım Uygulamaları Belgesi
E
Entegre Su Ürünleri Sistem Güvence Belgesi
Açıklama:
Çay (Yeşil) üretimi günümüzde AB İyi Tarım Uygulamaları Standartları arasında değildir. Seçenekler arasında bulunmayan diğer geçerli standart "Kahve (Yeşil) İyi Tarım Uygulamaları Belgesi" olduğundan doğru cevap D'dir.
Soru 2
OHSAS 18001 Standardının dayandığı döngüde yer alan temel prensipler aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde doğru ve sıralı olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Uygula - Kontrol Et - Planla - Engelle
B
Önlem al - Planla - Kontrol et - Uygula
C
Planla - Kontrol Et - Uygula - Engelle
D
Planla - Uygula - Kontrol Et - Önlem Al
E
Önlem al - Kontrol Et - Planla - Uygula
Açıklama:
OHSAS 18001 sistematik bir yaklaşım ile işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği ile tehlikeleri
kontrol altına almayı amaçlamıştır. Sürekli gelişme prensipleriyle işletmeleri iş sağlığı ve güvenliği
konularında gelişmeye motive etmektedir. OHSAS 18001 Standardı, “Planla - Uygula - Kontrol Et - Önlem Al” olarak bilinen PUKÖ döngüsüne dayanan ve esas olarak dört temel prensip üzerine kurulmuş bir standarttır.
kontrol altına almayı amaçlamıştır. Sürekli gelişme prensipleriyle işletmeleri iş sağlığı ve güvenliği
konularında gelişmeye motive etmektedir. OHSAS 18001 Standardı, “Planla - Uygula - Kontrol Et - Önlem Al” olarak bilinen PUKÖ döngüsüne dayanan ve esas olarak dört temel prensip üzerine kurulmuş bir standarttır.
Soru 3
Gıda üretimi yapılan tesislerdeki hijyenik tasarım ve yapılanma, temizlik ve dezenfeksiyon yöntemleri, gıda üretmede çiğ gıdaların mikrobiyal kalitesi, her aşamada hijyen kurallarına uygun çalışma gibi uygulamaları içeren sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyi Veteriner Uygulamaları
B
İyi Üretim Uygulamaları
C
İyi Hijyen Uygulamaları
D
İyi Dağıtım Uygulamaları
E
İyi Laboratuvar Uygulamaları
Açıklama:
Uygun hijyen gereklilikleri olarak da ifade edilen İyi Hijyen Uygulamaları (GHP), gıda üretimi
yapılan tesislerdeki hijyenik tasarım ve yapılanma,temizlik ve dezenfeksiyon yöntemleri, gıda üretmede çiğ gıdaların mikrobiyal kalitesi, her aşamada hijyen kurallarına uygun çalışma gibi uygulamaları içeren bir sistemdir.
yapılan tesislerdeki hijyenik tasarım ve yapılanma,temizlik ve dezenfeksiyon yöntemleri, gıda üretmede çiğ gıdaların mikrobiyal kalitesi, her aşamada hijyen kurallarına uygun çalışma gibi uygulamaları içeren bir sistemdir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi ilaçların ve bunların aktif bileşenlerinin tedarik edilmesi, işlenmesi, depolanması ve taşınması için geliştirilen bir standarttır?
Seçenekler
A
İyi Veteriner Uygulamaları
B
İyi Üretim Uygulamaları
C
İyi Hijyen Uygulamaları
D
İyi Dağıtım Uygulamaları
E
İyi Laboratuvar Uygulamaları
Açıklama:
İyi Dağıtım Uygulamaları, ilaçların ve bunların aktif bileşenlerinin tedarik edilmesi, işlenmesi, depolanması ve taşınması için geliştirilen bir standarttır. Toptan satış lisansı ve izin sahipleri, ilaç tedarik zinciri boyunca tıbbi ürünlerin kalitesini, güvenliğini ve emniyetini sağlamak için İyi Dağıtım Uygulamaları (GDP - Good Distribution Practices) gereksinimlerini karşılamalıdır. Türkiye’de dağıtımlarda uygulanan standartlar Sağlık Bakanlığının sunduğu mevzuata göre yapılmaktadır. Mevzuat ile ilgili detaylı bilgilere bakanlığın web sayfası olan https://titck.gov.tr/ adresinden ulaşılabilmektedir.
Soru 5
Sağlık ve çevre güvenliği ile ilgili klinik dışı çalışmaların planlanması, yürütülmesi, izlenmesi, kaydedilmesi, arşivlenmesi ve raporlanmasına yönelik koşullar ve idari prosedürler dahil olmak üzere, laboratuvar ortamlarının çalışmalarını kapsayan kalite sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyi Veteriner Uygulamaları
B
İyi Üretim Uygulamaları
C
İyi Hijyen Uygulamaları
D
İyi Dağıtım Uygulamaları
E
İyi Laboratuvar Uygulamaları
Açıklama:
Sağlık ve çevre güvenliği ile ilgili klinik dışı çalışmaların planlanması, yürütülmesi, izlenmesi, kaydedilmesi, arşivlenmesi ve raporlanmasına yönelik koşullar ve idari prosedürler dahil olmak üzere, laboratuvar ortamlarının çalışmalarını kapsayan bir kalite sistemidir. Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından 1976 yılında ilk taslakları oluşturulan İyi Laboratuvar Uygulamaları, 1979 yılında uygulanır hale gelmiştir. İyi laboratuvar uygulamalarının asıl hedefi laboratuvarlara analitik sonuçlarının güvenirliği, geçerliliği, denetlenebilir olması ve laboratuvarın uluslararası bilinirliğinin sağlanmasında katkı sağlamaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi HACCP için ön şart alanlarındandır?
Seçenekler
A
Alerjen yönetimi
B
Tehlike analizinin yürütülmesi
C
Kritik Kontrol Noktalarının (KKN) belirlenmesi
D
Kritik Limitlerin belirlenmesi
E
Gerekli olduğu durumlarda düzeltici işlemlerin belirlenmesi
Açıklama:
Eğitim programları, Personel alışkanlıkları, Bina teçhizatı ve tesisatı, İyi Üretim Uygulamaları (GMP), İyi Hijyen Uygulamaları (GHP), İyi Tarım Uygulamaları (GAP), Tedarikçi sertifikasyon programları , Alerjen yönetimi, Müşteri özellikleri, Formül/Proses talimatları, İlk giren ilk çıkar prosedürleri (FIFO: First-in-first-out) ve Diğer standart işlem prosedürleri (SOPlar) HACCP için ön şart alanlarıdır. HACCP’in yedi temel prensibi ise aşağıdaki gibidir. Prensip 1- Tehlike analizinin yürütülmesi Prensip 2- Kritik Kontrol Noktalarının (KKN) belirlenmesi Prensip 3- Kritik Limitlerin belirlenmesi Prensip 4- KKN’lerin izlenmesi için sistem oluşturulması Prensip 5- Gerekli olduğu durumlarda düzeltici işlemlerin belirlenmesi Prensip 6- Oluşturulmuş olan sistemin teyidi (Doğrulama) Prensip 7- Kayıtların tutulması.
Soru 7
Aşağıda verilen standartlardan hangisi Eylül 2005’te yayınlanmış ve farklı ülkelerde yayınlanan HACCP standartlarının yerini alması amaçlanmaktadır?
Seçenekler
A
ISO 9001
B
TS 13001
C
ISO 22000
D
OHSAS 18001
E
BS 8800
Açıklama:
ISO 22000; gıda zincirinde gıda üreticilerini, bitkisel ve hayvansal ürün üreticilerini, birincil ürünleri
işleyen kuruluşları, birincil ürünleri ve işlenmiş ürünleri mağazalara veya tüketicilere taşıyan ve dağıtan kuruluşları, tüm perakende mağazaları ve gıda ambalajı, ekipmanı, temizlik maddelerini içerir. Bunlara ek olarak gıda zinciri, oteller, yiyecek içecek işletmeleri gibi gıda hizmeti veren kuruluşları da içermektedir. ISO (International Organization for Standardization) tarafından hazırlanan ve Eylül 2005’te yayınlanan ISO 22000 standardının, çeşitli ülkelerde yayınlanan HACCP standartlarının yerini alması ve dünya çapında ISO 9001 gibi kabul görmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Türk Standartları Enstitüsü (TSE), 2003 yılında yürürlüğe giren TS 13001 HACCP standardını yürürlükten kaldırmış ve 26 Nisan 2006 tarihinde TS EN ISO 22000 standardı “Gıda zincirindeki tüm kuruluşlar için gereklilikler” yayınlamıştır. Bu nedenle uygulamada ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi de bir HACCP sistemi olarak kabul edilmektedir.
işleyen kuruluşları, birincil ürünleri ve işlenmiş ürünleri mağazalara veya tüketicilere taşıyan ve dağıtan kuruluşları, tüm perakende mağazaları ve gıda ambalajı, ekipmanı, temizlik maddelerini içerir. Bunlara ek olarak gıda zinciri, oteller, yiyecek içecek işletmeleri gibi gıda hizmeti veren kuruluşları da içermektedir. ISO (International Organization for Standardization) tarafından hazırlanan ve Eylül 2005’te yayınlanan ISO 22000 standardının, çeşitli ülkelerde yayınlanan HACCP standartlarının yerini alması ve dünya çapında ISO 9001 gibi kabul görmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Türk Standartları Enstitüsü (TSE), 2003 yılında yürürlüğe giren TS 13001 HACCP standardını yürürlükten kaldırmış ve 26 Nisan 2006 tarihinde TS EN ISO 22000 standardı “Gıda zincirindeki tüm kuruluşlar için gereklilikler” yayınlamıştır. Bu nedenle uygulamada ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi de bir HACCP sistemi olarak kabul edilmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi organizasyonların müşteri memnuniyetinin artırılması için yayınlanmış olan ve Kalite Yönetim Sisteminin kurulması ve geliştirilmesi konusunda rehberlik eden bir standartlar bütünüdür?
Seçenekler
A
ISO 9001
B
TS 13001
C
ISO 22000
D
OHSAS 18001
E
BS 8800
Açıklama:
ISO 9001 Kalite Standartları, organizasyonların müşteri memnuniyetinin artırılması için ISO tarafından yayınlanmış olan ve Kalite Yönetim Sisteminin kurulması ve geliştirilmesi konusunda rehberlik eden bir standartlar bütünüdür.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde ISO 22000 Gıda Güvenlik Sistemi kurmak için yürütülmesi gerekli aşamalardan değildir?
Seçenekler
A
Mevcut Durumun Tespiti
B
Gıda Güvenlik Sistemi Oluşum Planı
C
Eğitim
D
Gözden Geçirme
E
Dış tetkik
Açıklama:
İşletmelerde ISO 22000 Gıda Güvenlik Sistemi kurmak için şu aşamaların yürütülmesi gerekmektedir:
- Mevcut Durumun Tespiti: Mevcut sistemin tespit edilmesi, faydalı yönlerinin belirlenmesi ve bunun için kurulacak olan gıda güvenlik sistemine temel oluşturarak bilgi veren ilk adımdır.
- Gıda Güvenlik Sistemi Oluşum Planı: Gıda Güvenlik Sistemi faaliyetlerinin organizasyonunu sağlayacak çalışanların ve bu çalışanlara destek sunacak diğer kişilerin bilgi ve becerilerini en doğru şekilde kullanabilmesi için ele alınması gereken konuların bir zaman çizelgesine dökülmesi aşamasıdır.
- Eğitim: Çalışanlara hizmet içi eğitim olarak ISO22000 çalışma prensipleri hakkında eğitim verilen adımdır.
- Gıda Güvenlik Sisteminin Kurulması: Gıda Güvenlik Sistemi ile ilgili çalışmalara başlangıç yapmadan önce ön koşul programlara, gıda maddeleri tüzüğüne, ilgili yönetmeliklere uygun ilgili resmî belgelerin (örn. gıda üretim izni) alındığından emin olunan aşamadır. Süreç içinde sistemi uygulayacak altyapı ve uzman kişiler oluşturulur.
- Gıda Güvenlik Sisteminin Doğrulanması ve Geçerli Kılınması: Gıda Güvenlik Sistemi oluşumunun tamamlandıktan sonra gıda güvenlik planlarının ilgili standartlara uygunluğu ile pratikte uygulanıp uygulanmadığının teyit edildiği kısımdır.
- Gözden Geçirme: Üst yönetimin uygulanan gıda güvenlik sistemlerinin uygunluğunun devamını gözden geçirdiği aşamadır. Ayrıca hedefler ile ön koşul programlarının, takip sisteminin uygunluğu, müşteri şikayetlerinin gözden geçirildiği, sistemin etkinliğinin ve devamlılığının sağlanacağı önlemlerin alındığı aşamadır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi HACCP’in yedi temel prensiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Personel alışkanlıkları
B
Bina teçhizatı ve tesisatı
C
İyi Üretim Uygulamaları (GMP)
D
HACCP ekibinin kurulması
E
Tehlike analizinin yürütülmesi
Açıklama:
Personel alışkanlıkları, Bina teçhizatı ve tesisatı, İyi Üretim Uygulamaları (GMP), Eğitim programları, İyi Hijyen Uygulamaları (GHP), İyi Tarım Uygulamaları (GAP), Tedarikçi sertifikasyon programları, Alerjen yönetimi, Müşteri özellikleri, Formül/Proses talimatları, İlk giren ilk çıkar prosedürleri (FIFO: First-in-first-out,) Diğer standart işlem prosedürleri (SOPlar) HACCP için ön şart alanlarıdır. HACCP ekibinin kurulması, Ürünlerin tanımlanması, Ürünlerin hedef kitlesi ve tüketim şekli vb. özelliklerinin belirlenmesi, Akış şemasının hazırlanması, Fabrikada her bir aşamanın birebir denetlenerek akış şemasının onaylanması gibi faaliyetler HACCP ön hazırlık aşamalarıdır. HACCP’in yedi temel prensibi ise aşağıdaki gibidir. Prensip 1- Tehlike analizinin yürütülmesi Prensip 2- Kritik Kontrol Noktalarının (KKN) belirlenmesi Prensip 3- Kritik Limitlerin belirlenmesi Prensip 4- KKN’lerin izlenmesi için sistem oluşturulması Prensip 5- Gerekli olduğu durumlarda düzeltici işlemlerin belirlenmesi Prensip 6- Oluşturulmuş olan sistemin teyidi (Doğrulama) Prensip 7- Kayıtların tutulması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi BS 8800’i temel alıp kendinden önce geliştirilmiş olan tüm standartları kapsayarak resmi kuruluşlarca sertifikalandırılabilen bir sistemdir?
Seçenekler
A
ISO 9001
B
TS 13001
C
ISO 22000
D
OHSAS 18001
E
ISO 9002
Açıklama:
OHSAS 18001, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Rehber Standardı (BS 8800)’nı temel alıp kendinden önce geliştirilmiş olan tüm standartları kapsayarak resmi kuruluşlarca sertifikalandırılabilen bir sistemdir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi dünya genelinde proaktif olarak uygulanan bir “risk yönetimi” sistemi olan HACCP'nin açılımındaki kelimelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hazard (Tehlike)
B
Assurance (Güvence)
C
Critical (Kritik)
D
Control (Kontrol)
E
Point (Nokta)
Açıklama:
HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point), Türkçe’de “Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları” olarak tanımlanmaktadır. A harfi "analiz" kelimesinin kısaltması olarak kullanılmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi HACCP için ön şart alanları arasındadır?
Seçenekler
A
HACCP ekibinin kurulması.
B
Ürünlerin tanımlanması.
C
Akış şemasının hazırlanması.
D
Kritik Limitlerin belirlenmesi.
E
Formül/Proses talimatları.
Açıklama:
Sadece Formül/Proses talimatları ön şart alanlarından biridir. Diğer seçenekler ön hazırlık aşamaları ve temel prensipler arasında bulunmaktadır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tehlike analizi işleminin ilk adımıdır?
Seçenekler
A
Üretimin her aşamasında ortaya çıkabilecek, artabilecek veya kontrol altına alınabilecek potansiyel biyolojik, kimyasal ve fiziksel tehlikelerin listesi hazırlanır.
B
Tehlike analizi tanımında, gıda üretiminin her aşamasıyla ilgili tehlikeleri ve bu tehlikeleri kontrol etmek için kullanılan tüm kriterler listelenir.
C
Risk teşkil eden gıdalar belirlenir.
D
Akış şeması oluşturulur.
E
Kritik limitler belirlenir.
Açıklama:
Tehlike analizine başlarken her şeyden önce risk teşkil eden gıdaların belirlenmesi gerekmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi HACCP ön hazırlık aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Personel alışkanlıklarının belirlenmesi.
B
HACCP ekibinin kurulması.
C
Ürünlerin tanımlanması.
D
Ürünlerin hedef kitlesi ve tüketim şekli vb. özelliklerinin belirlenmesi.
E
Akış şemasının hazırlanması.
Açıklama:
Personel alışkanlıklarının belirlenmesi HACCP için ön şart alanları arasında bulunmaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi OHSAS 18001 Standardının dayandığı PUKÖ döngüsünün öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Planla.
B
Uygula.
C
Önlem al.
D
Kontrol et.
E
Uyum sağla.
Açıklama:
PUKÖ döngüsü Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al öğelerinden oluşmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi OHSAS 18001 kapsamındaki planlama süreçlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların yetki alanları ve sorumluluklarının belirlenmesi.
B
İletişim ve katılımı sağlayan bir organizasyon oluşturulması.
C
Hukuksal zorunlulukların yerine getirilmesi.
D
Uygulanan politikalara uygun amaçların belirlenmesi.
E
Risklerin ve risk derecelerinin araştırılması.
Açıklama:
İletişim ve katılımı sağlayan bir organizasyon oluşturulması "uygulama" sürecinin adımlarından biridir.
Soru 18
Gıda zincirinde gıda üreticilerini, bitkisel ve hayvansal ürün üreticilerini, birincil ürünleri işleyen kuruluşları, birincil ürünleri ve işlenmiş ürünleri mağazalara veya tüketicilere taşıyan ve dağıtan kuruluşları, tüm perakende mağazaları ve gıda ambalajı, ekipmanı, temizlik maddelerini içeren uluslararası standart aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ISO 9001.
B
TS 13001.
C
ISO 22000.
D
ISO 20002.
E
TS 22000.
Açıklama:
ISO 22000 GGYS, gıda güvenliği ile ilgili yasal yükümlülüklere ek olarak uygulanması gerekli olan standartları belirlemeyi amaçlamaktadır. Standardın temel ilkeleri: ürünlerin müşteriler tarafından güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlayan gıda güvenliği yönetim sistemlerini planlamak, tasarlamak, uygulamak, işletmek, sürdürmek ve güncellemektir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi araştırmacıların yaptığı çalışmalara göre etkili HACCP kullanımının engelleri arasında değildir?
Seçenekler
A
İnsan kaynaklarının eksikliği.
B
Yerel dillerde materyal eksikliği.
C
Yetersiz uzmanlık.
D
Fabrikada her bir aşamanın bire bir denetlenmesi.
E
Ekipman ve altyapı eksikliği.
Açıklama:
"Fabrikada her bir aşamanın bire bir denetlenmesi" HACCP ön hazırlık aşamalarından biridir.
Soru 20
Ürünlerin hedef kitlesi ve tüketim şekli vb. özelliklerinin belirlenmesi aşağıdaki süreçlerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
HACCP ön hazırlık aşamaları.
B
ISO 22000 başvuru süreci.
C
Tehlike analizi.
D
İyi Tarım Uygulamaları (GAP).
E
İyi Üretim Uygulamaları (GMP).
Açıklama:
HACCP ön hazırlık aşamaları aşağıdaki adımlardan oluşmaktadır:
HACCP ekibinin kurulması,
Ürünlerin tanımlanması,
Ürünlerin hedef kitlesi ve tüketim şekli vb. özelliklerinin belirlenmesi,
Akış şemasının hazırlanması,
Fabrikada her bir aşamanın birebir denetlenerek akış şemasının onaylanması.
HACCP ekibinin kurulması,
Ürünlerin tanımlanması,
Ürünlerin hedef kitlesi ve tüketim şekli vb. özelliklerinin belirlenmesi,
Akış şemasının hazırlanması,
Fabrikada her bir aşamanın birebir denetlenerek akış şemasının onaylanması.
Soru 21
Avrupa Birliğinde 14 perakendeci firma …………….yılında bir araya gelerek Avrupa Perakendeciler Ürün Çalışma Grubunu (EUREP; Euro Retailer Producer Group) oluşturmuşlardır.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1999
B
1990
C
1985
D
1980
E
1974
Açıklama:
Avrupa Birliğinde 14 perakendeci firma 1999 yılında bir araya gelerek Avrupa Perakendeciler Ürün Çalışma Grubunu (EUREP; Euro Retailer Producer Group) oluşturmuşlardır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğinde ön gereksinim programlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İyi Tarım Uygulamaları
B
İyi Pazarlama Uygulamaları
C
İyi Dağıtım Uygulamaları
D
İyi Laboratuvar Uygulamaları
E
İyi Üretim Uygulamaları
Açıklama:
İyi Pazarlama Uygulamaları gıda güvenliğinde ön gereksinim programlarından biri değildir.
Soru 23
İyi Tarım Uygulamalarının nasıl uygulanacağı Türkiye’de hangi bakanlık tarafından ‘İyi Tarım Uygulamaları Mevzuatı’ ile belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Ticaret Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Enerji Bakanlığı
D
Tarım ve Orman Bakanlığı
E
Turizm Bakanlığı
Açıklama:
İyi Tarım Uygulamalarının nasıl uygulanacağı Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ‘İyi Tarım Uygulamaları Mevzuatı’ ile belirtilmiştir.
Soru 24
İyi Üretim Uygulamaları (Good Manufacturing Practices-GMP) 1967 yılında ilk olarak hangi ürünler için önerilmiştir?
Seçenekler
A
İlaçlar
B
Kozmetik ürünleri
C
Gıda ürünleri
D
Temizlik ve hijyen ürünleri
E
Tıbbi cihazlar
Açıklama:
İyi Üretim Uygulamaları (Good Manufacturing Practices-GMP) 1967 yılında ilk olarak 1967 yılında Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından gıda ürünleri için önerilmiştir.
Soru 25
HACCP sisteminin ilk prensibi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol Noktalarının belirlenmesi
B
Tehlike analizinin yürütülmesi
C
Kritik limitlerin belirlenmesi
D
Düzeltici önlemlerin alınması
E
Kayıtların tutulması
Açıklama:
HACCP sisteminin ilk prensibi tehlike analizinin yürütülmesidir.
Soru 26
HACCP belgesi almak isteyen bir firma nereye başvurmalıdır?
Seçenekler
A
Tarım ve Orman Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Çevre Bakanlığı
D
Türk Standartları Enstitüsü (TSE)
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
HACCP belgesi almak isteyen bir firma Türk Standartları Enstitüsü (TSE)’ne başvurmalıdır.
Soru 27
ISO 22000 standardı hangi yıl yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
2022
B
2018
C
2014
D
2009
E
2005
Açıklama:
ISO (International Organization for Standardization) tarafından hazırlanan ve Eylül 2005’te yayınlanan ISO 22000 standardının, çeşitli ülkelerde yayınlanan HACCP standartlarının yerini alması ve dünya çapında ISO 9001 gibi kabul görmesi amaçlanmıştır.
Soru 28
OHSAS 18001 standardının temel amacı nedir?
Seçenekler
A
İş kazalarını minimuma indirmek
B
Üretim verimliliğini artırmak
C
İşçi ücretlerini yükseltmek
D
İşyeri maliyetlerini düşürmek
E
Çalışma saatlerini azaltmak
Açıklama:
OHSAS 18001 standardının temel amacı iş kazalarını minimuma indirmektir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi ISO 22000 standardının uygulama aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Mevcut durumun tespiti
B
Eğitim
C
Üretim hattının genişletilmesi
D
Gıda güvenlik sisteminin kurulması
E
Gözden geçirme
Açıklama:
Üretim hattının genişletilmesi ISO 22000 standardının uygulama aşamalarından biri değildir.
Soru 30
İş güvenliği ve iş sağlığı konusu İtalyan bir araştırmacı tarafından ortaya atılsa da gerçek anlamda şekillenmesi hangi ülkede olmuştur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Amerika
C
Japonya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
İş güvenliği ve iş sağlığı konusu İtalyan bir araştırmacı tarafından ortaya atılsa da gerçek anlamda şekillenmesi İngiltere’de olmuştur
Ünite 4
Soru 1
Bir ürün veya hizmetin taşıması gereken özelliklerinin yazılı olarak belirtildiği belge, şartname aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taklit
B
Tağşiş
C
Standardizasyon
D
Spesifikasyon
E
Kontaminasyon
Açıklama:
Spesifikasyon: Bir ürün veya hizmetin taşıması gereken özelliklerinin yazılı olarak belirtildiği belge, şartname
Soru 2
Değerli bir maddenin gıdadan uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tağşiş
B
Taklit
C
Kantitatif karakteristikler
D
Gıda kalitesi
E
Spesifikasyon
Açıklama:
Tağşiş: Değerli bir maddenin gıdadan uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesidir
Soru 3
Dünyada ilk yazılı standart kanunu kim tarafından çıkartılmıştır?
Seçenekler
A
I. Mustafa
B
I. Abdülhamid
C
II. Beyazıt
D
II. Selim
E
IV. Murat
Açıklama:
Standardizasyonun tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. Dünyadaki ilk yazılı standart ise
1502 tarihinde Sultan II. Beyazıt’ın emriyle çıkarılan Kanunname-i İhtisab-ı Bursa’dır(Bursa
Belediye Kanunu)
1502 tarihinde Sultan II. Beyazıt’ın emriyle çıkarılan Kanunname-i İhtisab-ı Bursa’dır(Bursa
Belediye Kanunu)
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi uygulama alanlarına göre standartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası
B
Bölgesel
C
Hizmet
D
Endüstriyel
E
İşletme
Açıklama:
Uygulama Alanlarına Göre Standartlar: Uluslararası, Bölgesel, Milli, Endüstriyel, İşletme
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi uygulama şekline göre standartlardan biridir?
Seçenekler
A
Temel Standartlar
B
İsteğe Bağlı Standartlar
C
Türev Standartlar
D
Endüstriyel Standartlar
E
Bölgesel Standartlar
Açıklama:
Uygulama Şekline Göre Standartlar: İsteğe Bağlı, Zorunlu
Soru 6
Aşağıdaki ISO Standartlarından hangisi Kalite Yönetim Sistemi için kullanılır?
Seçenekler
A
ISO 22000
B
ISO 21000
C
ISO 13002
D
ISO 14001
E
ISO 9001
Açıklama:
Gıda güvenliği ve kalitesi açısından uluslararası düzeyde en çok yararlanılan standartlar ISO 9001
Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemi standartlarıdır
Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemi standartlarıdır
Soru 7
Aşağıdaki ISO standardı oluşturma aşamalarında hangisi isteğe bağlı olarak yapılır?
Seçenekler
A
Onay aşaması
B
Komite aşaması
C
Hazırlık aşaması
D
Yayın aşaması
E
Soruşturma aşaması
Açıklama:
Bir ISO standardının oluşturulması teklif, hazırlık, komite, soruşturma, onay ve yayın aşamalarından oluşmaktadır. Komite aşaması: Bu aşama isteğe bağlıdır. Bu aşama kullanılırsa çalışma grubundan gelen taslak ana komite üyeleriyle paylaşılır ve taslak komite
üyeleri tarafından teknik içerik üzerinde uzlaşmaya varılana kadar değerlendirilir.
üyeleri tarafından teknik içerik üzerinde uzlaşmaya varılana kadar değerlendirilir.
Soru 8
Satılan mal veya hizmetin niteliğine uygun olmaması, kusurlu olması veya zamanında teslim edilememesi durumlarında alıcının kaybının telafi edilmesi adına fiyatta yapılan indirim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontaminasyon
B
Spesifikasyon
C
Standardizasyon
D
Otomasyon
E
Reklamasyon
Açıklama:
Reklamasyon: Satılan mal veya hizmetin niteliğine uygun olmaması, kusurlu olması veya zamanında teslim edilememesi durumlarında alıcının kaybının telafi edilmesi adına fiyatta yapılan indirim.
Soru 9
Gıda Üretim Yerleri Hijyen ve Sanitasyon Belgesinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TSE TS 13027
B
TS EN ISO 9001
C
TSE TS 13143
D
TS EN ISO 14001
E
TS EN ISO 22000
Açıklama:
TSE TS 13027 Gıda Üretim Yerleri Hijyen ve Sanitasyon
Belgesi
Belgesi
Soru 10
Adil ticareti kolaylaştırmak, ürün ve hizmet kalitesini sağlamak ve ticaretin önündeki teknik
engelleri azaltmak amacıyla oluşturulmuş bir uygunluk değerlendirme kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
engelleri azaltmak amacıyla oluşturulmuş bir uygunluk değerlendirme kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
GFSI
B
FSSC
C
EA
D
HCCP
E
CE
Açıklama:
EA(Avrupa Akreditasyon Birliği): Adil ticareti kolaylaştırmak, ürün ve hizmet kalitesini sağlamak ve ticaretin önündeki teknik engelleri azaltmak amacıyla oluşturulmuş bir uygunluk değerlendirme Kuruluşudur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kalite teriminin tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kalite, kullanılmakta olan ürün veya hizmetin, pazarlama, mühendislik, üretim ve bakımıyla ilgili ürün ve hizmet karakteristiklerinin toplamıdır.
B
Kalite, ürünün sevkiyattan sonra toplumda neden olduğu minimum faydadır.
C
Kalite, tüketici ihtiyaçlarını karşılayan bir mal veya hizmetin özelliklerinin toplamıdır.
D
Kalite, bir ürün veya hizmetin belirtilen veya ima edilen ihtiyaçları karşılama kabiliyetine dayanan özelliğidir.
E
Kalite, ürün ve hizmetlerdeki mükemmelliktir
Açıklama:
Günümüzde kalite çok daha geniş boyutlarıyla ele alınmaktadır. Bu nedenle birçok kalite tanımı ortaya
çıkmıştır. Farklılıkları ortaya koymak adına aşağıda
önemli kurumlar ve uzmanların tanımlarına yer verilmiştir. Buna göre kalite;
• Kullanıma uygunluktur (J.M. Juran).
• Gereksinimlere uygunluktur (P.Crosby).
• Müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını hedeflemektir (W.E. Deming).
• Kullanılmakta olan ürün veya hizmetin, pazarlama, mühendislik, üretim ve bakımıyla ilgili ürün ve hizmet karakteristiklerinin toplamıdır (A.V.Feigenbaum).
• En ekonomik, kullanışlı ve tüketiciyi daima tatmin eden ürünü geliştirmek, tasarımını yapmak, üretmek ve satış sonrası hizmetleri vermektir (K.Ishikawa).
• Ürünün sevkiyattan sonra toplumda neden olduğu minimum zarardır (G. Taguchi).
• Tüketici ihtiyaçlarını karşılayan bir mal veya hizmetin özelliklerinin toplamıdır (Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu-ISO).
• Ürün veya hizmetin belirlenen veya olabi
Kalite, ürünün sevkiyattan sonra toplumda neden olduğu minimum faydadır.
çıkmıştır. Farklılıkları ortaya koymak adına aşağıda
önemli kurumlar ve uzmanların tanımlarına yer verilmiştir. Buna göre kalite;
• Kullanıma uygunluktur (J.M. Juran).
• Gereksinimlere uygunluktur (P.Crosby).
• Müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını hedeflemektir (W.E. Deming).
• Kullanılmakta olan ürün veya hizmetin, pazarlama, mühendislik, üretim ve bakımıyla ilgili ürün ve hizmet karakteristiklerinin toplamıdır (A.V.Feigenbaum).
• En ekonomik, kullanışlı ve tüketiciyi daima tatmin eden ürünü geliştirmek, tasarımını yapmak, üretmek ve satış sonrası hizmetleri vermektir (K.Ishikawa).
• Ürünün sevkiyattan sonra toplumda neden olduğu minimum zarardır (G. Taguchi).
• Tüketici ihtiyaçlarını karşılayan bir mal veya hizmetin özelliklerinin toplamıdır (Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu-ISO).
• Ürün veya hizmetin belirlenen veya olabi
Kalite, ürünün sevkiyattan sonra toplumda neden olduğu minimum faydadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi ürün kalitesini doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiyat
B
Tasarım
C
Hammadde
D
İmalat yöntemi
E
Ambalaj
Açıklama:
Kalite, ürün veya hizmetin iyi
olup olmadığı konusunda müşterinin en son verdiği karar olarak ele alındığında müşteri memnuniyetini üst seviyelere çıkarmak, bir hizmet veya üretimin sorunsuz sonuçlanmasını sağlamak için tüm
detayları düşünmek ve tedbir almak olarak da ifade
edilebilmektedir (Mikdan, 2020). Bununla birlikte
bir ürünün üretilmesinde yer alan tasarım, teknoloji, hammadde, imalat yöntemi, işçilik, kontrol,
ambalaj, depolama, lojistik ve kullanım biçimi ve
süresi gibi ürün kalitesini doğrudan etkileyen faktörler bulunmaktadır.
Kaliteyi etkileyen bir diğer faktör de fiyattır. Buna göre kalite, müşteri istek ve beklentilerini
rekabet edilebilir bir fiyatla tatmin edici düzeyde karşılaması olarak tanımlanabilir. Burada ürün
veya hizmet kalitesi ölçütü makul düzeyde fiyatla
tüketici ihtiyaçlarını karşılamaktır. Aksi durumda tüketiciler ulaşamayacakları fiyatlardaki ürün
veya hizmet ne kadar kaliteli olsa da satın almayı
tercih etmeyece
olup olmadığı konusunda müşterinin en son verdiği karar olarak ele alındığında müşteri memnuniyetini üst seviyelere çıkarmak, bir hizmet veya üretimin sorunsuz sonuçlanmasını sağlamak için tüm
detayları düşünmek ve tedbir almak olarak da ifade
edilebilmektedir (Mikdan, 2020). Bununla birlikte
bir ürünün üretilmesinde yer alan tasarım, teknoloji, hammadde, imalat yöntemi, işçilik, kontrol,
ambalaj, depolama, lojistik ve kullanım biçimi ve
süresi gibi ürün kalitesini doğrudan etkileyen faktörler bulunmaktadır.
Kaliteyi etkileyen bir diğer faktör de fiyattır. Buna göre kalite, müşteri istek ve beklentilerini
rekabet edilebilir bir fiyatla tatmin edici düzeyde karşılaması olarak tanımlanabilir. Burada ürün
veya hizmet kalitesi ölçütü makul düzeyde fiyatla
tüketici ihtiyaçlarını karşılamaktır. Aksi durumda tüketiciler ulaşamayacakları fiyatlardaki ürün
veya hizmet ne kadar kaliteli olsa da satın almayı
tercih etmeyece
Soru 13
Gıda güvenliği ve kalitesi açısından uluslararası düzeyde en çok yararlanılan standartları oluşturan "ISO" hangi kurumun kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Amerikan Kalite Topluluğu
B
Avrupa Kalite Örgütü
C
Japon Standartlar Enstitüsü
D
Türk Standartları Enstitüsü
E
Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu
Açıklama:
Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu-ISO
Soru 14
Aşağıdaki kalite unsurlarından hangisi, üretilen ürün veya hizmetin tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde dizayn edilmesi olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Üretim Kalitesi
B
Ürün Kalitesi
C
Tasarım Kalitesi
D
Uygunluk Kalitesi
E
Kullanım Kalitesi
Açıklama:
Tasarım Kalitesi: Üretilen ürün veya hizmetin tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarına uygun şekilde dizayn edilmesidir. Başka bir ifadeyle tasarım kalitesi, tüketici taleplerini veya kullanıcı beklentilerini karşılama derecesidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi değerli bir maddenin gıdadan uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir
bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesini ifade eder?
bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Taklit
B
Tağşiş
C
Standart
D
Spesifikasyon
E
Kontaminasyon
Açıklama:
Tağşiş: Değerli bir maddenin gıdadan
uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir
bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesidir.
uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir
bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesidir.
Soru 16
Üzerinde uzlaşma sağlanması sonucu ortaya çıkarılmış, ilgili tarafların tümünün katılımıyla geliştirilmiş, ortak ve tekrarlanan kullanımlar için hazırlanan ve uygulaması zorunlu olmayan, aynı zamanda bir ürün veya
hizmetin kalite ve güvenlik seviyesine katkıda bulunan dokümanlar aşağıdakilerden hangisidir?
hizmetin kalite ve güvenlik seviyesine katkıda bulunan dokümanlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uygulama alanları
B
Yapı karakterleri
C
Uygulama şekilleri
D
Kalite kontrol bulguları
E
Standartlar
Açıklama:
Standartlar, üzerinde uzlaşma sağlanması sonucu ortaya çıkarılmış, ilgili tarafların tümünün katılımıyla geliştirilmiş, ortak ve tekrarlanan kullanımlar için hazırlanan ve
uygulaması zorunlu olmayan, aynı zamanda bir ürün veya
hizmetin kalite ve güvenlik seviyesine katkıda bulunan dokümanlardır.
uygulaması zorunlu olmayan, aynı zamanda bir ürün veya
hizmetin kalite ve güvenlik seviyesine katkıda bulunan dokümanlardır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi standardizasyonun üreticiye sağladığı faydalardan biridir?
Seçenekler
A
Can ve mal güvenliği sağlar.
B
Maliyetleri düşürür
C
Ucuzluğa yol açar
D
Karşılaştırma ve seçim kolaylığı sağlar.
E
Üreticinin bilinçlenmesinde etkilidir.
Açıklama:
Standardizasyonun Üreticiye Faydaları
• Üretimin hammaddeden ürüne kadar olan tüm aşamalarda belirli bir plan doğrultusunda yapılmasını sağlar.
• Üreticinin tüketici ile arasında sağlıklı iletişim kurulmasını sağlar.
• Uygun kalite ve seri üretim olanağı sağlar.
• Maliyetleri düşürür.
• Verimliliği ve kazancı artırır.
• Depolamayı ve taşımayı kolaylaştırır, stok maliyetlerinde tasarruf sağlar.
• Üretim kayıpları ve artıkların en az seviyeye inmesini sağlar.
• İşletmeye finansman kolaylığı sağlar.
• İş kazalarının önlenmesine ve azaltılmasına yardımcı olur.
• Üretimin hammaddeden ürüne kadar olan tüm aşamalarda belirli bir plan doğrultusunda yapılmasını sağlar.
• Üreticinin tüketici ile arasında sağlıklı iletişim kurulmasını sağlar.
• Uygun kalite ve seri üretim olanağı sağlar.
• Maliyetleri düşürür.
• Verimliliği ve kazancı artırır.
• Depolamayı ve taşımayı kolaylaştırır, stok maliyetlerinde tasarruf sağlar.
• Üretim kayıpları ve artıkların en az seviyeye inmesini sağlar.
• İşletmeye finansman kolaylığı sağlar.
• İş kazalarının önlenmesine ve azaltılmasına yardımcı olur.
Soru 18
Gıda Kalite Yönetim sistemine yönelik, uluslararası düzeyde geliştirilmiş ISO standardı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ISO 9000
B
ISO 14000
C
ISO 9001
D
ISO 22000
E
ISO 14001
Açıklama:
Gıda güvenliği ve kalitesi açısından uluslararası düzeyde en çok yararlanılan standartlar ISO 9001
Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemi standartlarıdır.
Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemi standartlarıdır.
Soru 19
Birçok ülkenin standartları belirlemek için kendi standart enstitüsü bulunmaktadır. Türkiye’de bu görevi Türk Standartları Enstitüsü (TSE) yerine getirmektedir. TSE, aşağıdaki hangi kuruluşa bağlı olarak çalışmalarını yürütmektedir?
Seçenekler
A
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
B
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Türk Akreditasyon Kurumu
Açıklama:
Birçok ülkenin standartları belirlemek için kendi standart enstitüsü bulunmaktadır. Türkiye’de bu görevi Türk Standartları Enstitüsü yerine getirmektedir.
Türk Standartları Enstitüsü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde hazırlanan tüzük ile
16 Ekim 1954 tarihinde kurulmuş, çeşitli alanlarda standardizasyon ve uygunluk değerlendirmesi yapan
bir kurumdur. Enstitü her türlü madde ve ürünler ile usul ve hizmet standartlarını belirlemek amacıyla
kurulmuş olup Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlıdır
Türk Standartları Enstitüsü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde hazırlanan tüzük ile
16 Ekim 1954 tarihinde kurulmuş, çeşitli alanlarda standardizasyon ve uygunluk değerlendirmesi yapan
bir kurumdur. Enstitü her türlü madde ve ürünler ile usul ve hizmet standartlarını belirlemek amacıyla
kurulmuş olup Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlıdır
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Türk Standartları Enstitüsü’nün görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Her türlü standardı hazırlamak ve hazırlatmak
B
Kamu sektörü ve özel sektörün talebi üzerine standartları veya projelerini hazırlamak
ve görüş bildirmek
ve görüş bildirmek
C
Standartlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek çalışmalar yapmak ve bunlarla
ilgili belgeleri düzenlemek
ilgili belgeleri düzenlemek
D
Yurtta Standard işlerini yerleştirmek ve geliştirmek için elemanlar yetiştirmek ve bu
amaçla kurslar açmak ve seminerler düzenlemek
amaçla kurslar açmak ve seminerler düzenlemek
E
Rekabet gücünü artırması, pazar payında ve müşteri sayısında artış sağlamak
Açıklama:
Türk Standartları Enstitüsü’nün görevleri şunlardır (TSE, 2022):
• Her türlü standardı hazırlamak ve hazırlatmak
• Enstitü bünyesinde veya dışında hazırlanan
standartları tetkik etmek ve uygun bulduğu takdirde Türk Standartları olarak kabul
etmek
• Kabul edilen standartları yayımlamak ve
ihtiyari olarak uygulanmalarını teşvik etmek, mecburi olarak yürürlüğe konmalarında fayda görülenleri ilgili bakanlığın
onayına sunmak
• Kamu sektörü ve özel sektörün talebi üzerine standartları veya projelerini hazırlamak
ve görüş bildirmek
• Standartlar konusunda her türlü bilimsel
teknik incelemelerle araştırmalarda bulunmak, yabancı ülkelerdeki benzer çalışmaları takip etmek, uluslararası ve yabancı
standart kurumları ile ilişkiler kurmak ve
bunlarla işbirliği yapmak
• Üniversiteler ve diğer bilimsel ve teknik
kurum ve kuruluşlarla işbirliği sağlamak,
standardizasyon konularında yayım yapmak, ulusal ve uluslararası standartlardan
arşiv
Rekabet gücünü artırması, pazar payında ve müşteri sayısında artış sağlamak
• Her türlü standardı hazırlamak ve hazırlatmak
• Enstitü bünyesinde veya dışında hazırlanan
standartları tetkik etmek ve uygun bulduğu takdirde Türk Standartları olarak kabul
etmek
• Kabul edilen standartları yayımlamak ve
ihtiyari olarak uygulanmalarını teşvik etmek, mecburi olarak yürürlüğe konmalarında fayda görülenleri ilgili bakanlığın
onayına sunmak
• Kamu sektörü ve özel sektörün talebi üzerine standartları veya projelerini hazırlamak
ve görüş bildirmek
• Standartlar konusunda her türlü bilimsel
teknik incelemelerle araştırmalarda bulunmak, yabancı ülkelerdeki benzer çalışmaları takip etmek, uluslararası ve yabancı
standart kurumları ile ilişkiler kurmak ve
bunlarla işbirliği yapmak
• Üniversiteler ve diğer bilimsel ve teknik
kurum ve kuruluşlarla işbirliği sağlamak,
standardizasyon konularında yayım yapmak, ulusal ve uluslararası standartlardan
arşiv
Rekabet gücünü artırması, pazar payında ve müşteri sayısında artış sağlamak
Soru 21
Bir ürün veya hizmetin taşıması gereken özelliklerinin yazılı olarak belirtildiği belge, şartnameye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Spesifikasyon
B
Endikasyon
C
Prosedür
D
Talimat
E
Rapor
Açıklama:
Bir ürün veya hizmetin taşıması gereken özelliklerinin yazılı olarak belirtildiği belge, şartnameye Spesifikasyon adı verilir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi gıdaların bulunduğu bir ortama fiziksel, kimyasal veya biyolojik kirleticilerin bulaşması sonucu gıdaların bozularak, özelliğini kaybetmesidir?
Seçenekler
A
Sterilizasyon
B
Kontaminasyon
C
Dezenfeksiyon
D
Dejenerasyon
E
Rejenerasyon
Açıklama:
Kontaminasyon gıdaların bulunduğu bir ortama fiziksel, kimyasal veya biyolojik kirleticilerin bulaşması sonucu gıdaların bozularak, özelliğini kaybetmesidir.
Soru 23
Değerli bir maddenin gıdadan uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sentetik
B
İmitasyon
C
Fason
D
Tağşiş
E
Taklit
Açıklama:
Tağşiş değerli bir maddenin gıdadan uzaklaştırılarak yerine daha az değerli bir bileşen ilave edilmesi yoluyla gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi ürünün miktarı, verim ve gıda bileşenlerinin oranı gibi üreticiyi etkilediği kadar tüketiciyi de etkileyen, ekonomik açıdan önemli kalite özellikleridir?
Seçenekler
A
Fiziksel özellikler
B
Mikrobiyolojik özellikler
C
Kantitatif karakteristikler
D
Kalitatif karakteristikler
E
Organoleptik özellikler
Açıklama:
Kantitatif karakteristikler ürünün miktarı, verim ve gıda bileşenlerinin oranı gibi üreticiyi etkilediği kadar tüketiciyi de etkileyen, ekonomik açıdan önemli kalite özellikleridir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi besin değeri, katkı maddeleri, özellikle taşınma ve depolanma sürecindeki kirlilik ve kontaminasyon durumu gibi tüketici duyularıyla tespit edilemeyen ancak sağlık açısından oldukça önemli özelliklerdir?
Seçenekler
A
Duyusal karakteristikler
B
Gizli karakteristikler
C
Kalitatif karakteristikler
D
Kantitatif karakteristikler
E
Mikrobiyolojik özellikler
Açıklama:
Gizli karakteristikler besin değeri, katkı maddeleri, özellikle taşınma ve depolanma sürecindeki kirlilik ve kontaminasyon durumu gibi tüketici duyularıyla tespit edilemeyen ancak sağlık açısından oldukça önemli özelliklerdir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Türk Standartları Enstitüsü’nün ilk yazılı belgesidir?
Seçenekler
A
Türk Ticaret Kanunu
B
Ayar Kanunnamesi
C
Borçlar Kanunu
D
Ticarette Tağsişin Men-i Kanunu
E
Kanunname-i İhtisab-ı Bursa
Açıklama:
Standardizasyonun tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. ilk yazılı standart ise 1502 tarihinde Sultan II. Beyazıt’ın emriyle çıkarılan Kanunname-i İhtisab-ı Bursa’dır(Bursa Belediye Kanunu). Bursa şehrindeki üretim ve piyasa standartlarını belirlemek için yayımlanan bu kanun aynı zamanda Türk Standartları Enstitüsü’nün ilk yazılı belgesidir.
Soru 27
Üretimde, anlayışta, ölçme ve deneyde bir örneklik sağlama işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Prosedür
B
Spesifikasyon
C
Validasyon
D
Kalibrasyon
E
Standart
Açıklama:
Standart, üretimde, anlayışta, ölçme ve deneyde bir örneklik sağlama işlemidir.
Soru 28
Satılan mal veya hizmetin niteliğine uygun olmaması, kusurlu olması veya zamanında teslim edilememesi durumlarında alıcının kaybının telafi edilmesi adına fiyatta yapılan indirim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reklamasyon
B
Promosyon
C
Provizyon
D
Devalüasyon
E
Kompensasyon
Açıklama:
Reklamasyon satılan mal veya hizmetin niteliğine uygun olmaması, kusurlu olması veya zamanında teslim edilememesi durumlarında alıcının kaybının telafi edilmesi adına fiyatta yapılan indirimdir
Soru 29
TSE tarafından verilen aşağıdaki belgelerden hangisi gıda üretim yerlerinde hijyen ve sanitasyon içindir?
Seçenekler
A
TS EN ISO 9001
B
TS EN ISO 14001
C
TS EN ISO 22000
D
TSE TS 13027
E
TSE Çift Yıldız Belgesi
Açıklama:
TSE tarafından verilen TSE TS 13027 belgesi gıda üretim yerlerinde hijyen ve sanitasyon içindir.
Soru 30
İlk TSE uygunluk belgesi ve markası kullanma hakkı…….. için verilmiştir.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
bakır tel
B
alüminyum levha
C
çelik boru
D
cam şişe
E
plastik kaplama
Açıklama:
İlk TSE uygunluk belgesi ve markası kullanma hakkı, “bakır tel” için verilmiştir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi gıda maddelerinin kalite kontrol ve iyileştirmesi için yapılan faaliyetler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gıda maddesine ait kalite özelliklerin belirlenmesi
B
Gıda maddesinin tüzük, sözleşme ve standartlarca belirlenen limitlere uygunluğun test edilmesi
C
Gıda maddesinin üretim ve verimini arttıracak, kusurlu mamul sayısını azaltacak işletme içi yönetsel çalışmaların tesbit edilmesi
D
Gıda maddesinin kalite iyileştirme çalışmalarının sürekliliğinin sağlanması
E
Gıda maddesinin içerdiği enerji ve besin ögesi miktarlarının belirlenmesi
Açıklama:
Kalite kontrol ve iyileştirme, gıdanın tüketici ihtiyacını karşılamasını ve sürekli olarak daha iyinin sağlaması için yapılan faaliyetler dizisidir. Bu faaliyetler;
• Gıda maddesine ait kalite özelliklerin belirlenmesi (nitelik, algısal, işlevsel açıdan kalite özellikleri),
• Tüzük, sözleşme ve standartlarca belirlenen limitlere uygunluğun test edilmesi (Türk Gıda Kodeksi, Gıda maddeleri Tüzüğü vs.),
• Üretim ve verimi arttıracak, kusurlu mamul sayısını
azaltacak işletme içi yönetsel çalışmaları (Kalite kontrol yönetimi, yönetim süreci, imalat süreci, hammadde kontrolü, ürün kontrolü vs.) kapsar. Bu sürecin
içerisinde, üretimde ortaya çıkan sorunlara düzeltici
önlemlerin alınması ve kalite iyileştirme çalışmalarının sürekliliğinin sağlanması faaliyetlerini de içerir.
Gıda maddesinin içerdiği enerji ve besin ögesi miktarlarının belirlenmesi
• Gıda maddesine ait kalite özelliklerin belirlenmesi (nitelik, algısal, işlevsel açıdan kalite özellikleri),
• Tüzük, sözleşme ve standartlarca belirlenen limitlere uygunluğun test edilmesi (Türk Gıda Kodeksi, Gıda maddeleri Tüzüğü vs.),
• Üretim ve verimi arttıracak, kusurlu mamul sayısını
azaltacak işletme içi yönetsel çalışmaları (Kalite kontrol yönetimi, yönetim süreci, imalat süreci, hammadde kontrolü, ürün kontrolü vs.) kapsar. Bu sürecin
içerisinde, üretimde ortaya çıkan sorunlara düzeltici
önlemlerin alınması ve kalite iyileştirme çalışmalarının sürekliliğinin sağlanması faaliyetlerini de içerir.
Gıda maddesinin içerdiği enerji ve besin ögesi miktarlarının belirlenmesi
Soru 2
Kalite ögeleri Niteliksel açıdan incelendiğinde; gıdaların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerinde durulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Biyolojik özellikler ise gıdalarda var olan ve gerçekleşen mikrobik reaksiyonlar ile hastalıkları ifade etmektedir
B
Kimyasal özellikler gıdaların besleyici değeri yani enerji ve besin ögelerini ifade etmektedir.
C
Duyuların algılamasına girmeyen pestisit, mikotoksin, metal artıkları gibi etmenleri ifade etmektedir
D
Fiziksel özellikler enzimlerin şekli, boyutu, kıvamı gibi gözlemlenebilir, ölçülebilir ve hissedilebilir özelliklerini ifade etmektedir.
E
Yeterli ve dengeli beslenmede insan sağlığı ile ilgili faktörleri ifade etmektedir.
Açıklama:
Kalite ögeleri Niteliksel açıdan incelendiğinde; gıdaların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerinde durulmaktadır.
Fiziksel özellikler gıdanın şekli, boyutu, kıvamı gibi gözlemlenebilir, ölçülebilir ve hissedilebilir özellikler;
kimyasal özellikler gıdaların besleyici değeri yani enerji ve besin ögelerini;
biyolojik özellikler ise gıdalarda var olan ve gerçekleşen enzimatik reaksiyonlar ile mikroorganizmaları ifade etmektedir
Kimyasal özellikler gıdaların besleyici değeri yani enerji ve besin ögelerini ifade etmektedir.
Fiziksel özellikler gıdanın şekli, boyutu, kıvamı gibi gözlemlenebilir, ölçülebilir ve hissedilebilir özellikler;
kimyasal özellikler gıdaların besleyici değeri yani enerji ve besin ögelerini;
biyolojik özellikler ise gıdalarda var olan ve gerçekleşen enzimatik reaksiyonlar ile mikroorganizmaları ifade etmektedir
Kimyasal özellikler gıdaların besleyici değeri yani enerji ve besin ögelerini ifade etmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bir gıdanın içerdiği enerji ve besin ögesi miktarları ile diğer bileşenlerinin beslenme yönünden faydalı olduğunu ifade eden herhangi bir reklam, etiket veya mesajı ifade eder?
Seçenekler
A
Sağlık Beyanı
B
Besin etiketi
C
Beslenme Beyanı
D
Beslenme değeri
E
Gıda etiketi
Açıklama:
Beslenme Beyanı;
Bir gıdanın içerdiği enerji ve besin ögesi miktarları ile diğer bileşenlerinin beslenme yönünden
faydalı olduğunu ifade eden veya ima eden herhangi bir reklam, etiket veya mesajı ifade etmektedir
Bir gıdanın içerdiği enerji ve besin ögesi miktarları ile diğer bileşenlerinin beslenme yönünden
faydalı olduğunu ifade eden veya ima eden herhangi bir reklam, etiket veya mesajı ifade etmektedir
Soru 4
Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus küflerinin oluşturduğu kanserojen özellikte zehirli mikotoksin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekzotoksin
B
Enterotoksin
C
Endotoksin
D
Aflatoksin
E
Okratoksin
Açıklama:
Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus küflerinin oluşturduğu “Aflatoksin” en zehirli mikotoksinler arasındadır ve kuvvetli zehir ve kanserojen bir maddedir
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Tarımda kullanılan pestisitler sonucu insanların yaşayabileceği sorunlar arasında görülmez?
Seçenekler
A
Dişlerin dökülmesi
B
Erkeklerde sperm sayısında azalma
C
Erken doğum
D
Doğum anomalileri
E
Kanser
Açıklama:
Veteriner ilaç kalıntılarının (pestisitler) etkileri ;
Gıdalardaki antibiyotik kalıntıları, hastalık yapıcı patojen mikroorganizmaların ilaca karşı direnç geliştirmesine, yani
tedavi süresince verilen antibiyotiklerden fayda alınamaması ve daha yüksek antibiyotik tedavisine geçilmesine
neden olan son derece ciddi bir sonuç
ortaya çıkarır.
• Gıdalardaki endokrin bozucu veteriner
ilaç kalıntıları, hormonları taklit ederek
hormonal sistemi etkilemektedir. Bu
durum erkeklerde sperm sayısında azalma, iktidarsızlık, erken ergenlik, erkek
çocuklarda meme büyümesi hatta obezite gibi sonuçlar doğurabilmektedir.
• Gıda ilaç ve pestisit kalıntıları kanser,
egzama, astım ve birçok alerji çeşidine,
migren ve birçok sinir sistemi problemlerine, erken doğum ve doğuştan
şekil bozuklukları gibi etkilere neden
olabilmektedir.
Dişlerin dökülmesi
Gıdalardaki antibiyotik kalıntıları, hastalık yapıcı patojen mikroorganizmaların ilaca karşı direnç geliştirmesine, yani
tedavi süresince verilen antibiyotiklerden fayda alınamaması ve daha yüksek antibiyotik tedavisine geçilmesine
neden olan son derece ciddi bir sonuç
ortaya çıkarır.
• Gıdalardaki endokrin bozucu veteriner
ilaç kalıntıları, hormonları taklit ederek
hormonal sistemi etkilemektedir. Bu
durum erkeklerde sperm sayısında azalma, iktidarsızlık, erken ergenlik, erkek
çocuklarda meme büyümesi hatta obezite gibi sonuçlar doğurabilmektedir.
• Gıda ilaç ve pestisit kalıntıları kanser,
egzama, astım ve birçok alerji çeşidine,
migren ve birçok sinir sistemi problemlerine, erken doğum ve doğuştan
şekil bozuklukları gibi etkilere neden
olabilmektedir.
Dişlerin dökülmesi
Soru 6
Numune alma işleminde yapılan başlıca hatalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Numunelerin görevli olmayan herhangi biri tarafından alınması
B
Numunelerin uygun miktarlarda alınmaması
C
Numunelerin uygun sürelerde saklanmaması
D
Numune alımında uygun kapların kullanılması
E
Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması
Açıklama:
Numune alma işleminde yapılan başlıca hatalar aşağıda sıralanmıştır.
• Numunelerin görevli olmayan herhangi biri tarafından alınması.
• Numune alma prosedürlerinin doğru şekilde uygulanmaması.
• Numune alınırken uygun araçların kullanılmaması.
• Numune alımında uygun kapların kullanılmaması.
• Numunelerin uygun miktarlarda alınmaması.
• Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması.
• Numunelerin uygun sürelerde saklanmaması.
• Numunelerin laboratuvarlara zamanında ulaştırılmaması.
• Uygun şekilde işaretleme ve etiketleme yapılmaması.
Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
• Numunelerin görevli olmayan herhangi biri tarafından alınması.
• Numune alma prosedürlerinin doğru şekilde uygulanmaması.
• Numune alınırken uygun araçların kullanılmaması.
• Numune alımında uygun kapların kullanılmaması.
• Numunelerin uygun miktarlarda alınmaması.
• Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması.
• Numunelerin uygun sürelerde saklanmaması.
• Numunelerin laboratuvarlara zamanında ulaştırılmaması.
• Uygun şekilde işaretleme ve etiketleme yapılmaması.
Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 7
I. Gıdalarda virüslerin neden olduğu toksik yapıdır.
II. Akut zehirlenmeye sebep olur.
III. “Aflatoksin” en zehirli mikotoksinler arasındadır.
IV. Aflatoksinler gıdaların ısıtılması, pişirilmesi gibi işlemlerle yokolur.
“Mitotoksin” ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Akut zehirlenmeye sebep olur.
III. “Aflatoksin” en zehirli mikotoksinler arasındadır.
IV. Aflatoksinler gıdaların ısıtılması, pişirilmesi gibi işlemlerle yokolur.
“Mitotoksin” ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Küfler uygun ortamlarda hızlı üreyerek besinin içerisinde mitotoksin geliştirirler. “Mitotoksin”, gıdalarda küflerin neden olduğu toksik yapıdır ve akut zehirlenmeden bağışıklık yetersizliği ve kanser gibi birçok hastalığa sebebiyet verir. Mikotoksin kaynaklı zehirlenmeye “mikotoksikozis” denmektedir. Birkaç yüz mikotoksinden birkaç tanesi, insan sağlığı üzerindeki ciddi etkilere sahiptir ve gıdalardaki oluşumları nedeniyle en fazla ilgiyi çekmiştir. Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus küflerinin oluşturduğu “Aflatoksin” en zehirli mikotoksinler arasındadır ve kuvvetli zehir ve kanserojen bir maddedir. Yüksek sıcaklıklara (200-300°C) dayanıklı olan aflatoksinler gıdaların ısıtılması, pişirilmesi gibi işlemlerle yokolmaz ve toprakta, çürüyen bitki örtüsünde, samanda ve tahıllarda gelişen Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus gibi küfler tarafından üretilir.
Buna göre II ve III' te verilen bilgiler doğrudur.
Buna göre II ve III' te verilen bilgiler doğrudur.
Soru 8
"Salgıladığı toksinler nedeniyle botulizm hastalığına sebep olur. Özellikle oksijensiz ortamlarda üreyebilen bu bakteri yeterli ısı ve basınca ulaşamamış konserveler için tehdittir."
Yukarıda özellikleri verilen bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Escherichia coli
B
Clostridium botulinum
C
Stapylococcus aureus
D
Bacillus cereus
E
Salmonella spp
Açıklama:
Clostridium botulinum bakterisinin salgıladığı toksinler nedeniyle gerçekleşen botulizm tedavi edilmezse ölüm oranına sahip gıda kaynaklı bir zehirlenmedir. Özellikle oksijensiz ortamlarda üreyebilen bu bakteri yeterli ısı ve basınca ulaşamamış konserveler için tehdittir.
Soru 9
Monosodyum glutamat (MSG) ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Sodyum ve glutamik asitten oluşan bir katkı maddesidir.
B
Çin tuzu olarak da bilinir.
C
Besinlere lezzet kazandırmak için kullanılır.
D
Alerjik astım, baş ağrısı, ürtiker ve anjiyo ödem ile ilişkisi olabileceği düşünülmektedir.
E
Meşrubat, reçel, tatlı, çikolata, dondurma gibi gıdalarda kullanılırlar.
Açıklama:
Monosodyum glutamat (MSG), sodyum ve glutamik asitten oluşan bir katkı maddesidir. MSG beşinci tat duyusu da denilen umami bir lezzettir ve Çin tuzu olarak da bilinir. Besinlere lezzet kazandırmak için kullanılan MSG başta salam, sosis, hamburger, hazır çorbalar, cips, kraker, et suyu tabletleri, köfte harçları, salata sosları olmak üzere pek çok hazır gıdanın üretiminde kullanılmaktadır. MSG nin alerjik astım, baş ağrısı, ürtiker ve anjiyo ödem, rinit, ruhsal bozukluklar ile ilişkisi olabileceği düşünülmektedir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 10
Gıdanın fiziki kalite ögeleri, biçimsel(formal) ve işlevsel(fonksiyonel) olmak üzere iki grupta incelenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi patatesin işlevsel (fonksiyonel) kalitesini açıklar?
Seçenekler
A
Koyu sarı ya da daha açık renk olması
B
Küçük ya da büyük boyutlarda olması
C
Kızartmaya ve de cips yapımına uygun olup olmaması
D
Yumuşak olması veya olmaması
E
Şeklinin oval olup olmaması
Açıklama:
Gıdanın fiziki kalite ögeleri biçimsel(formal) ve işlevsel(fonksiyonel) olmak üzere iki grupta
incelenmektedir. Biçimsel olarak gıdaların şekil, boyut, homojenlik gibi özelliklerine, işlevsel olarak da kullanım amacına uygunluğunu belirleriz. Örnek olarak patatesin koyu sarı ya da daha açık renk olması, küçük ya da büyük boyutlarda olması, şeklinin oval olup olmaması, yumuşak olması veya olmaması gibi özellikler biçimsel(formal) kaliteyi açıklarken, patatesin kızartmaya ve de cips yapımına uygun olup olmaması ya da haşlamaya yani patates püresi yapımına uygun olup olmaması ise işlevsel (fonksiyonel)kaliteyi açıklamaktadır.
incelenmektedir. Biçimsel olarak gıdaların şekil, boyut, homojenlik gibi özelliklerine, işlevsel olarak da kullanım amacına uygunluğunu belirleriz. Örnek olarak patatesin koyu sarı ya da daha açık renk olması, küçük ya da büyük boyutlarda olması, şeklinin oval olup olmaması, yumuşak olması veya olmaması gibi özellikler biçimsel(formal) kaliteyi açıklarken, patatesin kızartmaya ve de cips yapımına uygun olup olmaması ya da haşlamaya yani patates püresi yapımına uygun olup olmaması ise işlevsel (fonksiyonel)kaliteyi açıklamaktadır.
Soru 11
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar, hangi tip gıda kusurudur?
Seçenekler
A
Genetik / Fizyolojik Kusurlar
B
Mekanik Kusurlar
C
Patolojik Kusurlar
D
Entomolojik Kusurlar
E
Yabancı Madde ve Dış Etkenlere Bağlı Kusurlar
Açıklama:
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar entomolojik
kusur olarak adlandırılmaktadır.
kusur olarak adlandırılmaktadır.
Soru 12
I. Dilüsyon (seyreltme) yöntemi, genellikle katı ürünlerde kullanılan bir yöntemdir.
II. Görünürlüğü geliştirme, genellikle göz ile yapılan kusur ölçme yöntemidir.
III. Yıkama yöntemi yüzdürme yönteminin tam tersi şekilde uygulanan bir yöntemdir.
IV. Beyaz zemin yönteminde, basılı materyaller, renk katalogları ve fotoğraf gibi tanımlayıcı materyaller kullanılmaktadır.
Gıda Kusurunun Ölçümünde Kullanılan Yöntemler ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
II. Görünürlüğü geliştirme, genellikle göz ile yapılan kusur ölçme yöntemidir.
III. Yıkama yöntemi yüzdürme yönteminin tam tersi şekilde uygulanan bir yöntemdir.
IV. Beyaz zemin yönteminde, basılı materyaller, renk katalogları ve fotoğraf gibi tanımlayıcı materyaller kullanılmaktadır.
Gıda Kusurunun Ölçümünde Kullanılan Yöntemler ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Dilüsyon (Seyreltme) Yöntemi: Genellikle sıvı ürünlerde kullanılan bir yöntemdir.
Görünürlüğü Geliştirme: Genellikle göz ile yapılan kusur ölçme yöntemidir.
Yıkama (Elüsyon) Yöntemi: Yıkama yöntemi yüzdürme yönteminin tam tersi şekilde uygulanan bir yöntemdir.
Beyaz Zemin Yöntemi: Var olan kusurların daha kolay görülmesini sağlayan bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Beyaz zemine yayılan ürünlerde koyu renkli parçaların ve kusurların görülmesi amaçlanmaktadır.
Görünürlüğü Geliştirme: Genellikle göz ile yapılan kusur ölçme yöntemidir.
Yıkama (Elüsyon) Yöntemi: Yıkama yöntemi yüzdürme yönteminin tam tersi şekilde uygulanan bir yöntemdir.
Beyaz Zemin Yöntemi: Var olan kusurların daha kolay görülmesini sağlayan bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Beyaz zemine yayılan ürünlerde koyu renkli parçaların ve kusurların görülmesi amaçlanmaktadır.
Soru 13
1- “Numuneler, homojen olarak dört adet alınmaktadır. Bunlardan biri alıcıya, biri satıcıya, biri hakem laboratuvara verilmek üzere alınır; son olarak biri de şahit olarak saklanmaktadır. Genellikle satıcı ve alıcılar, gümrükler, hakemlik vazifesi yapan laboratuvarlar tarafından alınmaktadır.”
Yukarıda özellikleri verilen numune tipi hangi amaç için alınan numunelere aittir?
Yukarıda özellikleri verilen numune tipi hangi amaç için alınan numunelere aittir?
Seçenekler
A
Gıda Standartları Numuneleri
B
Şikâyet Numuneleri
C
Fabrika Numuneleri
D
Ticari Faaliyetler İçin Gıda Kontrolü Amacı İle Alınan Numuneler
E
Adli Mercilere Aksetmiş Uyuşmazlıklar İçin Yapılacak Kontroller Amacıyla Alınan Numuneler
Açıklama:
Bir gıdadan, üründen veya partiden alınan numuneler, numune almanın amacına ve yapılacak
analizlere göre sınıflandırılmaktadır. Ticari Faaliyetler İçin Gıda Kontrolü Amacı İle Alınan Numuneler
Bu numuneler, homojen olarak dört adet alınmaktadır. Bunlardan biri alıcıya, biri satıcıya, biri hakem laboratuvara verilmek üzere alınır; son olarak biri de şahit olarak saklanmaktadır. Genellikle satıcı ve alıcılar, gümrükler, hakemlik vazifesi yapan laboratuvarlar tarafından alınmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
analizlere göre sınıflandırılmaktadır. Ticari Faaliyetler İçin Gıda Kontrolü Amacı İle Alınan Numuneler
Bu numuneler, homojen olarak dört adet alınmaktadır. Bunlardan biri alıcıya, biri satıcıya, biri hakem laboratuvara verilmek üzere alınır; son olarak biri de şahit olarak saklanmaktadır. Genellikle satıcı ve alıcılar, gümrükler, hakemlik vazifesi yapan laboratuvarlar tarafından alınmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi gıda maddelerinde farklı sebeplerden dolayı oluşan kusurlardan değildir?
Seçenekler
A
Gıda hammaddelerinin genetik anormallikleri
B
Büyük baş hayvanların gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar
C
Çeşitli bitki hastalıkları sebebiyle oluşan kusurlar
D
Gıda ürünlerinde fiziksel yaralanmalar sonucu oluşan kusurlar
E
Gıda ürünlerinin yenilebilir olmayan kısımlarından oluşan kusurlar
Açıklama:
Gıda maddelerinde farklı sebeplerden dolayı kusur ortaya çıkabilmektedir. Gıda kusurları temelde beş
grup halinde incelenmektedir.
• Genetik / Fizyolojik Kusurlar
Genetik ve fizyolojik kusurlar hammaddenin genetik anormallikleri sonucu veya gıda maddelerinin büyümesi, yetişmesi ve olgunlaşması sırasındaki olumsuz çevre şartlarının etkisi ile ortaya
çıkmaktadır.
Entomolojik Kusurlar
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar entomolojik kusur olarak adlandırılmaktadır.
Patolojik Kusurlar
Çeşitli bitki hastalıkları sebebiyle oluşan kusurlar olarak ifade edilmektedir.
Mekanik Kusurlar.
Gıda ürünlerinde ezilme, çarpma, parçalanma gibi fiziksel yaralanmalar sonucu meydana gelen kusurlar mekanik kusurlar olarak ifade edilmektedir.
Yabancı Madde ve Dış Etkenlere Bağlı Kusurlar
Gıda ürünlerinin yenilebilir kısımları dışındaki maddeler bu kusur grubunu oluşturmaktadır. Ürünlerin yenilmeyen yapıla
Büyük baş hayvanların gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar
grup halinde incelenmektedir.
• Genetik / Fizyolojik Kusurlar
Genetik ve fizyolojik kusurlar hammaddenin genetik anormallikleri sonucu veya gıda maddelerinin büyümesi, yetişmesi ve olgunlaşması sırasındaki olumsuz çevre şartlarının etkisi ile ortaya
çıkmaktadır.
Entomolojik Kusurlar
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar entomolojik kusur olarak adlandırılmaktadır.
Patolojik Kusurlar
Çeşitli bitki hastalıkları sebebiyle oluşan kusurlar olarak ifade edilmektedir.
Mekanik Kusurlar.
Gıda ürünlerinde ezilme, çarpma, parçalanma gibi fiziksel yaralanmalar sonucu meydana gelen kusurlar mekanik kusurlar olarak ifade edilmektedir.
Yabancı Madde ve Dış Etkenlere Bağlı Kusurlar
Gıda ürünlerinin yenilebilir kısımları dışındaki maddeler bu kusur grubunu oluşturmaktadır. Ürünlerin yenilmeyen yapıla
Büyük baş hayvanların gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gıda ürünlerin kıyaslanması, farklılıkların tespiti, yeni ürün geliştirme, ürün kalitesini arttırma, en iyi örneklerin seçilmesi ve üründe bozulma meydana gelip gelmediğinin anlaşılması amacıyla gerçekleştirilen kalite-kantite testleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Üçgen Test
B
İkili- Üçlü (Düo-Trio) Test
C
Hedonik Skala Testi
D
Eşlenmiş Kıyaslama Testi
E
Tek Örnekli Değerlendirme Testi
Açıklama:
Kalite-kantite duyusal analiz değerlendirmeleri; sıralama testi, puanlama
testi, hedonik skala, lezzet profili analizi ve doku
profili analizi gibi yöntemlerle gerçekleştirilmektedir.
• Hedonik Skala Tekniği
testi, hedonik skala, lezzet profili analizi ve doku
profili analizi gibi yöntemlerle gerçekleştirilmektedir.
• Hedonik Skala Tekniği
Soru 16
Gıda ürünleriyle ilgili tüm aşamalarda, hammadde de kimyasal ve fiziksel etkileşimler sonucu ortaya çıkan duyusal farklılıkları tespit etmek amacıyla uygulanan ve kalite standartlarının oluşturulması ve oluşturulan kalite kontrol uygulamalarının geliştirilmesinin amaçlandığı testler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farklılık testleri
B
Kalite - kantite testleri
C
Tek örnekli değerlendirme testi
D
Duyusal analiz testleri
E
Doku profili testleri
Açıklama:
Farklılık Testleri
Gıdaların işlenmesinde kullanılan yöntemler,
genetik faktörler, yetişme ve iklim koşulları, beslenme ve bakım koşulları, ambalaj ve paketleme
süreçleri, depolama ve pazarlama koşullarındaki
uygulamalardan dolayı gıdaların duyusal özelliklerinde farklılıklar görülebilmektedir. Farklılık testleri; ürünle ilgili tüm aşamalarda gıdalarda kimyasalfiziksel etkileşimler sonucu ortaya çıkan duyusal
farklılıkları tespit etmek amacıyla uygulanmaktadır. Temelde iki veya daha fazla örnek arasındaki
farklılığın algılanması esasına dayanmaktadır. Farklılık testlerinde, kalite standartlarının oluşturulması ve oluşturulan kalite kontrol uygulamalarının
geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Gıdaların işlenmesinde kullanılan yöntemler,
genetik faktörler, yetişme ve iklim koşulları, beslenme ve bakım koşulları, ambalaj ve paketleme
süreçleri, depolama ve pazarlama koşullarındaki
uygulamalardan dolayı gıdaların duyusal özelliklerinde farklılıklar görülebilmektedir. Farklılık testleri; ürünle ilgili tüm aşamalarda gıdalarda kimyasalfiziksel etkileşimler sonucu ortaya çıkan duyusal
farklılıkları tespit etmek amacıyla uygulanmaktadır. Temelde iki veya daha fazla örnek arasındaki
farklılığın algılanması esasına dayanmaktadır. Farklılık testlerinde, kalite standartlarının oluşturulması ve oluşturulan kalite kontrol uygulamalarının
geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Soru 17
Ülkemizde gıdaların üretiminden tüketimine ve depolama işlemlerine kadar geçen süreçteki gıda güvenliği unsurlarının kontrolü gibi işlemlerin mevzuata uygun olup olmadığını denetleyen tek yetkili kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hıfzıssıhha Enstitüsü
B
Gıda Güvenliği Enstitüsü
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Ülkemizde gıdaların üretiminden tüketimine ve depolama işlemlerine kadar geçen süreçteki gıda güvenliği unsurlarının kontrolü ve tüm bu işlemlerin mevzuata uygun olup olmadığını demetleyen yetkili tek kurum
Tarım ve Orman Bakanlığı’dır.
Tarım ve Orman Bakanlığı’dır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi numune alma işleminde yapılan hatalar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Numune alma prosedürlerinin doğru şekilde uygulanmaması
B
Numunelerin görevli olmayan kişilerce alınması
C
Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması
D
Numunelerin laboratuvarlara zamanında ulaştırılmaması
E
Analiz için alınan numune örneği miktarı 250 gram olmalı
Açıklama:
Numune alma işleminde yapılan başlıca hatalar aşağıda sıralanmıştır.
• Numunelerin görevli olmayan herhangi biri tarafından alınması.
• Numune alma prosedürlerinin doğru şekilde uygulanmaması.
• Numune alınırken uygun araçların kullanılmaması.
• Numune alımında uygun kapların kullanılmaması.
• Numunelerin uygun miktarlarda alınmaması.
• Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması.
• Numunelerin uygun sürelerde saklanmaması.
• Numunelerin laboratuvarlara zamanında
ulaştırılmaması.
• Uygun şekilde işaretleme ve etiketleme yapılmaması
Analiz için alınan numune örneği miktarı 250 gram olmalı
• Numunelerin görevli olmayan herhangi biri tarafından alınması.
• Numune alma prosedürlerinin doğru şekilde uygulanmaması.
• Numune alınırken uygun araçların kullanılmaması.
• Numune alımında uygun kapların kullanılmaması.
• Numunelerin uygun miktarlarda alınmaması.
• Numunelerin uygun koşullarda saklanmaması.
• Numunelerin uygun sürelerde saklanmaması.
• Numunelerin laboratuvarlara zamanında
ulaştırılmaması.
• Uygun şekilde işaretleme ve etiketleme yapılmaması
Analiz için alınan numune örneği miktarı 250 gram olmalı
Soru 19
Et ürünlerinin hangi hayvan türünden üretildiğini anlamak için alınan numune türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Histolojik Analiz İçin Alınan Numuneler
B
Serolojik Analiz İçin Alınan Numuneler
C
Toksikolojik Analiz İçin Alınan Numuneler
D
Mikrobiyolojik Analiz İçin Alınan Numuneler
E
Kimyasal Analiz İçin Alınan Numuneler
Açıklama:
Serolojik Analiz İçin Alınan Numuneler: Et ürünlerinin hangi hayvan türünden üretildiğini anlamak için alınan numune örnekleridir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 20
I. Numune almada cam veya plastikten, vidalı kapaklı, sızdırmaz kaplar kullanılmaktadır.
II. Numuneleri içinde bulunduran şeffaf veya yarı şeffaf kaplar, aydınlık ortamda saklanmalıdır.
III. Genellikle opak kaplar tercih edilmektedir.
IV. Numune almada kullanılan ekipmanların yüzeylerinin pürüzlü yapıda olması daha doğru bulunmaktadır.
Numune almada kullanılan kap ve araçlar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte yer almaktadır?
II. Numuneleri içinde bulunduran şeffaf veya yarı şeffaf kaplar, aydınlık ortamda saklanmalıdır.
III. Genellikle opak kaplar tercih edilmektedir.
IV. Numune almada kullanılan ekipmanların yüzeylerinin pürüzlü yapıda olması daha doğru bulunmaktadır.
Numune almada kullanılan kap ve araçlar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Cam veya plastikten, vidalı kapaklı, sızdırmaz, sterilizasyon için uygun ve hacmi yeterli kaplar kullanılmaktadır. Genellikle opak kaplar tercih edilmektedir. Numuneleri içinde bulunduran şeffaf veya yarı şeffaf kaplar, karanlık ortamda saklanmalıdır. Numune almada kullanılan ekipmanların yüzeylerinin pürüzsüz yapıda ve paslanmaz çelik olması daha doğru bulunmaktadır. Araçların mümkün olduğunca basit ve kullanışlı olması, patojen mikroorganizmaların üremesi için pürüz bulunmaması ve sterilize edilebilir özellikte olması tercih edilmektedir.
Buna göre I ve III'teki ifadeler doğrudur.
Buna göre I ve III'teki ifadeler doğrudur.
Soru 21
Aflatoksin aşağıda verilen mikroorganizmalardan hangisi tarafından üretilir?
Seçenekler
A
Aspergillus flavus
B
Salmonella spp.
C
Escherichia coli
D
Bacillus cereus
E
Bacillus anthracis
Açıklama:
Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus küflerinin oluşturduğu “Aflatoksin” en zehirli mikotoksinler arasındadır ve kuvvetli zehir ve kanserojen bir maddedir.
Soru 22
………. memeli hayvanların kalınbağırsağında yaşayan bir bakteridir. Hayvan bağırsağı için zararsız olmalarına rağmen insana geçtiklerinde birçok hastalık unsuru oluşturabilme özelliğine sahiptir.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Salmonella enterica
B
Escherichia coli
C
Listeria monocytogenes
D
Campylobacter jejuni
E
Clostridium botulinum
Açıklama:
Escherichia coli memeli hayvanların kalınbağırsağında yaşayan bir bakteridir. Hayvan bağırsağı için zararsız olmalarına rağmen insana geçtiklerinde birçok hastalık unsuru oluşturabilme özelliğine sahiptir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi gıdaların görünüş ve lezzetini arzu edilen duruma getirmek, kalite özelliklerini ve gıda değerini korumak, raf ömrünü uzatmak amacıyla hemen hemen tüm işlenmiş gıdalara eklenen maddelerin genel adıdır?
Seçenekler
A
Pestisitler
B
Herbisitler
C
İşlenmiş gıda bileşenleri
D
Gıda katkı maddeleri
E
Besin ögeleri
Açıklama:
Gıda katkı maddeleri gıdaların görünüş ve lezzetini arzu edilen duruma getirmek, kalite özelliklerini ve gıda değerini korumak, raf ömrünü uzatmak amacıyla hemen hemen tüm işlenmiş gıdalara eklenen maddelerin genel adıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi sıvıların akış ve katıların deformasyon özelliklerini tanımlar?
Seçenekler
A
Termal özellikler
B
Kimyasal özellikler
C
Reolojik özellikler
D
Biyolojik özellikler
E
Duyusal özellikler
Açıklama:
Reolojik özellikler sıvıların akış ve katıların deformasyon özelliklerini tanımlar.
Soru 25
Gıda kusurlarından "entomolojik kusur" neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Genetik bozukluklar sonucu oluşan kusurlar
B
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıdalarda oluşturduğu kusurlar
C
Mekanik etkilerle oluşan kusurlar
D
Mikroorganizmaların neden olduğu kusurlar
E
Ambalajdan kaynaklanan kusurlar
Açıklama:
Haşerelerin, böceklerin ve tarım zararlılarının gıda maddelerinde oluşturduğu kusurlar entomolojik
kusur olarak adlandırılmaktadır.
kusur olarak adlandırılmaktadır.
Soru 26
Gıda kusurlarının ölçümünde kullanılan "dilüsyon yöntemi" hangi tür ürünler için uygundur?
Seçenekler
A
Sıvı ürünler
B
Katı ürünler
C
Gaz ürünler
D
Dondurulmuş ürünler
E
Toz ürünler
Açıklama:
Gıda kusurlarının ölçümünde kullanılan "dilüsyon yöntemi" Genellikle sıvı ürünlerde kullanılan bir yöntemdir. Sıvı ürünlerin seyreltilmesi ile kusurlar kolaylıkla ortaya çıkabilmekte ve görülebilmektedir.
Soru 27
Gıda kusurlarını gidermek için kullanılan "elektronik ayırma yöntemi" hangi özelliğe dayanır?
Seçenekler
A
Ürünlerin koku farkı
B
Ürünlerin nem farkı
C
Ürünlerin boyut farkı
D
Ürünlerin ağırlık farkı
E
Ürünlerin renk farkı
Açıklama:
Bu yöntem ana ürünlerden farklı renkte olan kusurlu ürünlerin ayrıştırılmasında kullanılmaktadır. Ürünlerde bulunan renkler dalga boyu ile ilişkili bir özellik olduğundan belirli dalga boyuna duyarlı elektronik gözlerle istenmeyen veya farklı renge sahip kusurlu ürünler ana üründen uzaklaştırılmaktadır.
Soru 28
"Üçgen test" hangi tür duyusal analiz yöntemlerine aittir?
Seçenekler
A
Farklılık testleri
B
Tek örnekli değerlendirme testleri
C
Kalite-kantite testleri
D
Hedonik skala testleri
E
Lezzet profili analizi
Açıklama:
Üçgen test duyusal analizde farklılık testlerindendir.
Soru 29
"Hedonik skala tekniği" hangi amaçla kullanılır?
Seçenekler
A
Ürünlerin kimyasal bileşimini analiz etmek
B
Ürünlerin raf ömrünü belirlemek
C
Ürünlerin beğenilme ya da beğenilmeme durumunu değerlendirmek
D
Ürünlerin ambalaj kalitesini değerlendirmek
E
Ürünlerin üretim hızını ölçmek
Açıklama:
Bu yöntem genellikle tüketici testlerinde ve eğitilmemiş panelistlere uygulanmaktadır. Örneklerin beğenilme veya beğenilmeme durumlarının değerlendirilerek ürün tercihlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen duyusal analiz test yöntemidir.
Soru 30
Aynı zaman diliminde ve aynı şartlarda üretilen, aynı niteliklere sahip gıdalar veya ürünlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parti
B
Standart
C
Numune
D
Referans
E
Kalıntı
Açıklama:
Aynı zaman diliminde ve aynı şartlarda üretilen, aynı niteliklere sahip gıdalar veya ürünlere Parti adı verilir.
Ünite 6
Soru 1
Dünyadaki sağlıksız ve yetersiz beslenme kaynaklı problemlerinin ve açlığın önüne geçilebilmesi
için 13-17 Kasım tarihleri arasında Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından
Roma’da Dünya Gıda Zirvesi hangi yıl düzenlenmiştir?
için 13-17 Kasım tarihleri arasında Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından
Roma’da Dünya Gıda Zirvesi hangi yıl düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1996
C
1997
D
1998
E
1999
Açıklama:
Dünyadaki sağlıksız ve yetersiz beslenme kaynaklı problemlerinin ve açlığın önüne geçilebilmesi
için 13-17 Kasım tarihleri arasında Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından
Roma’da Dünya Gıda Zirvesi 1996 yılında düzenlenmiştir?
için 13-17 Kasım tarihleri arasında Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından
Roma’da Dünya Gıda Zirvesi 1996 yılında düzenlenmiştir?
Soru 2
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde
yetkili otorite aşağıdakilerden hangisidir?
yetkili otorite aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet Bakanlığı
B
Kültür Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
Turizm Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde
yetkili otorite Tarım ve Orman Bakanlığıdır.
yetkili otorite Tarım ve Orman Bakanlığıdır.
Soru 3
1945’te Birleşmiş
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Gıda ve Tarım
Örgütü
Örgütü
D
Dünya Gıda Programı (
E
Dünya Gıda Güvenliği Komitesi
Açıklama:
20. Yüzyılın ilk yarısı biterken uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla Türkiye’nin de
arasında yer aldığı 50 ülke tarafından Birleşmiş
Milletler Örgütü kurulmuştur. 1945’te Birleşmiş
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için FAO kurulmuştur. Başta Gıda ve Tarım
Örgütü (FAO) olmak üzere Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
(IFAD), Dünya Gıda Güvenliği Komitesi (CFS) ve
Dünya Gıda Programı (WFP) gibi alanında uzman
ve bağımsız kuruluşlar insanların gıda güvencesinin sağlanması için çeşitli görevler almaktadır.
1945’te Birleşmiş
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için Gıda ve Tarım
Örgütü kurulmuştur.
arasında yer aldığı 50 ülke tarafından Birleşmiş
Milletler Örgütü kurulmuştur. 1945’te Birleşmiş
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için FAO kurulmuştur. Başta Gıda ve Tarım
Örgütü (FAO) olmak üzere Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
(IFAD), Dünya Gıda Güvenliği Komitesi (CFS) ve
Dünya Gıda Programı (WFP) gibi alanında uzman
ve bağımsız kuruluşlar insanların gıda güvencesinin sağlanması için çeşitli görevler almaktadır.
1945’te Birleşmiş
Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için Gıda ve Tarım
Örgütü kurulmuştur.
Soru 4
Tüketicilerin sağlığının korunması ve artan uluslararası gıda ticaretinin adil ve daha kolay yürütülebilmesi için uluslararası kabul görmüş gıda standartlara
ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle FAO ve WHO tarafından kaç yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur?
ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle FAO ve WHO tarafından kaç yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur?
Seçenekler
A
1960
B
1961
C
1962
D
1963
E
1964
Açıklama:
Tüketicilerin sağlığının korunması ve artan uluslararası gıda ticaretinin adil ve daha kolay yürütülebilmesi için uluslararası kabul görmüş gıda standartlara
ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle FAO ve WHO tarafından 1963 yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur.
ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle FAO ve WHO tarafından 1963 yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur.
Soru 5
Türkiye kaç yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu'na üye olmuştur?
Seçenekler
A
1963
B
1964
C
1965
D
1966
E
1967
Açıklama:
FAO ve WHO tarafından 1963 yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur. Alanında uzman bilim insanlarından oluşan komisyonun hazırladığı ve bilim
çevrelerinin değerlendirmeleri sonucunda son halini
verdiği gıda standartları ve uygulama kodları ulusal
gıda mevzuatlarının oluşturulmasında referans teşkil
etmektedir. Türkiye 1963 yılında CAC’a üye olmuştur.
Türkiye 1963 yılında Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi Kodeks Alimentarius Komisyonu 'na üye olmuştur?
çevrelerinin değerlendirmeleri sonucunda son halini
verdiği gıda standartları ve uygulama kodları ulusal
gıda mevzuatlarının oluşturulmasında referans teşkil
etmektedir. Türkiye 1963 yılında CAC’a üye olmuştur.
Türkiye 1963 yılında Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi Kodeks Alimentarius Komisyonu 'na üye olmuştur?
Soru 6
tüketici güveninin tekrar kazanılması ve tüketici sağlığının korunmasına yönelik
standartların en üst seviyeye çıkarılması için 12 Ocak
2000’de aşağıdakilerden hangisi yayımlanmıştır?
standartların en üst seviyeye çıkarılması için 12 Ocak
2000’de aşağıdakilerden hangisi yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Kırmızı Kitap
B
Beyaz Kitap
C
Mavi Kitap
D
Yeşil Kitap
E
Sarı Kitap
Açıklama:
Tüketici güveninin tekrar kazanılması ve tüketici sağlığının korunmasına yönelik
standartların en üst seviyeye çıkarılması için 12 Ocak
2000’de Beyaz Kitap yayımlanmıştır.
standartların en üst seviyeye çıkarılması için 12 Ocak
2000’de Beyaz Kitap yayımlanmıştır.
Soru 7
Türk gıda kodeksi halihazırda
yürürlükte olan kaç adet kurum yönetmeliği ve 65
adet tebliği içermektedir?
yürürlükte olan kaç adet kurum yönetmeliği ve 65
adet tebliği içermektedir?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
Türk gıda kodeksi halihazırda
yürürlükte olan 17 adet kurum yönetmeliği ve 65
adet tebliği içermektedir.
yürürlükte olan 17 adet kurum yönetmeliği ve 65
adet tebliği içermektedir.
Soru 8
Gıda ve yem işletmeleri için kayıt işlemine tabi işletmeler faaliyete geçerken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almalarından itibaren kaç gün içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığına başvurularını yapmaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Gıda ve yem işletmeleri için kayıt veya onaya
tabi işletmeler olmak üzere iki farklı düzenleme söz
Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi 6
konusudur. Kayıt işlemine tabi işletmeler faaliyete geçerken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almalarından itibaren otuz gün içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığına başvurularını yapmaları gerekmektedir.
Gıda ve yem işletmeleri için kayıt işlemine tabi işletmeler faaliyete geçerken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almalarından itibaren 30 gün içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığına başvurularını yapmaları gerekmektedir.
tabi işletmeler olmak üzere iki farklı düzenleme söz
Gıda Mevzuatı ve Kalite Yönetimi 6
konusudur. Kayıt işlemine tabi işletmeler faaliyete geçerken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almalarından itibaren otuz gün içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığına başvurularını yapmaları gerekmektedir.
Gıda ve yem işletmeleri için kayıt işlemine tabi işletmeler faaliyete geçerken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almalarından itibaren 30 gün içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığına başvurularını yapmaları gerekmektedir.
Soru 9
Ülkemizde kaç yılında yapılan ilk yasal düzenlemeler ile standardizasyon çalışmaları, ürünlere ilişkin kuralların belirlenmesi ve bu kurallara uygunluğun denetlenmesi (kalite kontrol) başlamıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1931
C
1932
D
1933
E
1934
Açıklama:
Ülkemizde 1930 yılında yapılan ilk yasal düzenlemeler ile standardizasyon çalışmaları, ürünlere ilişkin kuralların belirlenmesi ve bu kurallara uygunluğun denetlenmesi (kalite kontrol) başlamıştır.
Soru 10
Gıda işletmelerinin resmi kontrolleri 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılmaktadır.Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı ....................planlanır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılmaktadır.Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı ....................planlanır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
yönetmeliğe göre
B
işletmenin taşıdığı riskle orantılı olarak
C
3 ayda bir
D
6 ayda 1
E
gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak
Açıklama:
Gıda işletmelerinin resmi kontrolleri 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılmaktadır.Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak planlanır.
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılmaktadır.Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak planlanır.
Soru 11
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde yetkili otorite aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
Tarım ve Orman Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Açıklama:
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde yetkili otorite Tarım ve Orman Bakanlığıdır
Soru 12
İkinci Dünya Savaşı sonrası, tüm dünyada standardizasyon ve kalite konularında çalışmalar önem kazanmıştır.
Ülkemizde de ......... yılında konuyla ilgili ilk yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler ile standardizasyon çalışmaları, ürünlere ilişkin kuralların belirlenmesi ve bu kurallara uygunluğun denetlenmesi (kalite kontrol) başlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Ülkemizde de ......... yılında konuyla ilgili ilk yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler ile standardizasyon çalışmaları, ürünlere ilişkin kuralların belirlenmesi ve bu kurallara uygunluğun denetlenmesi (kalite kontrol) başlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1925
B
1930
C
1938
D
1940
E
1946
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrası, tüm dünyada standardizasyon ve kalite konularında çalışmalar önem kazanmıştır. Ülkemizde de 1930 yılında konuyla ilgili ilk yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler ile standardizasyon çalışmaları, ürünlere ilişkin kuralların belirlenmesi ve bu kurallara uygunluğun denetlenmesi (kalite kontrol) başlamıştır
Soru 13
FAO ve WHO tarafından 1963 yılında kurulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
WFP
B
EFSA
C
EMA
D
CFS
E
CAC
Açıklama:
FAO ve WHO tarafından 1963 yılında Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC) kurulmuştur.
Soru 14
Dikey gıda kodeksine örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Gıda Kodeksi Deniz Ürünleri Tebliğ
B
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliğ
C
Türk Gıda Kodeksi Çay Ürünleri Tebliğ
D
Türk Gıda Kodeksi Kahve Ürünleri Tebliğ
E
Türk Gıda Kodeksi Dondurulmuş Gıda Ürünleri Tebliğ
Açıklama:
Dikey kodekse örnek olarak “Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği” verilebilirken
Soru 15
Devlet tarafından mal ve hizmet fiyatlarında üst sınırın belirlendiği uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Narh
B
Sarh
C
Kodeks
D
Hıfzıssıhha
E
İhtisab
Açıklama:
Narh: Devlet tarafından mal ve hizmet fiyatlarında üst sınırın belirlendiği uygulamadır
Soru 16
02 Kasım 2011 tarihli gıda işletmelerinin personeli ile ilgili Kanunda yapılan değişikte aşağıdakilerden hangisi zorunludur ?
Seçenekler
A
Her hafta sağlık raporu alınması
B
Her ay bir sağlık raporu alınması
C
Her üç ayda bir sağlık raporu alınması
D
Hijyen eğitimi alınması
E
Güvenli gıda eğitimi alınması
Açıklama:
02 Kasım 2011 tarihli ve 28103 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı
Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile 1593 sayılı Umumi
Hıfzıssıhha Kanununun 126 ve 127. maddelerinde değişikliğe gidilmiştir. Bu değişiklik ile gıda işletmelerinin personelinde çalışmaya engel bulaşıcı hastalıkların ve cilt hastalıklarının belirlenmesine ve bu
hastalıkların iyileşme hâlinin tespitine yönelik olarak her üç ayda bir sağlık raporu alınması zorunluluğu
kaldırılmış yerine hijyen eğitimi alma zorunluluğu getirilmiştir
Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile 1593 sayılı Umumi
Hıfzıssıhha Kanununun 126 ve 127. maddelerinde değişikliğe gidilmiştir. Bu değişiklik ile gıda işletmelerinin personelinde çalışmaya engel bulaşıcı hastalıkların ve cilt hastalıklarının belirlenmesine ve bu
hastalıkların iyileşme hâlinin tespitine yönelik olarak her üç ayda bir sağlık raporu alınması zorunluluğu
kaldırılmış yerine hijyen eğitimi alma zorunluluğu getirilmiştir
Soru 17
Tarihte tüketici haklarına yönelik yapılan ilk kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanunnâme-i İhtisab-ı Bursa
B
Kanunnâme-i İhtisab-ı Edirne
C
Kanunnâme-i İhtisab-ı Ankara
D
Kanunnâme-i İhtisab-ı İstanbul
E
Kanunnâme-i İhtisab-ı İznik
Açıklama:
Döneminde Osmanlı Devleti’nin ikinci büyük kenti olan ve ticari ve politik açıdan önemli bir konumda bulunan Bursa için 1502 yılında Sultan II. Bayezid tarafından “Kanunnâme-i İhtisab-ı Bursa” diğer bir ifade ile Bursa Belediyesi Kanunu yayımlanmıştır. Bu kanun tüketici hakları yönünden önemli bir kaynaktır. Tarihte Tüketici Haklarına Yönelik Yapılan İlk Kanun: “Kanunnâme-i İhtisab-ı Bursa”
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi ticaretin daha verimli hale getirilmesi amacıyla küresel bağlamda, ticari veya ekonomik faaliyetlerde senkronizasyonun sağlanması için ilgili tarafların işbirliği ile belirli kuralların oluşturulması ve uygulanması sistemidir?
Seçenekler
A
Senkronizasyon
B
Organizasyon
C
Standardizasyon
D
Formasyon
E
Reformasyon
Açıklama:
Standardizasyon ticaretin daha verimli hale getirilmesi amacıyla küresel bağlamda, ticari veya
ekonomik faaliyetlerde senkronizasyonun sağlanması için ilgili tarafların işbirliği ile belirli kuralların oluşturulması ve uygulanması sistemi olarak da ifade edilebilir.
ekonomik faaliyetlerde senkronizasyonun sağlanması için ilgili tarafların işbirliği ile belirli kuralların oluşturulması ve uygulanması sistemi olarak da ifade edilebilir.
Soru 19
Gıda mevzuatının en önemli bölümünü gıda........oluştur ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanır
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Kodeksi
B
Güvenliği
C
Hijyeni
D
Güvenilirliği
E
Kontrolü
Açıklama:
Gıda mevzuatının en önemli bölümünü gıda kodeksi oluştur ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanır
Soru 20
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı gıda maddesinin taşıdığı ...... orantılı olarak planlanır
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Pestisitle
B
Hijyenle
C
Kaliteyle
D
Riskle
E
Fiyatla
Açıklama:
Resmi kontrollerin uygulanma sıklığı gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak planlanır.
Soru 21
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde yetkili otorite aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TÜİK
B
RTÜK
C
Tarım ve Orman Bakanlığı
D
Çevre Bakanlığı
E
Ticaret Odası
Açıklama:
Ülkemizde resmi gıda kontrollerinde yetkili otorite Tarım ve Orman Bakanlığıdır.
Soru 22
Gıda zinciri içinde “çiftlikten çatala” yaklaşımı neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Yalnızca hayvansal gıdaların kontrolünü
B
Gıda üretiminde kullanılan teknoloji süreçlerini
C
Gıdanın üretimden tüketime kadar tüm aşamalarını
D
Market zincirlerinin fiyatlandırma stratejilerini
E
Tarım ürünlerinin ithalatını
Açıklama:
Gıdanın üretimden tüketime kadar tüm aşamalarını
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi gıda kontrolü sırasında alınabilecek idari yaptırımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Faaliyet durdurma
B
Para cezası
C
Ürün toplatma
D
Teşvik ödemesi
E
Mülkiyetin kamuya geçirilmesi
Açıklama:
Teşvik ödemesi bir ceza değil, devletin destek uygulamasıdır. Diğerleri idari yaptırımlardır.
Soru 24
Türk Gıda Kodeksi'ne göre “dikey kodeks” aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Tüm gıdalar için geçerli genel kurallar
B
Sadece ithal ürünler ile ilgili standartlar
C
Belirli bir gıda grubu için teknik kriterler
D
Gıda satış yerleri için hijyen şartları
E
Gıda katkı maddeleri ile ilgili genel hükümler
Açıklama:
Dikey kodeksler belirli gıda gruplarına (örneğin fermente süt ürünleri) özgü detaylı teknik ve hijyen kriterlerini içerir.
Belirli bir gıda grubu için teknik kriterler
Belirli bir gıda grubu için teknik kriterler
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi “güvenli gıda” tanımı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Fiziksel risk içermemesi
B
Kimyasal risk taşımaması
C
Tıbbi ilaç kalıntısı içermemesi
D
İnsan sağlığına tehdit oluşturmaması
E
Besin değeri en yüksek olması
Açıklama:
Güvenli gıda, insan sağlığına zarar verecek biyolojik, kimyasal veya fiziksel risk taşımayan gıdadır. Besin değeri ise ayrı bir kriterdir.
Besin değeri en yüksek olması
Besin değeri en yüksek olması
Soru 26
1945’te Birleşmiş Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FAO
B
UNICEF
C
WHO
D
CAC
E
ILO
Açıklama:
1945’te Birleşmiş Milletler Örgütü tarafından dünyadaki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek için FAO kurulmuştur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Türk Gıda Kodeksi’nin yatay kodekslerine örnektir?
Seçenekler
A
Fermente Süt Ürünleri Tebliği
B
Gıda Etiketleme Tebliği
C
Zeytinyağı Tebliği
D
Bal Tebliği
E
Ekmek Tebliği
Açıklama:
Yatay kodeksler, tüm gıdalara uygulanabilen genel kuralları içerir. Etiketleme tebliği bu kapsamdadır.
Gıda Etiketleme Tebliği
Gıda Etiketleme Tebliği
Soru 28
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
1234
B
1593
C
560
D
5179
E
5996
Açıklama:
5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu” 11 Haziran 2010 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) kabul edilmiş ve 13 Haziran 2010 Tarihli ve 27610 Sayılı Resmî Gazete yayımlanmıştır
Soru 29
"Kanunnâme-i İhtisab-ı Bursa" hangi padişah döneminde hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Çelebi Mehmet
B
Fatih Sultan Mehmet
C
Kanuni Sultan Süleyman
D
II. Bayezid
E
II. Mahmut
Açıklama:
“Kanunnâme-i İhtisab-ı Bursa” II. Bâyezid’in emriyle düzenlemiş tüketici haklarına yönelik bir kanundur. İlgili kanun, Mevlânâ Yaraluca Muhyiddin tarafından 1502-1507 yılları arasında hazırlanmıştır.
II. Bayezid
II. Bayezid
Soru 30
5977 sayılı kanun aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Şeker
B
Hayvan Sağlığı ve Zabıtası
C
Hayvan Islahı
D
Biyogüvenlik
E
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Açıklama:
Biyogüvenlik
Ünite 7
Soru 1
Ürün ve hizmetlerin eldesi ve kullanımı esnasında kişilerin davranışlarında belirleyici rol oynayan ahlaki ilke ve kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüketici
B
Sürdürülebilirlik
C
Tüketici Etiği
D
İzlenebilirlik
E
Biyoyararlanım
Açıklama:
Tüketici Etiği: Ürün ve hizmetlerin eldesi ve kullanımı esnasında kişilerin davranışlarında belirleyici rol oynayan ahlaki ilke
ve kavramlardır.
ve kavramlardır.
Soru 2
- Tıp etiği
- Yönetsel etik
- Çevre etiği
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Gıda etiği; çevre etiği, biyoetik, tıp etiği ve tarım etiği ile yakından ilişkilidir. Bu etik alanlarından beslenir ve insan faaliyetleri üzerinde yoğunlaşır.
Soru 3
Taze meyvelerde bozulma ve kusurları örtmek için gıda boyası kullanılması aşağıdakilerden hangisi yoluyla yapılan bir hiledir?
Seçenekler
A
Gizleme
B
Seyreltme
C
Onaylanmamış geliştirme
D
Yanlış etiketleme
E
Onaylanmış geliştirme
Açıklama:
Taze meyvelerde bozulma ve kusurları gizlemek için gıda boyası kullanılması gizleme yoluyla yapılan bir hiledir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi ürünlerin yetkisiz veya izinsiz satış kanalları yoluyla pazarlanması durumu için kullanılır?
Seçenekler
A
Yeşil pazar
B
Gri pazar
C
Mavi pazar
D
Sarı pazar
E
Kırmızı pazar
Açıklama:
Gri pazar terimi, ürünlerin yetkisiz veya izinsiz satış kanalları yoluyla pazarlanması durumu için kullanılır.
Soru 5
- Süte su karıştırılması
- Toz Antep fıstığına bezelye tozu karıştırılması
- Dana kıymasına tavuk eti karıştırılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Seyreltmeye süte su karıştırılması örnek olarak verilebilir. İkame ise yüksek değere sahip bir bileşenin veya ürünün bir kısmının başka bir bileşen veya ürünün daha düşük değerli bir parçası ile değiştirilmesidir. Dana kıymasına tavuk eti karıştırılması, toz Antep fıstığına bezelye tozu karıştırılması ikame işlemine örnektir.
Soru 6
Güncel gıda mevzuatımızın ana iskeletini oluşturan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5696 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
B
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
C
5669 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
D
3996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
E
7996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
Açıklama:
Güncel gıda mevzuatımızın ana iskeletini oluşturan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda gıda hileleri üzerine taklit ve tağşiş olmak üzere iki farklı tanım ile değinilmiştir.
Soru 7
- Gıda etiketlerindeki bilgilerin tüketici tarafından kolayca anlaşılır şekilde açık ve yanıltıcılıktan uzak olması gerekmektedir.
- Gıdanın (özel beslenme amaçlı gıdalar hariç) bir hastalığı engelleyici, tedavi edici veya iyileştirici özelliğe sahip olduğu şeklinde bilgilendirme yapılabilir.
- Gıdaların etiketlenmesi ve etiketlerin doğruluğunun sağlanmasından ilgili gıdayı ticari unvanı ile satışa sunan işletmeci, ithal edilen gıdalar için ise ithalatçı sorumludur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gıda etiketlerindeki bilgilerin tüketici tarafından kolayca anlaşılır şekilde açık ve yanıltıcılıktan uzak olması gerekmektedir. Gıdanın kimliği, menşe ülkesi, bileşimi, miktarı, üretim metodu, etkileri, belirli bileşenlerin varlığı veya yokluğu gibi özellikler
açısından yanıltıcı bilgilendirme veya resimli gösterimlerle imalar yapılması yasaktır. Ayrıca gıdanın (özel beslenme amaçlı gıdalar hariç) bir hastalığı engelleyici, tedavi edici veya iyileştirici özelliğe sahip olduğu şeklinde bilgilendirme yapılamaz veya bu tür özellikler vurgulanamaz. Gıdaların etiketlenmesi ve etiketlerin doğruluğunun sağlanmasından ilgili gıdayı ticari unvanı ile satışa sunan işletmeci, ithal edilen gıdalar için ise ithalatçı sorumludur.
açısından yanıltıcı bilgilendirme veya resimli gösterimlerle imalar yapılması yasaktır. Ayrıca gıdanın (özel beslenme amaçlı gıdalar hariç) bir hastalığı engelleyici, tedavi edici veya iyileştirici özelliğe sahip olduğu şeklinde bilgilendirme yapılamaz veya bu tür özellikler vurgulanamaz. Gıdaların etiketlenmesi ve etiketlerin doğruluğunun sağlanmasından ilgili gıdayı ticari unvanı ile satışa sunan işletmeci, ithal edilen gıdalar için ise ithalatçı sorumludur.
Soru 8
Hacimce % kaçtan yüksek oranda alkol içeren ürünlerde alkol derecesi belirtilmelidir?
Seçenekler
A
% 1,2
B
% 2,2
C
% 2,1
D
% 10,2
E
% 0,2
Açıklama:
Hacimce % 1,2’den yüksek oranda alkol içeren ürünlerde alkol derecesi belirtilmelidir.
Soru 9
Poliolleri %10’dan fazla ilave olarak içeren gıdaların etiketlerinde aşağıdaki ifadelerden hangisi bulunmalıdır?
Seçenekler
A
Fenilalanin kaynağı içerir.
B
Bitkisel stanol ilaveli
C
Aşırı tüketimi laksatif etki yaratabilir.
D
Meyankökü içerir.
E
Kafein içerir.
Açıklama:
Poliolleri %10’dan fazla ilave olarak içeren gıdalar Zorunlu ifade: “Aşırı tüketimi laksatif etki yaratabilir.”
Soru 10
Tarım ve Orman Bakanlığına resmi kontrol sonuçlarını kamuoyu ile paylaşma yetkisi neye göre verilmiştir?
Seçenekler
A
5669 sayılı Kanunu’nun 31. maddesinin 6. fıkrası gereğince
B
5996 sayılı Kanunu’nun 30. maddesinin 8. fıkrası gereğince
C
5669 sayılı Kanunu’nun 30. maddesinin 8. fıkrası gereğince
D
5096 sayılı Kanunu’nun 32. maddesinin 2. fıkrası gereğince
E
5996 sayılı Kanunu’nun 31. maddesinin 6. fıkrası gereğince
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığına 5996 sayılı Kanunu’nun 31. maddesinin 6. fıkrası gereğince resmi kontrol sonuçlarını kamuoyu ile paylaşma yetkisi verilmiştir.
Soru 11
Ürün ve hizmetlerin eldesi ve kullanımı esnasında kişilerin davranışlarında belirleyici rol oynayan ahlaki ilke ve kavramlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzlenebilirlik
B
Etik Tüketici
C
Tüketici Etiği
D
Gıda Zinciri
E
Sahte Üretim
Açıklama:
GIDA ETİĞİ
Tüketici Etiği: Ürün ve hizmetlerin eldesi ve kullanımı esnasında kişilerin davranışlarında belirleyici rol oynayan ahlaki ilke ve kavramlardır
Tüketici Etiği: Ürün ve hizmetlerin eldesi ve kullanımı esnasında kişilerin davranışlarında belirleyici rol oynayan ahlaki ilke ve kavramlardır
Soru 12
" ................: Etik yaklaşımları dikkate alarak satın alma ve tüketim süreçlerini şekillendiren kişilerdir" cümlesindeki boşluğa galebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüketici Etiği
B
Etik Tüketici
C
İzlenebilirlik
D
Gıda Etiği
E
Tüketici
Açıklama:
GIDA ETİĞİ
Etik Tüketici: Etik yaklaşımları dikkate alarak satın alma ve tüketim süreçlerini şekillendiren kişilerdir.
Etik Tüketici: Etik yaklaşımları dikkate alarak satın alma ve tüketim süreçlerini şekillendiren kişilerdir.
Soru 13
Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca bitkisel ve hayvansal ürünlerin, gıda ve yemin, gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin, gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gıda Etiği
B
Gıda Üretimi
C
İlkeler ve değerler
D
İzlenebilirlik
E
Tüketicilerin Bilgilendirilmesi
Açıklama:
GIDA ETİĞİ
İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca bitkisel ve hayvansal ürünlerin, gıda ve yemin, gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin, gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesidir.
İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca bitkisel ve hayvansal ürünlerin, gıda ve yemin, gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin, gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesidir.
Soru 14
".................., yüksek değere sahip bir sıvının daha düşük değere sahip bir sıvı ile karıştırılmasıdır" cümlesindeki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seyreltme
B
Gizleme
C
Sahtecilik
D
Onaylanmamış geliştirme
E
Yanlış etiketleme
Açıklama:
GIDALARDA TAĞŞİŞ, TAKLİT VE SAHTE ÜRETİM
Seyreltme, yüksek değere sahip bir sıvının daha düşük değere sahip bir sıvı ile karıştırılmasıdır
Seyreltme, yüksek değere sahip bir sıvının daha düşük değere sahip bir sıvı ile karıştırılmasıdır
Soru 15
"Taze meyvelerde bozulma ve kusurları gizlemek için gıda boyası kullanılması ............. yoluyla yapılan bir hiledir" cümlesindeki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanlış etiketleme
B
Seyreltme
C
Onaylanmamış Geliştirme
D
Sahtecilik
E
Gizleme
Açıklama:
GIDALARDA TAĞŞİŞ, TAKLİT VE SAHTE ÜRETİM
Taze meyvelerde bozulma ve kusurları gizlemek için gıda boyası kullanılması gizleme yoluyla yapılan bir hiledir
Taze meyvelerde bozulma ve kusurları gizlemek için gıda boyası kullanılması gizleme yoluyla yapılan bir hiledir
Soru 16
"Kalite özelliklerinin artırılması amacıyla gıdaya içeriği bilinmeyen ve etiketin belirtilmemiş bileşenlerin eklenmesi ...................... olarak tanımlanır" cümlesindeki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seyreltme
B
Sahtecilik
C
Onaylanmamış geliştirme
D
Yanlış Etiketleme
E
Gri pazar
Açıklama:
GIDALARDA TAĞŞİŞ, TAKLİT VE SAHTE ÜRETİM
Kalite özelliklerinin artırılması amacıyla gıdaya içeriği bilinmeyen ve etiketin belirtilmemiş bileşenlerin eklenmesi onaylanmamış geliştirme olarak tanımlanır
Kalite özelliklerinin artırılması amacıyla gıdaya içeriği bilinmeyen ve etiketin belirtilmemiş bileşenlerin eklenmesi onaylanmamış geliştirme olarak tanımlanır
Soru 17
Gıda maddelerine temel özelliğini veren ögelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Taklit
B
Tağşiş
C
Gizleme
D
Gri pazar
E
Sahtecilik
Açıklama:
GIDALARDA TAĞŞİŞ, TAKLİT VE SAHTE ÜRETİM
Tağşiş: Gıda maddelerine temel özelliğini veren ögelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasıdır.
Tağşiş: Gıda maddelerine temel özelliğini veren ögelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasıdır.
Soru 18
Naturel Sızma Zeytinyağında doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 grama göre kaç gramdan fazla olmaması gerekir?
Seçenekler
A
0.8
B
0.9
C
1
D
1.1
E
1.2
Açıklama:
GIDALARDA TAĞŞİŞ, TAKLİT VE SAHTE ÜRETİM
Natürel Sızma Zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan zeytinyağlarıdır.
Natürel Sızma Zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan zeytinyağlarıdır.
Soru 19
Gıdanın ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartma ile işlenmiş, soğuk baskı ile basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işaret, marka, damga, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kimlik
B
Gıdanın bileşimi
C
Üretim metodu
D
Etiket
E
Bilgilendirme
Açıklama:
GIDA ETİKETLEME VE TÜKETİCİ BİLGİLENDİRME
Etiket: Gıdanın ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartma ile işlenmiş, soğuk baskı ile basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işaret, marka, damga, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurlardır.
Etiket: Gıdanın ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartma ile işlenmiş, soğuk baskı ile basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işaret, marka, damga, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurlardır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi gıdalar ve etiketlerinde bulunması gereken zorunlu ifadeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Ambalajlama gazları aracılığı ile dayanıklılık süresi uzatılmış gıdalar
Zorunlu ifade: “Koruyucu atmosferde ambalajlanmıştır.”
Zorunlu ifade: “Koruyucu atmosferde ambalajlanmıştır.”
B
Tatlandırıcı veya tatlandırıcıları içeren gıdalar
Zorunlu ifade: “Tatlandırıcı(lar) içerir.” veya “Tatlandırıcılı.”
Zorunlu ifade: “Tatlandırıcı(lar) içerir.” veya “Tatlandırıcılı.”
C
İlave şeker/şekerler ve tatlandırıcı veya tatlandırıcıları içeren gıdalar
Zorunlu ifade: “Şeker/şekerler ve tatlandırıcı içerir.” veya “Şekerli ve tatlandırıcılı”
Zorunlu ifade: “Şeker/şekerler ve tatlandırıcı içerir.” veya “Şekerli ve tatlandırıcılı”
D
Aspartam/aspartam-asesülfam tuzunu içeren gıdalar
Zorunlu ifade: “Aspartam (fenilalanin kaynağı) içerir.” veya “Fenilalanin kaynağı içerir.”
Zorunlu ifade: “Aspartam (fenilalanin kaynağı) içerir.” veya “Fenilalanin kaynağı içerir.”
E
Fizyolojik bir amaçla kafein ilave edilen, içecekler dışındaki gıdalar
Zorunlu ifade: “Kafein içermez. Çocuklar veya hamile kadınlar kullanması tavsiye edilir.
Zorunlu ifade: “Kafein içermez. Çocuklar veya hamile kadınlar kullanması tavsiye edilir.
Açıklama:
GIDA ETİKETLEME VE TÜKETİCİ BİLGİLENDİRME
Fizyolojik bir amaçla kafein ilave edilen, içecekler dışındaki gıdalar
Zorunlu ifade: “Kafein içerir. Çocuklar veya hamile kadınlar için tavsiye edilmez
Fizyolojik bir amaçla kafein ilave edilen, içecekler dışındaki gıdalar
Zorunlu ifade: “Kafein içerir. Çocuklar veya hamile kadınlar için tavsiye edilmez
Ünite 8
Soru 1
Dünya sağlık örgütü gıda güvenliği ile ilgili olan küresel endişeleri aşağıdakilerden hangileridir?
I- Yetersiz gıda sistemleri II- Gıdadaki kimyasal riskler III- Gıdadaki mikrobiyolojik riskler IV- Gıda işlemedeki tehlikeler V- Gıda kaynaklı hastalıklar
I- Yetersiz gıda sistemleri II- Gıdadaki kimyasal riskler III- Gıdadaki mikrobiyolojik riskler IV- Gıda işlemedeki tehlikeler V- Gıda kaynaklı hastalıklar
Seçenekler
A
I-II-III-IV- V
B
I-V
C
II-IV
D
I-IV
E
I-II-V
Açıklama:
Dünya sağlık örgütü gıda güvenliği ile ilgili olan küresel endişeleri ve yapılan çalışmaları şu şekilde sıralamaktadır;
Yetersiz gıda sistemleri , Gıdadaki kimyasal riskler, Gıdadaki mikrobiyolojik riskler, Gıda işlemedeki tehlikeler, Gıda kaynaklı hastalıklar
Dünya sağlık örgütü gıda güvenliği ile ilgili olan küresel endişeleri ve yapılan çalışmaları şu şekilde sıralamaktadır;
I- Yetersiz gıda sistemleri II- Gıdadaki kimyasal riskler III- Gıdadaki mikrobiyolojik riskler IV- Gıda işlemedeki tehlikeler V- Gıda kaynaklı hastalıklar
Yetersiz gıda sistemleri , Gıdadaki kimyasal riskler, Gıdadaki mikrobiyolojik riskler, Gıda işlemedeki tehlikeler, Gıda kaynaklı hastalıklar
Dünya sağlık örgütü gıda güvenliği ile ilgili olan küresel endişeleri ve yapılan çalışmaları şu şekilde sıralamaktadır;
I- Yetersiz gıda sistemleri II- Gıdadaki kimyasal riskler III- Gıdadaki mikrobiyolojik riskler IV- Gıda işlemedeki tehlikeler V- Gıda kaynaklı hastalıklar
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Dünya sağlık örgütünün tüm dünyadaki tüketicilere ve gıda işleyicilerine güvenli
gıda için önerdiği davranışlardan sayılabilir?
I- Gıdayı temiz tut
II- Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
III-Gıdaları iyi pişir
IV- Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
V- Güvenilir su ve hammadde kullan
gıda için önerdiği davranışlardan sayılabilir?
I- Gıdayı temiz tut
II- Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
III-Gıdaları iyi pişir
IV- Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
V- Güvenilir su ve hammadde kullan
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
I-III
C
IV-V
D
I-II-IV
E
I- III-V
Açıklama:
Dünya sağlık örgütünün tüm dünyadaki tüketicilere ve gıda işleyicilerine güvenli gıda için beş anahtar davranış önermiştir. Bunlar:
• Gıdayı temiz tut
• Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
• Gıdaları iyi pişir
• Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
• Güvenilir su ve hammadde kullan
• Gıdayı temiz tut
• Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
• Gıdaları iyi pişir
• Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
• Güvenilir su ve hammadde kullan
Soru 3
Birleşmiş Milletler (BM) örgütü tarafından alınan kararla “Dünya Gıda Güvenliği” günü ilk olarak hangi tarihte kutlanmıştır?
Seçenekler
A
7 Haziran 2019
B
1 Ocak 1990
C
1 Şubat 1980
D
1 Mart 1970
E
1 Aralık 2000
Açıklama:
Birleşmiş Milletler (BM) örgütü tarafından 24 Aralık 2018 tarihinde alınan bir karar ile “7 Haziran” gününün “Dünya Gıda Güvenliği” günü olarak ilan edilmesi uluslararası gıda güvenliğine yönelik olarak yapılan faaliyetlerden biridir. İlk olarak 7 Haziran 2019 tarihinde kutlanan günün her sene o yıla özgü bir teması olmaktadır.
Soru 4
"İnsan tüketimi amacıyla doğal kaynak üretme şekillerinin genişletilmesi ve iyileştirilmesini" aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Biyoteknoloji
B
Antimikrobiyal Direnç
C
Kirleticiler
D
Beslenme ve etiketleme
E
Pestisit
Açıklama:
Biyoteknoloji: Biyoteknoloji, insan tüketimi amacıyla doğal kaynak üretme şekillerinin genişletilmesi ve iyileştirilmesini ifade etmektedir. Biyoteknolojideki kodeks rolü, öncelikle gıda güvenliğinin risk değerlendirmesi ile ilişkilidir. Risk değerlendirmesi ile bir tehlike veya başka bir güvenlik problemi olup olmadığı belirlenir.
Soru 5
Kodeks Alimentarius komisyonuna bağlı komite veya komiteler aşağıdakilerden hangisidir?
I- Yürütme Komitesi II- Genel Konu Komiteleri III- Malzeme Komiteleri
IV-FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
I- Yürütme Komitesi II- Genel Konu Komiteleri III- Malzeme Komiteleri
IV-FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
Yanlız I
C
II-III
D
II-IV
E
I-IV
Açıklama:
Kodeks Alimentarius komisyonuna bağlı dört adet komite bulunmaktadır. Bunlar:
I-Yürütme Komitesi II- Genel Konu Komiteleri
III- Malzeme Komiteleri IV-FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
I-Yürütme Komitesi II- Genel Konu Komiteleri
III- Malzeme Komiteleri IV-FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
Soru 6
Dünya Sağlık Örgütü WHO resmen hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1948
B
1980
C
1990
D
1910
E
1985
Açıklama:
7 Nisan 1948 tarihinde ise resmen kurulan WHO, herkesin daha iyi bir sağlığa ulaşabilmesi için küresel çabalara öncülük ederek onları desteklemektedir.
Soru 7
(FDA) aşağıdakilerden hangisinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Gıda ve İlaç İdaresi Food and Drug Administration (FDA)
B
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA)
C
Gıda ve Hayvan Sağlığı Ofisi (FVO)
D
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO)
E
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
Açıklama:
ABD Gıda ve İlaç İdaresi (Food and Drug Administration-FDA), ABD federal hükümetindeki en kapsamlı ve eski tüketici koruma bürosu/ ajansıdır.
Soru 8
(RASFF) aşağıdakilerden hangisinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Hızlı Alarm Sistemi
B
İngiliz ticaret kuruluşu
C
Uluslararası gıda standardı
D
Standart Sanitasyon Uygulama Prosedürleri
E
Codex Alimentarius Komisyonu
Açıklama:
Hızlı Alarm Sistemi’ni (RASFF) Dünya tarım ürünlerine ilişkin ihracat ve ithalatın öncülerinden
olan Avrupa Birliği (AB) tarafından gıda ürünlerinin güvenli olmasını sağlamak amacıyla 1979
yılında uygulanmaya başlamıştır.
olan Avrupa Birliği (AB) tarafından gıda ürünlerinin güvenli olmasını sağlamak amacıyla 1979
yılında uygulanmaya başlamıştır.
Soru 9
Hangisi veya hangileri FAO’nun temel faaliyet alanlarından sayılabilir?
I- Uluslararası kalkınma kuruluşları ve hükümetler açısından gıda ve tarım alanında teknik yardım ve danışma hususunda yürüttüğü programlardır.
II- Tarım, gıda, balıkçılık ve ormancılık hususunda veri ve bilgi toplayarak bunları dağıtmak ve tahlil etmektir.
III- Deneyimli teknik personeli ve geniş bilgi ağıyla hükümetlere tarım politikası ve planlaması hususunda bağımsız şekilde danışmanlık yapması ve kalkınma için ihtiyaç duyulan hukuki ve idari yapılar hakkında
yardımcı olmasıdır.
IV- Tüm üye ülkelerin tarım ve gıda odaklı problemleri üzerinde bir araya gelerek tartışmalarını ve
politika oluşturmalarını sağlayan tarafsız bir forum sunmasıdır.
I- Uluslararası kalkınma kuruluşları ve hükümetler açısından gıda ve tarım alanında teknik yardım ve danışma hususunda yürüttüğü programlardır.
II- Tarım, gıda, balıkçılık ve ormancılık hususunda veri ve bilgi toplayarak bunları dağıtmak ve tahlil etmektir.
III- Deneyimli teknik personeli ve geniş bilgi ağıyla hükümetlere tarım politikası ve planlaması hususunda bağımsız şekilde danışmanlık yapması ve kalkınma için ihtiyaç duyulan hukuki ve idari yapılar hakkında
yardımcı olmasıdır.
IV- Tüm üye ülkelerin tarım ve gıda odaklı problemleri üzerinde bir araya gelerek tartışmalarını ve
politika oluşturmalarını sağlayan tarafsız bir forum sunmasıdır.
Seçenekler
A
I-I-III-IV
B
I-II
C
I-III
D
II-IV
E
I-IV
Açıklama:
FAO’nun dört temel faaliyet alanı bulunmaktadır. Bunlardan ilki; FAO’nun, uluslararası kalkınma kuruluşları ve hükümetler açısından gıda ve tarım alanında teknik yardım ve danışma hususunda yürüttüğü programlardır. İkinci faaliyet alanı; tarım, gıda, balıkçılık ve ormancılık hususunda veri ve bilgi toplayarak bunları dağıtmak ve tahlil etmektir. Üçüncü faaliyet alanı; deneyimli teknik personeli ve geniş bilgi ağıyla hükümetlere tarım politikası ve planlaması hususunda bağımsız şekilde danışmanlık yapması ve kalkınma için ihtiyaç duyulan hukuki ve idari yapılar hakkında yardımcı olmasıdır Dördüncü faaliyet alanı ise tüm üye ülkelerin tarım ve gıda odaklı problemleri üzerinde bir araya gelerek tartışmalarını ve politika oluşturmalarını sağlayan tarafsız bir forum sunmasıdır.
Soru 10
Çevreyi koruyarak doğal kaynakların kullanımını optimize etmek, gıda kalitesi ve üretim verimini yükseltmek, geleneksel tarım yöntemleri ile var olan en iyi teknolojiyi birlikte kullanmak ve gerek yerel halk ve toplumun gerekse üreticilerin yaşam kalitesini yükseltmek aşağıdakilerden hangisinin temel prensipleri arasındadır?
Seçenekler
A
GLOBALGAP
B
Gıda ve İlaç İdaresi (FDA)
C
Gıda ve Hayvan Sağlığı Ofisi (FVO)
D
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO)
E
Dünya Sağlık Örgütü (WHO
Açıklama:
Çevreyi koruyarak doğal kaynakların kullanımını optimize etmek, gıda kalitesi ve üretim verimini yükseltmek, geleneksel tarım yöntemleri ile var olan en iyi teknolojiyi birlikte kullanmak ve gerek yerel halk ve toplumun gerekse üreticilerin yaşam kalitesini yükseltmek GLOBALGAP’ın temel prensipleri arasındadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi küresel gıda endişelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenli gıda işlemeyi teşvik etmek
B
Yetersiz gıda sistemleri
C
Gıdadaki kimyasal riskler
D
Gıda işlemedeki tehlikeler
E
Gıda kaynaklı hastalıklar
Açıklama:
Gıdadaki kimyasal riskler, Yetersiz gıda sistemleri, Gıdadaki mikrobiyolojik riskler, Gıda işlemedeki tehlikeler, Gıda kaynaklı hastalıklardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Dünya sağlık örgütü tüm dünyadaki tüketicilere ve gıda işleyicilerine güvenli gıda için beş anahtar davranış önermiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
B
Gıdaları dışarıda sakla
C
Gıdayı temiz tut
D
Gıdaları iyi pişir
E
Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
Açıklama:
Dünya sağlık örgütü tüm dünyadaki tüketicilere ve gıda işleyicilerine güvenli gıda için beş anahtar davranış önermiştir. Bunlar:
• Gıdayı temiz tut
• Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
• Gıdaları iyi pişir
• Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
• Güvenilir su ve hammadde kullan
Doğru cevap B şıkkıdır.
• Gıdayı temiz tut
• Çiğ ve pişmiş yemekleri ayrı sakla
• Gıdaları iyi pişir
• Gıdaları güvenli sıcaklıkta tut
• Güvenilir su ve hammadde kullan
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 13
Dünya gıda güvenliği günü ilk olarak hangi tarihte kutlanmıştır?
Seçenekler
A
5 Haziran 2019
B
6 Haziran 2019
C
7 Haziran 2019
D
8 Haziran 2019
E
9 Haziran 2019
Açıklama:
Birleşmiş Milletler (BM) örgütü tarafından 24 Aralık 2018 tarihinde alınan bir karar ile “7 Haziran” gününün “Dünya Gıda Güvenliği” günü olarak ilan edilmesi uluslararası gıda güvenliğine yönelik olarak yapılan faaliyetlerden biridir. İlk olarak 7 Haziran 2019 tarihinde kutlanan günün her sene o yıla özgü bir teması olmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 14
Zararlı organizmaların meydana getireceği olumsuzlukları kontrol etme, önleme ya da azaltmak için kullanılan karışımın adı nedir?
Seçenekler
A
Bakteri
B
Virüs
C
Dezenfektan
D
Pestisit
E
Antimikrobik
Açıklama:
Pestisit: Zararlı organizmaların meydana getireceği olumsuzlukları kontrol etme, önleme ya da azaltmak için kullanılan bir tür karışımdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 15
Türkiye Kodeks Alimentarius’a kaç yılında üye olmuştur?
Seçenekler
A
1967
B
1966
C
1965
D
1964
E
1963
Açıklama:
Türkiye Kodeks Alimentarius’a 1963 yılında üye olmuştur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Kodeks Alimentarius komisyonuna bağlı dört adet komite bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım komitesi
B
FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
C
Malzeme Komiteleri
D
Genel Konu Komiteleri
E
Yürütme komitesi
Açıklama:
Kodeks Alimentarius komisyonuna bağlı dört adet komite bulunmaktadır. Bunlar:
• Yürütme Komitesi
• Genel Konu Komiteleri
• Malzeme Komiteleri
• FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
Doğru cevap A şıkkıdır.
• Yürütme Komitesi
• Genel Konu Komiteleri
• Malzeme Komiteleri
• FAO/WHO Koordinasyon Komiteleri
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Uluslararası gıda standardı (IFS) aşağıda verilen hangi kullanıcılara açık olarak hizmet vermektedir?
Seçenekler
A
Parekendeciler
B
Toptancılar
C
Sanayiciler
D
Bakkallar
E
Marketler
Açıklama:
Uluslararası gıda standardı (IFS) aşağıda verilen kullanıcılara açık olarak hizmet vermektedir:
• Gıda üreticileri
• Komisyoncular
• Lojistik sağlayıcıları
• Ev ve hijyen ürünleri üreticileri • Toptancılar
Doğru cevap B şıkkıdır.
• Gıda üreticileri
• Komisyoncular
• Lojistik sağlayıcıları
• Ev ve hijyen ürünleri üreticileri • Toptancılar
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kısaca kötü beslenme olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
Antimikrobik
C
Malnütrisyon
D
Nütrisyon
E
Antimikrobiyal
Açıklama:
Malnütrisyon; beslenme anlamında kul- lanılan ‘nütrisyon’ kelimesine hastalıklı, anormal, kötü anlamlarında kullanılan ‘mal’ ön ekinin eklenmesi ile oluşturulan tıbbi bir terimdir. Kısaca kötü beslenme olarak tanımlanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 19
Dünya Sağlık Örgütü resmen hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
7 Nisan 1945
B
7 Nisan 1946
C
7 Nisan 1947
D
7 Nisan 1948
E
7 Nisan 1949
Açıklama:
Dünya sağlık örgütü 7 Nisan 1948 de resmî olarak kurulmuştur. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 20
Dünya sağlık örgütü (WHO)sekretaryasının genel merkezi neresidir?
Seçenekler
A
Lüksemburg
B
Berlin
C
Zürih
D
Bern
E
Cenevre
Açıklama:
WHO sekretaryasının genel merkezi Cenevre’dedir. Doğru cevap E şıkkıdır.